Ірі қара төлін бардамен бордақылау

Аннотация
Нормативтік сілтемелер
Анықтамалар
Қысқартылған сөздер
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1 Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.1.Малды азықтандыру нормасы мен рацион туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ..7
1.2.Малды нориалап азықтандыру жүйесінің принциптері мен элементтері...8
1.3.Азық өлшеміне әсер ететін факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
1.4.Мүйізді ірі қара малының асқорыту ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
1.5.Техникалық өндіріс қалдықтарымен іріқара малын бордақылау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.6.Тананы 6.айдан 24.айға дейінгі кезеңде азықтандыру ерекшеліктері ... ..12
1.7.Бордақылау кезеңдеріне сәйкес қоректік мұқтаждығының өзгеруі ... ... ..13
1.8.Бордақылау кезеңдеріне қарай азықтандыру принциптері ... ... ... ... ... ... 15
1.9.Бордақылаудағы еркек таналарды азықтандыру ерекшеліктері ... ... ... ... 16
1.10.Бордақылаудағы ірі қара малының бір жылға қажет азық қоры ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
2 Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
3 Техникалық қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
Мал азықтандыру- зоотехния ғылымының төлдердің дұрыс өсіп- жетілуін сақа мал мен тұқым қуалау қасиетіне сац келетіндей мол да сапалы өнім алуын, мал азығының заттарын тиімді пайдалану жолымен мал денсаулығын сақтау олардың өз төлдері есебінен қалыпты және ұдайы өсіп отыруын қамтамасыз ету мақсатында ұтымды азықтандырудың негіздерін, әдістерін,технологиялық тәсілдерін зерттейтін саласы.
Мал азықтандыру жүйесі жөніндегі ғылыми және тәжірибелік материалдардың басым бөлігі мал шаруашылығы, оның ішінде ірі қара шаруашылығы саласына қызмет етуі тиіс.Ірі қара мал шаруашылығының нәтижелі дамытудың ерекше жолы, бұл саланы толығымен қарқынды технологияға көшіру, әрі әр табынның сапасын жақсарту, сұрыптау және жұп таңдау тәсілдерін молынан қолдану, мал азығын молайту, мал азығының сапасын жақсарту болып саналады.
Ірі қара мал шаруашылығы үшін маңызы өте зор. Жалпы мал шаруашылығының ішінде ірі қара мал шаруашылығынан алынатын өнім 60 пайыздан асса, ал Ресейдің солтүстік–батыс облыстарында, Балтық теңізі бойындағы республикаларда және ауыр өнеркәсіпті тәуелсіз мемлекеттер достастықтарының аймақтарында бұл өнім 65 – 70 пайызға дейін жетеді.
Ірі қара етін өндіру бордақылаумен аяқталады. Нәтижесінде малдың тірі салмағы жоғарылап, семіздігі жақсарып, еті сапалы болады. Бордақылаудан өткен малдардың ет шығымы 55 – 60 пайыз және одан көп болады да, дәмділігі жақсарады. Бордақылаудың нәтижесі ірі қара малының тұқымына, мал азығының құрылымына және сапалылығына байланысты, әсіресе рациондағы қант пен протеиннің « өз ара» қатынасының маңызы зор.
Малдың жасына қарай бордақылаудың өзінше ерекшеліктері болады, ет ұлпасының бітуі және қалыптасуы олардың биологиялық ерекшеліктеріне байланысты. Сондықтан бордақылауды бірнеше кезеңге бөледі. Оған: 13 – 15 айға дейінгі, 18 – 20 айға дейінгі, 2 жастан жоғары малдар жатады. Мал рационы жан – жақты сапалы болуы қажет. Барлық, бордақылау кезіндегі жұмыстар, әсіресе мал азығын тарату және қораны тазалау механизация тәсілімен өтеді. Наннан жасалынған барданы сүрлейді, ал картоптан жасалынған бардаға, салмағына қарай 6 – 8 пайыз ұсталған сабан қосады. Барданың құрамында көміртегімен және кальций аз болғандықтан, оның райионына арпа, жүгері, сұлы және минералды заттарды да қосады.
Қандай малды бордақылыған кезде олардың жейтін азықтарына өте мұқият қадағалау керек. Малды бордақылаудың ең басты мақсаты, ол сол малдан өзіне қажетті мөлшерде өнім алу барысында. Малдарды бордақылаған кезде әр берілген азықтардың нормасын, мөлшерін және де олардың беріліп жатқан рациондарының құрамын білу шарт.
1. Н. Омарқожаұлы « мал азығын бағалау және малды азықтандыру ».
2. А. Ә. Төреханов, Ж. К. Каримов, Ш. Д. Даленов, Д. Қ. Найманов, Н. Ә. Жазылбеков « Ірі қара шаруашылығы ».
3. А. Ә. Төреханов, Н. Ә. Жазылбеков, М. А. Кинеев « Қазақстанда мал мен құс азықтандыру және азық дайындау технологиясы ».
4. Қ. Қ. Қожанов « Төл ауруларын емдеу және олардан сақтандыру шаралары ».
5. А. Дәрібаев « Ауыл шаруашылық малдарын азықтандыру ».
6. Н. Омарқожаұлы, Б. Әкімбеков «Мал шаруашылығы»
7. Ж. Төлеуіш «Малың аман болса, май ішесің»
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылыми Министрлігі
М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Университеті
Кафедра:____________________________________
КУРСТЫҚ ... ... ... ... «Ірі қара ... ... бордақылау»
Орындаған ... ... ... ... және ғылыми
дәрежесімен ... ... ... ... ... ... бақылау:
_________________
(қолы, аты-жөні)
Шымкент 20____ж.
Ф.7.14-04
М. ӘУЕЗОВ АТЫНДАҒЫ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Кафедра «Ветеринарлық медицина және зоотехния»
БЕКІТЕМІН
Кафедра меңгерушісі___________
«____»__________________ 20_ ж.
ТАПСЫРМАСЫ ... ... ... жұмыс:
Студент__________________________тобы___________________
(аты-жөні)
Жұмыстың тақырыбы_____________________________________
______________________________________________________________
Бастапқы мәліметтер____________________________________
__________________________________________________________________
|№ |Курстық жұмыстың мазмұны ... ... |
| | ... ... ... |
| | | ... |
|1 | | | |
|2 | | | |
|3 | | | |
|4 | | | |
|5 | | | ... 1. ... ... ... ... күні ______, ... қорғалған күні__________
Жұмыстың жетекшісі_____________________________________________
(аты-жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға қабылдаған ________________________________
(күні, студент қолы)
Ф.7.14-05
Қазақстан республикасы ... және ... ... ... ... Қазақстан мемлекеттік университеті
Факультет «Агроөнеркәсіп»
Кафедра «Ветеринарлық медицина және зоотехния»
«БЕКІТЕМІН»
Кафедра ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... сұрақтарға жауап алынды:
1.____________________________________________________
2.____________________________________________________
3.____________________________________________________
Курстық жұмысты орындау кезінде алынған балл (60 ... ... ... (40 ... ______ ... ... ... бағасы__________
Курстық ... ... ... ... ____________________________
Комиссия мүшелері _____________________________
Қорғау күні_____________________________20___
Комиссия ... ________ 20__ж. «____» ... ... келесі құжаттарды жою және пайдаға асыру:
__________________________________________________________________
(құжаттың атауы және белгіленуі)
____________________________________________________________________________
___________________________________________________________ экземпляр
көлемінде.
Іс ... ... ... ... «_______» __________________________ж
Төраға ... ... ... ... пәнінен «Ірі қара төлін бардамен бодақылау» тақырыбына
жазылған курстық жұмыс 28 беттен ... ... ... ... ... азықтандыру 6 кесте) өзіндік жұміс, техникалық қауіпсіздік,
қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімі қарастырылған.
Нормативтік ... ... ... мына ... ... сілтемелер қолданылады:
МЕМ СТ 2, 104 – 68 ЕСКД Негізгі жазулар.
МЕМ СТ 2. 601 – 95 ЕСКД ... ... СТ 2. 6304 – 81 ... ... 2. 321 – 84 КҚБЖ ... Әріптік белгілеу.
МК (ГК) ҚР 04 – 2003. Экономикалық қызмет түроері бойынша ... ... ОҚМУ 4.02 – 2008. ... стандарты. Сапа менеджменті жүйесі,
құжаттарын ... ... мен ... ... ... ... ОҚМУ. 7. 11 – 2009. Университет стандарттары. Оқу – ... ... 2. 701 – 84 КҚБЖ ... ... ... мен ... ... жалпы талаптар.
Анықтамалар
Азық өлшемі- организімнің тіршілігі мен өнім өндіруге қажетті энергия мен
құрылымдық және биологиялық әсерлі ... ... ... ... ... ... 1 ... қажет азық.
Рацион құрылымы- рацион құрамына кіретін азық топтарының оның ... (а.ө. не АЭЗ ... ... ... ... ... нормасы деп- толықтырылған организм мұқтаждығының
18-30 көрсеткішін қамтитын деректер.
Азықтандыру рационы- малға жегізілетін жемшөп пен ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Азықтандыру типі- рацион құрылымындағы басым азық тобы немесе жекелеген
азық белгілейді.
Рацион – бір ... ... ... ... ... қоректік
заттары бір күндік нормаға сәкестендіріледі.
Мал азығын нормалау- мал ... ... ... толықтыру.
Қысқартылған сөздер
ҚЗ- құрғақ зат
ШП- шикі протеин
ШМ- шикі май
АЭЗ- азотсыз экстративті ... ... ... ......... – литр
а.ө. – азықтық өлшем
кДж – килоджоуль
МДж – мегаджоуль
% - пайыз
Мазмұны
Аннотация
Нормативтік ... ... ... ... ... мен ... туралы
түсінік..........................7
1.2.Малды нориалап азықтандыру жүйесінің принциптері мен ... ... әсер ... ірі қара ... ... ... қалдықтарымен іріқара малын бордақылау
әдістері....................................................................
................................................11
1.6.Тананы ... ... ... ... азықтандыру
ерекшеліктері......12
1.7.Бордақылау кезеңдеріне сәйкес ... ... ... ... ... ... таналарды ... ірі қара ... бір ... ... ... ... ... ... ... ... ҚАРА ... БОРДАҚЫЛАП ӨСІРУ ЖӘНЕ РАЦИОН ҚҰРУ»
1 Мына төмендегі сұрақтарға жауап жазыңыз:
1 Малды азықтандыру нормасы мен ... ... ... ... нормалап азықтандыру жүйесінің принциптері мен элементтері. ... ... әсер ... факторлар.
4 Мүйізді ірі қара малының ас қорыту ерекшеліктері.
5 Техникалық өндіріс қалдықтарымен ірі қара малын бордақылау әдістері
6 Тананы 6-айдан 24- айға ... ... ... ... Бордақылау кезеңдеріне сәйкес қоректік мұқтаждығының өзгеруі.
8 ... ... ... ... ... Бордақылаудағы еркек таналарды азықтандыру ерекшеліктері.
10 Бордақылаудағы ірі қара малының бір жылға ... азық ... ... ... ғылымының төлдердің дұрыс өсіп- жетілуін
сақа мал мен тұқым ... ... сац ... мол да ... алуын, мал азығының ... ... ... ... ... ... ... өз төлдері есебінен қалыпты және ұдайы
өсіп ... ... ету ... ... ... ... тәсілдерін зерттейтін саласы.
Мал ... ... ... ... және ... ... бөлігі мал шаруашылығы, оның ішінде ірі қара
шаруашылығы ... ... етуі ... қара мал шаруашылығының
нәтижелі дамытудың ерекше жолы, бұл ... ... ... ... әрі әр ... ... ... сұрыптау және
жұп таңдау ... ... ... мал ... ... ... ... жақсарту болып саналады.
Ірі қара мал ... үшін ... өте зор. ... ... ішінде ірі қара мал шаруашылығынан алынатын өнім 60 пайыздан
асса, ал Ресейдің солтүстік–батыс облыстарында, Балтық ... ... және ауыр ... ... ... достастықтарының
аймақтарында бұл өнім 65 – 70 пайызға ... ... қара етін ... бордақылаумен аяқталады. Нәтижесінде малдың тірі
салмағы жоғарылап, семіздігі ... еті ... ... ... ... ет ... 55 – 60 ... және одан көп болады да, дәмділігі
жақсарады. Бордақылаудың нәтижесі ірі қара ... ... мал ... және ... ... ... рациондағы қант пен
протеиннің « өз ара» ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері болады, ет ұлпасының
бітуі және қалыптасуы олардың биологиялық ерекшеліктеріне байланысты.
Сондықтан бордақылауды ... ... ... Оған: 13 – 15 айға дейінгі,
18 – 20 айға ... 2 ... ... ... жатады. Мал рационы жан ... ... ... ... ... бордақылау кезіндегі жұмыстар, әсіресе
мал азығын тарату және қораны тазалау механизация тәсілімен өтеді. Наннан
жасалынған ... ... ал ... ... ... салмағына
қарай 6 – 8 пайыз ұсталған сабан қосады. ... ... ... ... аз ... оның ... арпа, жүгері, сұлы ... ... да ... ... ... ... ... жейтін азықтарына өте мұқият
қадағалау керек. Малды бордақылаудың ең басты мақсаты, ол сол малдан ... ... өнім алу ... ... ... ... әр
берілген азықтардың нормасын, мөлшерін және де олардың беріліп ... ... білу ... ... бөлім
1.1 Малды азықтандыру нормасы мен рацион туралы түсінік
Мал азықтандыруды ... ... ... ... ... ... ... нормасының көрсеткіштеріне
сәйкестендіріліп құрастырылған азықтандыру рациондары, яғни ... мен ... ... ... іске ... азықтандыру
ғылымының мақсаты малдың қоректік қажеттігін мұқтаждық көрсеткіштеріне
сәйкес энергетикалық және құрылымдық ... ... және ... минералды,
биологиялық әсерлі қосындылармен жан-жақты толығымен қамтамасыз ету болып
табылады.
Малдың қоректік ... ... ... көрсеткіштермен
белгіленіп,өтілетіндіктен мұндай азықтандыру ж.йесін ... ... ... ... ... азықтандыру олардан
өндірілген өнім бірлігіне жұмсалған азық ... күрт ... ... ... ... ... шаруашылығы өнімін өндірудегі
жұмсалатын ... ... азық ... ... ... ... ... құны қымбаттанып,сана рентабельдігін
тқмендететін экономикалық фактор болып ... ... ... мал азықтандыруда организм қажеттігінен аз да
неиесе одан көп те мқлшерде азық жинау ... ... ... ... ... заттар зат пен ... ... ... ете ... да, төл өсімі мен жетілімін тежеп,сақа малдың
өнімділігін ... ... ... көп енген
қоректік заттар ас қорыту ... ... ... ... ... бір ... өзіндікқұнын
қымбаттатса, екінші жағынан,зат алмасуын да бұзып,оған кедергі келтіреді.
Организм тіршілігінің қоректік ... мал ... мен ... ... ... және ... ... азықтандыруды малдың ... ... ... ... мен оны ... ету үшін малға
жегізілетін жемшөп пен азықтық қосындылар ... ... ... ... сәйкестендіру арқылы жүзеге
асырады.Азықтандыру нормасының негізінде ... ... ... ... өтейтін мал басына жегізілетін азықтар мен
азықтық қосындылары құрастырады.Рацион ұқүұрылымы мен құрамы мал түлігі ... ... ас ... ... ... ... зат алмасу
ерекшелігіне сәйкестендіріледі.Рацион құрамына кіретін азық топтарының оның
жалпы қоректілігіне пайыздық ... ... ... ... басым азық тобы не жекелеген азық мал ... ... ... ... әр азық пен ... ... топтың
мөлшері мен арақатынасы мал түрінің, жасының, ... ... ... ас ... ... ... ... жемшөбінің желінуі малдың қарын аумағы,яғни оның
сыйымдылығымен ... ... ірі және ... ... тиетін
үлесі қарындағы ас қорыту ерекшеліктеріне байланысты өзгертіледі. Рацион
құрылымын белгілегеннен ... оның ... ... қорек заты
бойыншща алынған көлемін нормаға сәйкестендіреді.Азықтандыру ... мал ... ... етуге және өнім түзуге қажет өнім ... ... мен ... ... ... бөледі.
1.2 Малды нормалап азықтандыру жүйесінің принциптері мен
элементтері
Мал нормалап ... ... ... ... мал ... ... түріне,жасына,жынысына,физиологиялық жағдайына,тірілей салмағы мен
өнімділік деңгейіне байланысты өзгеретін ... ... ... дәл ... ... ... тіршілігін
қамтамасыз етіп,өнім өндіру қажеттілігінен туындайтын ол мұқтаждық көлемі
дене тірілей салмағы мен ... ... ... ... жұмыртқалағыштығы секілді өнімділік ... ... ... ... ... ... ... мен қоректік заттар
мұқтаждығы абсолюттік тынығудағы малды ашықтырып барып анықтайды.Өнімділігі
орта деңгейлі еш жұмыс істемей тынығудағы мал денесіндегі ас ... ... ... ... сақтауға
организмдегі жалпы энергия шығынының 40-60
жұмсалатын энергия көлемі өседі.
Былайша айтқанда,мал денесі ірі болып,тірілей салмағы ауырлаған ... ... ... жұмсалатын қоректік заттар ... ... ... ... оған жұмсалатын қоректі заттар үлесі
артады.
Организмдегі таза өнім ... ... ... ... тікелей
калориметриялық бомбада жағып немесе есептеп шығарады.Бірақ өнім ... ... ... ... қамтамасыз ету қажет болғандықтан, организм
мұқтаждығы өнім энергиясы мен оны өндіруге жұмсалатын энергия ... ... ... оның ішкі ... ... ету мұқтаждығы сыртқы орта ... ... осы ... ... ... белгіленеді.
Азық рационындағы принциптері:
1. азық нормасын анықтау
А) малдың түрі, жасы
Б) одан алынатын өнімнің түрі, мөлшері
С) малдың ... ... ... малдың қоңдылығы
Е) жылдың мезгілі
2. Азықтың түрлері:
А) рационға кіретін азықтардың түрлері
Б) ірі азықтар
С) шырынды азықтар
Д) құнарлы азықтар ( ... ... ... минералды азықтар
Ж) биологиялық әсерлі азықтар
3. малдың өнімін анықтау:
4. жылдың ... ... ... ... ... ... жынысын, жасын анықтау
7. малдың ас қорыту ерекшеліктерін анықтау
1.3 Азық мөлшеріне әсер ... ... ... ... ... ... ... анықтау үшін
О.Кельнер 1893 ... ... 18 жыл ... ... 100 шақты
бордақылаудағы өгіздерге газреспираторлық тәжірибелер жүргізіп,малдың
денесіне ... ... және май ... ... ... ... ... респираторлық тәжірибесінде таза
қоректі заттардың өнімділік ... ... ... ... ... ... рациоға қосымша таза қоректі заттар қосып,азотсыз
экстрактивті ... ... ... ... жаңғақ майының
эмульсиясын берген.
Егер қорытылатын қоректі заттар арөылы есептеген май ... ... азот пен ... ... ... ... ... май
мөлшеріне тең болса,онда О.Кельнер ондай азықтарды құнарлы ... ... ... ... май ... ... азот пен ... арқылы есептеген,қорытылатын заттардың есебімен есептегендегі май
мөлшерінің арақатынасын толықтыру коэффициенті дейді. Осы коэффициенттірді
пайдалана отырып кез-келген азықтардың құндылығын ... ... ... ... ... деп ... ... қоректілігін өлшейтін бірлікті
айтады. Совет елінде иең ... азық ... ... азық ... ... ... орыстың ұлы ғалымы профессор Е.А.Богданов бастаған комиссия
есептен шығарып,1933 жылы шаруашылыққа енгізілген.
Ірі және көк ... ... азот пен ... ... ... май байлану мөлшері мен ... ... ... май байлану мөлшерінің айырмашылығы өте көп. ... ... ... қорытуға жұмсалуы көміртегінің ... ... ... ... ... ... ... байлануы азайды.
Тәжірибенің нәтижесінде ... 100г ... ... ... үшін 14,3г май ... екенін анықтаған, яғни 100г желінген клетчатка
май байлану ... ... ... ... өнімділік қасиетін анықтау үшін крахмалдық
май байлау мөлшерін қолданған.Осы коэффициентті пайдалана отырып,әрбір
органикалық қорытылған ... ... азық ... ... ... ... Мүйізді ірі қара малының ас қорыту ерекшеліктері
Мүйізді ірі қара мал ... көп ... ... ... ... ... көк шөп және басқа аумақтағы жемшөппен
қоректенеді.Мүйізді ірі қара мал азықтандырылуын ... ... ... және етті ... ... сала ... байланыстырады.Сүт өндіруге
сүтті бағыттағы қара ала,әулие-ата,қырдың қызыл,симментал, бурыл латыш және
де сүтті-етті бағыттағы алатау секілді ... ірі қара мал ... ... сүт ... ... құрамы өте
күрделі,ал қоректілік тұрғысынан төлге жұғымды сиыр желінінде ... ... ... сұйық.
Бордақылау рационының құрылымын мал денесіндегі бұлшық ет пен сапалы
майы ұлғайып, сойыс шығымы ... ... ... мен ... ... құрамында төл тіршілігіне қажетті барлық дерлік қоректік,минералды
және биологилықәсерлі заттар ... ... ... ... ... сүттің құрамы желінген ... да, ... да ... ... Сүттегі қант мөлшері қандікінен 90есе,май
мөлшері 18-20 есе азайып,кальций мен фосфор ... де ... ... жоғары шоғырланады.Лактоза деп аталатын сүт қанты қан
плазмасындағы ... сүт ... ... фосфотидтер мен басым
бөлігі сірке қышқылы болып келетін ұшпалы май қышқылдарынан, ал сүт ... ... ... ... ... сүт ... ... қарындағы микробиологиялық метоболизмде пайда болып, тікелей қанға
енетін ... май ... да ... ... ... ... ... сүт құрамына өзгеріссіз енеді.
Жайылымда салмақ қоса ... ... ... жем ... 18 айға ... ... ірі қара ... тек жайып
семіртуге келмейтінін ескеріп, олардың жоғары ... ... ... ету үшін қосымша арпа, сұлы, жүгері жармасын және құрама жеммен
азықтандырады.
Бордақылаудағы малға берілетін азықтарды ... ... ... ... ... ірі ... және жем азықтар деп
бірнеше топқа бөледі.
Сиыр етін өндіру үшін етті ... ... ірі қара мал ... ... ақ бас, қалмақ, галловей, санта-гертруда,т.б. тұқымдарын
өсіруде.Бұларды жеделдетіп өсіріп,бордақылап етке сояды.Сондықтан ... сиыр ... ... ... мейлінше мол жеп, ас ... ... ... ... ... етті ... ... азықтандыру арқылы қысқа мерзімде тірілей салмағы мен қоңдылығын
жоғарылату көзделуде.
1.5 Техникалық ... ... ірі қара ... ... өндірістің азықтық қалдықтарынан мал ... ... ... ... ... және ... өндірісінің қалдықтары
қолданылады.
Қант өндіретін заводтарда ... ... қант ... ... жұқа ... диффузорларға салып, ыстық сумен өңдейді. Содан
салған ... жом ... ... 90% су, 2,1 %, ... 0,6 % май, 3,0% клетчатка, 3 %
азотсыз экстрактивті заттар болады. 100 кг 10 ... ... 0,9 ... ... ... ... ашып бұзылатындықтан ұзақ сақталуға, алысқа тасуға ... ... ... ... сығымдаудан өткізеді, сөйтіп ылғалдығын -80-85%
төмендетеді, арнайы фларды сақтайды. Мұндай ... ... ... өлшеміне дейін көтеріледі.
Жомның қоректілігін көтеруге азот, фосфор, күкірт, натриймен байытылған
консерванттарды ... ... ... қалдығы – мезга деп аталады. ... ... зат ... 24,1% ... жоғарылап, протейні 1,2 % көбейеді.
Тез бұзылатын болғандықтан мезганы тез арада ... ірі ... беру ... ... сақтау.
Барда спирт өндірісіндегі ашықталу процентінің қалдығы. Оның ірі қара
бордақылаудағы орны ... ... ... ... оның ... түрлі болып келеді. Ең қоректісі –астық тұқымдастарының ... 8-11 % азық ... ... ... ... ... ... және кртоп бардасын құрғақ
тірі азықтармен араластырып, бордақылаудағы ірі қара ... ... жас ... ... 50-70 л, сақа ... 80-90 л ... барданы кептіргеннен кейін қалған ... ... ... ... мен ... ... витамин азық барда
сүзбесін жасап, нормамен бордақылаудағы ірі ... ... ... ... – арпа ... ... ... Протеин мен клетчаткаға
өте бай.
Жаңа дайындалған сыра ... ... ... 8-12 кг,
таналарға 8-10 ег, бұзауларға 3-5 кг, бордақылаудағы ірі қараға 15-20 ... тез ... ... іш ауруына шалдықтыратынын ескртіп, тез
желінуін қадағалау қажет.
Сыра ашытқысы – сыра ашытқанда алынады. ... 0,1-0,2 кгт ... сыра ... ... ірі қара ... ... ... сиырына берген тиімді себебі, сүтінің майлылығы артады.
1.6 Тананы 6-айдан 24-айға дейінгі кезеңде азықтандыру ерекшеліктері
Тана - ... ... ... ... қосуына қарай анықталады.1
жасқа дейінгі мүйізді ірі қара мал төліне 1 кг ... ... ... ... г ... ... керек болса, 1-2 жасында-8-9 а.ө.,800-
900г қорытылатын протейн қажетте, бордақылаудағы сақа мүйізді ірі ... -10-12 а.ө., 700-960 г ... ... керек. Яғни жасы өскен
сайын салмақ қосуына азық жұмсалуы да ұлғая түседі. ... етке жас ... ... ... табылады. Мұныңмәнісі-жас мал денесінде
азот/протеин/балансының оң болуынан ... ... ... бұлшықет
құрамындағы ақуыз түзілуі есебінен, ал денесінде азот /протеин/ ... сақа мал ... ... май ... ... ... ... бұлшықет түзілуіне одан энергетикалық
қуаттылығы ... 1кг май ... аз ... ... әр 1кг ... ... қосымына 6айдан 1 жасқа дейін 1а.ө. ... ... ... бар - 6-7 ... ... ... ету үшін тәулігіне 6 айдан соң 1 жасқа дейінгі малға – 6-7 ... ... 4-5 кг ... 1кг ... 0,5 кг жем, 25 г ас ... 25 г
азықтық бор немесе фосфат, 1 жастан 2 ... ... ... – 7-8 ... 6-8 кг ... 5кг ... 2кг ... 0,5-1,0 жем, 40-45 ас тұзы
және 30-35 г ... бор ... ... ... ... отын ... кең ... 7-9 айлық бұзауларға
тәлігіне – 18-22 кг, 10-12 айлықтарына -22-26 кг, 13-15 – ... ... кг, 16-18 ... -30-35 кг көк шөп ... ... бұл ... жемді шығындамай, үнемдеп, еркек тұқымдық бұқашықтарға ғана жұмсауға
болады. Жайылым отына жас мүйізді ірі қара ... ... ... ... ... ... ірі ... жегізіп барып, жайылымға шығарады.
Орта есеппен алғанда, 1 жасқа дейінгі тана-торпаққа- 12ц көк шөп, 5 ц
пішен мен 2ц ... ... 7 ц ... 14 ц ... мен 4 ц ... ... 18 ц ... ... 4 ц ... жем мен 3 ц төсеніш
жұмсалса, 1 жастан асқандарына – 15 ц көк шөп , 8 ц ... мен 4 ц ... 12 ц ірі ... 32 ц ... мен 13 ц ... ... ... 40
ц шырынды азық, 4-6 ц құнарлы жем мен 4 ц төсеніш жұмсалады.
Тана торпаққа тәулігіне жегізілетінт ірі азық ... – 36, ал ... пен жем ... – 2рет ... ... ... ... жөн: екртелі-кеш
жем шырынды азықтарды екі бөліп жегізеді де, оған дейін де, арасында ... ... де ірі ... ... ... Ірі азық пен ... тазартылған
тамыр жемістілерді турап берген жөн.
Дұрыс азықтандырылып, бағылып, ... ... 6 ... – 130-150 кг,
12 айлық тана торпақтар – 220-230кг, 18 ... ... – 300-320 ... тартып, ұрықтандыруға жарап қалады. Ұрықтандырылған құнажындардың
күтімін күшейтеді. Олардың ... ... ... ... ... соңғы 3 айында азығына тәулігіне 2-3 рет құнарлы жем қосып
күшейтеді.
1.7 Бордақылау ... ... ... ... ... ... құрылымының ерекшеліктеріне ... ... үш ... бөледі:
- бордақылау басындағы алғашқы 30-40 күнгі алғашқы немесе ... ... ... қойылған малды, бордақылау түрін
айғақтайтын ... ... ... ... ( ... ... жомды, бардалы, жэемді т.с. бордақылау) үйретіп, оны көптеп жеуге
бейімдейді;
- одан кейінгі 40-50 күнгі ортаңғы немесе ... ... ... ... ... азықты мейілінше көп жегізіп, салмағын
арттырады;
- бордақылаудың соңғы 30-40 ... ... ... аяққы бордақылау
кезеңінде негізгі азық мөлшерін біршама ... ... ... ... ... ... ... тәбетін ашып салмақ қосуын
сақтап, етінің сапасын арттыру үшін, ... ... ... мал өсуінің биалогиялық ерекшеліктеріне сәйкес , 1,5 жасқа ... ірі қара ... ... еттерін ұлғайтуға мүмкіншілігі жоғары екенін
пайдаланып – ұшасының бағалы жерлері саналатын арқа, бел, жамбас, ... ... ... ... ... келе ... ет ... энергиясы
бәсеңдеп, денеде май байланымыбасымдылық алады. Май тек тері ... ... ет ... ... ет ... ... ет пен май ... бірінің
үстіне бірі қабаттаса өскендіктен түрі тауарлы, «мәрмәрлі» болып келеді.
1,5-2 жасар мүйізді ірі қара малды бордақылау рационы, ... | | ... ... ... ... ... | | |
| | ... ... ... |
| ... |20-25 |25-30 |20 ... |Сабан |3 |2,5 |1 |
| ... |- |2 |2 |
| |Жем |1,3 |1 |1,9 |
| |Ас ... г. |30 |32 |35 |
| ... |30-40 |50 |40 ... ... |- |- |2 |
| ... |4 |4 |1 |
| |Жем |0,6 |0,8 |1,4 |
| |Ас тұзы |35 |40 |45 |
| ... жом |30-35 |40-45 |40 ... ... |- |- |1 |
| ... |3 |3 |2 |
| |Жем |1,4 |1,8 |1,9 |
| |Ас ... г. |30 |40 |45 |
| ... |60 |60 |60 |
| ... г. | | | |
| ... |10 |10 |8 ... |Жем |3,2 |4,2 |5,8 |
| |Ас ... г. |30 |33 |35 |
| ... ... |10 |15 |30 ... азықтандырылған мүйізді ірі қара малдың төлі бірінші жылы – ... ... ... 50%, ал екінші жылы – ... ... ... қосылымының тек 70%, ал үшінші жылы – ... ... ... тек 50% ... ескеріп, малды жас кезінде бордақылау қажет.
Мысалы, бірінші жылы 220 кг қосымша салмақ қосқан жас мүйізді ірі қара мал,
екінші жылы – 150 к, ал ... жылы тек 70-75 кг ... ... ... ... ... мүйізді ірі қара малды жас ... ... ... қарқынды түрде бордақылыған тиімді. өйткені, ... ... ... ... ... қоса оған жұмсалатын
жемшөп шығынын да ... ... ... 1,5-2 жас ... ... ірі қара малдың әр 1 кг қосымша салмақ қосуына ... 6-7 а.ө. ... ... ... ... ... – 5-6
а.ө. бордақылаудың соңына қарай – 8-9 а.ө ... ... ... ... ірі қара ... денесінде ақуыз (бұлшық ет) байланымен
қамтамасыз ететін азот ... ... ... ... ... оң көміртек балансы қамтамасыз ететін энергетикалық қуаттылығы, яғни
азықтық шығын сыйымдылығы, қара еттікінен жоғары май байланымы ... ... әр 1 кг ... ... ... 10-12 а.ө. жұмсайды. Сондықтан
олардың бордақылау мерзімін созып, жемшөп шығынын ұлғайтпай, 80-90 ... ... ... ірі қара мал ... калориялық қуаттылығы жас малдың
етімен салыстырғанда ... ... ... аз ... ... кезеңдеріне қарай азықтандыру принциптері.
Еттке өткізілетін немесе соғымға союға арналған ірі қара ... ... мен ... ... жоғарылататын сойыс салмағы мен қоңдылығын
көтеру үшін азықтандыруды күшейтіп, жедел бордақылайды..
Әдетте ұрғашы бұзаулардытұқымға қалдырып, ... ... ... сойып сатады. Айталық жас мал сақа малға қарағанда тез өсіп, аз ... ... ... ... ... олар ... салмақты,негізінен,
бұлшық етті өсіру есебінен қосады. Мәселен 1-жасқа дейінгі жас төл әр 1 кг
салмақ ... 6-7 ... ... ... ... екі есе көп 12-14
а.ө. жұмсайды.Сондықтан іс жүзінде ең пайдалысы жас ... ... ... бордақылап,1,5 жастан асқанда 400 кг тірідей салмаққа жнткізіп,
жоғары қоңдылықпен етке сою болып табылады. ... 6-12 ... ірі қара ... өте ... ... ақ қамтамасыз етуге болады.Мүйізді ірі қара малды
жайып семірту үшін, 1 басқа 2-5-га жайылым ... ... ... ... кг көк ... ... 1,0-1,5 кг жем берілсе, ... ... ... жайылым отына малды дұрыс жайса,жас мүйізді ірі қара мал ... ... ... 50-60%, ал сақа мүйізді ірі қара мал 100-120 күнде 30-
40% арттырады.
Бордақылаудағы малға берілетін ... ... ... ... қасиеттеріне қарай ірі шырынды және жем азықтар деп
бірнеше топқа бөледі.
Бордақылаудағы ірі қара төліне рационын ... және ... ... ірі ... ... әрә ... ... табиғи шабындықтар мен
екпе шөптер пішенін, ... ... мен ... ... ... шөп кесіндісін, дәнді дақыл сабанын жұмсайды.
Мүйізді ірі қара малды бордақылауда келесі рацион ... ... ... 9-10 кг ... ... 2-3 кг пішен, 1-1,5 кг ... 30 г ас ... 60 г ... ... 9-12 ... кг ... сүрлемі, 2-2,5 кг пішен, 1-1,5 кг сабан, 1-1,2 кг ... 40г ас ... 80 г ... айлықтарында 25-27 кг
жүгнрі сүрлемі, 1-1,5 кг пішен, 3-4 кг сабан,1-2 дән ... 45 г ... 100 г ... үшкальцийфосфат;
Табиғи жайылым ең арзан мал азығы болумен қатар малдың салмақ қосуына
қажетті бүкіл қоректік заттарға өте бай,биологиялық ... ... ... ... ... ... ... бордақылаудағы 300-350 кг- дық
топырақтарға сүрлем, картоп, тамыр жемістілер мен ... ... 35-40 кг ... ... 3-4 кг пішен, 2-3кг сабан , 3 кг құрама
жем ... ... жем ... 50 г ас тұзы мен 60 г ... ... ... ... Бордақылаудағы еркек таналарды азықтандыру ерекшеліктері.
Бордақыланатын бұқашықтар 6- айдн асқанда піштіріледі. Бұдан ерте
піштірілсе, ... өсуі ... ірі қара ... ... ... және ... ... кейін терісі сыпырылып, ішіек қарыны алынған,
бассыз, ... ... ... ... сойыс шығымы 40-50%
аралығында ауытқиды. Тәулігіне басына 800-1000 г ... ... ... ... ... бордақыланған етті тұқымдардың немесе ... ... ... ... болады. Оны жоғарлату үшін тірідей салмағы
300 кг-ға жеткен бұқашықтарды қысқы 4- ... ... ... ... 16-18- ... тірідей салмағы 400-420 кг жеткенінші
орташа тәуліктік салмақ қосу 1000 г- нан асатындай етеп жалпы ... а.ө. ... 650-750 г ,ас ... г, ... -43 г ... г, ... 60 мг рационы мен азықтандырады. Мұндай құнарлы
азықтандыру болмаған жағдайда басқа жергілікті ... ... ... ірі қара мал ... 5-6 айға ... ... және 7-8 айға
созылатын ұзақ мерзімдік бордақылауға қояды. Ұзақ ... ... қара ... етке 1-1,5 ... 2-2,5 ... тірідей салмағы 450-500 кг
–ға жетіп ... бұл ... еті ... ... ... ... ... өндірілген еттің өзіндік құнын арзандату үшін ірі қара мал
төлін бордақылауды азық ... ... ... қатар бағалы жайылым
отымен қатар жас жүгері паясы, беде, жоңышқа,бұршақ,сұлы, күздік қара бидай
және басқада көк азықтарды кеңінен ... ... ... ... өсіп-жетілуі
тежелетіндіктен, 1-1,5 жасқа ... ... ... ... піштірмеуге болады. Өйткені, піштірілмеген бұқашықтарды салмақ
қосуы ... 10-15% ... ... ... шығымы басым
түсетіндіктен, әр-бір кг салмақ қосуына жұмсалатын азық мөлшері 0,5-1 а.ө.-
не кемиді.
Олардың еті ... ... ... ... де ... жоғары, бағалы
келеді. Бірақ байланбай,жайылымда ұрғашы мал мен бірге жайылып семіртілетін
бұқашықтрды міндетті түрде піштіреді. Ірі қара төлі ... ... 6-9 ... ... ... ... малға
берілетін азықтарды олардың қоректілеріне, құнарлығына,және ... ... ірі ... және жем ... деп бірнеше топқа бөледі.
Мысал ретінде ірі азықтарды және жем азықтарды алуға болады.
Ірі азықтарға организімде сіңімділігі төмен, ... ... ... ... азықтар жатады. Шырынды азықтардың құрамынды көп мөлшерде су
боады. Оларға көк шөп, сүрленген шөп ... ... ... ... ... ... бөлек рацион жасалып,ондағы белгіленген
азақ түріне және нормасына мұқият қарау ... ... ... ... жөн. ... ірі қара ... рационын шырынды және құнарлы
азықтардан кейін ірі жемшөппен толықтырып әрә ... ... ... мен екпе ... ... ... дақылдар мен бұршақ тұқымдастар
пішендемесін, кептірілген шөп кесіндісін, дәнді дақыл ... ... ірі ... ... ... ... ондағы шөп көлеміне
байланысты өзгереді. Мысалы тәулігіне 20-25 шырынды азық ... ірі ... төрт жүз кг ... ... бес кг, ... ... үш жүз кг ... алты кг ірі ... ... ... Бордақылаудағы ірі қара малының бір жылға қажет азық
қоры.
Рациодағы құрғақ заттағы энергия мен ... зат ... ... ... ... ... ... мөлшерлейді. Жылдық сауымы
3000-4000 кг болатын орташа өнімді сиыр ... ... ... ... 26-22% көлемінде сақталу керек болса, жылдық сауымы 5000-6000кг
болатын ... ... сиыр ... ... ... 20-16% дейін
төмендетіледі. Жасұнық көлемінің төмендетілуінен жоғарылатылған рационның
энергетикалық қуаттылығын ... ... жем ... реттейді.
Сауымның алғашқы 100 күнінде 1кг сүтке шаққанда жылдық сауымы 3000кг ... ... ... 4000кг ... 290-310 гр ... ... ... 380-400гр құнарлы жем жұмсауы керек деп есептелінеді.
Сиыр өнімділігі өскен сайын өнім ... яғни 1кг ... ... шығыны азаятындықтан, азықтандыру тұрғысынан жоғары өнімді сиыр
ұстау тиімді.
Сауын сиыр рационы ... сүт ... оң ... ететін шырынды азықтарға
негіздей отырып құрастырады. Олардың үлесі рацион жалпы қоректілігінің 45-
55% жеткізіледі. Шырынды азық ... ... көк шөп, ... ... ... жемістілер жұмсалады. Рационға енгізілетін жем мөлшері
сиыр өнімділігі мен ... сиыр ... ... ... ... сүт түзу ... ... дайындалған құрама жем түрінде берген тиімді. Мұндай
мүмкіндік болмаған жағдайда сиыр ... ... ... ... ... дән жармасы мен ұнтақтарынан құрастырып, қалғанын құнарлылығы ... ... мен ... сірне, құрғақ жон, барда, бөрітпе, шөп ұны секілді
азықтармен жеткізеді. 100 кг ... ... ... сауын сиырға 4-4,5
кг шырынды жемшөп жегізуге болады. Мүрлемдегі қан азыған толықтырып,
месқарындағы ... ... ... оңтайлы қант протейіндік
қатынасты орнату үшін сүрлемнің қоректілігі ... 1/3 ... ... ... ... ... қайыратын мал болғандықтан, сауын сиырдың ... яғни ... ... ... ... 100 кг тірідец салмағына
шаққанда 1-1,5 кг аумақты ірі жемшөп жегізілуі ... ... ... ... ірі ... ... арзандату үщін қоректілігі бойынша оның
1/3 бөлігін ... ... ... ... болады.
2 Өзіндік зерттеу
1. Азық қоректілігін ... ... азық ... ... ... мен ... ... туралы түсінік беріліп, оны бағалау
тәсілдері келтіріледі.
1. 1.Көк ... және ... ... ... азықтар
4.Құнарлы азықтар
2. 5.Минералды және витаминді азықтар.
3. 1.1. ... ... ... %
4.
|Азық- | Су |Құрғақ |«Шикі» |«Шикі» ... |АЭЗ ... ... | |зат ... |май |клетчатка | |күл ... шөп ... ... |751 |249 |21 |6 |55 |151 |16 ... | | | | | | ... |800 |200 |28 |6 |55 |91 |20 ... | | | | | | | ... |765 |235 |39 |8 |61 |108 |19 ... | | | | | | | ... |750 |250 |50 |7 |68 |100 |25 ... |800 |200 |31 |8 |58 |86 |17 ... | | | | | | | ... азықтары ... ... |390 |40 |13 |135 |164 |38 ... |713 |287 |33 |11 |95 |127 |21 ... | | | | | | | ... |689 |311 |39 |10 |86 |150 |26 ... |693 |307 |42 |9 |95 |147 |14 ... |560 |440 |43 |17 |140 |205 |35 ... шөп ... ... |162 |838 |88 |28 |266 |387 |69 ... |750 |250 |50 |7 |68 |100 |25 ... |170 |830 |39 |17 |324 |368 |82 ... | | | | | | | ... |846 |37 |13 |364 |359 |73 ... саб. | | | | | | | ... |156 |844 |74 |17 |33 |379 |341 ... | | | | | | | ... ... ... |770 |230 |16 |2 |14 |188 |10 ... | | | | | | | ... |880 |120 |13 |1 |9 |87 |10 ... | | | | | | | ... |900 |100 |11 |2 |9 |60 |18 ... |780 |220 |18 |1 |8 |182 |11 ... |894 |106 |10,0 |4,7 |9,3 |65,8 |16,2 ... ... ... |850 |218 |19 |54 |532 |27 ... ... |850 |319 |146 |70 |265 |50 ... |150 |850 |108 |40 |97 |573 |32 ... | | | | | | | ... |150 |850 |108 |32 |92 |587 |31 ... | | | | | | | ... |150 |850 |113 |22 |49 |638 |28 ... | | | | | | | |
| ... – витаминді |
|қоспалар ... |100 |900 |178 |157 |--- |53 |512 ... | | | | | | | ... ... ... |-- | |------ |----- |------- |--- |----- ... азықтық|----|39 |---------|---------|-----------|------|---------|
|фосфат |-- | |------ |----- |------- |--- |----- ... |----|41 ... |-- | |------ |----- |------- |--- |----- ... | | | | | | | ... |----|37 |---------|---------|-----------|------|---------|
|бір аммони|-- | |------ |----- |------- |--- |----- ... | | | | | | | ... ... мен ... ... | ... ... 1килограмында |
|Көрсеткіш | |
| ... ... |
| ... | ... |
| | ... ржан ... | | ... |
| | ... ржан ... |
| | | ... |
| | ... ржан ... |
| | | ... |
| | ... ржан ... | | ... |
| | ... ржан ... |
| | | ... |
| ... ржан ... |арпа дәні |жүгері дәні |ас тұ зы,г |бор,г |мик
эл.мг |фос
фат,г | | |Азық мөлшері, кг |- |70,0 |6,0 |1,2 |1,6 | 50 |30 |60 |70 | ... ... кг |9,4 |4,9 |1,1 |1,38 |2,13 |- |- |- |- |9,51 | ... МДЖ |94,0 |77 |25,5 |12,6 |19,52 | | | | |134,62 | ... зат, ... |7 |5,076 |1,02 |1,36 | | | | |14,456 | ... ... г |1250 ... |135, |147,2 | | | | |2464,8 | |5.Қорыт. протеин, г |750 |1470 ... |107,2 | | | | |1709,2 | ... ... г |2090 |770 |2184 ... | | | | |3081,6 | ... г |1125 | | |582 |896 | | | | |1478 ... г |750 | |280 |164 |320 | | | | |764 | ... май, г |355 |420
|78 |26,4 |68,8 | | | | |593,2 | |10.Ас ... г |60 | | | | |50 | | | |50 ... г |56 |14 |20,4 |2,4 |0,64 | | | | |37,44 | ... г ... |6 |4,56 |4,32 | | | | |56,88 | |13.Калий, г |84 |49 |45,6 |6 |5,92 | |
| | |106,52 | ... г |25 | |10,8 |8,32 |10,4 | | | | |29,52 ... г |34 | |15,8 |7,88 |10,48 | | | | |34,16 | ... мг |660
|413 |2160 |60 |67,2 | | | | |2700,2 | ... мг |95 |1050 |10,8 ... | | | | |1075,4 | ... мг |495 |189 |174 |43,3 |31,2 | | | ... | ... мг |6,6 |3,5 |1,86 |0,31 |0,128 | | | | |5,8 ... мг |440 |658 |264 |16,2 |14,08 | | | | |952,28 | |21.Йод, мг
|3,3 |14 |3 |0,26 |0,048 | | | | |17,312 | ... мг |220 | |121 ... | | | | |122,24 | ... |8,0 | |30 |0,24 | | | | ... | ... |275 | | |60 |240 | | | | |300 | ... ... (2,3,4,5,6,7): ... ... ... ... ... азық_______________________________________3780___________________
шырынды_____________________________________43200______________________
көк шөп_________________________________________-________________________
құнарлы_______________________________________1830______________________
б) ... ... ... 1 кг ... ... Рацион нормасын қалай теңестіріледі? Азық мөлшері нормаға сәйкес
толық ... ... ... қауіпсіздік
Малшылар еңбек қорғау ережелерімен танысу үшін әкімшілік оларға
алғашқы, ... ... ... ... ... тиіс.
Алғашқы нұсқаулармен барлық жұмыстарға жаңадан келген адамдар
танысады. Оның ... ... ... ... ... ... және де ... ішкі тәртібімен таныстыру.
Жұмыс орнындарындағы нұсқауды топ жетекші жүргізеді. Бұл ... ... ... ... ... бастамасы болып
табылады. ... ... ... істейтін яғни малдармен ... ... жеке ... гигиенасымен таныстырады.
Мал шаруашылықтарындағы жұмысшылар ... және ... ... ... ... киім – бұл жұмысшылардың
физикалық, химиялық және де ... ... ... ... ... ... қилармен жанасу нәтижесінде
жұмысшыларға кейбір антропозоонозды ... жұғу ... ... ... ауруларға топалаң, маңқа, туберкулез, бруцеллез, құтыру,
бұзаутас және тағы ... ... ... ... қабылдағаннан кейін қолданылған құрал – жабдықтар 15
минут ... Егер ... ... ... ... қолданылған жүген – ноқта тағы басқа қолданылған ... ... ... ... ... ... ... жуылып, тазаланады. Ауруға қойылған ... ... ... ... ... ... дезинфекцияланады. Ауру
малдарды қабылдаған ... ... ... ... ... ... және де тағы ... жабдықтарды үнемі ауыстырып
отыруы ... ... ... ... ... ... дәрілермен жұмыс істеу кезінде қауыпсіздік ережелерін
сақтау ... және ... жеке ... ... ... ... ... және малдардың ауруларына және ... ... ... аса ... шара.
Улы химикаттармен жұміс істеуге ең енмі 18 ... ... ... ... дәрілермен жұмыс істеу ... ... ... ... және де патогенез микроорганизмдерді
құрту ... ... ... ғана ... ... ... ... және баласын емізіп жүрген әйелдер кейбір
аурумен ауырып жүрген адамдар ... ... ... ... жұмыс істегенде немесе химикаттармен жұмыс
жасау барысында ... су ... ... тартуға болмайды, яғни
оларға ... ... ... жоқ. ... жұмыс ачяқталғаннан кейін
немесе үзіліс кезінде ғана ... ... ... міндетті түрде
арнайы киімді ... беті – ... ... ... жуу ... ... ... қоректену сапасын арттырудағы
ветеринарлық ... қоса ... ... зор ... отырып малдарды азықтандыруды зоогигиеналық ... ... ... ... ... ... ... яғни
малдар мен адамдарға ортақ және де ...... ... ... ... « ... ... емдесе ветеринария бүкіл
адамзатты емдейді» деген сөзді ... ... да ... ... ... ... қарау, оларға зең қою керек екенін ескерген
жөн, яғни сол ... ... ... ... ... ... өнім алған кезде өнімдері таза да ... ... ... ... таза болмаса, адамдардың денсаулығын еш
сақтау ... ... Мұны ... ... орта ... тыс ластанып,
экологиялық ... ... ... ... ... ... ... биохимиялық қоректік ... ... қиын ... ... ... ... ... ірі қара малдар қарыны көп бөлімді ... ... ... ... ... өсімдік тектес көкшөп пен ... да ... ... ... ... ірі қара ... ... қайыратын малдарда немесе ... үй ... ... ... ... ... сиыр ... олардың азықтандыру нормаларын және ... ... ... ... ... ... ірі қара малдарды
азықтандырғанда сиырлардың жағдайларына байланысты азық ... ... ... ... ... буаз ... азықтандыру,
сүтті және сауын сиырларды азықтандыру ... Әр ... ... ... ... ірі қара ... ... ... ... ... және де етті ... ірі қара ... келетін сала бағытына байланыстырады.
Сүт өндіруге ... ... қара – ала, ... – ата, ... симментал, бурыл латыш және де сүтті етті ... ... ... ірі қара мал ... өсіріледі. Олардан
өндірілетін сүт ... ... ... өте ... ал
қоректілік тұрғысынан төлге ... сиыр ... ... болатын
құнды биологиялық сұйық. Сүт құрамында төл ... ... ... қоректік, минералды және де биологиялық ... ... ... ... ... ... жиналады. Желінде
түзілген сүттің ... ... ... да ... ... ... ерекшеленеді. Сүттегі қант мөлшері қандікінен – 90 есе, май
мөлшерлері қандікінен – 18 – 20 есе ... ... мен ... де қандағы деңгейінен анағұрлым жоғары ... ... азық пен ... ... ... сүт ... сүт
қанты және сүт майы түзіледі. Лактоза деп ... сүт ... ... ... сүт ... ондағы липидтер, фосфотидтер мен
басым бөлігі ... ... ... ... ұшпалы май қышқылдарынан,
ал сүт белогы – сіңірілген ... ... ... ... ... түзілуіне месқарындағы микробиологиялық метобализмде
пайда ... ... ... ... ұшпалы май қышқылдары ... ... ... ... мен ... ... сүт
құрамына өзгеріссіз енеді. Сиырды бордақылаған кезде күтіп – ... ... ... ... ... тізімі
1. Н. Омарқожаұлы « мал ... ... және ... ... ».
2. А. Ә. Төреханов, Ж. К. Каримов, Ш. Д. ... Д. Қ. ... Н. ... « Ірі қара ... ».
3. А. Ә. Төреханов, Н. Ә. Жазылбеков, М. А. Кинеев « Қазақстанда ... құс ... және азық ... ... ... Қ. Қ. ... « Төл ... емдеу және олардан ... ... А. ... « Ауыл ... ... ... ... Н. Омарқожаұлы, Б. Әкімбеков «Мал шаруашылығы»
7. Ж. Төлеуіш «Малың аман болса, май ішесің»

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ірі қара төлін өсірудің маңызы34 бет
Ірі қараны бордақылау5 бет
Ірі қараны үлкен өндірістік кешендерінде және бордақылау алаңдарында бордақылау26 бет
Алты айдан асқан сүтті-етті тұқымның ұрғашы бұзауларын күтіп-бағу және азықтандыру32 бет
Асыл тұқымды бұқалардың табынын толықтыратын таналарды азықтандыру34 бет
Ірі қара шаруашылығы, ірі қара еті мен сүтін өндіру технологиясы30 бет
Азық15 бет
Ет өнімдерінің жаңа технологиясы бойынша патенттік зерттеу3 бет
Етті бағыттағы бұқаны азықтандыру25 бет
Сиыр етін өндірісте қолдану7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь