Ұлттық банк

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
Ұлттық банктің міндеті
Ұлттық банктің резервтері
Ұлттық банкті басқарушы органдары
Ұлттық банктің қызметтері мен операциялары
Ұлттық банктің эмиссиялық қызметі
Ақша . несие саясаты
Ұлттық банктің жұмысшысының негізгі бағыттары
ҚР Ұлттық банкі банктердің банкі
3. Қорытынды
4. Пайдаланылған әдебиеттер.
Ұлттық банк - заңды тұлға. дербес балансы бар өзіне тікелей бағынатын төменгі бөлімшелерімен бірге тіке бағыныстағы біртұтас орталықтандырылған құрылым, әрекетін толық шаруашылық есеп негізінде жүргізеді. Әр түрлі салық жинаудан, баж салығын және кеден салығына төлеуден босатылады. Ол республиканың кез келген жерік және одан тыс жерлерде өзінің басқармасын және басқа бөлімшелерін ашуға құқығы бар. Өз жұмысын үкіметпен келісіп, үнемі кеңесіп жүргізеді. Үкімет Ұлттық банк міндеттемелері бойынша жауапты емес, дәл сол сияқты, егер өзіне белгілі бір жауапкершілік алмаса, Ұлттық банк үкіметтін міндеттемелері бойынша жауап бермейді. Үкімттің өкілдік және атқарушы органдарының Ұлттық банк пен оның құрылымдық бөлімшелерінің заңды қызметтерін атқаруға араласуға құқығы жоқ.
Қазақстан Ұлттық банкі Қазақстан Республика заңдарының негізінде өзінің қызметіне қарай Ұлттық банк берген лицензия негізінде кейбір банктік операция түрлері жүргізетін барлық банктердің, банктік емес қаржы мекемелерінің міндетті түрде орындауы үшін нормативтік актілер шығарады. Ол нормативтік актілер "Қазақстан Ұлттық Банкінің хабаршысы". "Вестник Национального Банка Казахстана'' атты қазақ және орыс тілдерінде шығатын ресми басылымдарда жарияланады.
1. Ақша несие банктер. Оқулық. Ғ.С. Сейтқасымов.
2. С.Б. Мақыш. Алматы 2000. Ақша айналысы және несие.
3. Баян Көшенова. Ақша несие банктер. Валюта қатынастары. Алматы 2000.
4. Банктік қызмет туралы. Алматы 2005.
5. Банктік құқық. С.М. Найманбаев. Алматы 2005.
6. Банк и развития Казахстана. Алматы 2005.
7. Банковские права. С.И. Алескеров. А.И. Земли. Москва 2003.
8. Банковские парава. А.А. Тедеев. Москва 2006.
9. Банковские дела. Сейткасымова. Қаржы қаражат. Алматы 1998.
10. Фридман С.Л. Банки и кредит. Доре валютциеонным Казахстане. Алматы 1974.
11. Банк и банковские операции. Е.Ф. Жукова. Москва 1997.
12. Денги и кредит банки. О.И. Лаврушина. Финансы и статистика. Москва 1999.
13. Закон Республики Казахстан о националном банке РК. Алматы 2001. «Данекер».
14. Кучукова Н.К. Финасы кредит и банки. Алматы 1999. стр220.
15. Мельников В.Д. Илиясов К.К. Финансы. Алматы қаржы-қаражат 1995. 208 стр.
16. Райымбаев А. Классификация налогов қаржы – қаражат 1999 №7. стр.81.
17. Құлпыбаев С.Л. Илиясов Қ. Қаржы – қаражат оқу құралы. Алматы 2004.
18. Л.Г. Остриков. Финасовые права. Москва 2006.
19. А.Ю. Головина. Е.А. Федерова. Финасовые права. Москва 2004.
20. Инструкция №43. Об административных положениях по налогов и другим обязательством платежа о бюджет. Алматы 1999. стр.52
        
        ЖОСПАР
1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
Ұлттық банктің міндеті
Ұлттық банктің резервтері
Ұлттық банкті басқарушы органдары
Ұлттық банктің ... мен ... ... ... ... - ... ... банктің жұмысшысының негізгі бағыттары
ҚР Ұлттық банкі банктердің банкі
3. Қорытынды
4. Пайдаланылған әдебиеттер.
КІРІСПЕ
Ұлттық банк - ... ... ... ... бар ... ... төменгі бөлімшелерімен бірге тіке бағыныстағы ... ... ... ... ... есеп негізінде
жүргізеді. Әр түрлі ... ... баж ... және ... ... ... Ол ... кез келген жерік және одан
тыс жерлерде өзінің басқармасын және басқа бөлімшелерін ашуға құқығы ... ... ... ... ... ... ... Үкімет Ұлттық
банк міндеттемелері бойынша жауапты емес, дәл сол ... егер ... бір ... ... ... банк үкіметтін
міндеттемелері бойынша жауап бермейді. Үкімттің өкілдік және ... ... банк пен оның ... ... ... атқаруға араласуға құқығы жоқ.
Қазақстан Ұлттық банкі Қазақстан Республика заңдарының ... ... ... ... банк ... ... негізінде кейбір
банктік операция түрлері жүргізетін барлық банктердің, банктік емес ... ... ... ... үшін ... ... Ол ... актілер "Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... ... атты ... және орыс тілдерінде
шығатын ресми басылымдарда жарияланады.
Ұлттық банктің негізгі қызметі - ұлттық валютаның ішкі және ... ... ету. ... ол:
• ақша айналымы. несие, банктік есеп ... мен ... ... ақша. несие және банк жүйелерінің тұрақты қызметін қамтамасыз етеді;
• несне берушілер мен салымшьшардың, сондай-ақ шетел ... ... және ... операцияларын жүргізетін банктік және басқа
ұйымдардың мүддесін ... және ... ... бақылау сияқты
мемлекеттін экономикалық ... ... ... ... оның ... ... арқылы орындалады:
Біріншіден, Қазақстан Республикасында мемлекеттік ақша-несне саясатын
жүргізу, яғни ... банк ... ақша ... ... ... ... ... мөлшердің деңгейін өзгертумен шұғылданады. Егер ақша-
несиелік реттеу әдісімен инфляция деңгейін ... ... ... ... банктің несие салымдарын шектеуге және банк ... ... ... ... ... бар. ... алты ... мерзімге шығарылған бірінші кластық жай және ... ... ... алып және ... сатады.
Ұлттык банк өзінің бағалы қағаздарын ... ... ... бағалы қағаздарды, облигацияларды, депозиттік сертификаттарды,
дисконттық және өтеу мерзімі бір жылға дейінгі проценттік бағалы қағаздарды
сатып алу және ... ... ... ... ... ... ... белгілеп, айналымда жүретін төлем құралдарының
түрлерін анықтайды.
Екіншіден, Қазақстан ... ... ... ... ... мен ... ... Ол үшін Ұлттық банк номиналдардың
құрылымын, теңге мен тиындардың пішінін (дизайн), олардың қажет мөлшерін
анықтап, ... ... ... ... қолма-қол ақша қаражатын шығаратын, теңге мен ... ... ... алып сату ... ... ... ... құқығы бар. Сондай-ақ қолданылған ақша белгілерін
айналымнан шығарып, оларды жаңасымен айырбастап, ... ... ... ... банкісі қызметін атқару. Сол үшін Ұлттық
банк республикадағы ... ... ... ... ... (жоғары өтімді қауіпсіз) бағалы ... ... ... ... етілген несиені алты ай мерзімге береді.
Ұлттық банк - екінші деңгейдегі банктер үшін соңғы сатыдағы ... ... ... валютамен де, шетел ... мен де ... ... ия ... ... етілмеген несиені
Ұлттық банктің басқармасы белгілеген ... және ... ... ... есеп ... ... мен
тәртібін анықтап, Қазақстандық ... ... ... өз уақытымен және тоқтаусыз ... ... ... төлем
жүйесінің қызметін ұйымдастырады.
Төртіншіден,үкіметтің және мемлекеттік ... ... ... ... ... үшін кепілшісі үкімет ... ішкі және ... ... ... қатысады, Қаржы
министрлігінің шоттар; бойынша дебеттік қалдықты (сальдо) болдырмау үшін
қажетті ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды орналастырып, олардын депозиторлық
ісін жүзеге ... ... ісін ... және ... қызметі. Ол
үшін Қазақстан территориясында, сондай-ақ одан шет ... ... ... ... ... және ... ... жүргізуге
лицензия беред. Барлық банктер, банк емес қаржы мекемелері және ... ... ... ... үшін банк ісі, ... ... ... жүргізу мәселелері бойыніш нормативтік актілер шығарып,
олардың ... ... ... есеп ... ... банктік және
басқа есептің мерзімін, формасын, тізімін, тәртібін және әдісін ... ... ... бақылайды. Банктер мен олардың филиалдарының
қызметік ... ... ... аудиторлық ұйымдарды шақырып ... банк ... ... ... ... үшін ... есебін және басқа құжаттарын тексереді.
Алтыншыдан, ... ... және ... ... ... ... үшін ... банк шетел валютасының және ... ... ... ... ... және ... ... валютасымен жүргізілетін операцияларға қажетті кезде, оның ... ... ... ... ... үшін ... ... және шетел валютасындағы
бағалы қағаздарды Қазақстанға аудару, ... ... және ... ... ... сондай-ақ Қазақстан Республикасының
резиденттерінің республикадан тыс шетел ... шот ... ... және ... ... шот ... рұқсат береді.
Ұлттық валютаның шетел валютасымен салыстырып, курсын реттейді.
Халықаралық есеп ... ... ... ... ... ... жетілдіреді. Шетелден алынған банктіқ ... ... ... алтын валюта корларын басқару қызметі. Оны ... ... банк ... ... ... ... ... олармен
операция жүргізеді. Қазақстан Республиқасы Президентінің "Бағалы металдарға
және асыл тастарға байланысты қатынастарды мемлекеттік реттеу туралы" Заң
күші бар ... сай ... ... ... саудасына бірінші сатып
алушы құқымен қатынасып, ... және ... ... ... Ұлттық банктің алтын валюта қорын толтыру үшін ... ... ... ... ... ... одан әрі ... етіп, қажет жағдайда заңға сәйкес сатады.
Президенттің немесе ... ... ... Ұлттық банктің
қоймасында сақтау үшін ... ... ... алынған құндылықтарды
қабылдайды. Алтын және басқа да ... ... ... ... және ... ... асыл ... ішкі және сыртқы нарықта сатып
алу және сату ... ... банк өз ... өз ... өтейді. Оның өз қаражаты:
жарғылық, резерв капиталынан, қайта бағалау ... және ... ... құрылады.
Ұлттык банктін жарғылық капиталы 20 милион теңгеден қалыптасады және
оның міндеттемелермен қамтамасыз етеді. Жарғылық ... ... ... ... ... ... негізгі қордың құнынан және
Ұлттық банктің алған пайдасынан ... ... ... ... мөлшерінен тұрады. Таза
табысы есебінен толтырылып, жүргізілген операциялар бойынша ... ... ... ... ... ... шоты оларды қайта бағалаудан
түскен іске асырылмаған ... ... ... арналады. Бұл шоттың
Ережесін ... банк ... ... ... валюталық резерв теңгенің
ішкі және сыртқы тұрлаулылығын ... ету үшін ... және ... ... ... ... резел төмендегі элементтерден
құрылады:
• алтыннан;
• банкнота, монета түріндегі шетел ... ... ... Ұлттық банктің шоттарындағы қаржылардың қалдықтарынан;
• Ұлттық банкте сақтаулы валюталық құндылықтардан
• шетел үкіметтері ... ... ... ... ... ... ... қағаздардан
• шетел валютасындағы жай және аударым вексельден
• өтімділігі және қауіпсіздігін қамтамасыз етілген жағдайдағы ... ... ... ... құрылады.
Арнайы провизиялар (резервтер) Ұлттық ... ... ... және ... ... оған қоса ... депозиттерден,
бағалы қағаздардан есеп айырысу кезіндегі шығындардан, шоттардағы
қалдықтардан және ... ... ... жалпы провизиялардан
құрылып, оған аяқталмаған құрылыс көлемі және ... ... ... ... және әлеуметтік сипаттағы төлемдер кіреді.
Ұлттық банктің қаржылық жылдағы таза табысы оның іс жүзінде алған
кірістері мен осы ... ... ... айырмаға тең. Шығынға шығарылып
тасталған күмәнді борыштар, активтердің, оның ... ... ... мен ... амортизациясы (тозуы) осылады. Табыс жоғарыда
айтқанымыздай, жарғылық, резерв капиталын қалыптастыруға ... ... ... ... жылының республикалық бюджетіне жіберіледі.
Ұлттық банктің басқарушы органы болып Басқарма және директорлар Кеңесі
(Директорат) саналады. Оның ... ... ... ол 9 ... - ... Ұлттық банктің төрағасы, бес лауазымды адамы және Президенттен бір,
Республика Үкіметінен екі өкіл кіреді. Президенттен, ... ... ... банктен кірген басқарма мүшелерін тиісінше Президент, Үкімет
және Ұлттық банктін төрағасы бекітеді және қызметтен босатады.
Ұлттық банктің ... ... ... ... ... 6 жыл мерзімге тағайындайды. Егер төраға қызметтен кеткісі келсе 2
ай ... ... ала ... арыз ... құқылы. Оны қызметтен Президент
босатады. Төраға Ұлттық банктің қызметіне ... Оның ... ... ... ... ... ... мерзіміне
тәуелсіз 6 жыл мерзімге бекітеді. Төрағаның орынбасарларын ... ... ... ... ... ... төрағаның
орынбасарлары өз еркінше қызметінен кеткісі келсе, онда 2 ай ... ... ... арыз ... ... Басқармасының мәжілістері қажетті кезде, бірақ айына
кемінде 1 рет ... онда ... ... жоғарыда айтылған қызметтерін
орындайды, ал Ұлттық банктің күнбе-күнгі ... ... ... ... ... Директорлар Кеңесі Президенттің "Қазақстан
Республикасының ... ... ... Заң күші бар Жарғығына сай Ұлттық
банктің қарауындағы барлық мәселелер бойынша шешім ... ... ... басқармалары өз қызметін Ұлттық банк
белгілеген уәкілдік шегінде атқарып, оған есеп беруге міндетті.
3. ... ... ... — бұл ... ... коммерциялық
құрылысшылар арқылы несиелеуге, хатық үшін тұрғын-үй жинақ шоттарын
қалыптастыру, ... ... ... құру ... ... ... банк ... бұл Дүниежүзілік банктін ықпалымен "Проблемалық
кәсіпорындар үшін госпиталь" ретінде құрылған банк.
Бұл банктердің барлығы бірдей бюджет қаражаты есебінен құрылғандықтан
да, олар үшін ... ... ... басты мәселеге айналды.
Сондықтан да, бұл ... ... ... ... даму банкі
Эксимбанкпен бірігіп, Тұрғын-үй ... ... ... ... ... Ал медетші банк, қазіргі күні ... қор етіп ... өз ... одан әрі ... жылы ... ... негізінде Республикадағы мемлекеттік банк
Ұлттық банк болып қайта ... ... ... ... өнеркәсіп
банкі — акционерлік, коммерциялық банк Туранбанк, Агроөнеркәсіп банкі —
акпионерлік-коммерпиялық банк ... ... ... ...... банк Әлембанк. Жинақ банкі ... банк ... ... ... ... құрылды.
1993 жылы осы аталтан банктердің барлығы акционерлік банк болып қайта
түрлендіріліп, Жинақ ... - ... банк ... ... ... ие ... ... банктер қатарының жанадан нарықтық экономика талаптарына
сай пайда болуы өз ... ... ... екі ... ... таңдағы банктік жүйенің, құрылымы екі денгейден: бірінші
деңгейде - ... ... және ... ... коммерциялық банктер мен
бірге арнайы қаржы-несие институттарынан тұрады.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ БАНКІ: МІҢДЕТТЕРІ, ... ... ... ... жүйесін реттеуші ұйым рөлін атқара отырып.
орталық банк экономикамызда басты орын алады.
Орталық банк еліміздің эмиссиялық және резервтік ... ... ... және ... саясатын анықтайды. Оның қызметінің басты мақсаты пайда
табу емес, тек ақша-несие саясатын жүргізуге және ... банк ... ... бғытталады.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, ... ... ... кең ... ... екі ... бінктік жүйенің
тиімді қызмет етуін қамтамасыз етеді.
Орталық банктің тарапынан ... ... ... ... ... қолма-қол және қолма-қолсыз ақша массасы жатады.
"Қазақстан Республикасындағы Ұлттық банк туралы" ҚР Президентінің заң
күші бар ... ... ... ... банк Қазақстан Республикасының
(орталық) банкін және ... ... ... ... ... банк - бұл бұрынғы қарапайым ... ... ... ... ... ... орталық, змиссиялық банкке
ауысқан, банктердің банкісі болып табылады. іс жүзінде Ұлттық банкте барлық
кассалық резевтердің шоғырлануы және ... ... ... түсуі
Ұлттық банктер мекемелерінің коммерциялық банктер кассасын толтыру арқылы
жүзеге асырылады. Барлық банктер ... есеп ... ... ... ... жүргізе отырып, қажет жағдайларда Ұлттық банктен несие
ала алады.
Ұлттық банк - бұл ... ... ... оған қоса ... валюта резервтерден, басқа да материалдық бағалықтардан тұратын
мүліктерге ие болып табылатын заңды тұлға.
Әлемдік ... ... ... ... ... ... ... формалары кездеседі:
- мемлекеттің 100% ... ... ... ... ... ... Ұлыбритания, ГФР, Франция, Қанада, Ресей,
Қазақстан);
- акцияның бір ... ... ... ... ... акционерлік қоғам формасында (Жапония, Бельгияда);
- орталық ... ... ... атқаратын
тәуелсіз банктер жүйесі, (АҚШ-та).
АҚШ-та ... ... ... ... ... ... ... резервтік жүйеге мүлік иесі болып келетін коммерциялық
банктердің қосқак жарнасынан ... банк ... ... мәді ... ... ұйым болып
табылады, ал мемлекет тек оның жарғылық қорының иесі. ... ... ... ... ... ... мен басқа да бағалықтардан, ал айналым қорлары банкке тиселі болып
табылатын меншікті ақшалай қаражаттардан тұрады.
Ұлттық банк резервтік және басқа да ... ... ... ... қор көлемінде құралып, меншікті пайда есебімен толықтырады және
жүргізген операцияларға ... ... мен ... ... ... ... ... жылдағы таза табысы сол қаржылық жылға
қатысты, нақты табыстар мен шығыстар ... ... ... ... ... ... оның ішінде банкнот пен монеталарды қоса
алғандағы шығыстардың айырмасы негізінде анықталады.
Ұлттық банктің таза ... ... ... және резервтік қорды
абсоліоттік соммада құруға бағатталады. Таза табыстын қалған ... ... ... республикалық бюджетке аударыдады. Ұлттық банк және оның
мекемелері барлық салықтар мен адымдар ... ... ... ... банкісінің басты міндеті Ұлттық
валютаның ішкі және сыртқы тұрақтылығын қамтамасыз ету болып ... ... ... ... келесідей қосымша міндеттер жүктеледі;
- ақша айналысы, несие, банктік ... мен ... ... ... экономикалық даму мақсатына жетуге
және оның әлемдік экономикаға интеграциялануына жағдай жасайтын мемлекеттің
саясатын ... және ... ... несие және банктік жүйенің тұрақтылығын қамтамасыз ету;
- банктік қызметті реттейтін нормативтік қүқылық актілерді қолдану
арқылы қарыз ... мен ... ... қорғау және олардың
орындалуына бақылауды жүзеге асыру.
Ұлттық банктің несислік ресурсы төмендегідей көздерден құрадады:
- меншікті қаражат ... ... ... ... және ... банкте шартты негізде
орналастырылған ақшалай қаражаттар есебінен;
- ҚР төнірегінде тартылған қаражаттар ... ... ... қорлар мен бюджеттің уақытша бос ... ... ... ... - ... басқарылатын жүйедегі біртұтас
орталықтандырылған құрылымды бітдіреді.
Ұлттық банктің басқару органына: Басқарма және директорлар ... ... ... ... департаменттер мен басқа да бөлімшелерден
тұратын орталық аппараты, фнлиалдары, өкілеттіліктері мен ... ... ... ... ... ... мен ... бар:
• зерттеу және статистика департамента;
... ... ... ішкі ... ... ... байланыстар бөлімі;
• заң қызметі департаменті;
... ... ... ... ... ... ... инженерлік қауіпсіздік жүйесін пайдалану бөлімі;
... есеп ... ... жұмыс орталықтарының департаменті;
• операциандық басқарма;
... ... ... банктік қадағалау департаменті;
• бақылау және аудит департаменті;
... ... ... ... халықаралық қаржы ұйымдарының жобаларын іске асыру бөлімі;
• мерзімді басылымдар және іскерлік ақпараттар бөлімі.
Сонымен ... ҚҰБ ... ... ... ... ... ... сақтау қоймасы;
• Ресей Федерациясындағы Ұлттық банк өкілеттігі;
... ... ... ... ... есеп ... ... (ҚБЕО):
• Банктік сервистік бюро;
• Мемлекеттік қадағалау инспекциясы.
ҚҰБ-нің жоғары басқару органы Басқарма болып табылады және басқармаға
келесідей ... ... ... мемлекеттің ақша-несие саясатьш дайындау;
- банк қызметтіне қатысы бар ҚҰБ-нің нормативтік құқықтық актілерін
бекіту;
Ұлттық банктік банктермен ... ... ... ... ... белгілеу:
- банктердің ашылуына рұқсат беру және ... ... алу ... ... ... банктік операциялар түрлерін жүргізуге лицензиялар беру
туралы шешім қабылдау;
- банктер үшін резервтік талаптар нормасын бекіту;
- алтын валюта ... ... ... қағидаларын анықтау;
- ҚР ватютасының айырбас бағамын анықтау тәртібін бекіту;
- ҚҰБ жұмыс туралы жылдық есепті қарау, қабылдау және ... ... ... ... балансын және табыс мен зияны туралы есебін қарау
және бекіту;
- ҚҰБ туралы нұсқауды, оның ... ... мен ... ... ... ... құралдарды және өзге де мүліктерді ... ... ... ... құрылымы және бюджеті, ... ... ... және ұйымдардың жетекшілерін
тағайындау туралы нормативтік қүқықтық актілерді бекіту;
- банктер үшін ... ... мен ... да ... және шектерді бекіту;
- еңбек жағдайын, оған ақы төлеу жүйесі мен мөлшерін ... ... ... ... және ... да ұйымдарда қатысуы туралы шешім
қабылдау;
- Директорлар Кеңесінің (Директораттың) құрамын бекіту;
- бухгалтерлік есептін қазақстандық ... ... ... ... ... есептің саясатын және әдістерін анықтау:
Ұлттық банктің Басқармасы ... ... ... ... ... құрамына: ҚҰБ төрағасы және бес ... ... ... бір өкіл және ҚР ... екі өкіл кіреді.
Ұлттық банк ҚР Үкіметінің ... ... ... табылады. ҚҰБ ҚР
Президентінің алдында есеп береді. Есеп беру мыналарды білдіреді:
- Парламенттің келісімімен ҚР Президенті ... ... 6 ... және ... ... ҚҰБ ... орынбасарларын да ҚҰБ төрағасының ұсынуымен ҚР
Президенті 6 жылға сайлайды және қызметінен босатады.
- ... ... ... ҚР ... ... Ұлттық валютаның - теңгенің айшығының тұжырымын ҚР Президенті
бекітеді;
- ҚҰБ-нің ҚР ... ... ... ... қызметіне
байланысты ақпараттарды беріп отыруы.
Ұлттық банктің оперативтік басқару органы - директорлар кеңесі ... ... ... ... ... банк ... ... және құрылымдық бөлімшелердің жетекшілері кіреді.
Ұлттық банк өзінің негізгі қызметтерін жергілікті жерлердегі облыстық
басқармасы, Алматы қалалық бас ... ... ... Бұл ... банк атынан жұмыс істейді. ҚҰБ филиалдары мен ... ... ҚҰБ ... ... шегінде ғана жүзеге асырады.
"Қазақстан Республикасындағы Ұлттық банк туралы" заң күші ... ... ... ... ... банк ... ... атқарады.
- айналыстағы ақша массасының көлемін реттеу жолы мен ... ... ... ... және ... ... болып табылады, бағалы қағаздарды эмиссиялайды;
- ҚР өкіметінің ... ... ... ... ;
- Қазақстан аумағында банктердің, ... ... және ... мен ... ... сол сияқты банктік
операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыруға рұқсат қағазын береді.
- белгіленген тәртіпте ... ... ... ... ... ... қағаздарының эмиссиялау
проспектісіне ... ... ... ... экспертиза
жүргізеді;
- банктердің қызметін бақылау мен ... ... ... ... нормативтер белгілейді;
- ҚР-да несиелер бойынша сыйақы (мүдделендіру) пайыз мөлшерлемесін
реттеуді жүзеге асырады.
Ұлттық банк мынадай ... ... ... кластық элементтермен шығарылатын алты ... ... ... ... есепке алады;
- мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып алады және сатады;
- депозиттік сертификаттармен қайтару ... бір ... ... ... қағаздарды сатып алады және сатады.
- ... және ... ... ... ... ... ... да құндылықтарды сақтауға және басқаруға
қабылдайды;
- қаржы құралдарымен операпияларды жүзеге асырады;
- ... ... ... және ... ұйымдарында шоттар
ашады;
- чектерді жазып вексельдерді ... ... ... келмейтін өз міндеттемелеріне сай келетін басқа да
банктік операшіядарды жүзеге ... ... ... ... теңгелік банкнотын шығару құқығы ... ... ... Бұл ... заңды төлем құралы болып ... ... ... ... ... өзінің талаптарын орындауда
шексіз көлемде қабылдауға ... ... да ... ... ... ақша ... ... құрайды.
Олар барлық экономикалық процесске қатысушыларды төлем операцияларды
үздіксіз де, тиімді орындау үшін қолында жүреді.
Сол сияқты ... өз ... ... ... ... ... формасын ұсынатындығы, соңғы ... ... ... байланысты, өйткені банк клиенттері кез келген
уақытта нақты ақшаны өз ... алуы ... ... бұл монополиялық жағдайы жалпы ... ... ... ... ақша ... ... бақылауда ұстауға
мүмкіндік береді.
Ұлттық банк бүгінгі таңда ... ... ... бар он ... ... 1, 3, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000. 2000. ... ... ... ... қорғауы үшін әр түрлі құнды
банкноттардың мөлшері және жазылуы жағынан әр қалай болып ... Ең ... ... ... ... ... ... олар
айналымдағы банкноттардың шамамен 2/5 құрайды. 1000 және 2000, ... құны бар ... ... ... саны ... ... ... Ұлттық банктің, шығарған банкноттары өзіне ... ... үш рет ... ... ... Бұл жағдайларда банкноттардың барлығы
толық тексерілуден өтеді.
Немістің федералдық банкі біздің Ұлттық банкке ... 8 ... ... бар ... ... 5.10.20.100.200,500 және 1000
неміс маркалары және осылардың ішінде жиі кездесетін банкноты, бұл ... ақша ... яғни оның ... айналыстағы банкноттардын үштен
бір бөлігі
Ал 200, 500 және 1000 ... ... ... ... ... кішкене бөлігі келеді.
Банкноттан басқа Ұлттық банк ... ... да ... ... ... ... ... бүгінгі
күні оларды ең төменгі ... ... мен ... үшін айналымнан алынып тасталды.
Немістің федералдық банкінің ... ... ... айырмашылығы;
неміс банкі айналысқа неміс маркасын ... ... ... Мұнда
монеталар біртұтастығы нақты ақшалар айналысын құрайды.
Ақша-несие саясаты
Қазақстан ... ... ... ... ... ... және
жүзеге асыратын орган болып табылады.
ҚҰБ ақша-несие ... ... ... ... ... яғни оның төлем қабілеттілігі мен басқа шетел ... ... ... ... ... ... — бұл айналыстағы ақша массасын, несие көлемін,
сыйақы (мүдделендіру) мөлшерлемесін өзгертуге жалпы банк ... ... ... ... жиынтыгы.
Ақша-несие саясатының макроэкономикалық деңгейдегі субъектісі - Ұлттық
банк болып табылады. Ал ақша-несие саясатының Ұлттық банк ... ... ... ... және қолма-қолсыз ақша массасының
жнынтығы жатады.
Шаруашылық конъюктурасының жағдайына байланысты ақша-несие ... типі ... ... ... ... ... ... саясаты.
Рестрикциялыц ақша-несие саясаты - екінші деқгейлі банктердің несиелік
операциялар көлемін шектеуге және қатаң шарт белгілеуге, ... ... ... ... ... шаралар жиынтығы.
Экспанциялық ақша-несие саясаты - ... беру ... ... ... ... ... және ... төмендеуімен байланысты сипатталыды.
Соңғы жылдардағы ақша-несие саясатының басты көздеген бағыты:
инфляцияны ... және ... ... ... ету. Бұл
мақсатқа жетуде Ұлттық банк қатаң ақша-несие саясатын жүргізуде. Нысанаға
алатын ақша ... ... ... саясатының негізгі құралдарының
көмегімен реттеледі:
• Қайта қаржыландыру ... ... ... ... ... ... жинақталатын ең ... ... ... ... оның ішінде сырттан тартылған қаражаттар мерзіміне, көлеміне
және ... ... ... ... ... бағалы қағаздарын ... алу және ... ашық ... операцияларды жургізу;
• банктерге және үкіметке несиелер беру;
• валюталық нарықта интервенциялау,
• кейбір жағдайларда, несиелік операциялардың жекелеген ... мен ... ... ... ... ... ресми есепке алу (дисконттық) мөлшерлемесі.
Пайыз саясаты
ҚҰБ өзі жүргізетін операциялар бойынша ресми қайта ... сол ... ... да ... ... белгілейді. Ресми
қайта қаржыландыру мөлшерлемесін, ақша нарығының ... ... ... ... мен ұсынысқа, инфляция және күтілетін ... ... ... ҚҰБ ... мөлшерлемесі саясатын мемлекеттік
ақша-несие саясаты жүзеге асырылатын аумақтағы ... ... ... ету үшін ... ... ... ... мақсаты - айналыстағы теңге деңгейін көтере
отырып, несиеге деген сұранысты азайту, соның нәтижесінде ақша массасы және
инфляцияның өсуін төмендетуді қамтамасыз ету ... ... ... ... шын ... пайыз үшін төлемдер өз кезегінде шығынның
көлемін құрайды. Демек, жаңа пайыз саясаты ... ... ... белгілі
бір уақыт аралығында өзінің нәтижелеріне қол жеткізуге тиіс.
Қазақстандағы инфляциямен ... таты да бір ... ... шетел
валютасына деген артық сұранысты төмендету болып табылады. Өткенге оралатын
болсақ, теңгені ... ... ... ... ... ... валюталардың
бағамдық айырмасы есебінен алып-сатарлық табысқа қол жеткізу, мүмкіндігінің
салдарынан банктің қысқа мерзімді капиталдары ссудалық ... ... ... ... ... ... ... анықталатын сыртқы көрінісі
мен ішкі құны ... ... ... ... ... ... одан сайын арттыра түсті.
Ұлттық банктің мүдделеңдіру мөлшерлемесі ақша шарығындағы қаржылық
операциялардың барлық түрлері ... ... ... ... ... етеді.
Қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің ... ... ... ... және ... деңгейіне байланысты келеді.
Ұлттық банк мүдделендіру мөлшерін реттеу арқылы ... ... ... әсер етеді және несиеге деген сұранысты арттыруға
немесе ... ... ... ... ... мөлшерлемесінің деңгейі
екінші деңгейдегі банктер үшін, Ұлттық банктің ... ... ... ... шегіндегі негізгі бағыттарын сипаттайтын басты бір
көрсеткішті білдіреді.
Ұлттық банктің ресми пайыздары, оның ... ... ... ... нарығының шартына сай банктермен дербес белгіленетін
нарықтық ... ... ... ... ықпал етеді. Соның негізінде
сұраныс пен ұсынысқа ... ... ... ... ... ... ... бойынша, банкаралық несиелер және мемлекеттік қысқа
мерзімді несиелер бойынша ... ... жыл ... ... банктің
мүдделендіру мөлшерлемесінің ... ... ... Пайыздың нақты бейнелері, өз ... ... ... ... болып габылатын депозиттердің несиелік
мекемелерге ағылуын арттыра түсті.
Резервтік ... ... ... ... ... ... ... көлемін реттеуде, банктің өтімділік деңгейін
реттеуде және олардың, ... ... ... сол ... ... ... ... мен акционерлерінің мүдделерін
қорғау мақсатында Ұлттық банк ең төменгі ... ... ... ... ашық ... ... және ... қатар коммерциялық банктерді ... ... ... ... ... жатады. Қазақстан банк жүйесінің
бүгінгі даму ... ... ... бір ... ... жоқ ... ... банктердің депозиттерін
сақтандыру қызметін екінші ... ... ... ... қызметтерін атқарады.
Ұлттық банкі жұмысыныц негізгі бағыттары:
- елдегі иесиелік ... және ақша ... ... ... бағынышты мекемелер арқылы ақшалай түсімді инкассациялауды
ұйымдастыру және жүзеге асыру;
- халық шаруашылығындагы песиелік, есеп ... және ... ... асыру бойынша ережелерді, әдістемелік инструкциялық
пормативтік актілерді шығару (барлық банктерге міндетті), есеп ... ... есеп ... ұйымдастыру;
- банк ісін лицензиялау, ақша-несиелік ... ... ... банк ісін ... және ... ... банк жүйесінің тәуелсіз балансын жасау;
- ғылыми-зерттеу және аналитикалық жұмыстар жүргізу;
- валюталық операцияларды жүргізу ... және ... ... ... ... ... және т.б.
Ұлттық банктің несиелік ресурстары мыналардың ееебінен құралады:
- меншікті қаражаттары;
- басқа банктерден ... және ... ... ... орналастырылған ақшалай қаражаттар;
- Қазақстан Республикасынан тыс жерлерден тартылған қаражаттар;
- ... ... ... және бюджеттің уақытша бос
қаражаттарынан.
Ұлттық банкінің басқару құрылымы мен қызметін ұйым-дастырудың басқа ... ... ... ... ... туралы» Заңы және
«Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі ... ... ... ... өзінің қызметтерін орындауы үшін басқарма, директорат,
бас аумақтық және ... ... ... ... да ... бөлімшелері бар. Ұлттық банкінің 1996 жылғы құрылымы.
Ұлттық банкінің ең жоғарғы басқару органы Ұлттық банк ... ... ... ... ... 9 ... тұрады. Оның
құрамына - Ұлттық банк ... оның 4 ... ... ... ... ... және ... Министрлер Кабинетінің екі өкілі
кіреді. Басқарма мүшелері ҚР Президентімен ... ... ... ... ... ... ... жасайды;
- Ұлттық банк шығарған, банктер ісіне қатысты нормативтік актілерді
бекітеді;
- Парламент ... ... ... ... мен ... қүның және әшекейлік пішінін бекітеді;
- Ұлттық банкінің банктермен және ... ... ... бойынша пайыздық мөлшерлемесін бекітеді;
- Қазақстан ... ... ... ... ... ... сыртқы резервтерде ... ... ... ... ... банкінің жұмысы туралы есеп береді, жылдық жиынтық балансты
қарастырады;
- Ұлттық банк туралы Ережені, ... банк ... ... ... банк департаменттерінің директорларын тағайындайды;
- банктер және олардың филиалдары үшін экономикалық нормативтерін
бекітеді.
Басқарма шешімдерін ... ... ... ... ... мәжілісі қажет кездерде немесе айына бір рет өткізіледі.
Кезектен тыс ... ... банк ... ... ... үш
мүшесінің талабымен өткізіледі.
Ұлттық банк төрағасы ҚР Президентінің ұсынуымен алты ... ... банк ... ... банк ... және ... ... банктермеи, несиелік, халықаралық және ... ... ... істейді.
Ұлттық банк төрағасы Ұлттық банк қызметі бойынша шұғыл және ... ... ... Ұлттық банк атынан келісімшарттар жасауға
өкілетті. Бірақ, бұған басқармаға ... ... ... банк ... ... ... ... қызметін
басқарады және Ұлттық банкіге жүктелген жұмыстар үшін ... ... ... ... және ... кеңесі мүшелеріне жеке өкілеттіктер
бере ... ... банк ... ... жоқ кезде, оның қызметін
орынбасарларының бірі атқарады.
Ұлттық банк ... ... екі аи ... ... ... ... босатуын сұрай алады. Ол Президенттің ұсынысымен ... ... және ... ... Ұлттық банк төрағасы
арқылы Президентке екі аи бұрын жазбаша өтініш ... ... ... ... ... ... ... органы -Директорлар кеңесі (директорат),
ол Ұлттық банк торағасымен басқарылады.
Директорат, «Қазақстаи Республикасының Ұлттық ... ... ... ... банкінің қарауындағы, ... және ... ... барлық мәселелер бойынша шешім қабылдайды.
Ұлттық банк өзінің негізгі қызметтерін жергілікті жерлерде өзінің
облыстық басқармалары, Алматы бас ... ... ... ... ... ... пайдаланады және Ұлттық банк атынан қызмет етеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасының ұлтық ... ... ... ... оның ... банктің басқару органдарынан анқтадым
Республиканың Ұлттық банкінің ең басты мақсаты - экономиканы төлем
құралдарымен үздіксіз жабдықтауды ... ету және ... ... ... қызмет етуіне жағдай жасау, есеп айырысу жүйесін қалпына келтіру,
банк қызметін реттеу болып табылады. Ол ... ... ... және өз қызметінде пайданы табу мақсатын ... және ... да ... мекемелер өз клиенттеріне - шаруашылық
субъектілері мен халыққа не жасаса, ... ... де соны ... ... - ... банктер және басқа да несиелік мекемелер ... ... ... банкіні «банктердіц банкі» деп атайды. ... және ... ... ... ... ... оларка қарыздар
береді, сол сияқты Ұлттық банкі де банктерден және ... ... ... ... ... береді.
Ұлттық (Орталық) банк «банктердің банкі» қызметін атқару үшін:
- коммерциялық банктердің ... ... ... ... қысқа мерзімді қажеттіліктеріне байланысты
қысқа мерзімді қарыздар береді;
- жалпы ұлттық ауқымда қолма-қолсыз есеп айырысуларды жүзеге асырады;
- банктердің қызметіне ... және ... ... ... ... ... қызметі - банктердің жинақ және т.б.
несиелік мекемелердің резервтер деп аталатын салымдарын сақтау ... ... ... Ұлттық банк туралы» және «Қазақстан
Республикасындакы банктер және банктік қызмет туралы» ... ... ... өз ... ... ... сақтаулары тиіс, өйткені
жоғарыда айтылғандай, ... ақша ... ... ... ... ... ... және өтімділікті қамтамасыз ету үшін
стратегиялық маңызы бар.
Ұлттық (Орталық) банк - коммерциялық банктерді және басқа да ... ... ... ... ... ... орталық банктерді
«соңғы сатыдағы несие беруші» деп атайды. Олар - коммерциялық ... ... ала ... ... жетіспеген өтімді құралдарыныц орнын
толтыру үшін несиелер береді. Әрине, бұл несиелер, сауда вексельдерімен,
мемлекеттіқ ... ... ... банктердің меншікті қарыздық
міндеттемелерімен ... ... ... несиелерді енгізу (1993 жылдың аяғында), ... ... ... ... ... ... ... нақты (нарықтық)
пайыз мөлшерлемесін белгілеуге мүмкіндік ... ... және ... үшін аукциондар бөлек жүргізілді. Кейіннен ауыл ... ... ... ... қажеттіліктеріне қарай жабық аукциондар
іске асырылды. Аукциондарға Ұлттық банкінің ... ... және ... берілген орталықтандырылған несиелер бойынша
шарттарды орындаған банктер ғана жіберіледі. Банктерге берілетін аукциондық
несиелер - ... ... ... ... ... ... ... болуының
алдында қолданылатын ақша-несие саясатының уақытша құралы болып табылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТЕР ТІЗІМІ
1. Ақша ... ... ... Ғ.С. Сейтқасымов.
2. С.Б. Мақыш. Алматы 2000. Ақша айналысы және несие.
3. Баян Көшенова. Ақша несие ... ... ... ... ... ... ... туралы. Алматы 2005.
5. Банктік құқық. С.М. Найманбаев. ... ... Банк и ... ... ... 2005.
7. Банковские права. С.И. Алескеров. А.И. Земли. Москва 2003.
8. Банковские парава. А.А. ... ... ... ... ... Сейткасымова. Қаржы қаражат. Алматы 1998.
10. Фридман С.Л. Банки и кредит. Доре валютциеонным Казахстане. Алматы
1974.
11. Банк и банковские операции. Е.Ф. ... ... ... Денги и кредит банки. О.И. Лаврушина. Финансы и статистика. Москва
1999.
13. Закон Республики Казахстан о националном банке РК. ... ... ... Н.К. ... ... и ... ... 1999. стр220.
15. Мельников В.Д. Илиясов К.К. Финансы. Алматы қаржы-қаражат 1995. 208
стр.
16. ... А. ... ... ... – қаражат 1999 №7. стр.81.
17. Құлпыбаев С.Л. Илиясов Қ. Қаржы – ... оқу ... ... ... Л.Г. ... ... права. Москва 2006.
19. А.Ю. Головина. Е.А. Федерова. Финасовые права. Москва 2004.
20. Инструкция №43. Об ... ... по ... и другим
обязательством платежа о бюджет. Алматы 1999. ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша айналысын реттеудегі Ұлттық банктің рөлі33 бет
Қазіргі кезеңдегі қр ұлттық банкінің қызметтері мен рөлі16 бет
Қазіргі тандағы ҚР-дағы ұлттық банктің ақша-несие саясатына талдау жасау24 бет
Қазақстан Республикадағы Орталық Ұлттық банк29 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің алтынвалюта активтерін басқару жөніндегі инвестициялық стратегия4 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінде персоналды басқару қызметін талдау100 бет
Қазақстан Республикасының ұлттық банкі туралы ақпарат10 бет
Қазақстан Республикасының ұлттық банкі – мемлекеттік орталық банк ретінде37 бет
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі»23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь