Хара балдырлары


I Кіріспе
II Негізгі бөлім
1.1 Хара балдырларына жалпы сипаттама
1.2 Клетка құрылысы
1.3 Көбеюі және түрлері
III Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Жалпы сипаттамасы. Харалар күрделі харафитті құрылысты, жоғары сатыда дамыған жасыл түсті, тік өсетін, биіктігі 20-30, кейде 50-100 сантиметрге жететін балдыр. Басқа балдырдан басты айырмашылығы архегониялы өсімдіктер сияқты көп клеткалы аналық жыныс органы оогонидің болуында. Сонымен бірге денесі жоғары сатыдағы өсімдіктер сияқты сабаққа шоғырланып орналасқан белгілі бір мөлшерге дейін ғана өсе алатын “жапырақ” және “тамыр” сияқты түссіз көп клеткалы ризоидтардан тұрады. Харалар көп клеткалы талломды, аса күрделі құрылысты өсімдік. Сабақ жоғары ұшынан үздіксіз өсе алады, ал буындағы жапырақтары белгілі мөлшерге дейін ғана өседі. Буын аралықтары ірі, ұзындығы бірнеше сантиметрге дейін жететін цилиндр пішінді (5см), көп ядролы,бөлінуге қабілеті жоқ клеткалардан тұрады. Ал кейбір хараларда ондай клеткалар қабықтармен қапталған. Қабықтар базальді клеткалардан құралады. Буындары қысқа дөңгелектеніп шоғырланған бірнеше уақ бір ядролы клеткалардан тұрады. Ол клеткалардың бөлінуі арқылы жаңа бүйірлік бұтақшалармен шоғырланған жапырақтар түзеді. Негізгі сабақтың жоғары ұшы өсу нүктесіндегі төбн клеткасымен бітеді. Хара балдырларының алғашқы даму уақытында талломның барлық клеткалары бір ядролы болады. Клетка көбею уақытында, ядролары митотикалық жолмен бөлінеді де, хромосома саны, оның көлемдері мен мөлшерлері әртүрлерінде әртүрлі болады. Клеткалар атқаратын қызметіне, орналасатын жеріне қарай жіктеле бастағанда клетка ядросы амитотикалық жолмен бөлініп, клетка аралық перделер пайда болмай көп ядролы клетка түзіледі және ядроның пішіні сопақтау немесе ұзынша пішінді болып келеді. Хара балдырының талломының күрделілігі, негізгі сабақтың жоғары өсу клеткасының бөлінуі уақытында дифференциациялануында.Жоғары сабақтың ұшындағы өсу клеткасы күмбез пішінді. Өсімдіктің вегетативтік уақытында жоғары ұшындағы күмбез клетка үздіксіз көлденең екі клеткаға бөлініп отырады. Оның жоғарға клеткасы күмбезденіп келсе, төменгісі цилиндр пішінді келеді. (1-сурет). Әрі қарай бөлінуден бірінен кейін бірі келетін төрт клетка түзіледі.
1)''Альгология'' О. Абдрахманов
2)’’Альгология’’ Н.П. Гарбукова

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Жоспар:

I Кіріспе

II Негізгі бөлім

1.1 Хара балдырларына жалпы сипаттама

1.2 Клетка құрылысы

1.3 Көбеюі және түрлері

III Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі

Хара бадырлар Charaphyta бөлімі

Жалпы сипаттамасы. Харалар күрделі харафитті құрылысты, жоғары сатыда
дамыған жасыл түсті, тік өсетін, биіктігі 20-30, кейде 50-100 сантиметрге
жететін балдыр. Басқа балдырдан басты айырмашылығы архегониялы өсімдіктер
сияқты көп клеткалы аналық жыныс органы оогонидің болуында. Сонымен бірге
денесі жоғары сатыдағы өсімдіктер сияқты сабаққа шоғырланып орналасқан
белгілі бір мөлшерге дейін ғана өсе алатын “жапырақ” және “тамыр” сияқты
түссіз көп клеткалы ризоидтардан тұрады. Харалар көп клеткалы талломды, аса
күрделі құрылысты өсімдік. Сабақ жоғары ұшынан үздіксіз өсе алады, ал
буындағы жапырақтары белгілі мөлшерге дейін ғана өседі. Буын аралықтары
ірі, ұзындығы бірнеше сантиметрге дейін жететін цилиндр пішінді (5см), көп
ядролы,бөлінуге қабілеті жоқ клеткалардан тұрады. Ал кейбір хараларда ондай
клеткалар қабықтармен қапталған. Қабықтар базальді клеткалардан құралады.
Буындары қысқа дөңгелектеніп шоғырланған бірнеше уақ бір ядролы
клеткалардан тұрады. Ол клеткалардың бөлінуі арқылы жаңа бүйірлік
бұтақшалармен шоғырланған жапырақтар түзеді. Негізгі сабақтың жоғары ұшы
өсу нүктесіндегі төбн клеткасымен бітеді. Хара балдырларының алғашқы даму
уақытында талломның барлық клеткалары бір ядролы болады. Клетка көбею
уақытында, ядролары митотикалық жолмен бөлінеді де, хромосома саны, оның
көлемдері мен мөлшерлері әртүрлерінде әртүрлі болады. Клеткалар атқаратын
қызметіне, орналасатын жеріне қарай жіктеле бастағанда клетка ядросы
амитотикалық жолмен бөлініп, клетка аралық перделер пайда болмай көп ядролы
клетка түзіледі және ядроның пішіні сопақтау немесе ұзынша пішінді болып
келеді. Хара балдырының талломының күрделілігі, негізгі сабақтың жоғары өсу
клеткасының бөлінуі уақытында дифференциациялануында.Жоғары сабақтың
ұшындағы өсу клеткасы күмбез пішінді. Өсімдіктің вегетативтік уақытында
жоғары ұшындағы күмбез клетка үздіксіз көлденең екі клеткаға бөлініп
отырады. Оның жоғарға клеткасы күмбезденіп келсе, төменгісі цилиндр пішінді
келеді. (1-сурет). Әрі қарай бөлінуден бірінен кейін бірі келетін төрт
клетка түзіледі. Бұл төрт клетка талломның дифференциациялануына және
өсуіне қызмет етеді. Алғашқы цилиндр пішінді клетка екі жағы ойық, жоғарғы
және екі жағы дөңес екі клеткаға бөлінеді. Бұл екі клетканың атқаратын
қызметі әртүрлі. Жоғары клетка бөлініп, жоғарғы буынның қалыптасуына қызмет
етеді. Төменгі клетка ұзарып өседі де, буын аралығын құрайды. Буын
аралығындағы клетка бойлап бөлінеді. Бірнеше бойлай бөлінудің нәтижесінде
буынның ортаңғы бөлімінде екі, ал шет жағына қарай бірнеше клетка пайда
болады. Әрі қарай ортаңғы клетка бөлінбейді, ал шеткі клеткалар бірнеше
бөлініп, жапырақтың және бүйірлік бұтақшаның бастамасын береді. Әрбір шеткі
сабақтың буын клеткасынан бірден жапырақ түзіледі.

Алғашқы уақытта жапырақ клеткасы бүйірлік өсінді ретінде өседі.
Кейіннен ол клеткалар бірнеше бөлініп, ұзара өсіп жапыраққа айналады.
Бүйірлік өсіндінің клеткасы алғашқы уақытта жоғарғы өсу клеткасының
қызметін атқарады. Бірақ одан айырмашылығы, белгілі бір мөлшерге дейін
сегменттерге бөлшектенеді. Бұл сегменттер ұлғайып, бөлшекке, мүшеленген
жапыраққа айналады. Ол жапырақтар бөлінбейтін ұзын клеткалармен кезектесіп
келіп отыратын буындардағы уақ бөлінетін клеткалардан тұрады. Ақырғы бір не
бірнеше жапырақ мүшелерінде буындары болмайды. Жапырақ құрамы жағынан
сабаққа ұқсас, бірақ атқаратын қызметі бөлек. Көпшілік шеткі жапырақ
буындарында жыныс органдары дамиды. Жапырақтың түп жағында орналасқан ең
төменгі базальді буындарының қызметі бөлек. Оның жапырақ қойнында
орналасқан жеке клеткаларынан сабақтың бүйірлік бұтақтары дамиды не болмаса
қабығы мен бөбешік жапырағы өседі. Әр түрдің бөбешік жапырағының құрылысы
әртүрлі. Харафиттердің буын аралықтарын және көпшілігінің жапырақтарын
қабық деп аталатын арнаулы клеткалар қаптап жатады. Сабақтың қабығы хара
балдырында жақсы жетілген. Ол сәл көлбей жолақтасып параллель орналасқан
ұзын клеткалардан тұрады. Хара балдырлары тармақталған ризоидтары арқылы
төсемікке бекініп жатады.

Клетка құрылысы. Клетка қабықшаыс тығыз, ішкі қабаты целлюлозадан, ал
оның ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Теңіз балдырлары
Балдырларға жалпы сипаттама
Балдырлардың қоршаған ортадағы орны мен маңызы
Балдырлардың экологиясының негізгі белгілері. табиғатта және адам өміріндегі маңызы
Балдырлар туралы
Төменгі сатыдағы өсімдіктер систематикасы
Балдырлар классы
Жасыл балдырлар бөлімі
Антарктика
Балдырлар түрлері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь