Қазақстан жеріндегі Ұлы жібек жолы

1. Ұлы жібек жолы Қазақстан жерінде. Қала мен дала.
2. Ұлы жібек жолының бағыттары мен тармақтары.
Жүздесу мен тілдесу және алыс-беріс байланыстары б. з. дейінгі ІІІ – ІІ-мыңжылдықтарда басталған. Бадахшан тауынан лазурит және Хотан аңындағы Яркендария өзенінің жоғарғы жағынан нефрит кен орындары табылып, оларды өндіре бастауға сәйкес бұл байланыстар реттеліп, жөнге келтірілді.
Б. з. дейінгі І-мыңжылдықтың орта кезінде Қара теңіз өңірінен Дон бойына, содан Оңтүстік Орал өңіріндегі савроматтарға, Ертіске, одан әрі созылып Алтайға, жоғарғы Ертіс пен Зайсан көлі алқабын мекендеген агрипейлер еліне кететін Дала жолы жұмыс істей бастаған еді. Осынау жолмен жібек, ұлпандар мен терілер, иран кілемдері, асыл металдардан жасалған бұйымдар сауда арқылы таратылып жататын.
Қымбат бағалы жібек түрлерін таратуға сақтар мен скифтердің көшпелі тайпалары да қатысқан, осылардың дәнекерлік демеуі арқасында сол кез үшін тансық болған бұл тауар Орта Азия мен Орта теңіз аймағына дейін жеткен.
Б. з. дейінгі ІІ ғ. орта шенінде Жібек жолы елшіліктің және сауда-саттықтың тұрақты желісі ретінде қызмет ете бастайды.
Б. з. дейінгі ІІ – V ғғ. егер Шығыстан жүре бастасақ, Жібек жолы Қытайдың ежелгі астанасы Чаньаннан шығып, Ланчжоу маңындағы Хуанхэ өткеліне баратын да, одан әрі Нань-Шаннің солтүстік сілемдерімен жүріп отырып, Ұлы Қытай қамалының батыс шетінен, Яшма қақпасының шебінен барып шығады.
Қазақстан тарихы, очерктер.
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
ТОО «Интердент»
        
        Жоспары
1. Ұлы жібек жолы Қазақстан жерінде. Қала мен дала.
2. Ұлы жібек ... ... мен ... ... ЖОЛЫ ҚАЗАҚСТАН ЖЕРІНДЕ.
ҚАЛА МЕН ДАЛА
Жүздесу мен тілдесу және алыс-беріс байланыстары б. з. ... ІІІ ... ... Бадахшан тауынан лазурит және Хотан ... ... ... жағынан нефрит кен орындары табылып, оларды
өндіре бастауға ... бұл ... ... ... келтірілді.
Б. з. дейінгі І-мыңжылдықтың орта кезінде Қара теңіз өңірінен Дон
бойына, содан Оңтүстік Орал ... ... ... одан әрі
созылып Алтайға, жоғарғы Ертіс пен Зайсан көлі алқабын ... ... ... Дала жолы ... ... ... еді. Осынау жолмен
жібек, ұлпандар мен терілер, иран ... асыл ... ... ... ... ... жататын.
Қымбат бағалы жібек түрлерін таратуға сақтар мен скифтердің көшпелі
тайпалары да ... ... ... ... ... сол кез ... ... бұл тауар Орта Азия мен Орта теңіз аймағына дейін жеткен.
Б. з. дейінгі ІІ ғ. орта ... ... жолы ... және ... ... ... ретінде қызмет ете бастайды.
Б. з. дейінгі ІІ – V ғғ. егер ... жүре ... ... ... ежелгі астанасы Чаньаннан шығып, Ланчжоу маңындағы Хуанхэ өткеліне
баратын да, одан әрі ... ... ... ... ... ... ... батыс шетінен, Яшма қақпасының шебінен барып шығады. Осы
арадан сара жол екіге айырылып, Такла-Макан шөлін ... және ... ... ... Терістік жолы Хами, Тұрфан, Бесбалық, Шихо көгал
аймақтары арқылы Іле ... ... ... жол ... ... ... ... асуы арқылы Ыссық көлдің оңтүстік жағалауынан шығып,
Дунхуан, Хотан, Яркенд, Бактрияларды басып өтіп, ... мен Орта ... ... ... ... бұл ... жолы деп аталатын. Ал,
Солтүстік жолы Қашғардан ... одан әрі ... ... Мерв арқылы
Хамаданға, Сирияға баратын.
ХІ – ХІІ ғғ. ... ... ... мен Оңтүстік Қазақстан ... ... ... жол ... де ... ... Жолдың бұлай ауытқуын
бірнеше себептермен түсіндіруге болады. Біріншіден, Жетісуда Орта ... ... ... ... ... ... ... болатын.
Екіншіден, Ферғана арқылы жүретін жол VII ғ. ішкі қырқыс салдарынан қауыпты
болып ... еді, ... аса бай ... қағандары мен олардың
айналасындағы кісілер, теңіздің арғы бетінен келген ... аса ... ... ... – ХІV ғғ. елшілік және сауда керуендерінің дені Жібек жолымен
жүретін. Сан ... бойы жол ... ... ... оның ... ... маңыз алып, көркейіп жатса, екінші бір ... ... ... мен ... ... ... бос ... Мәселен, VІ
– VІІІ ғғ. негізгі күре жол Сирия – Иран – Орта Азия – ... ... ... ... – Шу ...... көл шұңқыры – Шығыс Түркістан болған.
Осынау жолдың бір тармағы, дәлірек ... тағы бір ... ... ... ... ... ... даласына – Маңғыстау – Арал ... ... ... ... Бұ жол Сасанилар Иранына қарсы, Батыс
түрік қағанаты мен Византия арасында сауда-елшілік одағы жасалған ... ... ... болған. ІХ – ХІІ ғғ. жолдың бұл желісі, Орта Азия мен
Таяу шығыс арқылы Кіші Азия мен Сирияға, ... мен ... ... ... ... аз пайдаланылған, ал ХІІІ – ХІV ғғ. ... ... ... ... ... мен ... және басқа да саяхат-
серуенде жүрген кісілердің қай жолды таңдап алатынын анықтап отырған.
Сақтар, үйсіндер мен қаңлылар мемлекеттері өмір сүріп, ... ... ... б. з. ... ІІ ғ. және б. з. ... ... ... жолшыдан тыныс ала алмай жатқан кездері, Қазақстанға рим ... ... ... жібегі, айнасы мен лактелген ыдыс-аяқтары, еуропалық
фибул-қапсырмалар, Сасанилер Иранынан асыл тастар жеткізіліп тұрған. ... Шу мен ... ... алқаптарында қала орталықтары бой түзеп,
құрыла бастайды, соның ... ғана бұл ... ... мұнаралы
бекініс-қамалдармен қоршалған егіншілік қоныстар пайда болған еді.
VІ ғ. ... ... ... мен Оңтүстік Қазақстан, Кореядан
Қаратеңізге дейін созылып жатқан орасан зор ... ... ... ... ... VІ ғ. соңғы кезінде Жібек жолының Жетісу мен
Оңтүстік Қазақстанды ... ... ... ... осы ... мәдениетін өркендетуге көп көмегін тигізді. Жетісуда ол бірқатар
қалалық орталықтардың тууына әсер ... ... ... тез көркеюіне себепші болады. Орта Азия ... ... мен ... ... сауда жолы ХІV ғ. ... ... ... мен ... қала ... аздырып-тоздырғанға дейін, Қытайға
баратын теңіз жолы ... ... көне ... ... ... дейін
жұмыс істейді.
Ұлы Жібек жолының бағыттары мен тармақтары.
Егер Жібек жолымен ... ... ... жүрсек, оның
Қазақстандағы учаскесі Шаштан шығып, ... асуы ... ... ... ... ... аты осы күнге дейін сақталған. Шымкент
түбіндегі бір қыстақ тап ... ... оның дәл ... ... Жібек
жолындағы бір кездегі ең ірі орталықтардың бірі болған орта ғасырлық қала
жұртының ... ... ... бөз ... қару-
жарақты, семсерлерді, мыс пен темірді әкетіп жатқан.
Испиджаптан шыққан керуендер шығысқа қарай бет ... ... ... қалалары арқылы Таразға барады екен.
Қазақстанның аса ірі қалаларының бірі Тараз YI ғ. ... ... 568ж. ... қағанаты Дизабул Византия императоры Юстинианның
стратег Земарх бастап ... ... тап осы ... ... оны ... ... деп ... үстіне ол түргештердің,
содан кейін қарлықтар мен ... ... ... ... ... Жамухат деген шаһар тұрған, ол да VIғ. Хатқа
түскен. Жамухаттың жәдігерліктері ... ... ... таяу ... өзенінің бойындағы Михайловқа селосына қарама-қарсы бетте жатыр, оның
үйінділерін ... ... деп ... ... ... Атлах қаласы бар, 751 жылы оның түбінде осы
араны ... ... үшін ... ... ... ... таяқ ... жерде, Талас бойымен төмен, теріскейге қарай
кететін сауда жолы ... ... пен Дех ... ... ... ... ... бөлегінде сол сияқты Шелжі, Сұс,Күл және Текабкет деген
қалаулар болған.Олар күміс ... жуық ... ... тепкенді.
Керуендер Талас алқабына Ферғана аймағынан шатқал қыратындағы
Шанаш асуы және ... ... ... асуы ... да өтіп ... осы ... ... жолының Ферғаналық және Жетісулық бағыттарын
біріктіретін.
Тараздан ... жол ... ... ... асатын еді.
Тараз Бұн Құлан аралығындағы территория қарлұқтарға жататын. Құланға бара
жатқанда жол Касрибас, Күлшөп, Жол шөп ... ... ... ... ... бір-бірінен төрт фарсақтай жерде Меркі мен Аспара қалалары
барды. Сосын сауда керуендері ... ... жол ... ... ... кейін ол Сарығ «түрік қағанатының қыстағына», Қырмырауға
баратын.
Қырмыраудан жол салдырып отырып, Жетісудің ең ірі қалаларының
бірі-Науакентке апаратын. Бұл екі атау да Жаңа қала деп ... ... ... сарайы және соғдылардың қаласы болған.
Жол Науакенттен шыққасын Пенджикент ... ... аса ... ... ... астанасы (кейін түргештер, қарлықтар астанасы)
Суябқа келеді. Бұл қала ... ... араб ... х ғ. ... ... ... ролі Баласағұнға көшеді, те гі оның ертеректегі аты
Беглиг немесе Семекна болса керек, ... ... ... ... ... белгілі, оны кейін ХІІ ғ. бас кезінде
қарақытайлар қиратады. Қала содан қайта салынады, ... XIV ... ... ... ғана ... ... тұрған жері кәзіргі
Тоқмақ қаласына жақын жерде және орта ... ... ... екі
ескерткішіне - Ақбешім мен Боран қалажұртына сәйкес келеді.
Суяб қаласынан керуен жолдың не ... не ... ... ... ... ... шығады. Оңтүстік жақпен жүрген
керуендер Жоғарғы Барысхан деген үлкен ... ... ... ал ... ... ... керуен сарайлар орны кездеседі, олардың ... ... ... ... осынау екі айрық жол Бедел асуында бір-бірімен
қосылады да, не осы асу ... не ... ... ... жолы ... ... барып шығады.
Ал керуен жолы Ыссық көл қазан шұңқырынан Санташ асуы арқылы
Қарқара жайлауына барып, төмендеп Іле ... ... де, ... оң
жағалауын бойлап отырып, Үсек пен Хорғос алқаптарынан өтіп,Алмалық қаласына
барады, ал сосын Такла-Макан шөлінің солтүстік жиегін айналып, Хами ... ... ... ... ... мен Қытайға жететін болған.
Х – ХІІ ғғ. Жібек жолының бір тармағы күллі Іле ... ... ... ... ... ... қарай кетеді екен. Бұл тармақ
Науакенттен басталып, Бунджикен және Қастек асуы ... ... ... ... ... ... Әлгі асуға тағы бір ... ... ... Бұл ... ... белгі қасиетті Ұран-Арж
тауы екен. Жол Іле Алатауының баурайындағы, қәзіргі Қастек, ... ... ... ... қалашықтар арқылы Талғар қаласының теріскей
шетіне орналасқан Тәлхиз қаласына ... Осы ... ... ... оң
жағалауындағы тау баурайында орта ғасырдың аса ірі қала ... ... орны ... ... транзитті сауданың үлкен орталығы болған.
Іле алқабына басқа жолмен де келе ... ... ... мен
Аспараданнемесе Нұзкенттен шығып, Шудың орта және ... ... ... ... ... ... өтіп, жол Шу – Іле тауларының
теріскей жоталарын жағалап ... Іле ... ... ... ... жүрген.
Тәлхизден Жібек жолы екіге бөлінеді: оңтүстік желісі Есік пен ... ... ... ... ... ... өткелінен өтіп, оның оң
жағалауын қуалап, Хорғос арқылы Алмалыққа жетеді де, осындағы Ыссық ... ... жол ... ... Жолдың осы бөлігінен археологтар
Есік, ... ... ... ... ... үлкен қала Шелектің
төбешіктеніп қалған орындарын тапты, Іленің оң жағымен жол ... ... ... мен ... ... ... Көктал маңында Ілебалық қаласының
орны бар.
Тәлхизден басталатын теріскей жолы Талғар өзенін қуалайжүріп, Іленің
Қапшағай шатқалы ... ... ... ... Одан әрі жол ... Алтын Емел белесінен асып, ... ... ... де, ... ... Ол қазіргі Дунгановка селосының орнында болған. Вильгельм
Рубрук бұ қаланы Эквиус деп атаған. Іле алқабының ең ... қала ... тап осы ... табылған. Онда 1253 ж. болған В.Рубрук ... ... ... еді - деп жазады.
Жол Екіоғыздан шығып, қарлықтар жабғысының астанасы Қаялыққа барады
екен. Бұл шаһардың хан базарларымен аты ... Онда ... ... ... бар христиандар да тұрған. Ол жөнінде моңғол ханы Мөңкеге
бара жатып, осы қалаға соғып ... ... ІХ – ... ... ... ...... орталығы болған, ІХ ғ.- ХІІІ ғ. бас
кезінде Іле алқабының солтүстік-шығыс бөлігі қарлықтар қол астына қараған.
Киялық Қаратал өзені ... ... ... ... шет ... ... жазбаларына қарағанда, Каялыққа ... ... ... ... Жібек жолы сол арқылы өткен. Содан әрі қарай жол
Тентек алқабымен жүріп, Алакөлді айналып өтіп, Жоңғар қақпасын басып ... ... ... ... ... ... ... да, Ішкі Қытай
жаққа шығандап кетеді екен.
Қолданылған әдебиеттер
Қазақстан тарихы, ... ... ... және ғылым министрлігі
ТОО «Интердент»

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұлы Жібек жолының пайда болу тарихы3 бет
Ұлы Жібек жолы жеріміздегі өркениеттің даму жолы9 бет
Ұлы жібек жолы Қазақстан жерінде8 бет
Арал теңізінің тартылу себептері6 бет
Тарихи әңгімелер арқылы елжандылыққа тәрбиелеу5 бет
Қытай тарихы2 бет
Ұлы Жібек жолы мәдени феномен ретінде71 бет
АҚШ пен НАТО: ланкестікпен күрес7 бет
Сұйықтың қозғалысы Сұйықтың ағын сызықтары мен түтіктері4 бет
Қазақстан жеріндегі ортағасырлық мемлекеттер3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь