Моңғолдардың қазақ жерін жаулап алуы


Кіріспе:
Монғол феодалдық мемлекетінің құрылуы

Негізгі бөлім:
1. Монғолдардың Жетісу және Оңтүстік Қазақстан
жерлеріне баса көктеп енуі.
2. Батыйдың жорығы және Алтын Орданың құрылуы

Қорытынды.
Монғол шапқыншылығының Қазақстанның экономикалық. әлеуметтік жағдайына әсер етуі.
XIII ғасырдың басында үстемдік жүргізуші нояндар мен олардың езгісіндегі араттардан тұратын татар-монғол тайпаларының саяси жағынан басын біріктірген Монғол феодалдық мемлекеті құрылды. Оның негізін салушы Темучин болды. Ол тарихтағы бір деректер бойынша 1162 жылы, екінші бір деректер бойынша 1155 жылы ірі бай ноян Есучей баһадурдың отбасында туған. Темучин ержете келе негізгі қарсыластарының барлығын жеңіп, Монғолдың бүкіл тайпаларын өзінің қол астына біріктірген. 1206 жылы көктемінде Онон өзенінің сағасында Темучинді жақтаушы – монғол ақсүйектерінің құрылтайы болып, онда ол салтанатты жағдайда Шыңғыс хан деген атпен монғолдардың әміршісі болып жарияланды.
Әскери ұйымдастыру принципі Шыңғыс хан орнатқан мемлекетінің негізін құрады. Қол астындағы бүкіл алқап пен оның халқы 3 әскери-әкімшілік округке бөлінді, олар: оң қанат (барунғар), сол қанат (жоңғар) және орталық (гол) деп аталынды. Округтерінің әрқайсысы он мың адамнан тұратын «түмгелерден» (түмендер) құрылды. Өте қатал тәртібі, мұқият құрылымы бар әскери басында монғолдардың феодалдық жоғарғы тобының өкілдері-нояндар, багадурлар, мергендер, сечендер тұрды. Шыңғыс ханға бұлардан басқа, өзіне шын берілген 10 мың таңдаулы жауныгерлерден тұратын кешігі (ұланы) қызмет етті. Оның көмегімен Шыңғыс хан нояндар мен феодалдарды өзіне тәуелді етіп ұстады.
1207-1028 жылдары Шыңғыс ханның үлкен ұлы Жошы енисейлік қырғыздармен Сібірдің басқа «орман халықтарын » тізе бүктірді. 1207-1208 жылдары Шыңғыс ханның әскерлері жойқын шабуыл жасап, Қазіргі Шығыс Түркістан аумағында қоныстанған ұйғырларды өздеріне бағындырды. 1211 жылы ол көп қолды әскерімен Солтүстік Қытайға шабуыл жасап, Бейпин (Пекин) және т.б. қалаларды басып алды. Осы және бұдан кейінгі жорықтарда Шыңғыс хан қантөгіс тактикасын қолданды, бейбіт адамдарды қырып-жойып, қалалар мен қоныстарды, егіншілік ошақтарын күл-талқанын шығарып қиратты.
1) Ч. Мусин «Қазақстан тарихы» Алматы 2005, 592 бет
2) Хамит Маданов, Чапай Мусин «Ұлы дала тарихы»
Алматы, «Санат» 272 бет
3) Көкіш Рысбай «Қазақстан Республикасының тарихы»
Алматы 2005, 368 бет
4) Шежіре МГП «Демеу» МП «Тасқын» 1991, 37 бет

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Тақырыбы: Моңғолдардың қазақ жерін жаулап алуы

Жоспар

Кіріспе:
Монғол феодалдық мемлекетінің құрылуы

Негізгі бөлім:
1. Монғолдардың Жетісу және Оңтүстік Қазақстан
жерлеріне баса көктеп енуі.
2. Батыйдың жорығы және Алтын Орданың құрылуы

Қорытынды.
Монғол шапқыншылығының Қазақстанның экономикалық- әлеуметтік жағдайына
әсер етуі.

XIII ғасырдың басында үстемдік жүргізуші нояндар мен олардың
езгісіндегі араттардан тұратын татар-монғол тайпаларының саяси жағынан
басын біріктірген Монғол феодалдық мемлекеті құрылды. Оның негізін салушы
Темучин болды. Ол тарихтағы бір деректер бойынша 1162 жылы, екінші бір
деректер бойынша 1155 жылы ірі бай ноян Есучей баһадурдың отбасында туған.
Темучин ержете келе негізгі қарсыластарының барлығын жеңіп, Монғолдың
бүкіл тайпаларын өзінің қол астына біріктірген. 1206 жылы көктемінде Онон
өзенінің сағасында Темучинді жақтаушы – монғол ақсүйектерінің құрылтайы
болып, онда ол салтанатты жағдайда Шыңғыс хан деген атпен монғолдардың
әміршісі болып жарияланды.
Әскери ұйымдастыру принципі Шыңғыс хан орнатқан мемлекетінің негізін
құрады. Қол астындағы бүкіл алқап пен оның халқы 3 әскери-әкімшілік
округке бөлінді, олар: оң қанат (барунғар), сол қанат (жоңғар) және
орталық (гол) деп аталынды. Округтерінің әрқайсысы он мың адамнан
тұратын түмгелерден (түмендер) құрылды. Өте қатал тәртібі, мұқият
құрылымы бар әскери басында монғолдардың феодалдық жоғарғы тобының
өкілдері-нояндар, багадурлар, мергендер, сечендер тұрды. Шыңғыс ханға
бұлардан басқа, өзіне шын берілген 10 мың таңдаулы жауныгерлерден тұратын
кешігі (ұланы) қызмет етті. Оның көмегімен Шыңғыс хан нояндар мен
феодалдарды өзіне тәуелді етіп ұстады.
1207-1028 жылдары Шыңғыс ханның үлкен ұлы Жошы енисейлік
қырғыздармен Сібірдің басқа орман халықтарын тізе бүктірді. 1207-1208
жылдары Шыңғыс ханның әскерлері жойқын шабуыл жасап, Қазіргі Шығыс
Түркістан аумағында қоныстанған ұйғырларды өздеріне бағындырды. 1211 жылы
ол көп қолды әскерімен Солтүстік Қытайға шабуыл жасап, Бейпин (Пекин) және
т.б. қалаларды басып алды. Осы және бұдан кейінгі жорықтарда Шыңғыс хан
қантөгіс тактикасын қолданды, бейбіт адамдарды қырып-жойып, қалалар мен
қоныстарды, егіншілік ошақтарын күл-талқанын шығарып қиратты.
Қытайда монғолдар соғыс ісінің сол замандағы жоғары фтехникасымен
танысты. Қытайдан көптеген қару-жарақ, қамал бұзатын машиналарын және
онымен пайдалана білетін адамдарды, қолөнершілерді алған Шыңғыс хан өз
әскерлерінің санын көбейтіп, жауынгерлер дайындығын одан әрі жетілдірді.
Сөйтіп, ол Шығыс Европа мен Алдыңғы Азияға жол ашатын Орта Азия мен
Қазақстанды жаулап алу жорығына жан-жақты әзірленді. Бұл үшін ол мұсылман
көпестерінен, моңғолдардың қол астында болған босқындардан мәліметтер алып,
қара Қытайлар мемлекетінің, содан кейін Хорезм шахындағы ішкі жағдай мен
әскери күштер туралы деректерге қанықты, соның негізінде ойластырылған
қимыл жоспарын жасады.
Шыңғыс хан Қазақстан мен Орта Азияға жорықты Жетісу арқылы
жүргізбекші болды. Өз басының жеке жауы Найманның аны Күшілік ханды
талқандап, бай қалалары бар Жетісуды аса қарсылықсыз – ақ басып алды.
Монғолдарға қарсы тұруға жарамай қашып кеткен Күшілік ханның
жігерсіздігіне, салықпен зар иелетен зорлық-зомбылығына ыза болған
наймандардың феодалдары Шыңғыс ханға мойынұсынатынын білдіріп, өз
әскерлерімен оның қызметіне кірді. Жетісуды бағындырғаннан кейін Шыңғыс
ханның Мәуренахрға, сол кезде бүкіл орта Азияны билеп отырған Хорезм
мемлектіне қарсы жорығына жол ашылды. Орта Азияны бағындыру үшін Шыңғыс
хан өзіне тәуелді елдерден алған жасақтарымен қоса жалпы саны 150
мыңға дейін адамы бар қалың қол жіберді. Жорық 1219 жылы құркүйекте
Ертіс жағалауынан басталды. Оңтүстік Қазақстанның жергілікті халқы
монғол басқыншылығына қатты қарсылық көрсетті. Мұнда Шыңғыс хан әскерлері
Отырар қаласына келіп, оны қоршауға алды. Қайыр хан басқарған қалада 80
мыңдай әскер бар еді. Отырар қорғанысы Қазақстан мен Орта Азияның халық
бұқарасының монғол басқыншыларына қарсы жүргізген ерлік күресінің
айқын көрінісі болды, қарамағында қамал бұзатын техникасы , соның ішінде
Жанып кететін күбіршіктер ататын машиналары болса да, монғолдар бұл
қаланы алты ай бойы ала алмады. Қаланың құлауына опасыздың себеп болды.
Әскери басшыларының бірі – Караджа түн жамыла қала қақпасынан шығып,
монғолдарға өтіп кетті. Қаланы қоршап тұрған монғол әскерлері осы қақпа
арқала ішке лап берді. Моңғолдар қаланы талады, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстанды моңғолдар жаулап алуы
Әулиеатаны Ресейдің жаулап алуы
Қазақстанды Ресей империясының жаулап алуы
Қазақстанның Ресейге қосылуы: кіруі, жаулап алуы, отарлауы
Осман империясының әлеуметтік-экономикалық дамуы және араб елдерін жаулап алуы
Моңғолдардың үйлену салты
Шыңғыс хан қазақ жерін және Монғол мемлекетін ұлыстарға бөлу
Шыңғыс ханның жаулап алушылық соғыстары
Әлемді жаулап алушы – Шыңғыс хан
Арабтардың Орта Азияны жаулап алуы және дінмен бірге келген тарихи білім
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь