Етті бағыттағы асыл тұқымды бұқаны азықтандыру

Кіріспе
2 Негізгі бөлім
2.1 Малды азықтандыру нормасы мен рацион туралы түсінік
2.2 Малды нормалап азықтандыру жүйесінің принциптері мен элементтері
2.3 Рацион құрылымы мен типі
2.4 Мүйізді ірі қара малының ас қорыту ерекшеліктері
2.5 Орта жиілікте тұқым алынатын тұқымдық бұқаларды нормалап азықтандыру және рацион құру.
2.6 Пайдалану кезеңіне сәйкес тұқымдық бұқаның қоректік мұқтаждығы мен олардың көрсеткіштерінің өзгеруі
2.7 Тұқымдық бұқа рационындағы азықтарды (түріне қарай) мөлшерлеу принциптері
2.8 Етті бағыттағы тұқымдық бұқаның бір жылға қажет азық қоры (бір басқа)
3 Өзіндік зерттеу
Техника қауіпсіздігі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Мал азықтандыру – зоотехния ғылымының төлдердің дұрыс өсіп – жетілуін, сақа мал мен тұқым қуалау қасиетіне сай келетіндей мол да сапалы өнім алуын, мал азығындық зататрды тиімді пайдалану жолымен мал денсаулығын сақтау олардың өз төлдері есебінен қалыпты және ұдайы өсіп отыруын қамтамасыз ету мақсатында ұтымды азықтандырудың негіздерін, әдістерін, технологиядлық тәсілдерін зерттейтін саласы.
Мал азықтандыру жүйесі жөніндегі ғылыми және тәжірибелік материалдардың басым бөлігі мал шаруашылығы, оның ішінде ірі қара шаруашылығы саласына қызмет етуі тиіс.
Нарықтық қатынастарға көшу кезеңінде меншік түрлері, еңбек ұйымдастыру, өндірістік қатынастар, мал басын өсіру, күтіп-бағу, азықтандыру жағдацларында түбегейлі өзгерістер болады. Әрине сүт және ет бағытындағы ірі қара және қой шаруашылығында қарқынды, өнеркәсіптік негізде дамыту технологиясынлда алдыңғы қатарлы ұстанымдардан ауытқушылықтар да байқалады.
Мал иелерінің басым көпшілігі зоотехникалық ілімді меңгермеген, малды қажетті деңгейде күтіп-бағуға іс жүзінде дағдыланбаған, мал азығының физиологиялық және биохимиялық ерекшеліктері жайлы айтпағанның өзінде, тіпті олардың тұқымқуалаушылық қабілетіне сай өнім беру деңгейін ескере отырып толыққұнды азықтандыру ісін ұйымдастыра алмайтын жандар болып отыр.
Мұның барлығы тауарлы мал, сондай-ақ асыл тұқымды ірі қара, қой, ешкі, жылқы, шошқа, түйе, марал, қоян және нутри шаруашылықтарына да бірдей дәрежеде қатысты болып, сүт және сиыр етін өндіруді арттыру, олардың сапасын жақсарту жөніндегі мәселелерді шешуді күрделендіріп жіберді.
Мал азықтандыру жөніндегі ғылымның қазіргі кезеңдегі даму деңгейі олардың ас қорыту физиологиясы, зат алмасу, жасушалық деңгейде жүретін биохимиялық процестер саласындағы жетістіктерге негізделген және мал азығын тиімді пайдалануға, мал денсаулығын жақсартуға, өнімділіктің жоғарғы деңгейіне қол жеткізуге, мал басының өз төлі есебінен ұдайы және қалыпты өсу қабілетін сақтауға бағытталған.
Қазіргі кезде мал азықтарындағы, құрама жемдердегі, жетіспейтін қажетті элементтерін қосып дайындаған азықтардағы қоректік зататрдың мал ағзасымен өзара әрекеттестігін мейлінше нақтылы зерттеу негізінде оларды қуат, протин мен амин қышқылдары, көмірсутектер, майлар, алмастырылмайтын майлы қышқылдар, макро-микроэлементтер, витаминдер, гармондар, ферменттер тағы басқа сияқты 18-30 көрсеткіш бойынша мөлшерлеп азықтандыру және бақылау мүмкіндігі белгілі болды.
1. А.Ә Төреханов, Н.Ә Жазылбеков, М.А. Кинеев «Қазақстанда мал мен құс азықтандыру және азық дайындау технологиясы». Алматы, 2006
2. Н. Омарқожаұлы « Мал азығын бағалау және малды азықтандыру». Алматы, 2005
3. А. Дәрібаев, Ж.С. Әткешов « Ауыл шаруашылық малдарын азықтандыру» практикумы. Талғар, 1994
4. А.Ә. Төреханов
Ж.К. Каримов
Ш.Д. Даленов
Д.Қ. Найманов
Н.Ә. Жазылбеков « Ірі қара шаруашылығы». Алматы, 2006
5. Н. Омарқожаұлы, Б. Әкімбеков « мал шаруашылығы». Астана, 2008
        
        Етті бағыттағы асыл тұқымды бұқаны азықтандыру
Жұмабаев Н
Кіріспе
Мал азықтандыру – зоотехния ғылымының төлдердің дұрыс өсіп – ... мал мен ... ... ... сай ... мол да ... ... мал азығындық зататрды тиімді пайдалану жолымен мал ... ... өз ... есебінен қалыпты және ұдайы өсіп отыруын
қамтамасыз ету ... ... ... ... әдістерін,
технологиядлық тәсілдерін зерттейтін саласы.
Мал азықтандыру жүйесі жөніндегі ғылыми және тәжірибелік ... ... мал ... оның ... ірі қара шаруашылығы саласына
қызмет етуі тиіс.
Нарықтық ... көшу ... ... ... ... ұйымдастыру,
өндірістік қатынастар, мал басын ... ... ... ... өзгерістер болады. Әрине сүт және ет бағытындағы
ірі қара және қой шаруашылығында қарқынды, ... ... ... ... ... ... ауытқушылықтар ... ... ... ... ... ... меңгермеген, малды
қажетті деңгейде күтіп-бағуға іс ... ... мал ... және ... ... жайлы айтпағанның өзінде,
тіпті ... ... ... сай өнім беру ... ... ... ... ісін ұйымдастыра алмайтын жандар болып
отыр.
Мұның барлығы тауарлы мал, сондай-ақ асыл тұқымды ірі ... қой, ... ... ... ... қоян және ... шаруашылықтарына да бірдей
дәрежеде қатысты болып, сүт және сиыр етін ... ... ... жақсарту жөніндегі мәселелерді шешуді күрделендіріп жіберді.
Мал азықтандыру ... ... ... ... даму ... ас қорыту физиологиясы, зат алмасу, ... ... ... ... ... жетістіктерге негізделген және мал
азығын ... ... мал ... ... ... деңгейіне қол жеткізуге, мал басының өз төлі есебінен ұдайы және
қалыпты өсу қабілетін сақтауға бағытталған.
Қазіргі ... мал ... ... ... ... ... қосып дайындаған азықтардағы қоректік зататрдың мал ағзасымен
өзара әрекеттестігін мейлінше ... ... ... ... ... мен амин ... көмірсутектер, майлар, алмастырылмайтын майлы
қышқылдар, макро-микроэлементтер, витаминдер, гармондар, ферменттер тағы
басқа сияқты 18-30 көрсеткіш ... ... ... және ... ... ... мал шыққан тегі, өнімділігі, денсаулығы тұрғысынан алғанда
біртектес болмауы шаруашылық субьектілерінің оларды ... ... ... ірі-ірі топтпрға бөліп, мөлшерлеп азықтандыруға
мүмкіндік бермей отыр. Малшылардың көпшілігі ірі ... ... ... ... құсты, марал, қоян, нутрий, бал арасын өзі ғана ... және ... аз, ... ... ... ... ... шаруашылығы мал азығы өндірісінен және құрама жем өнеркәсібінің
мамандандырылған саласынан айырылды.
Әйтсе де сүт, ет, жүн, тағы ... мал ... ... ... ... ... бұрынғысынша қалды. Бұл - ең алдымен, ірі
қараның, ... ... ... ... ... шошқаның, тұқым
қуалаушылық қасиетіне қарай азықтандырудың ... ... ... ... ... ... қажеттілігі. Сонымен бірге қазіргі кезеңде де
мал саласының жағдайын жақсартуда азықтандыру ісі әлі де ... ... ... ... сүт, ет, жүн, ... ... құнындағы материалдық
және қаржылық шығындардың 60-75%-ы ... ... мал ... ... ... ... ... деуге болады.
2 Негізгі бөлім
2.1 Малды азықтандыру нормасы мен ... ... ... ... ... құндылығы малдың физиологиялық қоректік
мүқтаждығын белгілейтін азықтандыру ... ... ... ... ... ... яғни ... мен азықтық қосындылары арқылы іске асырады. Мал ... ... ... ... ... ... көрсеткіштеріне
сәйкес энергетикалық және құрылымдық коректік заттар және барлық ... ... ... ... және ... қамтамасыз ету
болып табылады.
Малдың қоректік қажеттігі арнайы нормалық көрсеткіштермен белгіленіп,
өтелетіндіктен мұндай ... ... ... ... кормление) дейді. Малды белгіленген мөлшер, яғни нормасыз,
еркінше азықтандыру олардан өндірілген өнім ... ... ... күрт ... ... ... ... ысырабына соқтырады. Мал
шаруашылығы өнімін өндірудегі ... ... ... азык
шығындарының үлесі басым ... бұл ... ... ... сала ... ... ... фактор болып
табылады.
Осы түрғыдан алғанда мал азықтандыруда организм қажетгігінен аз да ... көп те ... азық ... зиянды. Организм қажеттілігінен аз
мөлшерде жеткізілген қоректік заттар зат пен ... ... ... ете ... төл ... мен ... ... сақа малдың
өнімділігін кемітіп, өзін арықтатады. Қажетті ... көп ... ... да ас қорыту барысында толық қорытылып, игерілмей, көбі ... ... Бұл, бір ... ... ... қүнын қымбаттатса,
екінші жағынан, зат алмасуын да бұзып, оған ... ... ... қоректік қажеттілігі мал түлігі мен құс түріне,
жасына, жынысына, физиологиялық ... және ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері, яғни
азықтандыру нормасы мен оны қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... мөлшерін, яғни азықтандыру рационының (рационы
кормления) қоректілік көрсеткіштерін сәйкестендіру арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... мал түлігі мен
құс түріне, жасына, жынысына, физиологиялық жағдайына, тірілей салмағы мен
өнімділік деңгейіне ... ... ... ... ... ... дәл анықтау болып табылады. Организм тіршілігін
қамтамасыз етіп, өнім ... ... ... ол ... ... тірілей салмағы (массасы) мен тәуліктік салмақ қосуы, сиыр сүттілігі,
саулық жүнділігі, ... ... ... ... ... өзгереді.
Организм тіршілігін қамтамасыз етуге қажет энергия мен қоректік заттар
мұқтаждығы абсолюттік тынығудағы (абсолютный покой) малды ашықтырып ... ... орта ... еш ... ... ... өндірмей)
тынығудағы мал денесіндегі ас қорытуын, кан айналымын, тыныстануын, т. б.
тіршілік ... ... ... ... ... ... организмдегі жалпы энергия шығынының 40—60% жұмсалады. Демек,
осы шығын көлемі ... ... өнім ... ... ... көлемі
өседі. Былайша айтқанда, мал денесі ірі болып, тірілей салмағы ... ... ... ... жұмсалатын қоректік заттар үлесі ... ... ... ... оған ... ... ... үлесі
артады.
Организмдегі таза өнім өндіруге (түзуге) жұмсалған энергия көлемін
(чистая энергия продукции) тікелей ... ... ... ... ... ... өнім ... үшін бүкіл тіршілік үрдісін қамтамасыз
ету қажет болғандықтан, организм мұқтаждығы өнім ... ... мен оны ... ... энергия (қоректік заттар) қосындысымен
белгіленеді (суммарная норма кормления). Организмнің өнімдік мұқтаждығы
оның ішкі физиологиясына, ал оны ... ету ... ... орта
жағдайларына тәуелді өзгеретіндіктен, олар осы біріктірілген ... ... ... ... ... ... принциптері мен элементтері
Азық рационындағы принциптері:
1. Азық нормасын анықтау.
a) Малдың түрі, жасы.
b) Одан алатын өнімнің түрі мөлшері.
c) Малдың физиологиялық, биологиялық ... ... ... ... ... ... ... Рационға кіретін азықтардың түрлері.
b) Ірі азықтар.
c) Шырынды азықтар.
d) ... ... ... ... .
e) ... азықтар.
f) Биологиялық әсерлі азықтар.
3. Малдың өнімін анықтау.
4. Жылдың мезгілі.
5. Малдың физиологиялық жағдайын анықтау.
6. Малдың жынысын, жасын анықтау.
7. Малдың асқорту ... ... ... мен құс ... азықтандыру нормасының факториалдық және
эмпирикалық жолдармен жүргізілген ... және ... ... тұқымына, өнімдік бағытына, жасына, жынысына,
физиологиялық ахуалына. тірілей салмағына және ... ... ... ... ... және ... ... анықтайды. Организмнің тіршілігі мен өнім өндіруге қажетті энергия
мен құрылымдық және биологиялық әсерлі ... ... ... ... ... ... 1 басқа кажет азық өлшемі
(сулылык,), қорытылатын ... (г), ас тұзы (г), ... (г), ... ... (мг) жатады. Мұндағы азық өлшемі организмнің жалпы қоректілік, яғни
энергиялық, қорытылатын ...... ... ас ... кальций
мен фосфор — минералдық, каротин — витаминдік мұқтаждығын керсетеді. ... ... іске ... үшін ... ... кем дегенде
осы алты көрсеткіш қадағаланады.
Мүмкіндік болған жағдайда азықтандыру тиімділігін арттыру үшін ... ... ... ... қосымша малдың «шикі» протеин
мен ауыспайтын аминқышқылдары, «шикі» май мен ... ... қант ... ... макро және микроэлементтер мен ... ... ... Мұндай толықтырылған организм мұқтаждығының 18-
30 көрсеткішін қамтитын тетіктелген азықтандыру нормасы ... ... деп ... азықтандыру нормасына малдың азық ... ... ... ... «шикі» және қорытылатын протеинге, ... мен ... ... ... ... ... «шикі» майға,
кальцийге, фосфорга, ... ... ... магнийге, күкіртке,
темірге, мысқа, мырышқа, ... ... ... ... ... токофоролға, тиминге, рибофлавинге, пантотен
қышқылына, холинге, никотин ... ... ... ... ... Бұл ... ... тіршілігі мен
өнімділігіне қажеггі энсргиялық, құрылымдық, минералдық және биологиялық
әсерлі заттарға мұқтаждығын жай нормалық керсеткіштерге қарағанда жан-жақты
да толық ... ... мал мен ... ... ... ... интенсивті технологияларымен дамытқанда қолданылады.
Мал түлігінің жасы мен жынысына, ... мен ... ... ... мен ... ... ... мен өнімділігіне
сәйкес азықтандыру нормалары арнайы ... ... ... ... ... и ... ... сельско-хозяйственных животных»
(М., «Агропромиздат», 1985) және ... ... ... ... 1998) ... ... болады.
2.3 Рацион құрылымы мен типі
Азықтандыру нормасының негізінде азықтандыру рационын, яғни қоректілігі
норма көрсеткіштерін ... мал ... ... ... мен азықтық
қосындыларын құрастырады. Рацион құрылымы мен құрамы мал түлігі мен құс
түрінін, ас ... ... ... ... байланысты зат алмасу
ерекшелігіне сәйкестендіріледі. Мал азығына алдымен өзінің үйреншікті,
дағдыланған, ... ... ... ... мал азықтандыруда арзан
жергілікті жемшөпті мейлінше мол ... ... мал ... ... ... ... бөлігін құрайтын азықтандыру шығындарын азайтып,
саланың экономикалық ... ... ... ... ... өтеу үшін ... ... пен азықтық қосындыларға малды біртіндеп, аз мөлшерден ... ... ... ... ... азық пен ... азықтық
топтардың көлемі мен ... ... ас ... ... ... ... ... жұғымды келіп, қоректік заттар қорытылуы
мен игерілуін жоғары деңгейде қамтамасыз етулері керек. Мысалы, ас ... ... ... ... ... ... ішекпен уақытылы
жылжытылуына көмектесетін қарын моторикасы мен ішек ... ... ету үшін ... ... мал ... аумағы
болғаны жөн.
Желінген азық аумағын көкшөп пен шырынды және ірі ... ... ... азықтар береді. Соған байланысты дұрыс қорытылуы үшін
малға жегізілгсн азықтардың жалпы аумақтык көлемімен қатар оның ... ... ... көмірсулы, протеинді топтарының арақатынасы да ас
қорыту ерекшелігіне үйлесімді болуы ... ... ... жемшөпті
молынан сыйдырып, жоғары қорыта алатын күйісті мал рационы мен оны нашар
қорытатын қарапайым қарынды мал ... ... ... ... ... ... ... ас қорыту жолдарын
толықтырып, ондағы рецепторларды ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін де
керек. Жасунық жетіспеушілігінен күйісті малдың ас ... ... қоса ... ... ... ... да жеткізілуі кемиді. Қарапайым қарынды мал ... мол болу ... ... ... ... ... да ... қорытылуына кедергі туғызады.
Жасунық деңгейімен қоса рационға енгізілетін құнарлы азықтар көлемін
мөлшерлейді. Құнарлы жем рационның ... ... ... қатар
бағасын да кымбаттатады. Олар аз берілген жағдайда мал ... көп ... ... ... ... қымбаттауына соқтырады.
Сондықтан мал азықтандыру рационын шаруашылықтың ... ... ... ... ... кіретін азық топтарының оның жалпы қоректілігіне (а.ө.
не АЭ бойынша) ... ... ... ... (структура рациона)
айғақтайды. Рацион құрылымындагы басым азық тобы не жеке-леген азық мал
азықтандыру ... (тип ... ... ... типі
шаруашылықтағы қалыптасқан жемшөп қорына сәйкестендіріледі. Айталық, табиғи
жайылымы кең, оты мол жерлерде жайылымды азықтандыру типі ... ... ... жері ... ... техникалық дақылдар өсіретін
шаруашылықтарда олардың азықтық қалдығымен азықтандыру типтерін қолданады.
Соған орай сүрлемді (силосный), ... ... ... ... ... т.с.с.
азықтандыру типтерін ажыратады.Еліміздің әр табиғи-экономикалық өңіріне
ғылыми-зерттеу ... мал ... ... ... қорына
негізделген типтік азықтандыру рациондарын ұсынады. Республиканың ... сүт ... ... А. ... М. ... ... ... рационы молочного скота на юго-востоке Казахстана»
(Алматы, Қайнар, 1981) ... ... ... ұсыныстарын пайдалануға
болады.
Осындай ұсыныстарға сүйене отырып рацион құрастыруды және оның қоректілік
көрсеткіштерін малдың ... ... ... ... біртіндеп (последовательно) келтіреді. Ең ... ... және осы ... ... ... ... отырған
типтік рациондарға негіздей отырып, рационның жалпы энергиялық ... ... ... ... құрғанда әр азық пең негізгі азықтық топтың (ірі,
шырынды және ... ... мен ... мал ... жасының,
жынысының, өнімдік бағытының, ... ... ас ... ... ... ... ... желінуі малдың қарын аумағы, яғни оның
сыйымдылығымен байланысты болса, оның ірі және ... ... ... ... ас ... ерекшеліктеріне байланысты өзгертіледі. Желінген
азық жақсы қорытылуы үшін шырынды жемшөптің белгілі көлеміне ірі жемшөптің
тиесілі көлемі берілуі керек. ... ... ... мол ... ... болғандықтан, қарын моторикасы мен ішек перистальтикасының нашарлап,
химустың жылжуы баяулайды. ... ірі ... мол ... ... тым көп болуы да ас қорту барысына кедергі келтіріп, қоректік
заттар қорытылуын нашарлатады.
Айталық, тірілей салмағы 400—500 кг ... 20—25 кг ... азық ... ... ... аумағын толтырып, оның рецепторларын ... үшін ... 4—5 кг, яғни ... салмағының әр 100 кг-на 1
кг-нан аса ірі жасунықты ... ... ... Ал ... ... ... оны
қорыта алмайтын қарапайым қарынды шошқа азығында - 14-17%, құс жемінде - ... ... мен ... 6-10% ... пен қаздың,) асса, ол өзінің
нашар қорытылуымен қоса ... ... ... ... ксдергі
келтіредІ. Шошқа мен құс азығының желінуі құрғақ затының көлемі мен ... ... ... ... ... ... кейін оның құрамындағы азықтардың құрғақ
заты бойынша ... ... ... нормаға сәйкестендіреді.Құрғақ заты
бойынша рацион азықтарының малдың қарнына сайып толық желіне ... ... ... ... әр 100 кг ... ... — 3—3,5,
жоғары өнімділері 3,5-3,8 кг құрғақ зат жей алады. Құрғақ заты бұдан асқан
рацион азықтары ас қорыту ... ... ... ... ... ... аумағы, содан барып, бір жағынан, желінуі, ал
екінші жағынан, қорытылуы алдымен ондағы «шикі» жасунық көлеміне ... ... ... ... ас ... қалыпты сақтау үшін рациондағы
«шикі» жасунық деңгейін ... ... ... Мұны, әсіресе, жыл
маусымдары, соған байланысты малды азықтандыру (жаю) ... ... ... ... ... ... ... және керісінше
көшіргенде қатаң ескереді. Өйткені ерте көктемде малды жас жайылым көгіне
жая бастағанда ... ... күрт ... ... ас ... барысы
бұзылып, жиі тышқаққа ұшырайды. Сондықтан жас жайылым отына және де ... ... жаңа ... ... ... ... бұрынғы азыктарын
беріп барып үйретеді.
2.4 Мүйізді ірі қара малының ас қорыту ерекшеліктері
Мүйізді ірі қара мал қоректенуі жағынан шөп қоректілерге, ал ас ... ... ... ... ... ... - ... ас қорыту
жолдарының құрылыс ерекшеліктеріне байланысты туындайтын ... ... ірі қара ... ... ... ... ... яғни көп камералы болып келеді. Оның мес немесе таз қарын, тақия
немесе ... ... және ... ... деп ... ... ... ас қорыту бездері болмайтындықтан, қарын сөлі бөлінбейді. Демек,
шын мағынадағы ас қорытуы өтпейді, тек желінген, яғни ... ... ... жұтылған жемшөпті түбегейлі күйсеп, олардан кейін орналасқан
асқазанның нағыз қарын ... ... яғни ... сөлін бөліп,
қорытатын бөлігі ... ... ... ... сақтап, өзіндегі
микроағзалар тіршілігінің нәтижесінде желінген жемшөпті микробиологиялық
өңдеуден ... ... ... ... ... ... ... өсіру барысында, мүйізді ірі кара малдың адамға қажетті
де пайдалы биологиялық ерекшеліктерін қалыптастырған, анатомиялық құрылысы
мен физиологиялық процесінде ... ... орын ... Оның ... бөлімдерінің аумағы кеңіп, сыйымдылығының өскенін жатқызуға болады.
Сақа сиыр таз қарынының аумағы - 150-180 л, ... л ... ... шайналып жұтылған азық өңеш ... ... ... сол жақ ... ... таз ... түседі. Шайналу
барысында мол сілекейленген (сиыр тәулігіне 100 литрдей ... ... ... ішкі жақ ... мен ... минутына 2 ретке дейін
күшті жиырылуының арқасында іштегі жынға (химусқа) ... оған ... азық ... араласады. Жұмыршақтың ұяларында жұмсарған, бірақ
толық ұнтақталмаған азық ... ... ... өңеш ... ... ... ... Содан әбден шайналып барып, қайта жұтылады. ... ... ... 15-20 ... ... соң басталады да, алдыңғы
қарындағы азық әбден шайналып, ұнтақталғанша қайталана береді.
Бұл күйіс қайыру (жвачка) ... - ... ірі қара ... ... ... Оның қоректенуде үлкен биологиялық маңызы бар. Ауыз
қуысында әбден шайналып, сілекейленген азық қайта жұтылып қарынға түскеннен
кейін одан әрі ... және ... ... ... ... ... қарынның бактериялардан тұратын ... ... ... тіршілігінің әсерінен, түрлі микробиологиялық
өзгерістерге үшырайды.
Микрофлора бактериялары азық қоректік заттарын ашытып (брожение), өз дене
құрылысына ... өсіп ... де, өз ... ... ... болады. Сөйтіп, көп камералы күрделі қарынның соңғы
төртінші ... ... ... ... ... байытылған
қарын жыны (химусы) өтеді де, онда бөлінетін тұз қышқылды қарьн сөлінің
әсерінен ... ... мен ... ... ... ... аминқышқылдық құрамы жағынан) өсімдік азық ақуызынан бағалы
ақуызбен ағзаны қамтамасыз етеді. Осы ... ... сиыр ... ... ... 400-450 г ... ақуыз жеткізіледі.
Осы бағалы микробиологиялық ақуыз түзілуімен қатар, алдыңғы қарындардағы
микробиологиялық ашытулардың нәтижесінде жеңіл қорытылатын ... сүт, ... ... ... ... ... деп ... май
қышқылдары (МҚ) пайда болады. Олар таз қарыннан тікелей ... ... ... ... ... ... ... негізгі көзі болып
табылады. Жалпы микробиологиялық процес арқылы күйіс қайыратын малдың ... ... ... ... ... ... (70-80%) ... Сондықтан да, ішектегі қорытылу ... ... ... ... қарынды малға қарағанда, көп камералы қарынды күйіс қайыратын
малдың ас қорыту типін ... ... ... ... қарындардағы микробиологиялық өңдеу барысында энергия көзі болып
табылатын МҚ-мен қатар целлюлоза ыдыратушы ... қиын ... ... ... ... ... ... Осы микроағзалар
тіршілігі арқылы алдыңғы қарындарда азықпен түскен жасунықтың (клетчатка)
жартысына жуығы қорытылып, ыдырайды.
Күйісті ... ... ... микробиологиялық процестің өрістеу
көлемін сипаттау ретінде, таз қарын химусының 1 миллилитрінде ... ... ... ... мен 0,8-2 ... ... ин-фузориялар
тіршілік ететінін келтірсек болады. Міне, осы ас қорыту ерекшеліктерінің
арқасында мүйізді ірі қара мал ... ... және ... да ... ... барынша көп жеп, асықпай күйістеп қорытып,
сіңіріліп, игерілген қоректік заттарды адам тағамына аса ... ... мен ... ... ... Бұл ... барысында
азықтың қорытылған қоректік затының жартысына жуығын сүт түзуге ... ... ет ... ... ... тек 16-20 ... ғана
пайдалана алады. Демек, азық қоректік заттарын еттен гөрі сүт қоректік
қосындыларына айналдыру тиімдірек.
2.5 Орта ... ... ... ... бұқаларды нормалап азықтандыру
және рацион құру.
Толық құнды азықтандыру, күтіп-бағу мен тұқым алу тұрғысынан пайдаланудың
тиісті шарттарын сақтау — ... ең ... ... ... белсенділігін көрсетуінің және олардан жоғары сапалы ұрық алудың
басты шарты.
Тұқымдық бұқа ... ... ... ... салмақтары,
жасы, шағылысқа түспейтін, күш-қуатын орташа және барынша жұмсап ... ... ... ... алу ... пайдалану көрсеткіштері
есепке алынады
Сонымен тұқымдық бұқаларды үнемі күйінен тайдырмай ... ... ... деп ... ... ... азық ... 1 қуаттық азық өлшеміне (ҚАО-
ге): шағылысқа түспейтін кезеңде — 90 г, ... ... ... ... ... — 110 г және ... барынша жұмсап шағылысқа түсетін
кезеңде — 125 г қорытылатын протеиннен келуі тиіс.
Қуатпен қамтамасыз ету де ... ... ... ... ... Шағылысқа түспейтін кезеңде олардың тірілей ... ... 1,0-ге ... КДӨ, ... ... ... ... түсетін
кезеңде — 1,1 және күш-қуатын барынша жұмсап шағылысқа түсетін кезеңде ... ... ҚАӨ ... ... ... мал ... ғылыми-зерттеу институтының
мәліметтері бойынша, тұқымдық бұқаларды азықтандырғанда, олардың мерзімдік
азық үлесі мен үлкен қарыншадағы ыдырайтын (ЫП) және ... ... ... ... ... ... 40-50 мөлшеріне
дейін азаятын арақатынасын түқым алу тұрғысынан пайдалану кезінде көтерудің
маңызы зор.
Сондай-ақ ыдырайтын (ЫП) және ... (ЫмП) ... ... ... (құрамындағы) мөлшерін анықтау ретінде жүрізілген ғылыми
тәжірибесіне сүйене отырып А. И. Мырзахметов (1988, 1990) ... ... ... ЫмП мөлшері 25% кем ... ... және ... азот ... 10-15% ... ... екендігін дәлелденді.
Тұқымдық бұқалардың мерзімдік азық, үлесіндегі құрғақ зат ... ... қуат ... ... тұқым алу тұрғысынан пайдалану жағдайларына
байланысты, шағылысқа түспейтін кезеңде— 7%, ... ... ... түсетін ксзеңде — 9,4% және күш-қуатын барынша жұмсап шағылысқа
түсетін кезеңде- 12,4% ... ... ... Сонда ғана қант пен
протеиннің арақатынасы 0,8-ден 1,2-ге дейін өзгереді.
Өндіруші бұқалардың мерзімді азық ... өте ... ... ... ... ... ... шоғырлануы 25-20% мөлшерінде болса, тиімді деп
саналады.
Кальций, фосфор және ... ... ... түқымдық
сапаларына кері әсерін тигізеді де, аталық ұрық безі ... ... ... ... ... бұзылады, шәуетінде азғын
жыныс жасушалары пайда болады.
Тұқымдық бұқалардың қоңдылығы төмендей бастаса, олардың мерзімдік ... 1,1 ... және 120 г ... ... ... ... 0,2 кг ... қосылуын қамтамасыз етеді.
Сонымен тұқымдық бұқалардың мерзімдік азық үлестеріне түрлі жемшөптерді
тірілей салмағының 100 ... ... ... мөлшерде енгізеді: пішеннен
— қысқы кезеңде 0,8-1,2 кг және жазда 0,5 кг; тамыржемістілерден — 1,0-1,5
кг, сүрлсм мен ... — 0,8-1,0 кг және ... ... 0,3-0,5 кг
.
Бұл мерзімдік азық үлесінің құрамында жалпы жүғымдылығы бойынша: 25-40%
ірі азық (сапасы жақсы бұртпақ-астықтұқымдастар ... 20-30% ... ... ... және 40-50% құнарлы азықтар болатындай
қолайлы құрылымын қамтамасыз етеді. Олардың жазғы мерзімдік азық ... ... көк ... 15-20 ... пішеннен және 40- 50%-ы құнарлы
азықтардан тұрады ... ... бір ... ... ... ... ... 5-10 кғ аралығында ... ... ... ... 3-5 см ... ... шөппен, 3-5 кг қатырлақ тақта азықпен, ... шөп ұны және ... ... ... ... бұқалар үшін каротиннің таптырмайтын көзі болып табылатын
сәбізден 4-6 кг ... ... азық ... өте жиі енгізілетін
тамыржемістілер — малазығындық (5-8 кг) қызылша мен қант ... ... ... мен оның ... құндылығын арттыру үшін, күш-
қуатын барынша жұмсап (аптасына 2-3 рет) шағылысқа түсетін өндіруші бұқаның
мерзімдік азық үлесіне ... ... ... 3-5 ... қан, балық,
ет, ет-сүйек ұндарын, майсыздандырылған құрғақ сүт енгізеді.
Тұқымдық ... ... ... ... ... ... ... күнжаралары, майы алынған дән қалдықтарнымен, сондай-
ақ техникалық ... ... төп, сыра ... ... ... ... тиым салынады.
Қосымша минералды азықтарды (ас тұзын, ... ... ... ... ... береді. Мерзімдік азық
үлестерінің витаминдік құндылықтарын арттыру үшін, ... ... ... малазығындық ашытқылар,бидай ұрықтарын,өндірілген
жүгері,арпа дәндерін,сондай-ақ А,Д,Е ... 1 мл 1500 ... ... және 10 мг Е ... бар А,Д,Е ... ... енгізеді.
Соңғы жылдары тұқымдық бұқаларды азықтандыруда құрамында 5-7 кг ... ... ... кг ... сәбіз ұны,2,5-3кг құрама азық (58
пайыз сұлы ұны, 22 пайыз бидай ұны, 14 пайыз күнбағыс ... 4 ... ... ашытқы, 1 пайыз жетіспейтін минералды заттары
толықтырылған ... бар ... ... азық үлестері кеңінен
қолданыла бастады.
Тұқымдық ... жыл бойы ... ... ... ісін
ұйымдастыру үшін міндетті шарт – жоғары сапалы азықтарының жеткілікті
болуы.
сиыр пайдаланса, ет ... ... ... тек 16-20% ... алады. Демек, азық қоректік заттарын еттен гөрі сүт қоректік
қосындыларына айналдыру тиімдірек.
2.6 Пайдалану ... ... ... ... ... ... мен
олардың көрсеткіштерінің өзгеруі
Тұқымдық, бұқа азықтандыруын сапалы ... ... ... ... ... ... деңгейі мен сапасы бұқаның жыныстық
потенциалын, яғни ... ... ... ... ұрық сапасын
қамтамасыз етуі керек. Ол үшін тұқымдық бұқаны қуатты, ... ... ... жоғары, минералдық заттар мен витаминдерге бай
азықтармен азықтандырады.
Бұқаның ... ... ... ... ... мен ... өзгереді. Айталық, тірілей салмағы 1000 кг тартатын сақа бүқаға
ұрық (шәует) алынбаған (сиырды қашыруға пайдаланбаған) кезеңде— 8,4 ... МДж АЭ) ... ... ... орта жиілікте, яғни аптасына екі рет
алынса — 9,1 а.ө. (110 МДж АЭ), ал ... жиі, яғни ... ... екі ... яғни төрт рет ұрық алынса 10,8 а.ө. (124 МДж ... ... Әр 1 ... ұрық ... ... — 100 г, ... ... алынғанда — 125 г, ал ұрығы жиі алынған кезде — 140 г қорытылатын
протеин болуға тиіс.
Ұрық алынбаған кезеңде бұқаның ... ... — 10-15% ... ал
ұрық алынатын кезеңде — 10—15%-дан (шәует орта ... ... ... ... жоғары жиілікте алынса) ... Ұрық ... ... бұқаны орта жыныстық қоңдылығын (племенная кондиция) сақтайтын
деңгейде азықтандыру үшін 100 кг тірілей салмағына шаққанда — 1,1-0,8 ... ... ... ... оның ... ... ... көлемі,
яғни оның тіршілікті қамтамасыз етуге жұмсалатын үлесі, кемді) жеткізілуі
жеткілікті. Ұрық алынатын кезеңде шәует алыну жиілігіне ... ... кг ... ... — 1,2—0,9 а.ө. (орта жиілікте алынғанда), 1,3—1,0
а.ө. (жоғары ... ... ... ... Әр 1 а.ө. ... ... — 100 г, ұрық алынатын кезеңде ... ... ... ... г ... ... жеткізілуі тиіс.
Жас, өсуі әлі аяқталмаған бұқаға азықтандыру нормасын өсіп жетілуі үшін
қосымша 1 а.ө. 120 г ... ... ... 1—1,5 ... азығының протеиндік құнарлылығын күшейту үшін күнбағыс және зығыр
күнжарасы мен шротын, азықтық ашытқы мен көксүт, қан ұны, ... ... ұны, ... ... ... ... тектес азықтарды қосады. Ұрық
сапасына бұқа ... ... ... қоса ... ... құндылығы да өз ықпалын тигізеді. Минералды ... ... ... ... ықпал етеді. Бұқа азығындағы оның кальциймен
арақатынасы 0,85-0,95 дейін көтеріліп, әр 1 а.ө. ұрық ... ... ... г, ал ұрық ... ... 4,6—6,5 фосфор жеткізілуі керек.
Фосфор және кальциймен ... бұқа ... ... ... ... болуға тиіс. Витаминдерден бұқа потенциясы мен ұрығының
сапасына алдымен каротин мен токоферолдар (Е витаминІ) ... ... ... ... ... ету үшін бұқа ... ... көкшөп, шөп
үны, сәбіз, ашытқымен қоса белок минералды-витаминді қосындылар немесе
премикстер қосады.
Тұқымдық ... ... ... ... ету үшін бұқа азығына
энергетикалық қуаттылығы мол, аз көлемінде ... ... ... ... ... (жем ... ... (рацион жалпы
қоректілігінің жартысынан астам) жұмсайды. Энергетикалық ... ... ... ... ... бұқа ... ... яғни
ұрықтандырғыш қабілетіне (оплодотворяющая способность семени) желінген
жемшөптің протеиндік ... мен ... ... ... ... ... ... рационына протеині аргининге бай сұлы дәні мен қан
ұнын қосқанда шәует көлемі үлғайып, ондағы ұрық саны мен ... ... ... ... ... ... рационының құрғақ затында
қоректік заттар жоғары шоғырланады. Әр 100 кг ... ... ... ... 0,8-1,2 кг ... пішен, 0,8—1 кг жоғары сапалы сүрлем не
пішендеме, 1—1,5 кг тамыржемістілер, 0,3—0,5 кг жем ... ... ... ... ... және ... құрамын толықтыра
түсетіндіктен, қосынды құнарлылығы құрамындағы жеке жемдікінен артатынын
ескеріп, ұрық ... ... ... бұқа басына 2—3 кг арпа мен
жүгері, 0,5-1,0 кг бұршақ, 0,5-1,0 кг тары дәнін, ... ... ... соя ... ... ... ... оған қоса 5—10 кг пішен, 1—2
кг шөп үны, 4— 6 кг сәбіз, 5-8 кг ... ... 3—5 кг қант ... қоректілігі бойынша бұқа рационы қыста — 25—40% ірІ, 20— ... 40—50% ... ... ... ... — 15— 20% ірі, ... 35-50% ... жемшөптен құрастырылады, яғни қысы-жазы олардың
азығының 40—50% ... жем ... ... Азық-тандырудың қажетті
қуаттылығы мен құнарлылығын қамтамасыз ету үшін ... қант ... ... ... ... ... ... және астық тұқымдастар
пішенін, бұршақ тұқындастар шөп ұнын, түрлі дән ... ... ... мен жануар тектес азықтарды енгізеді.
Енгізілген жеңіл қорытылатын тамыржемістілер рацион ... ... ... ... жеткізіп, шөп ұны, сәбіз, асқабақ каротинмен
байытады. Ас қорытуы дұрыс өтуі үшін бұқа ... ... ... ... жасунық болуға тиіс. Оның ондай деңгейін қамтамасыз ету үшін сиырға
қарағанда қарнының сыйымдылығы шектеулі бұқаға берілетін ... ... ... ... не кептіріп береді немесе жазғытұрым пішен жегізеді.
Бұқа денсаулығын ... ұрық ... ... үшін бұқа азығына
химиялық құрамы кедей, қоректілігі төмен ... ... ... ... ... мен ... жем қалдығы, т. б.) пен ... ... ... қойыртпақ, мезга, бөртпесі, т. б.), химиялық азот
қосындыларын (карбамид, аммоний суы,т. б.), ... ... бар ... (рапс, мақта, т. б.) күнжарасы мен шротын ... ... ... ... арықтауымен қоса шамадан тыс семірту де зияңды
екенін ескеру қажет. Семіз бұқаның шәуеттік ... ... ... ... нашарлайды және де ұрық сапасына арықтықтан көрі семіздіктіктің
залалы көбірек тиеді.
Дұрыс азықтандырылған бұқа потенциясы жоғары болып, әр ... 3-9 ... ... ұрық бөледі. Ұрык сапасын арнайы зерттеп және ... ... ... Асыл ... ... ... ... потенциясымен қоса жыныстык кон-дициясымен сипатталатын сыртқы түр-
пішінімен қоса қанындағы ... ... ... бақылайды. Дұрыс
азықтандырылған бұқа қанының сары суында қалыпты жағдайда 9—12 мг% кальций,
6—9 мг% фосфор, 1,8-3,2 мг% магний ... ... бұқа ... азықтарды (түріне қарай) мөлшерлеу
принциптері
Бұқаларға азық беру ... ... ... мен ... ... ... ... жасалады.
Бұқаларды тиімді азықтандырудың негізгі жағдайларының бірі оларды қажетті
энергетикалық деңгейде қамтамасыз ету. ... ... ... ... ... ... болады. Ал ұрығын алуға ... ... ... ... тыс маусымдарда бұқаларды
азықтандыру бірқалыпты болады.
Бір азық өлшеміндегі қорытылатын протеин ... ... ... – 100г, шағылысқа орташа пайдаланғанда – 125-130, ал
көбірек пайдаланғанда – 140г ... ... ... қорытылатын көмірсулардың оңтайлы саны ас қорытуды және
азықтық заттарды пайдалануды жақсартады. Бұл бұқалардың жыныстық ... ... Тағы бір ... жай, ... бай ... өте ... азықтандыру тұқым берушілердің жыныстық қабілетін төмендетеді,
олардың семіруіне әкеліп соқтырады және тұқым ... ... ... ... қанттың протеин мен ара қатынасы орта есепппен 1:0,8-1,2-
ге дейін болуы ... ... ұрық ... ... ... үшін ... ... қоректендірудің айтарлықтай маңызы бар. Әсіресе фосформен
азықтандыру ұрық сапасында ... роль ... ... жөн. ... рацион бойынша кальциймен арақатынасы (1:0,8-0,95 шамасы) ... ... ... ... ... ... мен ... қалыпты
қажетсінуін қамтамасыз ету үшін рационның бір азық өлшеміне ас тұзы ... 6,5 г және ... ... 7 ... қосылады, ал фосфор
тиісінше 4,5 және 6 ... ... ... ... мөлшері бойынша тәулігіне: бір басқа хлорлы кобальтты 5-40
мг, мыс күкірт қышқылын – 40225, марганец күкірт ... – 50-300, ... – 1,5-8, цинк ... -50-225 мг ... ... ... қарай қосу керек.
Витаминмен жеткілікті азықтандыруды ұйымдастыруда бәрінен бұрын бұқаларды
А витаминімен және ... ... ету ... орын ... ... ... Д витаминімен қамтамасыз етуді мұқият қадағалау керек. Д
витаминінің негізгі ... көзі ... ... ... ... ... егер мал жақсы серуендейтін болса, ... Д ... күн ... ... ... ... бұқалардың азықтық рационының құрамына әр түрлі азық: астық және
бұршақ тұқымдас жақсы ... ... шөп ұны, ... ... ... ... және бұршақ тұқымдас дәнді азықтар, ... ... ... ... азықтар, витаминдер мен минералдық заттар ұрықтың түзілуіне
әсерін тигізеді, ... ... ... ... ... қан, ... ет-сүйек ұндарын әсіресе жемді типті азық қолданатын
кезде оларды тәулігіне 50 грамнан 400 грамға дейін қосқан дұрыс.
Бұқаларға берілетін ... ... және ... 1-нші ... ... ... ... қалдығын: жом, барда, мезга, сыра ... ... ... ... бұқаларды көбірек шағылысқа пайдаланғанда, олардың
рационына витаминге бай ... ... ... ... ... ... және арпа ( сонымен қатар витамин (А,Д,Е) препараттарын қосады.
Бұқаың әр 100 кг тірі ... ... мына ... ... ... ... орта салмақты бұқаларға – 1,0-1,5 кг
Пішен, жоғары салмақты бұқаларға – 0,8-1,2 кг
Тамыр-жемістер – 1,0-1,5 ... – 0,8-1,0 ... ... ... бір ... – 2,0-5,0 ... қысқы кезеңдегі рационының құрамы қоректілігі ... ... -25-40 ... шырынды азықтар – 20-30 процент, жем – ... ал ... ... шөп -35-40 ... ірі азық – 15-20 процент, жем
– 35-45 процент болғаны жөн.
Бұқалар тәулігіне үш рет азықтандырылады. Таңертең, бір ... ... жем мен ... азықтардың ( қызылша, сәбіз) жартысын, 2-3 кг пішен
береді. Түсте – сүрлем мен шырынды ... ... ... ... ... ... жем мен ... берген дұрыс.
Қолдан ұрықтандыру кезінде, бұқалардың ұрығын алғаннан кейін азықтандыру
керек. ... ... 2-3 рет ... Етті бағыттағы тұқымдық бұқаның бір жылға қажет азық қоры (бір
басқа)
| |Бір айга 1 бас ... ... ... кг |Бір ... ... ... | ... |
| |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
| Көк шөп ... ... |765 |235 |39 |8 |61 |108 |19 ... | | | | | | | ... қа|750 |250 |50 |7 |68 |100 |25 ... | | | | | | | ... |800 |200 |28 |6 |55 |91 |20 ... | | | | | | | ... ... |751 |249 |21 |6 |55 |151 |16 ... | | | | | | | |
|5 ... |621 |379 |31 |10 |128 |185 |25 ... | | | | | | | |
| ... ... азықтар |
|1.Саз |713 |287 |33 |11 |95 |127 |21 ... | | | | | | | ... |680 |320 |45 |13 |108 |126 |28 ... | | | | | | | ... |689 |311 |39 |10 |86 |150 |25 ... | | | | | | | ... |610 |390 |40 |13 |135 |164 |38 ... | | | | | | | ... |693 |307 |42 |9 |95 |147 |14 ... | | | | | | | |
| ... азықтар |
|1.Жүгері |750 |250 |25 |10 |75 |119 |21 ... | | | | | | | ... |770 |230 |16 |2 |14 |188 |10 ... сы| | | | | | | ... |880 |120 |12 |2 |11 |87 |8 ... |750 |150 |23 |13 |83 |115 |16 ... ... | | | | | | ... қа|550 |450 |103 |17 |127 |148 |35 |
| ... ... |
|1.Сұлы |150 |850 |108 |40 |97 |573 |32 ... | | | | | | | ... |150 |850 |108 |32 |92 |577 |31 ... | | | | | | | ... |150 |850 |133 |20 |17 |668 |12 ... | | | | | | | ... |150 |850 |113 |22 |49 |638 |28 ... | | | | | | | ... ... |850 |146 |146 |70 |265 |50 |
| ...... ... ... ... |900 |171 |31 |207 |932 |441 ... қа|100 |900 |189 |29 |211 |362 |109 ... | | | | | | | ... |100 |900 |99 |18 |280 |409 |94 ... ұны | | | | | | | ... |100 |900 |51 |49 |306 |474 |20 ... | | | | | | | ... |100 |900 |865 |33 |244 |407 |649 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... мен қосындылар қоректілігі
| | ... ... ... ... | |
| |
| ... ... ... ... сабаны (қыста) ... ... ... (қыста) ... ... ... ... пішендемесі (қыста) ... ... азық ... ... |
|Құнарлы азық (қыста, жазда) ... шоп ... ... шөбі ... ... ... (қыста, жазда) ... ұны ... ... ... (жазда, қыста) ... ... ... қыста) ... ... ... ... ... ... қыста) ... ... ... ... |
|Минералдық қосынды лар студенттің таңдауы |
2 Етті ... ұрық ... ... ... ... ... рационы
(Бір басқа шаққанда, тірілей салмағы 1000 кг)
| ... ... жане азык ... кг ... ... |ы |
| |ы | | |
| | ... пшені ... | | |і |
| | | ... | | |мі |
| | ... ... |көк |
| | | |шөп |
| | ... пшені ... |
| | | ... | ... пшені ... | | |п |
| | | ... | | |ер) |
| | ... ... ... |
| | | ... ... ... ... (клевер) |азықт. сәбіз |бидай дәні |ас тұзы
|микэл. фосфат | | |Азық мөлшері, кг |- |- |35,0 |- |3,0 |52 |600 | ... ... кг |10,8 |- |7,0 |- |3,81 |- |- |10,81 | ... энерг, МДЖ
|124 |- |95,45 |- |31,5 |- |- |126,9 | |3.Құрғақ зат, кг |12,7 |- |10,225 ... |- |- |12,7 | ... ... г |2585 |- |2165 |- |399 |- |- ... |5.Қорыт. протеин, г |1565 |- |1245 |- |218 |- |- |1563 | |6.«Шикі»
клетч., г |2540 |- |2535 |- |51 |- |- |2586 | ... г |1725 |- |140 ... |- |- |1685 | ... г |1565 |- |420 |- |60 |- |- |480 | ... г |510 |- |480 |- |60 |- |- |540 | |10.Ас ... г |75 |- |- |- |- ... |- | ... г |75 |- |73,7 |- |2,7 |- |- |76,4 | |12.Фосфор, г ... |55 |- |10,8 |- |- |65,8 | ... г |120 |- |110,5 |- |10,2 |- ... | ... г |40 |- |37 |- |3,6 |- |- |40,6 | ... г |50 |-
|49,5 |- |1,2 |- |- |50,7 | ... мг |700 |- |590 |- |120 |- |- ... ... мг |120 |- |100 |- |19,9 |- |- |120,7 | ... мг |510 ... |- |99 |- |- |515,5 | ... мг |9,5 |- |2,8 |- |6,21 |- |-
|9,01 | |20.Марганец, мг |635 |- |574 |- |139,2 |- |- |686,2 | ... ... |- |9,7 |- |0,18 |- |- |9,88 | ... мг |800 |- |800 |- |3,0 |-
|- |803 | ... |15,0 |- |8,5 |- |- |- |- |8,5 ... |380 |- |350 |- |35,7 |- |- |385,7 | ... ... ... Жаздық
а) Рацион құрылымы (қоректілік %):
ірі азық____________________________________39,7__________-
_________________
шырынды___________________________________13,2____________-
_______________
көк шөп_____________________________________________________64,8________
құнарлы______________________________________47,03____________35,2________
_
б) Са:Р
қатынасы____________________________1,1__________________1,1_________
в) Қант/протеин
қатынысы_____________________1____________________1_______
г) 1 кг А.Ө-ге кеткен қорыт.протеин_____________-____________________-
_________
д) ... ... ... ... ... рацион азық
мөлшері
теңестірілді______________________________________________________________
______________________________________________________________
Техника қауіпсіздігі
- ферма мен бөлімшелерде бұқаны тексеруге, емдеуге ... ... ... ... ... тиіс;
- жұмыс біткен соң барлық бөлмелерде жұмыс орындарын тазартып, жинап,
ертенгі күнге дайындап қою ... ... бір рет ... ... ... ... өткізіп отыру керек;
- еденді, қабырғаларды, ... ... ... ... ... ыстық ерітіндісімен жуады;
- бұқа дәрігерінің, техниктің үстіндегі халаты мен басына киген ақ
қалпағы кіршіксіз таза ... ... ... ... ... ... резинадан жасалған алжапқыш, аяғына
резина етік киеді;
бұл арнайы киімдерді пунктен тыс басқа ... ... ... пен ... жуған кезде қайнатқан жөн, сонан соң үтікпен
басып кептіреді;
Қорытынды
Малды ... ... ... азықты үнемді жұмсап,
жануарлардың өнімділігін арттыруды, олардың денсаулығын нығайтып, ширақ ... оның ... өсіп ... ... ... ... талаптарды:малдың
түріне, жасына, жынысына, және олардан алынатын өнімнің мөлшері мен
сапасына ... ... ... ... ... ... ... оның құрылуы және қоректі затармен байланысын ескерген жөн.
Азықтандыру нормасы дегеніміз – ... ... ... ... ... ... өсіп ... және азықты
үнемдеп жұмсай отырып, жоспарланған өнім алуға ... ... ... ... Мал ... ... ... қоректік заттарға
протеин, аминқышқылдары, көмірсу, май, макро және микроэлементтер ... ... ... дәрежеде азықтандыру, жақсы жағдайда ұстап күту және
тиімді пайдалану оның ұзақ ... ... ... ... ... және ... ... ұрығының кепілі. Бұқаларды жеткіліксіз
және сапасыз азықтандыру олардың жыныс ... ... ... мен ... және ... ... ... азық беру нормасы олардың салмағы мен шағылыстыру кезіндегі
пайдалану жиілігіне ... ... ... ... ... ... бірі оларды қажетті
энергетикалық деңгейде қамтамасыз ету. Интенсивті пайдаланған жағдайда
жоғары азықтандыру ... ... ... Ал ... ... ... ... сондай-ақ шағылыстан тыс маусымдарда бұқаларды
азықтандыру бірқалыпты болады.
Тұқымдық бұқалардың азықтық ... ... ... ... ... және
бұршақ тұымдас жақсы пішен, сүрлем, шөп ұны, тамыр жемістілер, жемқоспасы,
жанышталған ... және ... ... ... ... ... ... кіруге
тиіс.
Бұқалар тәулігіне үш рет азықтандырылады. Таңертең, бір күнге
бөлінген құрама жем мен ... ... ... ... жартысын, 2-3кг
пішен береді. Түсте – сүрлем мен шырынды азықтың қалған бөлігі беріледі.
Түнге қарай ... жем мен ... ... ... ... ... А.Ә ... Н.Ә Жазылбеков, М.А. Кинеев «Қазақстанда мал мен құс
азықтандыру және азық ... ... ... 2006
2. Н. Омарқожаұлы « Мал азығын бағалау және ... ... ... А. ... Ж.С. ... « Ауыл шаруашылық малдарын азықтандыру»
практикумы. ... ... А.Ә. ... ... ... ... ... « Ірі қара шаруашылығы». Алматы, 2006
5. Н. Омарқожаұлы, Б. Әкімбеков « мал ... ... 2008

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ірі қара төлін өсірудің маңызы34 бет
Герефорд асыл тұқымды малының өнімділік қасиеттерін зерттеу58 бет
Етті бағыттағы бұқаны азықтандыру25 бет
"Қайрақ" ЖШС шарттарындағы абердин ангус тұқымды малдардың сипаттамасы39 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
«Асыл тұқымды көк түсті қаракөл қой шаруашылығында жұптау түріне байланысты селекциялық белгілерінің көрсеткіші»30 бет
«жұмыс аттарын азықтандыру»24 бет
«Мәдени Мұра» және «Асыл Мұра» бағдарламалары: аудиовизуалды құжаттар мәселелері37 бет
«Сиыр табынын толтыратын ұрғашы бұзауларды азықтандыру»26 бет
«Суалған буаз сиырды азықтандыру»20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь