Мал шаруашылығы эмбриондар трансплантациясындағы донорлар, эмбриондар мен реципиенттер арасындағы әсерлесу

Мазмұны

Аннотация

Нормативтік сөздер

Кіріспе

1. Негізгі бөлім:

1.1. Эмбриотрансплантациядағы аталықтар мен донор аналықтарды таңдап алу ... ... .4

1.2. Жануарлар эмбриондарын трансплантациялау ... ... ... ... ... .5

1.3 Эмбриондарды жуу және алмастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ..6

1.4 Донорларды ұрықтандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16

1.5. Реципиент. Реципенттер таңдау.
Аналықтарды жұптау: донор енесі мен реципиент енесі ... ... ... .17

1.6. Донор, эмбрион, реципиент және трансплантаттардың әсерлесуі ... ... ... ... ... ... ... ... ..18

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2
Кіріспе

Қазіргі ХХІ ғасырдың жетістігі – биотехнология. Биотехнология жаңалықтарын ашуға қолдан ұрықтандыру, көбею фунциясын горманаль реттеу, эмбриондар трансплантациялау салаларындағы теориялық жаңалықтар негіз болды. Көбею биотехнологиясын мал шаруашылығында қолданудың болашағы орасан зор . Көптеген елдерде бұл осы күннің өзінде комерциялық жолға қойылған. Жануарлар эмбриондарын трансплантация бойынша зоотехнияда үлкен прогресс жасалған. Бұл әдіс селеукция-асылдандыру жұмыстарында мықтап орын алды. Біз қазір трансплантация әдісінің жетілдіру өзекті мәселелерден болып қалып отыр.
Бәрімізге белгілі, Қазақстанда қайта құру кездерінде мал басы күрт қысқарып кетті. Сондықтанда, Республикада мал басын жылдам қарқында көбейту маңызды мәселелердің бірі. Донорлар дегеніміз - генетикалық бағалы ооциттер мен эмбриондар алынатын аналық мал басы.
Аталықтар деп отырғанымыз , донор аналықтарды ұрықтандыратын аталық жануарлар. Ол жануарларда аса бағалы генотипі ген, физиологиялық жағынан сау аталық қасиеті жақсы дамыған жануарлар түрінің аталықтары болуға тиіс. Демек, дәл осы сияқты жануарлар ғана мал басын көбейтуге қатысады. Жай шаруашылық жануарлары дегеніміз – генотипі бойынша онда бағалы емес, бірақ физиологияылқ жанынан дендері сау, көбею қабілеттері дұрыс жануарлар. Бұл топтағы жануарларға реципиенттер жатады. Реципиенттер дегеніміз – биотехнологиядағы бөгде эмбрионды қашан бала туып болғанша өсіретін жануарлар тобы. Жай шаруашылық жағдайларына жататынында тағы да күйттеуші аталық күйттеуіштер жатады. Күйге келген аналықтарды анықтап табуға пайдаланылатын аталық жануарлар. Олар да физиологиялық жағынан дендері сау, көбеюге қабілетті жануарлар. Эмриотрансплантация – зерттеудегі көбейту биотехнологиясы әдістерін қолдануға негізделген. Донорлар мен оларға дайындалып жатқан реципиенттер жұмыс циклының арасындағы синхрондылық сақтауға тиіс. Олар оны қозғалыс рефлексі арқылы анықтайды. Реципиент – аналықтарды дайындаудың екі жолы бар:
1) Табиғи жыныс циклдарына сәйкес келетін аналықтарды тауып алу(қой шаруашылығында қолданады).
2) Донорлар мен реципиенттер арасындағы синхрондылықты жасау үшін гормональ препараттар қолдану. Донор аналыққа 5-7 (10) реципиенттер дайындалады. Реципиенттер дайындағанда жануар түріне, тұқымына қарайды. Реципиенттер ретінде тек донорлар мен жыныс циклының синхрондылығы сәйкес аналықтар алынады. Мұндайда бірінші жұмыс сатысында теріп алынған аналықтар ішінен таңдау жүргізіледі.
Пайдаланылған әдебиеттер

Негізгі әдебиеттер:

1. «Жануарлар биотехнологиясы» Асылбек Р.Е;
2. «Жануарлар биотехнологиясының практикумы»Есімова А.М.
3. «Гистология және эмбриология негіздері» Мұхитов Н.
4. «Биотехнология негіздері» Уәліханова Г., Есмағұлов Қ.

Қосымша әдебиеттер:

1. «Трансплантация эмбрион сельскохозяйственных животных» Мурзамадиев А.М., Ертаев Е.Е., Салдықпаев Т.Н. 1992 ж.
2. «Воспроизведение сельскохозяйственных животных» Менгазова Т.А. 1988 ж.
        
        Аннотация
Биотехнология пәнінен «Мал ... ... ... эмбриондар мен реципиенттер ... ... ... ... ... ... ... жұмыс беттен
құралған, ... ... ... ... ... ... ... байланысты кестелер сыздым: «Реципиент-аналықтарды сұрыптау»,
«Трансплантация әдісінің артықшылығы мен ... ... ... ... жуу кезіндегі даму сатысы мен
биогеографиялық орналасу», « ... ... ... ... ... ... ... алдық,
жануарлардың жаңа түрін, асыл тұқымдылығы эмбриондар, реципиенттер және
донорларға байланысты. ... ... бірі ... ... және де оны ... жасауға қабілетті болса, біз оны жаңа ... ... ... қоса ... ... денсаулық сақтау, қоршаған ортаны
қорғау, одан да ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету саласында көптеген мәселені ... ... ... ... тәсілдері мен әдістерінің адамзат тіршілігінің
неше түрлі қыр-сырына ендірілгеніне таңдануға болмайды. Оны ... ... ... ... ... ... болады.
Мазмұны
Аннотация
Нормативтік сөздер
Кіріспе
1. Негізгі бөлім:
1.1. Эмбриотрансплантациядағы аталықтар мен донор аналықтарды таңдап
алу…...…4
1.2. ... ... ... Эмбриондарды жуу және алмастыру…………………………….6
1.4 Донорларды ұрықтандыру………………………………………16
1.5. Реципиент. Реципенттер таңдау.
Аналықтарды жұптау: донор енесі мен реципиент ... ... ... ... және трансплантаттардың
әсерлесуі……………..……………..18
Қорытынды…………………………………………………………..20
Пайдаланылған әдебиеттер………………………………………….2
Кіріспе
Қазіргі ХХІ ғасырдың ...... ... ... ... ... ... фунциясын горманаль реттеу,
эмбриондар трансплантациялау салаларындағы теориялық ... ... ... ... мал ... ... ... зор . Көптеген елдерде бұл осы күннің өзінде комерциялық жолға
қойылған. Жануарлар ... ... ... ... ... ... Бұл әдіс ... жұмыстарында мықтап орын
алды. Біз қазір трансплантация әдісінің ... ... ... қалып отыр.
Бәрімізге белгілі, Қазақстанда қайта құру кездерінде мал басы күрт
қысқарып кетті. Сондықтанда, Республикада мал ... ... ... ... ... бірі. Донорлар дегеніміз - генетикалық бағалы
ооциттер мен эмбриондар алынатын аналық мал басы.
Аталықтар деп отырғанымыз , донор аналықтарды ... ... Ол ... аса бағалы генотипі ген, физиологиялық жағынан
сау аталық қасиеті жақсы дамыған ... ... ... ... ... дәл осы ... жануарлар ғана мал басын көбейтуге ... ... ... ...... бойынша онда бағалы емес, бірақ
физиологияылқ жанынан дендері сау, көбею қабілеттері дұрыс ... ... ... ... ... ... ...
биотехнологиядағы бөгде эмбрионды қашан бала туып ... ... ... Жай ... ... ... тағы да күйттеуші
аталық күйттеуіштер жатады. ... ... ... ... табуға
пайдаланылатын аталық жануарлар. Олар да физиологиялық жағынан дендері сау,
көбеюге қабілетті жануарлар. Эмриотрансплантация – ... ... ... ... ... ... мен ... жатқан реципиенттер жұмыс циклының арасындағы синхрондылық
сақтауға тиіс. Олар оны қозғалыс рефлексі ... ... ... ... ... екі жолы ... ... жыныс циклдарына сәйкес келетін аналықтарды тауып алу(қой
шаруашылығында қолданады).
2) Донорлар мен ... ... ... ... ... препараттар қолдану. Донор аналыққа 5-7 (10) реципиенттер
дайындалады. Реципиенттер дайындағанда ... ... ... қарайды.
Реципиенттер ретінде тек донорлар мен жыныс циклының синхрондылығы сәйкес
аналықтар алынады. Мұндайда ... ... ... ... ... аналықтар
ішінен таңдау жүргізіледі.
1.1. Эмбриотрансплантациядағы аталықтар мен донор аналықтарды таңдау
Мал шаруашылығындағы донор мен ... ... ... ... дәл ... ғана ... бойынша аса бағалы эмбриондар алынады. ... ... ... аса ... ... клеткалық
манипуляция in vitro былай етуге мүмкіндік береді:
а) Экстракорпораль ...... ... жануар алуға;
b) Биокопирования арқылы- клонданған жануар алуға;
с) Трансгеноз арқылы – ... және ... ... ... тән емес жануарлар алуға;
d) Трансплантация кезінде – жеделдеткен түрде аса бағалы генотипті
жануарларды көбейтуге;
е) Криоконсервация арқылы – гаметалар мен ... ... ... ... экспорты мен импорты кезінде – гаметалар мен эмбриондар
деңгейінде алмасуға.Айтылған артықшылықтар ... ... ... ... мен ... ... аса ... екенін аңғартады. Сондықтанда
сұрыптаудың негізгі ... ... (түр, ... ... ... ... және ... (өнімділігі)
жануар ерекшеліктері саналады.Демек, бәсекеге ... ... ... ... ... ... аиалықтар мен донор-
аналықтар мынадай қасиеттерге ие болғанда ғана болуы ... ... ...... ... ... ... зоотехниялық талаптар
бойынша элита – рекорд класстарына жататын. Физиологиялық денсаулығы өте
жақсы, инфекциялық ауруларға резистенттілігі ... ... ... ... де ... ... ... (таза өсіру кезінде).
Физиологиялық жетілген.
1.2. Жануарлар ... ... ... ... деп мына ... жүргізуді айтады:
Донорлар, аталықтар, реципиенттер таңдап алу. ... ... ... ... ... биологиялық (жасы), физиологиялық (денсаулығы
мен көбею қасиеттері), ... ... ... ... енесі-донор мен енесі-реципиенттер. Аналықтарды
жұптау кезінде қойылатын негізгі ... ... ... ... ... мен реципиенттердің күйге бір уақытта келуі.
Донорларды ұрықтандыру. ... ... ... ... ... ... ... қаныққандығын еске алуымыз керек.
Ондай қаныққандық келесі физиологиялық қайта құрулармен сипатталады:
1) күйге келу ... ... ... ... саны ... ... ... кететін уақыт қысқарады.Сондықтанда,
суперовуляцияланған донорларды ұрықтандыру кезінде мына талаптарды ... 1) ... ... ... оның саны 1-ден 2-3-ке ... қажет; 2) шағылысу интервалы 10-12 сағат болуға тиіс; 3) қолдан
ұрықтандырған ... ... ... ... ... ... мына үш процедурадан тұрады :
Донорлар жыныс жолынан эмбриондар жуып алу.
in vitro жағдайында ... ... ... ... ... эмбриондарды реципиенттер жыныс органдарына
алмастыру.
Жынысына ... ... өсуі мен ... ... Бұл ... ... солармен тұтас (сверстниками) трансплантаттармен
салыстыра зерттеу. ... ... ... – бұл бір
көбейтудің биотехнологиялық ... ... ... Онда донорлардан максимум
толыққанды эмбриондар алып, оны реципиенттердің жыныс органдарына салып,
максимум ... ... ... әдісін ойлап табуға
аналықтардың мына қасиеттері себеп болды:
1.Аналық жұмыртқалықтарында өте мол ооциттердің қорының болуы.
2. Эмбриондардың имплантациядан ... ... ... ... ... оларды
еркін бір орнынан екінші орынға алмастыруға болатындығы.
3. ... ... ... құрылысы. Соның арқасында
олардағы эмбриондарды жуып ... ... ...... ... ... ... әдісі.
Мал шаруашылығындағы трансплантацияның мақсаты – аса ... ... ... ... ... ... трансплантациясы
әдісінің арқасында аналықтардың көбею мүмкіндігі артты. ... ... ... ... қоры мол. Осы ... ... ... жөнінде эксперементтер жүргізілді. Ол жас эмбриондар
генетикалық құндылығы төмен ... ... ... ... жүргізілді.Бұл технология мынаған қол жеткізді:
1). Бір аналықтан алынатын ұрпақ санын күрт көбейтеді;
2). ... ... не ... ... ... ... уақыт сақтауға мүмкіндік береді;
3). Гаметаларалар мен эмбриондарды сұрыптау арқылы қалаған
жыныста және ... ...... ... ... ... ... аталған технологияны орындау үшін белгілі бір іс-шаралар
коплексін атқару керек. Бәрі орындалғанда ... ... ... ... ... ... мына ... сатысынан тұрады:
донорларды, аталықтарды және рецепиенттерді ... ... және ... мен ... ... жыныс циклын
синхронизациялау, донорлары ұрықтарндыру (табиғи ұрықтандыру, қолдан
ұрықтандыру), эмбриондарды жуу, ... ... ... ... ... ... Мал ... бір әдісі болып ... ол ... ... ... ... мүмкіншілігін көбейтуге және оны
бағалы генотипті эмбриондарды ... ... ... шаруашылығындағы эмбрионженерия, эмбриокультура және
эмбриотрансплантация әдістері кешені жануарлардың ... ... ... ... ... ... Жалпы трансплантация технологиясының ... ... ... бірі ... - аналықтардан толыққанды эмбриондарды
алу. Мал ... ... ... – бұл мал ... ... Мұндайда суперовуляция жасалып донор-аналықтардан
максимум тіршілікке қабілетті эмбриондар алынады. Ол эмбриондар реципиент
аналықтардың ... ... ... ... трансплантация жолымен әдісі
бірнеше деңгейге жүргізіледі:
1) Іс жүзінде қолдануға тиімді эмбриондарды ... ... ... Мал ... ... зерттеулер жүргізу;
3) Мал шаруашылығындағы эмбрионженерлікзерттеулер жүргізу. Мал
шаруашылығындағы эмбриондарды ... ... ... өте ... мал ... ... көбейту.
Трансплантация әдісінің мәнін былай түсінеміз – донор – аналықтарға
гормональ әсер етіп суперовуляция жасау, оларды ... ... ... ... жұмыртқа клеткасын гениталь аппараттарынан алу,
эмбриокультураль және эмбриоинженерлік зерттеулер жүргізуі (культивациялау,
бағалау, селекция және ... ... ... теріп алу), одан әрі
оларды реципиенттер гениталийіне алмастыру.
1.3.Эмбриондарды жуып алу және ... ... ... ... ... жолынан тек жуып алға ғана болады.
Эмбриондар жуып алу – ... ... ... органдарынан жуып алу,
шығарып алу әдісі. Әдіс ... орта ... ... Эмбриондарды
шығарып алу үшін қоректік органы не жұмыртқа жолы ... ... ... ... ... ... ... мен кемшілігі
|№ |Көрсеткіштер ... |
|1 ... аясы |Қой және ... |Сиыр шаруашылығы |
| | ... | |
| ... ... ... ... – селекция |
| | ... ... ... ... ... |
|2 | ... ... ... аналықты|
| | | ... әрі ... беру |
| | | ... |
| | ... көп эмбрион жуып|Бұл әдісті қолданғанда |
| | ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... әрі ... ... |
| | | ... |
| | | ... 35-55% |
| | | ... ... |
| | ... ... | |
| | ... дамуының әр түрлі| |
| | ... ала ... | |
| | ... | |
| | ... ... ... |
| | ... жұмыртқалық |қарапайымдылығымен |
| | ... оңай ... ... |ерекшелінеді |
| ... ... ... |Недостаточно точно |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | |22-35%) | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
|3 | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | ... ... ... ... тек морула,|
| | ... ... ... |не ... |
| | ... ... ... ... ... | ... ... (2-3 |жатыр мүйзіне түскеннен |
| | ... ... ... ғана ... ... |
| | | ... каналының |
| | | ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... және ... ... қиындығы |
| | ... ... ... | |
| | | ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... көп ... |
| | | ... ... ... | | ... көп уақыттың |
| | | ... ... ... ... ... үш әдісі қолданылады:
1) донор-аналықтарды сойып (зертханалық кеміргіштері мен қара мал
шаруашылығында
2) хирургиялық ... және ... ... ... емес (ірі көлемдегі жануарларда).
Әрбір трансплантация әдісінің оңда теріс те жақтары бар. Эмбриондар
жуған кезде оны үш кезеңге бөледі: ... ... Жуу ... және ... ... ... ... жуу әдісіне тоқталсақ, бірінші жануарларды
сойып эмбриондарын алу ... ... ... ... ... ... басқа эмбриондарды шығарып алу әдісі қолданылуы
өте сирек кездеседі.
Осы мақсатта алдымен тышқанды ... ... ... не мойын
омыртқасын тайдырып өлтіреді. Ал осыдан соң ... ... ... ткандардан
ажыратады. Оларды керекті жерлерінен кесіп Петри табақшасына салады. Осыдан
соң барып жұмыртқа жолдарынан эмбриондарын жуып алады.
Бірінші әдісті ... ... ... ... ... жуып ... екінші әдісті қолданғанда морула және бластоциста
сатыларында жуып алады. Бірінші әдіс ... ... ... ... (56 ) ... өткеннен кейін сойса, екінші әдіс бойынша овуляциядан 3-5
күн өткеннен барып сояды. Кезінде әртүрлі ... ... ... тканьдар тұтастығы бұзылатын ... ... ... деп аталады.Қой мен ешкі, ... ... ... ... ... қол ... ақ сызығы бойымен лапаротомия жасалады (вентраль- лапаротомия).
Ол үшін жануар шалқасынан жатқызылады, жергілікті ... ... ... ... тік ... ... ... Операция аш бүйірден
арнайы аспап арқылы пайдаланылып жасалады (эффеминатор);
Лапароскопия –әідіс арнайы аспап лапароскопиялық ... ... ... ... (шалқасынан жатқызылып), анестезияланған іш
қуысы ... екі ... онша ... емес тілінеді (1,5-2 см):
біріншісінен газ қоспасы ... (100% -СО2, ... ... ... 2,5-5 литров), ал екінші тесік гормональ индукцияланған ... ... ... ... лапароскопиялық троактор мен канюля арқылы
манипуляция жасап жұмыртқалық фолликулардан 5 мм ... ... ... ... Ол ішке ... ... сол ... енгенін анық бақылау үшін
керек.Әдісті таңдау жұмыс жүргізушіге байланысты. Бірінші әдістің ... ... ... Үшінші әдіс ооцитті алып in vitro ұрықтандыру
үшін ... ... ... алу үшін екі жуу ... ... соң ... эмбрион жууға кіріседі.Эмбрион жуып алу үшін екі ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы ұшына сұғады
да, шприцпен жуу сұйығын бифуркация бағытына жібереді;
2) Жатыр –түтіктік әдіс. Бұл әдістің өзін ... ... ... тағы да екі ... бөледі.
а) эмбриондарды жатыр мүйізінен шығарып алу, басқаша айтсақ ... ... ... мүйізіне қаратып жібереді (сиырлар мен
шошқада);
Жануарлар эмбриондарын ... ... ... |Жуу әдістері |
| | ... ... ... емес |
| | ... ... ) ... әдісі ) |
|1 |Дайындық кезеңі |Аш диета, 24-36 сағат ... ... ... | ... ... денені тексеру: аш диета,|
| |Жануарды бекіту | |18-24 ... бойы |
|2 | | | |
| ... | | |
| ... | | |
|3 | | | |
| ... | | |
| ... қол | | |
| ... ... | |
|4 ... | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| ... | | |
| |ды жуып алу | | |
| | | | |
| | | | |
|5 ... ... | |
| ... | | |
| | | | |
| | | | |
|6 | | | |
| | | | |
| | ... ... |Станокта, тұрған күйінде: |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... немесе |Басында етіші 5 мл рампунь |
| | ... ... ал ... эпидураль |
| | | ... ... ... |
| | | ... 10-15 мл ) |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... сабындап жуады, |сабындап жуады, ал артынан |
| | ... ... ... ... ... 2%-тік |
| | |70% -тік ... ... ... |
| | ... ... 5| |
| | |% -тік йод ... | |
| | ... жасайтын | |
| | ... ... ... | |
| | ... жыныс органдарына| |
| | |қол ... үшін | |
| | ... ... | |
| | ... ... ... |Әрбір жатыр мүйізін жууға |
| | ... 15-20 мл |450-500 мл ... орта |
| | ... орта ... |
| | ... . | |
| | |Іш пен ... ... өте аз ... |
| | ... ... |антибиотиктер ерітіндісін |
| | ... ... ... (барлық уақытта |
| | ... ... 2-3 ... ... бір тәуілік |
| | ... ... ... жеке ... |
| | ... ... |жағдайда) ... ... жуу ... ... ... даму ... |Көрсеткіштер |Эмбриондар жуу әдісі |
| | ... ... ... кейн |
|1 |Жануарлар түрі |Саулық ... ... |
| | | | ... |
|2 ... |12 ... ... күн |12 ... соң 5|
| |шағалысудан |4-5 күнге дейін ... ... ... |
| |кейінгі | | | |
| ... | | | |
| ... алу | | | |
| ... | | | |
|3 ... ...... - |Зигота |
| ... ... ... ... ... |
| |эмбрионның даму | | | |
| ... | | | |
|4 ... ... |Жатыр мүйізінің |Жатыр денесінен |Жұмырқа жолының |
| ... жер ... ... ... |воронкасынан |
| | ... ... ... ... |
| | ... | ... |
| | ... | | |
|5 ... ... жолының|Жатыр мойнынан |Жатыр мүйізінен |
| |шығарып алады |бархромкасынан |қынап ... | |
|6 ... ... ... ... мүйізі не |Жұмырқа жолына не|
| |алмастырғанда |не ... ... ... ... |
| ... - |мүйізінің | | |
| | ... | | ... ... ... ... ... негізінен түйрейді. Осы жерден
қатетер тығылып, сол арқылы ... ... ... жолының воронкасы
бағытында жіберіледі.Әрбір жатыр мүйзін жууға 15-20 мл ... ... Сол ... ... эмбриондар пробиркаға не Петри табақшасына
құйылады (эмбрионик). Оның көлемі ... ... ... ... ... алу Оны ... ... кейін-ақ алуға болады (немесе
күйге келген күннің ертесіне -ақ). Эмбриондар даму сатысы ... ... ... ... Эмбриондар бұл уақытта әлі жатыр мүйізінің түбіне
жетпейді. Қойдан эмбриондарды бұндай даму сату ... ... ... 1 ... 5-6 ... ... алуға болады.Эмбриондар жуғанда ... ... ... тұтастығын бұзбайтын ... ... ... ... емес жолы деп ... Ірі ауылшаруашылық
жануарлардан, мысалы сиырлардан эмбрионды хирургиялық емес ... ... ... Ол ... ... ... ... оны қынап арқылы жатыр бағытында ... ... ... ... отырып бағыттайды. Бұлай жуған кезде катерлерді керекті
жатыр ... ... ... отырып бағыттайды. Қалай катерер керекті
тереңдікке дейін енген бойда баллонға 15-20мл –ге ауа ... ... ... ... кері ... ... қал ... қолданылады. Осыдан соң
жатыр мүйізіне жуатын сұйық беріледі. Эмбриондардың ... ... ... көп ... ететінін айтып тиістіміз.Хирургиялық емес эмбриондар алу
тәсілінде –эмбрион шығарып алу уақыты өте шектеулі. ... ... емес ... эмбрионды тек жатыр мүйізінен алуға ... ... олар ... ... ... ... ... болады (дәлірек айтсақ, эмбриондар мөлдір қабықшасынан ажырағанша
жақсы болады.). Даму ... ... ... қабықшасынан
экспланцияланған бластоцистаға дейін. Сиырларда бұл ... ... ... сиыр ... ... ... ... 7-ші,
8-ші күндері ал, сиырларда бұл ... ... ... ... уақыт қолданылып жатқан трансплантация
әдісіне байланысты болады.Жоғарыда айтылғандай, ... ... мал ... өз ... ... ... Ол оның әртүрлі клетка
технологиясын жануарлар генотипін эмбриондар ... ... ... ... ... орай ... vitro манипуляция жасауға болатындай уақытта жуып алу ... ... ... ... ... ... ... әдісін таңдауда тек жануар көлемі ғана емес, сонымен бірге in vitro
микроманипуляцияға керекті эмбриондардың даму ... да ... ... Мысалы, егерде эмбриондарды трансгенозды жасау ... ... онда ... екі пронуклеус даму сатысында алу керек. Ондай даму
саысында алу үшін соңғы шағылыстырудан кейін 12 ... ... жуып ... (in vitro ... жуу ... даму сатысы мен биогеографиялық орналасу
|Индукцияланған|«0» |«1» |«1-2» ... күні | | | ... ... ... ... ... |Ұрықтану |
| ... ... ... статусы |
| | ... мен | ... | |
| ... ... ... ... кейін |Овуляциядан соң 2|
| ... ... |12 ... өткеннен |сағат өткеннен |
| ... ... 24 ... ... 24-36 |
| | ... ... ... ... ... ... ... жұмырқа |
|репродукция-лы|индукцияланған |фолликулогенез мейоздың|жолының ... ... ... ... сатысындағы |ампуласында ... келу ... ... |жүреді. ... ... ... ... | |
| ... 6-12 ... 1-ден бастап | |
| ... ... ... дейін). | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... экструсқа | |
| | ... ... әр| |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... ... |
| | ... 10-24 ... | |
| | ... | ... жуу | |Соңғы шағылысудан 12 ... ... | ... ... ... |24-36 сағат |
| | | ... ... ... ... ... жолы ... ... | ... |ампуласы |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... | ... | ... ... ... ... | |-10 % . Екі ... ... -1% ... мен | ... ... ... | ... % . ... ... | ... ... - ... % |
| | |% . ... |
| | | ... %. |
| | | ... |
| | | ... – 9 % |
*- ... ... мен ... ... ... ... алынған.
Бұл жағдайда хирургиялық емес жолмен сиырларда эмбриондар жуу ... ... ... екі ... ... даму ... ... жолының
ампуласында өтеді. Сондықтан эмбриондар жуу әдісін таңдау мына ... ... ... ... ... ... қарайды (сиыр мал ... қой ... ... ... ... эмбриондардың имплантациядан алдыңғы
керекті даму сатысы.
Эмбриондар алмастыру Эмбриондар алмастыру репродуктивті аналық-
реципиент ... ... Оның екі ... бар: ... жануарлар, қой, шошқа) және хирургиялық емес (сиыр). Алмастыру
кезінде істелетін жұмыстар тәртібі әдістемедегімен бірдей:
Эмбриондар алмастырудың қарапайым ... а) ... ... ... ... ... в) ... мүйізіне алмастырудың
хирургиялық емес әдісі эмбриондар жуу кестесінде көрсетілген. ... 5 ... жуу ... ... ... ... болады.
Реципиенттерге эмбриондар алмастырғанда оны ... ... ... ... (шошқаларда бұл факторды есепке алмаса да
болады, себебі олардың эмбриондары миграцияға ... ... ... ... овуляция болған жағы.
Эмбриондарды хирургиялық жолмен алмастырғанда олардың даму сатысына
орай, жұмыртқа ... ... ... ... алмастырса, ал хирургиялық
емес әдіс ... ... не ... алмастырады. Мұндай алмастыру
мына тәртіпте жүргізіледі: алдымен жұмыртқалықта сары дене бар-жоғына ... ... не ... ... ... жағы ... алады,
соңынан барып эмбрион сол жаққа алмастырылады. Хирургиялық әдіс кезінде
эмбриондарды жұмыртқа жолына ... ... ... ... мүйіз түйреп
ендіреді. Эмбриондар алмастыруға арнайы иілгіш тифлон катетер қолданылады.
Катетердің екінші ұшында көлемі 1-5 мл-ік шприц орнатылады.
Хирургиялық емес әдіс ... ... ... ... ... ... ... реципиент жатырына көмірқышқыл газ үріледі,
кейін ... бар ... ... ... ... Одан әрі
ректаль қолмен бақылап отырып, жатыр мойны арқылы жатыр мүйіз ішіне жатыр
мүйзі ішінен жатыр ... 5-7 см ... ... ... ... ... пайете ішіндегісін эмбриондармен бірге жатыр мүйзіне салып
жібереді. Пайетені толтыру ... ... – 1 – ... орта; 2- ауа, 3-
эмбриондары бар қоректік орта, 4-пайета тығыны.
Хирургиялық емес әдіс кезінде сары дененің алғашқы даму сатыларында
эмбрион ... ... ... ... ... сары дене даму кезінде болатын рогестереонның жоғарғы концнетрация
жатыр еттері жиырылуын ... Ол ... ... ... ... мүйзіне жабысуына оң әсер етеді.
Хирургиялық емес жолмен эмбриондар алмастырғанда ... ... ... ... аспаптар пайдаланылады:
пайетаға қоректік ортаны сорғызып алады (1,0-1,5 см), кейін ауа ... см), одан әрі ... ... ... ... ... ... бар
қоректік ортасы сорғызылады (2-3 см), осыдан соң тағы да ... ... (0,5 см), ... ... қоректік орта (1-1,5 см). Катетерді
жатыр мүйзіне енгізген ... ... ... ... ... абай болу ... тыс баяу ... да болуға тиіс емес.
Теория бойынша алмастырылған ... 100 % ... ... ... Іс ... ... реципиент жыныс
жолдарында өліп қалуларына байланысты ол көрсеткіш төмен болады.
Трансплантацияның оңды болуы негізінен, ... ... ... ... биохимиялық және иммунологиялық әерлесуге
байланысты. Эмбрионның реципиент жыныс ... өліп ... ... ... ... мен реципиент арасындағы физиолгия-биохмиялық
үйлесімсіздік себеп болады. Сондықтан да эмбриондардың ... ... үшін мына ... еске алу ... ... ... Кing W. (1985) бойынша жуып
аланған эмбриондардың тең жарымының хромосомалық аномалиялары ... ... осы ... бойынша сұраптау имплантациядан алдыңғы эмбриондар
өлімін қысқартады. Одан басқа ... ... ... болуына in
vitro жағдайында эмбриондармен ... ... ... ... ... эбриона трофобласт сигналының бәсендігі (трофиялық
экто- и эндодерма). Тіршілікке қабілетті ... ... ... ... сары дене ... ұзартып, буаздық сары денесіне айналдыруға
сигнал береді.
Шарана мен плацента шығаратын буаздық белоктары ене ... сары ... ... ... ... етеді.
Осыларға байланысты реципиент организмінде имунологиялық қайта құрулар
жүреді. ... ... Біз ... ... ... ... ... жүзеге асады. Ол өз кезегінде жатырдың ... ... ... ... мен құрылымын өзгертеді (прогестерон,
эстрогены). Аса маңызды роль атқаратын бұл ... ... ... ... даму ... ... ... жатырға
жүргізіледі (морула, бластоциста) (хирургиялық емес әдісі). Осы ... ... ... арқасында одан ерте даму ... ... ... ... аз ба, көп бе ... ... ... жатырдың тамырлар реакциясы. Осы кезеңде
жатыр мен жұмыртқалықта қысқа мерзімді қан айналымы күшейе ... ... ... ... ... ... Ол осы ... керекті эмбрионды жатырдың, басқаша организмнің біліп ,эмбриондарды
реципиентке алмастыра отырып мына ... ... ... ... ... ... кезекте синхронды күйге келуі тиіс. Осы шарт
сақталғанда ғана реципиент жатыры ... мен ... ... ... ... ... ... сақталады. Кестеде орташа
алынған сиыр мен қой ... ... ... ... ... ... эмбрион алмастырғанда «биологиялық нұсқауларға»
құлақ асқан жөн, ол ... ... ... оң ... ... ... донорлар организмінің гормональ статусы
жоғары болатынын, нәтижесінде эмбриондарға арналған «биологиялық сағаттар»
«үдемелі қарқында» жүретінін ... ... Осы ... ... ... ... 3-6 %-ті құрайды екен...
Трансплантацияға тек биологиялық толыққанды эмбриондар пайдаланылуға
тиіс. Трансплантация кезінде эмбриондарды жұмыртқа жолы мен ... ... ... ... отырғызады.
Трансплантацияланатын эмбриондар саны жануар түріне ... ... ... екі ... 3), ал көп туатын жануарларға бір «патенциаль
орынға» 1,5 -2 эмбрионнан отырғызады. Мал шаруашылығыда «енелік ... ... ... эмбриондар (барлақ уақытта емес) алмастыру
ұсынылады.
Трансплантацияның жақсы болуының алғы ... ... ... ... мен ... дамуы сатыларының синхрондылығы. Жатыр
даму сатысы мен (демек, сары дененің де) және алмастырылатын эмбриондар
арасында «тығыз ... ... ... мен қой эмбриондары, реципиенттері арасындағы физиологиялық
әсерлесу
|№ |Донор ... ... даму ... ... |
| ... ... ... жайлы |
| | | ... ... |
|1 ... күні «0» ... ... ... үштік |
| | ... ... |
|2 ... бірінші |Овуляция ... ... ... ... |
| ... | ... ... ... |
|3 ... шағылысудан|Екі пронуклеус |Жұмыртқа жолының ампуласында |
| ... 12 ... ... | |
| ... ... | |
|4 ... ... |Жетілген зигота |Жұмыртқа жолының |
| ... | ... ... |
|5 ... ... |2 - ... ... жолының истмусында |
| ... ... | |
|6 ... 4-6 |Бөлінудің ... ... ... – |
| ... |бастапқа сатысы |түтікшелі байланысында |
| | ... |
|7 ... ... ... морула |жатыр мүйізінің негізінде |
| |күні | | |
|8 ... ... ... және ... ... |
| ... ... | ... ... ... ... ... ... ... байланысты эмбриондардың жабысып, одан әрі дамып
кетуі.
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... |
| | ... |Хирургиялық емес |
|1 ... даму ... ... ... ... |
| ... |бастапқы сатысы | |
|2 ... ...... ... ... |
| ... |мүйізінің негізі | |
| ... | | |
|3 ... кету |35% - ке ... |60% - ке ... |
| ... | | ... ... ... мен ... да ... ... ол үшін ұсақ ... тек лапаротомия арқылы ғана
алмастырады, бұл сол ... ... орын ... ... ... ... мәліметтер берілген. Хирургиялық емес
әдіс кезінде эмбриондар алмастыру морула және ... даму ... ал ... ... жүргізілген – зиготадан бастап,
бастапқы бөліну кезінен морула, бластоцистаға ... ... ... кеш даму ... алмастыру жақсы нәтиже ... ... әдіс ... ... ... ... олардың
даму сатысы әсер етеді. Алмастырылған орны әсер ... ... Бұл ... ... сары ... қаншалықты «жақсы» үлкен болған
сайын жатырдың бөгде ... ... ... ... ... Бірақта бұл болжам әлі күдікті, себебі оған қарсы да ... ... ... ... ... ... дамып кету
дәрежесі жоғары болған да ... бар. ... ... саны ... және ... даму ... одан ерте даму
сатысындағы эмбриондармен салыстырғанда көп ... ... ... ... ... ... кету ... содан да болуы
мүмкін.
1.4 Донорларды ұрықтандыру
Донорларды ұрықтандыруда екі түрлі әдіс қолданылады: табиғи және
қолдан ... ... ... ... Ал қолдан ұрықтандыруда
таңдап алынған аталықты спермасын донорға арнайы аспаптармен қолдан салады.
Іс ... ... ... мен ауыл ... жануарлардың денесі
шығындардан табиғи ұрықтандырады. Ал ... ірі ... ... ... ... ... ... Ересек аталықтардың
эйякулятына бір аналық клетканы ұрықтандыруға керекті ... неше көп ... ... ... ұрықтандырған кезде бір эякульятты
бірнеше аналықтарды ... үшін ... ... ... ... ... ... технологиядан тұрады: сперманы
алудан, бағалаудан, суйылтудан, сперманы организмнен тыс ... ... ... ... жасанды қынап арқылы алады. Алынған
эякулятты өңдеместен алдын мұқият зерттеуден өтеді. Эякулят көлемі ересек
аталықтарды 4-8 мл ... Ал ... ... 0,25 -1,0 мл in ... ... Сондықтан қолдан ұрықтандырудың екінші сатысы жаңа ... ... ... ... ... одан соң ... ... сақтауға
негізіне глюкоза – цитрат сары уыз ... не сүт – сары уыз ... +2 – ... ... ... алған соң 10-20-50-есе суйылтып
алады. ... ... 30-35 0С ... ... жүреді.
Суйытылған сперманы 50С шамасында тоңазытылады, бұл оларды ... ... ... ... ... 3 күн бойы
ойланбай ұрықтандыра беруге болады.
Қазақтың қой шаруашылығы технологиялық институттың зертханасында
сперманы уақытша 18-24 0С ... ... ... ... Суперовуляция жасағанда сапалы эмбриондар алу үшін ... ... ... зор. Ең ... ... ... білу ... Біз білетіндей сперматозоидттар ұрықтандыру қабілетіне
ие болу үшін айтарлықтай уақыт аналықтардың жыныс жолында болуға тиіс.
1.5 Реципиент. Реципенттер ... ... ... ... ... реципиент енесі ... ... ... ... ... ... ... (донор-аналық) және
физиологиялық (реципиент-аналық) енесі ... ... ... ... ... құнды эмбриондар, ал реципиент-аналықтар
алмастырылатын эмбриондарға физиологиялық, иммунологиялық және биохимиялық
өсу және даму ... ... үшін ... ... ... инкубатор
есебінде). Мал шаруашылығында реципиенттер пайдалануды (медицинада ... ... ... ... – біздер эмбриондар инкубациясы жағдайын in
vitro әлі іске ... ... ... ... бұл ... ... осы ... жетілген кезде біз эмбриондарды зертхана жағдайында қоректік
ортада да ... ... алыс ... ... ... ... ... себебі тура реципиенттерді таңдау мен жұптаудан барлық жануарларды
көбейту биотехнологиясының нәтижесі шешілетін хақ. ... үш ... ... біріншісінде жай табындағы ... ... ... дайындайды, екіншісінде біріншіде теріп
алынған реципиент-аналықтардың ішінен донор-аналықтармен эструсы сәйкес
келетін аналықтарды теріп ... ал ... ...... ... құнды эмбриондар санына қарап, соған сәйкес, эструстары ... ... ... ... ... ... ... Осындай үш
сатылы таңдау (таңдау) трансплантация кезінде донор-аналықтармен ... ... ... ... ... ... сұрыптау
|Этап |Сұрыптауға әсер |Осы этаптың ерекшеліктері |Бір донорға |
| ... ... | |бас ... |Зоотехникалық |Жақсы көбейгіштік қасиеті |30-10 |
| ... ... ... ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... | |
|2 ... ... |Таңдап алынған реципиент |5-10 |
| | ... ... | |
| | ... ... ... | |
|3 ... саны |Тек биологиялық толыққанды |3-5 |
| | ... ғана ... |
| | ... «бір орнына» 2 | |
| | ... ... | ... ... ... реципиент және трансплантаттардың әсерлесуі көбейту
биотехнологиясында ... ... ... реципиент жатырына
имплантацияланып, одан әрі одан ... ... ... алмастыру кезінде мына іс-шаралар
міндетті түрде атқарылуға тиіс:
1. Реципиеннтерге операция ... ... ... күні ... ... ... жазбасы түсіріледі. Онда мына ... ... ... жеке номері, биологиялық енесінің мал жасы,
алмастырылған ... жасы мен ... ... ... жағы мен ... ... 2-3 күн ... реципиенттер бөлек орында ұсталады (асқынып кетпеген
жағдайда).
3. Буаздығын анықтау мақсатында 1-ші және 2-ші жыныс ... ... Егер ...... ... күйге келмесе, онда ол буаз болып
есептеледі. Сонымен бірге, реципиенттер қанына ... ... ... ... де жасауға болады.Осы іс-шара ... соң одан ... ... ... ... ... ... зерттеу
керек:
Мыналарға байланысты буаздық деңгейі (проценті) анықталады:
а) Эмбриондар алмастыруға пайдаланылған реципиенттер ... ... мен ... мал ... Донор мен реципиенттердің физиологиялық байланыстылығы (синхрондылығы),
Алмастырылған эмбриондардың мыналарға байланысты одан әрі ... ... ... ... ... ... ... даму сатысы;
с) Донорлар мен реципиенттерді пайдалану мерзімі (срок службы);
d) Эмбриондар даму ... мен ... ... ... ... ... ... одан әрі дамып кетуі – бұл реципиент жатырына алмастырылған
эмбриондар саны мен ... ... саны ... ... ... ... ... эмбриондардың
одан әрі дамып кетуіне әсер ететін ... ... ... мен ... қай тұқымға жатуы;
b) Донорлар мен реципиенттердің жастары;
с) Көбею маусымы;
d) Алмастырылған ... даму ... ... мен ... физиологиялық критерийлерінің әсерлесуі
Мыналарға байланысты транспланттардың өсуі мен ... ... ... ... байланысты туу нәтижесін анықтау:
а) Донор мен реципиент жыныс циклдарының синхрондылығы;
b) Алмастырылған ... даму ... ... ... ... Донор мен реципиенттің тұқымдық және жастық ұйлесімділігі.
Екіншіден, трансплантаттардың постнаталь даму кезеңінде өсуі мен дамуына,
өнімділік қасиеттері ... ... ... ... ... жетістегіндегі биотехнологияны қорытындылай келе ... ... және ... ... ... ... ... сұрыптап мол малекулярлы не клетка
микроманиикуляциясын ... ... Ең ... ... ... ... ... шаруашылығындағы қазіргі биотезнология
жанаурлар жмбриондар мен неше түрлі ... ... ... тұр. ондау
жұмыстың мақсаты жануарлар биологиялық жоспарын өзгерту. ... ... ... ... ... ... ғана ... мүмкін.
Осындай «биокорректировка» жасалған эмбрион одан әрі ... ... ... ... ... трансплантацияланады. Бұл ... ... және ... өздерінде берілген ... ... ... ... ... ... кезінде алынған эмбрион ... ... ... ... ... ... эмбриондарының
имплантациядан алдын дамуы. Ұрықтанғаннан соң эмбрион зиготадан гструлаға
дейін сүтқоректілер аналықтарының жыныс жолында ... ... ... ... жерге дейінгі жолды орташа, шошқада – 2-3, қойда
– 4-5, үй қояндарында – 5-7, сиырларда – 7-8 күн. ... ... ... ... ... дамиды. Ол қабықты пеллюцид аймағы деп ... ... ... осы ... байланысты эмбрионмен неше түрлі
микроманипуляция жасауға болады.
Реципиенттер таңдау ... ... әр ... ... ... саны азайып отыратын заңдылығына сүйенуіміз керек. Мысалы:
бірінші этап таңдалған реципиенттер саны ... 30-50 ... ... 5-7 (10), ал ... 3-5 (7) – ге ... Эксперементтер
қойғанда істің нәтижелі болуы, дәл сол жұмыстың бастапқы этапы ... ... ... ... ... ... ... критерийлер: 1) жұмыстың биолоогиялық ерекшеліктері (түр ... 2) ... ... ... ... циклы); 3) зоотехниялық
талаптар (донорлар мен аталықтардың жоғарғы өнімділігі, реципиенттердың
орташа және төменділігі) аналықтарды ... ... ... ... керек. Сондықтан да аналықтарды жұптағанда (донолар биологиялық
ене ретінде және реципиенттер, физиологиялық ене ... ... ... ... Олар ... трансплантациясының ең
басты шарты. Тек осындай жағдайда ғана ... мен ... ... ... ... Ол ... трнасплантат туумен аяқталады.
Биотехнологияының арасында тірі организмнің биохимиялық ... ... іс ... пайдалануға мүмкіндік туады. Сондықтан да
биотехнологиядағы прогрессив идеялар биологиядағы тірі ... ... ... үшін ... ... зерттеулер мен қатар,
биологиялық техникалар дамуы мен де ... ... ... ... ... ... ... Р.Е;
2. «Жануарлар биотехнологиясының практикумы»Есімова А.М.
3. «Гистология және эмбриология негіздері» Мұхитов ... ... ... ... Г., Есмағұлов Қ.
Қосымша әдебиеттер:
1. «Трансплантация эмбрион сельскохозяйственных животных» ... ... Е.Е., ... Т.Н. 1992 ... ... сельскохозяйственных животных» Менгазова Т.А. 1988 ж.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыл шаруашылық малдарының эмбриондарын трансплантациялау69 бет
Мал шаруашылығында эмбриондарды трансплантациялау әдісін пайдалану38 бет
Кәсіпкерлік құқықтың пайда болу тарихы5 бет
1925-1933 жылдар арасындағы халықаралық қатынас3 бет
Xvi-xviіі ғғ. қазақ-орыс елдері арасындағы дәстүрлі елшілік байланыстар тарихы10 бет
«Оңтүстік Қазақстандағы татарлардың арасындағы этнотілдік үрдістер»26 бет
«Қосымша білім беру жүйесінде ересектер арасындағы педагогикалық қарым-қатынасты жетілдіру» (өзгетілді ересектерге қазақ тілін оқытып-үйрету материалдары негізінде)37 бет
Адамдар арасындағы қарым-қатынас27 бет
Адамдар мен жануарлар арасындағы мінез-құлық айырмашылықтары мен ұқсастықтары25 бет
Азаматтық процесстегі катысушылардың арасындағы тараптардың орны36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь