Маркетингтік зерттеулердің әдістері

Ж О С П А Р

Кіріспе

Маркетингтік зерттеулердің мәні
Маркетингтік зерттеулердің процесі
Маркетингтік зерттеулердің әдістері
Сандық әдістері
Сауалнаманы құрастыру және пікір сұрау жүргізу әдістемесі

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер:
Кіріспе

Адамзаттың бүкіл тарихында әрбір қоғам ресурстары шектеулі бола тұрып, не және кім үшін өндіру керек деген негізгі экономикалық проблеманы шешуге тиіс болды. Нарықтық экономиканың тума табиғатына тән ерекшеліктер: ол бір орталыққа бағынбайды, икемді, қолайлы және құбылмалы болып келеді. Нарықтық экономиканың ең басты факторы – оның орталығы болмайды. Нарықтық экономика жеке адам бостандығының мынадай принциптеріне негізделеді: тұтынушының тауарлар мен қызметтер арасынан керегін таңдап алу бостандығы, өндірушінің өз бизнесін бастау және оны көбейту, кәсіподақтарға кіру немесе жұмыс берушілерді өзгерту бостандығы.
Нарықтық қатынастар толыққанды болу үшін міндетті түрде бәсеке болуы шарт.Сондықтан осы бәсекеде жеңіп шығу үшін ақпараттың жеткілікті болуы өте маңызды.Бүгінгі күні әрбір компания өз ісін бастамас бұрын маркетингтік зерттеулерге жүгінеді.Яғни, тұтынушылардың қажеттіліктерін зерттеп, тауарға деген сұранысты анықтай бастайды.Соңғы он жылда Қазақстан нарықтық қатынастарға бет бұрып,экономикасы дамыған алдыңғы саптағы елу елдің қатарына қосылуды жоспарлап отыр.Қойылған мақсатқа жету үшін республикамыз ішкі және сыртқы рынокты білуі шарт.Бұл жерде маркетингтік зерттеу әдістерінің атқаратын ролі зор.Қазір маркетинг ақпаратты өз бизнесінде дұрыс пайдалана білген нәтижесінде үлкен табыстарға қол жеткізіп нарықтық ортада лидерлық позицияға шығады,Қазақстан экономикасының ілгері жылжуына өз үлесін қосады. Сондықтан сөз етіп отырған тақырыбымның өзектілігі осыған саяды.
Мен өз жұмысымды маркетингтік зерттеулер әдістемелерінің қолдану аясын белгілеп, осы тәсілдердің тиімді жақтарын анықтауды мақсат еттім. Бүгін маркетингтік зерттеулердің әдістерін-жүргізу мен ақпарат алу техникасы бойынша сандық және сапалық болып бөлінеді. Сандық әдістің ерекшелігі жабық түрдегі сауалнама жүргізу болып табылса, сапалық – сауалнаманың бірнеше түрлерін қолдануды қажет етеді. Атап айтсақ, бүгін оның – бақылау, тереңдетілген сұхбат,фокус топтар және тағы басқа түрлері кеңінен пайдаланылады.
Маркетингтік зерттеулер – компанияның рыноктағы мүмкіндіктерін әділ бағалау және алдына қойған мақсатына минималды қауіп-қатерсіз жетудің тиімді бағыттарын белгілеу мүмкіндігін жасайды.
Пайдаланған әдебиеттер:

1.Т.Д Маслова, С.Г.Божук,Л.Н.Ковалик. «Маркетинг», Питер,2002ж.
2.Е.П.Голубков. «Основы маркетинга»,Москва,2003ж
3.Садыханова. «Маркетинг», оқулық
4.Д.Ильясов «Маркетинг». Оқулық
        
        Ж О С П А Р
Кіріспе
Маркетингтік зерттеулердің мәні
Маркетингтік зерттеулердің процесі
Маркетингтік зерттеулердің әдістері
Сандық ... ... және ... ... ... ... ... бүкіл тарихында әрбір қоғам ресурстары ... ... не және кім үшін ... керек деген негізгі ... ... тиіс ... ... экономиканың тума табиғатына
тән ... ол бір ... ... ... ... және
құбылмалы болып келеді. Нарықтық экономиканың ең басты факторы – ... ... ... ... жеке адам бостандығының мынадай
принциптеріне негізделеді: тұтынушының тауарлар мен ... ... ... алу ... ... өз ... бастау және
оны көбейту, кәсіподақтарға кіру ... ... ... өзгерту
бостандығы.
Нарықтық қатынастар толыққанды болу үшін міндетті түрде ... ... осы ... жеңіп шығу үшін ақпараттың
жеткілікті ... өте ... күні ... ... өз ... ... маркетингтік зерттеулерге жүгінеді.Яғни, тұтынушылардың
қажеттіліктерін зерттеп, тауарға деген сұранысты ... ... ... Қазақстан нарықтық қатынастарға бет ... ... ... елу ... ... ... ... отыр.Қойылған
мақсатқа жету үшін республикамыз ішкі және сыртқы рынокты ... ... ... ... ... ... ролі зор.Қазір маркетинг
ақпаратты өз бизнесінде дұрыс пайдалана ... ... ... қол жеткізіп нарықтық ортада лидерлық позицияға шығады,Қазақстан
экономикасының ілгері ... өз ... ... Сондықтан сөз етіп
отырған тақырыбымның өзектілігі осыған саяды.
Мен өз жұмысымды маркетингтік зерттеулер әдістемелерінің қолдану ... осы ... ... ... ... ... еттім. Бүгін
маркетингтік зерттеулердің әдістерін-жүргізу мен ақпарат алу ... ... және ... ... ... Сандық әдістің ерекшелігі
жабық түрдегі сауалнама жүргізу болып табылса, сапалық – ... ... ... ... ... Атап ... ... оның –
бақылау, тереңдетілген сұхбат,фокус ... және тағы ... ... ... ...... рыноктағы мүмкіндіктерін әділ
бағалау және алдына қойған мақсатына ... ... ... ... ... мүмкіндігін жасайды.
1.1Маркетингтік зерттеулердің ... ... ... бірінші кезеңі Америкада массалық
стандартты тұтынушылық тауарлар сату ... ... ... делдалдар (супермаркеттер, көтерме дүкендер) ... ... ... ... ... ... ... бағалау құралы ретінде қарастырылды. Бұл ... ... ... ... ал ... ... әрекеттің бір мақсаты болды, жақсы ... ... ... ... табу арқылы оны қолдауға көп
ақша жұмсалды. Осы үшін ... ... ... ... тауар
және жарнаманы тесттеу; бөлшектей аудит; нарықтық ... ... ... ... ... ... ... басқару шешімдерін
дұрыс қабылдау мақсатымен алдына қойған маркетингтік міндеттерге сәйкес
ақпаратты ... ... және ... ... мен ... ... зерттеулердің міндеттеріне мыналар жатады: фирманың
нарықтағы бәсекелестік позициясын анықтау оның өткізу және баға ... ... ... ... ... ... мінез-құлқын
зерттеу, сатып алушылардың жаңа тауарға деген әсерін, бәсекелестер тауарын
макроортаны талдау.
Маркетингтік зерттеулер-бұл ... ... мен ... ... фирманың маркетингтік әрекетінің маңызды түрінің
бірі.Мұндай зерттеулерді кәсіпорындар ... және ... ... ... ... немесе өзінің маркентингтік бөлімдерінің
күшімен ... АҚШ ... ... ... ... бар, ... ... бағдарламашылар, әлеуметтанушылар, психологтар
жұмыс істейді.
Қазақстанда маркентингтік зерттеулерді көптеген маманданған компаниялар
жүргізеді. Оларға жататындар: БРИФ ... және ... ... «Gallup Media Asia», ... Resarch, IGM, ... ... Эксперт Консалт және тағы
басқа компаниялары.Бұл ... ... ... бар қазақстандық
кәсіпорындар тапсырыс жасайды. Мысалы, «Amer-Neilsen» фирмасының жылдық
айналымы 9 ... ... ... ... Қазақстандағы маркетингтік
зерттеулерді жүргізетін ... ... ... ... кәсіпорындардың көпшілігі зерттеулерді жүргізудің қажеттілігін
әлі түсіне бермейді.Сондықтан Қазақстаннарығында осындай тапсырыстардың 80%-
і шетелдік компаниялар үлесіне тиіп отыр .Солай бола тұса да, ... ... ... ... ... ал ... есе төмен. Соған қарамастан, кәсіпорындар мен ұйымдарда маркетингтік
зерттеулер кеңінен қолданылып жүрген жоқ. ... ... ... ... ... ... ... зерттеу (750 адамға 40 минутта
пікір сұрау жүргізу) 63 мың доллар, АҚШ-та-62,7 мың, ... ... ... Еуропада-14 мың доллар, Қазақстанда-10 мың доллар тұрады.
Екінші ретті ақпаратты жинап, ... ... ... ... шешу
мүмкіндігі болса да міндетті түрде жүргізіледі. Екінші ретті ақпараттың
жалпы құндылығын ... үшін оның ... ... мен ... ... ... көп түлі көздерінен алынады. Негізінде оларды ... ... ... ішкі және сыртқы ақпарат. Біріншісі фирманың өзінен
алынады. ... ... ... ... ... ... мәліметтері,
кірісі мен шығысы, клиенттер есебі, қорлары туралы мәліметтер, одан ... ... ... сырттан алынған ақпарат
мәліметтері. Олар ... ... және де ... жақтан алынатын
мәліметтер. Үкімет ... ... ... ... ... кең ... тегін немесе номиналды ... ... ... ... ... ... ... басқа мәліметтер негізінде мерзімді басылымдар арқылы түседі.Олар
кітаптар, монографиялар,журналдар, газеттер, жеке ... ... ... ... ... Қазақстандағы «БРИФ»маркетинг
агенттігі) тағы басқалар.
Екінші ретті ақпараттың ұтымды жақтары мен кемшіліктері
Ұтымдысы:
Арзан түсуі, тез ... ... ... көздері барлығы, фирманыңт өзі
жинай ... ... ... ... ... алынған, дәлелді
мәліметтердің болуы, зерттеу барысында зерттеу мәселені алдын ала ... ... ... ескі ... ... ... ол ... мақсат
үшін жиналған.
2.Ақпарат жалпы сипатта болғандықтан жүргізіліп отырған ... ... ... ... ретті ақпарат негізінде жүргізілетін зерттеулер «кабинеттік» деп
аталады.
Екінші ретті ақпарат фирманың ішкі құжаттамаларында және ... ... ... ... ішкі ... туралы
есептер, бухгалтерия және қаржы қызметінің есеп берулері, ... ... ... ... ... ... ... ақпарат көздері-мемлекеттік мекемелердің
басылымдары, стастистикалық анықтамалар, газеттер мен журналдар,
кітаптар, ... ... ... агенттіктерінің есеп
берулері мен шолулары.
Бірақ мұндай мәліметтерді байқап талдау ... ... олар ... ... мен әр ... ... ... ескіріп кетуі
мүмкін. Сондықтан қайталама ақпараттардықолдану алдында олардың шүбәсіз
сенімділігін және сонылығын ... ... ... ... өзіне қажетті ақпаратты сыртқы көздерден ... онда ... ... керек.
Бастапқы ақпарат-бұл нақты зерттелетін мәселені шешу үшін жаңа ғана
жиналған ақпарат.Мұндай зерттеулер «далалық» декп аталады.
Бастапқы ақпарат ... үшін көп ... ... және ... ... ... жинаудың арнайы жоспарын дайындау
кжет.
Бастапқы ақпараттардың артықшылықтары:
1. Зерттеудің нақты мақсатына сәйкес жиналады.
2. ... ... ... ... және ... ... Көп уақыт және қаражт керек (сыпамалы маркетингтің нақты нәтижесін алу
үшін 6 айдан ... ... ... ... ... алынбауы мүмкін.
Бастапқы және екінші ретті ақпараттарды кешенді пайдалану ... ... ... ... ... қызметі
|Зерттеу түрлері |Зерттеуші |Зерттеу нәтижелері |
| ... және | |
| ... | |
|1 |2 |3 ... |Bisam central Asia ... ... ... |БРИФ IGM ... ... ... ... ... ... ... |
|бәсекелестік ортаны ... ... ... тұтынушы |
|зерттеу. ... ... ... талдау. |
| | | |
| | | ... ... ... ... Media Asia”|Жарнама компаниясының жоспары |
|аумағындағы ... ... ... ... ... жасау. БАҚ|
|мониторинг пен |Bisam Central ... ... ... ... |Asia”Болжау” |тиімді таратушыларды таңдау. |
|оқырмандар ... ... ... ... ... ... |тиімділігін анықтау. ... ... | ... зерттеу, сауда|Bisam Central Asia |Сауда маркасын позициялау, |
|маркасын позициялау, |БРИФ ... ... ... ... ... |IGM ... бағалау, |
|брендтерді ... ... ... |ассортименттік саясатты , |
|байқау ... ... ... ... және ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... | ... ... |BISAM Central Asia ... нарықтағы орны, |
|өткізу жүйесі, |БРИФ ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... тиімділігін |
| | ... ... даму |BISAM Central Asia ... монополизациялану |
|тенденциялары және ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... |IGM ... ... ... |
|консалтинг және |Эксперт Консалт ... ... құру ... | ... ... | ... және |
|франчайзингтік | ... ... | ... ... ... маркетингін, |“Азия Директ” |Мақсаты: тұтынушыларды таңдау,|
|клиенттерді тарту ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... ... ... |
|бағдарламаларын | ... ... және ... ... ... ... зерттеулердің процесі
Маркетингтік зерттеулерді бес кезеңмен өткізуге болады:
Зерттеудің ... мен ... ... ... ... ... ... талдау.
4.Зерттеу қорытындылары туралы есеп.
5.Маркетингтік зерттеудің тұжырымдамасы зерттеудің міндеттерін, обьектісін
және мақсаттарын айқын ... ... ... ... ... ... ... дүкен ашуды жоспарласа, оның
шешетін негізгі мәселесі—тұрақты ... ... ... болып
табылады.Мұндай жағдайларда сипаттаушы зерттеуді жүргізу үшін мәліметтерді
жинау ... ... ... ... ... алу ... деп ... қарастыруға болады? Әр сатып алушыны ... ... бола ма? ... ... ... ... ... статистикалық
бірлік деп анықталуы тиіс пе,әлде жеке тұлғаларды негізге алған жөн ... ... ... қандай сипаттамалары (жынысы,жасы,табысы,мекен-
жайы) зерттелуге тиіс? Олар ... ... ... ... ... ... ... алушылармен қай кезде пікір сұрау жүргізу керек; сатып ... ме ... одан ... ... сұрауды қай жерде жүргізген дұрыс:
дүкенде ме, дүкен алдында ма немесе үйде ме ? ... ... ... ашу ... шешім қабылдауда қолдануға бола ма? Тұтынушыларды
қалай зерттеу керек: анкеталық ... ... ... ма ... олардың
мінез-құлқын тауар сатып алу кезінде бақылау қажет пе? Егер ... ... ... түрі қандай болу керек: құрылымдық немесе құрылымдық
емес түрде ме ? ... ... ... не ... ... жүргізіле ме немесе
жеке сұхбат алу түрінде өткізіле ме?
Маркетингтік зерттеулердің бірінші кезеңінде оны әзірлеу талаптарын
қалыптастыру және зерттеу мәселесін ... ... анық ... ... ... ... дұрыс тұжырымдалса,ол аздап шешілді
деуге болады.Мақсаттар мен мәселелер неғұрлым анық және түсінікті
белгіленсе,маркетингтік зерттеулер соғұрлым тиімді болады.Ақпарат жинау-
қымбатқа ... ... ... ... ... дұрыс
белгіленбесе,қажетсіз шығындарға ұшыратады.Мәселелерді айқындау
процедурасына мәселелер каталогын құру да кіреді.
Әдетте,мәселелер өндірістік-өткізу қызметін ... ... ... мен ... ... ... ... жүргізу арқылы
анықталады.
Мәселелер анықталғаннан кейін мақсаттар қойылады.Егер мәселе ... ... ... ... ... ... жеке ... жиынтығы болып табылыды.Мақсаттар ... ... ... ... ... ... ... төмендей бастады.Осы құбылыстың себептері мен факторларын анықтау
зерттеудің мәселесі болып табылады.Бұл ... ... ... ... ... ... ... қойылады: өнімге сатып
алушылар көзқарасын айқындау; осы өнімді сату ... ... ... ... ... ... ... нақты сұранысы бар
сатып алушылардың ... ... ... және ... ... үшін ”неге” деген сұрақ қойылады.Егер зерттелінетін
мәселе туралы ешбір мәлімет болмаса немесе ол шамалы түрде ғана ... ... ... ... ... мәселені нақты
анықтауға немесе болжамды тексеру үшін ... ... ала ... ... егер ... нақты анықталған болса,бұл кезде сипаттаушы және
казуалды ... ... ... ... ететін
мәселені,зерттеуді талап ететін мәселеге өзгерту ... оны ... ... ... ... ... ... көлемі
төмендеген.Осыған байланысты маркетинг маманының ... оны ... ... деген мәселе туады.Бұл өнімді нарықтан алып тастау қажет
пе?Маркетинг маманы оның себебі тарату ... ... ... ... ... зерттеуді талап ететін мәселенің негізі бола алады.
Басқа мысал.Компания жаңа ... ... ... деп ... ... ... ретінде жаңа тауарды тестілеу жоспарын әзірлеу
және оған деген тұтынушының әсерін анықтау керек.
Шешуді талап ететін ... ... ... ... түрінде көрсетуге
болады.”Шешімдер ағашының”түбірінде негізгі мәселе орналасады,одан әр түрлі
шешу тәсілдерін көрсететін бұтақтар тарайды.
Маркетингтік зерттеулердің ... ... ... ... әзірлеу.Бұл зерттеу сметасын ... ... ... және ... ... ... тұрады.Зерттеулер жоспарын әзірлеудің бірыңғай
реттемесі және оны орындаудың ... ... ... ... ... көздері анықталады.Маркетингтік зерттеу екінші ретті ақпаратты
зерттеуден ... ... ғана ... ... ... ... ретті ақпараттарға мән ... ... ... ... қайталама ақпарат кейде зерттеу мақсаты
үщін жеткілікті болады. Екінші ретті ақпараттарды ... ... ... ... ұйымдарының есеп берулері, ... ... ...... ... ай сайынғы тауар түрлерін сатып
алу туралы жазбалары) ... ... ... зерттеуді өткізу үшін бастапқы ... ... ... үш ... ... ... ... адамдар тобының әрекеттерін немесе болып
жатқан жағдайларды бақылау жолымен бастапқы ... ... ... және ... ... ... жүргізілуі мүмкін.Бұл әдістің артықшылығы ... ... ... ... ... бақылау
мүмкіндігі.Кемщіліктері қабылдау субъективтілігі,көп еңбек ... ... ... және ... ... ... ... бір немесе бірнеше айнымалы факторлардың өзгерісі бір
немесе көптеген тәуелді айнымалыларға ықпалы ... және ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.Далалықтар нақтылы жағдайда жүзеге асырылады
және бақыланбайтын ... ... ... ... шығармайды.Бұл
нарықтың шектелген, бірақ мұқият таңдалып алынған секторында жүргізілеттін,
бақыланатын эксперимент.Оның мақсаты-бір ... ... ... ... ... сату көлемі немесе пйдалы болжау.Көбінесе
нарыққа жаңа немесе жаңғыртып, ... ... ... ... сұрау (опрос)-бастапқы ақпаратты алуды жүзеге ... ... ... ... жеке ... ... ... жинаудың кең таралған түрі.Маркетингтік зерттеулердің ... ... ... ... ... ... де ... қолданылады.Пікір сұрау құрылымдық және құрылымдық
емес сипатта ... ... ... ... ... ... ... береді.Құрылымдық емес сауалнамада сұхбат жүргізуші
алынған жауаптарға байланысты сұрақтар қояды.Сұхбатты осы әдіспен ... ... ... ... ... Бір ... ... саны бойынша (жекелей немесе топпен
әңгімелесу);
• Стандартталу деңгейі бойынша (еркін немесе құрылымдық ... ... ... ... бойынша(бір немесе бірнеше рет пікір сұрау).
Пікір сұрауды сипаттаушы зерттеулерде ... ... ... ... ... ... ... кіріспей тұрып,зерттелетін өзгермелілерді анықтау ... ... ... анкетаға кіргізілетін айнмлы негізінде
құрылған кесте макеттерінің ... ... ... ... ... ... айнымалы анықталуы керек.
Маркетингтік зерттеулердің келесі кезеңінде маңызды мәліметтер мен
нәтижелерді көбірек алу ... ... ... ... ... талдаған кезде тиісті орта шамалар алынады,ең елеулі
өзара байланыстарды анықтау үшін ... ... ... қатыстылық) коэффициенттері есептеледі.Маркетингтік зерттеуледің соңғы
кезеңінде негізгі қорытындылар мен есеп беру ... ... ... ... ... керек.Есеп беру кіріспе,негізгі және
қорытынды болып үш бөліктен ... сөз ... ... ... аннотациядан тұрады.Меморандумда зерттеулердің
сипттамасы,нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... мақсаты мен көкейтестілігі
келтіріледі.Есеп берудің негізгі бөлімінде ... ... ... ... беруде зерттеу әдістерінің қысқаша ... ... ... ... ... есеп беру ... маркетинг қызметінің қызметкерлігі үшін түсінікті және осы ... ... ... ... ... ... болып жазылуы керек.
Фирманың клиенттерін,оның бәсекелестерін, дилерлерді, т.б. ... ... ... ... ... ... ... Энд Гэмбл»
түрлес үлкен компаниялардың маркалы тауар басшылары жылына ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарды сиректеу орындайды.Коммерциямен айналыспайтын мекемелерде
де маркетингілік зерттеулер жүргізудің қажеттігін байқай бастаған.Аурухана
өзінің ... ... ... ... ... деген көзқарасын
білгісі келеді.колледж мектептердегі мамандық таңдау консультанттарының
көзқарастарының қандай ... ... ... ... өзінің
кандидаттары туралы сайлаушылардыңойын анықтағысы келеді.
Маркетингілік зерттеуді көңілге алған басшылар өздеріне ... ... баға ... ұйымдастыру үшін, ондай зерттеулердің
ерекшеліктерімен жете тыныс болуы керек. Басқа ... олар ... ... өте ... ... ... мүмкін және алынған
нәтижелерден дұрыс ұйғарым шығара алмауы мүмкін.
Дұрыс шешім ... ... ... ... алу ... ... ... жоғары дәрежелі мамандарды тартуы қажет. Оның ... ... ... ... технологиясын жете білуі және жоспарлап
алынған ақпаратты интерпретациялай білуі қажет. Маркетингілік ... ... ... ... ... ... табу және зерттеу мақ ... тұжы ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... талдау |
| ... ... ... |
| |
| ... ... ... ... жыл бұрын «Аллегени Эйрлайнс» фирмасының АҚШ-тың ... ... ... атқаратын авиакомпаниясы болатын. Бірақ 60
жылдардың аяғында 70 жылдардың ... ... өз ... ... Екі ... авиакомпаниялармен қосылу және әуә тасмалын
мемлекеттік жүйелеуінің ... ... ... 25 ... ... және Канаданың бірнеше аудандарында маршрут ашуға
мумкіншілік берді. Дегенімен оның «Юнайтед ... ... ... ... ... ... ... көпшілік жақсы білгендіктен
оларды ұнататын. «Аллегениге»
Фирманың тез өсіп келе жатқанын көпшілікке көрсету ... жаңа ... ... ... ... ... маркетинг бөліміне тиімді науқанды
дайындау үшін ... » әуә ... ... ... ... көбірек білу
үшін кеңейтілген зерттеулер жүргізу керек.
Маркетингтік зерттеулердің әдістері
Маркетингтік ... ... оны ... мен ақпарат алу
техникасы бойынша сандық және сапалық болып бөлінеді.
Сандық ... деп- ... ... ... ... ... арқылы
сауалнамаларды жүргізуді айтады.
Сапалық әдіс-ақпаратты сапалы сипаттау және оны стандартты емес түрде жинау
арқылы ... әдіс ... ... ... ... т.б. ... ... Зерттеу мақсаттарына сәйкес зерттеудәң
мынадай түрлері бар:
1.Барлау(іздеу) зерттеулері – мәселелер мен болжамдарды дәлірек анықтау
үшін ... ... ала алу ... ... ... Бұл ... ... нақтылауға, идеялар ұсынуға және
білімді көтеруге бағытталған. Мысалы, сату ... ... ... ... ... ... бар, бірақ барлау зерттеуінің
нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... зерттеулерін жүргізудің негізгі жолдары – ... ... ... ... ... ... ... және фокус-
топтардан пікір сұрау алу, таңдалған оқиғаларды талдау.Барлау зерттеулерде
анкеталық ... ... ... ... ... нәтижесінде идеялар
мен болжамдар алынады.
2.Сипаттама зерттеулер – ... ... әр ... ... тұтынушының өнімге қатысын сипаттауға бағытталған
маркетингтік зерттеулер.Мұндай зерттеулерде не, кім, қайда және тұтынушылар
өнімді қашан, қалай ... ... ... ... ... ізделеді.Мұндай
мәлімет қайталама ақпаратта бар, сонымен қатар оны пікір сұрау мен жүргізу
арқылы алуға да ... ...... ... қатысты ғылыми
болжамдарды тексеру үшін жүргізілетін маркетингтік зерттеулер.Мұндай
зерттеулерді ... ... ... сұрақтарға жауап алуға болады, «Егер Х
факторының мәнін өзгертсек, онда ... ... бір ... ала аламыз ба»
Мысалы, «Эйр Астана» әуә компаниясы билеттерінің бағасы 10%-ке төмендесе,
онда жолаушылар саны 7%-ке ... ... бе? ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады.
Маркетингтік зерттеулер барлаушы зерттеуден басталып, сипаттаушы
зерттеуге ... соң ... ... ... негізгі бөлігі,ол-болжамды тексеруде қолданатын сипаттаушы
зерттеулер,бірақ олар себеп-салдар байланысын ... онша ... ... кең ... ... ... ... Құжаттарды талдау әдісі ;
2. Тұтынушылардан пікір сұрау жүргізу әдісі;
3. Сарапшылар бағалауы.
1.Құжаттарды талдау ... ... және ... болып екіге бөлінеді.
Дәстүрлі талдау дегеніміз- талданатын материалдың мәнін негіздеу қисыны
және ... ... ... ... басты кемшілігі-
субъективтілігі(өз пікірінде болу,басқаның пікірімен ... ... ... ... және ... ... қолданылады.
Пікір сұрау әдістерінің барлық жиынтығын әлеуметтік әдістер деп ... ... ... ең ... ... танушылар пайдаланды.Пікір сұрау
әдістерінің мынадай түрлері бар:
1.Сауалнамалар(анкеталар) ... ... ... ... ... және жеке ... ... жүргізіледі.Жеке
әңгімелесу(сұхбат)-пікір сұрау ... ең ... ... ... ... да басқа сауалдар қойып,зерттеу
нәтижелерін толықтыруы ... ... ... ... және ... ... қатысуын талап ететін ... ... ... ... ... атап ... ... Жеке сұхбат-бір адаммен әңгімелесу.Жеке сұхбат жұмыс орнында,үйде және
далада жүргізілуі мүмкін.Ол сұрақтарына,сұрақ ... және ... ... минуттан бір сағатқа дейін созылуы мүмкін.Кейбір
жағдайларда кеткен уақыт үшін сұхбат беру тиіс ... ... ... ... ... ... ең ... әдісі.Топтық
сұхбат-5-10 адаммен бірнеше сағат ішінде сұхбат ... ... ... болуы,тақырыпты білуі және топтар
мен тұтынушылардың мінез-құлқын,ерекшеліктерін ұғынуы қажет.
• Ірі дүкендерге ... ... ... алу.Алғашқымен
салыстырғанда арзан.
• Кеңселерде өткізілетін сұхбат.Әдетте мұндай сұхбат өдірістік-
техникалық ... ... өні ... ақпаратты жинау кезінде
пайдаланады.Мұндай әдістің ... ... ... ... ... ... Телефондық сауалнама ақпарат жинудың ең жылдам ... ... көп ... ... ... ... болады.Кемшіліктері:тек телефоны барлардан пікір
сұрау алынады және ... ... ... ... ... жауап алу
және оның сапасын тексеру қиынға соғады.
• Компьютерленген сұхбат.Интернет көмегімен ... ... ең ... ... ... ... ... берушіні
білмеу,көзбе-көз көрмеу.
• Респонденттердің ... ... ... ... ... ... ... және арзан өткізу үшін қолданылады.Қатысушылар
ретінде бір ... ... ... үй ... бола ... ... сұхбат
жүргізушінің респонденттерге ықпалының аздығымен және ... ... ... ... ... ... ... жіберу.Алайда
пошталық сауалнама қарапайым және қисыны мазмұндалған сұрақтарды талап
етеді.Ал жауап қайтару ... ... және баяу ... ... сұрау
әдістерінің артықшылықтары:
1. Сұрақтарды стандарттаудың (бірдей ... ... ... әдістермен салыстырғанда жүзеге асырылуы қарапайым;
3. Терең талдау жүргізу ... ... ... Ақпаратты өңдеу қиындылығы;
3. Уақыт пен қаражат көп кетеді
Сауалдама жүргізген кезде ... үш ... ... ... ... ... ... респонденттерге сұрақ
қойып,жауатарды белгілеп отырады.
2. Респондент өз бетінше жауап толтырады.
3. Сұрақтар компьютер көмегімен қойылады.
2.Фокус-топ—құрылымдық емес ... ... алу ... ... өткізілетін респонденттердің кішігірім тобы.Бұл әдістің мәні ... ... ... ... ... талғамдары,қажеттіліктері,ойлары әр түрлі болып ... ... ... ... 1.5-2 ... ... 8-
12 адамнан тұрады.Топтың жұмысын басқарушы модератор қатысушылардың назарын
нақты ... ... ... ... сандық түрде
анықтауға болатын болжамдарды анықтау және жаңа ... ... үшін ... ... ... арқылы бір адаммен сауалдама
жүргізу 25 доллардан тұрса,фокус –топқа жұмыс істеу 30 доллар ... ... бір ... ... ... ... доллардан
тұрады.Бұған қосымша жалға кететін және техникалық құралдарды пайдалануға
керек шығындар да бар.
Сандық ... ... ... ... ... ... бір ... мәлімет жинау.Панельдік зерттеудің белгілері:
• Зерттеу пәні мен тақырыбы тұрақты;
• Мәліметтерді жинау бірдей уақыт аралығында қайталанып тұрады;
... ... ... ... шаруашылықтар және т.б).Бұл ... ... ... ... жаңа ... ... даму ... мүмкіндігі бар.
Зерттеу объектілері бойынша панельдік сауалнамалардың түрлері
|Панельдің ... ... | ... | ... ... |
|панелі | ... | | ... | ... сауда| |Мамандар панелі |
|тұтынушылар | | | ... |
| | | | ... т.б.) ... ... | ... ... |
| | ... кәсіпорын |
|Тұтынушылар ұйымы | ... |
| | ... ... кезде нарықтағы жағдай тез өзгеріп отыратындықтан,бұл әдіс
жиі ... ... ... ... ... ... құру және оны ... көп уақытты,қаржыны, шығынды
қажет етеді, сондықтан мұндай зерттеулермен маманданған институттар, ғылыми
орталықтар және агенттіктер айналысады.
Алынған мәліметтер өткізу аумақтарын , ... типі және ... бөле ... ... ... жаңа тауарды қалай қабылдағанын тексеріп
және ... ... ... тиімділігін анықтау арқылы талдауға болады.
Зерттелетін бірлік сипаттамасы бойынша панель былайша бөлінеді:
• Тұтынушылық панелі.Оның ... жеке ... ... ... ... шығаратын өнеркәсіптік
ұйымдардан тұратын панельдер.
... ... ... сарапшы – мамандармен өткізілетін
панель.
Әлеуметтік зерттеу әдістерінің эксперттік зерттеулерден ... олар ... әр ... көп ... жаппай
пікір сұрау жүргізеді, ал эксперттік бағалау саны шектелген кәсіби
мамандардан сауалдама алу ... ... ... ... және «Ми ... эксперттік
бағалау әдістері ерекше орын алады.
1. «Дельфи»-болжамды дәлелді ету үшін ... рет ... ... ... әдіс.
2. «Ми шабуылы» -мамандардың ұжымдық талқылауы негізінде творчестволық
шешім қабылдау әдісі.
Зерттеулердің нақты әдісін таңдау көбіне ... ... ... ... шешілетін мақсаттар мен міндеттерге байланысты.
Сауалнаманы құрастыру және пікір сұрау жүргізу әдістемесі
Маркетингтік зерттеулер зерттеушіден анкета ... мен ... ... ... ... ... маазмұндау үшін тақырып жөніндегі
білім жеткілікті болуды талап етеді.
Сауалнама(анкета)-пікір сұрау өткізу үшін ... ... ... ... ... алатын сұрау парағы.Сауалнама кеңінен
қолданылмастан бұрын ... ... ... ... ... жойылуы керек.Сауалнама құру бір өнер деп саналады.
Пікір сұрау әдісін мәліметтерді жинау ... ... ... ... ... және ... сәйкестігін анықтау
қажет.Сауалнаманы кеңінен қолданудан бұрын, оның ... ... ... үшін ... ... ... сұрауды дұрыс жүргізу
үшін мынадай ұсыныстарды орындау ... ... ... ... орындау:
- сұрақ тек бір мәселе төңірегінде болуы тиіс.Бір сөйлемде екі ... ... екі үшті ... ... ... Сауалдар түсінікті , бір мәнді,нақты және анық сенімді жауап алуға
мүмкіндік туғызуы мүмкін.
- ... ... ... және ... сәйкес сұрақтардан тұруы
тиіс.Сұрақ дұрыс қойылмаса , респондент жауап беруден бас тартуы
мүмкін.
- Сұрақтар логикалық сәйкестікпен ... ... ... ... ... ... соңында тұруы тиіс.Жағымсыз
сезім,наразылық тудырудан сұрақтар тікелей түрде ... ... ... ... ... бар ма?» деген сұрақтың орнына
«Сіздің үйде кімде автомобиль бар?» деп сұрақ ... ... ... ... ... ... ... ... Респондент тәжірибесінен тысқары жайт туралы сауалдарды қоймаған
жөн.Ол хабардар болған сұрақтарды ... ... ... ... ой ... ... алған пайдалы.Мысалы,темекі нарығын
зерттеп тұрып, шылым тартпайтын жанға сұрақ қоя алмайсыз.
- ... ... ... ... ... ... жауапқа жетелеп,көндіруге тиісті емес.
- Сұрақтар екі мағыналы сипатта болмауы керек.Мысалы, “кейде”,”жиі,”анда-
санда” деген сөздер көп мағыналы ... ... ... ... ... сөз кейде ұжымдық сипатта болуы
мүмкін,сондықтан сұрақты құрастыру кезінде оның орнына ... ... сөз ... болады.
- 2.Сұрақтарды: қарапайымнан – күрделіге, жалпыдан- арнайыларға(тар
ауқымдағы), міндеттемейтіндерден – сыпайыларына көше отырып қою керек
дегендей ... ... ... ... ... келтірудің ... ... ... ... ... ... ... анықтауға жәрдемдесетін сұрақтар
қойылады.Мысалы,ашытқы нарығы туралы зерттеу ... ... ... ... ашытқыны қолдана ма,жоқ па, соны анықтау қажет.Содан ... ... ... ... және ... ... болуы
мүмкін,ең соңында жеке сипатты сұрақтар қойылады.
4.Сұрақтар саны.Сұрақты анкетаға кіргізбей тұрып,оның қажеттілігін
анықтау ... ... емес ... ... ... ... ... емес сұрақтар сауалнаманы тым созады.Сұрақтар аз
болған сайын, оларға жауап алудың мүмкіндігі мол.
5.Анкета құрылымы.Кіріспе, ... және ... ... үш ... респонденттің пікір сұрауға қатысуын өтініп, оның мақсаты
көрсетіліп, ... ... ... пайда әкелетіндігі туралы
айтылады.Сауалнаманың негізгі бөлігінде ... ... ... ... ал деректеме бөлігінде-респонденттердің жасы, жынысы,
отбасылық жағдайы сияқты сұрақтар қойылады. Сауалнама ... ... ... сұрау жүргізген орны және күні міндетті түрде көрсетілуі
қажет.
6.Сұрақтардың стандартталу типтері ... ... ашық және ... ... ... Жабық түрдегі сауалнамада мүмкін жауаптар түрі,
шкаласы, сондай-ақ «иә» ... ... ... ... болады.Олардың
артықшылығы- жауаптарды жылдам өңдеуге және бастапқы мәліметтерді ... ... ... ... ... ... ол қойылатын
сұрақтары мен жауаптары бұрыннан анықталған сауалнама.Ашық сұрақтарға
жауаптар дәл осы мәселе жөнінде, өз ойын білдіретін ... ... ... ... ... ... ... дизайны, бағасы
туралы не ойлайтынын белгілеу қажет ... ... ... ... ... ... сан алуандығы оларды өңдеуді
қиындатады.
Маркетингтік зерттеулерде ... ашық ... жиі ... ... да, ... да ... және көп нұсқалы болып
келеді.Олардың басты артықшылығы- сауалнамадағы жауаптар кестеге ... ... онша ... ... бірақ адамдардың талғамы,
демографиялық және әлеуметтік-экономикалық сипаттамалары ... ... үшін ... ... жабық сауалнамалар
біріңғайландырылған әдіспен алынған жауаптарды рәсімдеу мен айқындау ... ... ... табу ... емес ашық ... ... ... айқын
болған кезде қолданылады,алайда сұрақтарға жауап ашық түрде қалады.Ашық
жауабы бар сұраақ ... емес ... ... ... бұл ... жеке әңгімелесу,мұнда ол ойы мен жауаптарын өз
еркінше білдіреді.Стандартты емес ... ... ... ашып ... ... ... пайдаланылады.Мұнда
жобалық әңгіме ,яғни әңгіме құрастыру және сөйлемді аяқтау әдістері
қолданылады.Мысалы,сауалнамада «Менің шылым ... ... ... ... ... өз ... аяқтайды.
Әңгімені құру-респонденттердің ой-қиялына ... ... ... ... ... ... жинау әдісі,негізінен,сауалнаманың ашықтығы ... ... ... ... белгіленеді.Егер,бақылау
шкаласын қолдансаңыз,респонденттер телефондық пікір сұраудан бас тарту
мұмкін.Мұндай мәліметтерді жеке кездесуде жинаған жөн.Еркін ... ... ... ... ... ... сай ... түрін анықтау.Әрбір сұрақтың ... ... өз ... ... ... тиіс ... оның екі не одан да
көп нұсқаны(вариантты) ... ... пе ... ... бір ... ма,алдымен соны шешіп алу керек.Жауаптардың көп нұсқалы ... ... оның ... тек ... ғана таңдап көрсетуі
қажет.Сондықтан мұндай сауалнамада жауаптар мәселені толық қамтуы және
оған “білмеймін”,”ойым жоқ”,”ойым ... ... ... да кіруі
керек,Дихотомикалық сұрақ қарапайым және ыңғайлы,оны кестеге енгізу
оңай,өйткені ол ... ... ... ... ... ... ... сауал түрлері бар анкетада «ешқашан», «кейде», «жиі», ... ... ... ... ... пікір сұрауда, сауалнамаға жауап алу респонденттерді
ынталандыруға болады (мысалы,респондентке ... хат пен ... ... ... ... немесе пікір сұраудың
мағынасын ... оған ... ... ... ... де жауап алудың жолдарын іздестіріп,ынталандыру әдістерін
кеңінен қолдану қажет.Уақыттарын бөлгені үшін,респонденттерге кішігірім
сыйлық немесе ақша ... тура ... ... ... ... жинаудың әр түрлі механикалық
және электрондық құрылғылары қолданып жүр.Адамның белгілі бір ... ... ... және ... ... үшін ... ... әсерін адамның эмоциялық сезімі кезінде
бөлінетін тер ... ... ... т.б ... ... беру уақыты: далада-3 минуттан кем болауы, үйде
сайақысыз – 5 минуттан көп емес болуы керек.
Пікір ... ... және ... ... ... керек.Бірінші
жағдайда респондент өзінің аты-жөні және басқа да ... ... ... ... ол өзі ... тек ... ғана ... және сұхбаттасушымен пікір сұрау жүргізгенде,ол құпиялы
сипатта болады.
Пікір ... ... ... мынадай жолдармен алынады.Сұхбат
жүргізуші сұрақ қойып,жауапты ... ... ... ... ... ... ... қажет болған жағдайда сауалнамадағы сұрақтарға қосымша көп
сауал ... ... өз ойын қоса ... қойған кезде оларды сауалнамада жазылған күйнде өзгеріссіз
қоюкерек, жауаптарды ... ... ... ... ... ... зерттеу мақсаты туралы бірер сөз және жауаптардың құпиялы
болатынын айтып өту керек.Сауалнама жауап берушінің таабысы ... ... жеке ... қатысты сұрақтардан бастауға болмайды.
Қорытынды
Нарықты зерттеу және әдістерін қолдану мәселелерін терең біліп,келесі
нәтижелерді шығаруға ... ... ... кез – ... ... үшін ... актуалді.Әрбір
кәсіпорынныңөзінің тұтынушылары болғандықтан олардың қажеттіліктерін
білуі қажет.Кәсіпорын ... ... ... ... ... білуі де қажет.Берілген тауардың нарығы бар
ма? Оған қалай шығып,тұрақты орнауға болады деген сұрақтарға маркетингтік
зерттеулер жауап береді.Маркетингтік ... ... ... ... барлық деңгейлеріне шешім қабылдауға қажет.
Пайдаланған әдебиеттер:
1.Т.Д Маслова, С.Г.Божук,Л.Н.Ковалик. «Маркетинг», Питер,2002ж.
2.Е.П.Голубков. «Основы маркетинга»,Москва,2003ж
3.Садыханова. «Маркетинг», оқулық
4.Д.Ильясов «Маркетинг». Оқулық

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
IT технологиялар. оның PR-дағы орны3 бет
Банк жүйесіндегі маркетингтік басқарудың теориялық негіздері76 бет
Баға-нарықтық экономиканың негізгі элементі4 бет
Инвестициялық жобалардың микроэконо-микалық фундаменталды талдаудың мазмұны8 бет
Кітапханалық қызмет ету маркетингі46 бет
Кәсіпорындағы маркетинг25 бет
Маркетинг стратегиясының басым бағыттары мен алғышарттары9 бет
Маркетинг-нарықты зерттеудің комплекстік жүйесі30 бет
Маркетингтік зерттеулер21 бет
Маркетингтік зерттеулер мен нарық сегментациясы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь