Тәуекелділік туралы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

НЕГІЗГІ БӨЛІМ:

1. ТӘУЕКЕЛДІЛІК ТУРАЛЫ НЕГІЗГІ ТҮСІНІК ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.1 Тәуекелділік. Тәуекелділік түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Банктің және несие бөлімшелерінің кұрылымы
Несие тәуекелділігін басқарудың саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11

2. НЕСИЕ ТӘУЕКЕЛДІЛІГІН БАСҚАРУ МОДЕЛЬДЕРІ ЖӘНЕ ӘДІСТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2.1 Қазіргі таңда несие тәуекелділігін басқарудың
маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2.2 Несие тәуекелдігін басқару модельдері және әдістері ... ... ... ... ... ... ... . 21

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..36

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37
Бiз өзiмiздi жаңа технологиялармен жаңа экономика әлемiне енгiзетiн экономикалық дамуды басқарудың түбегейлi жаңа жүйесi – ұлттық инновациялық жүйе жасауды қолға алдық. Бәсекеге қабiлеттi экономикалық үлгiсiн таңдай отырып, бәкелестiкке қарымы мол басым салаларды дамытуға кiрiстiк. Ел экономикасының шикiзаттық емес салалардағы ұзақ мерзiмдiк мамандануын айқындайтын: нарықтық туризм, мұнай газ машиналарын жасау, тамақ және тоқыма өнеркәсiбi, көлiк-логистикалық қызмет көрсету, металлургия және құрлыс материалдары сияқты салаларды дамыту көзделiп отыр. Бiздiң стратегиялық мiндетiмiз – бәсекеге қабiлеттi елдердiң қатарынан лайықты орын алу. Жапония, Германия, Бельгия, Италия сияқты елдерде шағын және орта бизнес аталған салаларда дамытуда өз үлесiн көрсетiп отыр. Олардың барлық кәсiпорындар санының 90 пайызынан астамын шағын және орта бизнес құрайды, көптеген дамыған елдерде олар жалпы iшкi өнiмнiң 50 пайызынан астамын бередi. Сондықтан бiз кәсiпкерлiк ортаның бастамашылығын iске асыру үшiн қолайлы жағдай туғызуымыз керек. Даму бакiмен Инвестициялық қорға барлық кәсiпкерлердiң қолдары жете бермейдi, сондықтан шағын кәсiпкерлiктi дамыту қоры өзiндiк бiр "Үлкен қаржылық маркетке" айналуы тиiс. Биылғы жылы республикалық бюджеттен 10 млрд. тенге бөлiнедi, сонда шағын бизнес субъектiлерiн кредиттеу 25 млрд. тенгеге өседi. Биылдан бастап банк кредиттерiне кепiлдiк беру мен сақтандыруды жүзеге асыруды қолға алу керек. Мұның өзi тәуекелдiлiкпен күресудiң бiр жағы болып отыр. Кез-келген салада жұмыс iстеу үшiн оның қаншалықты пайда алып келетiнiн есептеу қажет осы жерде тәуекелдiлiктiң орны айрықша.[21,2б]
Қазақстан қаржылық сектордағы бизнесті жүргізудің халықаралық стандарттарға көшуі жалпы осы секторды нығайтуға және тұрақтандыруға бағытталған. Халықаралық тәжірибеде қолданатын түрлі қаржылық қызметтерді қазіргі заманғы технологиялар және өнімдерді пайдалана отырып нақты жетістіктерге жетукөзделіп отыр.
Қаржылық саладағы бәсекелестіктің күшейуі кезінде несие қаржы институттарының, сақтандыру компанияларының және зейнетақы қорларының ірілендірілуі олардың бірігуіне және жаңа халықаралық қаржылық ұйымдарды акционер ретінде тарту тиімді болып отыр. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі тарапынан қадағалау шаралары нығая түсуде сөйтіп компаниялардың ішкі қаржылық басқару жүйесінің анық, нақты ұйымдастырылу сұрағы өте қажет.
1. Кисилев В. В. Управление банковским капиталом (теория и практика).- М., Экономика, 1997.-57с.
2. Синки Д. Ф. Управление финансами коммерческих банков.- М., Catallaxy, 1994. - 45с.
3. Лаврушин О.И. Деньги, кредит, банки. – М., Финансы и статистика, 1999. – 464 с.
4. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. – Алматы, қазақ университеті, 2002. – 229 б.
5. Брейли Р; Майерс С. Принципы корпоративных финансов. – М., Олимп-Бизнес. 1997. – 116 с.
6. Шапиро В.Д., Немчин Л.М., Управление проектами. – М., Газпром. 1996. – 183 с.
7. Четыркин Е.М., Финансовая математика. – М., Дело. 2003. – 168 с.
8. Буянов В.П., Кирсаков К.А. Рискология. М., Экзамен. 2002. – 80 с.
9. Кодратюк Е. А. Понятие банковских рисков и их классификация // Деньги и кредит.-2004.-Вып. 6.,- С. 43-51
10. Рудько-Силиванов В. В. Базельские соглашения по банковскому капиталу и риски производных финансовых инструментов // Деньги и кредит.- 2004. – Вып. 2., - С. 20-25
11. Сәтмұрзаев. А. Қарыз өтеу қабілеттілігі: әдістемелік пайым // Қаржы қаражат.- 2000. – Вып. 3., - Б.42-48
12. Осипенко Т. В. Построение комплексной системы управления банковскими рисками // Деньги и кредит.- 2004.-Вып.3., - Б.30-37
13. Жоваников В. Н. Управление кредитным риском. Менеджмент кредитных рисков: теоретические аспекты и практические решения //Финансы и кредит.-2003. – Вып. 10., - С. 2-15
14. Попов А. Моделирование взаимосвязи уровня кредитного риска заемщика с показателем доходности его обязательств // Финансы и кредит. 2003. – Вып. 10., - С. 16-25
15. Абуталипов М. Вопросы совершенствования оценки снижения кредитного риска // Деньги и кредит. 2000.- Вып.10.,- С. 27-29
16. Супрунович Е. В. Риск практикум. Основы управления рисками // Банки Казахстана. – 2004. – Вып.2., - С. 6-10
17. Несие тәуекелдiлiгiн басқару саясаты. АҚ. БанкЦентрКредит. 2005. – 1-33
18. Iрi жобалар бойынша несие алушының тәуекелдiлiк рейтингiмен анықтау. АҚ. БанкЦентрКредит. 2005. – 2-22
19. Банктің несиелік саясаты. АҚ. БанкЦентрКредит. 2005
20. Компанияның iрi жобалары бойынша экспорт тұжырымының методологиясы. АҚ. БанкЦентрКредит. 2004. – 1-26
21. Кiшi және орта бизнес жобалары бойынша тұжырымның типтiк формасы. АҚ. БанкЦентрКредит. 2005. – 1-6
22. Н.А. Назарбаев Қазақстан Республикасының Президентi Н.А. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдау. 19.02. 2005
23. Баян Токбергенова. Банковский сетор Казахстана // Курсив. 2006. –Вып.9(130)., - 6-7
24. Баян Токбергенова. Подытожили…// Курсив. 2006. – Вып. 6 (127)., - 7
25. Журтыбаева Д.Е. Управление кредитными рисками //Банки Казахстана. 2007.-Вып.1.,-7-10
26. Конакбаева А.Г. Проблемы развития банковской системы Казахстана на современном этапе//Банки Казахстана. 2007.-Вып.4.,-14-18
27. Конакбаева А.Г. Кредитная система Республики Казахстан: современное состояние и проблемы развития // Банки Казахстана. 2007.-Вып.5.,-11-13
28. Андрианова Ю. Р. Этапы управления кредитным риском // Банки Казахстана. 2007.-Вып.5.,-14-15
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
......................................3
НЕГІЗГІ БӨЛІМ:
1. ТӘУЕКЕЛДІЛІК ... ... ... ... ... ... ... және ... ... кұрылымы
Несие ... ... ... ТӘУЕКЕЛДІЛІГІН БАСҚАРУ МОДЕЛЬДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... тәуекелдігін басқару модельдері және
әдістері............................. 21
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.......................................36
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... жаңа ... жаңа ... ... ... дамуды басқарудың түбегейлi жаңа жүйесi – ұлттық инновациялық
жүйе ... ... ... ... ... ... ... таңдай
отырып, бәкелестiкке қарымы мол басым ... ... ... Ел
экономикасының шикiзаттық емес салалардағы ұзақ мерзiмдiк мамандануын
айқындайтын: нарықтық туризм, мұнай газ ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету, металлургия және
құрлыс материалдары сияқты ... ... ... ... Бiздiң
стратегиялық мiндетiмiз – бәсекеге қабiлеттi ... ... ... алу. Жапония, Германия, Бельгия, Италия сияқты елдерде шағын және
орта бизнес аталған салаларда ... өз ... ... ... ... ... ... 90 пайызынан астамын шағын және орта бизнес
құрайды, көптеген дамыған елдерде олар жалпы iшкi ... 50 ... ... Сондықтан бiз кәсiпкерлiк ортаның ... ... үшiн ... ... ... керек. Даму бакiмен Инвестициялық
қорға ... ... ... жете ... сондықтан шағын
кәсiпкерлiктi дамыту қоры өзiндiк бiр "Үлкен қаржылық маркетке" айналуы
тиiс. ... жылы ... ... 10 ... ... ... сонда
шағын бизнес субъектiлерiн кредиттеу 25 млрд. тенгеге өседi. Биылдан
бастап банк кредиттерiне ... беру мен ... ... ... алу ... ... өзi ... күресудiң бiр жағы болып отыр.
Кез-келген салада жұмыс iстеу үшiн оның қаншалықты пайда алып ... ... осы ... тәуекелдiлiктiң орны айрықша.[21,2б]
Қазақстан қаржылық сектордағы бизнесті жүргізудің халықаралық
стандарттарға ... ... осы ... ... және ... ... тәжірибеде қолданатын түрлі қаржылық қызметтерді
қазіргі заманғы технологиялар және өнімдерді пайдалана ... ... ... ... ... ... күшейуі кезінде несие қаржы
институттарының, ... ... және ... ... олардың бірігуіне және жаңа халықаралық қаржылық ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық
Банкі тарапынан қадағалау шаралары нығая ... ... ... қаржылық басқару жүйесінің анық, нақты ұйымдастырылу сұрағы өте
қажет.
І ТӘУЕКЕЛДІЛІК ... ... ... ... Тәуекелділік түрлері
Кез келген экономикалық шешім қабылдау үшін тәуекелділіктің мәнін
және оның зерттелу механизмін дұрыс түсіну қажет. ... ... ... ... ... ... ... мақсаты тәуекелсіздік
іскерлік шешім қабылдау емес, ... ... ... ... ... осы ... ... кезде тәуекелділікті бағалап үйрену және оның
мүмкін болатын ... асып ... ... ... ... ... ... қалады және несие, депозит, инвестициялық саясатта
тиімді шешім қабылдай алмайды. [9, 44б.]
Несие беру алдында жүргізілетін қаржылық зерттеуде біз міндетті ... мен ... ... ... ... кездесеміз. Осыған байланысты тәуекелділікті өлшеу
проблемасы туады, несие беруден ... ... ... ... термині кең өріс алған, ол келесі түсініктермен ... ... ... инвестициялық, саяси, технологиялық,
активтер шектеулілігінің тәуекелділігі. Оның жалпы анықтамасының өзі түрлі
кезеңдерде ... ... ... ... ... ... ... айтқан кезде әдетте Ф. Найттың ... пен ... ... ... ... еске түсіреміз.
Егер кейбір іс-әрекеттер нәтижесінде бір бірімен ... ... ... ... тап ... ол ... ал егер ... белгісіз болса, онда ол жағдай анықланмағандықты білдіріді.
[7,169]
Тәуекелділік – жоспарланған табыстың толық немесе мүлдем алынбай қалу
мүмкіндігінің жағдайы. Бұл ... ... да ... да ... ... ... жүзеге асырылса, оның үш экономикалық нәтижесі болады.
1) теріс нәтиже (ұтылыс, кесір);
2) оң нәтиже (ұтыс, ... ... ... тәуекелділік бұл анықталмағандылық. Күтпеген өзгерістер
нәтижесі анықталмағандықты білдіреді, егер банк үшін ... ... ... онда ол өз жеке ... көп мөлшерін қажет етеді (жеке
капиталды толықтырудың қайнар көзі - ... ... ол банк ... ... беру ... ... болып табылады. Кез-
келген күтпеген өзгерістер банктің міндеттемелерінің өсуіне алып келеді
де, тәуекелділіктің ... көзі ... [3, ... ... тәуекелділіктің маңыздылығы және кездескіштігі оның
барлық аспектілерін комплексті ... ... ... зерттеулердің
элементі ретінде қарастырады. Осы жүйеде маңыздылықтың бірі ... ... ... ... Түрлі шаралар қолданып
тәуекелділікті басқаруға болады және ... ... Ол ... болу ... ... ... ... себебін тигізеді. Банктік
менеджментте кез-келген басқарушылық шешімде тәуекелділік ... ... және ... қиын ... ... орта ... ... саяси факторларға сезімтал. Несие ... ... ... ... – түрлі тәуекелділіктерді басқару,
бағалау және зерттеу. Тәуекелділіктің ауырлығы, қиындығы макро және микро
ортамен анықталады. Жалпы ... ... ... шешімдердің
толығымен қамтамасыз ету мүмкінсіздігінен туады, себебі ... ... ... ... ... ... ... негізгі элементі болып оның қайнар көзін айқындау яғни оның
табиғатын түсіну.
Несиелік тәуекелділікті ... оның ... ... ... ... жобалық тәуекелдігік, кепілдемелік
тәуекелділік, салалақ тәуекелділікпен байланысы байқалады. Несие ... ... ... қарастырғанда несиелік менеджер несиелік
тәуекелділікті талдау кезінде тек бір ғана ... ... ... ... ... болмау айқын. Несиелік тәуекелділікті қабылдау
алдында берілген жобаға тікелей қатынасы бар коммерциялық және салалық
тәуекелділік деңгейінің ескерілуі ... ... ... болады.
Мысалы, ТОО “Алшын” ауылшаруашылықпен айналысады, ал ТОО “Орда” сүт
өнімдерін өткізумен ... ... ... ... ... ... салалық тәуекелділік, анықтап айтқанда түсетін пайданың
маусымдығын ескеру қажет, ал екінші ... үшін ... ... ... ... ... мысалға сүйеніп қандай
да болмасын жобаға бір ғана тәуекелділік түрі әсер ... ... ... ... және ... ... көбіне оның
классификациясымен анықталады. Тәуекелділікті классификациялау қойылған
талаптарға жету үшін оларды нақты белгілері ... ... ... ... әдебиеттерде және тәжірибеде банктік тәуекелділіктің көптеген
классификациясы кездеседі. Бірнеше жиі ... ... ... [8, ... классификациясы
Сурет 1
Тәуекелділікті белгілі бір ерекшеліктері бойынша анықтау оның мәнін,
факторларын дәлірек түсінуге мүмкіндік береді.
Таза тәуекелділік негізінен ... ... ... мүліктік,
өндірістік, сауда тәуекелділіктерінің жиынтығы бұл тәуекелділіктерге әсер
ету өте қиын немесе мүмкін ... ... ... тәуекелділік әсерінен туындайды,
қаржылық тәуекелділік дегеніміз – ... ... ... ... ... ... ... пайда болатын тәуекелділік. Ол өз кезегінде
коммерциялық және инвестициялық тәуекелділіктерге бөлінеді.
Коммерциялық тәуекелділік – ... ... ... асыру
барысында нақты пайда алмай қалу тәуекелділігі.[8, 51б.]
Инвестициялық тәуекелділік – инвестиция салынған жобаның оң ... ... Бұл ... өз ... ... түрлерге
бөлінеді: табысты түсіретін пайдалар, пайданы жоғалту,
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... деңгейлі
банктердің тәуекелділікті басқару және ішкі бақылау ... сай ... ... үш ... ... ... ... операцияларын жүргізумен байланысты тәуекелділік – несие
тәуекелдігі;
2) Қаржылық құралдардмен жүргізетін операциялармен ... ... ... ... ... байланысты – операциялық тәуекелділік.
Операциялық тәуекелділік – ол ішкі бақылау жүйесіндегі ережелерді бұзумен,
өкілеттіліктің шегінен шығу,келісім шарт ... ... ... ... ... ... ... түсінбеуден болады.
Нарық тәуекелділігі – ол баланстық және баланстық емес жайғасым
бойынша ... ... ол ... ... жағымсыз өзгеруі нәтижесінде
туындайды. Нарық тәуекелділігі келесі келесі бағалардың ... ... ... ... ... ... бағасы;
- акция нарығындағы баға;
- тауар рыногындағы баға.
Кез келген банктің ... ... ... тәуекелділіктің
классификациясын қарастырайық. [5, 46б.]
Несие тәуекелдігі – негізгі тәуекелділік себебі дәл осы ... ... ... ... қызметі және пайда табу көзі ... ... ... ... бар. ... ... ... [1,43б.]
Несие тәуекелділігі
- кредиторға несие алушының негізгі қарызды немесе пайызды төлемеу қаупі;
- ссуданы қайтармау мүмкіндігі, несие ... өз ... ... таза ... немесе акцияның нарықтық құнының ссуданың қайтарымсыз
болғаны нәтижесінде әлеуетті өзгеруі;
- банк ... ... ... ... ... ... ... қабілетсіздігінәтижесінде акционерлік
капиталдың бөлігін жоғалтып алу қаупі.
Несие тәуекелділігіне келесі тәуекелділік ... да ... ... ... ... ... эмитентөз міндеттемелерін
орындамай пайыздарды немесе негізгі соманы төлеуге ... жоқ ... ... ... мен ... ... ... мүдделеріне
байланысты болады.
Берешекке жұмсалатын ақша қаражаттар құрамына жалпы экономикалық
жағдайлармен қатар банктің ішкі ортасы да әсер ... ... ... ... ... беру ... оның ... және жеке капитал
мөлшері әсерін тигізеді. Осы себептен банктен ссуда алу кезеңінде ... ... ... Несие алушының уақытылы қарызды ... ... ... мемлекеттік бағалы қағаздар (оларды
формальды түрде мемлекеттік несиелеу құрамына жатқазады)бойынша ... ... аз ... ... ... да ... жағдайлары
болады. Сонымен несие тәуекелділігінің шамасы ішкі және сыртқы факторларға
тәуелді болады. Бірақ несие тәуекелділігін ... ... ... ішкі ... ... ... ... тәуекелділігі – клиенттердің толық және уақытылы өзінің
қаржылық міндеттемелерін орындамау тәуекелдігі нәтижесінде банк ... яғни ... ... ... банк алдында
міндеттемелерін орындамау мүмкіндігіне және таңдауына байланысты болады.
Шартты түрде несие тәуекелділігінің ... ... ... ... ... тура ... Несиелеудің шартты тәуекелділігі
3) Контрагенттің келісім шарт бойынша шарттарды орындамау тәуекелділігі
4) Орналастыру және ... ... тура ... ... нақты міндеттемелерін
уақытылы орындамау мүмкіндігіне байланыстыболады. Тәуекелділіктің бұл түрі
банк өнімдерінің барлық түріне ... ... ... кепілдікті
операцияларға дейін Ол несиелік операцияларды жүзеге асыру барысында үнемі
төніп тұратындықтан ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... ... қарағанда жоғары
болады. Берілген тәуекелділік түрінен ... ... ... оны ... ... болады. Тәуекелділікті есептеу шамасы ... ... ... ... ... ... бұл түрі ... алушының қабілеттілігін зерттеуге негізделеді (коэффициенттер, ақша
ағымдарын зерттеу, рейтингтік бағалау).
Несиелеудің шартты тәуекелділігі – ... ... ... ... орындамау тәуекелділігі. Тәуекелділіктің бұл түрі
аккредитив ұсынуда, кепілдік бизнесте көрінеді.
Контрагенттің келісім шарт ... ... ... ... шарттың орындалу мерзімі ... ... ... ... ... ... ... қарсы агенттің несие қабілеттілігі, ал ... ... ... ... қабылдаумен байланысты. Контрагенттің келісім
шарт бойынша шарттарды орындамау тәуекелділігінің мөлшері берілген ... ... ... ... ауыстыруға кеткен ағындағы шығындармен, сонымен
қатар нарық қүбылмалылығына ... ... ... ... Егер ... ... контрактінің нарықтық қойылымы
алдынғы контрактінің ... ... ... болса, онда банк
попотенциалды (әлеуетті) шығындарға ұшырайды. ... ... ... ... берген несиеде (синдицированный кредит) мүмкін болады,
клиентпен контрактіге қол ... ... банк ... өз
міндеттемелерінен бас тартса. Банк жедел депозит келісім ... ... ... ... ... ... салады. Егер
тапсырыскер депозитті қайтарып алса, банктің ... ... ... ... ... ... орындалу күніне міндеттемелерін орындамау
тәуекелділігі келесі жағдайларда болады: банк ... ... ... бірақ құралдардың жауапты қозғалысы болған жоқ.
Мұнда ... ... ... себеп болуы ... ... ... ... Бұл ... ... тәуекелділік
несиелеудің тура тәуекелділігіне ауысады.
Орналастыру және эмиссия тәуекелділігі андеррайтингте (жаңадан
шығарылған бағалы қағаздарды сату ... ... алу) және ... ... ... ... ... немесе басқа да қарыздық
құралдарды сатып алуға банк міндеттелген болса. Келісілген уақытта құрал
инвесторға немесе ... ... ... ... ... туады.
Эмиссия және орналастыру тәуекелділігің маңызы –банк қысқа мерзімге сату
үшін сатып алған бағалы қағаздарының немесе ... да ... ... құны эмитенттің қаржы жағдайына байланысты өзгеруі ... ... ... ... ... ... қаупі бар.
Қазақстанда берілетін несиелердің кейбір ... А, Б ... ... – банк ... ... ... ... операцияларын жүзеге асырған кезде, клиент шотынан банк шотына
құралдардың уақытылы түспеуі.
Жоғарыда ... ... ... ... жатқызылады себебі
бұл тәуекелділіктер клиенттерге немесе контрагенттерге банктік өнімдерді
беру және олар ... ... ... ... ... ... сыныптамасы 1 кестеде көрсетілген. [5,47б.]
Кесте – 1 Тәуекелділік ... ... түрі ... ... | | ... ... ... іс - әрекетіне банктің |
|дәрежесі |катастрофалық,мүмкіндік |әсер ету ... ... |
| | ... ... ... ... | |ары ... жұмыс істеуіне күдер |
| | ... ... ... |таза, спекулятивті ... ... оң ... алу |
|шығу себептері |табиғи, экологиялық, |пайда болған қайнар көзіне |
| ... ... ... осы |
| ... ... ... |
| | ... басқарылатын, |
| | ... деп ... |
| | ... ... ... ... ... тап болған |
|белгісі | ... ... ... ... ... алу|инфляциялық, ... ... ... |дефляциялық, валюталық, |құбылмалылығына тәуелді |
| ... | ... ... ... ... ... ... ... ... | |
| ... тәуекелділігі, | |
| ... ... ... |
| ... ... | |
| ... | ... басқару үшін оның мәнін түсіну, ... ... ... ... ... ... ... түрлері, несиеленушілердің
тәуекелділік түрлері де аз емес. Сөйткен күнде де несие беруде ... ... бір ... ие ... қана ... оның ойдағыдай
нәтиже алып келетініне сеніп жұмыс атқарады. Несиелік жобаны жүзеге асыру
барысында ... ... ... ... ... жоғарыда аталған тәуекелділік түрлерін ажырата білу өте маңызды.
1.2 Банктің және несие бөлімшелерінің кұрылымы
Несие тәуекелділігін басқарудың саясаты
Банктің ... ... ... қызметшілердің мамандылығы,
басшылардың құрамы көпреген ... ... ... ... сай ... ... ... құрылымы оның мөлшеріне байланысты
болады.
Кіші банктерде несие беру процедурасы едәуір ықшамдалған; әрбір несие
инспекторы түрлі категориялы карыз ... ... ... және ... ... тәуекелділігін бағалаудың барлық жұмыстарын атқарады. Ал
ірі банктерде міндетті түрде қызметтер ... және ... ... ... ... бір клиенттер тобы беріледі. Ол
қызметтерге келесілер жатады: ... ... ... несиеқабілеттілік
туралы ақпарат жинау; клиенттік қаржылық ... ... ... қрылымын және сапасын бақылау; несиенің өтелу жолын бақылау.
Банк ішінде тәуекелділікті басқарудың құрылымы ... ... ... Оның ... ... етуі ... басқарудың басты
шарттарының бірі. Банктік тәуекелділікке байланысты құрылым келесі кестеде
(кесте,2) көрсетілген.
Кесте 2 - ... ... ... құрылымының
ұйымдастырылуы.
|Төрағалар Кеңесі ... ... ... ... ... ... Комитеті |
|Тәуекелділікті басқару және талдау|Несие тәуекелділігінің ... ... | ... ...... ... ... ...... ... ... ... ... несие
тәуекелдігін басқарудың саясатын, бағалау процедурасын және әдістерін
бекітеді, несие тәуекелдігін өлшеу, сараптау және ... ... ... сұрақтарын, ақпаратын, есептемесін қарастырады.
Басқарма – несие тәуекелдігін басқарудың ағымдағы ... ... ішкі ... ... және рейтингтік бағалаудың әдістемесін және
процедурасын бекітеді. Несие тәуекелдігі ... ... ... ... ... ... ... (активтер мен міндеттерді басқару) – портфельді несиелік
тәуекелділікті құрылымдық бөлімшелердің ақпараттары бойынша басқаруды
іске асырады және ... ... ... шектеулер бекітеді.
Бас офистің және филиалдарының несие комитеттері - несие ... және ... ... Комитеті – ішкі бақылау және ішкі аудит жүйесі ... ... ... және ... талдау және басқару департаменті – ... ... ... ... ... ... ... және болжау жүргізеді, тәуекелділікті бағалайды, өлшейді, несие
тәуекелдігі бойынша шектеулерге ұсыныстарды қарастырады.
Несие тәуекелдігінің ...... ... ... ... ... ... қадағалайды. Несиелік
риск – менеджменттің тиімді жүйесін құрайды, Банк қызметінің несиелік
талдауын және ... ... ... ... ... ... ... қолданылады, проблемалы несиелерді қайтару
жұмысын атқарады. [17,12б.]
Несие тәуекелдігін басқарудың ...... ... ... ... ... Несие тәуекелділік
менеджерлерінің міндеттері:
- өтінішті қарастыру кезінде несиелік тәуекелділікті бағалау;
- тәуекелділік бойынша тұжырымды дайындау;
- несиелік ... ... ... ... ... ... несиелеуде бекітілген шектеулердің сақталуын бақылау.
Несие тәуекелдігін ... ... ... іске асыру
корпоративті Қаржы Департаменті, кіші және орта бизнес Депертаменті,
филиалдардың ... ... және т.б. ... процеске қатысатын
құрылымдық бөлімшелерге жүктелген
Несие тәуекелдігін басқарудың мақсаты - ... ... ... жүйесін құру. Несие тәуекелдігін басқару жүйесін ... ... банк ... ... ұдайы бәсекелестік
жағдайында Банк тұрақтылығын және ... ... ... / ... ... ... ... 2 жаңа келісімінің
талаптары бойынша капиталды жетілдіріп тәуекелділік ... ... ... сәйкестендіру.
Банктің стратегиялық бағдарламасына сәйкес саясаттың тапсырысы: ... ... Банк ... оның ... ... ... ... Мүмкін болатын тәуекелділік пен
банк табыстарының оптималды сәйкестігі Банк тәуекелділік – менеджментінің
тапсырмасына жатады; Банктің стратегиялық бағдарламасының Кеңес төрағасына
несиелік тәуекелділікті ... ... Банк ... ... ... оның ... мақсатының бірі активтер сапасының
оптималдылығын ... және ... ... ... ... ... тәуекелділігінің жүйесін құрып оны нығайту, несие тәуекелділік
институттарын ... ... ... ... ... ... мақсаттары:
тәуекелділік деңгейлерін келесі бағыттарда анықтау: тәуекелділік қаупі
деңгейлерінің типтерін; ... ... ... ... Банк құрылымын Б Қосымшасынан қараңыз.
Несие тәуекелдігімен айналысатын банктік қызметтің негізгі ... ... ... ... ... инвестиция;
- банкаралық ауыстырылымдар;
- еншілес компаниялардың қызметтері;
- дебиторлық қарым-қатынас.
Несие тәуекелдігін басқару жүйесі:
Тәуекелділікті қабылдау менгерілген болуы ... ... ... ... ... басқару маңызды орын алады, несиелік
процесті жүзеге ... ... ... ... барлығын қамту
қажет – несиелік өтінішті талдаудан бастап оның толық өтелуіне дейін.
Несиелік тәуекелділікті басқару несиелеу процесін басқарудың шектелген
бөлігін ғана ... және ... ... ... ... қызметін
талап етеді.
Тәуекелділікті басқарудың тиімді жүйесінің болуы бизнес дамуының басты
шарты. Банктің тәуекелділік-менеджмент жүйесі осындай ... ...... ... ... ... ... бағалаудың барлық үйымдастыру процесін құрайды (қабылдау,
шешімдерді ... оның ... ... Бұл жүйе өз құрамына Банк
стратегиясын, ... ... ... ... ... Сөйтіп капитал салымдарының тәуекелділік мақсаттарын,
деңгейін, тәуекелділіктің пайда болу ықтималдылығын және оның ... ... ... ... және оны ... ... [17,5б.]
Несиелеу бөлігінде Банктің тәуекелділік-менеджментінің негізгі
мақсаттары:
- несие тәуекелдігін минималдау;
- тәуекелділік/табыстылық қатынасын ... ... ... ... жүйесін халықаралық стандарттарға
сәйкестендіру.
Несиелеу бөлігіндегі Банк тәуекел-менеджерлерінің негізгі тапсырмалары:
- тәуекелділікті ... ... ... ... ... ... ... шаралардың тиімділігін бағалау;
- қойылған тапсырмалардың орындалуын қадағалау;
- Банк мүддесін қорғау.
Тәуекелділік-менеджменттің тиімділігі:
- ... ... ... ... болуы;
- тәуекелділікті басқаруға портфельдік әдістің болуы;
- тәуекелділікті өлшеу жіне болжау;
- тәуекелділік/табыстылық қатынасын басқару;
- ішкі бақылау жүйесінің тиімділігі.
“Бір несие алушыға” ... 4 ... ... ... ... ... лимиті;
- бөлшек несиелеудің лимиті;
- ЕБРР сызбасының несиелеу сызбасы;
- тендерлі кепілдіктер бойынша лимит.
Лимит ... ... ... ... әсер ... менджмент
және персонал, несиелік бизнес-процестің ұйымдастырылу ... ... ... ... ... ... коллегиалдылығы (ұжыммен
келісілген), несие қоржынының сапасы, бизнестің дамуына байланысты ... ... тән ... және ... да ... ... несиелеу ережелерін және процедураларын орындауы.
Жалпы кіші және орта бизнесті ... ... ... ... Қазақстанның негізгі аймақтары бойынша
бекітілген лимиттер.
Кесте 3- Банк ... ... ... ... ... ... ... ... |150 000 ... США ... |  50 000 ... США |
|Ақтөбе |  50 000 ... США ... |  50 000 ... США ... |  20 000 ... США ... |100 000 ... США ... |100 000 ... США ... |  20 000 ... США ... |  30 000 ... США ... |  30 000 ... США ... |  50 000 ... США ... |  15 000 ... США ... |100 000 ... США ... ... ... ... |
|Петропавловск |  50 000 ... США ... |100 000 ... США ... |100 000 ... США ... |100 000 ... США ... |  50 000 ... США ... |  20 000 ... США ... ... ... ... ... ... Өзіміз көріп отырғандай әр ... ... ... сай ... [17,22б.]
Қаржылық іс-әрекетте тәуекелділіктің болуы екі ... ... ... ... тәуекелділік премиялары (risk premium)
арқылы орнын толтыру немесе әлсірету шаралары қолданылады, ... ... ... (бағаны көтеру, пайыз қойылым деңгейін көтеру,
тарифті ... т.б.), олар ... үшін ... ретінде қосылады;
екіншіден тәуекелділіктің әсерін әлсірету үшін ... ... ... ол ... ... мен әдістерді қолдану арқылы
жүзеге асырылады мысалы, форвардты келісім шартқа түру, валюталық немесе
пайыздық опциондарды сатып алу ... ... ... ... ... ... үш ... Ұымдастырушы-тәуекелділікті басқаруға қатысатын басқарушы органдар
мен бөлімшелерді айқындау (стратегиялық және ... ... ... ... ... ... ... қатысатын жұмысшылар мен
бөлімшелердің іс-әрекетін бақылау). Методологиялық (әдістемелік) – банкпен
қабылданған тәуеклділікті ... ... ... ... ... әдістері (экономикалық, статистикалық ... ... ... және ... мен ... ... ... жағдайларын ақпаратты жинам және зерттеу
жүйесі, ... ... ... ... ... уақытылы, толық және
нақты ақпараттармен қамтамасыз ету.
Банктің несие тәуекелділіктерін басқару ерекшеліктерін ... ... ... – қарсы агенттің дефолті нәтижесінде банктің
қаржылық шығындарға ұшырау ықтималдылығы. Тікелей несие ... ... ... тәуекелділігі контрагенттің немесе ... ... ... ... ... өз міндеттемелерін орындамауы.
Контрагенттің есеп айырысу тәуекелділігі, яғни сатушы, сатып алуыш, биржа,
депозит салушының бпнктік ... ... ... ... ... [2, 46б.]
Несие тәуекелділігінің экспозициясы (қойылымы) – деп ... ... ... банк портфелінің көлемін түсінеміз.
Банк несие тәуекелділігін басқаруда бірінші кезекте контрагенттің ... ... ... ... факторларды
сәйкестендіру несие тәуекелділігін адекватты комплексті бағалауға негіз
болады. ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын; несие тарихы; ... ... ... ... және т.б. жатады. Қазіргі таңда
контрагенттердің бірнеше типін қарастырады – ... ... ... ... ... жеке тұлғалар, инвестициялық қорлар
басқа да ... ... [3, ... несие тәуекелділігін бағалау нәтижесінде:
- жеке контрагенттің және банк портфельдерінің міндеттемелері тәуекелділік
топтары бойынша классификацияланады (несиелік бағалы қағаздар және ... ... ... байланысты міндеттемелер);
- жеке контрагенттерге ұзақ, қысқа, орта ... ... ... өз ... ... ... ... бойынша
сублимиттерге бөлініп, құрылымдық бөлімшелер арасында бөлінеді;
- күтілетін шығыстарға сақтандыру ... ... ... ... ... ... базасы және тәртіьі анықталады.
Несие тәуекелділігінің басқарылуы және мониторингі ... ... ... асырылады. Олар несие тәуекелділігінің
шектеулері мен лимидтердің сақталуына жауапты болады және уақытылы, нақты
басқаруға қатысты сұрақтармен толық ... етіп ... ... ... ... банк үшін күрделі проблемаға айналмай
тұрған кезде, несие тәуекелдігімен байланысты техникалық және үйымдастыру
шараларының ... Кез ... ... процесс ретінде, несие
тәуекелдігін басқару ... ... ... мәніне негізделеді,
берілген жағдайда несие тәуекелділігінің мәні. Қарыз алушының кредитор
алдында әр несие өнімі ... ... ... ... ... ... ... осы факторларды зерттеуге
негізделеді.Несие өнімінің арнайы ... ... ... ... алушының өзміндеттемелерін орындамау ықтималдылығын анықтайды. Банк
берілетін несие үшін тәуекелділік тобын ... ... ... ... ... ... [5, ... алушының қарызын өтеу қабілетін талдау банк қызметінің негізіне
айналып келеді. Әзірге банк активтерінің ... ... ... ... тұр. Бір ... ... ең ... бөлегі банк несиесі
арқылы келеді. Сонымен бірге несиенің ... ... ... ол ең ... ... көзі ... да ешқандай дау жоқ. Несие
алушының қарызын өтеу қабілетіне талдау жасаудың ... де ... ... қаралатын мәселе: клиент несиеге орай қызмет көрсете
ала ма, яғни оны өтеу үшін дер кезінде төлем жасап отыруға ... ... ... ... ... Бұл ... ... мәлімдеудің мынадай
алты пайымын түбегейлі зерделеуді қажет етеді.
Қарыз алушының сипаты. Клиенттік банк ... ... ... дәл көрсете алатынына және оны өтеуге шын ықыласты екендігіне
банк ... ... ... ... ... ... шыншылдығын және өзінің берешегін түгел өтеуге деген ынта-
ықыласын несие инспекторлары қарыз алушының ... деп ... Егер ... ... және ... ... деген ынтасына зәредей күдік
болған жағдайда несие беруден дереу бас тарту ... ... ... ... ... деп оны қаржы қабілетімен
және рыноктағы ... ... ... ... ... ... ... ақшалай қаржы сенімді түсімі немесе міндеттемесі бойынша ... үшін ... ... қаржы көзі болуы керек. Жалпы алғанда
қарыздар адамдардың несиесін өтеуінің тек үш-ақ көзі ... 1) ... ... ... сату немесе тарту; 3) қарыз міндеттемесін яки
құнды қағаздар шығару арқылы қаражат тарту. Қарыз ... ақша ... ... ... ... ... сту көлемінің артуы дәйекті
түрде болған ба, егер ... ... бар ... ол ... шарты күшінде
болатын мерзімді түгел қамти ма дейтін жайлар ескуерілуі тиіс. ... ... ... ... ... ... және ... көлемі айқын талдаудан өткені жөн.[13,11б.]
Қарызға қаржы алу қабілеті. Бұл ... ... ... ... де, ... ... жеке ... қарыз міндетемесін өтей
алатындай жағдайда жұмыс істеу қабілеті де сөз ... ... ... ... сенімді түсімі немесе міндеттемесі бойынша төлем жасау
үшін соған барабар қаржы көзі болуы тиіс.
Қамтамасыз ... ... ... бойынша оның қамтамасыз етілуін
бағалағанда банк қарыз алушының несиені ... ... ... ... немесе сапалы активтері бар ма дейтін сұраққа жауап
алу керек. Бұл арада борышкер активтерінің шаруашылық ... ... ... ... рөл ... Бұл – ... бір ... немесе салаға қатысты әрі
компанияның қызметіне ... ... ... ... ... өнім өндіру мен өткізудің нақты формалары. ... ... ... және ... сұранымына байланысты қарызды
өтеуге арналған ақша ... ... ... ... ... ... несие сенімді болып көрінуі ықтимал, бірақ экономикалық ... сату ... яки ... қысқаруына байланысты немесе
инфляция тудырған пайыз бәсінің артуына орай оның сапасы төмендеп ... ... ... ... өтеу ... бағалау енлігі бар факторы
– бақылау. Оның мәнісі: заңның және ережелердің өзгеруі борышкердің ... ... ... ... етуі ... несие мәлімдемесі банктың
және реттеуші органдардың несие ... ... ... сай ... ... ... ... алуға саяды. [11, 44б.]
ІІ НЕСИЕ ТӘУЕКЕЛДІЛІГІН БАСҚАРУ ... ... ... ... ... тәуекелділігін басқарудың
маңыздылығы
Қазақстан Республикасында соңғы жылдыра банк секторы қаркынды дамып
отыр. Жалпы банктер саны 2004 жылы 36 ... жылы 35 ... ... ... сферасы шектеулі болғандықтан
активтердің негізгі улесі ... ... ... ... оның көлемі
1,7 ге өсіп 2783,8 млрд тенгені немесе 61,5% жиынтық ... ... Бұл ... жыл ... ұлғаюда, ол өз кезегінде активтердің
тәуекелділігін өсіруде.
Ағымдағы өтімділік ... ... ... мен ... ... оның нормативті шамасы 0,3, ал 2005-2006 жылғы
фактілі шамасы 0,9 немесе 1,0 құрайды. Әрине бұл ... банк ... ... ... ... ... ... асып кетіп отырған
көрсеткіш табыстардың толығымен алынбауынан және активтерді басқарудың
сапасыздығынан, немесе нарықтың шектеулілігінен және ... ... ... Банк ... ... және қадағалау банктің несие
тәуекелділігіне жағымды әсерін ... ... ... өсуі ... сапасын жақсартуда. Негізгі тәуекелділіктер, сыртқы қарыздарды
тартумен байланысты болғандықтан дамыған халықаралық қатынастары бар ірі
банктермен байланысты болып ... ... ең ірі ... ... ... ... банктерінен бүкіл елдің банк жүйесінің тұрақтылығы
анықталады. ... банк ... Әлем ... ... ... ... ... Қаржы институттарынан тартылған қаражан
Казкоммерцбанкте 58,0% және ... Әлем ... 51,7% ... ... ... ... Ірі банктердің тәуекелділіктері – бүл бүкіл банк
жйесінің тәуекелділігі. Осы ... ірі үш ... 51% ... ... үлесі келеді. [23, 6б] Банк жүйесінің орташаланған ... ... 2,3 - ... ... ... ... жоқ дегенді
білдірмейді, негізгі тәуекелділік сыртқы қарыздарға байланысты болады.
Казкоммерцбанкте ... ... ... 641 ... ... ал ... салымы, карыздар және қаржылық институттар депозиттерімен қоса
378 млрд. ... ... ... ... 628 және 432 ... ... ... басқаруда клиенттердің несиеқабілеттілігін
анықтау кезінде ... пен ... ... ... ... ... ... осы сұраққа біраз тоқталамыз.6-суретте
көрсетілген факторлардың ішінде клиенттердің сенімділігі факторы қазіргі
таңда беріліп отырған несиелерден ... ... банк ... ... ... пен ... әсер етуші факторлар
Сурет - 2
Активтердің өсуі негізінен салым шоттарында қалдықтардың ұлғаиғанының
есебінен 260,6 млрд. ... ... ... қарыздан 1 246,0 млрд.
тенге, құнды қағаздар 186,2 млрд. тенге болып отыр. ... ... ... ... ... өсті 56,2% дан 58,2% ... ... 40,9 % -ды, сенімсіз несиелер 2,9 % пайызды ... [24, ... ... ... ... ... ... және қайтарымсыз
несиелер ссуда портфелінің үштен бір бөлігін құрап отыр. Яғни ... ... банк үшін өте ... ... ... ... келген несиені берген кезде банк белгілі бір тәуекелділікке бел буады,
осы тәуекелділіктерді ... ... ... бір ... ... ... ... тәуекелдігін басқару модельдері және әдістері
Несиелік тәуекелділік тобын анықтау үшін ... ... ... ... ... алушыны зерттеу неғұрлым терең болса банкте
несие беруді ... ету ... аз ... ... ... ... тәуекелділігіне байланысты сапасы банктің
қаржылық көрсеткіштеріне әсерін тигізеді. Сондықтан несие алушының несие
қабілеттілігінін ... ... ... 5-суретте
көрсетілген. ... ... ... ... ... ... қаржылық көрсеткіштеріне әсерін тигізеді. [13, 3б.]
Несие алушының несие қабілеттілігін бағалау модельдері
Сурет 3
Несие алушының несие қабілеттілігін бағалау модельдері:
Классификациялық модель – несие ... ... ... және ... қанағаттандыру мүмкіндігінің көмекші құралы болып табылады.
Несие алушы кәсіпорындардың рейтингтік ... бал ... ... алынған мәндер негізінде есептеледі. Кез келген
көрсеткіштердің мәнін оның салмағына көбейтіп балдарды ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіш (рейтинг)
- і-ші көрсеткіштердің үлес салмағы
- і-ші көрсеткіштің мәні
n- көрсеткіштер саны
Рейтингтік бағалаудың түрлендірілуі (модификациясы) несиелік скорринг
(credit scoring) ... ... ... ... несие
қабілеттілігіне қарап таңдауды ХХ ... 40-шы ... ... Д. ... ... ... скоррингтің рейтингтік бағалаудан
айырмашылығы ... і-ші ... жеке ... ... ... үшін ... ... саны анықталады және ... ... саны ... Егер ... ... ... ... скоррингі) банк эксперті бекіткен шамадан төмен болса, ... банк ... ... бас ... Егер баға ... нормаларды
қанағаттандырса, онда несие өтініші ... ... ... шамасын енгізгенде бір мезетте әр ... ... ... ... [13, ... ... ... оның қарапайымдылығында, несие алушының
тобын қаржылық коэффициенттерді анықтап бір бірімен салыстырғаннан кейін
анықталады.
Болжамдық ... ... ... ... ... ... ... Болжау статистикалық әдістерге негізделеді, олардың ішінде
көп таралғаны Көптік ... ... (МДА) ... ... ... ... функцияның жалпы түрі формула (4)
көрсетілген.
; ... - ... ... ... коэффициенттері)
- несие алушының қаржылық жағдайын сипаттайтын факторлар (мысалы,
қаржылық коэффициенттер).[13,9б.]
Регрессия коэффициенттері ... ... ... ... кездегі нәтижелермен анықталады.
Графикалық дискриминантты функция (Z индексі) түзу ... ... ... ... ... ... ... байланысты екі
топқа бөледі: қаржылық қиындықтар жақын арада төніп тұрған және қаржылық
қиындықтары жоқтар. Егер кәсәпорынның Z ... ... ... ... ... болса және алдынғы кезеңде де оның жағдайы
нашарлап, жағдайды жөндеуге шаралар қолданылмаса ол ... ... ... үшін ... сала және мөлшері бойынша
сараланған іріктеу көрнекілігі қажет. ... бір ... ... саны ... ... есептеуге жеткіліксіз болады.
МДА-ның танымал модельдері Альтман және Чессер модельдері.
1997 жылы Альтман, Хольдерман, ... ... ... ... Z зерттуін енгізеді.
Z=1.2X1+1.4X2+0.6X3+1.0X4+3.3X5 ... – жеке ... ... активтер сомасына қатынасы
Х2 – қайта инвестицияланған пайданың активтер сомасына қатынасы
Х3 – акцияның нарықтық құнының ... ... ... – сату ... ... түскен түсім) актив сомаларына қатынасы
Х5 – брутто ... ... ... ... ... ... ... бір сенімділік тобына жатқызу Z индексінің келесі
шамаларына негізделеді.
Z 1.8 – ... болу ... өте ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«ТемірБанк» қызметіндегі тәуекелділік32 бет
«Қаржылық тәуекелділік және оның фирма қызметіне әсер етуі»6 бет
Аудиторлық тәуекелділік16 бет
Аудиторлық тәуекелділік туралы18 бет
Банк қызметiндегi тәуекелдiлiк21 бет
Банктегі несиелік тәуекелділік. «Алматы сауда қаржы банкі» акцонерлік қоғамының несиелік қызметіне талдау74 бет
Кәсіпкерлік тәуекелділік24 бет
Кәсіпкерлік тәуекелділік: түрлері мен типтері және оның зардаптарын жеңілдету жолдары25 бет
Кәсіпкерлік қызметтің түрлері, тәуекелділік31 бет
Теориялық және тәжірибелік материалдарды зерделеу нәтижесінде тәуекелділік пен анықталмағандық жағдайында басқарушылық шешімдерді қабылдауды жетілдіру жолдары37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь