Торғай өзенінің су режимін сипаттау

.Кіріспе
.1.Торғай жазығының физико.географиялық сипаттамасы
.1.1.Рельеф
.1.2.Геологиялық құрылымы
.1.3.Топырақ жамылғысы
.1.4.Өсімдігі
.1.5.Климаты
.1.5.1.Жел
.1.5.2.Жауын.шашаын
.1.5.3.Қар жамылғысы
.1.5.4.Ауа температурасы
.1.6.Гидрографиясы
.2.Типтік гидрограф тұрғызу
.2.1.Жалпы ережелер
.2.2.Тапсырманың мазмұны
.2.3.Әдістемелік көрсеткіш
.Қорытынды
.Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қарастырылып отырған аудан Шалқар-Теңіз тұйық алабына жатады. Осы аумақта Қазақстан Республикасының төрт облысының администрациялық аудандары орналасқан ( Ақтөбе, Қостанай, Ақмола, Қарағанды облыстары). Бұл аудан өзінің ылғал тапшылығымен ерекшеленеді. Аумақтың табиғат жағдайы ауылшаруашылығына қолайлылығы соншалық, егер егістіктерді қосымша суаратын болса, ауылшаруашылығын қарқынды дамытуға болар еді. Атап өтетін жайт, Торғай алабы гидрология тұрғысынан қазіргі уақытқа дейін өте аз зерттелген. Бұл көптеген бекеттердің осы территорияда біркелкі таралмағандығымен және бақылаулардың қысқа мерзімділігімен анықталады. Территорияның беткі суларының ресурсы туралы анықтаманың шыққанына 35 жыл өткенін ескерсек, гидрологиялық сипаттамаларды қайтадан зерттеу туралы күрделі мәселенің шыңына жеткенін байқаймыз.
Жоғарыда айтылғандардан мынадай қорытынды шығара аламыз: соңғы жылдардағы мәліметтерге сүйене отырып жаңадан ашылған бекеттер мен станциялардағы бұрын есептелген сипаттамаларды қайтадан есептеу.
1.Беркалиев З.Т. – Гилрологический режим рек Центрального, Северного, Западного Казахстана. – Алма-Ата. 1960г. 278стр.
2.Молдахметов М.М. Влияние хозяйственной деятельности на сток реки Торгай. Вестник КазГУ, Алматы. 1997г. 79-81стр.
3.Гальперин Р.И. Водные ресурсы бессточной впадины Шалкар-Тенгиз. Вестник КазГУ, 1994г. 65-71стр.
4.Основные гидрологические характеристики. Том 13. Центральный и Южный Казахстан. Л. Гидрометиздат-1966г.
5.Основные гидрологические характеристики. Том 12. Нижнее Повольжье и Западный Казахстан. Актюбинская область. Вып.-3. Л. Гидрометиздат. 1966г.
6.Гидрологическая изученность. Том 13. Центральный Казахстан. Гидрометиздат. Л. 1965г.
7.Ресурсы поверхностных вод СССР. Том 12. Вып.-3. Актюбинская обл. Л. Гидрометеоиздат. 1966г. 515стр.
8.Ресурсы поверхностых вод СССР. Том 13. Вып.-1. Карагандинская бол. Гидрометеоиздат. 1966г. 458стр.
        
        МАЗМҰНЫ
-Кіріспе
-1.Торғай жазығының физико-географиялық сипаттамасы
-1.1.Рельеф
-1.2.Геологиялық құрылымы
-1.3.Топырақ жамылғысы
-1.4.Өсімдігі
-1.5.Климаты
-1.5.1.Жел
-1.5.2.Жауын-шашаын
-1.5.3.Қар жамылғысы
-1.5.4.Ауа температурасы
-1.6.Гидрографиясы
-2.Типтік гидрограф тұрғызу
-2.1.Жалпы ережелер
-2.2.Тапсырманың мазмұны
-2.3.Әдістемелік көрсеткіш
-Қорытынды
-Қолданылған әдебиеттер тізімі
РЕФЕРАТ
Дипломдық жұмыс ... ...... ... ... және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Жалпы
көлемі 19 бетті, сонымен ... 2 ... және 5 ... ... ... ... өзенінің су режимін сипаттау.
КІРІСПЕ
Қарастырылып отырған аудан Шалқар-Теңіз тұйық алабына ... ... ... ... төрт ... ... ... ( Ақтөбе, Қостанай, Ақмола, Қарағанды ... Бұл ... ... ... ... ... ... жағдайы
ауылшаруашылығына қолайлылығы соншалық, егер егістіктерді қосымша суаратын
болса, ауылшаруашылығын ... ... ... еді. Атап ... ... алабы гидрология тұрғысынан қазіргі уақытқа дейін өте аз ... ... ... осы территорияда біркелкі таралмағандығымен және
бақылаулардың қысқа ... ... ... ... ресурсы туралы анықтаманың шыққанына 35 жыл өткенін ескерсек,
гидрологиялық ... ... ... туралы күрделі мәселенің
шыңына жеткенін байқаймыз.
Жоғарыда айтылғандардан мынадай қорытынды шығара ... ... ... ... ... жаңадан ашылған бекеттер мен
станциялардағы бұрын есептелген сипаттамаларды қайтадан есептеу.
1.Торғай үстіртінің ... ... ... территория орманды даладан шөлді зонаға дейінгі
әртүрлі табиғи ландшафтысымен сипатталады. Дала және ... ... ... алып ... ... дала ... осы аймақтың шеткі
солтүстігінде кішкентай ғана ауданын алып ... ... ... ... жартысының түгел дерлік және
оңтүстік жартысын иемденеді. Бұл аудан біз қарастырып отырған территорияның
дала зонасын жамылып жатқан ... жер ... ... болып табылады.
Шөлейтті жерлер территорияның оңтүстік батыс бөлігінің ... алып ... Бұл ... ... мал - ... ... отырған территорияның негізгі бөлігі Тұран ... ... ... бойынша аймақты екі ауданға бөліп қарастыруға
болады:
1.Торғай үстірті.
2.Қазақтың ұсақ шоқысының батыс бөлігі.
Торғай үстірті Тұран ... ... ... ... ... ... ... аймақты қамтитын территорияның орталық
және оңтүстік бөлігін алып жатыр. Аймақ ... ... ... және ... Орал ... ... Қазақтың Ұсақ Шоқысымен
шектеседі. Торғай үстіртінің солтүстік бөлігі Батыс Сібір ... ... ... ... қарай еңіс орналасқан. Торғай үстірті өзінің
меридионалды ... ... ... енді Торғай - Обаған жыраларымен
ерекшеленеді. Оның ... ... ... өзені, ал оңтүстігінен Торғай
өзені ағып өтеді. Бұл жыра өзінің төменгі бөлігінде теңіз Бұл жыра ... ... ... деңгейінен 80-100м төмен ... Ал ... оның ені ... ... 50-100м жетеді. Обаған және ... ... ... ... саналатын Ақсуат және Сары-Мойын
тұйық көлдері орналасқан. Торғай үстіртінің рельефі әртүрлі болып ... ... ... ... ... ... ... қыраттар кездеседі. Үстірттің беткі бөлігі Қабырға, Теректі,
Сары-Өзен, Сары-Торғай, Торғай, ... және тағы ... ... ... ... ірі ... ... жырасында
орналасқан.
Қарастырылып отырған территорияның оңтүстік батыс бөлігі Ұлытау
тауының жоталарына қатысты Қазақтың Ұсақ Шоқысының ... ... ... ... ал ... тауы -1135м ... ең биік шың болып
табылады. Қараторғай өзені, Улы-Жыланшық және ... ... ... ... ... ... және солтүстік жоталардан алады.
Жазықтық батысында және солтүстік батысында ... тауы ... ... ... ал оның ... шығыс бөлігінде (Торғай,
Ырғыз өзендері ауданында) небары 70-50м құрайды.
1.2.Геологиялық құрылымы.
Зерттеліп ... ... ... ... және ... дәуірінің
шөгінділері таралған. Бұл жерде топырақ қалыптастырушы түрде құмды-сазды,
кей жерлерде қиыршық-тасты шөгінділерден тұрады. ... ... ... және ... ... ... ... Үштік шөгінділер
қабатталған сазды және құмды қабаттармен, ал соңғы төрттік шөгінділер
сазды, ... және ... ... ... Территория
көлденең немесе солтүстікке қарай әлсіз еңіс орналасқан ... ... ... ... яғни сазды құмды қабаттардан құралған.
Мұнда топырақ қалыптастырушы түрлер ... ... ... және ... ... ... ... да болады.
Торғай үстірті бойынша тігінен өтетін ... ... ... ... және ... ... сонымен қатар қуаттылығы
60м жететін кварцті құмнан және сары ... ... ... ... ... оңтүстікке қарай көбейіп Улы-Жыланшық өзені және ... көлі ... ... ... ... ... ауданмен салыстырғанда Қазақтың
Ұсақ ... ... ... ... ... ... Ол сор
жерлермен құмдықтардан құралған палеозой дәуіріне ... ... ... бойынша Торғай ойпатының қалың құмды –
сазды ... ... өте ... ... ... ... қазба
байлықтары анықталған.
1.3.Топырақ жамылғысы.
Ауданның топырақ жамылғысы топырақтың түрі бойынша ... ... ... да ... ... Қарастырып отырған территорияның солтүстік бөлігінде, яғни
орманды-дала және дала зонасында ауданы 30 ... ... ... ... Ең ... ... орта гумусты және шалғынды қаратопырақ
оңтүстікке қарай ... ... ... ... дала ... ... ... 40 пайызын алып жатқан каштанды ... ... Қара ... топырақ солтүстікке қарай ашық каштанды топырақ
оңтүстікке қарай таралған. Біршама биік ... ... ... ал ... ... топырақ қалыптасқан.
Өзен аңғарларының және көлдердің төмен және ... ... ... ... ... ... өзенінің төменгі бөлігі және
т.б.) ... ... ... Ауданның оңтүстік бөлігіндегі өзен
жайылмаларында шалғынды, және ... ... ... ... ... ... сілемдер орналасқан. Құмдықтар оңтүстікте ... сол ... ... ... ... және Улы-Жыланшық
өзені аңғарында таралған.
1.4.Өсімдігі.
Территорияның көбірек ылғалданған солтүстік бөлігінде, ... ... ... ... ... дала және ... ... таралған. Аймақтың әлсіз ылғалданған ... ... тән ... тектес өсімдіктер өседі. Құмды бархандарда сексеуіл,
жалаңаштанған тасты және қиыршық-тасты-сазды жерлерде өсімдік түрі азаяды.
Өзендер ... дала ... түрі ... құмды
грунтты учаскелерде дәнді өсімдіктер, саздақ грунтта жусанмен жамылған.
Ағашты, бұталы және ... ... ... ірі ... ... және олардың салалары) жайылмаларына тән. ... ... ойыс ... ... және ... тек солтүстік бөлігінде
ғана болады.
1.5.Климаты.
Біздің қарастырып отырған ... ... ... яғни теңіз,
мұхит сияқты үлкен су кеңістігінен алыс ... ... ... ... ... ... жоқ ... Қазақстанның
шөлді аймақтарының жылы құрғақ субтропикалық ауа массасы мен ылғалды суық
Арктикалық ауа массасының меридионалды түрде алмасуына жол ... ... ... ... ... ... ауа
массаларынан Орал таулары жоталарының қуатты табиғи барьерімен қорғалған.
Ал шығысында Тынық мұхитының жылы ауа массаларынан Алтай ... ... Орта ... ... қыратымен қорғалған.
Климаты шұғыл континенталды: ыстық және құрғақ жазы суық ... аз ... ... Ауа ... ... амплитудасы орта
есеппен 750С-ты, ал кей жылдары 880С-қа жетеді. Шілдеде температура 400С-қа
дейін, ал қыста минус 40-460С-қа ... ... Жыл ... ... ... ... аз—солтүстігінде 300-350мм, оңтүстігінде 175мм-ді құрайды. Ал
олардың 70-80 пайызы жылы мезгілге сәйкес келеді.
Жазда ауаның ... ... ... ... ... ... 20-30 ... дейін төмендейді.
1.5.1.Ауа температурасы.
Ауа температурасының орташа жылдық мәні оның ... ... ... 4.40С-қа дейін өзгеріп тұрады. Қысы айтарлықтай
тұрақты аязды ауа-райымен ... Суық ... ... саналатын қаңтар
және ақпан айларының орташа температурасы минус 160С, минус 180С ... суық ... ... ... ауа ... минус 400С, ал
1951 жылы ақпанда минус 460С болып тіркелген.
Ал кейбір ... ... ... ... жылы ... кіріп кетуіне байланысты температураның көтерілуі байқалады.
Жазда ыстық ауа-райы ... ... ... ... ... орташа
температурасы 19-200С, ал оңтүстігінде 24,40С-ты құрайды. Ең жоғарғы
шілделік температурада 420С-қа жетеді. ... және күз ... 20-30 ... ... ... жел ... мезгілде 500с.б. параллельдің бойымен, негізінен
Сібір антициклонының бір бөлігі жоғары атмосфералық қысым қалыптастырады.
Ал жазғы уақытта ... және ... ... румб ... қалыптасады.
Қарастырылып отырған территорияда желдің жылдамдығы солтүстіктен оңтүстікке
қарай сәл ғана өсіп, жалпы алғанда кіші аралықта ... ... ... ... ... ... ... желдер жазда болады. Наурыз айында
ең үлкен орташа жылдамдық 11м/сек, ал тамызда 5,4м/сек құрайды.
1.5.3.Жауын-шашын қар жамылғысы.
Аймақтың ... ... ... үшін ... ... ... ал ... шеті үшін 175мм-ді құрайды.
Батыста оңтүстік-шығыста, яғни биік аудандарда жауын-шашын таралымы
айтарлықтай бұзылады. Мысалы ... ... Орал тау ... ... ... ... ... 280-350мм-ді құрайды, ал тура осы ... ... ... дейін төмендейді. Жауын-шашынның жылдық
шамасының өзгергіштігі үлкен ... ... ... ... ... 70-80 ... жылы мезгілде түседі - сәуірден қазан айына дейін.
Оңтүстік бөлігінде, яғни құрғақ зонада және шөлейтті ... ... 70 ... дейін, ал ылғалды аудандарда 30-35 ... ... ... қар ... ... ... сипатқа ие. Алғашқы қар
солтүстік шығыс бөлігінде орта есеппен қазан айының соңғы онкүндігінде, ... ... ... ... ... ... түседі.
Қар жамылғысындағы максимал су қоры ... ... ... ... ... 5-10 күндерінде жиналады. Қар жамылғысының
максимал қалыңдығы көктемгі қар ерудің алдында орта есеппен 30-35см, ... ... ... ... ... қар ... ... қар
жамылғысының тығыздығы 0,30-ң шамасында болады. Ал қардағы максимал су қоры
солтүстігінде 70-80мм, ал оңтүстігінде 55-60мм-ді құрайды.
1.6.Гидрография.
Қарастырып отырған ... ... ... ... ... ... ... территориясында шамамен 9669 су ағыны тіркелген, ал
олардың ұзындығы 52833км ... ... 10км ... ... саны ... ... 10км жетпейтін 8707 ағынды бар.26-50км болатын 190 өзен, 51-
100км 44, ... 23, ... 4, ... 3, ... 2, ал ... ... жоқ.
Өзендердің жиілігі 100 кв км-ге 6-7 км ағынды сәйкес келеді.
Аймақтың өзендер жүйесі ... ... ... және Торғай-Сарысу
тұйық алабына жатады.
. Ырғыз өзенінің алабы. Ырғыз өзені бастауын ... ... ... ... оң жағынан ұзындығы 100-180км болатын ... ... ... ... жоғарғы және орта ағысында ені 5-7км жетеді.
Сабалық кезеңде орта ... ... 3,5-9м ... Өзен ... ... ... және тағы ... құмды массивтерін кесіп өтіп Торғай
өзенінің аңғарымен байланысады. Өзен төменгі ... ... ... және ұзындығы 25км тереңдігі 1,5-3м болатын жеке иірімдерге бөлініп
кетеді.
Торғай өзенінің алабы. Торғай өзені Қостанай ... ... ... Оның ... ... Ақмола, Қарағанды облыстарының
территориясында жатыр. Өзен аңғары ... ... ... ... ... ені 10км 30км-ге дейін жетеді және Торғай ауылына дейін ескі
жыралармен салалармен қиылысады. Амангелді ... ... ... ... ... ары ... ... жалғасады. Иірімдерде арнаның ені 20-150м,
тереңдігі 2-4м, ал қайраңдарда ағынның ені 2-10м, ал ... ... ... ... ... ... ... жүйесін төрт топқа бөліп
қарастыруға болады: Қара-Торғай ... ... және ... ... ... және ... өзені.
Қар-Торғай өзенінің су жүйесі Торғай өзенінің алабының ірі саласы
болып табылады. Қара – ... ... су ... ... ... ... Ұсақ ... батыс шетінде орналасқан және ... ... ... Ірі ... Сары – ... ... – Торғай,
Қайыңды өзендері жатады. Қайыңды өзені Қара – Торғай өзеніне тек ... ... ... және Ащы – ... ... су ... тармақталған
жүйемен белгіленеді. Олар жоғарғы бөлігінде ұзындығы 30-40км созылатын
Түлкісай, Ақжар, Ашыт, Байқожа, Жусалы өзендерін ... Ашты - ... ... ұзындығы 100км шамасындағы Тасты және Қарынсалды өзендері
келіп құяды. Бұл жүйенің көптеген ағындылары жазғы сабалық кезеңде біршама
ағынын ... ... ... ені ... ... аспайды, ол
беткейі 10-20м тік жар болып келеді. ... ені 20-50м, ... ... ... сәйкес қайраңдарда 1,5-2м-ден 0,5-0,1м-ге дейін. Сарықопа көлінің
су жүйесіне Сары өзенін және Теке ... ... Сары өзен ...... Жыланды, Мойылды және тағы басқа жазда құрғап ... ... ... ... ені 0,5 пен ... ... ... Ал
арнаның тереңдігі 2-5м. Иірімдердің ені 20-40м, тереңдігі 2-6м, Сарықопа
көлінің суы мол ... ... ... бір бөлігі Сарысу және Тауыш
өзендері арқылы Торғай ... ... ... су жүйесі ұзындығы 25-40км болатын аз ... ... Тек ... ... ғана ірі ... қабырға өзенін
қабылдайды. Жазда иірімдердің ені10-40м, тереңдігі 2-6м, болады.
Аймақтың оңтүстік Ұлы – Жыланшық өзені Жақсы – ... ... ... ... ... жақсы дамыған уақытша ағындылар жүйесімен
ерекшеленеді. Жайылымның ені 2-5км. ... ... ... ... ... ... оңтүстік тұйық бөлігінде өзендер жүйесі өте аз
дамыған. Олардың негізгі ағындылары – ... ... ... өзендері.
Қауылжыр өзені көктемде Шалқар көліне құяды, ал қалған өзендер ... ... ... ені 1-5 км.
ҚОРЫТЫНДЫ
Шалқар – Теңіз тұйық ойпаты жазықты рельефте және шұғыл континенталды
климатта орналасқандықтан өзінің ... ... ... ... ... ... ... ауданға жатады,
жылдық ағындының 90 пайызы көктемгі су тасуға сәйкес келеді. ... ... ... қар ... ... – ден ... ... бар осындай үлкен территорияда небары 52
бақылау ... ... бұл өте аз, ... ... аз ... ... ... жылдардағы мәліметтерге сүйене отырып, жаңадан ашылған
бекеттер мен станциялардағы ... ... ... қайтадан
есептеу керек.
Курстық жұмыс барысында анықталған Торғай өзенінің біржылдық ағынды
көлемі 0,6км3 – ге тең ... ... ... З.Т. – ... ... рек Центрального, Северного,
Западного Казахстана. – Алма-Ата. 1960г. 278стр.
2.Молдахметов М.М. Влияние хозяйственной деятельности на сток реки ... ... ... 1997г. ... Р.И. ... ресурсы бессточной впадины Шалкар-Тенгиз. Вестник
КазГУ, 1994г. 65-71стр.
4.Основные гидрологические характеристики. Том 13. ... и ... Л. ... гидрологические характеристики. Том 12. Нижнее Повольжье ... ... ... ... ... Л. ... ... изученность. Том 13. ... ... Л. ... ... вод ... Том 12. ... ... обл. Л.
Гидрометеоиздат. 1966г. 515стр.
8.Ресурсы поверхностых вод СССР. Том 13. ... ... ... 1966г. ...... атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
География факультеті
Құрлық гидрологиясы кафедрасы
Курстық жұмыс
Торғай өзенінің су режимі
Орындаған:
Сарсенбаев Н.
Ғылыми ... ... ... ... ... ... 12. ... ... ... ... 2007

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алтынсарин Ыбырай10 бет
Арал тағдыры – ел тағыдыры3 бет
Орманды өсімдіктер6 бет
Шыңғыс хан мемлекетінің нығаюына түрік тайпаларының ықпалы6 бет
Ыбырай Алтынсарин өмірі мен шығармашылығы2 бет
Қазақ хандығы: 15-17 ғғ. халқы және шаруашылығы8 бет
Қостанай экономикасы3 бет
"нысанды-бағдарланған программалаудың негізгі принциптері:инкапсуляция, мұрагерлеу, полиморфизм"5 бет
Pascal және Си тілінде бағдарламалау29 бет
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь