ХХ ғасырдың 90 жылдарындағы Польша мен Қазақстан қарым-қатынастарының тарихы

Тақырыптың өзектілігі. Қос тарапты әлемдік құрылыс жүйесін күйретудің символы болған XX ғасырдың 90-жылдарының басында халықаралық қатынастар өз дамуының принципті жаңа кезеңіне қадам басты. Ұзаққа созылған кезең ішінде екі үстем держава мен блоктардың арасында тепе-теңдікті үстауға мәжбүр болған көптеген мемлекеттер үшін жаңадан қалыптасқан жағдайлар бұрын-соңды болмаған сыртқы саяси және сыртқы экономикалық мүмкіндіктер ашты. Мұндай тенденция әсіресе Шығыс Еуропа елдерінде айқын көзге түседі.
Польшаның экономиканы реформалауға бағытталған белсенді саясаты әлемдік қоғамдастықтың оған деген көзқарасын өзгертуге шешуші ықпал етті. Экономиканы ырықтандыру Польшаның Шығыс Еуропадағы ең қарқынды дамыған мемлекеттерінің біріне айналуына мүмкіндік берді.
Польша барлық елдермен қалыпты және болжамдауға болатын қатынастарды орнатуға бағытталған дәйекті сыртқы саясатты жүргізіп келеді. Сыртқы саясатта Польша әлемнің көп тұрпатты құрылымының принциптерін басшылыққа алады. Варшава халықаралық бейбітшілікті, тұрақтылықты және қауіпсіздікті нығайту сияқты ұқсас көзқарастары бар елдермен белсенді түрде ынтымақтасып келеді.
1989 ж. қыркүйегінде өткен сайлаулардан кейін Польшада III Речьпосполитая пайда болды және КСРО ыдырағаннан кейін Ресеймен және бұрынғы КСРО құрамында болған басқа елдермен қарым-қатынасты дамытудың белгілі бір формуласын жасап алу туралы мәселе туды.
Қазақстан Республикасының егемендігін алғашқылардың бірі болып таныған Польша біздің елімізбен жан-жақты қарым-қатынас орната бастады. Әңгіме шын мәнінде жаңа тарихи жағдайларда екі мемлекет арасындағы өзара қарым-қатынастың үлгісін жасау туралы еді. Оның үстіне екі елдің өзара іс-қимылының терең қатпарлы факторлары Варшава мен Астананың көптеген көкейтесті халықаралық проблемаларға көзқарастарының жақындығын айқындайды, мүның өзі ғаламдық және аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған сыртқы саяси өзара іс-қимылға, бастамаларды екі жақты қолдауға жәрдемдеседі.
Халықаралық сахнадағы ынтымақтастық өзара қарым-қатынастың сапалы жаңа деңгейіне — стратегиялық әріптестік деңгейіне көтерілуге мүмкіндік береді, бұл дегеніміз екі мемлекет басшыларының тұрақты байланыстарын қоса алғанда, барлық деңгейлердегі жан-жақты байланыстарды білдіреді.
Польша Республикасының біздің елімізге байланысты өзіндік бірқатар қызығушылығы бар. Біріншіден, Қазақстан жерінің табиғи минералдық шикізат көздеріне бай болуы, қай елдің инвестициясы үшін болсын ең тиімді аймақ. Сонымен бірге бүгінде Қазақстандағы поляк диаспорасы екі ел арасында жақсы байланыс дәнекері рөлін атқаруда.
Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында Қазақстан жасасқан халықаралық шарттар мемлекеттің әлемдік қоғамдастыққа ену процесін қамтамасыз етуде маңызды роль ойнады және олар бүгінгі күнге дейін еліміздің ішіндегі әлеуметтік-экономикалық реформаларға оң сипатта ықпал етуде. Мұндай құжаттарға іс жүзінде ТМД-ның барлық мемлекеттерімен, алыс шетелдің көптеген елдерімен қол қойылды.
1 Кияс А. Поляки в Казахстане. Прошлое и настоящее.– Познань,1993. –180 с.
2 Стрельчик Й. Встреча двух миров. Апостолская столица и монгольский мир в первой половине ХІІІ в. – Варшава, 1988 – 210с.
3 Ясевич З. Поляки–исследователи и наблюдатели культуры народов Средней Азии и Казахстана. – Варшава, 1976. – 275с.
4 Badowski R. Policy piewci Kazchstany. – Wаrszawa, 2002. – 95 пч.
5 Гавенцки М. В степи далекой. Поляки в Казахстане. – Алматы–Познань, 1997. – 315 с.
6 Тромболи А., Платер Я., Поляки в Казахстане в ХІХ в. – Варшава. 1982. – 217 с.
7 Седлецкий Й. Поляки в СССР в 1939–1986 годы. – Варшава. 1988. – 192с.
8 Мыслинский. В. Восточные судьбы поляков. – Варшава, 1991.– 158с.
9 Цесельский С. Поляки в Казахстане в 1940–1946 гг. – Вроцлав. 1996 – 180с.
10 Бальцерович Л. Социализм. Капитализм. Трансформация. Очерки на рубеже эпох. – М., 1999. – 350 с.
11 Гжегож В. Колодко Польша 2000. Новая экономическая стратегия. –Варшава, 1996. – 159 с.
12 Гжегож В. Колодко., Нути Д. Марио. Польская альтернатива. – Варшава, 1997. – 140 с.
13 Дьяков В. Сапаргалиев Г. Общественно–политическая деятельность ссыльных поляков в дореволюционном Казахстане. Алма–Ата, 1971. – 221с.
14 Стеклова Ф. Қазақ халқының өткен дәуірінен біраз дерек // Жұлдыз. 1965 – № 2. – 22-27 бб.
15 Галиев В. Караванные тропы. –Алматы, 1994. – 122 с.
16 Куралова С. Из истории русско–польских научных связей в Средней Азии и Казахстане в конце XIX начале XX в. // Мына жинақта: История русско–польских контактов в облысти геологии и географии. –Ленинград, 1972. – с.103-112
17 Симонова Е. Густав Зелинский и его поэма «Киргиз»// Советский Казахстан. – 1957. – № 2. – с. 52-57
18 Халфин Н. Россия и ханства Средней Азии. –М., 1974. – 250 с.
19 Бейсенбекова Н. Экономические и культурные связи Казахстана со странами Восточной Европы (с нач. 70–х и до середины 80–х гг.). Автореф. дис. канд. ист. наук. – Алматы 1993. – 30 с.
20 Майлыбаев Е. Участие Казахской ССР в международном экономическом сотрудничестве СССР. Автореф. дис. канд. ист. наук. – Алма–Ата, 1981. – 28 с.
21 Титов А. Экономические сотрудничества стран–членов СЭВ и участие в нем Казахской ССР. Диссертация на соискание ученой степени кандидата экономических наук. – Алма–Ата, 1974. – 145 с.
22 Дулатов Н. Внешнеэкономические связи Казахстана с зарубежными странами – Алма–Ата, 1982. – 145 с.
23 Фридман Ц., Титов А. Роль Казахстана в экономическом сотрудничестве СССР со странами СЭВ. – Алма–Ата, 1983. – 34 с.
24 Центрально–Восточная Европа во второй половине XX века. в 3–х т. – М., 2002. – 365 с.
25 Лыкошина Л. Лешек Бальцерович. – М., 2000. – 212 с.
26 Синицина И. Польша: уроки "шоковой терапии" // Власть. 1994. – №4.-с. 89-95
27 Ермакович В., Ермакович Е. Приватизация в Польше: первые итоги // Проблемы теории и практики. – 1993. – №4.-с. 13-19
28 Матыцина С. Шоковая терапия в Польше: опыт и выводы // Международная жизнь. – 1992. – №5.-с. 71-82
29 Третьяков В. Приватизация по-польски // Разгосударствование и приватизация. – 1993. – Вып. 1–2.-с.187-189
30 Исова Л. Қазақстан–Польша: «поляк мәселесінің» эволюциясы. т.ғ.к. дисс. авторефераты. –Алматы, 1999. – 26 б.
31 Валиханов Е. Судьбы поляков в Казахстане // Мына кітапта: Депортированные в Казахстан народы: время и судьбы. – Алматы, 1998. – 428 с.
32 Кульбаев Т., Хегай А. Депортация. – Алматы, 2000. – 275 с.
33 Из истории поляков в Казахстане. – Алматы, 1998 – 142 с.
34 Шоқай М. Таңдамалы. – Алматы, 1998. – 511 б.
35 Тұяқбаев Т. Шығыс Еуропа елдерінде саяси партиялардың сайлауға қатысуы // Саясат. – 2001. – №5.-10-12 бб.
36 Машимбаев С. Социально–экономические реформы в Польше (1989–2000 гг.) // Вестник КазНУ, серия историческая – 2000. – № 3-с.71-86.
37 Токаев К. Под стягом независимости. – Алматы, 1998. – 552 с.
38 Тоқаев Қ. Қазақстан Республикасының дипломатиясы. – Алматы, 2002. –565 б.
39 Сүлейменов Т. «Қазақстан – Орталық және Шығыс Еуропа ынтымақтастығының болашағы» // Дипломатия жаршысы. – 1998. – № 2.-38-40 бб.
40 Kazachstan Нistoria–Spoleczenswo–Polityka. – Wаrszawa, 2000. – 550 пч.
41 Назарбаев Н.Ә. Ғасырлар тоғысында.-Алматы, 2003 – 52б.
42 Қазақстан мен Польша Республика арасындағы достық қарым-қатынастарды және ынтымақтастықты дамыту туралы Декларация //Қазақстан Республикасының халықаралық шарт бюллетені.-1999. -№ 2. 11-14бб.
43 Абзалбек Ғ. Қазақстан-Польша: «Ынтымақтастыққа кең өріс» (Польша Республикасының А.Квасьеневкийдің Қазақстанға сапары туралы) //Астана ақшамы-1999. 2 қараша.
44 Внешняя торговля и совместное предпринимательство РК. Статистический сборник. –Алматы, 2002. -12 с.
45 МИД РК. Департамент стран Европы и Америки. Переписка МИД РК с министерствами государственных организации Казахстана по развитию казахско-польских отношений за 1999г.
46 Соглашение о сотрудничестве между Министерством образования и науки Республики Казахстан и Министерством народного образования Республики Польша в облысти образования на 1995-1988 гг. Қазақстан Республикасындағы Польша елшілігінің материалдары.
47 Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Польша Республикасының Үкіметі арасындағы мәдени және ғылыми ынтымақтастық туралы Келісім //Қазақстан Республикасының халықаралық шарт бюллетені-2000. -№ 4. -50-52 бб.
48 Сыртқы істер Министрлігінің ағымдағы мұрағаты, 7 қ., 3 іс, 13 т., 106 п.
49 МИД РК. Департамент стран Европы и Америки. Переписка МИД РК с министерствами государственных организации Казахстана по развитию казахско-польских отношений за 1999г.
50 Соглашение о сотрудничестве между Министерством образования и науки Республики Казахстан и Министерством народного образования Республики Польша в облысти образования на 2000-2003 гг. Қазақстан Республикасындағы Польша елшілігінің материалдары.
51 Аманжолов К. Қазақстан тарихы. 2-бөлім.-Алматы, 2004. -314 б.
52 Машимбаев С., Исова Л. Проблема истории польских переселенцев в Казахстане (1936-1946гг). –Алматы, 2000.
53 О культе личности и его последствиях. Доклад Первого секретаря ЦК КПСС тов. Н.С. Хрущева ХХ съезду Коммунистической партии Советского Сюза. 25 февраля 1956 г.//Известия ЦК КПСС. -1989. -№ 3. 151с.
54 МИД РК. Департамент стран Европы и Америки. Переписка МИД РК с министерствами государственных организации Казахстана по развитию казахско-польских отношений за 1999г.
55 Мухамедов М. Қазақстан әлемдік қауымдастықта.-Алматы, 2000.-41 б.
56 Польша Еуропаға оралуда // Жас Алаш.-1997. 14 сәуір.
        
        ӘОЖ 94(438)+94(574)                              ... ...  ...  МЫҢЖАНҰЛЫ
ХХ ғасырдың 90 жылдарындағы Польша мен Қазақстан
қарым-қатынастарының тарихы
07.00.03 – ... ... ... ... ғылыми дәрежесін алу үшін
дайындалған диссертацияның
АВТОРЕФЕРАТЫ
Қазақстан Республикасы
Алматы, 2007
Жұмыс Абай ... ... ... Педагогикалық университетінің жалпы тарих
кафедрасында орындалды
|Ғылыми жетекші: |С.М. ... |
| ... ... ... ... ... ... |Ш.Д. ... |
| ... ... ... ... |
| |А.К. ... |
| ... ... ... |
| ... ... ұйым: ... ... ... 2007 жылы «31» ... ... ... Қазақстан
Республикасы Білім және Ғылым министрлігі Р.Б. ... ... ... жанындағы Д 55.40.03 тарих ғылымдарының докторы ... ... ... ... кеңес мәжілісінде қорғалады.
Мекен жайы: 050010, Алматы қаласы, Құрманғазы көшесі, 29 (2-қабат)
Диссертациямен Қазақстан Республикасы Білім және ... ... ... ... Шығыстану институтының кітапханасында танысуға болады
(050010, Алматы қаласы, Құрманғазы көшесі, 29)
Автореферат 2007 ж. «30» ... ... ... ... ... кандидаты ... ... Қос ... ... құрылыс жүйесін күйретудің
символы болған XX ғасырдың 90-жылдарының ... ... ... ... ... жаңа кезеңіне қадам басты. Ұзаққа созылған кезең ... ... ... мен ... ... тепе-теңдікті үстауға мәжбүр
болған көптеген ... үшін ... ... ... ... сыртқы саяси және сыртқы экономикалық мүмкіндіктер ... ... ... ... ... елдерінде айқын көзге түседі.
Польшаның экономиканы реформалауға бағытталған белсенді саясаты әлемдік
қоғамдастықтың оған деген көзқарасын ... ... ... ... ... Польшаның Шығыс Еуропадағы ең қарқынды дамыған
мемлекеттерінің біріне айналуына мүмкіндік ... ... ... ... және ... ... қатынастарды
орнатуға бағытталған дәйекті сыртқы саясатты ... ... ... ... әлемнің көп тұрпатты құрылымының принциптерін басшылыққа
алады. Варшава халықаралық бейбітшілікті, тұрақтылықты және ... ... ... ... бар ... ... ... ынтымақтасып
келеді.
1989 ж. қыркүйегінде өткен сайлаулардан кейін Польшада III Речьпосполитая
пайда болды және КСРО ыдырағаннан ... ... және ... КСРО
құрамында болған басқа елдермен қарым-қатынасты дамытудың белгілі бір
формуласын жасап алу ... ... ... ... егемендігін алғашқылардың бірі болып таныған
Польша біздің елімізбен жан-жақты қарым-қатынас орната бастады. Әңгіме ... жаңа ... ... екі ... ... өзара қарым-
қатынастың үлгісін жасау туралы еді. Оның ... екі ... ... ... ... қатпарлы факторлары Варшава мен Астананың көптеген
көкейтесті ... ... ... ... ... өзі ... және ... қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған
сыртқы саяси өзара іс-қимылға, ... екі ... ... ... ... ... ... сапалы жаңа
деңгейіне — стратегиялық әріптестік деңгейіне көтерілуге мүмкіндік береді,
бұл ... екі ... ... ... ... қоса алғанда,
барлық деңгейлердегі жан-жақты байланыстарды білдіреді.
Польша Республикасының ... ... ... ... ... бар. Біріншіден, Қазақстан жерінің табиғи минералдық шикізат
көздеріне бай болуы, қай елдің инвестициясы үшін ... ең ... ... ... бүгінде Қазақстандағы поляк диаспорасы екі ел арасында жақсы
байланыс дәнекері рөлін атқаруда.
Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында Қазақстан жасасқан халықаралық ... ... ... ену ... қамтамасыз етуде маңызды
роль ойнады және олар бүгінгі күнге ... ... ... ... ... оң ... ... етуде. Мұндай құжаттарға іс
жүзінде ТМД-ның барлық мемлекеттерімен, алыс шетелдің көптеген елдерімен
қол қойылды.
Қазақстан ... ... ... ... және ... ... кең
көлемді қатынастар орнатуға мүдделі ел. Себебі әлемдегі мемлекеттердің даму
тәжірибесін ескере отырып, елдегі қайта құру ісін нәтижелі ... ... ... ... ... ... даму ... жақындығын
ескереді.
Қысқа мерзім ішінде Қазақстан ... ... көп ... тарихын
жаңғыртуы, қазіргі дүниедегі өз орнын анықтауы, ішкі және ... ... ... ... тиіс ... ... Осы ... республикамыздың
халықаралық байланыстарының қалыптасуы мен даму тарихын терең ғылыми
зерттеудің зор ... бар. ... ... ... ... ... ... негізгі тенденцияларына талдау жасау ғылыми жағынан
да, ... ... ... да ... мәселе.
Зерттеу пәні. Жұмысты жазу барысында Польша мен Қазақстан арасындағы
қарым-қатынастың даму деңгейін үш салаға бөліп ... ... ... ... ... қалыптасуы мен дамуы және ... ... ... ... екі жақтың мүдделерінің сәйкестігі.
Мұндағы етек алып отырған кейбір ... орын алуы мен ... ... ... беру.
3 Екі мемлекет ынтымақтастығындағы мәдени қатынастың орны мен ... баға ... ... деңгейі. Польша мен Қазақстан ... ... және ... салаларды арнайы түрде зерттеген жұмыстар жоқтың
қасы. Бұл тұрғыда осы мәселелер ... ... ... ... ... қарым-қатынастарын баяндайтын еңбектерді айтуға болады.
Поляк-қазақ қатынастарының тарихи бастаулары деген мәселені қойып,
зерттеуде негіз болар ... ... ... ғылыми зерттеулердің бар
екендігі анықталды. Соңғы кезде Польшада осы мәселеге байланысты ... ... ... ... ... ... ... туралы синтезді көрсетуге тырысқан
поляк тарихшысы А. Кияс болатын. Ол өз ... ... ... ... көтеріліс, революция, соғыстар, сталиндік ... ... ... Республикасының тәуелсіздік алған алғашқы жылдарына
дейін қамтыған [1].
Поляк зертеушісі Й. Стрельчиктің еңбегінде Рим папасы ... ... ... Бенекдит Поляктың Қазақстан жері арқылы өткен кезін
баяндайтын мағлұматтар айтылған. Автор папа ... ... ... ... ... ... ... ауа-райы, тарихы
туралы көріністерді баяндайды [2].
Ұлт-азаттық көтеріліске қатысқан поляк революционерлерінің қазақ даласын
танып-білуге қосқан ... ... ... ... ... 3. ... жазды. Зерттеуші дерек көздерін талдай ... ... ... ... саяси себептерге байланысты тап болған
поляктардың қызметі туралы ... ... ... ... қарым-қатынастарының тарихи генезисіне арналған тың ... ... ... ... Бұл ... ... ... деректік
фактілері екі жақты байланыстың ертеректегі тарихының ... ... ... ... ... ... ... поляк диаспорасының тарихын зерттеу шеңберінде Познаньдағы
А. Мицкевич атындағы ... ... М. ... еңбегін
ерекше атап өткен жөн.
Онда автор Қазақстандағы поляктардың тарихы мен бүгінгі ... ... ... Қазақстандық поляктарға ... ... ... саласындағы көмектері М. Гавенцкийдің тікелей
біздің республикамызда жүргізген зерттеулерінің нәтижесінде жазылған [5].
Польшаның ... үшін ... ... Қазақстанға
айдауға жіберілуі және ХХ-ғ. 30-40-шы жж. ... ... мен ... ... ... ... поляктардың тағдыры туралы өз
еңбектерін арнаған ... ... А. ... және Я. ... Й. ... [7], В. ... [8], С. ... [9] болды .
Қазақстанның әлемдік экономикалық даму ... ... ... ... ... ... он жыл ... жүзеге асырған
экономикалық реформаларының тәжірибесі назар аударлықтай.
Бұл мәселеге жұмыстың бір ... ... өзі ... ... ... басқа Еуропа елдеріне қарағанда Қазақстанда
үйлесімді ... ... ... ... ... ... ... «Польша кереметі» деген атпен белгілі болған ... ... мәні мен ... тез ... ... ... нәтижесі
біраз зерттеушілердің назарын аударған.
Польшадағы экономикалық реформалардың ... ... ... аталған Л. Бальцеровичтің еңбегінің деректік маңызы өте зор. Автор
XX ғ. 80-жж. ... ... ... оның ... тигізген әсері,
экономикалық реформаның ... ... осы ... ... ... саяси себептердің кері әсеріне, реформаның ... ... ... ... ... ... [10].
Польшадағы экономикалық реформалардың жүзеге асуына үлкен үлес ... ... ... В. ... ... осы тармақты жазуда
құнды дерек көзі ... ... бұл ... 1993 ж. ... Польшадағы
реформаның барысына тоқталып, ауыл шаруашылығының жағдайы, жұмыссыздық
мәселесі, қаржы секторындағы жетістіктері қаралады. ... ... ... одан әрі ... ... үшін ... ... арналған
стратегиялық бағдарламасын ұсынады. 2000 ж. дейінгі Польшаның экономикалық
дамуына болжам жасауға тырысқан [11].
Гжегож В. Колодко ... Д. ... ... ... ... ... Польшадағы экономикалық реформалардың жүру барысына тоқталады.
Зерттеушілер жекешелендірудің екінші кезеңіне тоқталып, оның нәтижелерін
атап ... Сол ... ... ... және ... және ... Еуропа
елдеріндегі реформаларды салыстырып, оған баға беруге тырысқан [12].
Кеңес дәуірінде Қазақстанда В. Дьяков пен Г. ... ... ... ... Бүл ... олар ... жеріндегі жер аударылған
поляк революционерлерінің жергілікті халықтармен қарым-қатынасы, қазақ
халықының әдет-ғұрпын, ... ... ... ... ... бағалаған [13].
Қазақстанда айдауда болған поляктардың өмірі мен ... ... ... ең алдымен Ф. Стеклованың зерделі зерттеулерін
соншалықты ризашылықпен ауызға алуымыз керек. Ол көп жылдар басқа да ... ... тер ... ... байланыстарының пайда болу және
даму тарихынан мағлұмат беретін құнды еңбектер жазған [14].
Келесі зерттеушілер жер ... ... ... ... мен ... ... медицинаны, экономиканы дамытудағы
үлесі, археологиялық, ... ... ... тікілей қатысуын
баяндайды. Осындай зерттеушілердің қатарына В. ... [15], ... [16], Е. ... [17], Н. ... ... ... дәуір кезінде Қазақстанның социалистік жүйеге ... оның ... ... ... ... экономикалық
ғылыми және мәдени байланыстарын жан-жақты зерттеген Н. Бейсенбекова ... ... [20], А. ... [21], Н. ... [22], И. ... [23] ... осы ... арнаған еңбектері жарық көрді.
ХХ ғ. 90-жж. Польшаның сыртқы саясаты жайлы және ... ... мен оның ішкі және ... ... ... ... жайлы көптеген
еңбектер жарық көрді.
Ресей тарихшыларының «Орталық және Шығыс Еуропа ХХ ғ. 2-ші жартысында»
атты 3 томдық тың ... ... ... Бұл еңбектің 3-ші томында осы
аумақтағы ... ... ... ... ... ... ... бағыттары, проблемалары, нарықтық ... ... ... либерализация барысына талдау жасалған.
Зерттеушілер Орталық және Шығыс Еуропа елдеріндегі қоғамдық және ... ... ... ... ... мәселелердегі дисскусияны
ашып көрсетуге тырысқан. Олардың ... ... 80-90 жж. ... ... ... мен себептеріне баға беру, сыртқы саясат
контекстіне ... ... ... ... мемлекеттің ролі
мәселесіне объективті баға берілген ... ... Л. ... еңбегі Польшадағы XX ғ. 90-жж. басындағы
өзгерістерге арналған. Бұл ... ... ... 90-жж. ... барлық салаларын қамтыған қайта құру процестеріне тоқталады.
Мұнда сонымен бірге экономикалық реформалардың ... ... және ... ... ... ... ойлар тұжырымдалған [25].
Польшада жүргізілген жекешелендіру процесінің себептері, жүру барысы,
социалистік ... ... ... өту ... ... бұл
процестің нәтижесіне ... ... баға ... Ресей
зерттеушілері: И. Синицина [26], В. және Е. ... [27], С. ... В. ... [29] ... ... ... депортация тарихының негізгі проблемаларын жаңа тарихи
таным мен методология тұрғысынан саралауда қыруар ... ... ... ... ... ... Олар ... қоныстандыру саясатының
шынайы мәні мен мақсатын, салдарын ашуда осы кезеңге дейін ... ... ... өткен тарихқа жаңаша қарауға жағдай ... ... ... ... ... ... КСРО ... қоныстандыру саясатын
тарихи трагедия ретінде көрсетеді.
Қазақстандағы поляк диаспорасының тарихы мен ... орны ... Л. ... ... ... баяндалды. Зерттеуші
поляк диаспорасының Қазақстанға жер аударылуының себептері, ... ... ... ... көп ... халықтар арасындағы олардың тең
құқықтық орнына бүгінгі күн тұрғысынан баға берген [30].
Бір топ қазақстандық зерттеушілердің ... ... ... ... ұлттардың тағдыры туралы көлемді еңбегі жарық
көрді. Бұл еңбекте зерттеуші Е. Валихановтың «Судьбы поляков в ... ... ... Бұл еңбекте берілген алуан-түрлі бұлтартпас
деректер қуғын-сүргінге ұшыраған халықтардың ... ... ... ғана ... ... ... өмір рухы мен қажымас ... ... ... ... ... ... тапқанын көрсетеді [31].
Қазақстан жеріне зорлап қонысаударылғандардың ішінде тікелей ... ... ... Т. ... пен А. ... болатын. Олар өз
еңбектерінде депортацияға ұшыраған ұлттардың Қазақстанға келу себептерін,
орналасу жерлерін, қайғылы тағдырының ащы ... ашып ... ... ... ... ... ... бірі—Қазақстанның даму институты мен
Президент мұрағаты бірігіп «Из истории поляков в Казахстане» деген құжаттар
жинағын шығарады. Бұл еңбекте Батыс Украина ... жер ... ... өкілдерінің саны, олардың Қазақстан облыстарына орналасуы туралы
мәліметтер мұрағат құжаттарының негізінде берілген [33].
Әл-Фараби атындағы Қазақ ... ... ... құрылған
шығармашылық топ Мұстафа Шоқайдың таңдамалы 2 томдық ... ... Бұл ... зерттеушілер Түркістан халықтары тарихында бұрын -
соңды болмаған құбылыс демократиялық Еуропаның ортасында Түркістандық саяси
эмиграцияның ... ... ... М. ... ... көрсетеді.
Сонымен қатар, сталиндік оппозицияда болған М.Шоқай және Түркістандық басқа
зиялыларға ХХ ғ. 20-30 жж. ... ... ... Ю. Пилсудскийдің
көрсеткен көмегі, қарым-қатынасы баяндалады [34].
Зерттеуші Т. Тұяқбаевтың мақаласында Шығыс ... ... ... ... ... ... ашық ... ұласу процестері
баяндалады. Осы аумақтағы ... ... ... демократия
мен бостандықты толық қалпына келтіру, құқықтық мемлекетті, парламенттік
демократия мен қазіргі ... ... ... құру әрекеттеріне
ғылыми анализ жасалған [35].
ХХ ғ. 90-жж. Польшада жүргізілген реформалар туралы С. ... ... ... ... ... жж. ... әлеуметтік және
экономикалық реформа, нарықтық қоғамға өту кезіндегі «Бальцерович жоспары»
оның жүргізілу жолдары туралы айтылған. ХХ ғ. 90 жж. ... ... және ... әр ... ... ... Польшадағы
өтпелі кезеңнің аяқталуы, Еуропалық одақ елдерімен байланыстары жаңа тарихи
көзқараста қарастырылады [36].
Польша мен ... ... ... ... ... және
қоғам қайраткерлерінің, жеке ғалымдардың еңбектері бар.
Бұл ... ең ... ... ... Сыртқы істер министрі Қ.
Тоқаевтың «Под стягом независимости» [37] және ... ... [38] ... ... зерттеушілер үшін өте құнды ... аян. Бұл ... ... Қазақстан мемлекетімен ресми
байланыстары, олардың ішінде ... және ... ... ... ... ел ... ... мәдени, экономикалық байланыстар барысы туралы
кезінде Қазақстанның Орталық және Шығыс Еуропа елдеріндегі елшісі ... Т. ... ... жарияланды [39]. Бұл мақалада Польша мен
Қазақстан қарым-қатынастарының жалпы арнасы, оларды дамытудың маңызы мен
бағыттары, ... ... ... ... ... баяндалады.
Польша мен Қазақстан арасындағы қарым-қатынастарға ... ... енді ғана іске ... 2000 жылы ... даму институты
мен Польша ғалымдарының біріккен еңбегі жарық көрді. Зерттеу жұмысы Польша
және ... ... ... жұмыстарын қорытындылай әрі
жақындастыра келе егеменді Қазақстанның трансформациялық процестеріне аса
зор көңіл бөледі. ... ... ... екі ... ... ... ... парламенттер мен үкіметтер арасындағы ынтымақтастық,
экономикалық ... ... ... аталып өтеді [40].
Жалпы алғанда, жоғарыда аталған еңбектерді талдау бізді ... алып ... ... ... ... саясатының басым
бағыттарын, яғни оның Польша Республикасымен қарым-қатынастарын зерттеу ісі
қолға алына бастаған. Алайда ... ... ... аз. Бұл ... ... ... ... сондықтан да әлі күнге дейін іргелі
еңбектер жарық көре ... жоқ. ... ... мен ... ... ... салаларын қамтитын мақалалар
күнделікті басылымдарда ... ... ... ... ... мен ... ... зерттелу деңгейін
саралай отырып және ондағы фактілерді жүйелей ... ... ... төмендегідей мақсат алға қойылды: ... - ... ... ... алғы шарттарының қалыптасуы мен барысын зерттеу және
қамтып отырған салаларын анықтау, жалпы ... ... ... ... ... ... ... алатын орнын
анықтау.
Осы негізде диссертация жұмысын ... ... ... мен ... ... ... ... бастауларын саралап,
олардың өзара таныстығы соңғы 10 жылмен шектелмейтінін, оның ... ... ... бар екенін көрсету.
Халықаралық аренада екі мемлекет ... ... ... екі ... да ... үндестігі негіз болатындығын анықтау.
Екі елдің саяси сферадағы өзара түсінушілік пен ... ... мен ... - ... ... ... ... негізінің жасалу процесін саралау.
Польшаның қазіргі кезде экономикасын реформалаудағы қол ... ... ... біздің республикамыздағы
реформалар барысында тигізер үлесін көрсету.
Польша мен ... ... ... саладағы
байланыстардың қадамдарын, олардың қамтып отырған салаларын көрсете келе,
екі жақты байланысты нығайтудағы рөлін ... мен ... ... ... ... ... сфераларын
анықтау.
Диссертация жұмысының деректік негізі. Зерттеу жұмысының алдына қойған
мақсатын орындауда негіз болған деректердің қайнар көздеріне ... ... ... ... ... ... Тақырыпты зерттеу барысында Қазақстан Республикасы
Сыртқы Істер ... ... ... ... қорындағы
деректермен жұмыс жүргізілді. Ол деректер негізінен екі жақты қатынастың
даму ... ... ... ... ... ведомствалар мен ұйымдар арасында ... ... ... екі ... ... ... келген хаттар, анықтамалар
негізге алынды;
Қазақстан Республикасы Орталық ... ... ... ... ... Польша мен Қазақстан арасындағы мәдени байланыстарды
зерттеп, баға беруге негіз болды;
Польша Республикасының Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... болды. ... ... ... ... экономикасын өркендетуге ат
салысып жатқан поляк фирмалары ... ... ... ... ... ... ... қызметі, екі жақты
қол қойылған конвенциялар, меморандумдар, екі елдің білім ... қол ... ... Польшаның соңғы он жыл ішіндегі
экономикалық ... ... ... экономикалық анықтамалар
зерттелді.
Статистикалық жинақтамалар мен анықтамалар: оларды пайдаланудың арқасында
Қазақстанның жалпы шетелдер мен экономикалық байланыстары және ... ... ... әсіресе, сауда байланыстары жөнінде нақты
мәліметтер, сандық көрсеткіштер ... ... ... тағы бір ... ... ... ... сөздері,
сұхбаттары пайдаланылды. Атап ... ел ... ... Қ. ... Т. Сүлейменовтың, М. ... ... А. ... ... ... бұл
мемлекет қайраткерлерінің саяси оқиғалардың барысына тікелей қатысқандықтан
еңбектерінің деректік дәрежесі өте ... ... ... деректердің келесі бір қайнар көзі болған –
мерзімді ... ... ... ... ... ... ... «Жас Алаш», «Новое поколение» сияқты
газеттер мен «Дипломатия жаршысы», «Саясат» журналдарының ...... ... ... ... ... ғылыми негізде ... ... мол ... ... басылымдармен қатар диссертация жұмысын жазу
барысында шетелдік, соның ішінде Польшада ... ... ... ... ... ... тырыстық. Бұл мақсатта «Выворчий»
газеті мен «Новая Польша», «Польская внешняя ... ... ... ... ғана қазақстандық зертеушілер қолдана бастаған
Internet компьютер жүйесіндегі ақпаратты да пайдаландық. Бұл тек бүгінде
дами бастаған және өте ... бар ... ... ... ... және ... негізі. Зерттеу жұмысын
жазу барысында біз соңғы жылдары ... ... ... ... ... ... негізге алдық. Осы кезге дейін Польша мен ... ... ... зерттеу жасалмағанын айта кеткен жөн.
Зерттеу жұмысын жүргізуде қазіргі кездегі халықаралық қатынастар теориясы
мен ... ... ... ... ... ... саясаттағы ұлттық
және мемлекеттік мүдделері принципі методологиялық негізіне алынды.
Методологиялық және теориялық тұрғыдан алға қойған міндетті терең ұғынуда
Қазақстан Республикасының тұңғыш ... Н.Ә. ... ... ... да ... ... ғылыми еңбектерімен көптеген
мақалаларын әртүрлі деректермен салыстыра ... және ... ... де
үлкен маңызы болды.
Қазақстанның Польшамен сыртқы экономикалық қатынасының негізгі бағыттарын
зерттеуде статистикалық әдіс ... Бұл әдіс ... ... мен
Қазақстан экономикасының жай-күйін ... үшін ... ... сол ... ... ... ынтымақтастықтың одан әрі дамуының
мүмкін деген жолдары мен ... ... ... ... ... ... біз тарихи-салыстырмалы, хронологиялық-тарихи, логикалық-
тарихи, жүйелеу т.б. принциптерді қолдандық.
Диссертация жұмысының ғылыми жаңалығы. Қос ... жүйе ... ... ғ. 90 жж. ... мен Қазақстан арасындағы саяси, экономикалық мәдени
ынтымақтастығының қалыптасуы мен даму барысын, ... ... рет ... ... ... ... ғылыми тұрғыдан зерттеуге
талпыныс жасалды. Диссертация жұмысында екі мемлекет ... ... ... ... ... тұңғыш рет зерттеліп,
ғылыми айналымға қосылды.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... жаңа
жүйеге түсірілді;
- Польша мен Қазақстанның саяси қарым-қатынастырының орнауы, ... ... ... негізгі ұстанымдары бірінші рет ... ... Екі ... ... ... саяси, экономикалық, мәдени
байланыстарының құқықтық негіздері тұтастай жүйеленіп, сарапталынды;
- Польша мен ... ... ... жетістіктері мен кемшіліктері алғаш рет нақты түйінделді;
- Екі мемлекет арасындағы мәдени байланыстың білім, ғылым, өнер, ақпарат
алмасу ... ... ... оның ... ... ... негізінде Польша мен Қазақстан ... ... ... хронологиялық шеңбері 1991-2000 жж. аралығын қамтиды. Бұл
кезеңді таңдап алуымыздың өзіндік себебі бар. Бұрынығы Кеңес ... ... мен ... ... ... ... әрі кең көлемді де,
нақты ... ... жоқ. Ол ... саяси, экономикалық мәдени тұрғыдан
Қазақстанның алып та ауқымды тоталитарлық империяның бір бөлігі ... ... еді. ... ол ... өзінің атынан емес, бүкіл КСРО-ның
атынан ғана халықаралық байланыстарға шыға ... ... ... ... ... ... атап көрсетілген себептерге байланыстар
аса шектеулі, бір ... ... ... ... Қос ... жүйе ... екі мемлекет арасындағы қарым-қатынас жаңа деңгейге көтерілді. Екі ел
арасындағы саяси, ... және ... ... ХХ ғ. ... ... әр ... нақты нәтижелерге ие болды.
Диссертация жұмысының қолданбалық маңызы. Кең көлемді ... ... ... ... мен ... ... ... зерттеу жасалды. Сондықтан, зерттеу жұмысында жасалған
қорытындылар мен ... ... ... Қазақстан
Республикасының бүгінгі таңдағы жүргізіп отырған сыртқы саясаты бойынша
ғылыми ... ... ... ... ... және осы аймақтардың
болашақтағы саяси жағдайын, тарихын және халықаралық қатынастардың теориясы
мен ... ... ... болары сөзсіз. Диссертация материалдары мен
нәтижелерін ... оқу ... ... сыртқы саясаты мен Қазақстан
тарихын оқытудағы арнайы ... ... ... қажет болары сөзсіз.
Қорғауға ұсынылатын негізгі тұжырымдар. Польша мен ... ... ... мәдени қарым-қатынастарының тарихын жан-жақты
зерттеу нәтижесінде келесі тұжырымдар қорғауға ұсынылады:
- Еліміз ... ... ... ... зерделей бастаған тұста,
Қазақстанның шетелдермен, оның ... ... ... ... ... қарастыру өте маңызды болып отыр;
- КСРО кезінде Қазақстан тәуелсіз мемлекет ретінде сыртқы саясат жүргізе
алған жоқ. Сол себепті де оның ... ... ... шартты түрде ғана болатын. Тарихи оқиғаларға толы болған ХХ ғ. 90 ... ... екі ... ... ... жаңа сапалы деңгейге
көтерілді. Зерттеу жұмысында екі елдің ... ... – ның ... ... ... XX ғ. ... онжылдығы ішінде нарықтық қатынас Польша экономикасының
ұтымды тапқан жолы болып, Польша ... ... ... ... ... ... ... он жыл ішіндегі экономикадағы
табыстары халықаралық аренада «поляк кереметі» деген атпен белгілі болуының
мәні және оның ... ... ... ... ... ... саяси саласында Польша Орталық Азия елдерімен қалыпты қатынастар
орнатуда, бұл елдер үшін «поляк кереметі» үлгі ретінде әлі де ... ... ... ... саяси жағдай Польшаға Орталық
Азияда жаңа ... ... ... ... ... нәтижесі
көрсеткендей бұл осы ... ... ... ... ... елдеріне
қарағанда жетекші рөлге ұмтылуына жағдай жасады;
- Қазақстанның ТМД мемлекеттері ... ... ... жан ... ... көлемі бойынша бірінші ұстаған ... ... ... ... керек. Қазақстан
халықаралық ... ... ... ... және ... ... ... Қазақстан үшін аса мәнді ... мен ... ... салымы
екендігін түсіне білді. Сол себепті де зерттеу жұмысында ... ... ... ... ... ... байланыс ерекше
талқыланып, сұрыпталды;
- Польша мен Қазақстан қарым-қатынастарының тарихындағы ең ... қыры ... ... мен білім саласындағы ынтымақтастықтың дамуы болып
табылады. Зерттеу жұмысында ... ... ... ... ... қамтып отырған мәселелер ауқымы анықталып, мұндай
екі жақты байланыстың екі ел ... ... ... ... білудегі маңызы зор екендігі сарапталды.
Зерттеу жұмысының сыннан өтуі. ... ... ... үш ... ... ... ... тақырыбының мазмұнына сәйкес үш ғылыми мақала Білім және
ғылым саласындағы қадағалау және аттестаттау ... ... ... ... ... ... ... Абай атындағы ... ... ... тарих факультетінің жалпы тарих
кафедрасында дайындалып, талдаудан өтіп, ... ... ... ... ... екі ... және пайдаланылған деректер тізімінен тұрады. Жұмыс соңында
қосымшалар берілді.
Негізгі ... ... ... ... ... ... Қазасқтан Республикасы
мен Польша Республикасы арасындағы ынтымақтастықтағы ... ... ... ... орны мен ... ... ... табылады.
Кіріспеде зерттеу тақырыбының өзектілігі, мақсаты мен негізгі міндеттері,
зерттеу ... ... ... ... теориялық және
методологиялық негіздері, зерттеудің деректік ... мен ... ... ... ... мен қолданыстық маңызы, қорғауға ұсынылатын
тұжырымдар мен оның сыннан өтуі көрсетілді.
Диссретацияның ...... ... ... саяси және экономикалық ынтымақтастық моделін іздестіру»
атты бірінші тараудың ... ... ... ... мен ... ... тарихи тамыры тереңнен тартылғандығы
жөніндегі мағлұматтарды келтіре отырып, оларды ашып көрсетуге ... ... рет ... ... өкілі қазақ топырағына 1245 ж. ... ... Ұлы ... ... Рим ... жіберген елшілігінің құрамында
Францискан орденді Вроцловтық монах Бенедикт поляк болды. Осы ... ... ... ... ... еді. ... ...
Карпинидің жазған «Historia Mongolorum» баяндамасы болатын. Осы ... Азия ... ... ... ... болды. Бұл баяндама
есепке қосымшаны Бенедикт ... өзі ... елі» ... көшпенділері
және «адамдар жоқ жердегі өскен ... ... ... ... ... болады [5, 5 б].
Кейінгі ортағасырлар мен жаңа заман дәуірінің тоғысында Польша Австрия,
Ресей, Пруссия ... ... ... саясатының нысанына айналды.
Өздерінің тәуелсіздігі үшін ... ... ... ... ... және
Қазақстанға жер аударды.
Еуропалық прогрессивті дәстүрде тәрбиеленіп, білім ... ... жер ... ... рулық қатынастар үстемдік еткен ортағасырлық
жағдайға тап болғандарына қарамастан жабайы екен деген көзқарас танытпады.
Дәл осы поляктар еуропалықтарды ... рет ... ... ... ... олар қазақтардың рухани дүние танымын терең түсіне
отырып, ешбір қоспасыз, дөрекі теңеусіз жазды. Поляк демократтары ... ... ... мен ... ... ... қарым-
қатынастарын әртүрлі формада ұштастырды.
Кароль Любич Хоецкий қазақтар туралы поляктар ішінен ең алғашқы болып
1789 ж. Варшавада ... ... ... ... ... ... естелігін
жазды. Бұл еңбекте ол кең далада көшіп-қонып ... ... ... ... дәл қамтылды. Автор олардың негізгі кәсібі мал ... киіз ... ... ... тіршілік ететінін, мұның бәрі
де мал оттайтын шөбі шүйгін жерлерде тәуелді болатынын атап ... ... ... ... ... бірі ... ... 1875 ж. Берлинде
жарық көрген «Дневники и ... из ... по ... ... ... ... мен жолсапар хаттары қазақ халқының тарихын зерттеуде
маңызды орын алады. Бұл ... А. ... өзі куә ... ... ... ... ... нақтылы тарихы туралы мәліметтермен фактілердің
орын алғандығымен өте қымбат.
1882-1887 жж. қазақтың заңы, әдет-ғұрып дәстүрін ... ... ... ақыны Абай Құнанбаевтың жақын танысы болған Северин Гросс еді.
Абайдың ... ... ... ... қөңіл айтуда оған ... ... ... ... ... айтылған. Солардың
арасында алғашқылардың бірі ретінде С. ... да ... ... ... ... ... қосқан үлестерінде айта
кетуіміз керек. ХIХ ғ. басында жер аударылып келген Адам ... мен ... ... ... ... және жақын жатқан аумақтарды зерттеуге
әрекет жасаған болатын. Орынбор өлкелік ... ... ... ... ... қазақтар «тас іздеуші» деп атап кеткен.
1917 ж. аумалы-төкпелі кезеңде Польшаның сол тұстағы күрескер ... ... ... ... ... ... түркістандық эмигранттардың өмірі мен қызметі, әрине өз
алдына ... ... ... ... ... ... ... түрлі
ұлт зиялылары 20-жж. Варшавада «Сіздің және біздің азаматтығымыз үшін»
деген ... ... ... ... ... ... бағыттағы «Прометей»
ұйымын құрады. Мұстафа Шоқай Түркістан Ұлттық Одағы ... ... мүше ... 1927 ж. ... ... Сол кездегі Польшаның
мемлекет қайраткері маршал ... ... ... демократиясы «Яш
Түркістанға» он жыл бойы қаржылай қолдау жасап отырды [34, 24 б].
Жоғарыда келтіріліп өткен фактілер мен деректерге ... ... ... ... ... ... XVIII ғ. екінші жартысынан бастап, ХХ
ғ. ортасына ... ... ... ... ... Қазақстан мен Польша
арасындағы қарым-қатынастар арнайы құжаттармен белгіленбесе де ... бойы өз ... ... ... ... екінші тармағында Польшаның сыртқы саясатының қалыптасу және
екі ел арасында саяси байланыстардың орнауы айтылады.
90-жж. басына ... ... етіп ... ал ... Шығыс Еуропадағы
«барқытты революциялар мен КСРО-ның ыдырауына байланысты күлталқаны ... қос ... ... ... енді ... жүйе ... ... поляктардың сыртқы саясатын ... ... ... ... және Варшава Шарты ұйымы ыдырап кеткен соң бұрынғы ескі
көзқарастан айығып, ... ... ... ... талабы қойылды.
90-жж. басында Польша Республикасынынң сыртқы саясатында негізгі үш бағыт
анықталды:
- демократия жолындағы шаруашылығы дамыған және ... ... ... және ... ... ... ... жалпыеуропалық қауіпсіздік жүйесін сақтауға қатысу;
- Польшаның қауіпсіздігі және дербестігін ... ... ... ... ... пен ... қалыптастыру.
90 жж. Польшаның сыртқы саясатының негізгі тұстары белгіленді және ... ... ... ... 1991 ж. ... болды, яғни Польша
Республикасы Еуропалық Одақпен келісімге қол қойды, Еуропа Кеңесіне кірді,
Батыс және Шығыс ... ... екі ... ... ... ... құрлығында өз орнын таба білді. Осыдан ... ... ж. ... ... ... үшін ... басым жыл болды деп
есептейді.
ХХ ғ. аяғында соңғы орасан зор ... ... бірі – ... өмір сүруін тоқтатты. Ақырында бұрынғы ... ... ... ... ішінде бірнеше тәуелсіз мемлекеттердің қатары бой көтерді,
олардың арасында Қазақстан да бар еді.
Қазақстан егемендік ... ... және ... ... ... ... өзінің дербес саясатын жүргізе бастады, шетелдермен
және ... ... ... ... және ... қарым-қатынас
орнатуға кірісті.
Тәуелсіздік алып, егемендігімізді жариялағанымен, әлемдік қауымдастық
Қазақстанға бірден құшағын жая ... жоқ. ... ... ... алу үшін ... проблемаларды шешіп, қиын кедергілерді
жеңу қажет болды.
Сондықтан да халықаралық ... ... ... ... ... ... құралдарының байбаламынан туындаған кедергілерді жою ең
маңызды мақсат еді. ... ... ... ... Н.Ә. Назарбаевқа батыл шаралар қолдануға тура келді. Бұл жайында ол
былай деді: «Ондай ... ... ... ... ... ... ... ұйымдармен тікелей жеке байланысқа
шығып, келіссөздер жүргізу арқылы ғана ... ... ... ... ... ... еді. Сондықтан да бірнеше шетелдік салаларға
қатарынан шығып, қызу қарқынмен жұмыс жасауға тура келді [41, 52 ... елді ... ... жақындастыратын себептердің алғашқысы –
саяси мәселелер ауқымы. Екі мемлекеттің арасындағы ортақ мүдделер ниетінің
екінші бір көрінісі – ... ... Азия ... ... ... ... және ... қазбаларының мол қоры
жағынан ерекше орын ... ... ... басқа
мемлекеттерге қарағанда аймақтық беделінің ерекше екендігінің негізділігі.
Табиғи мол байлығы және еліміздің Еуразиядағы геосаяси ... ... ... ... ... ... ... құрамында,
аймақтық ұйымдар шеңберіндегі нақты қадамдары көңілге сенім тудырады. Тағы
бір айта кететін маңызды жәйт ... ... өзін ... ... ... және ... Азия мемлекеттерімен жақсы
қарым-қатынастар орнатуда. Қазақстанның ... ... ... ... әсерісе Польша Республикасы мен оның Президенті қатты қолдап отыр.
Этносаяси фактор – Қазақстан-Польша қатынастарын дамытудың маңызды бөлігі
болып табылады. Варшава ... ... ... ... поляктардың қазіргі тұрғылықты жерлеріндегі материалдық және
мәдени тұрмысын жақсартуға ... ... ... ... ... орын алады. Польшамен
қатынастың перспективасы өзара қол ұшын ... ... ... ... қатарында мыналар бар: тарихи қалыптасқан сауда және
гуманитарлық байланыстар, әлеуметтік- экономикалық дамудың ұқас ... ... ... ... ... ұқсастығы.
Польшаның үлкен потенциалдық мүмкіншіліктері бар: инфрақұрылымы,
коммуникациялық ... ... ... ішкі ... өте ... және экономикалық жүйелердегі өзгерістер ... ... ... Ол үшін ... ... ... азаматтық
қоғам қалыптастыруға тыныш өту тән болды.
Сондықтан жаңа ... ... құру мен ... проблемарды шешудегі Польшаның тәжірибесінің Қазақстан ... ... бар. Өз ... ... ... ... жемісті түрде ілгері жылжыту Польша тарапынан сенім туғызуда. Бұл
фактор ... ... ... саяси тұрақтылығымен және орасан
зор табиғи ресустарымен үйлесім тауып, оның Орталық Азиядағы саяси ... ... ... ... ... ете түседі.
1992 ж. 6 сәуірде Польша Республикасы мен ... ... ... ... ... қарым-қатынастар орнады. Екі мемлекет арасында
дипломатиялық ... ... ... екі ... тең ... ... ... принциптері негізінде тығыз ынтымақтастығын ... ... ... ж. қазан айында Польшаның экономика жөніндегі министрі ... 1993 ж. ... ... ... мен Э.Асанбаевтың
кездесулері, сол жылдың желтоқсан айында Петр Юрковецки бастаған Польша
шаруашылық делегациясының сапарлары ... ... ... ... ... екі ел ... ... бағыттарын анықтап берді. Олар:
біріншіден сауда және ... ... ... ... ... ... өту ... барлық ұмтылыстарына жан-
жақты көмек ... ... ... ... ... ... екі ... ынтымақтастық орнатып ... ... ... ... берік орнауына бағытталған іс-шараларды
мүмкіндігінше ұштастырып жүргізу және екі ... ... ... қазіргі халықаралық құқықтың негізгі ұстанымдарының мызғымастығы
мен беріктігін сақтауда толық өзара түсіністікпен әрекет ... ... ел ... ... ... мен ... салаларындағы
байланыстарын жандандыруға деген ынталарына барынша қолдау көрсету. Қазіргі
таңда екі ел ... осы ... іске ... ... ... ... ... айғағы болып табылады.
Екі ел арасындағы қарым-қатынастардың тарихи үшін 1994 жылы ... ... 1994 ж. ... айында Алматыда Польша Республикасының ... еді. ... ... ... ... ... ... маңызды қадам жасалды. Екі ел арасындағы
қатынастарды үйлестіретін жаңа буын қосылды.
Екі мемлекет елшілік ... ... соң ... ... тез қарқынмен дами бастады. 1992 ж. қазан айында екі
ел ... ... және ... ... ... тиімді
ынтымақтастық пен нәтижелі байланысты дамытуды ... ... ... Екі ел ... ... байланыстарды, яғни инвестициялық
ынтымақтыққа принциптік, құқықтық негіз болатын, ... ... ... кеңейе беруіне жол ашатын «Инвестицияларды ынталандыру және өзара
қорғау», «Қосарланған салық салуды жою және ... мен ... ... төлеуден бой тасалауды болдырмау туралы Конвенция» көптен күткен
екі жақты келісімдер мен ... ... ... ... ... экономикалық және мәдени саладағы өзара
мүдделердің үйлесуі» атты ... ... ... мен ... арасындағы
саяси, сауда-экономикалық, мәдени қатынастардың даму барысы, жетістіктері,
ынтымақтастықтың осы саласындағы орын алып ... ... ... ... ... тарихының жаңа кезеңіндегі ең елеулі оқиғалардың
бірі болған – ... ... ... ... тәуелсіз мемлекет басшысы ретінде Польша Республикасына 1997
ж. қараша айында ... ... ... ... ... ... екі ел басшылары Қазақстан Республикасы мен Польша
Республикасы арасындағы достық қатынастарды ... ... ... ... ... тараптардың БҰҰ-ның жарғысы және Еуропадағы қауіпсіздік пен
ынтымақтастық жөніндегі кеңестің қорытынды ... ... ... ... екі ... ... құрылымдар құру,
сенім мен қауіпсіздік орнату және тиісті міндеттемелерді орындау туралы
жалпыеуропалық ... ... ... ... ... ... ... келісті. Екі мемлекет екі жақты және көп жақты атап айтқанда
Еуроатлантикалық Кеңес пен ... ... ... ... ... ... зор ... беретіні атап өтілді
[42, 11-14 бб].
Сонымен Қазақстан Республикасының ... Н.Ә. ... 1997 ... ... ... ... ... сапарының жалпы қорытындысын шығара
келіп, сол кезде қол ... аса ... ... ... мен ... қатынасының серпінді дамуының берік шарттық негізін
қалағанын атап көрсету ... ... ... бұл құжаттар қатынастарды
салалық жаңа деңгейге шығарды. Ол деңгей екі елдің ... ... және ... салалардағы тығыз кірігуі қалыптаса
бастағанымен сипатталады.
1998 ж. 14-15 сәуірде ЕҚЫҰ-ның төрағасы ... ... ... министрі
Б.Геремектің Қазақстанға жасаған ресми сапары және екі ... ... ... еуропалық қауіпсіздіктің мәселелерін талқылау Варшавада
басталған диалогтың ... ... ... ... ... мейман Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. ... ... ... ... ЕҚЫҰ-ның түрлі құрылымдарымен
болашақтағы ынтымақтастық жолдары ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ деңгейіндегі кейбір мәселелері сөз болады. Екі
жақта ЕҚЫҰ-ның ... ... ... ... ... ... білдірді.
1999 ж. қазан айында Польша Республикасының Президенті А. Квасьневский
Қазақстанға ресми сапармен келді. Келіссөз кезінде ел басы Н.Ә. ... ... ... ... ресми сапары достас екі мемлекетің
арасында қалыптасқан ұзақ ... ... және ... ... ... ... атап өтті [43].
Польша Республикасынын Президеті А. Квасьневскийдің ... ... екі ... ... ... жарияланды. Бұл біріккен
мәлімдеме мұның алдындағыдай достастықтың негізін аймықтау ғана ... ... ... даму ... жаңа ... мән беріп, олардың
саясат бағытында, сауда-экономикалық ... ... және ... процестер бағытында мазмұнын кеңейтті.
2000 ж. қазан айында Қазақстан Республикасы Президентінің Польшаның
астанасы Варшавада ... ... ашу ... жарлығы шықты. Елшіліктің
күш-жігері нақты мәселелерді шешу, келісімдердің орындалуын бақылау, сауда-
экономикалық ынтымақтастық ... ... ... мемлекет арасындағы саяси бағыттағы әріптестік, кең ауқымды көлемде
дамып келеді. Польша мен ... ... ... ... ... ... таңдағы дамуы, яғни демократиялық қоғам
құруға талпынысы мен Қазақстан Республикасының сыртқы саясатындағы тұрақты
бағытын ... ... ... ынта ... отырған мемлекеттердің
бірі бұл-әрине Польша. Қазақстан ... Н.Ә. ... «ХХ ... атты ... ... тілінде шығуы Польшаның Қазақстанға
қызығушылық танытып отырғанын байқатады.
Осы тараудың екінші ... екі ел ... ... мен ... ... арналған.
1995 ж. тамыз айында Қазақстандағы Польша ... ... ... ... ... оның алдына қойған мақсаты екі ел
арасындағы ... ... ... үдете түсу. Осы арқылы екі
мемлекет арасындағы сауда-экономикалық қарым-қатынастың барлық ... ... ... және екі ... сауданы кеңейту, жүйелі негізде
ынтымақтастақты реттеуге ниеттелген ... және ... ... ... алмастыруға және таратуға, ... ... ... ... озық ... ... ... ынталандыруға бағытталуы.
Күмәнсіз өзіне ғана тән Қазақстанның жағрафиялық орналасуы, әрі ... ие ... ... ... ... ... елге деген Польшаның
өсіп келе жатқан ... дем ... Екі ... үшін ... басты проблема осы мұнай-газ көздерін барлап өндіріп, оны ... ... ... ... жолдарын табу болып отыр.
1999 ж. қарашада Алматыда Ұлттық мұнай компаниясы «Қазақойл» және «Поляк
мұнай және газ ... ... ... ... ... «Қазақойл»
Ұлттық-мемелкетік компаниясы мұнайды еуропа елдеріне тасымалдауы үшін
болашақта Польшаның ... ... ... ... ... ... ... Еліміздің Батыс Еуропаға мұнай құбырын тарту ... ... ... жақсартатын болады.
Қазақстан территориясында жұмыс жасап жатқан поляк-қазақ бірлескен
кәсіпорындарының қамтып жатқан өндіріс ... мен ... ... ... ... олар ... тамақ және жеңіл өнеркәсіп, шикізаттың
қорын барлау, ... ... ... өндірісінде басымдық танытып
отырғанын көреміз.
2000 ж. соңына қарай жүргізілген есеп ... ... ... ... кәсіпорындарының саны 35 болған олардың ішкі рынокта
шығарған өнімінің көлемі 902 мың АҚШ доллары болып отыр [44, 12 ... ... ... поляк кәсіпкерлері республикадағы олардың бір
қалыпты жұмысына салымдар мен салықтар жоғарылығы, ... ... ... және ... ... туындап жатқан бюрократтық бойкүйездік
тежеу жасап отырғанын әлденеше рет тілге тиек еткен болатын.
Екі елдің экономика саласындағы әлеуетті зор ... ... ... ... топтарының әртүрлі салалардағы ынтымақтастықты дамытуға
қызығушылық танытуды өзара ... ... ... ... болып
табылады. Жақын және ұзақ мерзімді болашаққа ... ... ... ... ... біздің мемлекетіміз көп жоспарын
ынтымақтастығын кеңейтіп, өз байланыстарын алдағы уақытта да дәйекті ... ... ... деп ... ... ... ... үшінші тармағы екі мемлекет арасындағы ... ... ... - ... ... өте маңызды қыры – ... мен ... ... ... ... дамыту болып
табылады.
Қазақстанның дүниежүзілік қоғамдастыққа білім беру ... өтуі ... ... 1991 ж. ... білім беру саласында
Қазақстан Шығыс Еуропаның ілгері елдерімен байланыс жасай бастады. 1991 ... ... ... ... ... ... мен Адам ... Познань гуманитарлық университеттерінің арасындағы ынтымақтастыққа
қол қойылды. Осы университеттің оқытушысы тарих ғылымдарының докторы Марек
Гавенцки 1991-1993 жж., оның ... ... ... ... тақырыбының бағдарламасы бойынша зерттеу кезеңдерін жүргізді.
1994 ж. Варшавада поляк-қазақ достық және ынтымақтастық қоғамы құрылды.
Оның президенті болып Юзеф ... ... Бұл ... ... достық және мәдени байланыс орнатушы қазақ қоғамы серпіліс
берді.
1995 ж. күзінде ... және ... ... ... қоғамы Вроцловтағы сауда-маркетинг компанияларының қолдауымен
Польшада Қазақстанның мәдениет және өнер күндерін өткізді. ... ... ең ірі ... үш ... ... Польша
эстрада артистерімен бірге «Жазира» және «Қазақконцерт» ... ... ... ... бір топ поляк жастары өз өнерлерін
паш етті [45]. Сонымен ... ... мен ... ... көрмелері өткізілді, бұл өзіне Польша астанасы тұрғындарының
айрықша назарын аударды.
1995 ж. 19 мамырда Польша Республикасының ... ... ... ... ... ... арасында келісімшартқа қол қойылды [46].
Қол жеткізілген келісімдерді іс жүзіне асырудың ... ... ... бере ... 1995 ж. маусымда Көкшетау педагогикалық
институтының поляк тілі ... ... ... ... ... жайт ... курс студенттері алты айлық ... ... мен ... ... ... ғылым және мәдениет ... ... ... ... мен бағыттары 1997 ж. қараша
айындағы ... ... ... Н.Ә. ... ... ресми сапары кезінде 22-баптан тұратын мәдени және
ғылыми ынтымақтастық туралы шартта ... ... ... [47, 50-52 ... ... ... барысында Қазақстан Республикасының сол кездегі білім
министрі В. Школьник Польша ... ... ... ... ... А. ... ... В. Школьник Польша жағына
Қазақстан және Польшаның ... ... ... байланыс орнату туралы
ұсыныс жасайды. Ал өз кезегінде Польша жағы Орталық және ... ... ... салыстырғанда, Польшада қазақстандық студенттердің саны ең
көп екендігі, ол 400-ге ... атап өтті [48, 106 ... ... саласында Қазақстандағы Польшаның елшілігі де көп
қызмет атқаруда. Елшіліктің ... ... ... ... киносының
Қазақстандағы фестивалі өткізілді. Бір апта бойы А. ... ... К. ... ... ... ... ... мұғалімдермен, студенттермен, дін өкілдері адамдарымен байланысу
және ... ... ... ... ... ... етуде Елшілік белсенді көмек көрсетуде.
Қазақстанда тұратын поляк ұлт өкілдерінің тарихи отанымен байланысты
нығайтуда ... ... кең ... ... ... ... ... таратуға, өзара мәлімет алмасуға жағдай жасалып отыр.
1999 ж. ... ... ... Республикасының Ақпарат, мәдениет және
қоғамдық келісім, Көлік және коммуникация министрліктерінің сұрауы бойынша
«Полония» телевидениесінің каналдарын ... ... ... ... Қазақстан облысының Чкалов селосында көрсету туралы келісім
жасалды [49].
2000 ж. сәуірде Алматыда Польша Республикасының ұлттық білім ... ... ... министрліктері арасында 2000-2002 жылдарға ... қол ... Бұл қол ... ... ... ... екі
елдің ғылыми және білім беру ұйымдары арасында ғалымдармен, оқу орындары
ұстаздарымен, аспиранттарымен, студенттерімен және ... ... ... өте келе ... ... ... ... сапалы дәрежеде дамуда.
Мәдениет саласындағы жетістіктер өзіне тиесілі барлық ... ... ел ... мәдени шаралар ауқымы күнге-күнге артып келе жатқандығы
мәдениеттің де халықтар достығында атқаратын ... ... ... ... ... мәдени алмасудың халықтар мен мемлекеттер арасындағы
өзара түсіністік, құрмет пен достықты арттырудағы рөлі өте ... ... ... ... қазақстандық поляктардың біздің
республикамызға қоныс аудару тарихы, ... ... күні ... құрылымындағы алатын орнын ашып көрсетуге арналған.
Қазақ жері ... ... ... мен ұлыс ... ... ... ... Шындығында біздің жерді ... ... мен ... туын биік ... келе ... сырт көз де ... ... осы диаспоралардың ішінде тағдыры ең қайғылы болып ... ... 1936 ж. ... құпия қаулымен № 776-120 «Қазақ КСР-
на Украинадан ... ... ... көшіру туралы» құпия қаулысына қол
қойды.
«Сенімсіз элемент» ретінде шекара аймағынан 35820 поляк кетті, ... ... ... 35739 ... ... кіші ... Ресей облыстарына
көшірілді [32, 44 б].
Екінші дүние жүзілік соғыс басталған ... 1939 ж. 17 ... КСРО ... ... ... ... енгізді. КСРО үкіметі біз «бауырлас
Батыс Украина мен ... ... ... ... деп ... шындығында КСРО 1939 ж. 23 тамыздағы ... ... ... ... ... ... ... бойынша әрекет етті. Ол бойынша
бұл ... ... ... ... аймағы деп белгіленген болатын.
1939 ж. желтоқсан айында ... ... УКСР мен ... ... ... ... арнайы елдендіру және оларды жұмыспен
қамту туралы ереже бекітті. Бұл үшін ішкі ... ... ... ... ... ... 55 ... вагондары бөлінді.
«Қоныс аударушылар» категориясына ең алдымен Польша армиясының бұрынғы
әскери ... ... ... ... мен бұрынғы Польша
аймақтарының әкімшілік қызметкерлері кірді. НКВД мәліметтері бойынша 1941
ж. ... ... ... ... мен ... 131938 қуғындалған,
«орманшылар», «қоныс аударушылар» тұрып жатты, оның ішінде ... ... ... бірге Қазақстан лагерьлерінде 46547 адам мекендеді [51, 314
б].
Германия КСРО-ға тұтқиылдан шабуыл жасаған соң, Лондондағы эммигранттық
Польша ... ... ... ... және КСРО ... ... құру ... келісімге қол қойылды. Осы келісімнің
нәтижесінде 1941 жылы 12 тамызда КСРО ... ... ... жарлығы
бойынша «барлық поляк азаматтарына» амнистия жарияланды [52, 6-7 ... ... ... ... ... 200 ... ... ұлтының
өкілдері келген [31, 167 б]. Олардың көбісі КСРО ... ... ... ... ... ... нәтижесінде Польшаға оралды. ... 1945 ж. 6 ... ... ... ... өз ... оралуға мүмкіндік алды. Репатриация құқығын алған поляктардың соңғы
толқыны 1954-1958 жж. Қазақстаннан өздерінің тарихи ... ... ... ... байланысты мәлімдеме ең алғаш рет 1956 ж. ... ... ХХ ... Н.С. Хрущевтің «Жеке басқа табыну және ... ... ... айтылды. Онда Н.С. Хрущев біздің ... ... ... ... және ... ... етілген, бірақ
Сталин Кеңес Одағындағы негізгі лениндік ұлттық принциптерді ... ... ... ... ... басқа жерге еріксіз
қоныстандырғанын айтады [53,151б].
ХХ ғ. 80-90 жж. ... ... пен ... ... ... пен ... тұратын поляктармен байланыс жасауына мүмкіндік
берді. Міне сол кезде поляк ... ... ... ояна ... 90-
жж. қазақстандық поляктардың тұрмыс салтында терең өзгерістер бола ... ... ... жариялауының нәтижесі боды.
Көп ұзамай-ақ Польшада өздерінің басты ... ... ... ... ... ... белсенді түрде құрыла бастады. Олардың
ішіндегі ең белсендісі 1990-ж. құрылған «Полония» қоғамы ... ... ... ... ... ... Парламентінің бірінші
маршалы профессор Анджей Стельмаковский тағайындалды.
Өзінің алғашқы құрылған күнінен ... ... ... ... барлық ұйымдармен байланыста болу және олардың қызметінің
басты ... ... ... тыс жерде өмір сүретін 15 млн. поляк ұлтының
игілігі үшін ... ... деп ... ... ... ... үшін Қазақстан Республикасының Президенті
Н.Ә. Назарбаев 1992 ж. Қазақстан халықтарының I-ші ... ... ... ... ... кез ... ұлттың даусын естуге» мүмкіндік
беретін Қазақстан халықтарының Ассамблеясын құру туралы ойды алға ... ... да ... ... тұрақты негізгі ауысты және ...... ... ... ... ... ... Ассамблеясында сөйлеген сөзінде Н.Ә.
Назарбаев былай деп мәлімдеді: «Біздің ... және ... ... ... ... ... ... керек, ал мұның
өзі өткенді есте сақтай отырып, ... ... ... ... тату
және жарасты өмір сүру олардың мәдениетін, дәстүрін, ... ... сөз» [55, 41 ... ... әртүрлі деректердің мәліметі ... ... саны 70 ... 100 ... арасында толқиды [56].
Познаньдағы Адам Мицкевич ... ... ... Қазақстандағы Польшаның Төтенше және Өкілетті Елшісі ... ... ... есептеуінше поляктардың саны туралы дәл мәліметтің
болмауын сол кездердегі көптеген саяси себептерге ... олар ... ... ... ... жазылуынан болса керек. Ал поляк зерттеушісі
Анджей Хобудскийдің ойынша ... ... ... ... ... анықтаудың даулы мәселеге айналуының себебі болып отыр. Ол
Қазақстандағы поляктардың санын поляк қайраткерлері мен ... ... ... алып 150-250 мың адам ... деп ... [40, 125
б].
Польша үкіметі поляктарды қолдау мақсатында бірқатар бағдарламалар жасап,
Қазақстанға айтарлықтай ... ... ... ... Осы орайда
қазақстандық поляктардың тығыз қоныстанған аймақтарына тамақ, сүт, ... ... ... ... ... ... ... орталықтар ашу
мен кадрлар дайындауға қаржылай көмек беруде.
Қорытынды
Польша мен Қазақстан арасындағы қарым-қатынасының ... ... ... ... үшін маңызы жөнінде жүргізілген зерттеулер
нәтижесінде мынадай қорытынды жасауға болады:
- Қазақстан мен Польшаның бір-біріне деген жақындасуға деген ... ... ... ... және халықаралық құқықтың қағидаларына
толық сәйкес негізде жүзеге ... Екі ... ... ... өздерінің дәйектілігімен толық түсіністікке
бағытталғанымен сипатталады. Польшаның Қазақстан, халықаралық ұйымдар ... ... ... екі ел ... қатынастарды ірі даулы
мәселенің жоқ екендігінің дәлелі.
- Польша мен Қазақстан экономикалық қатынастар саласында тамыры тереңге
кеткен байланыстар орнатқан. Екі ел ... бұл ... ... қажетті құқықтық негіздің жасалуы, екі ... ... кең ... ... жол ашып ... ... мен ... арасындағы саяси қатынастар Орталық Азиядағы
қауіпсіздіктің ... ... ... ... ... өз ... Екі елдің мұндай ынтымақтастығы Қазақстанның басқа көршілері үшін
үлгі болуда.
- Польша мен ... ... ... және ... ... ынтымақтастықтың даму деңгейі өркениет пен мәдениеттің
екі мемлекет халықтары арасындағы шынайы қатынастарды ... ... ... пен ... ... ... мен ... арасындағы ынтымақтастықтың болашағы зор ... ... ... ... ... дами ... ... ой қорытуымызға
болады. Ол үшін ең ... ... ... ... ... қарқынды дамыту керек. Жоғары дәрежедегі ... мол ... ала ... ... ... жан-жақты
дамуына толығымен жұмсау керек екендігінен ... ... ... табылады.
Қазақстан Республикасындағы бүгінгі таңдағы жасалынып жатқан өзгерістер
халықтың игілігіне негізделеді деп ... ... ... ... ... ... және басқа да шет мемлекеттермен
жасалынып отырған ынтымақтастығы келешекте оның ... және ... ... ... жоғары, қуатты мемлекеттен қатарына шығуына
тірек ... ... ... ... ... ... бағалай отырып, Польша-Қазақстан
қарым-қатынасы жаңа сатыға ... ... ... жасауға болады,
оның ерекше сипаты парасаттылық пен сындарлылық болып табылады. Сонымен
бірге, аса елеулі ... ... ... ауысқаннан кейін Польша мен
Қазақстанның сыртқы саяси бағыттарында сабақтастықтың сақталуы ... ... ... Азия ... ... ... ... ретінде Қазақстанмен ынтымақтастықты кеңейтуде мүдделігін
қуаттады. «Еуропа мен Азия ... ... ... ... болғысы
келетін Польша ниеті осы елдің еуроазиялық көлік дәлізін құруға ... ... ... ... Азиядағы өсе түсіп отырған
белсендігілінен ... ... ... ... және ... қуат
алған, жан-жақты дипломатиялық жұмыстардың нәтижесінде Қазақстан мен Польша
өзара тиімді ынтымақтастықтың бұрын-соңды болмаған әлеуетін құруды ... ... ... ... әріптестер ретінде XXI ғ.
қадам басты.
Пайдаланған деректер тізімі
1 Кияс А. Поляки в Казахстане. Прошлое и настоящее.– ... ... ... Й. ... двух ... ... ... и монгольский
мир в первой половине ХІІІ в. – Варшава, 1988 – ... ... З. ... и ... ... ... ... и Казахстана. – Варшава, 1976. – ... Badowski R. Policy piewci ...... 2002. – 95 ... ... М. В ... ... Поляки в Казахстане. – Алматы–Познань,
1997. – 315 ... ... А., ... Я., ... в ... в ХІХ в. – ... 1982.
– 217 с.
7 Седлецкий Й. Поляки в СССР в 1939–1986 годы. – ... 1988. – ... ... В. ... ... поляков. – Варшава, 1991.– 158с.
9 Цесельский С. Поляки в Казахстане в ... гг. – ... 1996 ... Бальцерович Л. Социализм. Капитализм. Трансформация. Очерки на
рубеже эпох. – М., 1999. – 350 ... ... В. ... ... 2000. ... ... стратегия.
–Варшава, 1996. – 159 с.
12 Гжегож В. Колодко., Нути Д. Марио. Польская альтернатива. – Варшава,
1997. – 140 ... ... В. ... Г. ... ... ... в ... Казахстане. Алма–Ата, 1971. – 221с.
14 Стеклова Ф. Қазақ халқының ... ... ... дерек //
Жұлдыз. 1965 – № 2. – 22-27 бб.
15 Галиев В. Караванные тропы. –Алматы, 1994. – 122 ... ... С. Из ... ... ... связей в
Средней Азии и Казахстане в конце XIX начале XX в. // Мына ... ... ... в облысти геологии ... ... 1972. – ... ... Е. Густав Зелинский и его поэма «Киргиз»// Советский
Казахстан. – 1957. – № 2. – с. ... ... Н. ... и ... ... Азии. –М., 1974. – 250 с.
19 ... Н. ... и ... связи Казахстана
со странами Восточной Европы (с нач. 70–х и до ... 80–х ... дис. ... ист. ...... 1993. – 30 ... ... Е. Участие Казахской ССР в международном ... ... ... дис. ... ист. наук. – Алма–Ата, 1981. – 28
с.
21 Титов А. Экономические сотрудничества стран–членов СЭВ и ... ... ... ССР. ... на ... ... ... кандидата
экономических наук. – Алма–Ата, 1974. – 145 с.
22 Дулатов Н. Внешнеэкономические связи ... с ...... 1982. – 145 ... ... Ц., Титов А. Роль ... в ... СССР со ... СЭВ. – ... 1983. – 34 ... Центрально–Восточная Европа во второй половине XX века. в 3–х т. ... 2002. – 365 ... ... Л. ... Бальцерович. – М., 2000. – 212 с.
26 ... И. ... ... ... ... // ... 1994. – ... 89-95
27 Ермакович В., Ермакович Е. Приватизация в Польше: первые ... ... ... и ... – 1993. – ... ... ... С. Шоковая терапия в Польше: опыт и выводы // Международная
жизнь. – 1992. – №5.-с. ... ... В. ... ... // Разгосударствование и
приватизация. – 1993. – Вып. 1–2.-с.187-189
30 Исова Л. Қазақстан–Польша: «поляк ... ... ... ... ... 1999. – 26 ... Валиханов Е. Судьбы поляков в ... // Мына ... в ... ... ... и ...... 1998. – 428
с.
32 Кульбаев Т., ... А. ...... 2000. – 275 ... Из ... поляков в Казахстане. – Алматы, 1998 – 142 с.
34 ... М. ...... 1998. – 511 ... ... Т. ... ... елдерінде саяси партиялардың сайлауға
қатысуы // Саясат. – 2001. – ... ... ... С. Социально–экономические реформы в Польше (1989–2000
гг.) // Вестник КазНУ, серия историческая – 2000. – № 3-с.71-86.
37 ... К. Под ... ...... 1998. – 552 с.
38 Тоқаев Қ. Қазақстан ... ...... 2002.
–565 б.
39 Сүлейменов Т. «Қазақстан – ... және ... ... ... // ... ... – 1998. – № 2.-38-40 бб.
40 ... ...... 2000. – 550
пч.
41 Назарбаев Н.Ә. Ғасырлар тоғысында.-Алматы, 2003 – 52б.
42 Қазақстан мен Польша Республика арасындағы достық қарым-қатынастарды
және ынтымақтастықты дамыту ... ... ... ... шарт ... -№ 2. 11-14бб.
43 Абзалбек Ғ. Қазақстан-Польша: «Ынтымақтастыққа кең өріс» ... ... ... ... ... //Астана
ақшамы-1999. 2 қараша.
44 Внешняя торговля и совместное предпринимательство РК. Статистический
сборник. –Алматы, 2002. -12 ... МИД РК. ... ... ... и Америки. Переписка МИД РК с
министерствами государственных организации ... по ... ... ... за 1999г.
46 Соглашение о сотрудничестве между Министерством образования и науки
Республики Казахстан и Министерством ... ... ... в облысти образования на 1995-1988 гг. Қазақстан Республикасындағы
Польша елшілігінің материалдары.
47 Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Польша ... ... ... және ... ынтымақтастық туралы Келісім //Қазақстан
Республикасының халықаралық шарт бюллетені-2000. -№ 4. -50-52 бб.
48 Сыртқы ... ... ... ... 7 қ., 3 іс, 13 ... ... МИД РК. ... стран Европы и Америки. Переписка МИД РК с
министерствами государственных ... ... по ... ... ... за ... Соглашение о сотрудничестве между Министерством образования и ... ... и ... ... образования Республики
Польша в облысти образования на 2000-2003 гг. Қазақстан Республикасындағы
Польша елшілігінің материалдары.
51 Аманжолов К. ... ... ... 2004. -314 б.
52 Машимбаев С., Исова Л. Проблема истории польских переселенцев ... ... ... ... О ... ... и его ... Доклад Первого секретаря ЦК
КПСС тов. Н.С. Хрущева ХХ съезду Коммунистической ... ... ... ... 1956 ... ЦК КПСС. -1989. -№ 3. 151с.
54 МИД РК. Департамент стран Европы и Америки. Переписка МИД РК ... ... ... ... по развитию казахско-
польских отношений за 1999г.
55 Мухамедов М. Қазақстан әлемдік қауымдастықта.-Алматы, 2000.-41 ... ... ... оралуда // Жас Алаш.-1997. 14 сәуір.
Диссертацияның негізгі мазмұны бойынша жарияланған еңбектер
1 Польша Республикасы мен Қазақстан Республикасы ... ... ... //ҚазҰУ хабаршысы. Тарих сериясы. -2002. -№ 1.-
15-17 бб.
2 ХХ ... 90 ... ... мен ... ... ... ... хабаршысы. Тарих сериясы № -2002 . -№ 2. 19-21 бб.
3 Поляк-қазақ ... ... ... //ҚазҰУ
хабаршысы. Тарих сериясы. -2002. -№ 3. –9-11 бб.
4 Солтүстікатлантикалық Одақ және ... ... және ... ... ... және даму ... Халықаралық
Бекмаханов оқуларының материалдары, Алматы 24-25 мамыр 2002 ... -188-189 ... ХХ ... ... ... ... реформалар және оның
Қазақстанға тәжірибесі //Еуразия тарихы: ... ... ... ... Бекмаханов оқуларының материалдары, Алматы, ... 2003 ж. ... 2003. -307-312 ... ХХ ... 90 ... ... Республикасы мен Польша
Республикасы арасындағы мәдени қарым-қатынастар ... ... ... ... ... ... Алматы, 18-19 мамыр
2004 ж. –Алматы, 2004. -211-213 бб.
РЕЗЮМЕ
Айдос Токтагул Мынжанулы
История взаимоотношений Польши и Казахстана
в 90-е гг. ХХ ... на ... ... ... кандидата исторических наук
Специальность – 07.00.03 – Всемирная история
В ... ... ... ... становления и развития
двухсторонних отношений между Польшей и Казахстаном в 90-е годы ... ... в ... ... ... ... анализа
некоторых трудов советских, казахстанских и польских историков, помогающих
воссоздать историю польско-казахских ... ... ... ... ... ... Польша и Казахстан ... ... ... ... к ... полного пакета
документов, охватывающих все основные аспекты двустороннего сотрудничества.
Объектом ... ... ... ... ... и культурных отношений Польши и Казахстана в 90-
е годы ХХ в.
Цель ... ... ... становление и развитие политического,
экономического и культурного сотрудничества ... ... и ... ... ... и ... развития двусторонних
отношений.
Методологическую основу ... ... ... ... ... методы сравнительного, сравнительно-
исторического, критического, ... ... В ... ... ... теоретико-методологические принципы, которые помогают
объективно и научно подойти к изучению ... ... ... ... ... ... диссертационной работы охватывают период с 1991 по
2000 годы.
Научная новизна диссертации состоит в том, что впервые в ... ... ... и системный анализ ... и ... ... ... и ... ... и выводы диссертации могут быть использованы государственными ... ... ... ... ... ... ... в развитии такой области внешних сношений как
политическое, ... и ... ... ... могут быть использованы в процессе преподавания, как учебное
пособие на факультетах ... ... ... ... заведений
страны, в Дипломатической Академии МИД РК. ... ... и ... ... ... ... для ... специалистов по
международным отношениям и политологов.
Основные результаты проведенного исследования, теоретические положения,
рекомендации, прошли ... на ... и ... ... ... работа состоит из введения, двух разделов и заключения,
списка использованной литературы и ... ... ... ... ... показаны степень
изученности проблемы, цель и ... ... и ... ... ... ... ... научная новизна,
положения, выносимые на ... ... ... ... ... ... ... рассматриваются генезис польско-казахских отношений,
установление политических и торгово-экономических отношений между Польшей и
Казахстаном.
Во второй главе ... ... ... ... и культурных отношений между двумя странами, также освещается
судьба ... ... из ... ... и Западной Белоруссии на
территорию Казахстана.
В заключении подводятся итоги исследования, приводятся ... ... ... ... ... на пути развития двусторонних
отношений и возможные пути ... этих ... на ... ... источников двухстороннее сотрудничество в
политической, экономической и культурно-гуманистической сферах ... ... ... ... в ... сфере с первых дней установления дипломатических
отношений между Польшей и ... ... на ... по
основным проблемам в рамках региональных и международных ... ... ... ... на ... ... высоким уровнем развития.
Между Польшей и ... ... ... в ... ... ... развиваются отношения в научной сфере. В развитии
культурной сферы и их ... ... ... роль ... ... ... как ... первые годы двухстороннего сотрудничества, одна из
тех стран, которую мы можем рассматривать в ... ... ... на ... ... ... развития страны, так и в
перспективе.
SUMMARY
Of dissertation submitted for the scientific degree of ... ... Sciences ... - 07.00.03 - World ... ... Minzhanuli
The history of Kazakhstan and Poland relations in 90th of XX c.
In present dissertation is researched the process of ... ... of Kazakh - Polish ... in 1990. And also the attempt ... has been made for some papers of Soviet, ... and ... helping to create the history of ... mutual relations.
Using previously existing experience of internationally ... system, Poland and ... were eager to cover all spheres ... ... which caused signing of complete set of diplomatic
documents.
The object of the ... is the research of ... economic ... Kazakh - Polish ... in 1990.
The main goal of the research is comprehensive study of ... ... of ... economic and cultural ... ... and Poland, analysis of present existing problems ... of further ... of be lateral relations between these
two countries.
As the theoretical basis of ... research were used the ... ... ... comparative and comparative-historical
methods, critical and system ... ... - ... which are commonly used in ... research laid ... of present ... These ... became main base for
this thesis showing diversity and alternatives of historical reality to ... of mutual ... history between Poland and Republic ... present ... research covers the period ... till 2000. he focus of research period is caused by the process ... of USSR which made Kazakhstan as new member of international
community to come into next ... ... of the research is defined by the fact that for the ... in native ... was made a ... and system ... political, economic and cultural collaboration between Kazakhstan and
Poland. On the basis of present research were reached concrete results ... ... ... which could be used by state and ... ... in ... republic foreign policy especially
in political, economic and cultural spheres. The materials of dissertation
also could be used in process of teaching as manual created for ... of ... ... of republic ... ... of the Ministry of Foreign Affairs of Kazakhstan Republic.
Basic outcomes and results of the ... might be subject ... for a wide range of ... - ... specialists on
international relations and policy makers. The main results of ... it's ... ... provided outcomes ... having been ... in ... and republican
scientific-practical conferences.
This dissertational work is consists of ... two ... list of used ... and ... the ... of the dissertation is based the actuality of the
research, also here are shown the level of ... ... on ... goal and tasks, methodological and theoretical foundation ... it's ... ... sources used in the work, ... novelty, main results and ... practical importance and
structure.
In the first chapter are analyzed the origin of Kazakh - ... ... of ... and ... ... between
Poland and Kazakhstan.
In second chapter are researched further deepening of political, economic
and cultural bilateral relations, also is shown the process of ... of Polish people from Western Ukraine and Western ... ... territory of Kazakhstan.
In the conclusion of the research are given the main results, ... problems between two ... and ... ... on
it's solving.
On the basis of analysis of up to date sources bilateral cooperation ... ... in ... economic and cultural spheres the author ... ... results:
Since the first days of establishment of ... ... ... and Poland both ... have in common mutual ... on
main problems during the working process in ... ... ... ... - Polish economic ... having formed on mutually ... are ... by high level of development.
Kazakhstan and Poland are especially interested in broadening of ... in cultural sphere. ... ... is ... ... sphere between two countries. Governmental and
nongovernmental ... play very ... role in ... ... of ... of both ... in cultural sphere.
Poland, as the first years of ... ... have shown, could ... by ... side as one of the reliable partners of our ... the present stage of ... ... and in perspective.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XIX ғасырдың 60-жылдарындағы қоғамдық педагогикалық қозғалыс49 бет
ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы Жарма ауданының тарихы54 бет
Шығыс Қазақстандағы археологиялық зерттеулер (ХХ ғасырдың екінші жартысы)54 бет
Экология8 бет
Қазақ халқының 1916 жылғы ұлт – азаттық көтерілісі4 бет
Қазақстан Республикасының мемлекет және құқық тарихы166 бет
Қазақстан — әлемдік қоғамдастықтың белсенді мүшесі9 бет
«Қазақстан тарихынан» мемлекеттік емтихан сұрақтары3 бет
Ұлы отан соғысын қайта қарастыру-кейінгі ұрпақтың борышы5 бет
1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь