Рак ауруы


Рак ауруы (злокачественное новообразование, рак) — зияндылығы ретінен -әлеуметтік сипаттағы және өзінің пайда болу сыры ашылып, табиғаты әлі танылмаған, адам өмірі үшін өте қатерлі дерт.
Статистикалық мәліметтерге қарағанда, дүние жүзінде рак ауруынан жыл сайын екі миллионнан астам адам дүние салатын көрінеді. Мұның қауіптілігі соншалықты, егер сіздің ауруыңыз «рак» екен десеңіз, оған бұл соншалықты сұмдық қатал жазадай көрінеді. Бірақ бұдан рак ауруына ем қонбайды, одан адам жазылмайды деген пікір тумауы керек. Рас, дүние жүзілік екінші соғысқа дейін бұл аурудың пайда болуын анықтауға, оны емдеп жазуға медицинаның септігі өте аз болды. Ал, медицина ғылымының қазіргі таңдағы өрісіне келсек, рак ауруының Кұпиясы аз да болса ашыла бастағанын, оның тіпті асқынған түрін де емдеп жазатын уақыттың оншалықты алыс еместігін айтуға болады. Мысалы, тері, емшек, жатыр, ерін, сүйекте болатын рак түрлерінен емделіп, толық жазылып кеткен адамдар аз емес.
Жалпы ісікті ғылымда екі түрге бөледі: біріншісі.— қатерлі ісіктер (рак, саркома, лейкемия, қатерлі меланома т. б.), екіншісі — қатерсіз ісіктер (мең, қал, ұра, іштен туа пайда болатын түрлі ақаулар — тератома, липома, фиброма, папиллома т. б.) Дер кезінде емделмесе соңғы түрі де ракқа айналып кетуі кәдік.
Ісікті зерттейтін ғылым тарауын — онкология деп атайды («онкос» грек сөзі — ісік, «логия» — зерттеу, ғылым), яғни ісік туралы ғылым. Рак ауруы ертеден келеді. Біз өмір сүріп тұрған дәуірден 2000 жыл бұрынғы Египет, Үнді, Қытай дәрігерлерінің қол жазбаларынан бұл ауру туралы кейбір мағлұматтарды кездестіруге болады.
Осы өте қатерлі ісікті «рак» деп атаған ерте кездегі атақты дәрігер Гален көрінеді. Ол өзі емдеген әйелдің емшегіне шыққан ісік «су шаянына» ұқсас болғандықтан оны «канцер» (грек сөзі) деп атап, оны орысшаға «рак» деп аударған. Содан бастап бұл ауру сол орысша аты-мен аталып келеді.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Рак ауруы (злокачественное новообразование, рак) — зияндылығы ретінен
-әлеуметтік сипаттағы және өзінің пайда болу сыры ашылып, табиғаты әлі
танылмаған, адам өмірі үшін өте қатерлі дерт.
Статистикалық мәліметтерге қарағанда, дүние жүзінде рак ауруынан жыл
сайын екі миллионнан астам адам дүние салатын көрінеді. Мұның қауіптілігі
соншалықты, егер сіздің ауруыңыз рак екен десеңіз, оған бұл соншалықты
сұмдық қатал жазадай көрінеді. Бірақ бұдан рак ауруына ем қонбайды, одан
адам жазылмайды деген пікір тумауы керек. Рас, дүние жүзілік екінші соғысқа
дейін бұл аурудың пайда болуын анықтауға, оны емдеп жазуға медицинаның
септігі өте аз болды. Ал, медицина ғылымының қазіргі таңдағы өрісіне
келсек, рак ауруының Кұпиясы аз да болса ашыла бастағанын, оның тіпті
асқынған түрін де емдеп жазатын уақыттың оншалықты алыс еместігін айтуға
болады. Мысалы, тері, емшек, жатыр, ерін, сүйекте болатын рак түрлерінен
емделіп, толық жазылып кеткен адамдар аз емес.
Жалпы ісікті ғылымда екі түрге бөледі: біріншісі.— қатерлі ісіктер
(рак, саркома, лейкемия, қатерлі меланома т. б.), екіншісі — қатерсіз
ісіктер (мең, қал, ұра, іштен туа пайда болатын түрлі ақаулар — тератома,
липома, фиброма, папиллома т. б.) Дер кезінде емделмесе соңғы түрі де ракқа
айналып кетуі кәдік.
Ісікті зерттейтін ғылым тарауын — онкология деп атайды (онкос грек
сөзі — ісік, логия — зерттеу, ғылым), яғни ісік туралы ғылым. Рак ауруы
ертеден келеді. Біз өмір сүріп тұрған дәуірден 2000 жыл бұрынғы Египет,
Үнді, Қытай дәрігерлерінің қол жазбаларынан бұл ауру туралы кейбір
мағлұматтарды кездестіруге болады.
Осы өте қатерлі ісікті рак деп атаған ерте кездегі атақты дәрігер
Гален көрінеді. Ол өзі емдеген әйелдің емшегіне шыққан ісік су шаянына
ұқсас болғандықтан оны канцер (грек сөзі) деп атап, оны орысшаға рак
деп аударған. Содан бастап бұл ауру сол орысша аты-мен аталып келеді.
Рак ауруының ғасырлар бойы көптеген адамдарды өмірден мезгілсіз әкетуіне
қарамастан, оның қалай пайда болуы жөнінде әлі де болса нақтылы тұжырым
болмай келеді.
Дүние жүзінің көптеген оқымыстылары рак ауруын жан-жақты зерттеп, оны
емдеудің жолдарын қарастыру және бұл науқастан сақтану шаралары жайында
іздену ісін әсіресе дүние жүзілік екінші соғыстан бергі жерде айырықша
қолға алып отыр.
1959—1960 жылдары көптеген одақтас республикалар орталығында, соның
ішінде Алматыда да ракқа қарсы ғылми-зерттеу институты ашылды. Бұл да халық
денсаулығын сақтау мақсатындағы партия мен үкіметтің бірден-бір қамқорлығы
деп есептелуге тиіс.
Нағыз рак ісігі адам денесінің ткандеріндегі клеткаларда тез өсіп
жетіледі де, аз уақыт ішінде жалпы организмге таралатын қатерлі ісік түріне
айналады. Оның төңірегіндегі ткань клеткаларға өршеленіп тез жайыла-тындығы
сонша, ісік әдепкі аз уақытта тек бір жерде ғана білінеді де, бір-екі апта
немесе екі-үш айдан кейін маңайына, кейде тіпті басқа мүшелерге де тарай
бастайды. Алғашқыда ісік сол тканьнің өзі өскен жеріндегі клетканың
қызметін атқаруы мүмкін. Ісіктің өршіп, тамыр қуалап, денеге жайылуымен
байланысты төңіректегі органдарды қысып, олардың қорөктенуін нашарлатып,
қызмет етуін төмендетеді, қанға уын жайып, жалпы организмді уландырады.
Балаларға, жастарға қарағанда рак қартайған адамдарда жиі кездеседі.
40 жастан асқан адамдарда рак ауруының кездесуі жиіленеді. Жоғарыда
айтылғандай, рак ауруын жеңіп шығу үшін, әлі де болса ғылми-зерттеу
жұмыстары тоқтаусыз жүргізіле беруі керек. Адам өмірін бұл сияқты қатерден
сақтап қалу жөнінде ғылымның қазіргі ашқандарының өзі де аз емес.

Қарын рагы (рак желудка)—қатерлі ісіктің ішіндегі организмде жиі кездесетін
түрі. Бұл ауруға 40—60 жастағы адамдар жиі шалдығады, әсіресе әйелдерден
көрі еркектер 2—3 есе көп ауырады.
Қарын рагын қоздыратын себептер медицинада әлі анықталып біткен жоқ.
Кейбір зерттеушілер қарынның қабынуы мен жарақаттануынан қарында рак ісігі
жиі кездесетінін байқаған. Ал қарынның қабынуы мен жара-қаттануын ғылым
көбіне адамның мезгілімен тамақ ішпегендігінен, тамақты, әсіресе ыстық
тамақты асығып ішіп-жегеннен, ішімдікті көп ішкеннен деп есептейді.
Қарын рагын байқау қиын емес. Мұндай кеселге ұшыраған адамның
организмі тамақ ішкеннен соң ауыр тартып, көңілі бейжай болып, іші желденіп
кеуіп қорылдап, беймаза кекірік пайда болады. Содан бірте-бірте тамаққа
тәбеті тартпай, астан қала береді. Сөйтіп ауруы асқынған сайын адамға тамақ
сіңбей, әсіресе, ет жемейтін болады. Адам жүдеп, еттен ажырай бастайды,
бірақ еш жері ауырмағандықтан ауру адамның көпке дейін дәрігерге көрінбей
жүре беруі де мүмкін. Сырқат адамның ұйқысы қашып, шаршап шалдыққыш келеді.
Ауру асқына барып қара запыран, кейде қан құсады. Қарындағы ісік ұлғая келе
денеге тарап, адамның бауырына, қолқа жанындағы бездерге жайылып организмді
одан сайын әлтіретеді. Адам ашығады, өңі тотығып, әлсізденеді, кейде дене
қызуы көтеріледі, іші ісінеді.
Емі — тек операция жасату. Егер ауру адам алғашқы ауру белгісі білінісімен
хирургке көрініп, рентгенге қаралып, ауру анықталысымен операция жасатса,
ол адам ұзақ уақыт өмір сүреді.
Қарын қабынбасы, жарасы және басқа қарын ауруы бар адамдар осы
кеселдерін алдын ала емдетуі қарын рагынан сақтанудың шаралары болып
шығады.

Қылтамақ, өңеш рагы (рак пищевода)—қылтамақ ауруының қалай пайда болатыны
туралы осы кезге дейін нақтылы пікір болмай келеді. Дегенмен қылтамақтың
жасы егде тартқан еркектер арасында жиі кездесетіні анықталған іс. Қылтамақ
әсіресе 50—60 жас арасында көбірек кездеседі.
Қылтамақтың себептерін айтпастан бұрын, өңештің анатомиясы мен қызметінен
қысқаша түсінік берейік.
Өңеш — ұзын түтік сияқты, оның ұзындығы 22—25 см. Өңеш жұтқыншақтан
басталып, кеңірдектің артымен қарынға жалғасады. "Оның тысы екі қабат.
Өңештің ішкі астарын кілегей қабықша, ал сыртқы қабаты бұлшықет қоршаған
қыртыс болады. Өңеш түтігінің кеңдігі ұзына бойына бірдей емес. Оның ұзын
бойында үш жерінде түтік тарылып отырады. Бірінші тарлық өңештің бас
жағында, жұтқыншаққа таяу басталады. Екіншісі — өңештің бел ортасында, ал
үшіншісі қарынға құятын сағасы мен аяқтайды. Рак ісігі өңеш бойының бәрінде
де өсуі мүмкін. Бірақ ісік өңештің көбінесе бел ортасы мен төменгі
сағасында жиі кездеседі.
Өңештің негізгі қызметі — ауызда бапталған тағамды қарынға өткізу.
Мұндай қызмет сырттан қарағанда жеңіл көрінгенмен өңешті түрлі науқасқа жиі
шалдықтырады. Өйткені кейде жүрек, өкпе, бауыр ет (диафрагма), кеңірдек
секілді көрші мүшелердің және ауыз сарайының аурулары да өңешке зиянды
әсерін тигізіп отырады.
Қылтамақ ауруы көбінесе организмнің ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Картоптың (ісік) рак ауруы
Жатыр денесіндегі рак аурулары
Тері ауруы
Анемия ауруы
Ісік ауруы
Қояншық ауруы
Ибараки ауруы
Өсімдік ауруы
Бүйректас ауруы
Ньюкасл ауруы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь