Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысу туралы

Кіріспе

1 бөлім. Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысудың ұғымы
1.1. Қылмысқа қатысудың түсінігі және оның белгілері
1.2. Қылмысқа қатысушылардың түрлері

2 бөлім. Қылмысқа бірге қатысушылардың түрлері.

3 бөлім. Қылмысқа бірге қатысудың нысандары.
3.1. Қоса орындаушылық (жай қатысу).
3.2. Адамдар тобының күні бүрын сөз байласпай бірлесіп қылмысқа қатысуы.
3.3. Адамдар тобының алдын ала сөз байласып бірлесіп қылмысқа қатысуы.
3.4. Ұйымдасқан топ.
3.5. Кылмыстық ұйым (сыбайластық).


Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер түрлері
Біздің қазіргі заманымыздың ерекше белгісі болып, қылмыстылықтың сандық өсуі, яғни, қылмысқа тартылатын адамдардың санының өсуі табылады. Қылмыскерлердің жас мөлшері төмендеп, қылмыстылық жасарып келеді. Бірақ та, жоғары дәрежедегі алаңдатушылықты туындататын мәселе қылмыстылықтың ең ауыр, ең қауіпті түрі - ұйымдасқан қылмыстылық қарқынды түрде өсіп келе жатыр.
Осыған байланысты, қылмысқа қатысу институтының бірден – бір маңызы мынада, ол заңда топтасқан қылмыстылықты бейнелеп, онымен күрес жүргізудің пәрменді құралы болып табылады.
Қылмысқа қатысуда ең ауыр қылмыстар жасалады. Сол себептен де, қылмыстық құқықта бұл институтқа көптеген еңбектер арналған. Қылмысқа қатысу мәселелері Ф.Г. Бурчак, П.Ф. Тельнов, Г.А. Кригер, П.И. Гришаев, М.И. Ковалева сияқты белді ғалымдардың еңбектерінде барлық қырларынан зерттелген.
Қазіргі кезде бұрынғы қарапайым, импульсивті қылмыстылықтың орнына әскери құрылымдардың ережесімен құрылған қылмыстылық келіп жатқан кезде, заңды және заңсыз бизнестер тығыз бірлестікте өмір сүріп жатқанда, ресми органдар сыбайлас жемқорлыққа бой алдырып жатқанда қылмысқа қатысудың, ұйымдасқан қылмыстылықтың мәселесі аса маңызды саяси – экономикалық мәселеге айналып отыр. Сол себептен де, қылмысқа қатысу институтын анықтау, оның белгілеріне талдау жасау, қылмысқа қатысушылардың жауаптылығын белгілеу қажеттілігі туындауда.
Қылмысқа қатысу мәселелері бүдан басқа да қылмыстық-құқықтық жұмыстарда дамып отырды.
Кылмысқа қатысу мәселесіне қызығушылық кездейсоқ емес. Бұл мәселе қылмыстық құқықтың ең бір күрделі мәселелерінің бірі және ол тек теориялық қызығушылық тудырып қоймайды. Негізінде, қылмысқа қатысушылар жасаған, яғни арнайы қылмыс жасау үшін біріккен тұлғалар жасаған қылмыстарда жасалған әрекеттің қоғамдық қауіптілігі біршама өседі. Қылмысқа қатысушыларға неғұрлым ауыр, қатал жазалау шаралары қолданылады, бұл ұйымдасқан және топтық қылмыстылықпен күресті нығайтуға қажет боп есептеледі.
1. ҚР Конститутциясы. 30 тамыз 1995ж. өзгерт. мен тол. қоса.
2. ҚР Кылмыстық кодексі. 16 шілде 1997ж. өзгерт. мен тол. қоса.
3. ҚР жоғары Сотының нормативтік қаулысы. Бандитизм және басқа да қылмысқа қатысуда жасалынған қылмыстар үшін жауаптылықты соттардың қолдану тәюжірибесі туралы. 21 шілде 2001
4. ҚР Кылмыстық кодексіне түсініктеме. Алматы, 2001
5. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. Алматы, 2001.
6. Курс советского уголовного права. Часть общая. Т.1. ЛГУ 1968.
7. М.И. Ковалев. Соучастие в преступлении. Ч.1. Понятие соучастия. Свердловск, 1960.
8. Курс уголовного права. Общая часть.Т.1. М., 1999.
9. А.А. Малиновский. Уголовное право зарубежных государств. М., 1998.
10. Уголовное право. Общая часть./под ред. В.Н.Петрашева М., 1999.
11. Ф.Г.Бурчак. Соучастие: социальные, криминологические и правовые проблемы. Киев, 1986.
12. Уголовное право. Часть общая. /под ред. Л.Д.Гаухмана, С.В. Максимова. М., 1999
13. Практикум по уголовному праву. Учебное пособие. М., 1997.
        
        Жоспары
Кіріспе
1 бөлім. Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысудың ұғымы
1.1. Қылмысқа ... ... және оның ... ... ... ... бөлім. Қылмысқа бірге қатысушылардың түрлері.
3 бөлім. Қылмысқа бірге қатысудың нысандары.
3.1. Қоса орындаушылық (жай қатысу).
3.2. Адамдар ... күні ... сөз ... ... ... ... тобының алдын ала сөз байласып бірлесіп қылмысқа қатысуы.
3.4. Ұйымдасқан топ.
3.5. Кылмыстық ұйым (сыбайластық).
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер түрлері
Кіріспе
Біздің қазіргі заманымыздың ... ... ... ... ... яғни, қылмысқа тартылатын ... ... өсуі ... жас ... төмендеп, қылмыстылық жасарып келеді. Бірақ та,
жоғары дәрежедегі алаңдатушылықты туындататын ... ... ... ең ... түрі - ... қылмыстылық қарқынды түрде өсіп келе
жатыр.
Осыған байланысты, қылмысқа қатысу институтының бірден – бір ... ол ... ... ... ... ... ... жүргізудің
пәрменді құралы болып табылады.
Қылмысқа қатысуда ең ауыр ... ... Сол ... ... ... бұл ... ... еңбектер арналған. Қылмысқа
қатысу мәселелері Ф.Г. Бурчак, П.Ф. ... Г.А. ... П.И. ... ... сияқты белді ғалымдардың еңбектерінде барлық қырларынан
зерттелген.
Қазіргі кезде ... ... ... қылмыстылықтың орнына
әскери құрылымдардың ережесімен құрылған қылмыстылық келіп ... ... және ... ... тығыз бірлестікте өмір сүріп жатқанда, ресми
органдар сыбайлас жемқорлыққа бой алдырып жатқанда ... ... ... ... аса маңызды саяси – ... ... ... Сол ... де, ... ... ... анықтау,
оның белгілеріне талдау жасау, қылмысқа ... ... ... туындауда.
Қылмысқа қатысу мәселелері бүдан ... да ... ... ... ... ... ... кездейсоқ емес. Бұл мәселе
қылмыстық құқықтың ең бір күрделі мәселелерінің бірі және ол тек ... ... ... ... ... қатысушылар жасаған, яғни
арнайы қылмыс жасау үшін біріккен тұлғалар ... ... ... ... ... біршама өседі. Қылмысқа қатысушыларға
неғұрлым ауыр, қатал ... ... ... бұл ... және
топтық қылмыстылықпен күресті нығайтуға қажет боп есептеледі.
1 бөлім. Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысудың ұғымы
1.1. Қылмысқа қатысудың түсінігі және оның ... ... ... ... көпшілігінде кездеседі. Кейбір
қылмысқа қатысу арқылы ... ... ... ... өсіп ... ... ... ұрлық үшін сотталғандардың 9/10-зы қылмысты ұйымдасқан
топ құрамында жасаған. Мұндай жағдай, қылмыстардың ... ... ... ... жасалатын қылмыстар әлеуметтік және құқықтық
ерекшеліктерге ... ... ... құқықтық белгілер бұл қылмыс түрін жеке бір
қылмыстық-құқықтық институт қылып бөліп қарастыруға жол береді. Бұған ... ... 1863 ж. ... ... орыс ... ... кітабында
айтылған.
Кеңестер Одағы және Одақтас республикалар қылмыстық заңнамасының
негіздері 1958 ж. ... ... ... ... ... ... емес. 1924 ж. Қылмыстық заңнамасырның негізгі
бастамаларының ... тек қана ... ... салушы,
көмектесуші және орындаушы) тізбегі көрсетілінген болатын. 1922 ж. ... ... ... ... ... де ... қатысу үшін
тағайындалатын жазалардың тізімімен ғана шектелген. 1958 ж. ... ... ғана ... рет ... анықтама беріледі: екі немесе одан да көп
адамдардыңқасақана қылмыс жасауға бірлесіп қатысуы ... ... ... ... ... әрі қылмысқа қатысудың барлық белгілерін
ажыратып көрсеткен деп айту қиын.
ҚР ҚК ... ... ... ... деп екі және одан да ... қасақана қылмыс жасауға қатысуы танылады делінген. Қылмысқа қатысу
институты қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... қатысу және қылмысқа қатысу үшін ... ... ... ҚК ... адамдар тобымен және ұйымдасқан топпен
жасалған ... ... ... ҚР ҚК ... бөлімінің баптарына
таралмайды.
Мұндай кезде заңшығарушы (ҚР ҚК-ның 27-бабы) жалпы ... ... ... ... ... қатысушылардың әрекеттерінде Ерекше
бөлімде сипатталған қылмыс белгілері бар болған жағдайда жасалған іс-әрекет
кінәлі деп Ерекше ... ... ... сараланады. Жалпы бөлімнің (ҚК 27
бап) нормасы бұл сәтте қолданылмайды.
Қылмысқа ... ... ... осы ... жиі ... ... бір ... екі немесе одан да көп адамдардың қатысуы, қылмысты
олардың бірлесіп жасауы, қылмыстық қызмет сипатының ... ... ... ... және ... ... ... болады.
Қылмысқа қатысудың объективті белгілері
ҚР ҚК 27-бабынан қылмысқа тек екі немесе одан да көп адамның қатысуы
болған ... ғана ... ... ... деген қорытынды шығаруымызға
болады.
Екі немесе одан да көп адамның болуы қылмыстық жауаптылыққа тартылатын
адамдардың заңмен ... ... ... (ҚК 15-б) ... ... ... ... естерінің дұрыс болғандығын (ҚК 16-б)
білдіреді. Заңда белгіленген жасқа толмаған және есі ... емес ... ... пайдаланылса, мұндай адамдар қылмыс құралы ... ... ... ... ... ... ... тікелей қылмысты
орындаушы есебінде жауапқа тартылады.
Қылмыстық-құқықтық мағынада екі немесе одан да көп адамның болмауы
қылмысқа ... ... ... ... ... ... ... айдап салу немесе көмектесу біреу арқылы кәнәлілік
болады. Жасы толмағандарды ... ... және ... ... қызметке кәмелетке толмағандарды тартқандары үшін жазаланады.
Екі не одан да көп адам ... ... ... ... тағы ... белгісінің болуын ... - ... ... ... ... ... ... объективті белгіні жеке
объективті белгілер қатарын біріктіретін (нәтиже, әр қатысушы мен ... ... ... кең ұғым деп ... Бұған қоса, кейбір
авторлар бір қылмысқа ... ... ... ... әр ... болуын да бірлескендікке жатқызады.
Бірлескендік – бұл қылмысқа қатысудың тек объективті ... ... ... ... яғни ... ... ... де бір
болуын айтамыз.
Бір мақсатқа жету үшін бір қатысушының әрекетін ... ... ... ғана екі ... одан да көп ... ... қылмыс болып
табылады. Егер мұндай бірлесіп жасалынған қылмыс тек қана сыртқы сипаттарға
ие болса, онда бұл ... ... ... ... Бұндай жағдайда
объективті бір нәтижеге қол жеткізгеніне қарамастан әр қатысушы жеке-жеке
қылмыстық жауаптылыққа тартылады.
Мысалы: Азамат У- ды ... ... В мен ... ... ... ... ... азамат Г-ның әрекетін қатысу деп қарастыра
алмаймыз. Бұл ... ... ... жоқ, ... әр ... ... қасақаналық бағыт жоқ, тіпті кіналылардың төменгі ... ... ... ... қылмыстық құқық теориясында әр
қатысушы мен қоғамға қауіпті нәтиже арасындағы ... ... ... ... ... ... ... А.Я.Вышинский қарсы
шыққан болатын 1938 ж. ... үшін ... ... ... ... орындаушы мен қылмыстық нәтиженің арасындағы себепті
байланысқа ие ... ... ... ... ... ... қылмыстық жауапкершілік мәселесін шешу үшін қылмыс жасаған тұлға
мен қылмыс арасындағы байланысты ... ... ... “теоретикалық” ойлар дәлелсіз репрессияларды ... ... ... ... ... ... ... қылмысқа
қатысушылардың бірлескен әрекетінен туындағанын анықтау барысында ... ... ... нәтиже – орындаушы, ұйымдастырушы,
айдап салушы және көмектесушінің іс-әрекеттерінен туындайды.
Дегенмен, қылмысқа қатысу кезінде іс-әрекет орындаушымен жасалады, ... ... ... ... жасалуына жағдай туғыза
отырып, қылмыстық объективті жағынан орындалуын қамтамасыз ... ... ... ... шамалы ғана байланысы бар кез –
келген қылмыстық қызметті ... ... дей ... ... ... ... қылмысқа қатысу дей
алмаймыз, себебі бұл ... ... ... ... Жоғарыда
айтылғандай бірлескендік объективті және субъективті мәселелерді анықтау
барысында шешіледі.
Бірлескендікті ... ... ... ... бар, ... ... араларында келісушілік жоқ кездері субъективті сипаттағы
белгіні анықтау ... ... Бұл ... әр ... жеке ... ... жүргізіп, бірлескендікті анықтайтын ... ... ... бөледі. Бұл жерден психикалық байланыс дегеніміз
жеке ... бір ... ... ... ... ... ... субъективті байланыстың мазмұнын ашу біржақты
немесе екі жақты ... ... ... ... қатысушылар арасындағы екі жақты
байланыс деп - ... ... ... және ... орындаушы іс-
әрекетін біліп, онымен бірге бірлескісі келгендігінде емес. Сонымен бірге,
орындаушының әр қатысушының іс-әрекетін біліп, олармен ... ... ... ... ... ... қосылған айдап
салушы мен көмектесушінің іс-әрекеттері жөнінде білмеуі ... ... ... ... ... орын алған. Мысалы, П.И.Гришаев,
Г.А.Кригер, А.Н.Трайнин, М.Д.Шаргородский.
Бұл орайда айдап салушы ... ... ... ... ал көмектесуші, орындаушыға көмектескендігін жақсы біледі.
Айдап салушы мен көмектесушінің біржақты хабардар болуы олардың іс-
әрекеттерінің бірлескендігін, олай болса ... ... ... ... болып табылады.
Біржақты байланыста орындаушының, айдап салушының және көмектесушінің
іс-әрекеттері, қоғамға қауіпті деп есептелінеді, ... олар ... ... себепті және кінәлі байланыста болады.
Қылмысқа қатысудың субъективті белгілері
Субъективті ... ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар қатысушылардың
жасаған іс-әрекеттеріне және ... ... ... ... 27-бабында көрсетілген қылмысқа қатысу ұғымында қатысушылар іс-
әрекеттерінің қасақана болуы ... бұл ... ... ... ... ... ... заңшығарушы берген
анықтамаға сәйкес тұлғаның қылмыстық элементтеріне деген, іс - ... ... ... ... психикалық қатынасы, кінә ... ... ... ... өз ... ... ... екендігі
қамтылуы және орындаушы әрекетінің қауіпті екендігін сезінуі қажет.
Мұнымен қоса, ... ... осы ... ... ... ... ... оған саналы түрде жол береді.
Қатысушылардың санасымен орындаушының іс - қимылының мүмкін қоғамға
қауіпті зардаптарыда, ... іс - ... мен оның ... ... байланыстың дамуын сезіну де қамтылады. Қылмысқа
қатысушылардың өзара білулері міндетті ... ал ... ... ... ... өзіне көмек көрсететін басқа қатысушылардың қылмыстық
қызметі ... ... ... ... ... пен оның ... ... жан-жақты
мағлұматталғандық - қатысудың қауіпті нысандарының ерекше қасиеті. Әйтсе
де, мысалы, ... ... ... ... ... ... өзара мағлұматты болу дәрежесін елеулі ... ... ... ... ... ... қасақаналық ойының интеллектуалдық кезеңі тек
қылмыстың объектісіне қатысты ғана емес, қылмыстың субъектісіне де қатысты
жағдайлардың сезінуімен сипатталады.
Бір ... ... екі ... одан да көп ... бірлескен
қызметі барлық қылмысқа қатысушылардың барлығына ортақ бір, жалпы ... ... ... бұл ... ... ... санасымен қамтылуы
қажет.
Қылмыстың субъектісін сипаттайтын міндетті белгілерді де қатысушылар
сезіну керек. Егер де ... ... жасы ... ... болса,
қылмысқа қатысу болып есептелмейді, себебі, қылмысты жасауда бір ғана ... ... ... әрекеті қылмысқа қатысуға оқталу ... ... ... ... жалпы, біркелкі қылмыстық
зардапты туғызуға деген ... ... ... ... жол ... ... қатысушылардың мақсаты мен міндеті сәйкес келуі мүмкін,
бірақ бұл айтарлықтай міндетті емес. Мысалы, жалданып кісі ... ... ... ... ... көздеп, пайдақорлық ниетпен әрекететеді,
алш осы қылмыстың азғырушысы мен көмектесушісі жәбірленушіден кек алу үшін,
жеке жеккөрушілік қатынастардың ... ... етуі ... ҚК ... ... ... екі ... одан да көп адамдармен
бірлесіп, қасақана жасалған қылмыс болып табылады деп көрсетілген.
Заң шығарушы тек қасақаналық туралы айтып тұр, бірақ ... ... ... ... ... ... жоқ. ... түсініспеушілік
абайсызда жасалынатын қылмыстардағы ... ... бар ... ... тек заңи ... ... ... қылмысқа қатысуды дәлелдеу
әлі де жеткіліксіз.
Абайсызда қылмысқа қатысу бұл ... мәні мен ... ... қарсы, сәйкес емес болып тұр.
Бұл мәселені шешуде қасақаналық қылмыс жайлы әңгіме тек тұлғаның
қасақаналық ниеті ... ... ... ... ... ... тұлғаның қасақаналық түрде
қылмысқа қатысуын ... ... ... ... ... тұлғамен
жасалғанда, ол қылмысқа қатысу болып ... бұл ... да ... қылмыс жасаған деп есептелініп жеке дара саралауға жатады.
Қасақана қылмысқа абайсызда айдап салу немесе көмектесу ... ... ... Мысалы, А. материалдық құндылықтары бар қойманың
кілтін тастап кетті, онда Б. ... Б. сол ... ... ... ... ... кетуінен кейін ішіндегі бар мүлікті ұрлады. Бұл
жерде А. қылмыстық ... ... ... қылмыстық құқығының
қылмысқа қатысу институты бойынша қатысу тек қасақаналықпен ғана ... да ... ... ... жеке ... ... ... барысында
осы әрекеттерді теориялық негіздеу қажеттілігі туындады. ... ... ... ... ... қылмысқа қатысу ретінде қарап,
қылмыстық жауаптылыққа теориялық тартуды негіздеген А.Я. ... ... ... ... ... ... ... мәселелерінің бірі
болып табылады. Қылмысқа қатысу деп екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... ... ... қатысудағы
күрделі мәселе қылмысқа қатысудың юридикалық табиғаиты туралы болып
табылады.
Қылмыстық құқықтың теориясында ... ... ... ... екі ... қалыптасқан. Оның біріншісі, қылмысқа қатысудың
акцессорлық табиғатын білдіреді.
Қылмысқа қатысудың басқа ... оны ... ... ... ... қарастырады.
Қылмысқа қатысудың акцессорлық табиғатының мәні келесіде, ... ... ... ... ... ... ал қалған қылмысқа
қатысушылардың әрекеттері ... ... ие емес ... ... ... қатысушылардың әрекетін бағалау және олардың
қылмыстық жауаптылығы ... ... ... және ... ... болады. Орындаушының әрекеті жазаланса - қалған
қатысушылардың да ... ... егер де ... ... тартылмаса, қалған қылмысқа қатысушылар да ... ... ... ... ... ... қарастыратын баппен туындауы керек.
Қылмысқа қатысудың акцессорлық теориясының ... ... ... ... Ол ... қылмыс құрамы тікелей орындаушы арқылы жүзеге
асырылады, ал қалған қылмысқа қатысушылар арқылы қылмыс құрамы ... осы ... ... жауаптылығы анықталады.
Ресейлік қылмыстық құқық ғылымының негізіне қаланған акцессорлық
теорияны А.В. Наумов та ... ... та, ол ... ... орындаушының жауаптылығына тәуелді болғанымен де белгілі ... ... ... ие ... деп көрсетеді.
Бірақ та көптеген авторлар бұл теорияға сын көзқараспен қараған.
Қылмыстық құқықтың негізгі қағидаларының бірі қылмыс жасаған ... ... ... ... ... 3 бабына сәйкес адам қылмыстық жауаптылыққа
тартылады, егер де Қылмыстық кодексте ... ... ... барлық
элементтері бар іс - қимылды жасаса.
Бірақ та бұл ... ... ... ... ... заң алдындағы теңдігін қылмыстық ... ... ... ... ... ... Жауаптылықты
жекешелендіру қылмыс жасаған адамға қатысты ғана қолданылады да қылмыстық -
құқықтық әсер ... ең ... ... таңдап алуды мақсат етеді. ... ҚК 29б. 1б. ... ... ... жауаптылығы, олардың
қылмыс жасаудағы әрқайсысының нақты қатысуының сипаты мен дәрежесімен
анықталады. Сондықтан да, ... ... ... ... ... ... ... емес, әрбір қылмысқа қатысушының жасаған
әрекетінде болады.
Мысал ретінде экцессті келтіруімізге болады. Яғни, ... ... ... ... ... орындаушы жасаған нақты
әрекет үшін емес, алдын – ала ... ... үшін ... Орындаушының өлімі, оның есі дұрыс еместігі ... ... ... ... я ... ол ... жауаптылықтан босатылған
жағдайларда, қалған қылмысқа ... ... ... ... ... қоғамға қауіпті, кінәлі әрекеттері үшін тартылады. Тек
қана орындаушының ... ... ... ... ... Бұл со ... ... тапқан. Тағы да айта кететін
бір жайт, орындаушының қылмысты істеуден өз ... бас ... ... ... ... да ... білдірмейді.
Қылмысқа қатысу институты қылмыстық заңнаманың институттары мен
нормаларының ... ... ... ... ... Ендеше, оның
мақсаттары және міндеттері қылмыстық заңның мақсаттары мен міндеттеріне
қатысты анықталады.
1.2. Қылмысқа қатысушылардың ... ... ... ... ... ... қылмысты
дұрыс саралаудың қажетті шарты, оның ... ... ... ... ... сұрақтың дұрыс шешімінің алғышарты, яғни ... ... ... ... ... болып табылады.
Қылмыстық құқық теориясында ... ... ... ... әрбір қатысушымен олардың ортақ қылмыстық қызметі барысында
жасайтын әрекеттерінің сипаты, яғни ... ... ... қылмысқа қатысуды нысандарға бөлудің мақсаты қылмысқа
қатысушылардың ... ... ... ... ... ... қатысушылардың түрлерін анықтау – олардың ... ... ... ... ... ... ... теориясында және қылмыстық ... ... ... түрлері көрсетілген. Олар: орындаушы, ұйымдастырушы,
азғырушы және көмектесуші.
Қылмыстың орындаушысы деп, қылмысты тікелей орындаған ... ... ... адамдармен бірігіп қатысқан, сондай – ақ қылмыстық
жауаптылыққа тартылуға жатпайтын басқа адамдарды ... адам ... ... ... деп қылмыстық заңның ... ... ... ... ... ... іс - әрекеттерді жасауды
түсінеміз. Сонымен қатар егер, адам қылмыстық нәтижеге ... өзі ... ... ... отырып жетсе де , қылмысты орындау деп танылады.
Яғни А.Н.Трайнин ... ... ... ... ... ... байланысты жасалған барлық әрекеттер кіреді.
Біреу арқылы орындау дегеніміз - есі дұрыс ... ... ... ... ... іс - әрекетті психикалық мәжбүрлеудің
нәтижесінде жасау сияқты қылмысты көрінеу белгілі бір ... ... осы ... ... ретінде қарастырыла алмайтын адамдарды
пайдаланып жасау.
Біреу арқылы орындау келесі жағдайларда болады.
Біріншіден, егер қылмыс жасаған адам ... ... ... ие ... Психикасы ауыратын адамды кісі ... ... үйді ... ... үшін ... ... берген адам
қылмыстың субъектісі болып табылады, себебі: психикасы ауру адам ... ... ... ... ... қарастырылады.
Екіншіден, адам басқа адам тарапынан болған мәжбүрлеудің нәтижесінде,
аса қажеттілік жағдайында қылмыс жасайды. Егер де, ... аса ... ... ... ... ... құралы болады да,
мәжбүрлеуші – азғырушы, мәжбүрленуші – ... ... ... болады.
Үшіншіден, біреу арқылы орындау болады, егер, сәйкес қылмыс құрамындағы
әрекетті тікелей жасаушы оларды абайсызда жасайды, ал оның ... ... ... әрекет етеді. Мысалы, К-ға екі жасөспірім келіп ірі
ақша сомасын (5 мың ... ... ... ... ... ... неге ... дукеншімен ұрысып қалғандықтарымен
түсіндірген. К. ... ... ... келіскен. Сөйтіп, дүкенге барып,
майдалауға ... ... ... өйткені ақша жасанды болып шыққан.
Яғни, бұл жағдайда, жалған орындаушының жауаптылығы болмайды, ал егер болуы
мүмкін болған ... ол ... ... ... үшін жауаптылыққа
тартылады.
Сонымен қылмыстың орындаушысы - қылмыс ... ... ... ... және еріктілік күш – жігерімен орындаған адам.
Қылмысқа қатысудағы қылмысты орындаудың орны былай ... ... ҚК ... ... ... саралау қалған қылмысқа
қатысушылардың әрекетін саралауды анықтайды. Егер ... тек ... ... ... жасаса, қылмысқа қатысушылардың әрекеті ... ... ... ... ... ... деп ... қатысушыларға байланысты ескіру мерзімі де қалған қылмысқа
қатысушылардың әрекет жасаған кезінен ... ... ... ... ... ... жасау орны ... ... ... ... ету ... ... орындаушы әрекет еткен орын
танылады.
Ұйымдастырушы деп, қылмысты ұйымдастырған немесе оған басшылық еткен,
сондай – ақ ... ... топ ... ... қауымдастық құрған
немесе оған басшылық еткен адам ... ... заң ... ... түрлерін ҚК 28б. 3б. көрсете отырып, қылмысқа
қатысушылар ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырған адам;
б) қылмыстың орындалуына тікелей басшылық еткен адам;
в) ұйымдасқан топ немесе қылмыстық қауымдастық құрған адам;
г) ұйымдасқан ... ... ... ... ... ... ... маңызды функциясы – бұл, ұйымдастыру ... ... ... ... қылмысты жасау актісіне басшылық ету немесе
тұтас қылмыстық ұйымға басшылық ету және оны ... ... ... деп, 1) қылмыстарды ұйымдастырған;
2) қылмысты жасауға тікелей басшылық еткен адамды ... Бұл ... ... ... ... ... қылмысқа қатыса ма, не болмаса
нақты ... ... ... ... ... ... әрекеттерді жасай ма, осыларға тәуелсіз ... ... ... ... ұйымдастыру мен ұйымдасқан топтағы, қылмыстық қауымдастықтағы
ұйымдастырушының әрекеті бір – бірінен мазмұнына байланысты ... ... ... аз мөлшерде көрінуі немесе мүлдем қатыспауы мүмкін,
бірақ та бұл ... оны ... ... ... ... ... ... қыла алмайды.
Кез – келген деңгейдегі ұйымдастырушының қызметі әруақытта да ... ... ... қасақаналығының мазмұны оның
қылмыстағы ролі мен басшылық функцияларымен анықталады.
Егер де ұйымдастырушы қылмыстық актіні орындауға қатыспаса, айталық тек
алғашқы қызметті ғана ... онда ол ... ... ... ... жасалынған көптеген мән – жайларды, бөліктерді білмейді. Бірақ
та, ол ... ... ... туындаған зардаптар үшін толық
көлемде ... ... ... ... егер ... ұйымдастырған адам,
қатысушылардың қаруланғандығы туралы білген болса, осы ... ... ... ... үшін ... ... ... керек.
Ұйымдастырушының жеке мақсаты нақта орындаушылардың мақсатымен сәйкес
келе бермеуі де мүмкін. Соған ... ол ... ... тән ... ... беруі керек. Мысалы, қарақшылықты
ұйымдастырған адам кек алу ... ... де, ... ... үшін ... ... қажет.
Сонымен, егер де қылмыс жасау орнын трагедия ... ... ... ... бұл ... пьесаның қоюшысы. Яғни, ол пьесаны
дайындайды, рольдерді бөледі, акрелерге әртүрлі нұсқаулар ... ал ... ... ... ... қылмыстың ұйымдастырушысы, қылмыстық қауымдастықтың
басшысы тұлға ретінде жағымсыз сипатталады. Кез ... ... ... ... ... бірнеше мәрте сотталған, қылмыстық тәжірибесі мол
тұлға тұрады. Сондықтан да, бұл адамдар қылмыстық ойды жүзеге ... ... ... ... міне - ... ... ... оларды
қылмысқа табысты түрде пайдалана алады.
Қылмысқа айдап ... ... ... салушылықты анықтау барысындағы
басты мәселе оны қылмысты ... және ... ... ... ... ҚР ҚК 28б. 4б айтылғандай, айдап салушы деп, басқа
адамды қылмыс жасауға азғыру, сатып алу, қорқыту және ... ... ... ... салушы қылмыстың интеллектуалдық орындаушысы. Бірақ та бұл
көқарас аса ... емес ... ... ... ... ... көмектесуші, ұйымдастырушы бола алады, сондықтан да интеллектуалды
термині қылмысқа қатысушылардың кез келгеніне қолданыла алады.
Біздің көтерейін деп ... ... ... Қылмысқа айдап
салудың юридикалық негізі неде, қылмысқа азғыру, орындаушыда қылмысты жасау
шешімінің туу фактісінде ме, ... осы ... ... ... ма?
Осыған байланысты қазіргі қылмыстық құқық ғылымында, заңда және сот ... ... ... ... деп ... ... ... адамды
түсінеді.
Осылайша, айдап салу барысында адамда қылмысты жасау ойы туындайды да,
бұл ой толығымен ... ... ... асырылады.
Айдап салудың объективтік жағына тоқталатын болсақ, айдап салу басқа
адамды қылмысқа көндіруден көрінетін әрекеттен тұрады. ... ... ... ... нақты қылмысты жасаудың қажеттілігін, пайдалылығын сіңгізуге
байланысты ... ... ... ... ... объективтік
жағының ерекшелігі ретінде ... ... ... салу ... ... аяқталуы қажет. Сондықтан да, басқа адамды ... ... ... ... әрекеттер емес, айдап салудың нәтижесі айдап салу
ретінде қарастырылады.
Басқаша айтқанда, айдап салу нақты ... ... ... ... ... ... болады.
Айдап салу қылмысқа қатыспай тек көндіруді ғана білдіреді. Егер де
айдап ... ... ... ... ол ... ... байланысты
ұйымдастырушыға немесе көмектесушіге айналады.
Айдап салуды интеллектуалдық ... ... білу ... ... ... да ... адамда қылмыс жасауға деген ойды ... ал ... ... болса орындаушының санасындағы
сенімділікті бекіту үшін психологиялық құралдарды арттыруды білдіреді.
Азғыруды заңи сипаттаудың екі тәсілі бар. ... ... ... әдістері мен құралдарын көрсету. Екіншісі, заң шығарушы адамды нақты
қылмысқа азғырудың мазмұнын ... ... ... ҚК 28 ... ... әдістері мен құралдарының улгі тізбегі, оның
ішінде көндіру, сатып алу, ... және ... ... деп ... деп сендіруді, өтініш айтуды түсінеміз. Сендіру ... ... ... ... ... ... адамға қылмыста өзіндік
қызығушылығы бар екендігі құйылады, ал ... ... ... ... ... ... мүддесіне қатысты қылмысты жасау үшін тек келісімін
береді.
Сатып алу дегенде материалдық игіліктерді, ... ... ... ... ... ... босатуға, тиімді мәміле жасауға
уәде беру арқылы қылмысқа ... ... ... ... қазіргі
кезде кең тараған тікелей сатып ... да ... ... ... ... ... салу ... ұйымдастыруғат ұласуы мүмкін.
Қорқыту айдап салудың күш қолданған әрекеттеріне жатады. Қорқытуға
физикалық күш қолдану, бұйрық, ... ... деп ... ... ... күш ... деп уәде ... Айдап салудың бұл әрекеттеріне ... ... ... ... да блмасын мәліметтерді жариялаймын деп қорқыту
жатады. Барлық жағдайда да ... аса ... ... ... ... ... әдістеріне міндетті сипаты жоқ әдеттегі ... ... ... ... ... жағы ... қасақаналықпен сипатталынады.
Қасақана қылмысқа абайсызда айдап салу қылмысқа қатысуды құрмайды.
Айдап салудың угіт – ... ... ... мынада, айдап салу
әруақытта да нақты адамға бағыттыған.
Көмектесуші әдетте қылмысқа қатысушылардың ... ... ... ... келеді. Көмектесуші қылмыстың жасалуына кеңестерімен,
нұсқауларымен, мәлімет бермен, кедергілерді жоюмен, ...... ... ... қылмыстың құралдары мен
қаруларын жасырумен байланысты әрекеттерді жзүзеге асырады.
Көмектесу екі түрге ... ... және ... ... көмектесу қылмыстың орындаушысының психикасына және
санасы мен еркіне әсер етеді, ал бұл оның қылмыс ... ... ... ... осы түрі ... ... ... мынада:
көмектесушіге адам қылмыс жасау үшін бар ойымен келеді, ал азғырушы осы
ойды туындатады.
2 бөлім. Қылмысқа ... ... ... құқық барлық кезде де бірнеше түлғанык бірлесіп ... ... ... ... мев ... жеке түрлерін ажыратуды
қажет деп есептеді. Бір қылмысқа қатысушьшардың әрекеті мүлдем бірдей болуы
мүмкін емес. Олардың ... ... ... қылмыстық заң
мен құқық теориясы өте үлкен мән береді. Сот және ... ... ... ... үшін ... мәселесін шешу кезінде,
қінәлілер қандай функция ... яғни ... ... ... ... ... ұйымдастырушы болғанын айыруы қажет.
"Қылмыскіа қатысу" — деп атап өтті А.Н. ... — бүл ... ... ... яғни ... ... бір ... бір функция және білгілі бір роль ... ... ... ... қатысушыларды топтастыру, ... ... ... ... ерекшеліктеріне сай етіп, қылмысқа қатысушының
нақты функциясын емепке ала отырып ... ... ... ... жеке ... ... атқаратын қызметі және ролі әрқилы. Алайда типтік
өзгешелікке оңай ... ... ... және оның ... қылмысты жасауға көмектесетін және тікелей қылмысты жасайтын
қылмысқа қатысушылар ту-ралы айтуға болады және ... ... айту ... ... ... қарастырылған әрекеттердің тікелей жасалуы
фактісіне ерекше ... ... ... ... деп ... ... ... нәтиже келтіретін әре-кеттердің тар шеңберін қамтып қана қоймайды
(мысалы: кісі өлтірудегі пышақ тығу, үрлау ... ... ... кету ... ... ... осы ... нәтижені келтірумен байланысты барлық
әрекеттерді де қамтиды”.
Қылмысқа ... жаза ... ... ... ... ... мен ... ескеру қажет. Басқаша айтқанда, бірлескен
қылмыстық әрекеттерді топтасты-ру және жаза түбірлі ... ... ... ... ... дәл ... ... емес.
Қылмыста қатысу сипатына байланысты қылмысқа қатысушылардың төрт түрі
ажыратьшады:
а) орындаушы;
б) ұйымдастырушы;
в) ... ... ... ... ... ҚР ҚК-ң ... ... белгілер тән. Занда қылмысқа катысушылардың жеке ... ... ... ... ... ... қылмысқа
қатысушьшардың әрбір түрінің белгілі дербестігіне ... ... ... ... ... ... ... белгі бойынша,
атқаратын функцияларының сипаты бойынша ажыратьшады. Қылмысқа қатысу
деңгейі ... ... ... ... ол бірлескен әрекеттегі
тұлғаның ролңнңғ сандық сипаттамасы боп таылады. Ал ... ... ... ... ... ... ... екендігш аныктау кездінде басшылыққа
алатын негізгі ... ... боп ... ... қатысудың сипаты
мен деңгейі арасында ерекше айырмашылықгар жоқ, және олар бір-бірінен ... ... боп ... ... ... ... деңгейі қандай
да бір шамада осы қатысудың сипатымен де аныкталады.
а) Орындаушы.
ҚР ҚК-ң 28-бабына сәйкес, қылмысты тікелей жасаған немесе оны ... ... ... орындаушылар-мен) бірге тікелей қатысқан адам,
соңдай-ақ жасына, есінің дүрыс ... ... осы ... ... да ... ... қылмыстық жауапқа тартуға болмайтын баскд
адамдарды пайдалану арқылы, сол сияқты әрекетті абайсызда жасаған адамдарды
пайдалану ... ... ... адам ... деп танылады.
Орындаушы, қылмысқа қатысушьшардың ішіндеғі ең көп ... ... ... ... ... орындау қылмыстық кодекстің Ерекше
бөлімінің бабында көрсетілғен әрекеттерді жүзеге асыру боп ... ... — бүл, ең ... занда көрсетілғен қылмысты қарқынды
болса да, әрекеттері ... ... боп ... түлғалар.
Қылмысты орындау процесі қылмыстық окиғаның сыртқы ... ... ... ... бір ... шекараға ие болады.
Оған қатысушы ... тура ... ... ... объектіге қол сұғады
және оны ... ... ... бөлімінің баптарында көрсетілген
әрекеттер арқьшы жүзеге асырады.
А.Н. Траининнің ... ... ... яғни ... тек ... ... нәтиже келтіретін әрекеттердің тар шеңберін
ғана емес, ... ... осы ... ... ... ... Мұндай кепілдемелерде қылмысты орындау процесі, ... ... ... есебінен кеңейеді.
Орындаушының функциясының ерекшелігі ҚР ҚК-ң 28-бабында айрықша аталып
өткендей қылмысты тікелей жасаудан немесе басқа түлғаларды пайдалану ... ... ... ... ... деп ...... үғымына
пакты қылмыстың қүрамын жүзеге асы-ратын әрекеттерді орындауға тікелей
қатысатын ... ... ... ... ... да, кісі өлтіруде,
тікелей кісі өлтірген адам да, сол уақытта жәбірленушінің ... ... адам да, және ... ... кезінде басқалардың әре-кетін басқарып
түрған адам да орындаушы бон есептеледі”..
Орындаушылар, қылмыстың ... ... ... тікелей
жасаушылар бола отырып, әрине басқа қатысушылардың арасында өте ... ... Дәл ... ең ... ... ... үшін ... қылмыстық
ниетті жүзеге асырады. Сондыктан, орындаушы жасаған әрекеттер барлық ... ... ... және мамандығын анықтайды.
Адамдар тобы жасаған зорлауда орындаушы деп - күш қолданып жыныстық
қатынас жасаған ... да және ... ... ... да, қылмыс
процесінде жәбірленушіге күш қолданған (үстап түрған, ұрып соққан, ... да ...... ... Ерекше бөлімінің баптарында
көрсетілген әрекеттерді ... ... ... ... яғни бірлескен қол
сүғушылықтың сыртқы, объективті ... ... ... жартылай жүзеге
асырған қылмысқа катысушы болып таылады. Бүл түсіндіру орындаушының ролін
аса тар ... ... ... ... өте кең мағынада түсіну де заңға ... ... ... ... да белгілі бір шеғі бар, ... ... олар ... — ҚР ҚК-ң ... ... ... ... жағының сипаттамасымен аныкталған. ... ... осы ... ... ... ... кейде
орындаушының функциясына дә-лелсіз кең түсінік беруді туғызады, және бүл
көбінесе қылмыс жасалған жерде болып, ... да бір ... ... ... ... ... ... туындайды. Бүл жерде
орындаушының роліне бірлесіп жасалған қылмыстағы кез-келғен үлес емес, ал
тек қылмыстың ... ... ... ... бір бөліғін жүзеге
асырудан тұратын мән-жайдың сәйкес келетінін ескеру жеткіліксіз. Осыған
байланысты, кейде ... ... ... жасау кезінде күзетте
түрған қатысушыны орындаушы деп моиындау ... ... ... шешу ... әрекеті оның сапасы мен еркі арқылы өте отырып, оның
ниетінің мазмүнына ... ... ... ... ... қамтиды:
а) қылмысты басқа түлғаларды көмектесуі арқылы жасап ... ... күш ... ... барлық қылмысқа қатысушьшардың ниеттері жүзеге
асырылатындығын ... ... ... ... ... ала болжауы;
в) нақты нәтиженің болуын қалауы және оған біле тура жол ... ... деп — ... ... ... немесе оны жасауға
басқа адамдармен (қоса орындаушылар-мен) бірге тікелей қатысқан адам,
сондай-ақ жасына, ... ... ... ... занда көзделген басқа да
мән-жайларға байланысты ... ... ... ... ... адамдарды
пайдалану арқылы, сол сияқты әрекетті абайсызда жасаған адамдарды пайдалану
жолымен қылмыс ... адам ... ... жасауды ұйымдастырған немесе оның орында-луына басшылық еткен
адам, сол сияқты ұйымдасқан қылмыстық топ ... ... ... ... қүрған не оларға басшылық етекен адам ұйымдастырушы деп
таньшады. (ҚР ҚК-ң 28-бабы 3-бөлім).
Қымлыс жасауды ... ... ... ... жиынтығы боп
таылады (бірлесіп қол сүғушылық ту-ралы үсыныс жасау, қатысушыларды іріктеп
алу, жоспар құру, рольдерді ... ... ... ... ... т.б.).
Қылмыс жасауға басшылық ету — қатысушьшар арасында ... ... ... ... ... қылмыстың ізін жасыру тәсілдері ... ... және т.б. ... ... ... және ... ету ... әрекеттерінде көбіне қоса атқарылады.
Ұйымдастырушы қылмысқа қатысудағы неғұрлым қауіпті тұлға. Ол турақсыз
адамдардың күші мен еркін қоғамға қарсы бағыттай ... ... ... қылмыскерлерді қалыптастырады. Ол басқа қатысушылардың қылмыстық
күш ... ... ... ... ... ... функциясының объективтік жағын екі жақты әрекет құрайды:
а) ... ... ... ... ... тарту, еліктіру;
б) әлдеқашан құралған қатысушыларға басшьшық ету.
Түлғаны ұйымдастырушы деп тану үшін осы ... ... ... күш ... ... қылмыс жасауы мақсатында біріктіру
кезінде ұйымдастырушы, қатысушыларды іріктейді және дайындайды, ... ... ... ... ... ... ... қызметтің
дағдыларын сіңіреді, және т.б. Әлдеқашан біріккен қылмысқа қатысушьшарға
басшьшық ету барысында олардың арасында міндеттерді ... ... ... ... ... ... береді және т.б. Бүл екі жағдайда
да ұйымдастырушы ... ... ... Ол ... және ... қатар оларда басқарады. Басым көпшілік ... ... екі ... де ... яғни қйлмысты
ұйымдастырады және оның жасалу процесіне басшьшық етеді.
Үымдастырушы, ... ... ... ... ... ... өз ролін атқара алады. Мұны ұйымдастырушы функциясының занды
анықтамасы көрсетеді, яғни мүнда қылмыс ... ... оған ... оның
ролі айтылады, бірақ қылмыстық ниетті жүзеге асыруға тікелей қатысуы туралы
айтылмайды.
Өзіндік ... ... ... ... ұйымдастырушы ролі
өзіндік ішкі субъективтік белгілерғе де ие. Ұйымдастырушы деп, ... ... ... ... және ... қол ... жасалып
жатқан қол сұғушьшықтардың сипатын білетін, қатысушьшарға ортақ қылмыстық
зардаптардың болатынын ... ала ... оның ... қалаған тұлғаны тануға
болады. Оның ниетінің мазмүны қылмысқа қатысудың ... ... ... ... ... сипатында бірдей болмайды. Қандай жағдайда да,
ұйымдастырушьшық әрекеттері бойынша айыптау үшін, кінәлінің өзі ... ... және ... ... ... ... ... қылмыстар
жасалаты-нын білетіңдіғін дәлелдеу қажет.
Қылмысқа қатысушылардың істерін тергеу және сотта қарау процесінде
орындаушьшардың арасынан ... ... ... - ... ... табу ... ... әрекетінің ерекше
қауіптілігін еске-ре отырып, заң қылмысты ұйымдастырушыларды аса ... ... ... ... ... ... ... Бұл талапты орыңдау
жауапкершілікті жекелеу үшін және бірлескен қылмыстық қызметтің аддын алу
үшін өте ... ... ... ... ... ... үлесін қүрай отырып, неғұрлым кең тараған ... ... өз ... ... ... да ... ... зиянсыз ету -бірлескен қылмыстық қызметтің аддын алудың маңызды шара-
сы боп ... ... ... қамтиды:
а) қылмыс жасау немесе оған дайындық ... ... ... ... ... ... басқа қатысушылар жасайтын қылмыстық
әрекеттердің сипатын түсінуі;
в) ортақ қылмыстық нәтижені ... ала ... осы ... болуын қалауы.
Сонымен, ұйымдастырушының функциясы қылмысты жасау немесе оған
дайындық процесінде ... ... ... ... ... ұйымдастырушы тіқелей қылмысты орындауға қатысады, бүл оның жоғары
бел-сенділіғін көрсетеді, ұйымдастырушылық әрекеттері қылмысқа қатысудың
кез-келген нысанында болуы ... ... ... жүзінде олар қылмыстық
топтардың қызметіңде жиі кездеседі, ... ... ... ... ниет ... Арандатушы
Басқа адамды азғыру, сатып алу, қорқыту жолымен немесе өзге де жолмен
қылмыс жасауға көндірген адам айдап салу-шы немесе арандатушы деп ... ... ... ... ... елеусіз фигура.
Арандатушылықтың қоғамға қауіптілігі оның ... ... ... ... ... оның ... адамдарға тигізетін ықпалымен ... ... ... ... ... ...
әрекетпен сипатталады. Бұл әрекеттің тәсілдері әрқилы болуы мүмкін. ... ... ... ... және ... ... ... өзара қарым-қатынасы мен жеқе қасиеттеріне байланысты болады.
Арандатушылықтың әдістері — сендіруші және көндіруші боп ...... ... ... алу; ал ... — бұйрық, күш
көрсетемін деп ... ... Бұл ... үлгі боп ... ... ... атау беру мүмқін де емес, қылмыстық занда
арандамтушы-лықтың объективтік жағына жалпы сипаттама берілгендігі ... ... ... күш ... адамды әрекет бостан-дығынан айырмаса
ғана арандатушыльіқтьщ ... деп ... ... ... қатысушылардың
біреунің екіншісіне ықпал етуінің де белнілі бір шегі болады. ҚР ҚК-ң 28-
бабының мәні бойынша, ... ... ... ... қарым-қатынас шегінен
шығуы мүмкін емес, мұнда олардың әрқайсысы ортақ әрекетте өз еркі ... ... ... оның ... ... ... ... де
қылмысқа өзінің еркімен қосылады. ҚК-ң 27-бабы әрбір қылмысқа қатысушы үшін
қасақаналық кінәнің ... ... ... қылмысқа тартылған
тұлғаны, егер оның еркі толық басып тасталмай, оның өзі ... ... ... және ... қылмыстық нәтиженің болуын қалайтын және
соған жол бе-ретін болса ғана, яғни соңында өзінің тандауы бойынша әрекет
етсе ... оны ... ... деп тануға болады деп көрсетеді. ... еғер ... ... қылмыстық әрекет қүрамының міндетті
элементтері туралы түсінігін бұрмаламаса ғана, арандатушьшықтың ... ... ... ... деп екі ... одан да коп түлғаның қасақана қылмыс
жасауға қасақана қатысуы таньшатын болғандықган, ... ... ... ... ... ... басталысымен, қылмысқа
дайын-далу сатысынан-ақ қандай да бір ... ... ... деп
есептелуі мүмкін. Сондықган баска тұлғаның қылмыс жа-сау туралы ... еғер ол ... ... ... әлі арандатушылыүты қүрмайды.
Арандатушьшық әрекеттер және қылмысқа тартылған түлғаның іс-әрекеті
арасында ... ... ... ... ... ... ... мынаны қамтиды:
а) өзінің баска түлғаға ыкпалының қоғамға қауіптіліғін түсінуі;
б) ортақ қылмыстық нәтижені алдын ала болжай білуі;
в) осы нәтиженің ... ... ... оған біле тура жол ... ... ... ею элементті талқылауда қиындықгар
кездеседі, осыған байланысты мынаны ескерген жөн, яғни өзінің ... ... ... басқа түлғаны арандатушыға белгілі
қылмысқа біле тура ... боп ... ... ... ... көбінесе тікелей ниеттің
болуымен сипатталады, мүнда ... өз ... ... ... тұлғада қандай
да бір қылмыс жасауға ... ... ... қана ... ... ... ... осы мақсатқа жетуте бағыттайды. Алайда кейбір жағдайда аранда-
тушылық жанама ниетте де болуы ... ... ... өз ... ... ... ... бір қылмыс жасауға итермелеу туралы мақсат қоймайды, бірақ
өзінің жасаған әрекеттері сон-дай ... ... ... ... және ... ... бойынша аран-дамтушылықты,
қылмысты ұйымдастырушының және орын-даушының әрекеттерінен, сонымен қатар
қылмыстық қызметке жалпы шақырудан айыра білу қажет. ... ... ... ... тікелей қатыспайды. Ол бүған басқа тұлғаны
итермелейді, оның орындаушыдан ... да ... ... ... ... ... өзінің нақтьшығы
арқьшы, белгілі бір тұлғаны жеке анықгалған қылмысты жасауға бейімдеуімен
ажыратьшады.
Арандатушылық ... ... ... ... ... бірі боп
табылады. Ерекше қоғамға қауіп туғызатыны бүл үлкендердің ... ... ... ... ... жасауға итермелеуші тұлға ре-тінде
анықгалатындығына байланысты, арандатушылық қай ... ... ... ... ... ... ... аран-датылушының қъшмысқа қосылуға келісім
берген кезден бе, әдде ол белғілі бір қылмыстық әрекет жасаған ... ... ... өзінің моноғрафиясында, арандатушьшық — аранда-тылушы қылмыс
жасауға келісім берғен кезінен ... ... деп ... ... ... М.И. ... бүл ... қате деп есептейді, және былай деп
көрсетеді: ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерді жасап қана қою ... ... ... арандатушының үсынысын орындауға келісуі және оны ... ... ... ...... бір ... ... бір
қылмысты жасауға шешімін туғызуға ... ... ... ... ... ... шешімнің пайда болуы және
бұл шешімді аранда-тылушы толық ... ... ... ... (кемінде
қылмысқа дайындық түрінде).
г) Көмектесуші.
Кеңестерімен, нүсқауларымен, акдарат, қылмысты жасай-тын қару немесе
күралдар беруімен не ... ... ... ... ... ... адам, сондай-ақ қылмыскерді, қаруды немесе қылмыс
жасау-дың өзге құралдарын, қылмыстың ізін не ... ... ... ... ... уәде ... адам көмектесуші деп танылады (ҚР
ҚК-ң 28-бабы З-б).
Жалпы ереже бойынша, ортақ қылмыста ... ... ... Оның ... көмекші сипатта бола-ды, басқа қатысушылардың
әрекетіне қарағавда белсенділігі аз және ... ... ... жүзеге
асырады.
Объективтік белгілері бойынша көмектесушілік интеллек-туальдық және
физикалық болып ...... ... және ... беру ... ... ... ізін жасыруға алдын ала уәде беру арқьшы ... ... мен ... ... ... ... байланысты
болуы мүмкін; мысалы: қылмыстың уақытын, орнын, жасау тәсілін тандау және
т.б.
Алдын ала ... уәде беру ... ... те
интелектуальдық боп табылады. Мұнда дәл осы ... ... ... қылмыс
жасауға шешімін нығайтудың қасақана тәсілі ретінде міндетті. Сондықтан,
қандай да бір ... ... ... өз әрекеттерін жасап
болғаннан кейін, түлға оған уәде еткен жасырушылықты ... ... ... ... ... тәсілдеріне мыналар ортақ боп
таылады, яғни олар ... ... бел ... ... қажетті мәліметтермен
қамтамасыз етеді. Информациялық сипатқа ие ... және ... еркі ... эсер ... Бұл тек қана ... арқылы жүзеге асырады.
Физикалық көмектесушілік, қылмыскд дайындалу немесе жасау ... ... және ... ... ... ... білдіреді; бүл
екі тәсілмен жасалады: қылмыс жасауға қажетті қаруды немесе қүралдарды
беру; қылмысты жасауға ... ... ... ... ... ету жолымен жүзеге асырьшады.
Алайда ол әрекетсіздік түрінде де кездесуі ... егер ... ... қол сұғушылыққа жол бермеу түріндегі занды міндетін орындамаса,
мысалы: мемле-кеттік немесе жеке ... ... ... ... ... жасаушымен келісіп өзінің міндетін атқармайды. Мұндай жағдайдағы
енжарлық әрекет орындаушының жолын-дағы ... ... тең ... беру — ... ... ... қарумен не суық қарумен, бүзу
қүралдарымен және т.б. объектіге зиян келтіретін күралдармен ... ... ... ... ... ... транспорт, байланыс құралдары,
сигнализация, ақша және т.б. есептеледі. ... жоя ... ... ашық қалдыру мүмкін, үрланатын мүліктің иесінің көңілін
баска жаққа аударуы мүмкін, орын-даушы ... ... ... ... түсіп
қалмауы үшін бақылау жасауы мүмкін.
Субъективтік жағынан көмектесупіілік тікелей және жа-нама ниетте
сипатталады. ... ... ... ... ... ... қылмыстық нәтиженің бо-луына көмектесетінін түсінеді.
Көмектесушілік оны жүзеге асырудың кез-келген тәсілінде қылмыс жасауға
объективтік және субъективтік белгілері ... ... ... ... ... ... ... туралы уәде беру
нақты қылмысқа көмектесушілікке айналуы ... емес ... ... туралы заңды міндет тапсырылған жағдайдан басқа).
Көмектесушінің ниеті мынаны қамтиды:
а) оның ... ... ... ... ... оның ... бір қылмысқа қатысушыға көмектесіп жатқанын түсінуі;
в) ортақ қылмыстық ... ... ала ... ... нәтиженің болуын қалауы немесе оған біле түра жол беруі.
Ниеттің бүл элементтері көмектесушіліктің субъективтік жағы үшін ... ... ... ... екі ... ... ... болғандықган, көмектесуші өзінің ... ... ... ... ... білуі қажеттігіне және біле тұра оған
қатысатындығына назар ... ... деп — ... ... ... қылмысқа
дайындалуға факті жүзінде көмектесуші әрекет-тер танылады; оның әдістерінің
тізімі ҚР ҚК-ң 28-6. 5-ч. көрсетілғен; ... ... ... ... ... көрсетілуі мүмкін; алдын ала уәде ... ... ... ... факт жүзінде қолданылмаған көмектесу ... боп ... ... ... ... ... ... білуі және біле тұра оған қатысуы қажет.
Сонымен қатар, қылмысткерді, қылмыс жасау қаруы мен ... ізін және ... ... ... заттарды жасыру туралы уәде
етілмесе, онда бұл көмектесушілік боп есептелмейді. Мұндай ... ... ... ... ... ... көрсетілген жағдайда ғана
жауапқа тартьшады. Оның әрекеттері ҚР ҚК-ң 363-бабы бойынша жасырушылық
ретінде ... ... ... ... ... орындаушының қылмыс
жасауымен ешқандай себепті байланысы жоқ, оның жасалуына нақты мүмкіндік жа-
самады, ал тек нақгы қылмыстың ... ... ... Осы ... мұны ... ... қылмысқа қатыстылық деп қарастырған дұрыс.
3 бөлім. Қылмысқа бірге қатысудың нысандары.
Бірнеше тұлғаның қымлыстық әрекетке қатысуы ... ... ... ... бүл қылмыскердердің бірігуі нысанымен
анықгалады. Қылмыскерлердің 30 процентке жуығы топ ... ... ... бүл ... ... ... ... де, профессионаддар да және жаңадан келгендер де болуы мүмкін
белгілері бойынша эр ... ... ... деңгейі бойынша да
әрқилы қылмыстық бірлестіктер жасырынады.
Бірлескен қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... екі не одан да көп түлғаның күштерін
біріктіру тәсілдеріне ... ... ... ... ... ... ... сан қилы жағдайлары осьшар
бойынша белғілі нысандарға бөлінеді, бүл бірлескен
қылмыстарды топтауды және жауаптьшықты жекелеуді
жеңіддетеді. Қылмысқа қатысу ... ... ... әре
кеттесу тәсілдерін ашатын, екі не одан да көп түлғаның
қасақана әрекеті қандай жолмен ортақ қылмысқа бірігетінін
көрсететін оның ... ... ... ... деп ... ... субъек-тивтік
элементтерінің жиынтыгы оның ішкі жагын қурайды, ал объективтік ... бүл ішкі ... ... көрінісін, яғни оның сыртқы жағын
қурайды". Алайда кез-келген ... оның ішкі жағы ... ... ... ал ... жағы — оның ... яғни ... жеке сыртқы
қөрінісін анықтайды.
Қылмысқа бірғе қатысу бірнеше түлғаның біріғіп бір қылмысты ... ... Еғер біз, ... бірге қатысудың неғізін құрайтын осы
әрқилы жақтардың ... ... ... ... онда ... ... ... біз қылмысқа қатысушьшардың арасындағы ішкі ... ... ... ... ... ал ... нысандарға
бөлуді қылмыстың жекелеғен бірге қатысушьшарының әреқеттерінің ... ... ... ... ... ... қажет.
Айтьшғандарға сүйене отырып Ковалев қылмысқа бірғе қатысу түрлерін
бьшайша топтастыруды ... күні ... сөз ... ... ... қатысу;
2) күні бүрын сөз байласып қылмысқа қатысу.
Өз кезеғінде күні бүрын сөз байласып қылмысқа ... ... ол ... ... а) күні бүрын сөз байласып жай қылмысқа ... ... ... ұйым ... не күні бүрын сөз байласып қылмысқа ... ... ... ... ... ... ... Ковалев мынадай
түжырымға келді; — бірнеше тұлғадан қүралған қылмыстық топ ... ... ... етуі ... сондықтан топтың барлық қатысушьшары
қылмысты орындаушылар боп есептеледі, сонда бүл топтың әрекеттері бірге
кінәлілік ... ... ие ... егер ... ... тиісінше бөлу бар болса, яғни біреулер
тікелей қылмыс жасаса, ал ... ... ... ... ... ... онда мұндай қатысушылар тобы өзінің нысаны
бойынша ... тар ... ... ... ... боп ... қылмысқа бірге қатысу нысаны ретінде қылмыстық әрекеттің
әртүрлі екі сипаты есептелуі тиіс: а) бірге ... ... ... тар ... ... ... ... Дурмановтың көзқарасы да осыған ұқсас, және ол М.И. ... ... ... ... екі негізгі ны-санын" қоса орындаушылық
және сөздің тар мағынасында қылмысқа бірге ... ... ... ... ... Н.Д. ... қоса ... шеңберіңде
ұйымдасқан топты және қылмыстық сыбайла-стықты ... ... ... ... ... ... мәселе тергеу және сот
тәжірибесі үшін типті боп табыладыү Тергеу органда-ры және ... ... ... ... ... түйсінікке сүйене ме, жоқ па оған байланыссыз,
оны анықтауға тура келеді, өйткені ... ... ... ... дәл ... және ... ... шегін анықтау мүмкін
емес.
ҚР ҚК-ң 31-бабында ... ... ... анық нысандары
көрсетілген. Бұлар: ... ... күні ... сөз ... ... бірге
қатысуы; күні бүрын сөз байла-сып қылмысқа бірге қатысуы; ұйымдасқан топ;
қылмыстық сы-байластық.
Жоғарыда аталып өткендей, қылмысқа ... тағы екі ... бар, ... қоса ... және ... ... алдын ала сөз байласпай қылмыс
жасауы. Бүл нысан-дардың әрқилы қылмыстардың ... ... ... Бүл ... ... ... ... мен деңгейіне, яғни
бірлескен әрекеттердің сипаты мен деңгейіне, яғни ... ... ... болады.
3.1. Қоса орындаушылық (жай қатысу).
Бірлесіп әрекет етуші түлғалардың барлығы ... ... ... орындайтын қылмыскд бірге қатысу қоса орындаушылық боп
табылады. Қоса орындаушы-лардың әрекеттерінің көлемі шамамен тең не ... ... Егер кісі ... ... қатысушы өлтіретін зақым келтірсе,
онда олардың әреқеттерінің көлемінде маңызды айыр-машьшық ... ... дәл сол ... біреуі жәбірленушіні ұстап тұрса, ал ... ... ... онда қоса ... шамасы әрқилы болады.
Алайда екі жағдайда да қінәлілер қоса ... боп ... ... ... кісі ... ... ... құрайтын физикалық күшті
тіқелей қолданды.
Қатысушылардың қылмыстың сыртқы, ... ... ... ... қоса ... үш түрғе ие:
а) қатысушылардың әрқайсысы қылмыстың объективтік жағын толығымен
орындайтын қоса орындаушьшық ... ҚК-ң ... ... бабында
көрсетілген әрекеттерді толық жа-сайды);
б) қатысушының біреуі қылмыстың объективтік жағын ... ... оның тек бір ... ғана ... қоса ... ... ... қылмыстың объективтік жағының тек ... ғана ... қоса ... қоса ... деп тану ... оныі ... ... қүрамының объективтіі жағына кіретін әрекеттердің кемінде бір
бөлігін орындағаньи дәлелдеу қажет. Қылмысты ... ... ... ... ... бірге қатысудың бүл нысаны-ның шегінен шығып
кетеді.
Қоса орындаушылықтың көпшілік бөлігі күні бұрын сөз байласусыз ... ... ... қоса ... ... әрекеті мен байланысы
тұрақты сипатқа ие емес.
Қоса орындаушылықтағы кінәлілердің біртектес ролі топ-тастыру ережесін
алдын ала анықтайды. ... ... ... ... Ерекше
бөлімінің бабы бойынша топта-стыру қажет.
Қазақстан ... ... ... 23.04.93 ... №1 ... топ болып зорлауда көрсетілгендей "Күштеп зорлау ... куш ... ... ... ... да ... ... орындаушылар бон есептеледі”.[6] - Бұл жағдайда бүл тұлғалардың ... ... ... ... 2-6. бойынша — зорлауды топ болып
жасағандары үшін ... ... ... ... ... бар-лығы қылмысты
орындаушьшар болып табьшатындығымен си-патталады, яғни ... ... бір ... белгшерінен түратын әрекеттерді жасайды. Қоса
орындаушьшықтың неғүрлым ... түрі - ... ... ... ... ... Екі адам ... біреудің үйіне кіріп, бірге
заттарын үрлайды: біреуі бір затын, екіншісі екінші затын ... ... қоса ... арасында техникалық сипатта болатын
рольдерді бөлу де ... ... ... ... ... ... ... үйден заттарды шығарады, немесе бір кісі өлтіруші ... ... ол ... ... сокқы береді жэне т.б.[7]
Қылмысты орындау процесінде рольді бүлай бөлу қылмысқа бірге қатысудың
мәнін өзгертпейді — ол қоса орын-даушьшық боп калады, және ... ... ... ... ... бабы бойынша жауапқа тартылады.
В. Сергеев те осы пікірді қолдайды: "Ортақ қылмыстық әрекетті жасауға
тікелей қатысушылар қоса орындаушылар боп ... Осы ... ... ... Осы әрекеттің шеңберінде қатысушылар
арасында рольді бөлу кез-келген түрде болуы мүмкін. Крса ... ... бүл ... ... ... әрекет-тердің орындалуының
шарты боп табылады. Өзара байланысты олар ... ... ... ... про-цесін қүрайды. Крса орындаушылар арасында рольдерді
бөлу қүқықтық емес, техникалық маңызға ие. Сондықтан қатысушылардың барлығы
жасаған қоса ... ... қоса ... ... көлемде
есептеледі”.[8]
Қоса орыңцаушылық қатысушьшардың қылмысты бірлесіп жасау туралы
келісімін ... ... ... ... ... ... қоса ... мүмкін емес.
Қоса орындаушьшық туралы қатысушылардың келісімі қылмыс жасау ... одан ... ... ... мүмкін.
Тиісінше, қоса орындаушылар деп — қылмыс құралының объективтік жағының
белгілерін ішінара құрайтын әрекеттер жасаған, ... ... ... ... ... қол ... ... келісілген жоспары-
ның бір бөлігін кұрайтын әрекеттерді жасаған түлғалар есептеледі.
3.2. ... ... күні ... сөз ... бірлесіп қылмысқа
қатысуы.
Қылмыскердердің бірігуінің мұндай нысанында топ ... топ ... ... ... немесе өзінің әрекетін баска
түлғаның не топтың әл-деқашан басталған әрекеттеріне қосатынын түсінеді.
Белгілі бір әрекеттерді жасау ... бер ... ... ... ... ... алмай-ақ, қандай да бір түрде сыртүа көріну арқьшы (сөз,
ымдау, дене қимылы, мимика, т.б.) ... ... ... бір ... ... ... ала ... алмай әлдеқашан басталып кеткен, бірақ аяқталмаған
қылмысқа баска қатысушылардың келісімімен ... ... ала ... топ ... қылмысты кенет-тен немесе біреудің "Ұр",
"талқанда" және т.б. ... ... ... ... ... көңіл-
күйіне байланы-сты жасайды. Мұндай ... бір ... ... ... бір ... жасалады.
Адамдар тобының күні бүрын сөз байласпай қылмыс жа-сауын ... ... ... ... деп ... Қазіргі әрекет етуші заң бүл терминді
қолданбайды, бірақ адамдар ... күні ... сөз ... ... қылмыс
жасауын қарастырады, мынадай қылмыстар қүрамының ...... ... тендікті бүзу, зорлау, бағынбау, ұйымдастыру ... ... ... қатысу, т.б. қарастырады.
Тобы деп аталатын, күні бүрын сөз байласпай саны көп адамдар тобының
қылмыс жасауы, бір өзі ... ... және күні ... сөз байласқан
адамдар тобы жасаған қылмыстардан да неғұрлым қауіптірек. Күні бұрын сөз
байласпаған адамдар тобының саны ... ... ... ... және ... немесе бірнеше мың адамға жетуі де мүмкін, өйткені мұндай топ саналы
түрде ... ... ғана ... ... ... ... ... құрьшады. Мұндай ірі тобырда қатысушылардың көптеген әрқилы
құлықгылық ... ... ... ... ... ... соның
ішінде: жеке тұлғаға, мен-шікке, қоғамдық қауіпсіздікке және т.б. қол
сүғушы қылмыстар. ... ... ... ... ... ... жеке қылмыстарға қарағанда неғұрлым көп ... ... ... ... не қоғамдық мүлікті ұрлау жолымен жымқыру; 76-1-
бап, тонау жолымен; 76-2-бап, мемлекеттік немесе ... ... ... ... ... ... және т.б. қылмысқа бірғе қатысудың
топтастырушы белғісі ретінде адамдар ... күні ... сөз ... ҚР ... "Кр кейбір заң актілеріне өзгертулер мен
толықтырулан енгізу туралъГ 1995 жыл ... ... ... ... ... бүл бөліміне өзғертулер кеніғілді, осыған сәйкес, күні
бұрын сөз байласу белғісі "адамдар ... ... ... деп ... ... ... күні ... сөз байласу арқылы жасалды ма, жоқ па оған
көңіл аударылмады. ... ... ... қорытынды шығаруға болады, яғни
бүл жағдайда заң адамдар тобының күні бұрын сөз ... ... көп ... ... ... ... ... дәлелдеу жеткілікті.
3.3. Адамдар тобының алдын ала сөз байласып бірлесіп қылмысқа қатысуы.
ҚР Қылмыстық ... ... 2-ч. ... егер қылмысқа бірлесіп
жасау туралы күні ... ... ... ... ол адамдар тобы алдын
ала сөз байласып жасаған қылмыс деп ... бүл ... ... ... өте жақсы бел-гілі және ол
занда ... ... ... ... ... ... ... атылатын қаруды ұрлау, жарылғыш заттарды немесе оқ-дәріні ұрлау,
есірткі заттарды үрлау т.б.)- Оның ерешелігі, ... ... ... ... ... ала сөз ... ... арасындағы нақты бір қылмысты
бірлесіп жасау туралы келісім негіз болады.
Топтың ... ... ... ... ... белгілі бір
әрекеттерді жасауға қатысады. ... ... ... бүл ... қылмысқа
орындаушы немесе қоса орындаушымен қатар ... ... ... де ... ... ... күні ... сөз байласуы бойынша қылмысқа бірге
қатысуында ұйымдастырушының, арандатушы-лардың, ... ... ... ... және ортақ ниет орындаушының
әрекеттерімен және ол ... ... ... зардаптармен байланыста
болады. Мұнда себепті байланыс пен ... ... ... ... ... ... ... қылмысқа қатысушьшар түрлерін анықтау
кезінде айтылады.
Күні бұрын сөз байласу өздігінен қылмыстық топ ... ... бір ... ... ... ... келісім нақгы қылмысты жасау
үшін жеткілікті қатысушьшар санын алдын ала болжайды.
Осы тараудың 2 айтылып өткендей бөтеннің мүлкін ... ... ... ... ... тобының қылмыс жаса-уы топтастырушы ... ... ... ... ... қаруды, оқ-дәріні не жарылғыш заттарды
ұрлау (ҚР ҚК-ң 255-бабының З-ч.); ... ... ... (ҚР ҚК-ң ... 2-ч); ... ... күні ... сөз байласу ретінде қарастырады.
3.4. Ұйымдасқан топ.
ҚР ҚК-ң 31 бабының 3-бөліміне сәйкес, егер қылмысты бір немесе бірнеше
қылмыс жасау үшін күні ... ... ... ... тобы ... ... топ ... қылмыс деп танылады.
Егер топтың екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... ... ол ұйымдасқан топ деп танылады. Басқаша жағдайда, үзақ
қылмыстық әрекеттер жасау үшін күні бүрын ... топ ... ... тек қана бір ... жасаған болса не тіпті аяқталған қылмыс жасамаса,
онда бүл топ ұйымдасқан топка жатқызылмайды.
Әрине, қъшмысты бірнеше рет ... ... ... ... ... ... ... мақсатқа жетуге мүмкіндік бар.
Үсынылған анықтама екі түрді бейнелейді: ... ... ... топ және ... ала ұйымдасқан топ. Жоғары қауіптілікті топтың
ұйымдасқандығының өзі емес, ал оның ... ... ... уақыт жүзеге
асыруға қабілетті екендігі туғызады. ... ... ...... ... ... осы ... қылмысты бірнеше
рет жасау мақсатында жалғастыру мақсатында қүрьшады. Қылмысты бірнеше рет
жасау мақсаты жоспарлардың ... ... ... түрақтылығы
деңгейін анықтайды. Ұйымдасқан топтың қоғамдық қауіптілігі қылмысқа бірнеше
түлғаның қатысатыңдығында емес, ал бүл топка кімдер және ... ... ... ... ... ... ... ұйымдасқандық
қасиетін береді және узақ уақыттық қылмыстық әрекетке
нақгы мүмкіңцікті қамтамасыз етеді. Ұйымдасқан топқа
қылмыстық қызметтің сипатының өзі тұрақгьшық ... ... ... ... ... неғұрлым біртекті
болса, соғұрлым тұрақты, ұзақ мерзімді болады.
Біртекті ... ... топ ... ... ... ... және басқа белгілері бойынша тұрақты ... ... ... ... ... ... ... біртеутілігі немесе
үқсатығы түтас ұйымдасқан топқа тән, ол оның жеке ... ролі ... ... мүмкін - жалған қүжаттар жасау, мүлікті
ұрлау, оны өткізу, қылмысты ... және ... ... деп тану ... ... ... болады, яғни
әрбір қатынасушы өзінің ұйымдасқан топ құрамында әрекет ететіндігін ... ... ... ... мақсатымен түрақты топқа біріккен екі немесе
одан да көп түлғалар жасаған қылмыс ұйымдасқан топ ... ... ... ... ... топ ... үғым ... топ деген үғыммен
анықталады. " Ұйымдасқан топ деп - үқсас немесе біртекті қылмыстарды жүйелі
түрде ... үшін ... ... криминалды дағдылары,
байланыстары, тә-жірибесі бар түлғалардың ... ... ... ... топ алдын аа бірігуі мүмкін немесе қылмыстық қызметі барысында
ұйымдасқан топтың белгілеріне ие ... ... ... ... ... ... ... мен нақгы мүмкіндіктерін анықгау керек.
Бұл белгілердің мазмүны бойынша топтың тұрақтылыгы мен ... ... ... ... топтың мүшелеріне — қыдмыстағы роліне қарамастан, топтың
қызметіне бірнеше рет қатысқан кез-келген қылмысқа ... ... ... ... ... топта белгілі бір сипатта әрбір
қатысушының әрекеттері мен келтірілген зардаптар ... ... ... ... ... ... нәтижеге жетудің қажетті
шартына айналады, ал қдтысушьшардың әрқайсысының әрекеті — ... ... ... ... ... бірге қатысушьшардың әрекеттері
зардаптармен орындаушының әрекеттері арқылы ғана байланыста боп қоймастан,
түгас ... ... ... ... ... ... себепіне
айналады.
Егер қылмысты ұйымдасқан топтың мүшелері жасаса, олардың әрекеттері
Қылмыстық Кодекстің Ерекше ... ... ... ... ... жатқызуылуы мүмкін.
Мысалы: Қазақстан Республикасы Жоғары ... ... ... ... алушылық туралы істер бойынша сот тәжірибесі туралы" №11
қаулысында бьшай деп ... ... ... жасаған кінәлі
түлғалар ұйымдасқан топта немесе қылмыстық сыбайластыкта тұратын болса,
олардың ... ... тобы ... ... ... деп топтастыруга
болады.
Егер қорқытып алушылықты — ұйымдасқан топты ... ... ... ... не оны басқаратын адам жасаса, онда олардың
әрекетін ҚР Қылмыстық Кодексінің 181-бабынъщ 3-п. және ... ... ... ... ... бойынша топтастыруга
болады".[11]
Ұйымдасқан топ, ... ... ... ... ... яғни оның бір ... бірнеше қатысушылары жүзеге
асыратын басшылықтың болуымен және қылмыстардың жүйелі түрде ...... ... ... ... ... ... да осында. Ұйымдасқан топ-та оны қылмыстық ... ... ... ... ... болады.
3.5. Кылмыстық ұйым (сыбайластық).
ҚР ҚК-ң 31-бабының 4-п. ... ... ... ауыр ... ерекше ауыр
қылмыстар жасау үшін қүрылған, бірігіп ұйымдасқан топ (ұйым) не нақ ... ... ... ... бірлестігі жасаса, ол қылмыстық сы~
байластық (қылмыстық ұйым) жасатн қылмыс деп танылады".
"Қылмыстық ұйым — бүл қызметі ортақ ... ... ... ... функциональдық ролі бойынша ... ... ... ... ... қылмыскерлердің тармақталған
иерархия-лық қүрылымының түраңты әрекет етуші бірлестігі”.[12]
Бүл анықтамадан байқайтынымыз, егер ұйымдасқан топ үшін ... тән ... онда ... ұйым ... түрінің мазмүны мазмүны мен
мәні бойынша әрқьшы бірнеше ... ... ... ... мен ... ... ... ұйымдасқан
қылмыстылықты құрайды. Өз кезегінде ұйымдасқан топтар мен қылмыстық ұйымдар
әрилы ... ... ...... ... ... қылмыстық ұйымның міндетті белгісі
ретінде, қылмысқа бірге қатысушьшардың арасында белгілі бір
ұйымдастырушьшық байланыстың болатындығын білдіреді.
Кінәлілер белгілі бір басшысы бар, ... ... ... қауымдастықты қүрады.
Ұйымдастырушьшық нысаны арнайы ... ... үшін ... ... Ұйым ... ... өзіндік қүрамына айналады.
Қылмыстық ұйымның тұрақгьшығы қылмыстық байланы-стың үзақ мерзімді,
тұрақгы сипатын білдіреді. Бүл ... ... ... яғни ... ... қойған қылмыстық қызметін жүзеге асыру үшін қандай да ... не ... ... ... ұйымдасады.
Ұйымдасқандық, түрақтьшық және қылмыстық қызметтің неғүрлым кең етек
алуы - бүлар қылмыстық ұйымды ... ... ... ... ... мүмкіндік бе-ретін маңызды сипатты белгілері.
Қылмыстық ұйымда ұйымдастырушы және жай қатардағы қатысушьшар болады.
Ұйымдастырушы деп — ... ... ... ұйым қүру ... немесе әл-деқашан қүрьшған ұйымның қызметіне басшьшық еткен
адам-ды айтамыз. Жай ... ... деп - ... ... мақсаттары
туралы хабары бар, оған кіруге келісім берген және қандай да бір ... ... ... ... ... айтамыз.
Топтық қылмыстьшықпен күрес мәселесі, соның ішіңце қылмысқа бірге
қатысушьшардың жауаптьшығы мен жазалана-тындығы ... ... ... ... ... бірі боп ... ... қылмыстьшық салы-
стырмалы түрде кең тараған қүбьшыс боп ... жөне ... де ... ... Бүл қылмысқа бірге қатысудың мүқият заңды
регламентациясының, бүл ұғымының дәл заңды анықтамасының, қылмысқа ... ... мен ... ... ... ... қатысудың жеке ны-
сандары мен түрлеріне қылмыстылықпен күрес ... ... ... ... баға бере ... және қылмыстық қызметтің бүл формасымен тиімді
күрес жүргізе алатындай етіп ... ... ... ... ... ... бірге қатысушылардың жауапкершілігінің занды не-гіздері
туралы, олардың ... шегі және ... ... қатысуда топтастыру
ережелері туралы мәселе назар аударуға түрады.
Қылмыстық заң топта, ұйымдасқан топта, қылмыстық ... ... ... ... неғүрлым қатаң жазалайды.
Қылмысқа бірге қатысушылардың барлығының әрекет-терін бірдей
топтастыру, жасағаны үшін ... ... ... ... сөз ... ... ... жа-заны сот қатысушының жеке басын есепке алып
және қылмыс жасаудағы әрқайсысының қатысу ... мен ... ... ... қатысудың объективтік және субъективтік белгілерін
тамадай келе, төмендегідей қорытындыларға келуге ... ... ... ... ҚР ҚК 27 ... ... ... қылмысқа қатысу дегеніміз, қасақана ... ... ... одан да көп ... ... ... ... өзіне тән белгілерін екі топқа бөліп қарастыруымызға
болады. Олар: объективті және субъективті белгілер. ... ... ... одан да көп ... болуы және қылмысқа қатысушылардың
әрекеттерінің бірлескендігі жатқызылады. Субъективті белгілерге қылмысқа
қатысудың тек қана ... ... ... ... ... қатысушылардың әрқайсысының қасақана ойының болуы жатады.
Қылмыстық заң келесідей ... ... ... ажыратады.
Олар: орындаушы, ұйымдастырушы, айдап салушы және көмектесуші.
Қылмыстық заңда қылмысқа қатысудың бір топ ... ... ... ... ала ... ... ... ұйымдасқан топ пен
қылмыстық қауымдастық атты нысандыры көрсетілген.
Қылмысқа бірге қатысу көп таралғандығы бойынша және ... ... ... ... және ... ... ... боп
таылады. Кез-келген қылмысқа бірге қатысуда күні бұрын белгіленген жоспар
бойынша ... ... ... бойынша ұйымдасып әрекет етуші
қатысушьшардың күштерінің бірігуі ... ... ... ... ... ... ... пайда болады. Мұндай бірігудің сипатты белгісі
мынада, яғни бүл бірлестікке кіретін әрбір түлға жеке өзі ... ал ... ... ... етеді. Кез-келген басқа ... бүл ... да ... бірлескен қызметі - жай ғана
күштердің жалпы саны емес, ал жаңа, ... ... күш боп ... ... ... арқылы жасалған қылмыс, дәл осы қылмысты жеке
түлғаның жасағанына қарағанда неғүрлым ауыр зардаптар қелтіреді. Қылмыскд
бірге ... ... ... және неғүрлым қауіпті қылмыстарды жасау
мүмкіндіктерін қарастырады, қылмыскерлердің күштерін біріктіру және ... ... ... ... ... ... әрекеттеріне ықпал
етеді. Қылмысты бірлесіп жасау кезінде бір түлғаның жолында пайда болатын
қиыншылықтар жойьшады, ... ... ... ... ... ... киыншылықтарды жеңу қабілеті күшейеді.
Қылмысқа бірге қатысу арқылы ... ... ... ... мына жағдаймен де түсіндіріледі, яғни бөлектеніп әрекет
етуші жеке ... ... ... ... қылмастың басқа
қатысушьшарынан қолдау мен көмек ... ... ... ҚР ... 30 ... 1995ж. ... мен тол. қоса.
2. ҚР Кылмыстық кодексі. 16 шілде 1997ж. өзгерт. мен тол. қоса.
3. ҚР жоғары Сотының ... ... ... және ... ... ... ... қылмыстар үшін жауаптылықты соттардың
қолдану тәюжірибесі туралы. 21 шілде 2001
4. ҚР Кылмыстық кодексіне түсініктеме. ... ... ... А.Н. ... ... ... ... Алматы, 2001.
6. Курс советского уголовного права. Часть общая. Т.1. ЛГУ ... М.И. ... ... в ... Ч.1. Понятие соучастия.
Свердловск, 1960.
8. Курс уголовного права. Общая часть.Т.1. М., 1999.
9. А.А. ... ... ... зарубежных государств. М., 1998.
10. Уголовное право. Общая часть./под ред. В.Н.Петрашева М., 1999.
11. Ф.Г.Бурчак. Соучастие: ... ... и ... ... ... Уголовное право. Часть общая. /под ред. ... ... М., ... Практикум по уголовному праву. Учебное пособие. М., 1997.
-----------------------
[1] Журнал Соц. Законность, №12. 1991 г. Объединения преступников: формы и
специфические ... стр. ... М.И. ... ... в ... Свердловск. 1962 г. стр. -199.
[3] М.И. Ковалев. Соучастие в ... ... 1962 г. стр. ... ... ... ... ... общая. М., 1962 г. стр. -204.
[5] П.Ф. Тельнов. Кто отвечает за соучастие в преступлении. М., 1981 ... ... ... №1 ... Верховного Суда Р.К. "О практике применения
судами законодательства, регламентирующего ответственность за
изнасилование", от 23.04.94 г. -Вестник Верх. Суда РК. №2, 1993 г. стр. ... А.Ф. ... ... в ... ... 1971 г. стр. -25.
[8] В.Сергеев. Соисолнительство по советскому уголовному праву. Сов.
юстиция, 1970 г. №18, стр.5.
[9] Н. Ткачев, М. Миненок. "Объединения ... : ... ... ... ... Соц. законность. №12, 1991 г. стр. -11.
[10] Там же. стр. -12.
[11] Постановление №11. Пленума Верховного Суда Р.К. "О ... ... ... о ... от 22.12.95 ... Г-та "Юридическая газета" №3
Приложение стр. -15.
[12] Журнал "Соц. законность". Н. Ткачев, М. Миненок. "Объединение
преступников: формы и специфические ... №12, 1991 г. стр. -13.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысу26 бет
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысу жайлы27 бет
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысушылардың түрлері және олардың жауапкершіліктері30 бет
Қылмыстық құқық бойынша қылмысқа қатысушылардың жалпы сипаттамасы147 бет
Қылмысқа қатысудың мәні, түрлері және нысандары32 бет
Қылмыстық құқық жайлы37 бет
«Қылмыс» ұғымы және оның белгіері қылмыстық жауапкершілік және оның құрамы17 бет
Істің мән-жайын жан-жақты, толық және объективті зерттеу принципі76 бет
Абайсызда жасалатын қылмыстар52 бет
Алдын ала тергеу барысында кылмыстык істі қысқарту40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь