Намаз кітабы

Намазды қасыр етіп оқудың шарттары
Намазды қасыр етіп оқудың үкімін жоятын нәрсе
Екі намазды қосып оқу
Намазды мойыннан мүлдем түсіретін және кешіктіруді рұқсат ететін жағдайлар
Қаза болған намазды бірденен оқу жағдайлары
Қаза намазы қалай өтеледі
Саны белгісіз қаза намаздарды өтеу тәртібі
Нәпіл намазды уақытта қазаны өтеу
Ауру адамның намазы
Намазды қысқартып оқудың шарттары: сапар он алты фарсахқа тең болу керек.
Ханафилер айтады: уақыт жағынан сапар жылдың ең қысқа күндердерімен есептегенде үш күнге тең келу керек. Сонымен қатар таң атқаннан түске дейін жүргені есепке алынады. Жолда орта жүріспен жүру керек, түйенің жүрісімен немесе жаяу жүріспен. Таң ертеңнен шығып түске дейін жүріп, сол уақытта жеткен жерде тұрақтайды. Екінші және үшінші күні осылай етсе, онда жолда намазды қысқартып оқуына болады. Сапар бұдан аз болса, онда намазды қысқартып оқу дұрыс емес. Ханафилердің кейбірі оны фарсахпен есептеген. Біреулер сапар 24 фарсах деген. Ал ол үш бөлікке тең келеді.
Маликилер айтады: егер жолдық қашықтығы белгіленген мөлшерден сегіз милге қысқа болса, онда намазды қысқартып оқыса болады. Әрі оны қайта оқымайды. Мекке, Мина, Муздалифа, Мухсабтың тұрғындары мәселесі қажылық уақытында, Муздалифада тұру себебінен, ерекшеленеді. Олар намаздарын жолда болғанда қысқартып оқиды. Бұл – сүннәт. Басқа жерлерден келгендер де қажылықтың басқа амаладарына қатысты да осылай болады.
Жолды белгілі бір уақытта өту шарт емес. Он күндіз не болмаса түнде болуы мүмкін. Егер одан да аз уақыт жүрсе дұрыс болады.
Сапарға шыққанда ниет ету өзіне екі мәселені қамтиды. Біріншісі: ниет еткен жолды бастан-аяқ жүру. Егер қайда баратынын білмесе, онда намазды қысқартып оқымайды. Жолға шығып жолда сапар үкімін бұзатын мөлшерде тұрақтауды ниеттенсе де намазды қысқартып оқымайды.
Ханафилер айтады: қысқа уақыт бір жерде тұрақтау ниеті намазды қысқартып оқу үкімін бұзбайды. Егер бір жерге он бес не болмаса одан көп уақыт тұрақтауды ниеттенсе, онда жолда намазды қысқартып оқып, барған жерінде толық оқиды.
Екінші шарт: өзі ниеттену. Біреуге еріп, еру ниеті жарамайды.
Маликилер айтады: біреуге ерген жағдайда намазды қысқартып оқуға болады. Бірақ еруші өзі ергенмен бірге сапарды толық жүрмесе, онда қысқартып оқуына болмайды.
Шафиғилер айтады: еруші қашан ермейтінін ниеттенгенннен кейін қасыр сапарды толық өтпейінше намазды қысқартып оқымайды. Ол екі бөліктен тұрады. Осы қашықтықта намазы қаза болса, онда оны қасыр етіп өтейді. Өйткені ол намаз қасыр уақытында қаза болды.
Сапар ниетінде көздеген жеріне жету шарт емес.
Егер сәби қасыр сапарды ниетенсе, онда ол намазын қасыр етіп оқиды.
Ханафилер айтады: сапар ниетінде балиғатқа жету шарт. Сәбидің ниеттенуі дұрыс емес. Олардың айтуынша сапар ниетінің шарты үшеу: сапарды толық жүру, өз ниеті болу, балиғат жасына жету.
Сапар мубах болуы тиіс.
        
        Намаз кітабы
Намазды қасыр етіп оқудың шарттары
Намазды қысқартып оқудың шарттары: сапар он алты фарсахқа тең ... ... ... ... ... ... ең қысқа күндердерімен
есептегенде үш күнге тең келу керек. Сонымен қатар таң ... ... ... есепке алынады. Жолда орта жүріспен жүру керек, түйенің жүрісімен
немесе жаяу жүріспен. Таң ертеңнен ... ... ... ... сол ... ... ... Екінші және үшінші күні осылай етсе, онда жолда
намазды қысқартып ... ... ... ... аз ... онда ... оқу ... емес. Ханафилердің кейбірі оны фарсахпен есептеген.
Біреулер сапар 24 ... ... Ал ол үш ... тең келеді.
Маликилер айтады: егер жолдық қашықтығы белгіленген мөлшерден сегіз
милге ... ... онда ... ... оқыса болады. Әрі оны қайта
оқымайды. Мекке, Мина, ... ... ... мәселесі қажылық
уақытында, Муздалифада тұру себебінен, ерекшеленеді. Олар намаздарын жолда
болғанда қысқартып оқиды. Бұл – ... ... ... ... ... басқа амаладарына қатысты да осылай болады.
Жолды белгілі бір уақытта өту шарт емес. Он күндіз не ... ... ... Егер одан да аз ... ... ... болады.
Сапарға шыққанда ниет ету өзіне екі мәселені қамтиды. Біріншісі: ниет
еткен ... ... ... Егер ... ... ... онда намазды
қысқартып оқымайды. Жолға шығып жолда сапар ... ... ... ... де ... ... ... айтады: қысқа уақыт бір ... ... ... ... оқу ... бұзбайды. Егер бір жерге он бес не болмаса одан көп
уақыт тұрақтауды ... онда ... ... ... ... барған
жерінде толық оқиды.
Екінші шарт: өзі ниеттену. Біреуге еріп, еру ... ... ... ... ... жағдайда намазды қысқартып оқуға
болады. Бірақ еруші өзі ергенмен бірге ... ... ... ... ... ... айтады: еруші қашан ермейтінін ниеттенгенннен кейін қасыр
сапарды толық өтпейінше намазды қысқартып оқымайды. Ол екі бөліктен ... ... ... қаза ... онда оны ... етіп ... ... ол
намаз қасыр уақытында қаза болды.
Сапар ниетінде көздеген жеріне жету шарт емес.
Егер сәби ... ... ... онда ол намазын қасыр етіп оқиды.
Ханафилер айтады: сапар ниетінде балиғатқа жету шарт. Сәбидің ниеттенуі
дұрыс емес. Олардың айтуынша сапар ниетінің ... ... ... ... жүру,
өз ниеті болу, балиғат жасына жету.
Сапар мубах болуы тиіс.
Ханафилер сапардың ... ... шарт емес ... ... ... ... харам болса да, мусафир намазын қасыр етіп оқиды.
Егер сапар харам болса, мысалы ұрлық үшін немесе ... ... онда ... ... Егер ... ... ... онда соны ниеттенуі
тиіс.
Маликилер егер сапар харам іс үшін ... онда ... ... ... қысқартып оқиды.
Егер сапар мәкруһ болса, онда мазһабтардың арасында айырмашылық бар.
Ханафилер: ... ... ... ... ... деді. Шафиғилер
мәкруһ сапарда намазды қысқартып оқыса болады ... ... ... ... ... оқу мәкруһ деді. Маликилер мәкруһ сапарда намазды
қысқартып оқуға болмайды. Егер оқыса, онда намазы харам деп ниеттенбейді.
Егер сапар мубах болып, ... ... ... іс ... ... оқылуына кедергі бола алмайды.
Сапардың келесі шарты: тұрған жерінен шығу.
Шафиғилер: ... ... ... жетуі тиіс. Тұрғылықты адам
ауылдың шегінен шыққаннан сапарда болады. Ор сияқты нәрселер есептелмейді.
Егер ауылдың ... дуал ... онда ... ауылдың шеті болып
есептеледі. Егін, бақ, онда ғимарат болып, онда біреу ... да, ... ... есептелмейді. Егер ауылдың шетінде қабір болып, ол ауылға ... онда сол ... ... сапарда болады. Егер жодлда екі ауыл тиіп
тұрса, онда арада шек болмаса, онда ... шығу ... Егер ... ... онда ... ... өзі ... Егер ауылдың жанындағы бақта
үй болып онда біреу жыл бойы ... ... онда бақ ауыл ... ... ... ... тігілген ауылда тұрса, онда сол ауылдан шыққаннан
сапарда болады. Егер ауылдың ... ... ... төбе ... ол ауылға
жатады. Егер үлкен болса, онда ауылға жатпайды. Бұл ... ... ... ... Егер ... ауылда немесе шатырда тұрмаса, ... өзі ... ... ... Егер ... ... онда сапары кеменің
жүре бастаған жерінен басталады. Егер кеме жағадағы үйлердің жанынан жүрсе,
онда олардан өтпей сапар ... ... ... өзі ... ... ... ... бастап
намазын қысқартып оқиды. Бұл жағдайда ауылдың шетіндегі дала мен қираған
үйлер есепке алынбайды. Егер қираған үйлер ... ... ... ... ... және тұрғын үйлерден өтпейінше қасыр оқымайды. Сол сияқты егер
ауылдың жанында бау ... ол ... ... ... және онда жазда адам
тұратын болса, баудан өтпейінше қасыр оқылмайды. Егер үйлер ... ... ... да, ... өтпейінше қасыр оқымайды.
Ханафилер: қасыр болу үшін қасырдың белгіленген қашықтығы есепке
алынады. ... ... ... ... ... Бұл жағдайда ол қала
немесе ауыл екен ... ... Егер ... жанында қаладан бөлек аудан
болып, ол қалаға жатса, одан өтпейінше қасыр оқылмайды. Ол аудан тұрғылықты
болу керек. Егер ... ... ... одан өту шарт емес. Қаланың жанында
қалаға жатпайтын үйлер болса, олардан өту шарт ... ... ... ... ... шарт ... Егер ... болған жерден шықса,
олардан шыға салысымен қасыр оқылады. Ол шатырлар ... ... ... шарт ... Егер суда ... орманда тұрса, онда судан немесе орманнан
кетпейінше сапарда болмайды. Бұл жағдайда орман өте үлкен ... ... де өте ұзын ... ... ... шыққанда тұратын жеріне тиіп тұрған
аулалардан шығу керек. Аулаға қора, ауыл жанындағы қабір ... ... қора мен ... ... 400 ... болса, онда қоралардан өту шарт
емес. Бау болып, ол ... ... ... да, одан өту шарт емес. Ода
біреулер тұрсын немесе тұрмасын.
Маликилер: жолаушы ... ... ... ... ... ... ... бір бөлігінде тұрғындары бар баулардан шықпайынша қасыр
оқымайды. Бұл жағдайд бау ... тиіп тұру ... ... ... бойынша сол
ауылға жатысты болу керек. Және ол бау өнім ... болу ... Егер ... онда одан өту шарт ... жұма оқылатын қала болса, оның дуалдарынан үш миль өту шарт емес.
Оның жанындағы баулардан өтсе болды. Егер жұма оқылатын қаланың ... ... ол ... тиіп тұрса және ол өнім ... ... сол ... қасыр оқылмайды. Далада тұрған ауылдан шықса, арада бір ... болу ... ... ... ... онда бір ... қатысты
шатырлардан өтпейінше қасыр оқымайды. Егер бір тайпаға ... ... бір ... болса, онда оның бәрінен өту шарт емес. Бұл жағдайда
шеткі бір шатырдан өтсе ... ... үй және ... жоқ ... ... тұрған жерінен кеткеннен қасыр оқиды.
Келесі шарт: жолаушы муқимге намазда ұйымайды.
Ханафилер: бір уақытта оқыса, онда жолаушы мұқимге ұйыса болады. ... ... ... ... онда ... ... ... шыққаннан кейін
жолаушының төрт рәкәғаты екіу болып ... ... ... ... ... үшін ... ал ... имам үшін парыз емес. Имам болатын адам оған
ұйыған адамнан білімді болу керек. Ал ... ... ... ... ... онда ... толық оқиды. Соңғы ташаһһудте ұйыса да солай.
Маликилер: егер жолаушы имамның рәкәғатына жетпесе, онда намазын ... ... ... ... ... ... етіп ... ниеттену
жеткілікті. Қайта қасыр етуді ниеттенудің қажеті жоқ. Оны ... ... ... ... ... ... әрбір намазда оны қасыр етіп оқуды ниет ету.
Намазды қасыр етіп оқудың үкімін жоятын нәрсе
Мына жағдайларда ... ... ... шығады: мазһаб бойынша барған
жерінде белгілі уақыт бойы тұруды ниеттенсе.
Ханафилер: барған жерінде толық он бес күн ... ... ... қасыр оқымады. Егер он бес күннен аз ... бір ... ... да,
онда барған жерінде муқим үкімінде болады. Муким болудың төрт шарты бар:
барған жерінен ... ... Егер ... ... ... ниеттенсе, бірақ
жол жүрсе, онда муқим болмайды. Бұл жағдайда ол ... ... ... ... ... жарамды болу. Егер баратын жерінде үй болмаса, ол дала ... ... ... ... ... ... ерінде бір жерде тұрақтау. ... жер ... ... ... ... онда ... оқиды. Төртінші: өзі
ниеттену. Егер біреуге еріп тұрамын десе, ол ... ... ... үш ... ... шығып, үш күннен бұрын кері қайтса, онда ол
қайтуды ниеттенгеннен ... ... ... оқиды. Бір жерге тұрақтауды
ниеттенсе де ... Онда ... ... ... намазын толық оқиды. Бір
жерде он бес күннен аз уақыт тұрақтауды ниеттенсе, онда сол ... ... ... Бір жерде он бес күннен артық тұрып, бірақ ол жерде он бес
күннен ниеттенбеген ... да ... ... Егер ... ... он бес
күннен артық уақыт кідіріп қалатынын білсе, онда ол жерде ... ... егер бір ... ... ол жер ... ... ... да,
сол жерде тұрақтауды ниетенсе, барған жерінде жиырма ... ... ... ... ... жерінде ісі үшін төрт күн кідіруді ниеттенсе де
намазын толық оқиды. бұл жағдайда жеткен күні мен ... күні осы ... ... Егер жода келе ... бір жерде тұрақтап, ол жерде қанша уақыт
болатыны белгісіз болса және тұрақтауды ниеттенбесе, онда ... ... Сол ... кеткенге дейін, ол жерде жыл бойы ... да, ... ... Егер ... ... бітпейінше кері қатса, онда қайтып бара
жатып намазын толық оқиды.
Маликилер: барған жерінде төрт тұрақтауды ... ... ... ... екі ... бар. ... төрт күн толық болу керек. Таң атқаннан кейін
келсе немесе кетсе, ол күн есептелмейді. Екінші: ... ... ... оқу. Егер төрт күн ... ... күні күн ... кейін жолға
шықса, оны тұрақтаудан бұрын ниеттенген болса, онда ... ... ... ... жол ... бұрын жасалады. Жол жүріп бара жатып ниеттенседе
болады. Егер ... ... ... ... онда ... жері мен баратын
жердің арасы қасыр етудің үкімінде болу керек. Ұл жағдайда жолаушы ... ... Егер ... ... ... ... ... онда барған
жернде тұрғанға жағдайы болуы шарт емес. Барған жерінде төрт немесе одан
көп уақыт боламын деп ... онда ... ... қасыр оқымайды. Егер
төрт күннен аз уақыт тұрамын десе, онда ... ... ... бұл ... ... Әскер қанша тұрса да, сапар үкімінде болады. Егер ... ... ... ол ... тұрақтауды ниеттенбесе, онда сол жерде ... ... ... ... ... ... ... онда намазын толық
оқиды. Сапарға шығып, сапарының уақыты бітпестен бұрын кері ... ... ... ... ... ... ... оқиды.
Шафиғилер: барған жерінде төрт күн тұрақтауды ... ... ... ... ... онда ... толық оқиды. егер төрт күннен аз
тұруды ниетенсе немесе ештеңе ниеттенбесе, онда төрт күн ... ... ... Бұл егер ... ... қажеті болмаса, егер қажеті болса,
онда ниеттенеді. Егер кері қайтса, онда ... ... ... Егер қаза ... онда ... уақытта қаза етеді.
Келесі шарт: сапраға шыққаннан кейін қасыр ететін жеріне қайтып бару.
Ол отаны болсын немесе болмасын. Қайту ниеті ... ... ... ... ... ... бітпестен отанына қайтса, онда
сапары ... Егер ... да ... ... онда ... біткен болып
есептеледі. Бұл жағдайларда ол намазын толық оқуы тиіс. Егер қасыр уақыты
бітсе, онда қайтпайынша қасыр ... бұл ... ... ... ... ... отан екі түрлі болады: негізгі отан. Туылған жері
негізгі ... ... ... ... ... жері, жұмыс жері негізгі отанға
жатады. Екіншісі: тұрақтау отаны. Ол он бес күн ... одан көп ... ... ... Бір жерде үйі болып, ... ... ... он бес
күннен аз уақытқа баратын болса, ниетіне қарай онда қасыр етеді. Және ... жер мен ... ... ... ... үкімінде болу керек. Тұрақтау үш
нәрсемен күшін жояды. Бірінші: негізгі отан. Бір жерде тұрып, ... ... ... ... ... шыққан жеріне барса, онда намазын толық оқиды.
Екінші: қасыр үкімінде болған жол жүріп, кейін ол жерде он бес күн ... ол ... ... ... ... кейін шыққан жеріне барса. Бұл жағдайда
ол он бес күн тұрақтауды ниеттенбесе, ... ... ... тұрақтаған
жерінен жолға шығу. Егер ол барған жерінде он бес немесе одан көп ... ... ... ... ... баруды ниеттенсе. Осыдан соң ол шыққан
жеріне қайта барса ... ... бұл ... екі ... ... ... қасыр үкімінде болған сапарға шығып, кейін кері қайтса. Ол
негізгі отаны болса. Негізігі ... ... ... ... ... ... ... орын. Егер негізгі немесе тұрақтайтын жеріне ... ... ... ... ниеттенбесе де, жеткеннен толық оқиды. Тұрақтайтын
жеріне барып, онда тұрақтауды ниеттенбесе, қасыр оқиды. барған ... ... ... онда ... ... онда ... оқиды. Отанына
қайтқан кезде арақашықты қарау керек. Жол қасыр үкімінде болса, ... ... ... ... ... ... толық оқиды. Бұл жағдайда барған
жерінде және қайтқан кезде де толық оқиды. Қасыр ... ... ... ... отанына немесе тұрақтайтын жерге барса, онда сол ... ... ... Әйелінің отанына барса да солай. Шыққан жері мен
баратын жердің арасында негізгі ... ... ... ... ... онда негізгі отаны және әйелінің отаны мен шыққан және ... ... ... ... Егер сол ... ... ... болса,
онда қасыр оқиды. Жолда негізгі отанына неамесе әйелінің отанына кірмесе,
онда сапардың қасыр ... ... ... адам жыл бойы ... орын жатады. Басқа жер отанға
жатпайды. Сапардан отанына келісімен сапары бітеді. Отанында төрт күннен ... ... да, ... ... ... ... қайтып келе жатып та, жолда
қасыр оқиды. Баратын жеріне бара жатып та қасыр оқиды. Егер ... ... ... ... онда ... оқиды. Баратын жеріне ... ... ... ... уақытта сапары аяқталады. Ол біреуге ермеген
болу керек. Осы ... ол ... ... ... ... ... Егер
баратын жерінде тұрақтауды ниеттенбесе, онда сапары екі ... ... төрт күн ... ... ... ... ... солай. Тіпті қажет үшін қайтып барған болса да. Сапар тұрақтау ниетімен
бітеді. Егер ісі төрт күннен ... ... ... онда ... ... ... ісі бітпей жатса, онда қасыр оқиды. Бұл жағдайда ол он сегіз
күн бойы қасыр оқиды. Барған жерінде ... ... ... ... ... жерге баруды ниеттенсе, қажеті ... ... ... ... ... ... ол онда қайтсын қайтпасын, оған
қайтуды ниеттенсін, ниеттенбесін, ара ... ... ... ... ... ... оқиды. Бұл жағдайда қайтудан бұрын немесе қайтуды
ниеттенулен бұрын оқылған қасыр намаздарын ... ... Бұл ... ол
қажеті үшін қатқаны және екінші рет бара жатқаны есепке алынбайды. Отаны
мен қайта баратын жердің арасындағы ... ... ... ... ... ... Отанының өтіп бара жатса, қасыр үкімі ... ... өтсе де ... ... ... ... ... өткеннен кейін
намазын қайта қасыр оқиды.
Екі намазды қосып ... мен аср, ... ғиша ... ... ... ... ... жаңбыр, қараңғы және лай болған ... пен ... осы ... қосылып оқылады.
Сапар – жол жүру. Ол қасыр үкімінде болсын, болмасын. Харам және мәкруһ
уақыты болмау ... ... зуһр мен ... ... ... ... ... шарттары. Бірінші: жолда кетіп бара жатып демалу үшін тоқтаса. Екінші:
аср намазының уақыты ... ... жол ... ... ... күн
батқаннан кейін тоқтауды ниеттенсе. Егер күн сарғайғаннан бұрын ... онда жол ... ... ... оқып ... Бұл ... ... өз уақытында оқыса болады. Егер асрды зуһрмен қосып оқыса, ол күнәлі
болумен бірге намазын ... ... ... ... кейін аср намазын
қайта оқығаны дұрыс. Егер күн сарғайғаннан бұрын және күн батқаннан ... ... онда ... бұрын зуһрды оқып, аср намазын қаласа зуһрмен
бірге оқиды, қаласа кейін жетіп барып оқиды. Өйткені ... өз ... ... Бұл ... ... ... ... уақытылы оқыған
болады. Кешіктіріп оқыса, ариғат рұқсат еткен уақытта оқыған ... ... ... жол ... бара жатса, күн сарғайғаннан бұрын немесе кейін
тоқтауды ниеттенсе, ... ... ... ... ... ... Егер күн
батқаннан кейін тоқтаймын десе, онда зуһрды асрға дейін кешіктіргені дұрыс
емес. Асрды да күн ... ... ... ... емес. Өйткені екі намаздың
уақытын өткізіп алған болады. Екі намаз бейнелі түрде бірге оқылады. Яғни,
зуһр өзінің соңғы уақытында, ал аср ... ... ... пен ... оқу да осы ... Тек мағрибтің алғашқы уақыты күн батқаннан
кейін. Түннің бастапқы бөлігі асрдан кейін ... ... тең. ... ... ... ... ғиша ... бұрын жол жүруді қаласа және
күн шыққаннан кейін тоқтауды ниеттенсе, онда жол ... ... ... ... қосып оқиды. Егер түннің бірінші бөлігінде тоқтауды ниеттенсе, онда
ғишаны сол кеге дейін кешіктіреді. Егер ... ... ... кейін
тоқтауды ниеттенсе, онда жүруден бұрын мағрибті оқып, ғишаны кейін оқыса
болады. Негізінде намаздарды бріктірмей оқыған дұрыс. ... ... ... ... болады. Суда жүргенде дұрыс емес. Өйткені жерде жүргенде
қосып оқудың дәлелі бар. ... ... ... әр ... тұру ауыр ... ... алу қиын болса, ол намаздарды бейнелі түрде қосып ... ... ... ... ... ал ... алғашқы уақытында, мағрибті
соңғы уақытында, ал ғишаны алғашқы уақытынды. Бұл ... ... ... ... адам ... ... ... оқығаны абзал. Егер есін ... ... ... онда ... ... ... ... оқып алғаны
дұрыс. Кейін қаласа қайта оқып алса болады. Үшінші және ... ... және ... Егер ... ... ауса ... қарт ... ерісе
алмайтын болса, екі намазды қосып оқыса болады. Бұл жағдайда ... ... және ғиша ... ... оқып алса ... Бұл үкім ... Үйде ... жағдайда былай етуге болмайды. Үйде қосқанда алдымен
мағриб оқылып, кейін ғишаның ... ... ... ... ... Намаз
қосылып оқылғанда арада нәпіл оқылмауы тиіс. Егер ұмытып оқып ... ... жоқ. ... ... ... оқығанда үтір намазын қызыл шапақ кеткенге
дейін кешіктіреді. Өйткені үтірді тек ... ... ... ... ... ... қосып оқығанынан қосылып оқыса болады. Қосып оқи бастағаннан
кейін жаңбыр қойса, онда намаз оқылған болады. Егер намазды ... ... ... онда қосып оқуға болмайды. ... ... ... зуһр мен ... ... ... оқыса болады. Намаз оқитын
адамның қайдан келгені ... ... ... ... етіп ... ... ... Қажылықта Арафаттан кеткеннен кейін
Муздалифаға ... ... ... ... ғиша мен ... қосылып
оқылады. Жолаушылар қасыр етіп оқиды. бұл жағдайда қажы ... ... ... ... Егер ... әр намазды өз уақытында оқиды.
Шафиғилер: жолаушы қасыр ... ... ... ... ... болады.
Бірақ алдынғы намаздың уақытында ғана қосса болады. Қатты жаңбыр ... ... ... ... ... оқудың алты шарты бар. Бірінші: ... ... Бұл ... ... бойынша алдымен зуһр, кейін аср оқылады.
Егер керісінше болса, онда зуһр намазы есептеледі. Ал одан ... ... ... болмайды. Егер осылай білместіктен немесе ұмытып оқыса, онда аср
нәпілге айналады. Екінші: алдымен зуһрды, кейін асрды оқуды ниеттену. ... ... ... емес. Үшінші: екі намазды бірінен соң ... ... ... ... ... ... азан, иқомат айтса, дәрет алса болады.
Таяммумен екі намазды қосып ... ... ... тағы ... алса болады.
Төртінші: сапары аяқталмау. Егер екі намазды қосып оқудан бұрын ... онда ... оқу ... ... ... ... ... уақыты бітіп
қалмау. Алтыншы: намазы дұрыс оқылып жатқанында күмәннің болмауы. Егер
күмәнданса, онда ... ... ... абзал. Негізінде асрды зуһрдың
уақытында зуһрға қосып оқыған ... Ал ... ғиша ... қыған
абзал. Бұл мазһабтарға сай. Қосып оқу ... және ... ... Егер ... және ... оқығанға уақыт аз болса, онда кешіктірген абзал. Кейінгі
намаздың уақытында қосып оқудың екі шарты бар. ... ... ... ... ... ... оқуды ниеттену. Уақыт аз бола тұрып
ниеттенбесе, күнә істеген ... ... екі ... ... ... ... ... Егер сапары бұрын бітсе, онда алдынғы намаз қаза
етіледі. Кешіктіріп ... екі ... ... ... ... шарт ... болған жағдайда муқим екі намазды қосып оқыса болады. Қар, бұршақ
болса да осылай. ... ... ... бар. Бірінші: такбир ихрамның
уақытында және ... ... ... ... жаңбыр болу. Намаз оқып
жатқан уақытта жаңбыр ... ... ... жоқ. Екінші: қосылған
намаздарды тәртіп бойынша оқу. Үшінші: арасы үзілмеу. Төртінші: ... ... ... ... ... намазды жамағатпен оқу. Екінші намаздың соңына
дейін жамағаттың болуы шарт ... ... имам және ... ниеттену.
Жетінші: екі намаз қоылып оқылған жер кең ... ... ... ... Осы ... бірі ... муқим екі намазды қосып оқуына болмайды.
Қатты қараңғы, жел, қорқу муқим намаздарды қосып оқуына себеп бола ... тек екі ... екі ... ... ... ... ... уақытында зуһр мен асрды мына жағдайда қосып оқыса болады. Бірінші:
Арафатта ... ... ... ... ... ... ... мұсылман
имамның немесе оның наибының артында тұру. Төртінші: зуһр ... ... ... Егер ... ... онда қайта оқылады. Бұл жағдайда аср ... ... ... ... ... уақытында, ғишаға қосып оқудың шарттары.
Бірінші: Муздалифада болса. Екінші: қажылықта ... ... ... ... екі намаз үшін бір азан айтылады. Әрбіріне бөлек иқомат айтылады.
Абдулла бин масғуд былай ... ... ... тәңір болмаған Аллаһпен ант
етемін. Пайғамбар барлық намазды өз ... ... Тек ... ... мен ... ... Муздалифада мағриб пен ғишаны қомып ... ... және Имам ... екі ... уақытынан бұрын немесе кейін қосып оқыса
болады. Бірақ абзалы әр ... өз ... оқу. Зуһр мен ... ... ... пен ... Муздалифада қосып оқыса болады. Намазды қосып оқитын
адам сапарда болуы шарт. Немесе қатты ауру болу керек. Үзір иесі де ... зәрі ... ... Әр ... ... немесе таяммум алу
машақатты болса да ... Көзі көр ... ... астында болып, намаз
уақытын біле алмаса. өзі, малы, аны үшін қорқу. Осы жағдайда екі ... ... ... ... ... мағриб пен ғишаны қар, қатты ... ... ... болса қосып оқыса болады. Оларды мешітте немесе үйінде
оқығанның айырмашылығы жоқ. ... ... ... ... ... ... өз ... Егер екі жағдай бірдей болса, онда кейінгі намаздың
уақытында оқу абзал.
Екі намазды алдынғы немесе ... ... ... оқу ... ... екі ... тәртіп бойынша оқылуы тиіс.
Алдынғы намаздың уақытында қосып оқудың төрт шарты бар. Бірінші:
бірінші ... ... ... ... ниет ету. Екінші: екі намаздың
арасын иқомат айту немесе тез дәрет алу уақытынан артық бөлмеу. ... ... ... ... ... ... намаздың такбирінде және сәлемінде үзірлі
жағдай болу. Төртінші: екінші намазды оқып ... ... ... болуы.
Кейінгі намаздың уақытында оқудың екі шарты бар. Бірінші: ... ... ... аз ... оның ... ... қосып оқуды ниет
ету. Екінші: қосып оқуды ниеттенгеннен кейін екінші ... ... ... ... ... ... өтеу
Әр парыз намазды өз уақытында өтеу керек. Аллаһ былай деді: «Расында
мүминдерге намазды уақытылы оқу парыз ... ... ... уақытылы
оқымаған үлкен күнә істеген болады. Үзірлі жағдаймен кешіктірген ... ... ... ... және кешіктіруді рұқсат ететін жағдайлар
Нифас және хайз ... ... ... ... ... хайз және ... кезінде оқылмаған намаздың қазасы өтелмейді.
Ақылдан айырылу және есінен тану да солай.
Ханбалилер: есінен танған, ... ... ауру ... дәрі ... ... адам ... ... өтейді.
Діннен шығып кейін қайта мұсылман болған намаздың ... ... ... ... сол ... намаздың қазасын өтеу керек. Бұл
оның жазасы.
Ханафилер: есінен танған, ақылдан ... ... ... ... ... бар. ... ... себебінен бес намаздан көп намазды қаза етсе.
Егер бес немесе одан аз намаз болса, онда қаза намаздарды өтейді. ... тану ... ... ... ... ... бір ... болмау.
Мысалы тек таң ертең. Егер бір уақытта болса, онда қазаны өтейді. ... ... ... ... өтейді. Бір дәрі ішіп есінен ... ... болу үшін ... ... ... Намаздың уақыты аз қалып, сол кезде
намаздың қазасын өтеуді міндет етпейтін үзір ... ... онда ... ... ... ... үзір ... онда оқылмаған намаздың
қазасы өтеледі. Хайз бен нифас бір уақытта бітіп, ол ... ... ... ... және сол ... намаз оқылмаса, онда намаздың қазасы өтеледі.
Керісінше болса, намаздың ... ... ... ... шомылып намаз
оқитындай уақыт болса, намаз ... ... ... ... ... айтылғанға халал нәрседен мас болуды қосқан. Мысалы
ашытылған сүтті ішу. Егер харам ... мас ... ... оқымаса, онда
намаздың қазасы өтеледі. Бұл жағдайда намазды кешіктіргеннің де күнәсі
болады. Үзірдің үш ... ... ... намаздың толық уақытында есінен
танып жату. Бұл ... ... ... ... ... ... үзір ... болу. Мысалы егер зуһр және аср ... ... ... онда осы екі ... ... ... ... үзір қайсы
намаздың уақытында пайда болса, сол намаз оқылады. Үзір пайда болғаннан
кейін екі ... ... ... ... онда сол ... ... ... дәрет алғаннан кейін тек бір намаз оқитындай ... ... онда ... ... ... ... ... намазын қаза етеді. Демек, үзір
кеткеннен кейін ... алу ... ... Егер ... алғаннан кейін бір
ракағат оқитындай уақыт ... онда ... ... ... ... Үзір ... ... дәретсіз намаз оқитындай ... ... ... да ... қазасын өтемейді. Бұл айтылғанның барлығы таң намазына
қатысты ... Егер таң ... ... үзір ... ... бір ... уақыты болса, онда намазды қаза етеді. Бір ... ... оқу және ... ... ... орындау. Сүннәт есепке
алынбайды. Дәретсіз болып, бір ракағат оқитындай уақыты ... да, ... ... ... Болмаса қазасын өтейді.
Ханбалилер: үзір намаз уақытын басында такбир ихрам айтатындай уақыт
өткеннен кейін пайда болса, онда үзір ... ... ... ... ... намаз бойы ақылынан айырылса, онда сол намаздың қазасы өтелмейді. Намаз
басталғаннан кейін такбир тахрим уақытындай уақыт өтіп ... ... сол ... қазасын өтейді.
Шафиғилер: егер ақылынан айырылып, ол бір намаздың уақыты бойы ... сол ... қаза ету ... ... Егер үзір ... ... ... пайда болса, мысалы хайз, онда намаздың қазасы өтеледі.
Үзір ... ... ... ... ... немесе одан көп уақыты болса,
онда қазасы өтеледі. Егер ... ... да сол ... ... ... үзір ... уақытында үздіксіз болса, онда екі намаздың да қазасы
өтеледі.
Намазды қаза теуіне мубах ... ... ... және ... ... ... ... үзірге жатады. Егер ойын ойнап намазды
ұмытса, онда бұл үзірге жатпайды және кешіктергеннің күнәсі болады.
Қаза болған намазды бірденен оқу ... ... ... ... қаза ... ... болмасын бірденен
қазасы өтелу керек.
Шафиғилер: егер намаз үзірсіз қаза етілсе, онда бірденен өтеледі. ... ... ... өтеу ... ... Ол: жұма хұтбасы уақытында
қаза намазы есіне түссе. Бір намазды оқығанға аз уақыт қалған кезде. Бұл
жағдайда ... сол ... ... оқылады. Ол қаза болмау үшін. Бір
намазды бастап қойғаннан кейін қаза болған намаз ... ... ... ... ... өтеуді кешіктірмеген жөн. Ондай үзірге
несібе табу, міндетті білім алу, тамақтану, ұйықтау ... Тек ... күнә ... ... келу ... Сонымен қатар тәубеге келу
намаздың қазасын мойыннан түсірмейді. Нәпіл намаз оқып ... та ... ... ... зуха, тасбих, мешіт сәлемі болмаса, басқа
нәпілдің орнына қаза намаздарды оқыған абзал.
Маликилер: қаза намаздары болған адам таң намазының сүннеті, ... ... ... ... ... оқуы ... Егер тарауих сияқты намаздарды
оқыса, онда сауабын алып, қазаны кешіктіргені үшін күнәлі ... ... ... ... және ... сүннәтті оқыса болады.
Шафиғилер: қазасы бар адам оны бірденен оқуы тиіс. Қазасын ... ... ... намазын оқуға болмайды.
Ханбалилер: қазасы бар адам нәпіл намаздарды оқымайды. Тек бекітілген
сүннәт пен үтірді оқиды. Егер қазасы көп ... онда тек соны ... Таң ... ... ... тыс. ... оның қазасы өтеледі.
Қаза намазы қалай өтеледі
Қаза болған намазы қаза болған жағдайға сай ... ... ... ... ... ... болған жағдайда қаза болған намаз муқим
жағдайында өтеледі.
Ханбали және ... ... ... намаз қасыр етіліп, муқим болған
жағдайда қаза болған ... ... ... ... ... ... қаза намаз сапарда өтелсе, муқим жағдайында
өтеледі. Іштей ... ... ... ... ... ... ... қаза өтелгенде ол қандай намз болғаны ... ... ... ... ... іштей, дауыстап оқылатын намаз дауыстап
өтеледі.
Ханбалилер: имам немесе жеке адам іштей оқылатын намаз іштей, ... ... ... ... ... қатар қазаны жеке өтеген адам
дауыстап оқылатын намазды іштей оқып ... ... ... ... ... сақтаған жөн. Таң ертенгі намаз
зуһрдан бұрын, ал зуһр асрдан бұрын ... ... ... ... ... ... ... Мысалы,
таң намаздың қазасын зуһрдың қазасынан кейін ... ... ... ... де солай. Мысалы үтір қаза болса, одан бұрын таң намазын ... Үтір ... тыс қаза ... ... саны ... жетпесе,
онда оларды тәртіп бойынша қаза етеді. Егер мысалы зуһр намазының қазасын
таң намазының қазасынан бұрын өтесе, онда зуһр ... ... ... ... ол зуһр ... ... оқуы ... Егер қаза намаздың саны, үтірді
есептемегенде, ... ... онда ... ... өтеу ... ... қаза ... алтыдан аз болып, оны уақытылы оқылатын намазбен өтеуді
қаласа, онда алдымен қаза ... ... ... уақыт аз болса, алдымен сол
уақыттың намазын оқиды. қаза ... ... ... ... намаздың уақытында
түсіп, алдымен сол уақыттың намазын оқыса, онда ... ... ... Тек бесінші намаздың уақыты өткеннен кейін қазасы есіне түсіп,
оны уақытылы намаздан кейін ... ... ... ... ... болады.
Бесінші намаздың уақыты шықпастан бұрын қазаны өтесе, онда ... ... өтеу ... Таңғы намазды оқымай, ол ... ... оқып ... ... түссе, онда зуһр дұрыс болмайды. Осылай келесі
күннің таң намазының ... ... ... ... ... ... ... уақыты шықпастан бір намаздың уақытында таң ертенгі ... ... ... сол күннің содан бұрынғы ... ... ... Егер бір ... оқып ... ... қаза намазы есіне түссе, онда
сол намазды екі ракағат етіп оқиды. Ол ... ... ... ... сай
алдымен қаза намазын өтейді. Жұма немесе зуһр ... таң ... ... ... ... оны өтегенге уақыты болса, онда қазаны өтеп алады. Егер
жұманың уақыты өтіп кетуінен ... онда ... ... ... Намаздың
қазасын тәртіп бойынша өтеу үш жағдаймен мойыннан түседі. ... ... ... саны ... аз ... керек. Үтір уәжіп есепке алынбайды.
Екінші: уақыты келген намаздың ... ... ... ... бір ... кезде қаза намазы жайында ұмыту.
Маликилер: қаза намаз аз болсын, көп болсын оларды тәртіп бойынша өтеу
керек. Бұл үшін қазаны ... адам ... саны мен ... білу ... бұл шарт ... Егер ... бойынша өтемесе, өтелген намаз дұрыс
болады. Егер қаза ... саны ... ... одан аз ... онда ... аз
болсада, алдымен қаза намаздарды өтеген дұрыс. Егер қаза намазы бола ... ... ... ... оқығаны дұрыс болады. Бірақ күнә ... ... қаза ... ... кейін, егер уақыт болса, уақытылы
оқылған намазды қайта ... ... Егер қаза ... ... оқылған
намазды оқып болғаннан кейін есіне түссе, онда оқылған намазы дұрыс. Күнә
да болмайды. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... дұрыс. Егер
уақытылы намазды оқып тұрып, қаза намазы есіне ... оқып ... ... екі ... ... болса, онда имам болсын ... ... ... қаза ... ... имам болса, оған ұйыған да намазынан
шығады. Егер ... ұйып ... қаза ... ... ... онда имамға ұйығаны
себебінен намаздан шықпайды. Содан соң алдымен қазасын өтеп, кейін уақытылы
намазын қайта ... ... Егер бір ... ... кейін есіне түссе,
онда екі ракағатқа толтырып, кейін намаздан шығады. Кейін қазасын ... екі ... үш ... ... ... ракағатында, немесе төрт
ракағаттық намаздың үшінші ракағатынан кейін ... ... ... ... ... оқып, кейін қазасын өтейді. Кейін егер уақыт болса, уақытылы
намазын қайта ... егер қаза ... саны ... көп ... онда ... ... бұрын оқудың қажеті жоқ. Бұл жағдайда егер уақыт болса,
алдымен қаза намазын ... ... Егер ... аз болса, онда алдымен
уақытылы намазды оқиды. егер екі намаз қатар қаза болса, онда оларды ... ... Егер ... ... ... онда ... оқыған намаз дұрыс
болмайды. Бірақ ұмытып алдымен кейінгі намазды оқып қойса, ол есептеледі.
Бірақ ... ... ... ... намазды оқып, кейін оның алдында оқыған
қаза намазын қайта оқиды.
Ханбалилер: қаза намаз аз ... көп ... ... ... ... ... ... намазды одан алдынғы намаздан бұрын оқу дұрыс емес.
Егер кейінгі намаздың қазасын өтеп ... ... ... ... ... ... дұрыс болады. Егер есіне түссе, онда бұрын оқығаны дұрыс ... ... ... ... ... онда ... ... өтеген дұрыс.
Қаза жайында ұмытып уақытылы намазды оқысада солай. Екі қаза намазды тәртіп
бойынша оқыған ... Егер ... ... аср ... өтейтін болса,
онда алдымен зуһрдың қазасы өтеледі. Ұмытып алдымен аср намазына кірісіп,
соның ... ... ... есіне түссе, онда аср дұрыс болмайды. Егер
аср намазын оқып болғаннан кейін ... ... ... ... онда аср ... Егер тағ намазы мен зуһр намазы қаза болып, кейін ұмытып алдымен
зуһрды өтеп, кейін асрды ... онда аср ... ... зуһрды таң намазының
қазасын өтегеннен кейін қайта оқиды.
Шафиғилер: қаза намаздарды тәртіп бойынша өтеу ... Егер ... ... дұрыс болып, бірақ сүннәтқа қайшы болады. Сол себептен ... ... ... ... қайта оқыған дұрыс. Уақытылы ... ... екі ... бар. Бірінші: уақытылы намазды қаза етіп алудан
қорықпау. Екінші: уақытылы намазға кіріспестен бұрын қазаны еске алу. ... ... ... ... намазды бастағаннан кейін қаза есіне түссе,
онда намазын жалғастырады. Егер ... ... ... қаза өтеп тұрып,
уақыт аз екенін білсе, онда уақытылы намазға кіріседі. Бұл ... ... ... ... белгісіз қаза намаздарды өтеу тәртібі
Егер қаза намаздың саны ... ... онда ... ... ... мен маликилер: саны белгісіз болса, жобамен өтейді.
Бұл жағдайда қазаның уақытын ... шарт ... Тек ... аср ... ... ... бастапқы қаза болған немесе соңында қаза болған
намаз деп ниеттенеді.
Нәпіл намазды уақытта қазаны ... ... ... ... ... ... өтесе болады.
Ханафилер: қаза намазды үш уақытта өтеуге болмайды. Ол: күн ... күн тас ... ... күн ... бара ... ... ... асрдан кейін болса да, қаза өтеледі.
Маликилер: қаза намаз нәпіл намаз ... ... ... ... ... ... күн тас төбеде тұрғанда, күн батып бара жатқанда да
өтелмейді. Егер саны мен ... ... онда да ... намаз оқылмайтын
уақытта өтей береді. Қазаны ... ... оқу ... ... өтеу макруһ
және харам уақытта өтеу харам.
Шафиғилер: кез-келген уақытта өтесе болады. тек ... ... ... уақытта өтесе болады.
Ауру адамның намазы
Ауырғн адам наазды тұрып оқи ... ... ... Егер ... оқи ... тұрғаны мен ірекет еткені аурудың күшеюіне немесе емделудің кешігуіне
апарса, онда да ... ... егер зәр ... ... ... зәрі шығып
кететіні білсе, онда отырып ... ... ... бас ... болса да
отырып оқиды. Отырып оқығанда рукуғ, сәжде орындалады. Егер бір нәрсеге
сүйеніп тұра ... ... ... дуалға немесе таяққа, онда сүйеніп оқиды.
бұл жағдайда отырып оқуға болмайды.
Маликилер: егер отырғанда ешнәрсеге сүйеніп отыра ... ... ... ... егер ... ... алмайтын болса, онда бірдеңе сүйеніп тұрып
оқыса болады.
Шафиғилер: егер біреуге ... ... ... бірдеңеге сүйеніп тұра
алатын болса, онда әр ракағаттың басында сүйеніп тұрады. Егер әр ракағатта
осылай еткенге мәжбүр ... онда ... оқи ... Егер ... ... тұра ... болса, онда барлық ракағатты тұрып, бірдеңеге сүйніп
оқиды.
Егер шамасы біршама тұра алатын ... онда ... ... тұрып, кейін
отырып оқиды. егер өзінше отыра алмай, бірдеңеге сүйеніп ... ... ... ... ... ... ... Егер бірдеңеге сүйеніп отырып оқи
алмаса, онда жатып оқиды.
Маликилер: ... оқи ... оң ... ... ... ... Егер оған шамасы келмесе, онда сол ... ... Оған ... келмесе, онда арқасына жатып, аяғын қыблаға созады. Бұл ... ... ... ... Осы үш ... ... жату мандуб. Егер оң
жамбасына жатуға шамасы келе тұрып, сол амбасқа жатып оқыса, онда ... ... ... ... ... іс ... ... Егер арқасына жата
алмаса, онда етбетінен жатып, басын қыблаға қаратады. Бұл жағдайда да намаз
бастың ишарамен оқылады. Егер ... ... ... келе ... етбетінен
жатып оқыса, намазы дұрыс болмайды.
Ханафилер: абзалы арқаға жатып, аяғын қыблаға созғаны. Тізенің ... ... ... ... оң немесе сол жамбасына жатса болады. оң
жамбасы абзал. Егер ... ... ... ... Егер ... ... қарайды.
Ханбалилер: егер отырып оқи алмаса, онда жамбастап, ... ... Оң ... жатқан абзал. Оң жамбасына жатуға шамасы келіп,
арқасына жатып, ... ... ... ... да ... Бірақ бұл макруһ.
Егер жамбастап жата алмаса, онда арқасына ... ... ... ... егер мүлдем отыра алмаса, онда жамбастап, кеудесі мен жүзін
қыблаға қаратып ... Оң ... жату ... Егер оң ... ... онда сол жамбасына жатады. Жатып рукуғ және сәжде істей алса,
істейді. Егер ... ... ... оқиды. егер жатып оқи алмаса, онда
арқасына сүйеніп отырады. Аяғы ... ... ... ... қарап,
жастықтан көтеру керек. Баспен рукуға және сәжде етеді. Егер шамасы келсе,
бастың ишарасымен ... пен ... ... Егер ... ... ... ... ишара ете алмаса, онда ... ... етіп ... Бұл
жағдайда сәждеде кірпігін көбірек жабады.
Отырып оқыған толық отыруы тиіс.
Маликилер: сәжде, сәжденің арасындағы отырыста және ... үшін ... ... ... және рукуғта қалай ... өз ... ... ... ... ... әрекетте өзіне ыңғайлы жағын қарастыру
керек.
Ханбалилер: ... ... онда ... бойы ... оқу ... Тек ... аяққа сүйененді. Отырғанда өз ыңғайына қарайды.
Шафиғилер: отырып оқығанда қалай отырсада өз еркі. ... ... ... ... ... ... ... пен сәждені істей алмаса, ишарамен оқиды. егер қиям ... ... ... ... ете ... онда ... ... мен қыраат үшін
тік тұрады. Ал рукуғты ишарамен ... Егер ... пен ... ете ... такбир ихрам және қыраат үшін тұрып, кейін рукуғ пен сәждені ишарамен
орындайды. Рукуғты тұрып, ал ... ... ... ... Егер ... ал сәждені тұрып ишара етсе, онда намазы бұзылады.
Ханафилер: тұрып рукуғ пен сәждені ишара етсе болады. ... та ... ... ... ... отырып ишара ету.
Егер тұра алмаса, онда отырып рукуғ пен ... ... ... Бұл
жағдайда сәжденің ишарасы көбірек болады. егер тұруға шамасы ... ... және ... және ... ... алмаса, тұрып рукуғ пен сәждені ишара
етеді. Сәжде орындай алмаса, бірақ ... ... ... онда ... сәждеге шамасы келмесе, рукуғқа шамасы келсін келмесін, онда
қиям міндетті емес. Сонда ол отырып рукуғ пен ... ... ... ... ишара еткеннен абзал.
Сәжденің ишарасын рукуғтың ишарсынан төмен жасау уәжіп. Егер ешбір
әрекет ете ... онда ... ... ... ... ... Ақылы болған
шақта намаздың міндеттілігі түспейді.
Ханафилер: егер тек көз, ... ... ... ... ... ... ... түседі. Ақыы болсын, болмасын, олай намаз оқуға ... ... егер бес ... артық ауырса, ол намаздың қазасында
оқымайды.
Тер көзбен ишара еткенге шамасы келсе, онда солай оқиды.
Ханафилер: бұл макрух ... ... адам ... көтеріп соған сәжде етуіне болмайды.
Ишарамен оқитын адамға дені сау біреу ұйып оқығаны дұрыс емес.
Шафиғилер: ишарамен оқитын адамға дені сау ұйып ... ... ... ... ... ... дені сау халінде жалғастырады.
Ханафилер: тұрып оқи алмаса, онда отырып рукуғ және ... ... ... ... ... ... ... жалғастырады. Жатып оқып
тұрып, отыруға шамасы келсе, онда ... ... ... ... ... адамға не істеу керек?
Өлім халінде жатқан адамды қыблаға қаратқан ... Бұл ... бұл ... қиын ... оны оң ... жатқызып, жүзін қыблаға қаратады.
Егер оған шамасы келмесе, онда арқасына жатқызып, аяғын қыблаға созады. Бұл
жағдайда басын сәл ... Оның ... ... айтқан дұрыс. Пайғамбар:
Өлейін деп жатқан адамның жанында калима айтыңдар. Мұсылман өлім ... ... оған ... ... ... «Кімнің соңғы сөзі лә
иләһа илләл-лаһ болса, ол жәннатқа ... ... деп ... ... ... деп ... Тек ... айтқаннан кейін басқа бір сөз ... ... ... ... егер ... калиманы айтса, онда соңғы
сөзі калима болуы мүмкін. Өлгеннен кейін ... ... ... ... Біз не үшін бұл ... ... ... ал. Ол шаһадат:
Аллаһтан басқа тәңір жоқ, Мұхамед Оның елшісі. Жәннат ақиқат. Тозақ ... ... ... ... күні болатынында күмән жоқ. Аллаһ
қабірдегілерді қайта ... ... ... ... ... ...... қыблаң – қағба болғанына разы бол. Мұсылмандар
бауырың ... разы ... ... ... кейін басында калиманы айту негізсіз.
Маликилер: өлгеннен кейін калиманы айту макруһ. Калиманы тірі кезінде
өлейін деп ... ... айту ... ... жанына туыстары мен жолдастары кіргені дұрыс. Олар кіріп
ол үшін көп дұға ... ... ... ... ... нифас т.б.
халіндегі адамдар жанына кірмегені абзал. Мәйіттің жанында жақсы ... ... ... Оның ... ... оқу ... ... деп жатқан адамның жанында Құран оқу макруһ. Ол
сахабалардың сүннеті. ... ... ... оны ... деген.
Ханафилер: мәйітті шомылдырмай тұрып, жанында Құран оқу макруһ. ... ... ... макруһ емес. Егер мйіттің үстіндегі киім таза болса да
солай. Жалпы ... деп ... ... ... ... оқу ... адам ... жайында жақсы ойлағаны дұрыс. Хадис: «Өлетін адам
Аллаһ жайында жақсы ... ... Ол оны ... етіп, кешіреді».
Сахихайнда Аллаһ былай деген: «Құлым Мен ... ... ... Мен ... ... өлетін адамның жанындағы адам оны Аллаһ тураы ... ... ... керек. Өлгеннен кейін көзін жұмып: «Аллаһтың
атымен. Бұл пайғамбардың үмбеті. О Аллаһ. Оны кешір. Оның ... ... Оның ... ... ет. Әлемдердің Раббысы. Бізді және оны кешір.
Қабірін кең етіп, нұрландыр»,-дегені дұрыс. ... Әбу ... ... ... ... болатын.
Маликилер: өлгеннен кейін оның көзін жұму керек. ... ... ... ... ... өлгеннен кейін көзін жұмып: «Аллаһтың атымен. Бұл Мұхаметтің
умбеті»,-деседе жеткілікті.
Өлікті шомылдырудан бұрын не істеледі?
Адам ... ... оның ... ... ... ... тартып
байланады. Кейін үстіндегі киімін шешіп, денесін ... ... ... ... қатысты екі мәселе бар. Бірінші: ... ... ... ... ... ... ... денесін қосымша
киімміен жабады.
Өлгеннен кейін біраз ... ол ... ... көз ... Кейін оны
жерлегенге әрекет етеді. Кейін жар салып болсада оның өлгенін адамдарға
айтады.
Ханбалилер: бұл ... ... ... барып мақтанбастан: «Аллаһтың пәленше құлы өлді. Оның жаназасын
келіңдер»,-дейді.
Маликилер мен ханбалилер: ... ... айту ... Жай ... адамды жуу
Өлгенді жуу тірілер үшін парыз кифая. Адамдардың бір бөлігі жусада
жеткілікті. Және бүкіл ... бір ... жуу ... Ал бірнеше рет жуу
суннет.
Маликилер. Бірнеше рет жуу мандуб, мустахаб емес.
Шарты:
Бірінші шарт: ... ... ... ... ... харам.
Шафиғилер: кәпірді шомылдырса болады. Өйткені ... ... ... ... ... өлген түсік болмау. Өйткені түсікті жуу парыз емес.
Шафиғилер: түсік деп алты ... ... ... ... ... ... ол тірі болып туылса, онда оны ... ... ... Егер өлі ... ... ... келген болса, онда шомылдырылады.
Бірақ жаназасы оқылмайды. Егер адам бейнесінде ... онда ... ... Егер ... ... ... ... онда өліп туылсада
шомылдыру міндетті. Қандай болғанда да ат қою керек.
Ханафилер: егер ... тірі ... ... ... ... ... ол уақытылы немесе уақытылы туылмасын, жуылады. Егер өлі туылса,
адам бейнесінде болса, ... Егер адам ... ... ... ... су ... кейін мата оралады. Оған ат қойылады. Өйткені
қияметте ол махшарда болады.
Ханбалилер: ... ... төрт ай ... дүниеге келегнді түсік деп
айтады. Егер осы мерзімнен кейін туылса, онда жуу міндетті. Егер ... онда жуу ... ... егер ... ... ... ... етсе, мысалы дауыс
шығарса, қимылдаса, онда көп ғалымдардың айтуынша оны жуу міндетті. Болмаса
макруһ болады.
Үшінші шарт: мәйіииің ... аз ... ... ... ... көп ... немесе денесі мен бас ... ... ... ... ... үштен бір бөлігі болу керек. Болмаса оны
жуу макруһ.
Төртінші ... ... дін ... ... ... болмау. Хадис: «Шаһидтерді
жумаңдар. Өйткені оның әрбір жарақаты, қаны қияметте миск болады».
Егер мәйіт күйген болса, оның денесін бөлініп ... ... ... тек ... су ... Егер ... бөліпі кетпейтіндей болса,
онда жуылады.
Мәйіттің әуретіне қарамау және оны ұстамау
Мәйіттің әуретін жабу міндетті. Жуыған немесе ... адам оның ... ... Әуретін ұстауғада болмайды. Әуретін жуатын адам қолына
мата орайды.
Ханбалилер: жуатын адам оның ... ... ... мата ... ... әйелді, әйелі күйеуін жууға болмайды. Өзінің күйеуі
болмаса.
Ханафилер: әйел өлгеннен кейін неке ... ... ол үшін ... ... өлсе оны ... жуса ... ... оның ғиддасы бар. Және
талақ ражғи болсада солай. Егер баин болса, онда ғидда болсада әйелі ... бір әйел ... ... ... арасынан оны жууға бір әйел де
табылмаса, бұл әйелдің үкімі ... ... ... ... ... бірдей.
Маликилер: бір әйел қайтыс болып, оның жанында күйеуі болмаса және де
одан басқа ешбір әйел ... ... ... оның ... ... адам жууы ... ... жағдайда, ер адам әйел адамның денесін ... ... ... ... ... әйелдің және өзінің арасына перде ... ... ... ... ... табылмаса, бөтен адамдардың біреуіне ол
әйелге тайямумды шынтаққа дейін ... ... ... Сол ... ... ер адам ... ... жағдайда да жасалады. Бұл
әйелдердің арасынан өз әйелі ... одан ... ... ... ... жоқ. Өз әйелі болмаған жағдайда, мәйтті махрамдардан болған әйел
адам ... Бұл әйел адам ... ... шарттарды орындайды. Дегенмен
ер адамның әурет жері ... ... ... әйел ... ... ... ... шынтаққа дейін тайямум соқтырады.
Ханафилерде: егер қайтыс болған әйел адамды ғұсыл ... ... ... бір ер адам ... жалаң қолымен тайямум
соқтырады. Бөтен адам қолын матамен ... ... ... ... ... ... адам ... масих жасағандакөзін жабуы керек. Бұл жағдайда
мәйіттің күйеуінің үкімі, бөтен адамның ... ... ... ... көз жабуы қажет емес. Бұл үкім жас және кәрі адамдарға ... ... ... ... қайтыс болып,ер немесе өз әйелі табылмаған ... ... ... ... жоқ қыз бала ... ... ... әйелдердің біреуі көзді жауып мәйітке тайямум соқтырады. Осы
шарттардың біреуін орындамаған адамның құйған ғұсылы дұрыс ... ... адам күнә іс ... болады.
Шафиғилер: егер бір әйел күйеуі және махрамы жоқ ер адамдардың арасында
қайтыс ... ... ер адам ... ... ... қолымен тимей мәйітке
шынтаққа дейін тайямум соқтырады. Махрам табылған жағдайда мәйітке толық
ғұсыл құйындыруы қажет. ... ... ... ... жуғаны абзал.
Махрамы немесе әйелі жоқ, әйелдердің ... ... ... ер ... ... бір әйел ... жауып, жалаң қолымен тимей тайямум соқтырады. ... ... ... өз ... жууы ... Өз ... махрамнан артық
болғанымен де, ер адамды оның анасы,әпкесі немесе қызы ғұсыл ... ... ... ... ... ... адамдар ғұсыл
құйындыра алмайды. Сол секілді ер адамға өз әйелінен басқа ... ... ... ... қоса бөтен адам қайтыс болған адамға
тайямум соқтырғанда мәйітке қарауына болмайды.
Балиғатқа жетпеген қызды ер адам ... ... ... ... ... әйел адам ... ... алады.
Маликилер: жынысы анықталмаған адамды анасы ғана ғұсыл құйындыра алады.
Анасы болмаған жағдайда ... ... ... адам ... ... ... құйындыруғада және өзіне
де ғұсыл құйындыруға болмайды. Тайямум соқтырумен ғана шектеледі.
Ханбалилерде: жынысы анықталмаған адам жеті жасқа толмаған болса, оның
анасы ... ... ... ... ... бәрінде тайямум соқтырады.
Шафиғилерде: жынысы анықталмаған мәйітті ер және әйел адам көзін жұмып,
ғұсыл құйындыра алады. Бұндай мәйітті бір адам ... ...

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Құрбан айт – ұлттық мереке12 бет
Дулат Бабатайұлының өмірі5 бет
Ж.Баласағұн. "Құдағу біліг" шығармасына тақырыптық-идеялық, мазмұндық талдау . Насреддин Рабгузи "Рабғузи қиссалары", Х.Дулати "Тарих и Рашиди", Ш.Жәңгірұлы нәзира дәстүрі9 бет
Жүсіп Хас Хажиб Баласағұни4 бет
Исламның сенім негіздері5 бет
Қазақ әдебиетінің ежелгі дәуірі көне Түркі ескерткіштері13 бет
Абай өлеңдеріндегі кірме сөздердің қолданылу ерекшеліктері мен мағыналары8 бет
Жұма күнінің әдептері7 бет
Жұма намазы және хұтпа11 бет
Зекет7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь