Нағыз қазақ – домбыра


ЗКТ Қарапайым жанға домбыраның бар құдіретін тек домбырашы не күйші ғана түсінетін секілді көрінеді. Бірақ, әсте олай емес. Себебі әр домбыра өзінше күмбірлейді, демек, әр домбырада оны жасаушы шебердің өзіндік ой-танымы бар. Домбыраның формасын стилі деп айта салған да әділетсіз болар, керек десеңіз онда бүкіл бір адамның тағдыры жатыр...
«Бәлкім сіз түсінбейтін шығарсыз, бірақ мен нағыз қазақ екенімді домбыраға қарап танимын. Кейде жұмысқа беріліп отырғанда өмірдің өзі маған домбыра болып сезіледі. Қос ішегі бұл жалғанның қызығы мен қиындығы, ал күмбірлеген даусы терең философия ғой.»- дейді бұл очерктің кейіпкері Ескендір Жанғазыұлы.
1986 жылы Алматы облысы, Қарасай ауданында дүниеге келген Ескендір ес білгеннен бері ағаш жонып, асапап жасап, ұлттық өнерге үлесін қосып келеді. Ол үшін қазақтың бүкіл тарихы мен болмысы, өмір сүру қалпы, жан дүниесі - қара домбырада. Онда батырдың шайқасын, тұлпар тұяғының дүбірін, ару қыздың аяулы үнін, сұңқардың биікке самғаған сәтін де табасың. (Экранда домбыраны үлкен планда көрсету)
Бүгінде Ескендір аспап жасаудың қыр-сырын әбден меңгеріп алған. Ағашты дұрыс таңдау - ең маңызды процестердің бірі. Оның айтуынша, үлкен домбыра мен қобызды дайындауға жеміс ағаштарын пайдаланған жөн. Әсіресе, жиде мен алма ағашы қаттылығымен бағаланады. Дегенмен, беріктігі жағынан жаңғақ ағашы теңдессіз. Себебі, аспаптың құлағын, тиегін жаңғақтан жіңішкелеп жасасаң да, сынбайды. Ал өрік талы әдемі болса да тез жарылады. Сыйға тартатын сувенир немесе тұрмыстық заттар үшін жай қарағаш жарай береді.
Шебердің жұмысы ұнаған ағашты шауып, оны құрғақ жерге орналастырғаннан басталады . Ағаш жарты жылдан кейін толық кеуіп, жақсы қалпына келеді.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Нағыз қазақ – домбыра

ЗКТ Қарапайым жанға домбыраның бар құдіретін тек домбырашы не күйші
ғана түсінетін секілді көрінеді. Бірақ, әсте олай емес. Себебі әр домбыра
өзінше күмбірлейді, демек, әр домбырада оны жасаушы шебердің өзіндік ой-
танымы бар. Домбыраның формасын стилі деп айта салған да әділетсіз болар,
керек десеңіз онда бүкіл бір адамның тағдыры жатыр...
Бәлкім сіз түсінбейтін шығарсыз, бірақ мен нағыз қазақ екенімді
домбыраға қарап танимын. Кейде жұмысқа беріліп отырғанда өмірдің өзі маған
домбыра болып сезіледі. Қос ішегі бұл жалғанның қызығы мен қиындығы, ал
күмбірлеген даусы терең философия ғой.- дейді бұл очерктің кейіпкері
Ескендір Жанғазыұлы.
1986 жылы Алматы облысы, Қарасай ауданында дүниеге келген Ескендір ес
білгеннен бері ағаш жонып, асапап жасап, ұлттық өнерге үлесін қосып
келеді. Ол үшін қазақтың бүкіл тарихы мен болмысы, өмір сүру қалпы, жан
дүниесі - қара домбырада. Онда батырдың шайқасын, тұлпар тұяғының дүбірін,
ару қыздың аяулы үнін, сұңқардың биікке самғаған сәтін де табасың. (Экранда
домбыраны үлкен планда көрсету)
Бүгінде Ескендір аспап жасаудың қыр-сырын әбден меңгеріп алған. Ағашты
дұрыс таңдау - ең маңызды процестердің бірі. Оның айтуынша, үлкен домбыра
мен қобызды дайындауға жеміс ағаштарын пайдаланған жөн. Әсіресе, жиде мен
алма ағашы қаттылығымен бағаланады. Дегенмен, беріктігі жағынан жаңғақ
ағашы теңдессіз. Себебі, аспаптың құлағын, тиегін жаңғақтан жіңішкелеп
жасасаң да, сынбайды. Ал өрік талы әдемі болса да тез жарылады. Сыйға
тартатын сувенир немесе тұрмыстық заттар үшін жай қарағаш жарай береді.
Шебердің жұмысы ұнаған ағашты шауып, оны құрғақ жерге
орналастырғаннан басталады . Ағаш жарты жылдан кейін толық кеуіп, жақсы
қалпына келеді.
(Кептірілген ағаштарды көрсету )
Ескендір аспап жасауды әкесінен үйренген. Ал әкесі Жанғазы болса бұл
өнерге қырық төрт-қырық бес жасында көршісі суретші әрі шебер Молдақұл
Нарымбетовке көмектесіп жүріп қызығады, бірте-бірте оны жоғары деңгейде
игереді. Бірақ мұнда еліктеуден гөрі ата жолына адалдық , әке тағылымына
тағзым басым. Олай болатыны, Жанғазының әкесі Сақи заманында елге танымал
ұста болған. Темірден алмас қылыш, семсер соққан. Халық оны ұста ата деп
атап кеткен екен.
Ескендірдің қолынан шыққан ең тұңғыш дүние – сыйға тартатын кішкентай
сувенир домбыра. Оны он бес жасар балғын әкесінің қасында жасайды.
Құштарлықпен істелген зат әдемі шығады. Әкенің оттай жайнаған жанарынан
перзентіне деген сүйіспеншілік те көп күттірмей сезіледі. Кейіннен ағаш
жонып отырып, Жанғазы баласының көңіл құтысына аталық ақылымен қоса біреу
білсе, біреу біле бермейтін ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ақын және домбыра. Поэзиядағы домбыра бейнесі
Домбыра философиясы
Домбыра – қазақтың ұлттық аспабы
Домбыра туралы аңыз-әңгіме
Көркемшығарма-нағыз суреткерлік әрекеттің нәтижесі
Әйел жыныс мүшелерініңісіктәрізді аурулары мен нағыз ісіктері
Сыбызғы, қобыз, домбыра атауларының құрылымы мен мән-мағынасы
Домбыра аспабында отырып ойнау барысындағы пастоновкаларды,яғни орындықта отырған баланың отырысын және оң және сол қолдардың қойылымдарын баяндау
Жалпы білім беретін мектептегі бастауыш сынып оқушыларының ән-күй бағдарламаларында домбыра күйлерін пайдалану процесі әдістері
Қазақ халқының күй өнері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь