Бастауыш сынып математика сабағында халықтық педагогика элементтерін пайдалану


Кіріспе
Қазақстан Республикасы орта білім мемлекеттік стандартында қазіргі кезде математика негіздерінде, оқушыларға меңгерту, жас ұрпаққа білім беру мен тәрбиелеудің негізгі екіндігі айтылған. Ал, мұның негізі бастауыш сыныптарда қалыптаса бастайтыны белгілі. Осыған орай мұғалім өз ісіне жетік меңгерген шебер ұстаз болуы тиіс және үнемі ізденіс үстінде оқушының қызығушылығын, белсенділігін, білімін арттырып жүргізуге міндетті.
Бастауыш мектеп - бұл оқушы тұлғасы мен санасының дамуы қуатты жүретін ерекше құнды, қайталанбайтын кезеңі. Сондықтан да бастауыш білім - үздіксіз білім берудің алғашқы басқышы. Осыған сәйкес оқушыға белгілі бір көлемдегі білім, білік-дағдыларды меңгерту, оларды шығармашылық бағытта жан-жақты дамыту-бүгінгі күннің басты талабы. Себебі, жоғалтып ала жаздаған ана тіліміздің, мемлекеттік мәртебе алып, өркендеу кезеңінде жас бүлдіршіндерді халықтың салт дәстүрі, әдеп-дәстүрі, әдет ғұрыптары арқылы оқытып-тәрбиелеу өте жымды жұмыс. Себебі, жастайынан халықтық тәлім-тәрбие негізінде тәрбиеленген жеткіншек болашақта өз халқын, өз жерін ардақтайтын адал да парасатты азамат болып өсетіні сөзсіз. Сондықтан да мектепте балаларға білім беруде ұлттық тәрбие дәстүрлерін басшылыққа алу басты талап бұл міндетті шешудегі шаралардың қайнар бұлағы сарқылмас көзі-халықтык педагогика.
Диплом жұмысты алдымен «1-2 сыныпта математика сабақтарында халық педагогикасының элементтерін пайдалану» атты курстық жұмыс жазудан бастадым. Осы тақырып бойынша студенттердің ғылыми конференциясында баяндама жасап мақтау қағазымен марапатталдым. Материалдар жинақтауда №7 Қ. Спатаев атындағы техникалық лицей мектебінің озат мұғалімдері Оспанова Шарипа, Аташ Құндыз, Сапаева Камиләнің және халык ағарту ісінің үздігі Керімбекова Жұмабикенің сабақтарына және облыстық жыл мұғалімі - 2002 байқауына қатыстым.
- Диплом жүмысының зерттеу әдісі - педагогикалық және тақырыпқа сай материалдар жинау, сұрыптау, тәжірибеліозат бастауыш сынып мұғалімдерінің сабақтарына қатысу, бақылау, ізденушілік жэне зерттеушілік жұмыстары.
- Диплом жұмысының зерттеу объектісі- екінші сынып оқушыларына математиканы оқыту процесі.
- Диплом жұмысының мақсаты - балаларды халыктық педагогика арқылыұлттық сана сезімі оянған. өз халқын, өз жерін ардақтайтын адал да, парасатты азамат тәрбиелеу.
- Диплом жұмысының болжамы - егер математика сабақтарында халықпедагогикасын қолдау арқылы оқушылырдың математикалық білім деңгейін, пәнге деген қызығушылығы нәтижесі қалыптасады.
- Диплом жұмысының міндеттері -
- Тақырып бойынша жинақталған әдебиеттерге шолу жасау.
- Екінші сыныпта математика сабағында халықтық педагогиканы пайдалану арқылы балалардың ой-өрісін даму мүмкіндіктерін анықтау.
- Екінші сыныпта математика сабағында халықтық педагогиканы пайдалану арқылы балалардың ой-өрісін дамытудың әдістерін және оның тиімділігін тексеру.
6. Диплом жұмысының практикалық құндылығы -
а) екінші сыныпта математиканы оқытуда;
б) пәндерді кірістіре оқыту әдістерін жетілдіруде;
в) математиканы оқыту әдістемесі пэнінен арнайы семинарда,
студенттердің педагогикалық іс-тәжірибесінде көмекші құрал ретінде
пайдалануға болады.
Бастауыш сынып математика сабағында халықтық педагогика элементтерін пайдалану
Кіріспе
І тарау. Математиканы оқытуда халық педагогикасының кейбір мәселелері
§1. 1. Халықтық педагогика туралы ұжым.
§1. 2. Халықтық педагогиканың математиканы оқытудағы орны.
ІІ тарау. Бастауыш сынып математика сабаұында халықтық педагогиканы пайдалану.
§2. 1. Ұлттық ойындар.
§2. 2. Сынамақтар.
§2. 3. Мақал-мәтелдер.
§2. 4. Жұмбақтар мен жаңылтпаштар және ертегі.
§2. 5. Логикалық есептер.
§2. 6. Халықтық педагогика элементтерінің пайдаланудың іс-тәжірибесі.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
І тарау. Математика сабағында ұлттық ойындарды пайдалану жолдары.
§1. 1. Халықтық педагогика туралы ұғым.
Қазақ халқы ежелгі замандардан-ақ оны ертіңгі тіршілік дүниесіне дайындау мәселелеріне ерекше мән берген. Осының нәтижесінде жас ұрпаққа тәлім-тәрбие мен білім беру жөніндегі халқымыздың ұзақ ғасырлар бойы өмір тәжірибесінен туған, өзіндік аса бай ойтолғаныстарының жүйесі қалыптасып яғни бұл қазақ халқының өте әріден ата-бабаларының өмір сүрген кезінен бастау алып, күні бүгінге дейін кәдесіне жарап келе жатқан рухани мұраның бірі - қалықтық педагогикасы.
Қазақстан Республикасының Білім туралы заңы әр адамның жан -жақты дамуына мол мүмкіндік жисайтын құжаттардың бірі.
Қанша заман өтсе де, маңызын жоймаған халықтық педагогиканы тәлім - тәрбиеннің түп қазығына айналдыру ата - ананың да, мектеп ұйымының да басты борышы.
Халық педагогикасы туралы ұғымдардың анықтамасын білу үшін кейбір ғалымдардың, педагогтардың пікіріне тоқталған жөн.
А. Ш. Гашимов халық педагогикасына анықтама беру үшін тәрбие жөнінде халық идеяларына аса көңіл бөлудің қажет екенін айта келіп: «Халық педагогикасы кең мағынада айтқанда тәрбие мәселері бойынша халық дәстүрінің, әдет - ғұрытарының, идеяларының жиынтығы» - деді. Белгілі татар педагогы Я. И. Ханбиков бірсыпыра авторлардың көзқарастарын қуаттай келіп, өзінің анықтамасында халық еңбекшілер бұқарасы қолданылатын тәрбие жэне оқыту мақсаттары мен міндеттері, халық құралдарының жиынтығы, іскерлік пен дағдылар кіретін халықтық эмперикалық білімдердің саласын - халық педагогикасы деп атайды.
Кейбір авторлар халық педагогикасының зерттеу саласын тәрбие деп қарастырады. Әрине, тәрбие жастарды әлеуметтік өмірге, еңбекке даярлау және қоғамдық тарихи тәжірибені үйрету процесі. Сонымен бірге халық педагогикасында оқыту процесінің де маңызы өте зор. Өйткені халық жастарды оқытады, оларды мамандық алуға, зергерлікке, спрот ойындарына үйретеді. Демек, халық педагоп ікасында тәрбие мен оқытуды екі жақты бір текті, яғни тұтас педагогикалық процес деп қарастыру керек.
Әр түрлі ғылыми мәлімегтерге сүйеніп, халық педагогикасы туралы ұғымның мәнін Орта Азия жәғе Қазақстан халықтарының педагогоикалық көзқарастарын зерттеген А. Г. Измайлов былай анықтауға болар еді дейді: «Халық педагогикасы бұл жиналған және эмпирикалық білімнің практикасымен тексерілген, ұрпақтан - ұрпаққа берілетін мағлұматтар, іскерлік пен дағдылар жиынгығы, халықтың әлеуметтік және тарихи тәжірибенің жемісі. Әр түрлі халықтардың дәстүрлері мен әдет - ғұрыптарының мақсаты жас ұрпақты бұқараның ең жақсы идеяларына тәрбиелеу».
Кейбір ғалым - педагогтар дың зерттеу мәліметтеріне қарағанда халық педагогикасы жайлы әр түрлі ұйымдарды байқауға болады. К. А. Ушинский әрбір елде халықтың мүддесіне, мұқтажына сэйкес өзіндік білім және тәрбие беру жүйесінің қажет екендігін айтты. Ол өзінің педагогикалық теориясында тәрбиенің ұлыстық принципіне сүйеніп, тәрбиенің халықтық идеясын дәлелдеді. К. Д. Ушинский халық дәстүрін, әдет - ғұрыптарын, салт -санасын жақсы білген. «Дерексіздік идеяларға сүйеніп жазған ең жақсы тәрбие жүйесін, халықтың мол тәжірибесіне негізделген тәрбие еш уақытта тең бола алмайды» - деп тұжырымдады ол. Осыған орай халық педагогикасының тәрбиелік ықтималын өте жоғары бағалады. Оның пікірі бойынша халық бірінші тәрбиені, ал халық ертегілері - халық педагогикасын жасаудың бірінші жэне жарқын әрекеті.
XXғ. алғашқы жылдарынан бастап ғалымдар халық педагогикасының проблемаларына назар аудара бастады. Белгілі этнограф және педагог Г. С. Виноградов өзінің еңбегінде халық педагогикасын жеке адамды қалыптастыру мақсатында қолданылатын дағдылар мен тәсілдердің, білім мен іскерліктің жиынтығы деп сипаттайды. Г. С. Виноградовтың пікірі бойынша жасөспірімдерді оқыту және тәрбиелеу мақсатында көзқарасын, қолданатын құралдарын - халық педагогикасы деп атауға болады, өйткені халық педагогикасының халықтық өмірі нәтижесі. Халық педагогикасының жан - жақты зерттеген ғалымның бірі Г. Н. Волков. Ол екі монографияның авторы. Г. Н. Волков ең алғаш рет «Этно - педагогика» терминін қолданды. Этнопедагогика жас ұрпақты тәрбиелеуде халық тәрбиесі өмір үйелмен педагогикасы ру, тайпа, ұлыс және ұлт жайлы Г. Н. Волков кіргізген ұғым. . Этнопедагогика - бұл ғылым, теориялық ойлардың өрісі.
Қоғамның барлық тарихи даму кезеңдерінде халық педагогикасы жайлы ұғымды анықтау, әр түрлі ғылыми - педагогикалық көзқарастарды қалыптастыру проблемаларына көптеген ғалымдар, педагогтар көңіл аударды, құнды пікірлер айтты, өмірлік мұра қалдырды. Орыс педагогтары К. Д. Ушинский, Н. К. Крупская, А. С. Макаренко, В. А. Сухамлинский, В. И. Водовозов, Г. С. Виноградов, Чуваш педагогы Г. Н. Волков, татар педагогы Я. И. Канбиков, азербайжан педагогы А. Ш. Гашимов, грузин педагогы А. Ф. Кинтибидзе, Қырғызстан ғалымы, академик А. Э. Измайлов, қазақтың көрнекті жаңашыл педагогы Ыбырай Алтынсарин, қазақтың аскан ақыны, педагогы Мағжан Жұмабаев т. б.
Халық педагогикасы - бұл ұлттық қазына, кең өріс XIX ғасырдың екінші жартысында Ш. Уалиханов, Ы. Алтынсарин, А. Құнанбаев, Ш. Құдайбердиев, А. Байтұрсынов, М. Жұмабаев т. б. педагогикалық ой -пікірлерді дамытқан қазақ халықтарының ғұлама ғалымдары. Бұл демократ - ағартушылардың еңбектеріндегі қазақ халқының әдет - ғұрыптары, салт - дәстүрлері, мақал - мәтелдері, фольклорлық жырлар мен көркем шығармалары, тілі мен мэдениеті ұлттық тәрбиенің құралына айналды.
Қазақ халқының ұлы педагогы, этнографы, жазушысы Ы. Алтынсарин өзінің әдеби және педагогикалық еңбектерінде қазақтың фольклорын, мысалы «Қобланды батыр», «Жәнібек батыр», «Қара батыр» т. б. түрлі әңгімелері («Ағаштар бағы», «Жомарт адам», «Әке мен бала», «Өрмекші, құмырсқа, қарлығаш» т. б. сонымен бірге, «Жақсылық пен жамандық», «Адам, бала, ата - аналар») пайдалана білген.
Кемеңгер ұстаз Ы. Алтынсариннің ұлағатты сөздері, педагогикалық мұралары халық педагогикасьшда үлкен орын алады. Оларды қазіргі қазақ халқының ұлттық мәдениеті мен салт - дәстүрін қайта жаңарту кезінде кең мағынада насихаттау әрбір ғалымның, мұғалімнің борышы болуы қажет.
Халық педагогикасын дамытуда қазақтың асқан ақыны, педагогы Мағжан Жұмабаев үлкен үлес қосты.
Ол бала тәрбиесі жөнінде көп мөлщерінде («Бесік жыры», «Ана» т. б. ) өзінің терең педагогикалық ойларын ортаға салды. Балалық шақ әлемінде өмірді қызықты өткіз, білім алуға тыры;, білімді адам ел басшысы және мейірімді, көреген азаматы бол деп тілеген.
Соңғы жылдары Қазақстан ғалымдары профессор Қ. Жарықбаев, профессор С. Қалиев тағы да басқа бірсыпыра педагогтар халық педагогикасы жайлы зерттеу жұмыстарына мән беріп, өздерінің үлестерін қосуда. Қ. Жарықбаев төңкеріске және кеңес өкіметі жылдарында Қазақстанда педагогикалық ойлардың даму тарихы жазылған бірқатар ғалымдардың зерттеу жұмыстарына сүйеніп, қазақтың халық педагогикасы жөнінде өзінің ой - пікірін жазған. Оның шағын кітапшасында қазақ халқының ұзақ тарихи өмірінде жастарды тәрбиелеуде жазылған бай тәжірибесі, сат - дәстүрлері, әдет - ғұрыптары, адам мінез - құлқының ережелері, тәрбие принциптері, тәсілдері, құралдары баяндалған. Көшпелі қазақ елінің әлеуметтік - экономикалық, тарихи мәдениеті, табиғи -климаттық жағдайларында оқыту және тәрбие ісінде балаларға, жасөспірімдерге қойылатын психолгиялық - педагогикалық талаптар жөнінде автор сөз еткен. Қазақтың халық педагогикасында адамгершілік, еңбек, эстетикалық тәрбие, дене тәрбиесі, әсіресі ер және қыз балалар арасындағы тәрбиенің ерекшелігі, мазмұны, ата - аналар және ересек үйелмен мүшелерінің беделі, сонымен бірге тәрбие жөнінде мақал -мәтелдердің және халық ауыз әдебиетінің алатын орны жайлы Қ. Жарықбаев өзінің пікірін, көзқарасын байымдаған.
Қ. Жарықбаев пен С. Қалиевтің бірлесіп жазған «Национальные аспекты обучения и воспитания, в Казахстане» атты кітапшасында қазақтың ұлттық тәрбиесі жөнінде мәселелер қарастырылған. Солардың ішінде қазақ даласында әлеуметтік жэне табиғи климаттық жағдайларға байланысты әрбір жеке бойында қандай қасиеттер болу керек, оған қандай талаптар қойылады. Міне, осындай мәселерердің сонымен бірге халық педагогикасында жұмбақ, мақал - мәтел, терме сияқты халық тағылымдарының тәрбиелік мәні жайлы құнды пікір айтылған. VI - XV ғасырларда, XX ғасырдың басында және кеңес өкіметі дәуірінде жинақгалған философиялық және педагогикалық ойлардың негізінде Қазақстанда халық дамуына авторлар өздерінің шабыттылық үлесін қосты.
Қазақ халқының өте әріден ата - бабаларының өмір сүрген кезінен бастау алып, күні бүгінге дейін кәдесіне жарап келе жатқан рухани мұраның бірі - халықтық педагогика.
Әр халықтың өзінің жас ұрпағы қайырымды, адал, үлкенді құрметтейтін әділ, ержүрек ізгі ниетті ар - ожданы мол болып өссін деп армандайды, бұл мәселені өзінің тұрмыс салтына байланысты шешіп отырады. Ол үшін ғасырлар бойы қолданып, сұрыпталып, тұрмыс, өмір тәжірибесінің сыннан өткен салт - дәстүрлері педагогикалық әдіс - тәсілді пайдаланып келеді.
Халықтық педагогика дәуірдің небір қатал сынынан өтіп, жаңарып, жаңғырып, шым бойлатпай тіршілік тынысы және салт - дәстүрлерімен біте қайнасып, бірге жасасып келе жатқан құнды қазына.
Тәрбиенің қайнар көзі ретінде халықтық педагогиканың аумағы кеңейе түседі. Олар: ертегілер, жырлар, жаңылтпаштар, жұмбақтар, санамақтар, мазақтамалар, мақал - мәтелдік сөздер, ұлттық салттар мен дәстүрлері, халықтық ойындар мен ойыншықтар.
Ертегілер баланы қызықтырады, сөзді тыңдай білуге үйретеді, оның қиялын дамытып, жан - дүниесін, мінез - құлқын қалыптастырады, дарын нышандарын өрнектейді.
Батырлар жыры мен лирикалық дастандар, термелер мен өсиеттер, бесік жыры адамгершілік тәрбиесінің қуатты құралдары. Ол жырлар баланы ерлікке, халқын сүюге, сүйісіпеншілікке, достыққа тәрбиелейді, ұлттық мақтаныш сезімін тудырады.
Аңыз әңгімелер шыншылдыққа, сергектікке, елін сүйіп, еңбек етуге, зұлымдықпен күресе білуге үйретеді.
Жаңылытпаштар баланың тілін ширатады. Жаңылтпаштың дүниетанымдық түрлері мен тәрбиелік нұсқалары әрі баланың тілін ширатып, әрі ой - өрісін кеңейтеді.
Жұмбақтар мен жұмбақ айтыстар баланың ойын, қиялын шарықтатып, қисындық пайымдау қабілетін дамытады, оны тапқырлыққа баулиды.
Санамақтар баланың ойлау жүйесін жетілдіріп, оның сюжеті нұсқаларға тапқырлық танытуға құштар етеді, дүниетанымдық мәнде құрылған санамақтар балғын жастың тапқырлық қабілетін дамытуға септігін тигізеді. Мазақтамалық, юморлық уытымен баланың басындағы кемшіліктерді көрсетіп, сергектікке тәрбиелейді, дегенмен, ертеде құрылған мазақтамалардың анайы түрлері де болған, халықтың мәдениеті өскен сайын, ауыз әдебиетінің бұл түрі сыпайы сын, әдемі әзіл түрінде құрылып жүр.
Мақал - мәтелдер халыктың жиі қолданатын тәрбие құралы. Қазақ халқының мысалдап, мәтелдегі, мақалдап сөйлейтін ұлттық ерекшелігіне сәйкес оның мақал - мәтелдері де мол. Ауыздан - ауызға тарайтын бұл жанырды халық күн сайын толықтырып отырады.
Шешендік сөздер бала сөз қадірін білуге үйретеді, ата - бабаны ардақтауға тәрбиелейді. Философиялық, данышпандық ой мен өткір сөздің мән - мағынасын сезініп, терең ойлануға, тауып сөйлеуге құлшындырады, ой қисындарын кеңейтіп, сөз өнеріне қызықтырады. Жиренше, Сырым батыр, Төле би, Қаз дауысты Қазыбек би, Байдалы шешендермен қатар, қазақ ақындарының шешендік сөздері ұлы мұра, терең философия.
Ұлттық салттар мен дәстүрлердің, әдет - ғұрыптардың заманға сай, ұрпақтарымызды өркендететік өрнектерін халық жоғары бағалайды. "Дәстүрдің де озығы бар, тозығы бар" - деп халық ең озық дәстүрлерді дұрыс дәріптеп, ұрпақтан - ұрпаққа мол мұра етіп қалдыруда, әдемі әдет, әдемі әдеп, аталық дәстүр, рәсім бәр - бәрі ғасырлар бойы қалыптасқан халық педагогикасы, адамгершілікке толы үлгі - өнеге. Әрбір ұлттың әдептілік қағидалары сол ұлттың тарихи - мәдени дэрежесін айқын көрсетіп, ұлттық ерекшеліктерін бейнелеп тұрады.
Қазақ халқының әзілқойлығы, қалжыңбастығы ұлттық әдет болса, оның ізеттілігі мен инабаттылығы, меймандостығы, сыйласымдылығы тағы басқа игі әдеттері ұлттық дәстүр больш табылады.
Халықтық ойындар мен ойыншықтар бала тәрбиесінде елеулі орын алады. "Ақсерек пен көксерек", "Алтыбақан" сияқты ойындармен бірге "Көкпар", "Аударыспақ" тәрізді спорттық сайыстар дене тәрбиесінің асыл арқауы. Жас қыздар қуыршақ ойынын кейде күрделендіріп "қуыршақ театры" сияқты сюжетте құрып ойнайтын. Әсіресе қыз баланың үй ішінің тіршілігіне үйренуі осы қуыршақ ойындарынан басталады. Ертеде ойыншықтарды, көбінесе балалардың өздері жасап, өз талғамы, өз еңбегі, өз өнері арқылы іске бейімділігін, шын дамытып отырған.
Ұлттық мерекелер мен тойлардың да тәрбиелік мәні зор. "Шілдехана тойы", "Тұсау кесер", "Атқа мінгізу", "Наурыз тойы" тағы басқа тойлар мен мерекелер баланы шаттыққа бөлейді. Тойдың болғанынан боладысы қызық деп, халық тойға дайындық кезінде баларды өнерге ынталандырып, еңбекке баулиды, салтанатты салттарды қайта өткізу жолдарын үйретеді.
Әулеттік тағылымдар мен тәжірибелер бір атадан тараған әулеттік тұрмыстық әулеттік, әдептік өзгешеліктері болып табылады. Яғни әрбір әулеттің өзіне тән қалыптасқав дәстүрі болады. Дәстүр әдеттен, дағдылану мен әдеппен, қалыптасады. Мысалы, сәулет өнері белгілі бір әулеттің өзіне тән тәлімдік мұрасы болуы мүмкін, сол сияқты күйшілік, әншілік, шешендік өнері де бір әулеттің өмірлік мәніне айналған қымбат мұрасы болуы ықтимал. Халықтық педагогик сан салалы, мазмұны бай. Оны халқымыз үзбей тәлім - тәрбие ісінде пайдаланып келеді. Ұлтымыздың ұлағатты дәстүрлерін келешекте де кеңінен пайдаланып, тәрбие ісіне арқау ету борышымыз.
Әрине қазіргі таңда халықтық педагогиканы оқу - тәрбие жұмысына мақсатты түрде енгізіп отыр.
¥лттық салт - дәстүр, әдет - ғұрыптың, халықтық өнеге мен тәлімнің негізінде шәкірттерге тәрбие берудің жолдары мен бағыттарын анықтауда біршама ұнамды тәжірибелері жинақталған.
Халықтық педагогика тәлім - тәрбиелік ой - пікірің бастауы, халықтың рухани мұрасы. Халықтық педагогикамен қатар этнопедагогика атауы жиі қолданылады.
§ 1. 2. Халықтық педагогиканың математиканы оқытудағы орны.
Қоғамның қазіргі даму кезеңінде болып жатқан әлеуметтік, саяси және жаңа технологиялық өзгерістерден, ұрпақ тәрбиесіндегі бетбұрыстардан білім ең тәрбие беру жүйесінің ісін жаңа сатыға көтеру қажеттілігі туындап отырғандығы мәлім. Осыған орай, бүгінгі таңда қоғамның ұлттық мәдени тұрғыдан кемелденуі жас ұрпақты өз халқының рухани қазынасымен, ұлттық тәбиеннің озық, өнегелі дәстүрлерімен тереңірек таныстыру, соның негізінде жеке тұлғаны қалыптастырып, оның шығармашылық, рухани мүмкіндіктерін дамыту көзделеді. Өйткені, егемен еліміздің болашағы, оның рухани және материалдық дамуы жас ұрпақтың білімі мен тәрбиесінің деңгейіне байланысты.
Халықтың өте әрідегі ата-бабаларының өмір сүрген кезінен бастау алған, халықтың қажетінен туған тәрбие мен оқу, әр халықтың даму тарихын барлық жақсы қасиеттерін бейнелеп көрсетеді.
Халықтық жас ұрпақты тәрбиелеу мен оқытуға көзқарасы, тәрбие мен оқыту мәселесі мен мақсаттары, оқу мен білімнің белгілі мазмұны, жас ұрпаққа ықпал жасау жолдары мен құралдары ерте заманда белгілі болған.
Әр жасөспірімнің қалыптасып дамуының өзі күнбе - күн сезінетін, еститін, көретін заттары мен құбылыстары, оқиғалары үлкен орын алады. Соның ең негізгісі - қазақтың халық педагогикасы.
Қазақ халқының сан ғасырлар бойы жинақтаған мол тәжірибесі, I танымдық мұрасы, салт - дәстүр, әдет - ғұрып, аңыз - ертегілері, жүмбақ, мақал - мәтелдері, өлең - жырлары, үлттық оиындары ерекше тэрбиелік мэні бар баға жетпес асыл қазына.
Мектепте бірқатар пәндерді оқытуға байланысты бүл мэселе жан -жақты талданған. Кейбір пәндер - математика, әдебиет, биология, еңбек сабақтарында халықтық педагогика: ұлттық әдет - ғұрып, салт - дәстүр тиімді пайдаланылуда. Математиканы оқыту саласындағы зерттеулердің бірі ретінде педагогика ғылымының докторы, профессор А. Әбілқасымованың ғылыми жетекшілігімен жүргізіліп жатқан «Бастауыш мектептегі математиканы оқыту үрдісінде қазақ этнопедагогикасының материалдарын пайдалану» арнайы курсының оқу бағдарламасын атауға болады. Бағдарламада болашақ бастауыш сынып мұғалімдеріне қазақ этнопедагогикасын математика сабағында қолдануды меңгерту және сол алған білімдерін мектеп қабырға^ында қолдану көзделген. Бұл математиканы оқыту үрдісінің нәтижелі болатыэдығының кепілі.
Халықтық педагогика мэселесіне байланысты ой қозғағанда Қорқыттың ұлттық педагогикаға байланысты қағидаларын, Абайдың дана сөздерін, Ы. Алтынсарин мсн А. Байтұрсынүлының педагогикалық идеяларына сүйенбей өте ал^іаймыз. М. Жұмабаевтың «Педагогика» оқулығында оқытудың білімілік жэне тэрбиелік мақсатын ұлттық тәрбиеге негізделгенде ғана оның сапалы: білім беріп, жастардың санасын көтеруге жэрдемі тиетіндігі айтылады.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz