Нағыз қазақ – домбыра

ЗКТ Қарапайым жанға домбыраның бар құдіретін тек домбырашы не күйші ғана түсінетін секілді көрінеді. Бірақ, әсте олай емес. Себебі әр домбыра өзінше күмбірлейді, демек, әр домбырада оны жасаушы шебердің өзіндік ой-танымы бар. Домбыраның формасын стилі деп айта салған да әділетсіз болар, керек десеңіз онда бүкіл бір адамның тағдыры жатыр...
«Бәлкім сіз түсінбейтін шығарсыз, бірақ мен нағыз қазақ екенімді домбыраға қарап танимын. Кейде жұмысқа беріліп отырғанда өмірдің өзі маған домбыра болып сезіледі. Қос ішегі бұл жалғанның қызығы мен қиындығы, ал күмбірлеген даусы терең философия ғой.»- дейді бұл очерктің кейіпкері Ескендір Жанғазыұлы.
1986 жылы Алматы облысы, Қарасай ауданында дүниеге келген Ескендір ес білгеннен бері ағаш жонып, асапап жасап, ұлттық өнерге үлесін қосып келеді. Ол үшін қазақтың бүкіл тарихы мен болмысы, өмір сүру қалпы, жан дүниесі - қара домбырада. Онда батырдың шайқасын, тұлпар тұяғының дүбірін, ару қыздың аяулы үнін, сұңқардың биікке самғаған сәтін де табасың. (Экранда домбыраны үлкен планда көрсету)
Бүгінде Ескендір аспап жасаудың қыр-сырын әбден меңгеріп алған. Ағашты дұрыс таңдау - ең маңызды процестердің бірі. Оның айтуынша, үлкен домбыра мен қобызды дайындауға жеміс ағаштарын пайдаланған жөн. Әсіресе, жиде мен алма ағашы қаттылығымен бағаланады. Дегенмен, беріктігі жағынан жаңғақ ағашы теңдессіз. Себебі, аспаптың құлағын, тиегін жаңғақтан жіңішкелеп жасасаң да, сынбайды. Ал өрік талы әдемі болса да тез жарылады. Сыйға тартатын сувенир немесе тұрмыстық заттар үшін жай қарағаш жарай береді.
Шебердің жұмысы ұнаған ағашты шауып, оны құрғақ жерге орналастырғаннан басталады . Ағаш жарты жылдан кейін толық кеуіп, жақсы қалпына келеді.
        
        Нағыз қазақ – домбыра
ЗКТ Қарапайым жанға домбыраның бар құдіретін тек домбырашы не ... ... ... ... ... әсте олай ... ... әр домбыра
өзінше күмбірлейді, демек, әр домбырада оны жасаушы шебердің ... ... бар. ... ... ... деп айта ... да ... болар,
керек десеңіз онда бүкіл бір адамның тағдыры жатыр...
«Бәлкім сіз түсінбейтін шығарсыз, бірақ мен ... ... ... ... ... ... ... беріліп отырғанда өмірдің өзі маған
домбыра болып сезіледі. Қос ... бұл ... ... мен ... ... ... терең философия ғой.»- дейді бұл ... ... ... жылы ... ... ... ауданында дүниеге келген Ескендір ес
білгеннен бері ағаш ... ... ... ... ... ... қосып
келеді. Ол үшін қазақтың бүкіл тарихы мен болмысы, өмір сүру қалпы, ... - қара ... Онда ... шайқасын, тұлпар тұяғының дүбірін,
ару қыздың аяулы үнін, сұңқардың биікке самғаған сәтін де табасың. (Экранда
домбыраны үлкен планда көрсету)
Бүгінде ... ... ... ... ... меңгеріп алған. Ағашты
дұрыс таңдау - ең маңызды процестердің бірі. Оның айтуынша, ... ... ... ... ... ағаштарын пайдаланған жөн. Әсіресе, жиде мен
алма ағашы қаттылығымен бағаланады. Дегенмен, беріктігі ... ... ... ... ... құлағын, тиегін жаңғақтан жіңішкелеп
жасасаң да, сынбайды. Ал өрік талы ... ... да тез ... ... сувенир немесе тұрмыстық заттар үшін жай қарағаш жарай береді.
Шебердің жұмысы ұнаған ... ... оны ... ... ... . Ағаш жарты жылдан кейін толық кеуіп, жақсы
қалпына ... ... ... ... ... жасауды әкесінен үйренген. Ал әкесі Жанғазы болса бұл
өнерге қырық төрт-қырық бес жасында ... ... әрі ... ... ... ... қызығады, бірте-бірте оны жоғары деңгейде
игереді. ... ... ... гөрі ата ... ... , әке ... ... Олай болатыны, Жанғазының әкесі Сақи заманында елге танымал
ұста болған. Темірден алмас қылыш, семсер соққан. Халық оны «ұста ата» ... ... ... ... ... ең ... ... – сыйға тартатын кішкентай
сувенир домбыра. Оны он бес жасар ... ... ... ... ... зат ... шығады. Әкенің оттай жайнаған жанарынан
перзентіне деген сүйіспеншілік те көп күттірмей сезіледі. ... ... ... ... ... көңіл құтысына аталық ақылымен қоса біреу
білсе, біреу біле бермейтін аспап дайындаудың құпиясын да ... ... ... мен ... жасаудың ешкім айтпайтын, әркім өз ... ... ... ... бар. Егер ... ... сәл ... даусы жақсы шығады.». Осылай асыл әке ғұмыр жолын жаңа ... өмір ... ... ... ... ... жылы енді ғана шыңдала түсіп, шәулі қырандай әбден бабына келген
абзал әке айықпас ауруға шалдығып, өмірден ... ... ... ... ... ... бір ... татитын ғажап сәттер көзден бұлбұлдай
ұшады.
Мақпал түнде барлық тіршілік иесі ... ... ... ... ... қызу еңбекке кіріседі. Мүлгіген тыныштықта жас жігітті
домбыра мен қобыздың формасы елтіп әкетеді. Дәл бір ... мен ... ... ... сан ... ... домбыраның ұзын
мойны сұңғақ аққуды көз алдына әкелсе, кейде суда жүзген ... ... ... кейін азаттықты аңсап, қайта түлеген құмар құстың қанатына
ұқсап шыға ... ... ... Ескендірдің даярлаған әр дүниесі
өзгеше. Көбінеседомбыраны қырлы етіп жасайды. Әрбір заттың шегесі, сыртына
жағатын бояуы – бәрі де ... ... ... ... етеді. Ол
аспаптарының шетін домалақ не сопақтау етіп ою арқылы стилін айқындайды.
(Өз бөлмесінде жұмыс істеп отырған Ескендір экраннан ... ... ... күйі ... ... ... болған сувенир аспаптарды «Орталық Әмбебап Дүкеніне», «Өнер»
дүкеніне өткізеді. Жүрегін жарып шыққан төл туындыларын сатуға ... да ... қамы ... осы әрекетке итермелейді. Бірақ шетелдік
азаматтар сувенир заттарды қазақтың қасиетті өнері деп сатып алып, ... ... ... мақтаныш сезімі кернейді. «Қазақ – талай
қайталанбас дарындарды өмірге әкелген дана халық. Бізде мықты ... ... көп. Ал мен қара ... мен қыл ... насихаттап
жүрген мұхиттың тамшысымын ғой. »- деп ағынан жарылады анадан арда туған
ұлан. Тұла ... ... ... жігіт жанын « Сенің ұлттық
дүниелеріңе қарағанда, жалғанның ... ... көз ... ... ... түсінетін адамдардың сөзі де жұбататындай.
(Кадрде дүкендерде сатылып тұрған Ескендірдің сувенирлері, тапсырысты
қабылдап жатқан сәт ... Роза ... ... әні ... Б.Шүкеновтың
«Отан ана» әні орындалады.
«Әке, білмеймін, көңіліңнен шығып жүрмін бе екен? Өзің аманаттап қалдырған
өнердің туындылары шартарапта жүр, ... ... ... ... ... домбыра арқылы күллі әлемді әлдилеп тұрғандай.»
Өкінбе, әке, отың бар сөнбейтұғын,
Ол мәңгілік жанады көрмей тыным
Ұрпағың бар, ел ... ер ... ... ... ... ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Домбыра аспабында отырып ойнау барысындағы пастоновкаларды,яғни орындықта отырған баланың отырысын және оң және сол қолдардың қойылымдарын баяндау3 бет
Төребайұлы Қыздарбек10 бет
Ақын және домбыра. Поэзиядағы домбыра бейнесі7 бет
Домбыра туралы аңыз-әңгіме4 бет
Домбыра философиясы10 бет
Домбырашының концерттік орындаушылық репертуары10 бет
Жалпы білім беретін мектептегі бастауыш сынып оқушыларының ән-күй бағдарламаларында домбыра күйлерін пайдалану процесі әдістері35 бет
Сыбызғы, қобыз, домбыра атауларының құрылымы мен мән-мағынасы6 бет
Ілияс жансүгіров 1894-19383 бет
Ілияс Жансүгіровтің өмірі мен шығармашылығы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь