Уран металлургиясы туралы

§1. МЕТАЛДЫҚ УРАН ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚАСИЕТТЕРІ
§ 2. МЕТАЛДЫҚ УРАН АЛУДЫҢӘДІСТЕРІ
§ 3. ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІ ШЯНДЫ ЗАҚЫМДАРДАН ҚОРҒАУ ШАРАЛАРЫ
ҚОРЫТЫНДЫ
іУран металлургиясының, яғни аса (ядерлі таза) металдык. уранды алудын маңызы - оның дамуынық арқасынла қысқа мерзім ішінде әлімнің әр түрлі елдерінде (КСРО, АҚШ, Англия, Франция және басқалар) ядерлік отын өндірісінің ұйымдастырылуы мен тізбектік ядерлі реакциянын жүзеге асырылуында және ядерлі энергияның қолдана басталуында.
К,азіргі уақытта әлемдік уран өндірісінің масштабы, баска түрлі-түсті және сирек металдар өндірісінің масштабымен теңестіріледі, өндірісті жоғары деңгейге көтеру кезеңінде уранды. жыл сайыи шамамен 40000 т өндірген (КСРО-сіз). Металдық уранның кейбір қасиеттерін қарастырамыз. Уран тығыздығы р= 19,05 г/см3-ке тең аса ауыр металл болып табылады. Уранның сыртқы көрінісі қүрышқа үксас. Оның жаңа өндеп, жылтыратылған беттік қабаты күміс түстес, бірақ ол ауада күңгірттенеді және алғашында көгілдір ренді алтын түсті, сонан сон. қорғасынға үқсас қара түске айналады.
L Металдык. уран үш кристалды модификацияда: а-, р-және ү-қүрылымдарында болады. Уранның төменгі температуралық формасы (а-фазасы) 662°С-ка дейін төзімді, белгілі мөлшерде созылмалы қасиетке ие. Орта температуралық модификациясы (|3-фазасы) 662°С-тан бастап 769°С-ге дейінгі аралықта түрақты, морт сынғыш, ал 769°С-тан бастап балқу температурасы 1130°С аралығында болатын, жоғары температуралық модификациясы созылмалы (ү-фаза). Уран 3813°С температурада қайнайды. Уранның электрді және жылуды өткізу қабілеті төмещ' Уранньщ жылу откізгіш қабілеті мыстың жылу өткізгіш қабілетінен 13 есе кем. Уран 20-350°С температура аралығында әлсіз парамагнитті.
Уранның а-фазасының негізгі ерекшелігі-онын, анизотропты-лығы. (3-фазасында металдың анизотроптық қасиеттері а-фазасына карағанда едоуір әлсіз көрініс тапқан. ү-Фазасы а-жоне (3- фазаЬарына қарама-қайшы изотроптық қасиеттерге ие. Уранның механикалық қасиеттері, оның анизотроптық болуы себебінен бастапқы механикалық және термиялық өндеулерге, сондай-ақ түйірлердін, көлемі мсн олардың багытына осер етстін қоспалардыц да күрамына тікелей байланысты.
        
        УРАН МЕТАЛЛУРГИЯСЫ
§1. МЕТАЛДЫҚ УРАН ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚАСИЕТТЕРІ
іУран металлургиясының, яғни аса (ядерлі таза) металдык. уранды алудын
маңызы - оның ... ... ... ... ... ... әр ... (КСРО, АҚШ, Англия, Франция және басқалар) ... ... ... мен ... ... ... ... және ядерлі энергияның қолдана басталуында.
К,азіргі уақытта әлемдік уран ... ... ... ... ... ... өндірісінің масштабымен теңестіріледі, өндірісті жоғары
деңгейге көтеру кезеңінде уранды. жыл ... ... 40000 т ... (КСРО-
сіз). Металдық уранның кейбір қасиеттерін қарастырамыз. Уран ... ... ... тең аса ауыр ... ... ... ... сыртқы көрінісі
қүрышқа үксас. Оның жаңа өндеп, жылтыратылған беттік қабаты күміс түстес,
бірақ ол ... ... және ... ... ... ... ... сон. қорғасынға үқсас қара түске айналады.
L Металдык. уран үш ... ... а-, ... ... ... Уранның төменгі температуралық формасы (а-фазасы)
662°С-ка дейін төзімді, ... ... ... қасиетке ие. Орта
температуралық модификациясы (|3-фазасы) 662°С-тан бастап 769°С-ге ... ... морт ... ал ... бастап балқу температурасы
1130°С аралығында болатын, жоғары температуралық модификациясы созылмалы ... Уран 3813°С ... ... Уранның электрді және жылуды
өткізу қабілеті ... ... жылу ... ... ... жылу ... 13 есе кем. Уран 20-350°С ... ... ... ... ... ... ... (3-
фазасында металдың анизотроптық қасиеттері а-фазасына карағанда едоуір
әлсіз ... ... ... а-жоне (3- фазаЬарына қарама-қайшы
изотроптық қасиеттерге ие. ... ... ... ... ... ... бастапқы механикалық және ... ... ... ... мсн ... багытына осер етстін
қоспалардыц да күрамына тікелей байланысты.
Металдық уранға ... ... ... ... ... келтірілгсн.
31348-Кесте Металдык уранның кейбір термодинамикалык сипаттары
|Параметр ... ... |
| ... ... ... ... ... 1,14-1,17|
|жылуы (і-фазадан ү-фазаға |4,74-4,76 107 117 |
|айналу жылуы Балқу жылуы Бу |1,521 11,99 ... ... ... ... ... энтальпия | ... ... ... | ... уран химиялық реакцияларга оте қабілетті. Ол барлык металл
емес элементтермен жеңіл әрекеттеседі, сонымен ... ... ... коп ... ... ... ... активтігі, атап айтқанда онын жеңіл тотығуы,
көміртегімен, ... және ... ... ... ... уран
металургиясының ерекшеліктерін анықтайдьц Ол ерекшеліктердің бірнешеуін
атап өтелік: бастапқы ... ... таза ... ... қолданылатын бүрынғы
қалпына келтіруші зат қуатты және уранды ... ... ... материалы уранға катысты инертті болуы керек; қоршаған орта
уранға катысты ... ... ... 2. ... УРАН ... Уран металлургиясының тарихы көрсеткендей, таза мсталдық уран алудың
барлык. жағдайында ... ... ... уранның тотықтарын
металлтермиялық жолмен ... ... ... уран ... ... ... ... келтіру; уранның түздары бар
балқытылган қүймаларды электролиздеу; уранның ... ... ... ... ... ... кдрастырайык,.
Уран тетраиодиді UI4 термиялық жолмен ыдырату одісі корсеткендей, оны
кішігірім келемде сынау аса ... жоне ... ... ... та ... 1с жүзінде бүл одісті қолданбайды жоне оны
ондіріскс ... ... ... ... маңызы бар, металдық уран алудың электролиттік өдісі кең
келемде қолданылған. Нақ осы әдіс ... ... ж.ж. ... ... ... ... жобасында" бірінші рет ядерлік таза
уран алынды.
Электролиз кезінде CaF2+NaF (сәйкес 80-20%), балқытылған күйде UF4
немесе KUF5 пайдаланылады. ... ... ... ... ... ... етуі ... мынадай реакцияларды:
катодта U4+-He"->UMeTiUUI; анодта 4F-4e~->2F2 жүзеге асыруға болады.
Дегенмен, өдетте балқымаға ... ... ... -> 2Са ... ... өтуі салдарьшан элементарлы фтор бөлініп шықпайды.
Үрдіс анод болып табылатын графитті тигельде жүзеге ... ... ... ... ... пластинкасы қолданылады (113-сурет).
Үрдіс температурасы 800-900°С. Уран, катодты алмүрт деп аталатын қатты
дисперсті ... ... ... ... Үрдіс аяқталған соң, алынған уранды
үнтақты жуып ... ... ... ... ... ... ... Осы-лайша ядерлік таза металл алы-нады.
Қазіргі уақытга бүл әдіс бар-лық ... ... ... ... ... ... ... Ерітілген фторидтерді арзан
жөне жетілген ... ... ... ... уран ... арналған тасталды. аппарат нобайы.
зауыттары енбекшілерінің денсаулыктарыи қоргайтын, бүл — ... Уран жоне оның ... ... ... ... ... органдарының рүк.сатынсыз өндіріспен айналыса алмайды.
§ 2. ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІ ШЯНДЫ ЗАҚЫМДАРДАН ҚОРҒАУ
ШАРАЛАРЫ
Уран онімдерінің зиянды әсерлерінен ... ... ... ... ... ... сөзсіз бірінші шарты болып табылатын - бүл
технологиялык, үрдістер мсн ... ... ... яғни ... ... форма-лары. Бүл — еңбекті корғау мәселесі бойынша
жасалатын келесі жүмыстардың табыс кспілі.
Шаң және аэрозольдармен күрес ерекше ... ие. ... ... ... ... табылатын шаң коздері уран ондірісінде аса кауіпті
болуы мүмкін. Мысалы, әдеттегі жай жарық сәулесінде ғана ... уран бар шаң, ... ... ... ... 1000 есе ... зиян козі ... табылады.
Шаң және аэрозольдармен күресу үшін қандай шаралар колданылады? ... ... жоне олар бір - ... ... толықтырады.
1. Жабық герметикалық жүйелерді қолдану, ... уран ... ... ... және ... аластату.
2. Жергілікті сорып алатын, желдеткіштермен ... ... ... қою ... ... ... ... де).
3. Қондырғылар мен қүрал—жабдыктардың тығыз орналасуын болдырмау.
шандардан жиі-жиі және ... ... үшін ... мен ... ... болуы.
4. Цехта сүзгіден откен таза (қыс мерзімінде жылы ауа) ауа беретін
жоне ... ... ... шаң мсн ... — ауа ... және ... ... шығаратын қуатты
жалпы желдеткіш болуы.
5. Шаң тудыратын ... үшін ... ... ... ... универсалды шкафтардың болуы.
6. Технологиялық ... ... ... ... ... ... өнімді үстауын болдырмау.
8. Атмосферага шығарылатын барлық газдарды міндетті турде тазалау.
Циклон жүйесін, ылғалды жөне көбікті скруббер-лерді, жуып ... ... ... жасалған Петряновтың арнайы сүзгіштерін
және т.б. пайдалану.
Уранмен жүмыс істейтін адамдарға арналған сәуле алудың руқсат етілген
дозасы мөлшеріне ... ... ... тірі ... органдары мен
денелерінде уран болуының қатан рүқсат етілген шектері, сондай-ак жүмыс
бөлмелері ауасында уран ... ... ... ... ... бекітілген (56—кесте).
Табиғи уранмен жүмыс жасау кезіндегі қызметкерге арналған радиациялық
кауіпсіздік нормалары
Ескерту. Табиғи уранның ерітінді түрінде химиялық улылығына байланысты
уранның ... ... ... ... ... дем алып ... 2,5мг-нан аспауы керек, ал ерітілген уранды тамақпен бірге
қабылдау, тәулігіне 150 мг-нан ... ... ... орташа мүмкін концентрация (ЖОМК) атмосфералық ауада және
айналадағы орта суында 7Ю"6 жөне 1,7 мг/л - ден ... ... ... ... ... ашық суаттарға жиналатын, пайдалануға
жарамсыз сулар үшін ... ... ... ... (ШМК) 0,05 мг/л деп
бекітілген. Жүмыс бөлмелері ауасында және атмосфераға ... ... ... уран ... ... ... ... нормасы к.атаң
түрде 0,0002 мг/м болуы қажет .
Қауіпсіз жүмыс жасаудыц екінші маңызды ... бүл ... ... ... Өндірістік жағдайлар-дың мазмүнына (конылгаи затгарға
жонс т.б.) жоис ... ... ... ... ... болу ... ... кәсіпорындары үшін дезактивтейтін ерітін-лілсрді (сода
жонс т.б.) колдану аркылы ылғалдык жинастыру (жуып-тазалау) кдрастырылады.
бндірістік ерітінділер мсн ... ... ... ... ... жонс ... ... тез арада жойылуы ксрек. Едендердін,
к.абырғалардын, ... жонс т.б. ... ... ... ... шараларымен, бақылау комегімен жүйслі түрде тексс-ріледі.
Еңбск тортібі - бүл кызметкерлердін ондірістегі кең колсм-дегі ережелер ... ... ... ... комплекс. Мүндағы басты нәрсе-бүл
техника қауіпсіздігін кішігірім бүзуға қатысты мәселелерге жауаптылыкпен
қарауға және ... ... ... ... ... ... ... нүскаулар-мен реттелген.
Олардың техника қауіпсіздігі туралы білімдері, жүмыс орнына ... ... ... мен ... ... кезде кесте бойынша кезек-
кезек өтетін түракты ... және т.б. ... ... Жөндеу және аппаратураны мезгіл-ара қарап шығу істері
уақытында арнайы ... ... алу ... ... ... ... емес ... (мысалы. жөндеу жүргізу) ... ... ... жеке ... да ... арнайы
жүйесінің болуы орасан зор мәнгс ие.
Уран ендіруші косіпорындар жүмысшылары денелерін зиянды к;оспалармен
ластанудан қорғауга арналған ... ... ... жоне ішкі ... ... ... шүлықтар, аяқ киім, шарфтар, сүлгілср жоне
бет орамалдардың толык. комплексінен түрады. Бүл ... киім ... ... ... ... ... лас заттардың киіммсн бірге
үйге ... ... ... ... ... ... - гигиеналық монгс ис. Қазіргі
уақыгга, бүрынғыдай цех ішінде қүрылған жеке ... киім ... ... ... ... ... ... тобына арналған
орталыктандырылған жонс жақсы жабдықтадған ... ... ... деп ... ... откізгіш күрамы: үй киіміне арналған
гардсроб; к.ызмстксрлсрдіц
толык күрамы үшін жеке ... бар ... ... ... ... ... жүмысшылардың міндетті түрде отуін к,арастыратын
жеткілікті комплектілі душ, кол жоне ... ... ... лас
заттарға қатысты тазалығын бак.ылауға арналған ... ... ... бар ... ... ... ... киімдер сақтау
орны; арнайы киімдерді күнделікті жөндеуге және т.б. арналған бөлмелер. 57-
ші ... ... ... жүмыс істейтін адамдар терісінің үстіңгі
қабатынын. ... ... ... ... мен ... ... ... жоғарғы рүқсат етілген деңғейі көрсетілген.
57-Кесте
|Ластану объектісі ... ... |
| ... ... |
| ... |нуклидтер |
|Қызметкердің терісінің беткі кдбаты Жүмыс|1 |210 ... ... ... ... |5 510 |103 4103 ... ... ориы ... |10 |102 ... ... орны ... ... | | ... ... көлік қүралдары | | ... ... ... кір ... ... болады, онда барлық
арнайы ... ... ... мен ... ... ... Бүл арнайы киімдерді әрбір 4-5 күнде, ал қажетті жағдайларда
күнделікті ... ... ... ... ... денсаулығын сақтау үшін жеке гигиенаны үстау, ... ... ... ... дене мен қолдың тазалығына өзіндік
бақылау жасау орасан зор мәнге ие.
Ондіріс аймағында тамақ ішу және темекі ... ... тиім ... ішу тек қана су ... кішкентай фонтандарды пайдалану жолымсн ғана
рүқсат етіледі. Косметикалық ... ... да аса ... ... ... ... тек қана ендіріспен шектелмейді, ол ... ... ... демалу, спортпен айналысу, артық нәрселерді шектеу,
жақсы ... ... және т.с. да ... ... ... ... цехтарының жүмысшылары
күнделікті күшейтілген, акысыз арнайы тағамдар алуды және ... ... ... ... ... ... мен демалыс
үйлеріне барудын артыкшылыктарын пайдаланады. Сонымен ... ... ... ... көптеген жеңілдіктер бар, олар ерте ... және оның ... ... ... ... ... уран ... кәсіпорындарда медициналык. тексеру мен
бақылауга үлкен көңіл бөлінген. Уран ... ... ... түрақты түрде тексеріп отыратын жүйе бар. Осы жағдайға ... ... ... ету ... нәтижелерін талдаудың
көптеген әдістемелері қолда-нылады. Мүндай жүйе өз уақытысында ... ... ... ... Медициналык. бакылау нәтижелері—
жүмысқа қабылдау кезінде ендіріске жіберудің ... ... ... ... жүмыс істейтін қызметкерді белгілі бір уақытқа ... ... ... Бүл жағдайда, ендіріс жағдайларының денсаулыққа асқын
түрде әсер етуін ескертетін алдын-ала шараларына басты ... ... ... ... ... ... және жалпы
санитарлық хал-жағдайға қатаң бақылауды жүзеге асыратын ... ... ... ... Бүл ... ... қызметі",
оның функцияларына те.хнологиялык үрдіспен байланысты арнайы өнімдер немесе
жабдықтармен жүмыс жасауға рүқсат беру не тиым салу жатады. ... ... ... ... ... ... ауаның,
жарамсыз сулардың, бөлмелердің, аппаратуралардың, жүмысшылардың арнайы
киімдері мен денеле-рінің тазалық деңгейін ... ... ... ... және бақылау; желдеткіштер жүмысына бақылау жасау; жабдықтар
мен ... ... ... ... еңбек ету шарттарын жасау және
олардың жүзеге асырылуына бақылау жасау; ... ... ... жеке ... ... өлшеу; апаттар мен жазатайым оқиғаларды
тексеруге қатысу; ... ... өту ... бақылау;
кәсіпорындағы санитарлы—гигиеналық хал-ақуадды және еңбек ету шараларын
жетілдірудің ... да ... ... уран ... ... ... тәжірибесі, зауыттар мен
цех басшыларының қарамағындағы қаражаттар мен мүмкіндіктер барлык.
өндірістік ... ... жәнс ... ... ... ... жеткілікті екенін көрсетіп отыр.
340
КСРО-дағы атом ендірісі көсіпорындары кептеген басқа онеркәсіп, оның
ішінде ... ... ... ... ... және ... ... бойынша алдыңғы қатарда.
ҚОРЫТЫНДЫ
Ядерлі отынның химиялық технологиясы.оның ішінде уран технологиясы -
білім саласы. Ол ядерлік энергияны пайдалану жэне ... ... ... ... бүл ... ... ... мен
талаптарының кеңеюімен байланысты. Уран ядросынын ... 40 ... ... ... ... ... ... іске қосылғанына 25 жылдай
уакыт өтті. Адам емірінің тарихында бүл азғана уак.ыт,бірақ қазіргі ғылым
мен техниканың даму ... бүл ... ... ... ... ... ... кдрқынды ғылыми - зерттеу жылдары болды, осы ... ... ... уран ... қосып атап өтуге болады.
Қазіргі уақытта ядерлі энергияны қолдану тез дамуда.Таяу жылдар ішінде
уран мен плутонийді қолданатын АЭС-тар ядерлі энергияны пайдалануда ... ... ... жж ... ... ... негізгі бағыттарын дамыту
бойынша КПСС-ң ХХУсъезінде біздің елдегі атом ... ... ... ... Жаңа ... кВт ... қуатты АЭС-ы
реакторлар қүрлысын іске асыру негізгі міндет болып бекітілді. Сумен жүмыс
істейтін АЭС-ның ... ... он ... ... кВт-ты қүрайды. Осы
қалыпта атом энергетикасы дамып отырса, онда ол ... ... ... озып ... ... ... Курск, Чернобіл, Ровненск,
Оңтүстік-Украйнск атомдық электр станцияларының қуаттары іске қосылады.
Сонымен қатар жаңа АЭС-ның ... ... ... Бүл ... ... ... күрт төмен-деуімен тыгыз байланысты. Уран өндірісінің
технологиясында жаңа ... ... ... ... ... ... және уран ... кәсіпорындары мен жалпы
отын айналымында жүмыс істеуін азайтып, дайын өнімнің ... ... ... ... мен ... жаңа ... сияқты өмірді
жақсартуға әкеледі. Ядерлі энергияның мүмкін-діктері үлан - ғасыр және ... ... ... ... әлсмін толық түсінуге көмектеседі
Atom энергиясы кеңес халқының өмірінде үлкен манызға ие. Атомдық
техниканың ... ... ... қабілеттілігінде, халық шаруашылығында
және жалпы біздің омірімізде ... ролі зор.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Уран металлургиясы13 бет
Академик Қ.И.Сәтбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезендері9 бет
Ахуалдық жоспар және көлік85 бет
Жер заңнамасы5 бет
Ресейдің металлургиялық кешеніне жалпы сипаттама73 бет
Түсті металдар металлургиясы18 бет
Қазақстан Республикасының металлургия комплексінің иновациялық дамуы9 бет
Қазақстандағы машина жасау кешенінің дамуы36 бет
Қазақстанды индустрияландыру12 бет
Қазақстанның түсті металлургиясының картасын құрастыру (қара және түсті)53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь