Негізгі құралдар есебі жайлы

1.бөлім. Негізгі құралдар есебінің жіктемесі
1.1 Негізгі құралдардың экономикалық мәні
1.1 Негізгі құралдар амортизациясының есебі
1.3 Негізгі құралдардың есептен шығуы
2.бөлім. Негізгі құралдар есебінің аудиті
2.1 Негізгі құралдарды есепке алудың және пайдаланудың аудиті
2.2 Негізгі құралдар тозу есебінің аудиті
2.3 Негізгі құралдарды түгендеу есебінің аудиті
Өндіріс процесі өндіріс құралдарының қатысуымен жүзеге асырылады, олар:
1.еңбек заттары: шикізат, материалдар, сатып алынатын жартылай фабрикаттар
2.еңбек құралдары: станоктар, машиналар болып бөлінеді.
Қандай да болмасын заттарды - еңбек құралдарының құрамына енгізу сыртқы белгілерімен емес, солардың өндіріс процесінде атқаратын ролімен анықталады. №6 Бухгалтерлік есеп стандарты «Негізгі құралдар есебі» бойынша – негізгі құралдардың мақсаты субъектілерге жататын негізгі құралдар есебінің методикасын, меншіктік құқығын анықтау, шаруашылық операциясын анықтау, шаруашылықты жүргізу немесе оперативті басқару.
Негізгі құралдар – ұзақ мерзімге пайдаланатын (1 жылдан артық) материалдық активтер, яғни, материалдық өндіріс сферасында және материалдық өндірістен тыс сферада қолданылатын активтер.
Негізгі құралдардың бухгалтерлік есебінің міндеті:
1. Расталған есептік мәліметтердің, техникалық паспорттардың, басқа да құжаттар мен түгендеу журналдарының негізінде еңбек құралдарының барлық түрлерінің сақталуына жүйелік бақылауды ұйымдастыру.
2. Негізгі құралдардың келіп түсуін, шығарылуын, қозғалысын есепте уақытылы және дұрыс көрсетілуін қамтамасыз ету.
3. Негізгі құралдарының тозуының дұрыс есептелуіне және тиімді пайдаланылуына бақылауды ұйымдастыру және қор қайтарымдылығын арттыру жөніндегі шараларды жүзеге асыру.
4. Негізгі құралдарға ағымдағы және күрделі жөндеулерді, қайта құруды және модернизациялауды жүргізумен байланысты шығындарды есепте дұрыс және уақытылы көрсетуді жүзеге асыру.
5.Моральды және физикалық тұрғыдан ескірген негізгі құралдарды жедел айқындау.
6. Негізгі құралдар бойынша дұрыс есептеме жасау үшін бухгалтерлік есептің деректері банкін уақытылы және дұрыс қалыптастыру.
Негізгі құралдар есебін жоғарыда айтылған міндеттеріне сай жүргізу үшін, ғылыми түрде негізделген негізгі құралдардың жіктелуін, негізгі құралдарды бағалау принциптерін анықтаудың, есеп регистрлері мен бастапқы құжаттардың формаларын анықтаудың маңызы өте зор.
Негізгі құралдардың ғылыми негізделген жіктемесі алға қойған мақсаттарға жету үшін маңызды шарт болып табылады. Жіктемелік топтарға өндірістік-техникалық мақсаты бойынша, тозу қарқыны, қызмет мерзімі, жөндеудің ерекшелігі, икемділігі мен техникалық жаңалығының дәрежесі бойынша өте жақын негізгі қорлар енгізіледі.
1. ҚР-ның «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Заңы, 12-наурыз 2007 жыл.
2. ҚР Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы, 1-наурыз 2007 жыл/ Егемен Қазақстан.
3. ҚР-ның Азаматтық кодексі, 2004.
4. ҚР-ның «Аудиторлық қызмет туралы» Заңы, 2004.
5. №7 Бухгалтерлік есеп стандарты «Тауарлы-материалдық құндылықтар есебі».
6. Бухгалтерлік жұмыс шоттар жоспарын жасау бойынша нұсқа (ҚР Қаржы Министрлігінің бұйрығы, 22.12.2005, №426).
7. Журнал «Бухгалтер бюллетень», №8, 2006.
8. Журнал МСФО №5 (305), 2007.
9. Журнал «Бухгалтер.kz.» № 4 (24) 2005.
10. С. Б. Баймуханова «Бухгалтерлік есеп» оқулық, Алматы: 2005.
11. С. Б. Баймуханова, Ә. Ж. Балапанова «Бухгалтерлік есеп» А.: Қазақ университеті, 2002.
12. В. К. Радостовец, Т. Ғ. Ғабдуллин, В. В. Радостовец, О. И. Шмидт «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп», Алматы: 2002.
13. Ж. С. Толпаков «Бухгалтерский учет» учебник, Караганда: 2004.
14. «Бухгалтерский учет» под ред. Профессора П. С. Безруких, Москва: 1996.
15. Қ. К. Кеулімжаев, З. Н. Әжібаева, Н. А. Құдайбергенов, А. Ә. Жантаева «Қаржы есебі» оқу құралы, Алматы: 2001.
16. Т. А. Тасмағанбетов, А. Ш. Омаров, Б. А. Әлібекова, О. Ж. Рабатов, Н. Ә. Байболтаева, В. К. Радостовец «Қаржы есебі» оқу құралы, Алматы: 1998.
17. М. Байдәулетов, С. М. Байдәулетов «Аудит» оқу құралы, Алматы: 2004.
18. Д. О. Абленов «Аудит негіздері» Алматы Экономика, 2005.
19. Дүйсен Оңғарұлы «Аудиттің негіздері», 2005.
20. Әжібаева З. «Аудит», 2005.
21. М. С. Ержанов «Аудит негіздері», Алматы: 2005.
        
        Жоспар:
1-бөлім. Негізгі құралдар есебінің жіктемесі
1.1 Негізгі құралдардың экономикалық мәні
1.1 ... ... ... ... ... ... ... шығуы
2-бөлім. Негізгі құралдар есебінің аудиті
2.1 Негізгі құралдарды есепке ... және ... ... ... ... тозу ... ... Негізгі құралдарды түгендеу есебінің аудиті
Экономикалық мәні және жіктемесі
Өндіріс процесі өндіріс ... ... ... ... ... ... ... сатып алынатын жартылай
фабрикаттар
2.еңбек ... ... ... болып бөлінеді.
Қандай да болмасын заттарды - еңбек ... ... ... сыртқы
белгілерімен емес, солардың өндіріс процесінде ... ... №6 ... есеп ... «Негізгі құралдар есебі» бойынша
– негізгі құралдардың ... ... ... ... құралдар
есебінің методикасын, меншіктік құқығын анықтау, ... ... ... ... немесе оперативті басқару.
Негізгі құралдар – ұзақ ... ... (1 ... артық)
материалдық активтер, ... ... ... ... және
материалдық өндірістен тыс сферада қолданылатын активтер.
Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... мәліметтердің, техникалық паспорттардың, ... ... мен ... ... негізінде еңбек құралдарының
барлық түрлерінің сақталуына жүйелік ... ... ... ... ... ... ... қозғалысын есепте
уақытылы және дұрыс көрсетілуін қамтамасыз ету.
3. Негізгі ... ... ... есептелуіне және тиімді
пайдаланылуына бақылауды ... және қор ... ... ... жүзеге асыру.
4. Негізгі құралдарға ағымдағы және күрделі жөндеулерді, қайта құруды
және модернизациялауды ... ... ... ... дұрыс
және уақытылы көрсетуді жүзеге асыру.
5.Моральды және физикалық ... ... ... ... ... ... ... бойынша дұрыс есептеме ... үшін ... ... банкін уақытылы және дұрыс қалыптастыру.
Негізгі құралдар есебін жоғарыда айтылған міндеттеріне сай ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдарды
бағалау принциптерін анықтаудың, есеп регистрлері мен ... ... ... ... өте ... ... ғылыми негізделген жіктемесі алға қойған
мақсаттарға жету үшін ... шарт ... ... Жіктемелік топтарға
өндірістік-техникалық мақсаты бойынша, тозу қарқыны, қызмет мерзімі,
жөндеудің ерекшелігі, икемділігі мен ... ... ... өте ... негізгі қорлар енгізіледі.
Ақшалай бағаланған негізгі қорлар негізгі құралдар деп ... ... ... осы ... есептелінеді және субъектілердің
балансында көрініс ... ... ... өндіріс процесінде
пайдалану кезінде ұзақ мерзімге пайдаланылып, өз ... ... ... ... ... Бұл жағдайда олар бірте-бірте
тозады және ... ... мен түрі ... ... құралдар өндіріс
процесіне қатысу сипатына қарай былайша бөлінеді:
Өндірістік негізгі ... ...... мен ... ... ... техникалық жарақтандырылуына тікелей
байланысты ... ... ... ... ... мен техникалық
күйіне шаруашылық субъектісінің, жалпы елдегі салалардың экономикалық
қуаты ... ... ... ... ... мен ... мен жабдықтар, өлшеуші және реттеуші аспаптар мен ... ... ... және ... құрал-саймандары, керек-
жарақтар, жұмысшы және өнім беретін ... көп ... ... Қор ... яғни ... құралдардың бірлігіне
натуралды және ... ... өнім ... ... өндірістік
қорлардың тиімді пайдалануын сипаттайтын, ... ... ... ... емес ... ...... арналған құрал
жабдықтар. Олар ... ... ... ... ... ... ұзақ ... бойы өтеуге арналған.
Тиістілігі бойынша негізгі құралдар былайша бөлінеді:
меншікті – бұл субъектіге тиесілі және оның ... ... ... ... ... ... онда белгіленген мерзімге басқа
субъектілерден алынған ... ... ... мерзімді жалға алынған
негізгі құралдарды жалгер баланстан тыс ... ... Ұзақ ... ... ... құралдар жалдау мерзімі аяқталған бойда немесе
ол аяқталғанға дейін ... ... ... ... ... ... ... болса, негізгі құралдар жалгердің меншігіне өтеді.
Олар тиісінше 2410-2417- шоттардағы «Ұзақ ... ... ... ... ... ... ... қарай негізгі құралдар былайша бөлінеді:
қолданыстағы – бұл пайдалану ... ... ...... ... ... да ... байланысты
уақытша қолданылмай тұрған ... ... ...... ... ... ... жөнделуі,
жойылуы, апатқа ұшырауы жағдайында оларды алмастыру үшін ... ... ... ... ... ... құралдар:
инвентарлық – бұл заттай нысанға ие және ... мен ... ... объектілер (үйлер, ғимараттар, машиналар, ... емес – бұл жер, ... және су ... ... ... яғни заттық нысаны жоқ шығындар (жер учаскелерін ... ... ... мен ... түрлері бойынша негізгі ... ... ... ... өнім ... көрсетілген қызмет жатқызылған
экономика саласы мен қызмет түріне ... ... ... ... ... ... өнімдерді өндіру процесімен тікелей
байланысты ... ... ... ... мен ... ... ... негізгі
құралдар келесідей түрлерге ... ... ... тобының
құрамына кіретіндер:
Субъект меншік құқында сатып алған ... ... мен ... ... құқы жерге меншіе құқын беретін актпен ... ... ... акт ... әрбір жер учаскесі инвентарлық объект
болып табылады.
Үйлер – бұл ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-мәдени қамтамасыз ... және ... ... ... жасаудан тұратын сәулет-құрылыс
объектілері
Ғимараттар – еңбек ... ... ... жоқ ... ... ... атқару жолымен өндіріс процесін ... ... ... ... ... ... автомобиль жолы,
шахта стволы, мұнай бұрғысы). ... ... ... ... ... бір ... құрайтын әрбір жеке ғимарат.
Машиналар мен жабдықтар. Әрбір машина, егер оның ... ... ... ... қоршауларды, іргетастарды қоса
алғанда, басқа инвентардың бөлігі болмаса, ... ... ... ... бұл тобы 5 ішкі топтан тұрады:
1.Күш беретін машиналар мен жабдық-машиналар, жылу және ... ... ... әр ... ... ... яғни ... айналдыратын машина-қозғалтқыштар (тракторлар мен өздігінен
жүретін шассилер, турбинаның бу ... ... жану ... ... мен ... – бұл ... ... жасау процесінде
еңбек заттарына механикалық, термикалық және химиялық әсер етуге арналған
машиналар, аппараттар және ... ... ... ... ... ... моторлар, эксковаторлар, грейдерлер)
3.Өлшеу және реттеу аспаптары, құрылғылар мен зерттеухана жабдықтары ... ... ... ... мен ... арналған аспаптар мен құрылғылар
(дизаторлар,амперметрлер, микроскоптар, водомерлер, манометрлер).
4.Есептеу техникасы – процесті жылдамдату мен ... ... ... мен аспаптар (компьютерлер мен басқа да есептеу
машиналары).
5.Өзге де машиналар мен ... ... ... ... ... өрт ... Көлік құралдары – адамдар мен
жүктердің қозғалуына арналған қозғалыс құралдары (автомобиль, теміржол, су
көлігінің қозғалмалы ... ...... тиесілі керек-жарақтарымен және керек
заттарымен бірге жекеленген объект.
Құрал-сайман–темірді,ағашты өңдеуге ... қол ... және ... ... ... машиналарға бекітілген
заттар (кесетін, ұратын, қысатын және тығыздайтын еңбек құралдары).
Инвестициялық ...... ... объектінің құрамына
кірмейтін заттар.
Құрал-саймандар – темірді, ағашты өңдеуге ... қол ... және ... ... ... машиналарға
бекітілген заттар.
Өндірістік еңбек құралдары және ... - ... ... ... ... ... ететін басқа
мақсаттағы заттар (жұмыс үстелі, верстактар, закрома, шкафтар).
Түгендеу ...... да бір ... ... ... ... және өзіндік мәні бар заттар.
Негізгі құралдарды бағалау және қайта бағалау
Негізгі ... ... ... ... ... ... ... бағалаудың қабылданған принципі болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... анықтап, қайта өндіруді жоспарлауға мүмкіндік береді. №6 БЕС
бойынша бастапқы, ... ... ... сату ... және жою
құнын ажыратуға болады.
Бастапқы құн – негізгі құралдарды сатып ... ... ... ... ... нақты жұмсалынған шығындардың ... ... ... ... және ... ... және монтаждау шығыны
және ... ... ... құны - ... ... баға.
Жойылу құны – негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... ... құны.
Ағымдағы құн – белгілі бір мерзімдегі нарық бағасы ... ... ... ... ... ... ... Министрлігінің 1994 жылғы 21 қазан айындағы
№1178 қаулысы бойынша ... ... жыл ... ... ... ... ... құралдар бухгалтерлік есепте бастапқы құны бойынша кіріске
алу сәтінде ... Оған ... ... ... өндірістік
шығындар, негізгі құралдарды ... және ... алу ... ... алу ... ... өтелмейтін салықтар мен алымдар (үйлер,
жеңіл автомобильдер бойынша ҚҚС және сатып алу ... ... ... монтаждау, орнату, пайдалануға қосу жөніндегі шығындар.
3.Құрылыс мерзіміне берілген несие үшін проценттер.
4.Активті ... ... ... ... басқа да шығындар
жатады.
Жер учаскесінің бастапқы құнына мыналар кіреді:
1.Шотта көрсетілген сату бағасы;
2.Жылжымайтын мүлік жөніндегі ... ... ... алу-сату құжаттарын ресімдеу бойынша заңгердің көрсеткен қызметін
төлеу;
4.Салықтар мен алымдар;
5.Жерді мақсатты пайдалануға ... ... ... «Альтаир» ЖШС-і аумағында ... ... ... жер учаскесін сатып ... ... ... ... ... қызметінің құны – 23000 теңге, шарт жасау жөніндегі
заңгер көрсеткен қызмет құны – 15600 ... ... бұзу ... ... үйді ... ... табыс 12300 теңге, учаскені тазалау және
тегістеу жөніндегі шығындар 7000 теңге.Учаскенің бастапқы ... ... 23 000 + 15 600 ... 300) + 7 000 = ... ... ... Дт ... Кт – ... есеп ... ... жабдықтардың бастапқы құнына мыналар қосылады:
1.Сатып алу бағасы;
2.Тасымалдау шығындары;
3.Монтаждау;
4.Жабдықтың пайдалануға жарамдылығын ... ... ... ... мен ғимараттардың құрылысы кезінде бастапқы құнға құрылыс
жөніндегі ... ... ... ... ... ... тиісті үлесі
4.Сәулетшінің, заңгердің қызметін төлеу
5.Құрылыс кзеңіндегі сақтандыру шығындары.
Құрылыс жүргізуге рұқсат алуға жұмсалған ... ... ... жас ... бастапқы құны жануарды төлдетудің
нақты өзіндік құнынан құралады. ... ... ... үшін ... малдар бойынша – жеткізу жөніндегі шығындарды қоса алғанда сатып
алу ... және ... ... байланысты өзге де шығындардан
құралады.
Жас өсімдіктердің бастапқы құны егу, ... ... ... ... ... ... құралдардың келіп түсуі негізгі құралдарды ... ... №1 ... ... ... Ол ... ... құралдардың құрамына есептеу үшін, олардың
пайдалануға ... ... ... ... құралдардың бөлімше ішіндегі
қозғалысын есептеу үшін, негізгі ... ... ... ... ... басқа субъектіге беру мақсатында негізгі ... ... ... үшін ... ... қабылдауды ресімдеген
кезде басшы тағайындаған қабылдау комиссиясы әрбір жеке ... бір ... ... ... ... ... объектілерін қабылдау-өткізуді
ресімдейтін жалпы актіні жасауға шаруашылық бұйымдарын, құрал-саймандарын,
жабдықтарын ... ... ... егер бұл ... ... ... бірдей болса және бір күнтізбелік айда қабылданған болса ... Акт ... ... осы ... ... ... бірге бухгалтерияға беріледі. Оған бас бухгалтер қол қояды
және оны субъект басшысы ... ... ... адам ... ... ішкі ... ресімдеген кезде акт екі данада жасалады. Негізгі
құралдар басқа объектіге сатылған кезде акт 3 ... ... оның ... ... ... ... ... құралдар қабылдайтын
тұлғаларға беріледі.
Жас өсімдіктерді қабылдау мен оларды «жас ... ... ... өсімдіктерді «пайдаланудағы өсімдіктер» тобына
ауыстыруды ... ... ... және пайдалануға беру
актісімен ресімделеді. Акт ... ... ... құжаттарымен
бірге бухгалтерияға тапсырылады.
Алаңдарды қорғайтын орман жолақтарын кірске алу ... ... ... ... ... ... Ол ... қатар
ағаштардың бұтақтары толығымен шығып біткеннен ... ... ... егу және ... беру (5 ... кем емес) жөніндегі
орындалған жұмыстарды ресімдеуде қолданылады.
Қазақстан Республикасының ... есеп ... ... ... (1996 ... ... қаржы шаруашылық қызметінің
бухгалтерлік шотының Бас жоспары бойынша, «Негізгі ... ... ... шот ... ......... – Машиналар мен жабдықтар
2414 – Көлік құралдары
2415– Компьютерлер,перифериялық қондырғылар және деректерді өңдеу жөніндегі
жабдық
2416 – ... ... - ... ... мен ... ... ... құралдар бастапқы құны бойынша есептелінеді.
Негізгі құралдардың келіп түсуі
ҚР ... ... Бас ... ... №37 ... ... ... келіп түскен тауарлар бойынша, соның ішінде
негізгі құралдар(үйлерден, жеңіл ... ... ... берілген
салық шот-фактуралары бойынша төленуге тиісті салық сомасы ... ... ҚҚС ... ... ... ... мен ... автомобильдерді сатып алу
а. Баланстық құнына Дт 2412,2414 Кт 3310
ә.Тозу ... Дт ... Кт 2422, 2425 – ... қоса ... ... ... ... Дт 2414 Кт 3310 –
50,0
в.Жеткізушілер мен мердігерлер ... ... ... Дт ... 1010,1020,1040,1050
Егер сатып алу бір қалада және бір күнтізбелік ай ішінде ... ... ... ... ... ... болады, яғни
Дт 2412,2414 Кт 1010,1020,1040,1050, тозу сомасына
Дт 2412,2414 Кт 2421,2425. Бұл ... бұзу ... ... ... ... ... ... Өзге қалалық есеп айырсу жағдайында
бухгалтерлік жазбаларды ... ... ... ... Егер мен
автомобильдер жаңа болса, онда тозу операциялары болмайды. Егер ... ... ... бойынша сатып алынса,онда ол негізгі құралдардың
бастапқы құны болып саналады.
2. ... ... ... ... ... ... салық шот-фактураларына сәйкес келісім құнына біз мынадай жазба
жасаймыз: Дт ... Кт 3310 – ... ... шот бойынша ҚҚС сомасына: Дт 1420 Кт 3310 – 60,0
Төлем фактісіне қарамастан ... ... алу ... ҚҚС ... ... алу сәті ... алдындағы берешекті кемітуге ҚҚС-ты жатқызу
сәті болып табылады. Дт 3130 Кт 1420 – ... ... ... ... Дт 3310 Кт ...... алдын-ала төлем жүргізілсе:
а. Жүргізілген алдын-ала ... ... Дт 2910 ...... Негізгі құралдар келісім құнына Дт 2415, 2417 Кт 3310 – ... ҚҚС ... Дт 1420 Кт 3310 – ... ҚҚС ... алу Дт 3130 Кт 1420 – ... ... ... есепке алу Дт 3310 Кт 2910 – 60,0
3. Объект құрылысының нәтижесінде ... ... ... ... мен ... тұрғызу, жабдықтарды монтаждау жөніндегі
шығындар мен ... ... ... сметалық-қаржылық
есептеулермен көзделген басқа шығындар 2930-шотта (аяқталмаған құрылыс)
ескеріледі.
Құрылыстың ... ... қоса ... ... ... бойынша сметалық және құрылыс-монтаж
жұмыстары үшін жобалау ұйымы мен мердігерлік-құрылыс ұйымына есептелді:
Дт 2930 Кт 3310 – ... ... ... ... ... ... тікелей жүзеге
асырылса): Дт 2930 кт 3310, 1040 ... ... ... ... онда Дт 2930 Кт 2930, ... арналған жабдық субшоты).
3.Құрылысқа жер учаскесін бөлуге байланысты өтемақы есептелді: Дт 2930 ... ... және ... ұйымдарының шоттарына төлем жасалды: Дт 3310
Кт 1010,1020,1040,1050 – 1200,0
5.Жер учаскесін бөлгені үшін ... ... ... Дт 3310 ... ... ... ... кейін объектіні акт бойынша қабылдау және
пайдалануға беру :
Егер өтемақы объектінің бастапқы ... ... 2412 Кт 2930 – 1980,0 ... ... ... ... онда ... байланысты шығындар
ретінде. Бірақ объектінің ... ... ... ... кезең
шығындарына жатқызылуға тиіс:
-өтемақы сомасына Дт7210 Кт2930 – ... ... ... ... олардың бастапқы құнына
Дт 2412 Кт 2930 – 1500,0 ... ... ... ... жиынтық табыстың кемуіне жатады
Дт 571 Кт кт 7210 – 480,0
Құрылысты ... ... ... ... ... ... Дт 2930 Кт 1317 – 500,0
2.Монтаждауға берілген жабдықтардың құнына Дт 2930 Кт 1040, 3310
3.Құрылыс жұмысшыларына жалақы ... Дт 2930 Кт ... ... ... ... ... ... жасалды
Дт 2930 Кт 653 – 75,0
5.Орындаған жұмыстары үшін ... ... ... Дт 2930 Кт ... ... ... беру актісіне сәйкес
Дт 2412 Кт 2930- 1530,0 (500,0+300,0+250,0+5,0+75,0+400,0)
4.Негізгі құралдардың өтеусіз келіп ... Егер ... ... ... ... ... ... онда оларды
былайша кіріске алады: Дт 2412-2417 Кт 6160 – 1200,0
Егер табыс ету құжаттарында тозу ... ... ... баланстық құнына Дт 2412-2416 Кт 6280 – 400,0;
б) тозу сомасына Дт ... Кт ...... ... ... ... үкімет органдарынан субсидия түрінде
алынса Дт 2412-2416 Кт 726 – 1 млн. ... ... ... ... ... болып, құжаттарында тозу құны көрсетілсе, онда:
а) баланстық құнына Дт 2412-2416 Кт 726 – 600,0;
б) тозу сомасына Дт ... Кт ... ... ... ... шоттарында көрсетілген табыстар
жиынтық табыстың өсуіне жатады Дт 726, 6280 Кт 571 ... ... ... ... салым ретінде келіп түсуі
1.Мәлімделген жарғылық капиталдың сомасына Дт 5020 Кт 501-505 - 5 ... ... ... ретінде келіп түскен негізгі құралдар келісім
құнына Дт ... Кт 5020 – ... ... ... ... ... ... түссе және келісім құны
баланстық құнына сай келсе, онда:
а) баланстық, келісімді, келісілген құнына Дт ... Кт 5020 – ... тозу ... Дт ... Кт ...... енгізген салымның қалған сомасына Дт 101-103, 1310-1314,
1317, 221-223,106, 1050, 1040, 1010, 1020 Кт 5020 – ... ... ... ... ... ... түсуі
1.Босатылған тауарлардың сатып алу құнына Дт 802 Кт 1330 – 1200,0;
2.ҚҚС-сыз босатылған тауарлардың келісім құнына Дт 301 Кт 702 – ... ... Дт 301 Кт 3130 – ... ... ... баланстық құнына Дт 2412 Кт 671 – 1500,0;
5.Тозу сомасына Дт 2413 Кт 2427 – 200,0;
6.ҚҚС ... Дт 1420 Кт 3310 – ... ... алу Дт 3130 Кт 1420 – ... міндеттемелерді есепке алу Дт 3310 Кт 301 – ... ... ... ... ... ... Дт 571 Кт 802 – 1200,0;
б) табыстар жиынтық табысты арттырады Дт 6010 Кт 571 – ... ... ... ... анықталған артықшылықтары мынадай
бухгалтерлік жазбамен ... Дт ... ... ... ... ... ұйымдастыру
Инвентарлық объект негізгі құралдар есебінің объектісі болып табылады,
яғни оған тиесілі бейімдеулері мен ... ... ... ... жеке ... зат ... бір дербес функцияларды
орындауға ... ... ... ... ... ... нөмірленуін әдетте реттік-сериялық жүйе бойынша құрады.
Мысалы, үйлер үшін 0001-ден 0299-ға дейінгі ғимараттарға 0300-ден ... ... ... ... үшін ... ... дейінгі нөмірлер
бөлінген.
Инвентарлық нөмірлер №1 нысанында және негізгі құралдар қолда бары ... ... алу ... ... ... мен ... Оларды тиісті объектілерде темір жетондарды бекіту, бояу жағу
немесе ... ... ... ... нөмір объектінің
пайдалануда болған барлық кезеңіне сақтайды, ал ол ... ... ... ... ұзақ ... бойы ... нөмір қоймайды.
Бухгалтерлік есепте негізгі құралдар әрбір объекті бойынша бүтін теңгеге
дейін дөңгелектелген ... ... ... ... ... екі ... ұйымдастырылуы мүмкін:
1.Негізгі құралдар саны көп және есепті қол әдісімен жүргізетін ұйымдарда
объектілік, яғни ... ... ... есебі инвентарлық карточкаларда
жүргізіледі. Олар шаруашылық инвентарлық біртектес заттарын, ... және ... ... құны ... және бір ... ... ... заттарды қоспағанда, әрбір инвентарлық объектіге
ашылады.
Бұл заттарды бір ... ... ... ... ... ... ... түрлеріне ИНВЕНТАРЛЫҚ КАРТОЧКА №6 нысаны деген бірегей
типтік нысан белгіленген. Оны ... ... ... ... жасалған
актінің, техникалық паспорттардың және басқа құжаттардың негізінде жасайды.
Объектілер мен олардың жекелеген құрамдас ... ... ... ... ... ... дәл ... және
техникалық құжаттаманың деректерін толықтай ... ... ... алу ... ... ... құралдардың жекелеген объектілерін
позициялық жазу жолымен толтырылады. Негізгі құралдар №3 ... ... ... кездегі Негізгі құралдар №1 нысандағы ... ... ... ... ... ... кезде негізгі құралдар
шығарылғандығы, сондай-ақ негізгі құралдар объектілерінің субъект ... ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдарды
салуды аяқтау, толығымен жабдықтау, қайта құру, ... ... ... ... туралы жазбаны карточкаға Негізгі ... ... ... ... құрылған, жаңғыртылған объектілерді қабылдау-
өткізу актісі» негізінде енгізеді. Толтырылған инвентарлық ... ... ... №10 ... ... ... есепке
алу жөніндегі инвентарлық карточкалардың тізімдемесінде» тіркеледі. Олар
негізгі құралдардың әрбір сыныптамалық тобы бойыншабір данада ... ... ... ... ... ... ... карточкаға
орналастырады. Онда ол ... тобы ... ... Ал бұл
топтардың ішінде – пайдаланылатын орындары мен материалды жауапты адамдар
бойынша және ... ... ... бойынша сақталады. Карточкада мынадай
бөлімдер болады:
-пайдаланудағы негізгі құралдар;
-ағымдағы айда түскендер;
-ағымдағы айда шығарылғандар;
-ішкі қозғалыс;
-жөндеуде;
-запаста;
-сақталуда;
-жалға берілген негізгі ... ... ... ... негізгі құралдар;
-жалға алынған негізгі құралдар;
-архив.
Ай ішінде 4-бөлімнің карточкалары ... ... ... ... ... ... тиісті бөлімдеріне
орналастырылады.
Негізгі құралдарды есепке алудың 1-нұсқасы
Объект жөндеуден және жалгерден қайтарылғаннан, ... ... ... бұл ... ... картотеканың тиісті
бөлімдеріне салынады. Шығарылған негізгі құралдардың карточкаларын «архив»
бөліміне орналастырады. Картотеканың дұрыс ... ... ... мен қозғалысына тиісті есеп жүргізіп, бақылауға алуға ... ... салу ... үшін ... ... ... даналарын пайдалана отырып, негізгі құралдарды есепке алудың екінші
картотекасын жүргізуге тиісті. Амортизациялануға жататын негізгі ... ... ... ... ... бөлінеді. Негізгі
құралдардың әрбір сыныптамалық тобы бойынша ай ішіндегі еркін айналымдар
мен қалдықтарды ... ... ... ... ... құралдар №12
нысанындағы негізгі ... ... ... ... ... Оған құжаттардың негізінде ... ... ... мен ... жазылады. Оны 12-бөлімшенің шоттары
бойынша бас кітаппен салыстырады. Карточкаларда негізгі құралдардың жыл
ьасындағы ... , ... ... ... жыл ... ... Осы ... негізінде негізгі құралдардың қолда бары және
қозғалысы туралы ... ... ... ... ... жауапты адамдарға табысталған барлық негізгі құралдар №13
нысандағы негізгі құралдардың инвентарлық ... ... ... ... ... ... және олар оны ... ... ... ... мен ... ... негізгі құралдардың
құны деректерге сәйкес келуі тиіс.
Тұрған жері бойынша негізгі құралдардың есебі бухгалтерия жазып беретін
инвентарлық ... ... ... ... ... ... мен ... жеріндегі деректер
бірдей болуға тиіс.
Талдамалы есеп негізгі құралдардың ел аумағындағы және ... ... мен ... туралы деректер алу мүмкіндігін қамтамасыз етуге тиіс.
Негізгі құралдарды есепке алудың 2-нұсқасы
Шағын ұйымдарда талдамалы есептің тіркелімі ретінде «Негізгі құралдарды
есепке ... ... ... атты Негізгі құралдар №11 нысаны
пайдаланылуы мүмкін. Ол сыныптамалық топтары, ... мен ... ... ... объектіге сипаттама, аталым, инвентарлық нөмір,
шыққан және пайдалануға ... ... ... ... ... кезеңдер бойынша негізгі ... ... бары мен ... ... алу үшін сыныптамалық топтар шеңберінде Негізгі
құралдар №12 карточкалары ... Бұл ... ... ... бас ... салыстыру үшін пайдаланылады. Негізгі
құралдардың есебі компьютерлер мен ... ... ... ... ... құралдардың қозғалысын есепке алу
карточкасын ... ... жоқ. ... жағдац\йда негізгі құралдардың
қозғалысы туралы есептеме жасау үшін ... ... ... құралдардың амортизациясы мен тозуын есепке алу
Негізгі құралдар өндіріс процесіне ұзақ уақыт бойы ... ... ... яғни физикалық күштердің, техникалық және экономикалық
факторлардың әсерінен өз қасиеттерін жоғалтады және жарамсыз күй кешеді.
Тозу ...... және ... сипаттамаларын жоғалту
процесі.
Негізгі құралдардың физикалық тозуы, олар пайдаланылған кезде жабдықтың
бөлшектері мен ... ... мен ... ... ... ... байланысты, сондай-ақ темірдің тот
басуына, ескіруіне, шіруіне ... ... ... ... ... Нәтижесінде негізгі құралдар ... ... ... ... ... ... ... өндіріс
әдістерінің жетілуі және жаңаруымен байланысты. Техника мен технологияны
жетілдіру қолданыстағы негізгі ... ... ... ... ... ... байланысты пайдаланудағы негізгі құралдар өз
құнының бөлігін жоғалта отырып, құнсыздана бастайды. ... ... және ... ... ... үй мен ... ... жануарлардың
тұқымдарының жаңа және жақсартылған, неғұрлым өнімдірек түрлерінің
жасалуы мен ... ... ... ... одан әрі ... ... көрсетіп берді.
Негізгі құралдарды моральды тоздыратын факторлар:
1.Өндірістегі жабдықтар мен жабдықтардың жаңаруы;
2.Технологиялық процестің жетілуі;
3.Шығарылатын өнім номенклатурасының ... мен ... ... арналған машиналар мен ... ... ... ... ... ... ... сұраныстың азаюы;
5.Жұмыс күшінің, білікті қызметкерлердің еңбекпен қамтылуындағы,
өндірістің ... ... ... ... ... пайдаланылатын машиналар мен жабдықтардың ... ... етуі ... ... ... ... ... жиынтығындағы
өзгеріс, өнімнің жекелеген түрлерін ... ... ... ... ... ... ... қысқаруына әкеліп соқтыруы
мүмкін. Моральды тозудың нәтижесінде физикалық тозу ... ... ... ... ... ... ... ауыстырады.
Моральды тозуды болдырмас үшін негізгі құрал объектілерін қайта ... ... ... ... ... ... шыққан) – активтің жұмыс
атқару мерзімі бойынша оның ... ... ... ... өнімге аударылатын объективті процесі. Ол – тозудың құндық
белгісі. Амортизациялық ... ... ... негізгі құралдарды
қайтадан қалпына келтіру үшін ... ... ... ... ... ... ... норма – амортизациялық аударымдардың жылдық сомасының
негізгі ... ... ... ... ... ... еңбек
құралдарының экономикалық мақсатты қызмет мерзіміне орай белгіленеді.
Олардың деңгейі ... ... ... шыдамдылығы мен физикалық
тозуына байланысты. Мұның өзі еңбек құралдарының техникалық-құрылымдық
және материалдық-заттық ... ... ... ... ... қолданыстағы еңбек құралдарының моральдық тозуына
байланысты ... ... ... құрамының амортизациялық аударымының
нормасы 1 000 км ... ... ... ... ... мүмкін.
Жыл бойы әрбір айдағы амортизациялық ... ... ... құралдар құрамының өткен айда өзгеруіне байланысты, сондай-ақ
негізгі ... ... ... ... ... ... байланысты белгіленген нормаларға түзетілген амортизация
нормасына қарай ... ... ... ... ... ... ... енгізілген айдан кейінгі айдың бірінші ... ... ... ... бойынша амортизация есептеу шығарылған айдан
кейінгі айдың бірінші күнінен ... ... ... құру мен
техникалық қайта жарақтандыру бойынша, егер олар толықтай тоқтатылса ... ... ... ... амортизация есептеу жүргізілмейді.
Жалға алынған негізгі құралдар ... ... ... жалдау
шартының талаптарына сәйкес жалгер немесе жалға беруші жүргізеді.
Амортизацияны есептеген кезде бухгалтерлік есептің №6 стандарты бойынша
келесі ... ... ... ... ... яғни орындаған жұмыстың көлеміне пропорционалды түрде есептен
шығару әдісі;
3.Тездету әдісімен есептен шығару:
а)қалдықты азайту әдісі;
б)сан сомасына байланысты бағаны ... ...... ... құралдардың түрлеріне әр түрлі әдістер ... ... ... ... мен ... әдістері есеп саясатымен
анықталуы керек. Бюджеттік мекемелерде негізгі ... ... ... ... ... бар ... яғни мекемелерге қатысты субъект
функцияларының мемлекеттік меншік құқықтарын іске асыратын мемлекеттік
органдар тағайындайды.
Бірқалыпты есептен ... ... ... әдіс ... ... ... ... амортизациясы ай сайын ... ... ... Яғни, объектінің құны оның қызмет ету мерзімі ... ... ... ... Бұл әдіс негізгі құралдардың азаюы, соның
қызмет ету мерзімінің ұзақтығына байланысты деп пайымдауға ... ол ... ... отандық тәжірибесінде көп қолданылып жүрген
әдіс. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... бар, 1995 жылы 25 сәуірде шыққан ... және ... да ... міндетті төлемдер» бойынша амортизациялық шектік нормалары
анықталған. Осыған ... ... осы ... ... Осы ... ... ... үшін мына мысалдарды
келтіруге болады:
Мысал. Қызмет ету мерзіміне байланысты амортизацияның ... ... ... ... ... алғашқы бағасы 30000 теңге болатын
жабдық сатып алды, ол он екі жыл ... ... ... ... ... ... – 3000 теңгеге тең болсын. Осы берілгендерден амортизацияның
әр жылдық сомасы төмендегідей бойынша анықталады:
Бастапқы құны – жойылу ... ... ... ... ... ету ... ... бағасы сияқты қажеттілік
туған кезде негізгі ... ... ... өндірілген жұмсауларды
ескере отырып, қайта ... ... ол ... ету мерзімін ұзартуға
әкеледі, сонымен қатар технологиялық өзгерістерді, нарықтағы ... ... ... ... өзгеру нәтижесі ескеріледі, ол қызмет
ету мерзімін қысқартады.
2-мысал. Сатып алынған үйдің алғашқы бағасы – 90000 ... ... ... – 40 жыл. ... ... шығаруды пайдаланғанда амортизацияның
әр жылдық сомасы:
90000-10000/40=2000 ... ... 15 жыл ... ... ... ... 30000
теңге болады. 15 жылдан кейін шаруашылық қызметтің түрінің өзгеруіне
байланысты қызмет ету ... және ... ... қайта қаралған соң, қалған
қызмет ету мерзімі 10 жыл болып анықталды, ал жойылу бағасы 20000 ... ... 10 ... ... әр жылдық сомасы келесі
түрде болады:
90000-30000-20000/10=4000 теңге
Амортизацияны орындалған жұмыстың көлеміне пропорционалды түрде ... тек ... ... ... ... яғни ... мен өндірістік қуаты арасында тікелей тәуекелділік бар. ... ... ... ... ... ету ... ... емес.
Өндірістік қуат шығарылатын өнімнің ... ... ... ... ... ... және т.б. ... алады. Активтің
қалдық бағасы жыл сайын жойылу ... ... ... өндірістік қуат
көрсеткішіне тура пропорционал түрде азаяды.
Амортизацияны есептеудің өндірістік әдісі пайдалану мерзімі ... ... ... ... ... ... ... кезде қолданылады.
Мысал. Техникалық паспорт бойынша көшіру қондырғысы 500000 көшірме басып
шығару керек немесе 10000 сағат бойы ... ... ... ... ... – 12000 ... жойылу бағасы – 1000 теңге.
Осы берілгендерден амортизация мөлшері төмендегідей түрде анықталады:
а) 12000-1000/500000=0,022 теңге/көшірме;
б) 12000-1000/10000=1,10 теңге/сағат;
Есеп беру жыл бойы көшіру ... 110000 ... ... ал ... 1900 ... ... ... жылдық амортизация есептеулері:
а) 0,22*110000=2420 теңге;
б) 1,10*1900=2090 теңге;
Тәжірибеде субъект негізгі құралдардың ... ... ... ... таңдау керек.
Өндірістік әдісті таңдаған кезде субъектінің өндірістік қуаттарын
пайдалануына тәуелді амортизация ... ... ... ... ... ... жайлы нақты мағлұмат бермейді және
өзіндік құн мен қаржы нәтижесінің аяқтаоуына ... ... ... ... барысында негізгі құралдың бөлек түрлері өте пайдалы әсер етеді.
Сонымен қатар, технологияны жетілдіру жағдайында жабдықтау моральді ... ... ... ... құралдарды жаңартудағы жоғарлату қызметі
мен өндірісте ғылыми-техникалық жетістіктерді енгізуді тездетуге арналған
қаржы ... құру ... ... амортизацияның жеделтілген
есептеу тәсілін қолдана алады.
Бұл бойынша екі әдіс қолданылады:
1)кумулятивтік
2)қалдықты азайту
Кумудятивтік әдіс сандарды қосу ... ... ... ... ... табылады. Коэффициент бөлгіші пайдалы жұмыс жылдың қосындысына
тең, ал алымы кері жағдайдағы пайдалы жұмыстың ... ... ... ... ... ... коэффициентті пайдаланудың әр түрлі мезгілінде әр
түрлі, бірақ амортизация баға өлшеміне үнемі қолданылады.
Мысал. Дизельдік қондырғының жұмыс ... ... 5 жыл, онда ... 15-ке тең ... ... ... 15-кумулятивті сан, әрбір жыл
үшін есеп беру коэффициенті мыналардан құралады:
1-ші жылғы – 5/15
2-ші жылғы – ... ...... ... – 2/15
5-ші жылғы – 1/15
Дизельдік қондырғының алғашқы бағасы 10000 теңге, жойылу бағасы 1000
теңге, амортизацияланған ... 9000 ... бұл ... ... амортизация
сомасы төмендегідей түрде анықталатын болады:
Жұмыс мерзімі ... жылы ... жылы ... жылы 1800=(9000*3/15)
4 жылы 1200=(9000*2/15)
5 жылы 600=(9000*1/15)
Кумулятивті санды тез табу үшін мына формуланы пайдаланады: ... N – ... ... ... ... – сан ... ... азайту әдісі. Бұл әдіс те кумулятивті әдістің принциптеріне
негізделген. Оны екі ... ... ... ... ... ... қалдық әдісі деп атайды. Мысалы, дизельдік ... ету ... 5 жыл. ... ... әдісіне амортизациялау
нормасы 20% болады.(100%/5). Екі ... ... ... ... ... 40%-ке тең болады. Бұл белгіленген ставка қалдық ... ... ... ... ... ... ... үшін қажетті шамамен соңғы жылды қоспағанда,
тозуды есептеген кезде ... құны ... ... деп ... бастапқы құны 100000 теңге. Бес жыл бойы амортизация азайып
отыратын ... ... ... мына ... есептелінеді:
| |Бастапқы ... ... ... ... ... ... нормасы ... | |
| ... ... | – | – | 100 000 ... | | | | ... | | | | |
| 1-ші ... ... | 40 000 | 60 000 |
|аяғында | | | | |
| 2-ші |100 000 ... | 64000 | 36000 ... | | | | ... | | | | |
| 3-ші |100 000 ... | 78400 | 21600 ... | | | | ... | | | | |
| 4-ші |100 000 ... | 87040 | 12960 ... | | | | ... | | | | |
| 5-ші |100 000 | 2960 | 9000 | 10000 ... | | | | ... | | | | ... кестеде амортизациялаудың қатаң нормасы барлық мезгілде қалдық құнға
қолданылды.
Объектінің амортизациялық құны ай ... ... ... ... ... ... ... орай анықталады:
Ұтымды пайдалану мерзімі. Бұл ретте объектінің ... ... ... ... ... ... климат жағдайлары, қазіргі таңдағы
техника мен өндіріс саласындағы ... ... ... ... ... ... құны – 20 000 ... жою құны – 2 000
теңге.Пайдалану мерзімі 10 жыл. ... ... құны ... ... ... жыл ... ... теңгеге тең. Амортизацияның ай ... ... ... теңге.
Негізгі құралдарды ұтымды пайдалану мерзімі жою құны секілді ... ... ... ... ... ... ... отырып, қайтадан
қаралуы мүмкін.Мұның өзі қызмет мерзімінің ұзаруына әкеліп ... ... ... шаруашылық қызметінің өзгеруі нәтижесінде
қызмет мерзімі қысқарады.
Егер 4 жылдан кейін шаруашылық қызметі түрінің ... ... ... ... мерзімі 7 жыл болып белгіленіп, жойылу құны ... ... ... онда жыл ... ... сомасы қалған
3 жылға (200000–(1800*4)–3000)/3000=3267 теңге немесе ай сайын 272 теңге
болады.
Бұл әдіс ... ... ... түсетін табыс оны пайдалану
мерзімінде бірден ... яғни ... ... ұтымдылығының кемуі біркелкі
жүзеге асады деп болжамдалатын кезде пайдаланылады.
2.Өндірістік ... ... ... ... мен ... бөлігінің
нәтижесі ғана болып табылады деген негіздеме оны есептеген кезде ешқандай
рөл атқармайды. Кәсіпорында өндірілетін әрбір ... мен ... ... ... ... ... ... бірдей мөлшерде
сіңіреді. Ай, жыл ішіндегі амортизация сомасы ... ... ... өндірілетін бұйым, жұмыс және қызмет санына бөлу ... Бұл ... ... ... ... ... ... субъектінің шаруашылық қызметінің өзгеруіне
байланысты шектелуі кезінде ... Құны 240000 ... ... ... 6000 ... ... ... құны 18000 теңге, 1 бұйымға амортизация нормасы =(241-
18)/6=37 теңге.
Егер 1997 жылы мамыр айында 45 бұйым өндірілсе, онда ... ... ... тең.
1997 жылы маусым айындағы 52 бұйымға амортизация сомасы 52*37=1924 теңге
1997 жылы шілдедегі 48 бұйымға амортизация сомасы 48*37=1776 теңге.
Техникалық паспорт ... ... ... ... саны көзделуі мүмкін,
мысалы: 10 мың сағат : Nam. 1 сағат=(240-18)/10=22,2.
Егер станоктың мамыр айындағы ... ... 224 ... ... ... ... ... теңгеге тең.
Негізгі құралдардың жекелеген түрлері пайдалану басталған ... ... ... ... ... ... технология жетілген сайын жабдық тез
моральды тоза бастайды, сондықтан ... ... ... ... ... ... ... ендіруді жылдамдату және ... ... ... ... үшін субъектілер амортизация
есептеудің үдемелі әдістерін қолдануы мүмкін.
Сандар сомасы бойынша құнды есептен шығару әдісі ... ... ... ... ұтымды қызмет мерзімі жылдарының
сомасына тең. Алымы қалған санның қызмет мерзімінің соңына дейін ... ... ... ... ... 6 ... ... бастапқы құны–240, жойылу құны–18, амортизациялық құны–240-
18,0=222 болуы тиіс.
| Жыл ... сан ... |Бір ... ... шаққанда |
| | ... ... | |
| | | ... | ... | 1 | 6/21 ... ... ... | 3 | 5/21 ... | 4405 ... | 6 | 4/21 ... | 3524 ... | 10 | 3/21 ... | 2643 ... | 15 | 2/21 ... | 1762 ... | 21 | 1/21 ... | 881 ... ... ... амортизацияны есептеу бастапқы құнынан емес,
баланстық құннан жүргізілуге тиістігін білдіреді.
Амортизацияны ... ... ... ... ... ... жою құны
ескерілмейді. Мұндайда амортизация нормасы қалдық ... жою ... ... үшін ішкі ... ... болады.
Мысалы. Станоктың бастапқы құны 260, жойылу құны 80, пайдалану мерзімі
5жыл, ... ... ... ... құрал |Амортизация |Жыл ішіндегі |Ай шаққанда |
| ... ... ... | |
| ... 1-ші жыл, | ... | |
| ... | | | ... | 260000 | 20% | 52000 | 4333 ... ... | 20% | 41600 | 3467 ... ... | 20% | 33280 | 2773 ... | 133120 | 20% | 26624 | 2219 ... ... | 20% | 26496 | 2208 ... ... әрбір есепте кезеңде негізгі құралдың әрбір
түріне жұмсалған шығындар ... ... ... әр ... ... ... етіледі. Амортизацияны есептеудің субъект таңдап
алған әдістері есеп саясатымен анықталып, бір есепті кезеңнен ... ... ... ... ... алу үшін ... ... тозуы» деген
8-бөлімшенің пассивтік шоттары қолданылады, онда мынадый жинақтамалы шоттар
бар:
2421 – үйлер мен ғимараттардың тозуы;
2423 – машина мен жабдықтардың ...... ... ... ;
2429 - өзге негізгі құралдардың тозуы.
Аталған шоттардың әрқайсысына субшоттар ашылуы мүмкін:
1.Меншікті негізгі құралдардың тозуы;
2.Ұзақ мерзімді ... ... ... құралдардың тозуы.
Толығымен амортизацияланған негізгі құралдар бойынша ... ... ... ... ... ... ... тоқтатылса, онда
негізгі құралды есепке алудың негізгі құрал №6 ... ... ... ... ... қаламмен сызылып тасталады
және амортизация есептеудің қай мезгілден бастап тоқтатылғаны ... ... ... ... негізі бойынша оларды ай сайын
объектілердің тозу есебі ... ... ... және ... есептейтін шоттардың дебетіне жатқызып, амортизациялық
есептеудің ... ... ... Оған ... ... ... сату процесінде пайдаланған негізгі құрал ... ... Дт 7110 Кт ... процеспен байланысты емес ... ... ... ... Дт 7210 ... ... ... негізгі құрал объектісінің амортизациялық
сомасына: Дт 8045 Кт ... ... ... ... жалға берген кезде, олардың
есептелінген тозу сомасына: Дт 7010 Кт 2421-2429.
Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... және ... тозғанда;
2.Шаруашылық қызметте пайдаланылмаған объектілер сатылғанда;
3.Жарғылық капиталға салым ретінде басқа басқа ... ... ... ... жеке ... өтеусіз берілгенде;
5.Қалдықтарды ұзақ мерзімді жалға берілгенде;
6.Кемшіліктерге, табиғи апаттарға және басқа себептерге байланысты есептен
шығарылады.
Шаруашылық субъектісі ... ... ... ... ... ... ... көлік құралдарын және инвентарьларды
басқа субъектілерге ... ... ... беруге немесе қарызға
беруге, егер заңдарда және субъектінің жарғысында ... ... ... ... ... ... құқылы.
Негізгі құралдардың жарамсыздығынан, оларды қалпына келтірудің мүмкін
еместігін немесе тиімсіздігін анықтау үшін, сондай-ақ ... ... ... ... ... ресімдеу үшін субъект басшысының
бұйрығы бойынша құрамында:
1.Бас инженер немесе субъект басшысының орынбасары;
2.Бас бухгалтер немесе оның ... ... үшін ... ... материалды жауапты тұлға;
4.Меншік иесінің немесе өкілетті мемлекеттік органның өкілі;
5.МАИ өкілі бар ... ... ... ... құрылады.
Негізгі құралдардың жекелеген түрлерін баланстан есептен ... ... ... ... ... ... тиісті мамандар енгізіледі.Бұл комиссиялар:
1.Есептен шығарылатын объектіге тікелей бақылау жүргізеді, оның қалпына
келтіруге және одан әрі ... ... ... ... шығарудың нақты себептерін анықтайды.
Негізгі құралдарды пайдаланудан ерте шығып ... ... ... және ... жауапқа тартуға ұсыныс жасайды.
3.Есептен шығарылатын объектінің жекелеген тетіктерін, ... ... ... ... және ... ... құралдарды есептен шығаруды №3 нысанындағы «Негізгі құралдарды
есептен шығару актісімен» және №4 ... ... ... есептен
шығару актісімен» ресімделеді. №3 және №4 ... ... ... ... ... ... келіп түскен күні, пайдалануға берілген
уақыты, объектінің бастапқы құны, ... тозу ... ... тозу
сомасы көрсетіледі. Актінің келесі жағында ... ... ... мен ... ... ... ... материалды құндылықтардың
түсімі көрсетіледі.
Негізгі құралдар объектілернің есептен шығуы
Негізгі құралдарды сату
1.Баланстық құнға Дт 7410 Кт ...... ... ... ... Дт ... Кт ... – 200,0
3.Сатып алушы ұсынған шоттың сомасына Дт 1210 Кт 6210 – 1500,0
4.Салық шот-фактурасы бойынша ҚҚС ... Дт 1210 Кт 3130 – ... ... ... Дт3130 Кт 1040 – ... ... ... шоттағы берешекті өтеуі
Дт 1040,1050,1010 Кт 1210 – 1800,0
7.Жыл соңында: жиынтық
а)табысты кеміту шығындары Дт 571 Кт 7410 – ... ... ... алынған кірістер Дт 6210 Кт 571 – ... ... ... ... 1 шілдеге дейін ҚҚС-пен бірге 120,0 теңге бағаға сатып алынған
негізгі құралдар 150,0 теңгеге ... ... ҚҚС ... ... ... ... ҚҚс салынатын айналым болып
табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... болады.
2.Егер негізгі құралдар 1995 жылғы 1 шілдеге дейін ҚҚС-сыз бағасы бойынша
сатып алынса, олар сатылған ... ... ... ... сату
бағаларына орай, бірақ есептік құнынан төмен болмайтындай етіп анықталатын
құны ҚҚС салынатын объект болып табылады.
Объектілердің жойылуы нәтижесінде негізгі ... ... ... ... ... Дт 7410 Кт ...... есептелген тозудың сомасына Дт 2421-2429 Кт 2410-2417 – 300,0
3.Негізгі құралды бөлшектегені үшін жұмысшыларға жалақы ... 7410 Кт 3350 – ... ... ... ... ... Дт 7410 Кт 3420 – 400,0
5.Әлеуметтік сақтандыру мен зейнетақымен қамсыздандыруға аударымдар
Дт 7410 Кт 3220 – ... ... ... жоюдан алынған материалдар кірістеледі.
Дт 1314,1315 Кт 6210 – 1,6
7.Жойылатын объектілерді қосымша бағалау сомасына Дт 5320 Кт ... ... ... ... ... ... Дт 7410 Кт 2410-2417 – 800,0
2.Есептелген тозу сомасына Дт 2421-2429 Кт ...... беру ... ... Дт 7410 Кт ...... сомасына Дт 7210 Кт3130 – 160,0
5.Бюджетке ҚҚС төленген Дт 3130 Кт 1040 – 160,0
Негізгі ... ... ... ... жұмыс жағдайында ұстау үшін оларды ... ... ... ... өзі ... жабдықтардың, үйлердің және негізгі
құралдардың басқа түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... есеп орындалған ... ... мен оның құны ... ... ... ... қаражаттарға бақылау жасауды қамтамасыз етуге тиіс.
Әдебиеттер тізімі:
1. ҚР-ның «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» ... ... 2007 ... ҚР ... ... халқына Жолдауы, 1-наурыз 2007 жыл/ Егемен
Қазақстан.
3. ҚР-ның Азаматтық кодексі, 2004.
4. ҚР-ның ... ... ... ... ... №7 Бухгалтерлік есеп стандарты «Тауарлы-материалдық құндылықтар
есебі».
6. Бухгалтерлік жұмыс шоттар жоспарын жасау бойынша нұсқа (ҚР ... ... ... ... Журнал «Бухгалтер бюллетень», №8, 2006.
8. Журнал МСФО №5 (305), 2007.
9. Журнал «Бухгалтер.kz.» № 4 (24) 2005.
10. С. Б. Баймуханова «Бухгалтерлік ... ... ... ... С. Б. ... Ә. Ж. ... ... есеп» А.: Қазақ
университеті, 2002.
12. В. К. Радостовец, Т. Ғ. Ғабдуллин, В. В. Радостовец, О. И. ... ... ... ... ... Ж. С. ... «Бухгалтерский учет» учебник, Караганда: 2004.
14. «Бухгалтерский учет» под ред. Профессора П. С. Безруких, Москва: ... Қ. К. ... З. Н. ... Н. А. ... А. Ә. Жантаева
«Қаржы есебі» оқу құралы, Алматы: 2001.
16. Т. А. Тасмағанбетов, А. Ш. Омаров, Б. А. Әлібекова, О. Ж. Рабатов,
Н. Ә. ... В. К. ... ... ... оқу ... ... М. ... С. М. Байдәулетов «Аудит» оқу құралы, Алматы: 2004.
18. Д. О. Абленов «Аудит негіздері» Алматы Экономика, 2005.
19. ... ... ... негіздері», 2005.
20. Әжібаева З. «Аудит», 2005.
21. М. С. Ержанов «Аудит негіздері», Алматы: 2005.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің негізгі құралдары мен операцияларды ұйымдастыру және олардың есебі28 бет
Жалға алынған негізгі құралдар қозғалысы және есепке алу есебі66 бет
Жалға алынған негізгі құралдардың есебі72 бет
Кәсіпорынның негізгі құралдардың келіп түсуі мен шығуының есебі мен аудитінің ерекшеліктері23 бет
Кәсіпорынның негізгі құралдарының есебі9 бет
Кәсіпорынның қаржылық негізгі құралдар есебі58 бет
Мұхтар Әуезов атындағы педагогикалық колледж-нің негізгі құралдар есебі27 бет
Негiзгi құралдардың бухгалтерлiк есебi87 бет
Негізгі құралдар есебі76 бет
Негізгі құралдар есебінің аудиті24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь