Халықты жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету қағидалары, еңбек және жұмыспен қамту саласында кемсітушілікке жол бермеу

1. Кіріспе бөлім:
Жұмыспен қамтылу ұғымы және халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттары.
2. Негізгі бөлім:
Жұмыспен қамту саясатын іске асыру.
2.1. Азаматтардың жұмыс бастылық өрісіндегі құқығы.
2.2. Жұмыссыздарды тіркеу мен есепке алу тәртібі.
2.3. Жұмыссыздарды кәсіби даярлау, олардың біліктілігін арттыру және
қайта даярлау.
2.4. Жұмыссыздарға арналған әлеуметтік кепілдіктер мен өтемдер.
3. Қорытынды бөлім:
Қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру.
Қазақстан Республикасының күшіндегі заңдары, халықаралық нормаларды ескере отырып, азаматтардың еңбекті қоғамдық ұйымдастыру саласындағы конституциялық құқықтарын жүзеге асырудың құқықтық кепілдіктері мен әлеуметтік-экономикалық негіздерін анықтайды. Жұмыспен қамтылу қатынастарын Қазақстан Республикасының Конституциясы, 2001 жылғы 23 қаңтардағы №149-11 «Халықты жұмысқа қамту туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, ұжымдық шарттар мен келісімдер, басқадай нормативтік құқықтық актілер реттейді. Жұмыспен қамтылу туралы заңнама Қазақстан Республикасының азаматтарына, республикада тұрақты қоныс тепкен шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға қатысты.
Нарықтық экономика жағдайында және әртүрлі меншіктер мен шаруашылық жүргізудің ұйымдық-құқықтық формаларының тең құқылы кезінде мемлекет халықты жұмысқа тарту саласындағы өз саясатын жаңаша анықтайды, жұмыспен қамтылуды құқықтық реттеудің жұмысшы күшіне сұраным мен ұсыныстың ара қатынасына негізделген, мүлде жаңа критерийлерін белгілейді.
Жұмыспен қамтылу – азаматтардың өздерінің жеке мұқтаждықтарын қанағаттандырумен байланысты және өздеріне жалақы (табыс) алып келетін, Қазақстан Республикасының Конституциясына, заңдары мен өзге құқықтық актілеріне қайшы келмейтін қызметі. «Өнімді жұмыспен қамтылу» деген ұғым бар, ол – тұрақты экономикалық дамуды және әлеуметтік тиімділікті қамтамасыз ететін жұмыспен қамтылу. Бұл ретте азаматтардың еңбек қызметі, олардың кәсіп, жұмыс түрі мен сипатын таңдауы (ақы төленетін жұмыспен байланысты емес, мысалы – бала тәрбиелеу, үй шаруасымен айналысу, қоғамдық қызмет, т.б.) тек олардың ықтиярына негізделеді. Заңнамада көзделген жағдайлардан басқа реттерде азаматтарды әкімшілік жолмен немесе кез-келген басқадай әдіспен мәжбүрлеуге жол берілмейді.
Атап айтқанда, Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес сот үкімі бойынша жаза орындағаннан және төтенше немесе соғыс жағдайларынан басқа кездерде мәжбүрлеп жұмыс істетуге тыйым салынған.
Қысқаша айтқанда жұмыспен қамтылу дегеніміз – азаматтардың жеке қажеттерін қанағаттандыруға байланысты және оларға табыс немесе кіріс әкелетін Конституцияға, заңдарға, өзге де нормативтік құқықтық актілерге қайшы келмейтін қызметі.
Азаматтардың қызметі, олардың мамандық, жұмыспен қамтылу, соның ішінде ақы төленетін жұмысты атқарумен байланысты емес жұмыспен қамтылу түрі мен сипатын талдап алуы олардың еріктілігіне ғана негізделген. Заңдарда көзделген реттерден басқа кезде азаматтарды еңбек етуге әкімшілік жолмен және өзге де күштеудің кез келген нысандарына жол берілмейді. «Әркімнің еңбек ету бостандығына, қызмет пен кәсіп түрін еркін таңдауына құқығы бар. Еріксіз еңбекке соттың үкімі бойынша не төтенше жағдайда немесе соғыс жағдайында жол беріледі» делінеген Қазақстан Республикасы Конституциясында.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. – Алматы: Юрист, 2007
2. Қазақстан Республикасының Еңбек Кодексі. – Алматы: Юрист, 2007. – 108 б.
3. Абжанов К.А.
Трудовой договор. М.: Юридическая литература, 1964.
4. Абузярова Н.А.
Комментарий к Закону «О труде в Республике Казахстан». – Алматы: Жеті жарғы, 2001.
5. Абузярова Н.А.
Обеспечение законности в трудовых отношениях. Алматы: Жеті жарғы, 1997.
6. Айымханова Н.М.
Еңбек заңдарының негізгі ережелері /оқу құралы/. – Республикалық баспа кабинеті, Алматы, 1998.
7. Айымханова Н.М.
Қазақстан Республикасының Еңбек құқығы: Оқу құралы – Алматы: Жеті жарғы, 2002. – 240 бет.
8. Бейсенов С.Д., Мухамбетова Т.И.
Рынок и проблемы занятости в Республике Казахстан. Алматы, 1992.
9. Берешов С.Х., Молдажанов Р.М., Яковлев Г.А.
Коллективные договоры на предприятиях Республики Казахстан: - Алматы: «Аян-Әдет», 1998.
10. Бухарбаева С.А.
Защита интересов человека труда как один из главных принципов трудового права //Право и государство. 1999. №2. С.64.
11. Глазырин В.
Трудовой договор (контракт) //Хозяйство и право. 1993. №6. С. 67-68.
12. Дмитрова С.А.
Правовые проблемы труда и занятости населеня. Алматы: Жеті жарғы. 1997.
13. Егоров В.В.
Право на труд рабочих и служащих: теория и практика. М., 1986.
14. Зайкин А.Д.
Трудовое право: проблемы на пути к рынку // Вестник Московского университета. Серия 11. Право. 1992. №4.
15. Иванов С.А.
Трудовое право и рыночная экономика //Вестник Московского университета. Серия 11. Право. 1992. №4.
16. Иосифиди Д.Г.
Формы труда и их правовое опосредствование // Государство и право. 1992. №11.
17. Мухитдинов А.Н.
Контрактная форма регулирования трудовых отношений; Дис. ... канд. юрид. наук. Алматы, 1994.
18. Назарбаев Н.Ә.
Қазақстан-2030. Барлық қазақстандықтардың гүлденуі, қауіпсіздігі және тұрмыс жағдайының жақсаруы. Ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. //Каз. правда. 1997. 11 октябрь.
19. Нургалиева Е.Н.
Еңбек құқығының кейбір тақырыптарын оқып-үйренушілерге көмек. Алматы: Жеті жарғы, 1997.
20. Нургалиева Е.Н., Нурмагамбетов А.М.
Комментарий и Закону Республики Казахстан «О труде в Республике Казахстан». – Алматы: ТОО Баспа, 2000.
21. Нургалиева Е.Н.
Механизм правового регулирования труда: Алматы: Жеті жарғы, 1996.
22. Нургалиева Е.Н.
Трудовое право в новых условиях хозяйствования. Алматы: Наука, 1990.
23. Уваров В.Н.
Қазақстан Республикасының Еңбек құқығы, оқулық. – Алматы: ҚазГЗУ, 2002. – 545 бет.
24. Шайбеков Д.К.
Трудовое право Республики Казахстан. Алматы, 1996.
        
        ҚАЗАҚ ГУМАНИТАРЛЫҚ ЗАҢ УНИВЕРСИТЕТІ
АЗАМАТТЫҚ ІС ЖҮРГІЗУ, ЖЕР ЖӘНЕ ЕҢБЕК ҚҰҚЫҒЫ КАФЕДРАСЫ
КУРСТЫҚ ... ... ... қамтуды қамтамасыз ету
қағидалары, еңбек және жұмыспен қамту
саласында кемсітушілікке жол бермеу
Орындаған:
Жанесенова А
Қабылдаған:
АСТАНА – 2010
ЖОСПАР
1. ... ... ... ... және ... жұмыспен қамту
саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттары.
2. Негізгі бөлім:
Жұмыспен қамту саясатын іске асыру.
2.1. ... ... ... ... ... ... тіркеу мен есепке алу тәртібі.
2.3. Жұмыссыздарды кәсіби даярлау, олардың біліктілігін арттыру
және
қайта даярлау.
2.4. Жұмыссыздарға арналған әлеуметтік кепілдіктер мен өтемдер.
3. Қорытынды бөлім:
Қоғамдық ... ... ... қамтылу ұғымы және халықты жұмыспен қамту саласындағы
мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттары
Қазақстан Республикасының күшіндегі ... ... ... ... ... ... қоғамдық ұйымдастыру
саласындағы конституциялық құқықтарын жүзеге асырудың құқықтық ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Конституциясы, 2001 жылғы 23
қаңтардағы №149-11 «Халықты ... ... ... Қазақстан Республикасының
Заңы, ұжымдық шарттар мен келісімдер, басқадай нормативтік ... ... ... ... туралы заңнама Қазақстан Республикасының
азаматтарына, республикада тұрақты қоныс тепкен шетелдіктер мен ... ... ... ... ... және ... ... мен
шаруашылық жүргізудің ұйымдық-құқықтық формаларының тең құқылы ... ... ... ... ... өз саясатын жаңаша анықтайды,
жұмыспен қамтылуды ... ... ... күшіне сұраным мен ұсыныстың
ара қатынасына негізделген, мүлде жаңа критерийлерін белгілейді.
Жұмыспен ...... ... жеке ... ... және өздеріне жалақы (табыс) алып ... ... ... ... мен өзге құқықтық
актілеріне қайшы келмейтін қызметі. «Өнімді жұмыспен ... ... ... ол – ... ... ... және әлеуметтік тиімділікті
қамтамасыз ететін жұмыспен ... Бұл ... ... ... ... ... ... түрі мен сипатын таңдауы (ақы төленетін жұмыспен
байланысты емес, мысалы – бала тәрбиелеу, үй ... ... ... т.б.) тек ... ... негізделеді. Заңнамада көзделген
жағдайлардан ... ... ... ... ... немесе кез-келген
басқадай әдіспен мәжбүрлеуге жол берілмейді.
Атап айтқанда, Қазақстан Республикасының Конституциясына ... ... ... жаза ... және ... ... ... жағдайларынан
басқа кездерде мәжбүрлеп жұмыс істетуге тыйым ... ... ... ... ... – азаматтардың жеке
қажеттерін ... ... және ... ... ... ... ... заңдарға, өзге де нормативтік құқықтық актілерге
қайшы келмейтін қызметі.
Азаматтардың қызметі, олардың мамандық, жұмыспен ... ... ақы ... ... ... ... емес ... қамтылу
түрі мен сипатын талдап алуы ... ... ғана ... ... ... ... кезде азаматтарды еңбек етуге әкімшілік
жолмен және өзге де күштеудің кез келген ... жол ... ... ету ... ... пен кәсіп түрін еркін ... бар. ... ... соттың үкімі бойынша не төтенше жағдайда немесе
соғыс жағдайында жол беріледі» ... ... ... ... ... ... ... белгіленген.
Оларға мыналар жатады:
- жеке еңбек шартымен жұмыс істейтін, оның ішінде толық, ... ... ... ... ... үшін ... ... немесе өзге де
ақы төленетін жұмысы (қызметі). Кірісі бар ... ... ... ... өз ... жұмыспен айналысатындар;
- қосалқы кәсіпшілікпен айналысатындар және өнімді шарттар бойынша
өткізетіндер;
- жұмысты азаматтық-құқықтық сипаттағы ... ... ... ... кооперативтердің мүшелері;
- ақы төленетін қызметке сайланғандар, тағайындалғандар немесе
бекітілгендер;
- ... ... ... Күштерінде, ұлттық қауіпсіздік
органдарында, Ішкі істер министрлігінің ішкі ... ... ... ... ... агенттігінің бөлімдерінде және өзге де
әскери құрылымдарда қызмет атқарып жүрген азаматтар.
Біздің ... ... ... ... әрі ... арқылы қамтылуына жәрдемдесетін саясат жүргізілуін қамтамасыз етеді.
Халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік саясаттың ... ... ... республика азаматтарына, Қазақстанда тұрақты тұратын
шетелдіктер мен азаматтығы жоқ ... ... пен ... ... ... бірдей мүмкіндіктерді, әділ де ... ... ... ... қорғауды қамтамасыз етуге;
2) нәтижелі жұмыспен ... ... ... ... ... орындарын ашуға;
3) білім беру жүйесін ... ... ... ... ... ... отырып, оның даму перспективасына сай кадрлар
даярлау ісіне бағдарлауға;
4) азаматтардың заңдарға сәйкес ... ... ... ... ... қолдауға, олардың өнімді және шығармашылық еңбекке
қабілетін дамытуға жәрдемдесуге;
5) бар жұмыс орындарын ... және жаңа ... ... ... ... ... арналған жұмыс орындарын ашатын жұмыс берушілерді
ынталандыруға;
6) уәкілетті орган және жеке жұмыспен қамту агенттігі арқылы ... ... ... жұмыс күшін тартуға, сондай-ақ Қазақстаннан шетелге
жұмыс ... ... ... ... ... шетелдік жұмыс күшін тартуға квота белгілеу жолымен ішкі еңбек
рыногын қорғауға;
9) жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... қолданатын шаралармен ұштастыруға;
10) халықты жұмыспен қамту саласындағы қызметті экономикалық және
әлеуметтік саясаттың басқа да бағыттарымен ... ... ... бірыңғай ақпараттық базасын қалыптастыруға;
12) мемлекеттік органдардың халықты жұмыспен қамтуды ... ... ... мен іске ... жөніндегі қызметін үйлестіріп,
реттеп отыруға және олардың орындалуын бақылауды жүзеге асыруға;
13) республика азаматтарының ... және ... ... ... ... ... мәселелерді шешуді қоса
алғанда, халықты жұмыспен қамту проблемаларын ... ... ... жұмыс берушілер, қызметкерлер және ... ... ... ... ... ... әзірлеу мен іске асыруға
қатысуын қамтамасыз етуге;
15) жұмыспен ... ... ... ... жұмыс
орындарын ашу ісін ынталандыруды ... ... ... және ... жүргізуге.
Сонымен қатар мемлекет азаматтарға халықты жұмыспен ... ... кез ... ... қорғауға және кәсіп пен
жұмысқа ие болуда бірдей мүмкіндіктерді қамтамасыз етуге, ... ... ... органдардың делдалдығы арқылы жұмыс таңдау
мен жұмысқа орналасуда жәрдемдесуге кепілдік береді.
Мемлекет халықтың нысаналы топтарын ... ... ... ... да қамтамасыз етеді. ... ... деп ... ... ... ... және әлеуметтік қорғауды қажет ететін
адамдар ретінде заңмен белгіленген ... ... ... Оларға табысы
аз адамдар, 21 жасқа дейінгі жастар, балалар үйлерінің тәрбиеленушілері,
жетім ... мен ... ... ... 23 ... дейінгілер,
кәмелетке толмаған балаларды тәрбиелеп отырған жалғызілікті, көп балалы ата-
аналар, заңдарда белгіленген тәртіппен асырауында тұрақты күтімді, көмекті
немесе ... ... ... деп ... ... бар азаматтар,
зейнеткерлік жас алдындағы адамдар (жасына байланысты зейнеткерлікке шығуға
екі жыл қалған), мүгедектер, қарулы күштер ... ... ... ... ... және (немесе) мәжбүрлеп емдеу орындарынан босатылған
адамдар және оралмандар жатады.
Жергілікті ... ... ... ... ... мен
жергілікті бюджеттің қаражатына қарай нысаналы топтарға жататын адамдардың
қосымша тізбесін, сондай-ақ әлеуметтік қорғау жөнінде де ... ... ... Жұмыспен қамту саясатын іске асыру
Мемлекеттік жұмыспен қамту саясатын іске асыру мақсатында орталық
атқарушы орган өз құзыреті шегінде ... ... ... ... ... ... рыногының бірыңғай ақпараттық ... ... Ал ... ... ... аймақтық
бағдарламалар әзірлеп тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктер аумағында тұратын
нысаналы топтарды және ... ... ... ... ... жыл
сайын анықтап отырады. Жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті орган
мына арнайы ... іске ... ... ... ... ... мен ... – жұмыс табу
мүмкіндігі туралы, ал жұмыс берушілерге ... ... ... ... ... ... ... азаматтар мен жұмыссыздарға жұмыс таңдауда жәрдемдесуге,
жұмысқа орналасу және оқу үшін ... ... ... рыногы бойынша деректер банкін түзуге;
4) азаматтар өтініш жасаған ... ... 10 күн ... ... ... қоюға;
5) кәсіби бағдарлау ісінде азаматтар мен жұмыссыздарға ... ... ... ... ... ... жұмыстарға жіберуге;
7) еңбек рыногының қажеттіліктеріне сәйкес жұмыссыздарды кәсіптік
оқуға жіберуге;
8) жұмыссызға оның жұмыссыз ретінде ... ... ... халықтың экономикалық тұрғыдан белсенді бөлігіне (жұмыс күшіне)
сұраныс пен ұсынысты талдауға, болжауға және ... ... ... ... ... еңбек рыногының жай-күйі туралы хабарлауға;
10) халықты ... ... ... ... және
нысаналы топтардың жұмыспен қамтылуына жәрдемді қамтамасыз етуге.
Жұмыс берушілердің халықты жұмыспен қамтуға қатысты іс-шаралары
«Халықты жұмыспен ... ... ... ... 2001 ... 23
қаңтардағы Заңының 9-бабында белгіленген. Аталған баптың 2 тармағы жұмыс
берушінің міндеттерін ... ... ... ұйымның таратылуына, адам санының немесе шарттың қысқартылуына
байланысты алдағы уақытта қызметкерлердің жұмыстан босайтыны, босатылатын
қызметкерлердің ... мен ... ... ... және
еңбекақы мөлшері көрсетіле отырып, босатылуы мүмкін қызметкерлердің саны
мен санаттары туралы және олар босатылатын мерзімдер туралы ... ... ... бір ай ... ... ... ... көлемде ақпарат
беруге;
2) бос жұмыс орындары (бос қызметтер) пайда болған ... ... ... күні ... олар туралы уәкілетті органға мәлімет жіберуге;
3) уәкілетті орган берген жолдамаға тиісті ... қою ... ... ... жұмысқа қабылдаудан бас тарту себебін көрсете
отырып, ол туралы дер ... яғни ... ... оған ... ... ... бес жұмыс күні ішінде хабарлауға тиіс. Белгіленген
міндеттерді бұзғаны үшін ... ... ... заң ... ... ... сондай-ақ жеке жұмыспен қамту агенттігінің
жұмысқа орналастыру ісінде халыққа көрсететін ... ... ... ... делдалдығымен уәкілетті орган және жеке жұмыспен ... ... ... Еңбек Кодексінің 148-бабы бойынша Еңбек
делдалдығы
Жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі ... ... ... ... жекеше агенттігі:
1) азаматтарды – жұмысқа тұру мүмкіндігі туралы, ал жұмыс
берушілерді ... ... ... мүмкіндігі туралы хабардар ету;
2) азаматтардың жұмыс таңдауына жәрдем көрсету;
3) азаматтарға бос ... ... ... ... үшін жұмыс
берушіге жолдама беру;
4) еңбек нарығы жөніндегі деректер базасын қалыптастыру;
5) өтініш ... ... ... алу мен ... ... ... ... қызметтер көрсету;
7) жұмыс берушілермен шарттар негізінде жұмысқа орналасу
мәселелері жөнінде өзара ... ... ... ... делдалдығын жүзеге
асырады.
Жеке жұмыспен қамту агенттігі азаматтарға шарттық негізде мынадай
қызметтер көрсетеді:
1) жұмыспен қамту және ... ... ... ... ... беру;
2) бос жұмыс орындарына жұмысқа орналасу мүмкіндігі туралы ақпарат
беру;
3) жұмыс орындарын іздестіруге көмектесу;
4) азаматтарды кәсіптік ... пен ... ... ... жұмысқа орналастыру.
Еңбек делдалдығымен айналысатын жеке жұмыспен қамту агенттіктері
жұмысқа орналастыру, ... ... ашу және ... ... және ... ... іске ... мәселелері бойынша
мемлекеттік органдармен, жұмыс берушілермен өзара іс-қимыл ... ... ... ... және Қазақстанға шетелдік ... ... ... ... ... жеке жұмыспен қамту агенттіктері
республика заңдарына сәйкес лицензия негізінде жүзеге асырады.
Жұмысқа орналастыру кезіндегі ... ... ... ... ... саласында азаматтарға:
1) кемсітушіліктің кез келген нысанынан қорғауға және кәсіп ... ... тең ... қамтамасыз етуге;
2) кәсіптік даярлау, қайта даярлау, біліктілігін арттыруға және
жұмыссыздар үшін ... ... ... ... ... пен ... дамытуға жәрдемдесуге;
4) жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті орган ... ... ... ... ... ... делдалдығын ұйымдастыруға;
5) кәсіптік-бағдарлау қызметтерін көрсетуге, бос орындар мен бос
жұмыс орындары туралы ... ... ... ... беру ... ... нарығында сұранысқа ие
мамандарды даярлауға бағдарлауға;
7) жұмыс күшін мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес өңіраралық ... ... ... ... және жария ету жөніндегі шараларды
әзірлеуге және іске асыруға;
9) инвестициялық келісім-шарттарда инвестордың ... ... ... ... ашу және бар ... ... сақтап қалу жөніндегі
міндеттерін белгілеуге;
10) кәсіптік даярлықты, қайта даярлықты және біліктілікті ... ... ... ... жұмыспен қамту жөніндегі уәкілетті органдардың жұмыс
берушілермен өзара іс-қимылына;
12) нысаналы топтарға ... ... ... ... ... ... етуге кепілдіктер береді.
Азаматтардың жұмысқа орналасу саласындағы құқықтары
Азаматтардың:
1) жұмыс берушілерге тікелей өтініш ... ... ... жұмысқа орналасуына жәрдем көрсететін жұмыспен қамту ... ... ... ... ... ... жекеше агенттігінің
еңбек делдалдығы арқылы қызмет пен кәсіп түрін ... ... ... өзі ... және жұмысқа орналасуға, соның ішінде
шетелден жұмыс іздеуге және жұмысқа орналасуға;
3) жұмыспен қамту ... ... ... ... ... ... ... агенттіктерінен консультациялар мен ақпараттар
алуға;
4) қоғамдық жұмыстарға қатысуға құқығы бар.
Жұмыс берушінің жұмысқа орналастыру ... ... ... ... берушінің:
1) кадрлар іріктеуді жүзеге асыруға;
2) жұмыспен қамту ... ... ... ... еңбек
нарығының жай-күйі және кәсіптік даярлаудың мүмкіндіктері ... ... және ... ... ... ... ... Жұмыс беруші жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті
органға:
қызметкерлердің ұйымның таратылуына, қызметкерлер санының ... ... ... ... ... ... ... туралы
жұмыстан босату басталардан кемінде бір ай бұрын;
қызметкерлерді ... ... ... ... және ... мәселелері жөніндегі уәкілетті орган жіберген азаматтармен
әңгімелесудің нәтижелері ... бес ... күні ... ... ... еңбек рыногын қорғау мақсатында Қазақстан Республикасының
үкіметі республика аумағында еңбек ... ... ... үшін шетелдік
жұмыс күшін тартуға жыл сайын квота белгілейді.
«Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға ... және ... ... рұқсат берудің Ережесі» Қазақстан
Республикасы Үкіметінің 2001 ... 19 ... № 836 ... ... күшін тартуға арналған квота дегеніміз – Қазақстан
Республикасының Үкіметі еңбек ресурстарының теңгеріміне сәйкес жыл ... ... ... ... ... ... жұмыс күшінің
пайызға шаққандағы үлесі. Жергілікті ... ... ... ... ... ... мерзімде жұмыс берушілерді шетелдік жұмыс күшін тарту
қажеттігі туралы алдағы жылға ... ... ... ... ... ... күшін тартуға арналған рұқсат – белгіленген квота
шегінде Қазақстанға әкелу үшін шетелдік ... ... ... ... ... ... ... берушіге беретін құжат. Жұмыс беруші шетелдік
жұмыс күшін тарту үшін рұқсатты орталық ... ... ... ... алғаннан кейін жұмыс беруші тиісті санаттағы және ... ... және ... жоқ ... ... ... ... жеке еңбек шарттарын жасасады. Рұқсаттың болуы мынадай
шетелдік азаматтар үшін талап етілмейді:
1) шетелдік ... ... ... филиалдары мен
өкілдіктердің бірінші басшыларынан;
2) мерзімі бір күнтізбелік жыл ішінде ... 45 ... ... ... ... ... ... тартуға берілетін рұқсат үш санатқа бөлінеді.
1) бірінші санат – ұйымдардың басшы құрамын тартуға;
2) ... ...... тәртіпте құжаттармен расталған
жоғары және орта арнаулы білімі бар ... және жеке ... ... ...... жұмысшыларды тартуға.
Орталық, атқарушы орган рұқсаттың қолданылуын алты айға ... ... ... немесе себебін көрсете отырып, шешімді ... ... ... ... жұмыс күшін тартқаны үшін ... ... ... ... тәртіппен жауаптылыққа тартылады. Жұмыс
беруші жолсыздық байқалған күннен бастап 10 күнтізбелік күн ішінде орталық
және жергілікті атқарушы ... ... ... ... жою ... ... ... туралы ақпарат ұсынуға міндетті.
Шетелдік жұмысшы күштерді ... ... ... ... ... ... байланысты. Бұл жерде әңгіме бір елдік жеке
тұлғаның жұмысқа жалдану мақсатында екінші елге қоныс аударуы жайында ... Бұл ұғым ... деп ... ... ... ... ... және азаматтығы жоқ ... ... ... еңбек және кәсіби қызметпен айналысуының тәртібін
республика Үкіметі анықтайды және олар ... ... ... ... бақылауымен өз қызметін жүзеге асырады, егер ... ... және ... ... ... ... ... Еңбек миграциясын реттеуде ішкі еңбек рыногын ... ... ... тұру қажет. Бірақ, еңбек рыногындағы жағдайларға
байланысты ... ... ... ... ... жіберілген
жұмыскер мигрантты қууға жол берілмейді.
2.1. Азаматтардың жұмыс бастылық өрісіндегі құқығы
Еңбек рыногын ... ... ... ... ... өзгеріске ұшырайды. Мұндай жағдай халықты жұмысқа қамтуды реттеу
және ... ... де, ... ... өрісіндегі
консультациялық құқықтарын іске асырудың тетігін жасауға да, жұмыссыз
қалғандарға әлеуметтік ... және өтем ... ... де ... қамтылу және жұмысқа орналасу мәселелерінің шешімі 2001 жылығы ... № 149-11 ... ... ... ... ... ... көрініс тапқан.
Азаматтардың жұмыс орнын жұмыс ... ... ... ... ... ... не жеке ... тікелей өтініш
білдіру арқылы еркін таңдау құқығы ... ... ... ... ... ... ... беруші мен жұмыс іздеуші адам арасындағы
өзара келісім негізінде қабылданады. Жеке еңбек ... ... ... ... ... заңдарымен реттеледі.
Республика аумағында тұратын әрбір азамат өзінше де ... ... ... ... ... ... көмегімен де жұмысқа орналаса
алады. Еңбек делдалдығы халықтың жұмысқа орналасуына мемлекеттік ... ... жеке ... ... тұруға көмектесуі. Бұл
жағдайда еңбек делдалдығы жұмыс табу, оның түрін таңдау ... сол ... ... ... және кадрларға мұқтаждық көріп отырған, оларды
іздестіруші кәсіпорындарға (мекемелерге, ... ... ... және ... ... ... формаларына
қарамастан көрсетіледі.
Жұмысқа орналастыратын жеке агенттіктер азаматтарға шартты негізде
мынадай ... ... ... ... тұру және ... ... ... кеңес береді; бос жұмыс орындарына тұру ... ... ... ... орнын іздеуге көмектеседі; азаматтарды кәсіби ... ... ... соңынан жұмысқа орналастырады. ... ... ... азаматтардың шетелдерде жұмысқа тұруына және шетелден жұмысшы күшін
Қазақстан Республикасына тартуға ... ... ... ... азаматтардың заңды құқықтарының
қатарына олардың халықты жұмыспен қамту мәселесімен ... ... жеке ... ақыл-кеңес және ақпарат ... ... ... және т.б. ... Заңнамаға сәйкес жұмыссыздар, еңбек
рыногының сұранымына қарай, Республикалық және жергілікті бюджет қаржысының
есебінен, ... ... ... ... қайта даярлықтан өтуге,
біліктілігін көтеруге; қоғамдық жұмыстарға жолдама алуға; атаулы әлеуметтік
көмек ... ... ... ... қамту туралы» Қазақстан Республикасы
Заңының 19, 20 баптары).
Заңнамада азаматтардың шет ... ... ... ... Бұл ... ... ... өз бетінше іздестіріп, шет
елде жұмысқа тұруына да, еңбек жөніндегі мемлекеттік өкілетті ... ... ... жеке агенттіктер тарапынан делдалдық көмек
алуына да мүмкіндік берілген. Азаматтарға шет елдерде ... тұру ... ... ... тәртібі мен шарты Қазақстан Республикасының
заңнамасында анықталған.
Жұмысқа таруға мұқтаж ... үшін ... ... Мысалы, мемлекет азаматтарға олардың жұмыс түрін еркін ... ... ... ... ... барлық формасынан қорғауға және
мамандық және жұмыс алуда бірдей мүмкіндік ... ... ... өкілетті органдар арқылы ... ... ... ... ... ... ... қатар, заңнамада әлеуметтік
қамқорлыққа аса мұқтаж адамдар ... үшін ... ... ... нысаналы топтары).
Жастарды жұмыспен қамтамасыз ету, олардың ... ... іске ... ... ... ... маңызды бағыттарының
бірі. Республика аумағында тұратын жас азаматтарға тегін кәсіби ... ... ... және ... ... ... бос ... орны
жайында ақпарат алуға, ыңғайлы жұмыс табу және жұмысқа ... ... ... делдалдық көмегін пайдалануға; ... ... бас ... және жұмыстан шығарудан қорғауға; кәсіби даярлық,
біліктілікті көтеру кезінде ... ... ... кепілдік алады.
Мемлекет жастардың ... ... өз ... ... асыруына қажетті
жағдай тудырады, жас жұмыскерлердің еңбек ... ... ... ... т.б. ... ... ынтасынан тудырады. Жас
адамдармен жеке еңбек шартын жасағанда жастардың оқу, кәсіби, ... ... ... мүдделері ескерілуге тиіс. Жастардың құқықтары ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерге
жастардың сотқа шағынуға құқығы бар (1991 жылғы 28 маусымдағы «Қазақ КСР-
дағы мемлекеттік жастар саясаты туралы» ... КСР ... 11, 12 ... жастар саясатының негізгі бағыттарының бірі – ... ... және ... ... өрісіндегі кепілдіктерді қамтамасыз ету.
Ол үшін мемлекеттік өкілетті орган меншік ... және ... ... ... ... ... олардың жетім балаларды, денсаулығы
мүмкіндігін шектейтін балаларға білім беретін оқу ... ... ... ... ... ... ... орындарынан босанған
адамдарды; кедей отбасыларының балаларын; армия қатарынан босанған жас
жауынгерлерді ... алу ... ... келеді. Бұл нормалар сақталу
үшін өз кезегінде, жастардың әлеуметтік ... ... ... ... ... ... жаңа нормативтік-құқықтық база керек.
Жастардың өзін өзі ... ... ... үшін оларды шағын және орта
бизнеске тарту, кәсіпкерлікке үйретіп, әсіресе фермерлер мен ауылшаруашылық
өнімдерін өндірушілерге ... ... ... ... және ... ... арқылы жастарды экономикалық жақсарту және олардың ... ... ... ... ... ... жұмысқа орналастыру өрісінде
заңнама бірқатар артықшылықтар қарастырған. ... ... ... ... ... ... отырып және күшіндегі заңнамада
белгіленген тәртіпке сүйене отырып кәсіпорындарда (мекемелерде, ... үшін ... ... брондаудың нормативін жасайды.
Мүгедектердің мүмкіндіктері және сол ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар, цехтар мен
участкелер құрылады. Жергілікті басқару органдары мүгедектердің қоғамдық
ұйымының ... ... ... ... ... ... мүгедектер атқаруға тиісті қызметтер мен кәсіптердің
тізімін бекіте алады.
Үйінде жұмыс істейтін мүгедектерге, сондай-ақ жеке ... ... ... ... үй емес жай ... ... және ... өткізуде қажетті көмек көрсетіледі. (1991 жылғы ... ... ... ... әлеуметтік қорғау туралы» Қазақ КСР
Заңының 30 бабы).
Белгіленген тәртіпте жұмыссыз деп танылған адамдардың да ... ... бар. ... ... ... ... ... жоқ,
қолайлы жұмыс іздеп жүрген және жұмысқа тұруға дайын адамдар жатады.
Өкілетті ... және ... ... жеке ... ... есепке алады.
Тіркелген жұмыссыздар үшін қолайлы жұмыс іздестіру өкілетті
органдар мен жеке ... ең ... ... ... ... ... жұмыссыз азаматтар үшін кәсіби даярлығына, еңбек өтіліне
және бұрынғы мамандығы бойынша ... ... ... ... ... (ақы ... қоғамдық жұмыстарды қоспағанда), денсаулық
жағдайына, жаңа жұмыс орнына көліктің қолайлығына ... ... ... жұмыс деп есептеледі. Көліктің қолайлылығын тиісті атқарушы орган
айқындайды.
Бірінші рет ... ... ... ... ... ... жоқ, сондай-
ақ, екі жылдан астам уақыт бойы жұмысы болмаған адамдар үшін – ... ... ... ... ... ... ал ... жұмыс беру мүмкін
болмаған жағдайда, азаматтардың жас және өзге де ерекшеліктері мен еңбек
туралы заңдардың ... ... ... ақы төленетін жұмысты (уақытша
сипаттағы жұмысты қоса алғанда) лайықты жұмыс деп есептеуге болады.
Және де жұмыссыздың кәсіби ... ... ... ... ... ... бар екендігін атап өткен жөн. Егер жұмыс
іздеушіде қажетті кәсіби біліктіліктің жоқтығынан оны ... ... ... ... ... оны ... оқу ... жібереді.
Жұмыссыздарды кәсіби даярлау, қайта даярлау және олардың біліктілігін
көтеру еңбек рыногындағы ... ... ... және ... ... есебінен, білім беру жүйесінің ... ... ... ... беру ... жүргізуге құқығы бар
кәсіпорындарда жүзеге асырылады. Жұмыссыздарды ... үш ... ... оған ... ... оқытатын ұйым және жұмыссыз адам қатысады.
Жұмыспен қамтылу өрісіндегі азаматтардың құқықтарының ... 2001 ... 23 ... ... ... ... туралы»
Қазақстан Республикасының Заңында (5, 7, 12 ... ... ... ... ... ... етіледі, оған еңбек жөніндегі мемлекеттік
өкілетті органдардың, жеке агенттіктердің және ... ... ... ... ... әрекеттеріне сотқа шағымдану да жатады.
Сонымен, азаматтардың жұмысқа орналасу құқығы олардың өз бетімен
немесе еңбек ... ... ... жеке агенттіктер арқылы жұмысқа
орналасу мүмкіндігі, еңбек рыногының сұранымына, ... ... ... ... ... кәсіби даярлықтан, қайта даярлықтан
өтуге, біліктілігін көтеруге құқығы арқылы көрініс табады. Бұл ... және ... ... ... халықты
жұмыспен қамту өрісіндегі мемлекеттің саясаты мен арнайы заңнамалар арқылы
қамтамасыз етіледі.
2.2. Жұмыссыздарды тіркеу мен есепке алу ... ... ... ... азаматтар жұмысқа орналасуына
жәрдемдесу туралы ... ... және жеке ... ... ... ... ... іздестіруге өтініш жасаған жұмыссыз азаматтардан оларды
тіркеу үшін мынадай ... ... ... жеке бас куәлігі (паспорты),
әлеуметтік жеке кодының ... ... ... ... ... ... құжаттар, салық төлеуші тіркеу нөмірі (СТТН). Шетелдіктер мен
азаматтығы жоқ адамдар аталған құжаттарға қоса шетелдіктің ықтиярхатын, ал
азаматтығы жоқ адам ... жері ... ... ... ... ... өткізеді.
Заңда көрсетілген құжаттар табыс етілген күннен бастап он
күнтізбелік күннен кешіктірмей ... мен жеке ... ... ... ... ... ... бекітетін дербес есеп карточкасына
(деректердің компьютерлік базасына) ... ... ... жері бойынша тіркелген жұмыссыз азаматтар күнтізбелік
он күн ішінде кемінде бір рет уәкілетті органда, ал селолық елді ... ... ... бір рет ауыл ... ... (селолық) округ
бөлімінде белгіленуге тиіс.
Уәкілетті орган ... ... ... ... ... ... жұмыстың ұсынылған екі түрінен жазбаша түрде ... ... ... ... ... ... бастап бес жұмыс күні
ішінде дәлелсіз себептерменұсынылған жұмысқа орналасуға немесе оқу орнына
келмегенде;
3) шақыру бойынша ... ... ... алу үшін екі жұмыс күні
ішінде дәлелсіз себептермен уәкілетті органға келмегенде;
4) уәкілетті органның ... ... ... жұмысқа қатысуды
немесе оқуды дәлелсіз себептермен өз бетінше тоқтатқанда;
5) ... ... ... ... ... тұру мерзімдерін
дәлелсіз себептермен бұзғанда;
6) жұмыссыз басқа жерге көшкенде;
7) жұмысқа орналасқан немесе заңға сәйкес жұмыссыз адам ... деп ... ... бас ... айыру түріндегі жазамен сотталғанда
не сот шешімі бойынша мәжбүрлеп емдеуге жіберілгенде;
9) республика ... ... ... тағайындалғанда.
Заңда белгіленген тәртіп негізінде есептен шығарылған жұмыссыздар
есептен шыққан күннен бастап отыз ... күн ... соң ... органда тіркеле алады.
Заңның 17-бабы тіркелген жұмыссыздарға мынадай міндеттер жүктейді:
1) заңды сақтауды;
2) уәкілетті органдарға ... ... ... ... жеке
мерзімдерін сақтауды;
3) уәкілетті орган берген жұмысқа жолдаманы алған күннен бастап
бес ... күні ... ... орналасу мәселесі бойынша жұмыс берушіге
өтініш ... ... ... жерін ауыстырғаны;
тұрақты, уақытша, маусымдық жұмысқа, азаматтық-құқықтық сипаттағы
шарттар ... ... ... қызметпен шұғылданғаны;
ұйымдық құқықтық нысаны мен меншік нысанына қарамастан, ұйымға
құрылтайшы болғаны;
мүгедектік тобы белгіленгені немесе оның өзгергені;
зейнетақы ... және өзге де ... қоса ... ... ... ... істеу тәртібіне ықпал ететін өзгерістер
туралы мәліметтерді дер кезінде, яғни бес ... күні ... ... ... бабында белгіленген мәліметтерді жасырған немесе көрінеу
жалған мәліметтер немесе жасанды құжаттар енгізген ... ... ... және заң актілеріне сәйкес жауапқа тартылуы мүмкін.
Тіркелген жұмыссыз азаматтар үшін лайықты жұмыс ұғымы ... ... Заң ... лайықты жұмыс деп тіркелген жұмыссыз ... ... ... еңбек стажына және бұрынғы мамандығы ... ... ... ... орнының жағдайларына, денсаулық жағдайына, жаңа
жұмыс орнына көліктің қолайлығына сәйкес келетін жұмысты ... ... ... ... ... айқындайды. Сонымен қатар бірінші рет
жұмыс іздеп жүрген, бірақ кәсіби (мамандығы) жоқ, екі ... ... ... ... болмаған адамдар үшін алдын-ала кәсіптік даярлықты талап ететін
жұмысты, ал ондай жұмыс беру мүмкін болмаған ... ... ... өзге де ... мен ... ... ... талаптары ескерілетін
басқа ақы төленетін жұмысты ... ... ... қоса алғанда)
лайықты жұмыс деп есептеуге болады.
«Халықты жұмыспен қамту туралы» Заңның 13-бабы ... ... ... ... белгілейді. Азаматтардың:
- жұмыс берушіге, уәкілетті органға не жеке жұмыспен ... ... ... ... ... ... ... еркін таңдауға;
- өз бетінше жұмыс іздестіруге және ... ... ... ... органдардан және жұмыспен қамту ... және ... ... ... жұмыстарға қатысуға;
- мемлекеттік органдардың жеке агенттіктердің және ... ... ... ... ... ... ... немесе сотқа шағымдануға құқығы бар. Сондай-ақ,
азаматтар жұмысынан айрылу (жұмыссыздық) жағдайына ерікті сақтандыру шартын
жасасуға құқылы.
Заңға ... ... ... әлеуметтік қорғау үшін оның
мынадай түрлерін көрсетеді:
- жұмысқа орналасуға жәрдемдесу;
- жұмыссыздар үшін кәсіби даярлау, біліктілікті ... ... және ... ... ұйымдастыру;
- қоғамдық жұмыстарда істейтін жұмыссыздардың еңбегіне ақы төлеу;
- табысы аз азаматтарға жататын жұмыссыздарға заң ... ... ... ... ... көрсету.
2.3. Жұмыссыздарды кәсіби даярлау, олардың біліктілігін арттыру және қайта
даярлау
Жұмыссыздарда қажетті кәсіби біліктіліктің ... ... ... мүмкін болмаған жағдайда, уәкілетті орган ... ... ... ... ... және ... даярлауға жібереді.
Жұмыссыздарды кәсіби даярлау, олардың біліктілігін ... және ... ... ... ... Республикасының Үкіметі белгілеген
тәртіппен еңбек рыногының қажеттілігі ескеріле ... ... ... ... ... ... ... органның жолдамасы
бойынша білім беру ұйымдарында не ... беру ... ... ... ... ... даярлауды олардың ... және ... ... ... мен ... ... ... Үкіметінің 2001 жылғы 19 маусымдағы № 836 қаулысымен
бекітілген «Жұмыссыздарды кәсіби даярлауды, біліктілігін арттыруды және
қайта ... ... мен ... ... ... орган жұмыссыздарды кәсіби даярлауды, біліктілігін
арттыруды және қайта даярлауды жүзеге ... үшін ... ... кезінде:
1) ұйымдардың білім беру ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруын;
2) жұмыс берушінің жұмыс күшінің сапасына, сондай-ақ ... ... ... ... арттыруға және қайта даярлауға,
олардың біліктілігін арттыруға және қайта ... ... ... ... ... ұйымдастыруға қатысуын;
4) білім беру қызметіне лицензиясының болуын ... ... ... ... олардың біліктілігін арттыруға
және қайта даярлауға жіберу, егер өздерінде қажетті кәсіби біліктілігі
болмауынан ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Уәкілетті органның кәсіби даярлауға, ... ... және ... ... ... Үлгі шартының нысанын жұмыспен қамту
мәселелері жөніндегі орталық атқарушы орган бекітеді.
Жұмыссыздарды кәсіби даярлаудың, олардың ... ... ... ... ... ... ... мен міндеттері шартқа
сәйкес оқу бағдарламасына қарай белгіленеді.
Оқу мерзімдері жұмыссыздарды бастапқы даярлаудан және ... ... ... – алты ... ал ... біліктілігін
арттыру кезінде үш айдан аспауы тиіс. Ұйымдар ... ... ... ... ... үлгермеген;
- оқу орнының ішкі тәртібін бұзған;
- заңдарда ... ... да ... ... ... ... құқылары бар. Жұмыссыздарды оқудан шығарған жағдайда ұйым
уәкілетті органды алдын ала хабардар етуі ... ... оқу ... қайта есептеу жүргізеді, бұл ретте көрсетілген қызметтердің нақты
орындалған көлемі ғана ақы ... ... ... өз бетінше дәлелсіз
себептермен тоқтатқан, сондай-ақ оқудан ... ... ... қайта тіркелген күннен бастап бір жыл өткеннен кейін ғана оқуға
қайтадан жіберілуі мүмкін.
Халықтың ... және ... ... ... ... ... ... күштерін дамытып, оларды ұтымды орналастыруға,
еңбек ресурстарының жинақтылығын көтеруге, уақытша және өз бетімен жұмысты
дамытуға, бар орындарды сақтауға және жаңа ... ... ... жұмыстың
икемді тәртіптерін қолдауға бағытталған шараларды және басқа да ... ... ... Бұл ... ... ... ... құқықтары
мен мүдделерін сақтау негізінде халықтың жұмыспен қамтылуын құқықтық жолмен
реттейді, тиісті мемлекеттік кепілдіктер ... ... ... мен ... ... органдары
жұмыскерлер мен жұмыс берушілердің өкілдерін қатыстыра отырып республиканы
әлеуметтік-экономикалық дамытудың индикативтік жоспарлары негізінде ... ... ... ... және бекітеді.
Онда мыналар көзделеді: халықты жұмыспен қамту деңгейін көтеру;
жұмысшы ... ... мен ... теңестіру шаралары; халықтың әлеуметтік
қолдауды керек ететін нысаналы тобын жұмыспен қамтуды ұйымдастыру; қосымша
жұмыс орнын ашатын ... және орта ... ... ... ... еңбек рыногындағы мұқтаждықты ескере отырып жұмыссыздарды ... және ... ... икемді жүйесін ұйымдастыру; қоғамдық
жұмыстарды ұйымдастыру және жетілдіру; ... ... ... ... жергілікті атқару органдарының ролін көтеру шаралары;
өкілетті органның жұмыс берушілермен, қоғамдық бірлестіктермен, ... жеке ... ... ... және ... ... ... бойынша жұмысын үйлестіру; жұмыспен қамту мәселелеріне қатысты
ақпараттық базаны жетілдіру; инвестициялық бағдарламалар жасағанда ... ... ... ... ... жұмыс орнын құру. Бұл ретте
халықты ... ... ... ... ... ... бюджеттер, сондай-ақ республиканың күшіндегі заңнамасына сәйкес
өзге де көздер есебінен жүзеге асырылады.
Жергілікті атқарушы органдар, тиісінше, жұмысқа ... ... ... олардың орындалуын қамтамасыз ... ... ... ... ... Республикасының экономикалық және
әлеуметтік ... ... ... ... дайындалады. Ал,
жұмыспен қамту ... ... ... келсек, ол республикалық
және жергілікті бюджеттер қаражаты ... ... ... Бұл ... ... кәсіби даярлау және қайта даярлау, олардың жұмысқа
тұруына көмектесу шаралары жайында болып ... ... ... ... мәліметтер жинақтайтын ақпараттар базасын құруға және ... ... ... ... ... ... ... көмек
көрсету үшін де қаржылық көмек қарастырылған.
Еңбек және ... ... ... министрлігі, орталық атқару
органы ретінде еңбек, халықты ... ... ... ... ... халыққа атап көмек көрсету саласындағы мемлекеттік стратегияны
жүзеге асыруға өкілеттік алған ... ... Бұл ... халықты
жұмыспен қамту мәселесіне ... ... ... ... ... өкілетті органдар халықты жұмыспен қамту өрісіндегі
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... асырылуын қамтамасыз етеді. Орталық атқару ... ... ... ... құқықтық мәртебесі мен жауаптылығын
Қазақстан Республикасының Үкіметі, аймақтық өкілетті органдардікін – ... ... ... ... атқару органы өз өкілеттігі шегінде аймақтық өкілетті
органдарға әдістемелік және ұйымдық басшылық ... ... ... еңбек
рыногы бойынша мәліметтердің тұтас ақпараттық базасын құру ... ... ... сұраным мен ұсыныстарға болжам жасайды, талдау
жүргізеді, халықты, және ... ... ... ... ... ... халықты жұмыспен қамтудың республикалық
бағдарламасын ... ішкі ... ... ... ... ... жобасын қарауға қатысады; белгіленген тәртіпте шет елдерден
жұмысшы күшін тарту, сондай-ақ ҚР-дан шет ... ... ... ... ... береді, оны тоқтатады және ... ... ... ҚР
аумағында еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шет елдерден ... ... ... ... ... мөлшер (квота) шегінде жұмыс
берушілерге рұқсат береді; ... ... ... ... даярлаудағы
қажеттілікті және оларды жұмысқа ... ... ... ... ... ... базасын қалыптастырады («Халықтың жұмыспен
қамтылуы туралы» Заңның 6 ... ... ... ... ... ... өздеріне
жүгінген азаматтарға және жұмыссыздарға жұмыс табудың мүмкіндігі, ал ...... ... қамтамасыз ету мүмкіндігі жайында ақпарат
беруге; азаматтарға және жұмыссыздарға ... ... ... ... ... орналасу және оқу үшін жолдама беруге; еңбек рыногы бойынша
деректер банкін ... ... ... ... ... ... 10 ... тіркеуге, оларды есепке қоюға; кәсіби ... ... мен ... ... ... ... жұмыссыздарды
олардың келісімімен қоғамдық жұмыстарға жіберуге; еңбек рыногының
қажеттілігіне ... ... ... ... ... ... ... мен ұсынымды талдауға, болжауға және халыққа, жергілікті ... ... ... ... ... жай-күйі туралы хабарлауға;
халықты жұмыспен қамтудың аймақтық бағдарламаларын және нысаналы топтардың
жұмыспен ... ... ... ... арнайы іс-шараларды іске
асыруға міндетті («Халықтың жұмыспен қамтылуы туралы» Заңның 8 бабы).
Өздеріне жүктелген функцияларды орындауы, ... ... ... үшін ... ... ... аймақтық өкілетті органға мынадай
өкілеттік берілген:
- жергілікті атқару органдарына ... ... ... ақы ... ... ... ... және ұйымдастыру жөнінде
ұсыныс жасауға;
- оқыту мәселесімен айналысатын ... ... ... білім беру ұйымдарынан, мамандар даярлайтын, қайта даярлайтын
және ... ... ... ... ұйымдардың оқу курстарынан
түлектердің жұмысқа тұрғандығы жайында мәліметтер, оқытылып жатқан ... ... ... ... ... бойынша дайындалған және
дайындалуы жоспарланған ... саны ... ... ... ... ... берушілер де халықты жұмыспен қамтамасыз
етуге белсене қатысады. Тек кәсіпорынның, ... ... ... жұмыс беретін басқа да жеке және заңдық тұлғалар деңгейінде ғана, айта
келгенде, азаматтарды жұмыспен ... және ... ... ... Ал ... берушілер мемлекеттік жұмыспен ... ... ... ... туралы заңдарға сәйкес жеке еңбек шарттары мен ұжымдық
шарттардың талаптарын сақтай ... ... ... ... ... кәсіби даярлау және өндіріс ішінде оқыту жүйесін дамыту;
құрылымдық өзгерістер барысында ... ... ... ... және ... ... қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыруға ... ... өз ... ... ... ... ... орналастыру мәселесі бойынша өтініш жасаған адамдарды
ұйымдарда белгіленген ... ... сай бос ... ... күшіндегі заңнамаға сәйкес қызметкерлерді сақтандыру ... ... ... қамту туралы» Заңның 9 бабы).
Жұмыс берушілерге кемінде бір ай ... ... ... ... ... ... мүмкін жұмыскерледің саны, санаттары, лауазымы
мен мамандығы, жұмыстан босатылатын мерзімі көрсетілген ақпарат беру; ... ... ... ... бола ... жағдайда, талаптарға сәйкес
үш күн аралығында ұйымдарда белгіленген мамандықтар бойынша мәлімет ... ... ... ... ... жұмысқа қабылдағанда жұмыс беруші
оны қай күні жұмысқа орналастырғандығы жайында сол ... бес ... ... ... ... ... Ал, ... алудан бас тартқан
жағдайда жұмыс беруші уәкілетті орган ... ... ... қай ... және ... алудан бас тартудың себебін көрсетеді.
2.4. Жұмыссыздарға арналған әлеуметтік кепілдіктер мен өтемдер
Жұмыссыздар үшін әлеуметтік кепілдіктер мен ... ... ... ... жалпы түсінігі – қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... және
басқа да заңды негіздер) байланысты экономикалық ... ... және ... ... еңбекке қатысу арқылы өзін ... ете ... ... ... ... ... игіліктерге қол
жеткізуін және бақуаттылықтың белгілі бір ... ... ... ... жүйесі. Ал, нақты, арнайы мағынада алсақ, ол – ... бар, ... жоқ, ал ... ... ынталы адамдарға мемлекет
тарапынан көрсетілетін ... ... және ... ... ... заңнамаға сәйкес мынадай әлеуметтік қамқорлық көрсетіледі: а)
жұмыссыздардың жұмысқа тұруына көмектесу; б) ... ... ... ... ... және жұмыссыздар үшін қоғамдық жұмыстар ұйымдастыру; в)
қоғамдық жұмыспен айналысатын жұмыссыздардың еңбекақысын төлеу; г) ... ... ... ... заң ... ... ... әлеуметтік көмек көрсету. («Халықты жұмыспен қамту туралы» Заңның ... ... ... ... ... берілген
санаттарының да алуға құқығы бар. Әлеуметтік көмек ... ... ... ... ... Заңнамасы анықтайды.
Жұмыссыз азаматтарға әлеуметтік қамқорлық көрсетудің бір түрі –
олардың ... ... ... ... ... ... ... мәселелері
жөніндегі уәкілетті орган, сондай-ақ еңбек делдалдығының айналысатын жеке
агенттіктер көрсетеді. Делдалдық көмек, сондай-ақ, ... ... ... үшін ... ... даярлық, қайта даярлық және біліктілікті көтеру кезінде
жұмыссыздарға әлеуметтік қамқорлық ... ... мен ... ... ... адамдар қажетті кәсіби мамандық алу үшін не
бұрынғы кәсіби мамандығы ... ... ... ... ... ... және ... жөніндегі уәкілетті органның жолдамасымен
оқу орындарында оқиды. Жұмыссыздарды оқытқанда еңбек рыногының мұқтаждығы
ескеріледі және ол оқу заңнамада ... ... ... ... ... ... қаржыландырылады.
Еңбек ақы төлеу түріндегі әлеуметтік ... ... ... ... ... жүргендеріне де ақы төленетін
қоғамдық жұмыстарға қатысушы адамдарға еңбек, ... ... ... туралы заң актілері таралады. Мысалы, қоғамдық жұмыстарымен
айналысатын жұмыссыздардың ... ақы ... ең аз ... кем ... белгіленеді.
Азаматтар жұмысын жоғалтып алған жағдайда өз еркімен сақтандыру
шартын ... ... ... ... мен реті ... заңнамасында анықталады. Өз кезегінде жұмыс берушілер
жұмыскерлерді олардың жұмысты ... ... ... ... ... ... ... шарттарда және күшіндегі ... ... ... ... болса басқа жерге қоныс тебуге
келісім бере алады. Бұл жағдайда ... ... ... жөніндегі
уәкілетті орган, еңбек рыногындағы жағдайды ескере отырып азаматтардың және
олардың ... ... жаңа ... орны бойынша басқа жерге қоныс
аударуына көмектеседі. Жұмыскерді еркімен қоныс аударуға көндірген ... оған және оның ... ... ... ... шығындарды
өтейді. Азаматтардың өз еркімен қоныс аударуларын ұйымдастырудың тәртібі
мен реті Қазақстан ... ... ... ... ... ... және ... құрылысын және іске қосылуын қамтамасыз ету үшін Қазақстан
Республикасының Үкіметі мен жергілікті ... ... сол ... ... ... жасайды, онда өз еркімен қоныс аударуға
келіскен ... және ... ... ... ... ... беру жағы ... жұмыспен қамтамасыз ету тетігі заңнамада қарастырылған.
Бұған, бәрінен бұрын, ... ... ... ... ... ... ... орналасуы туралы заңнаманы мемлекттік және
қоғамдық бақылауға алу жатады. Бұл бақылаудың ...... ... ... ... ұйымдық-құқықтық формасына қарамастан барлық
кәсіпорындардың (мекемелердің, ... ... ... ... 23 ... ... ... қамту туралы» Қазақстан
Республикасы Заңының талаптарын және басқа оған ... ... ... ... қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасы халқының
жұмыспен қамтылуы ... ... ... ... ... қамту мәселелері жөніндегі орталық атқарушы және аймақтық өкілетті
органдар, халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі ... ... ... ... инспекциялары, жергілікті атқару органдары жүзеге
асырады. Қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... заңнаманың бұзылуына кінәлі жеке
және заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының ... ... ... ... деңгейіне және келген залалдың мөлшеріне қарай ол
жауаптылық: тәртіптік, материалдық, ... және ... ... ... ... заң ... туралы Кодекстің 94 бабы).
Халықты жұмыспен ... ... осы ... 94 ... заң ... ... ... еңбек жөніндегі орталық атқарушы
органның және ... ... ... инспекциялары қарайды. Еңбек
инспекторларына кінәлі адамдарды заңнамада ... ... ... ... құқығы берілген (Әкімшіліктік заң ... ... 224-1 ... ... ... ... жұмыстар деп орталық және жергілікті атқарушы органдар
ұйымдастыратын, ... ... ала ... ... талап етпейтін,
әлеуметтік пайдалы бағыты бар және ... ... ... қамтамасыз
ету үшін жұмыспен қамту жөніндегі уәкілетті органдардың жолдамасымен олар
орындайтын еңбек қызметінің түрлері түсініледі.
Ақылы қоғамдық ... ... ... ... еңбек, зейнетақымен қамсыздандыру және сақтандыру ... ... ... ... ұйымдарда орталық және ... ... ... және олар ... және ... ... жұмыс берушілердің өтініші бойынша солардың
қаражатынан қаржыландырылады.
Азаматтардың қоғамдық жұмыстарға қатысуы тіркелген ... ... ... ... ... ... ... кірген
жұмыссыздардың қоғамдық жұмыстарға басым тәртіппен қатысуға құқықтары бар.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 19 маусымдағы № 836 ... ... ... ұйымдастыру мен қаржыландырудың Ережесінің»
10 тармағына сәйкес қоғамдық жұмыстар уақытша жұмыс орындарын ашу жолымен
ұйымдастырылады және олардың ... ... ... ... ... жұмыс орындарының саны іс жүзінде шектелмейді, ... ... ... ... ұйымдастыру үшін тұрақты жұмыс орындары мен бос жұмыс
орындарын пайдалануға ... ... емес ... күні ... және икемді кесте бойынша
жұмысты ұйымдастыру мүмкіндігі;
4) аймақ үшін ... ... және ... ... ... ... жоқ адамдардың уақытша жұмысқа орналасуына
мүмкіндік ... ... ... ... және ... төтенше жағдайлар
зардаптарын жедел жою ... ... ... қоғамдық жұмыстарға
жатпайды.
Халықты жұмыспен қамту саласындағы қоғамдық жұмыс мына мәселелерді
шешуі ... қолы бос ... және ... ... ... етеді және олардың еңбекақы алуына (табыс табуына) көмектеседі.
Қоғамдық жұмыстарды мынадай түрлерге ... ... елді ... ... әлеуметтік және мәдени нысандарды жөндеуде, оларда
жүргізіліп жатқан ... ... ... ... ... ауыл ... ... көрсету; жеміс-жидек базаларында жұмыс
істеу; ... ... және ... ... ... елді ... ... ахуалын жақсартумен ... жол ... және жол ... т.б. ... ... ... ... ұйымдастыру туралы Ережеде берілген (Қазақстан
Республикасы ... 1998 ... 4 ... № 1242 ... ... ерекшелігін және халықтың ... ... ... жергілікті атқару органдары қоғамдық жұмыстар ұйымдастыру
жөнінде шешім қабылдайды. Қолы бос азаматтарды жұмыс орындарымен қамтамасыз
ету ... ... ... ... халықты жұмыспен қамтудың
аймақтық бағдарламасын ... онда ... ... ... ... ... жұмыстардың басты бағыттары аймақтағы
әлеуметтік-экономикалық жағдайдың, аймақтық еңбек ... ... ... ... ... мен ... ... қоғамдық
жұмыстар үшін кадрларға мұқтаж болып отырған ... ... ... ... ... ... ... адамдарды, олардың келісімімен және
еңбек заңнамасының нормаларын сақтай отырып, қоғамдық жұмыстарға жібереді.
Жұмысқа жіберілетін ... ... ... ... ... атқарылатын
ұйымдағы еңбек жағдайын, тәртіпті, ақы төлеу ... ... ... хабарлайды. Қоғамдық жұмысқа қатысуға
келіскен адм мен жұмыс беруші арасында екі айға ... ... және ... ... ... ... ... жеке еңбек шарты жасалынады. Еңбек
шартында ... ... шарт қай ... ... ... және қоғамдық
жұмысты орындау кезіндегі жұмыс уақытының ұзақтығы; және еңбек ақы ... ... ... құралдарымен және ... ... ету; ... ... ... мен ... ... шартын бұзудың реті.
Ақы төленетін қоғамдық жұмыстарға қатысушы адамдарға еңбек туралы
заңнама таралады, ... ... ... ... ... ... бірақ ол ең аз еңбекақыдан кем болмауға тиіс.
Жұмыс орындарын құру. Мемлекет, жұмыс іздеуші адамдарды жұмысқа
орналастыру ... ... ... оның ... ауыл шаруашылығын және экономикалық басқа салаларын дамыту
бағдарламаларына сәйкес жұмыс орындарын құрады.
Белгіленген тәртіпте жұмыссыз деп танылған ... ... ... ... ... ... айналысқысы келетіндер үшін жаңа ... ... ... ... ... мен ... заңнамада
белгіленген. Қазақстан Республикасы Президентінің 1997 ... 6 ... ... ... ... ... ... және оны
жандандыру шаралары туралы» Жарлығында шағын кәсіпкерлікті ... және ... ... ... қызметпен айналысуы
үшін қолайлы құқықтық және экономикалық ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметіне және жергілікті
атқару органдарына ... ... ... ... табылатын шағын
кәсіпкерліктің нығайып, дамуына жан-жақты ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеудің
жеңілдетілген тәртібін енгізу көзделген, мысалы, тіркеу мерзімін және ... ... ... қордың қажетті мөлшерін азайту, мемлекеттік
меншікті шағын кәсіпкерлік субъектілерінің меншігіне тегін беру; жеке ... ... оның ... ... (фермер) қожалығын заңдық
қамтамасыз ету, олардың жеке ... ... ... ... ... ... шағым келтіру тәртібін қарастыру; шағын
бизнестің орталықтары мен ұясын құруға арналған жер ... ... ... кіші кәсіпкерлік субъектілеріне жер учаскелерін бес
жылға ... ... ... ... ... ай сайын жарыс өткізу,
оларға төлемсіз жерді иемдену ... ... ... ... ... оларға міндетті түрде өндіріс ұйымдастыру
көзделіп, шағын ... ... ... ... ету; көп ... бірге тұру талаптарын бұзбау. ... ... ... ... ... ... үйлердегі пәтерлер мен жертөлелерді
қайта жоспарлау рәсімін жеңілдету. Бұл құжаттар ... ... ... ... ... ... кеңес беріп, оларды өндірістік бизнестің негіздеріне
оқытудағы, қажетті нормативтік және ... ... ... ... ... қамтамасыз етудегі жұмысына ... ... ... ... көрсетеді.
Шағын бизнеске мемлекеттік қолдауды ары қарай күшейту, кәсіпкерлік
қызметтің бостандығына кепілдікті нығайту үшін ... ... 1998 ... 27 ... «Азаматтар мен заңды тұлғалардың
кәсіпкерлік қызметпен айналысу бостандығын қорғау ... ... ... ...... бизнесті қолдау Агенттігі құрылды. ... ... ... кәсіпкерлікті дамыту үшін (оның ішінде қаржылық,
техникалық және басқа да ... ... ... ... ... ... ... және оны жүзеге асыруға бағытталған шаралар қабылдау; орталық
және жергілікті атқару органдарының шағын ... ... ... ... ... ... ... бойынша және аймақтарда
шағын кәсіпкерліктің даму үрдісін ... ... ... дамуына
кедергі келтіретін факторларды анықтау; ... ... ... ... ... бақылау жүргізу; несие, инвестиция және
сауда саясатын, ... ... ... ... қатысты
жекешелендіру саясатын қалыптастыруға қатысу.
Жаңа жұмыс орындарын құру және ... ... ... ... ... ... ... органдары мен жұмыспен қамту
мәселесі жөніндегі тиісті өкілетті органдар айналысады.
Жұмыс ... және ... деп ... және жеке
кәсіпкерлікпен айналысуға тілек ... ... ... ... ... ... түрлерін көрсетеді: жеке кәсіпкерліктің түрлері ... және орта ... ... ... ... нормативтік
құжаттармен, әдістемелік құралдармен және басқа әдебиеттермен таныстыру;
аймақтағы жергілікті шикізат ресурстары, ... ... ... ... ... ... сұраным жайындағы ақпараттар мен
жарнамалар беру; кәсіпкерлікпен айналысатын ұйымдардың ... мен ... ... кәсіпкерлікті қолдау ... ... т.б.) ... ... ... ауыл ... үшін ... өңдейтін, оларды буып-түйетін ... және ... ... ... орналасқан жерін көрсету; жеке
кәсіпкерлікті ұйымдастыру үшін қажетті құжаттарды ресімдегенде әдістемелік
көмек көрсету.
Жеке ... анық ... ... ... ... мен ... ... оның білімін, кәсібін, жұмыс
тәжірибесін, қаражат ... ... ... ... оған жеке
кәсіпкерліктің қай түрімен айналысу жөнінде кеңес ... ... ... ... атқару органы тендер негізінде анықталатын
отандық ... ... ... ... ... ... және ... барынша өзекті бағыттары бойынша кепілдеме ретінде техникалық-
экономикалық үлгі негіздеулермен қамтамасыз етеді.
Жеке және ... ... ... ... ... ... белгіленген. Мысалы, мемлекеттік органдардың кәсіпкерлік
қызметтің субъектілерінен ... ... ... ... ... ... бақылау органдары өз бастамалары бойынша ... және ... ... ... ... ... он шақты қызметкері бар шағын ... ... ... ... және заң ... тікелей көзделген жағдайларда ғана
көп дегенде үш жылда ... рет ... ... ... ... 1998 жылғы 27 сәуірдегі «Азаматтар мен ... ... ... ... ... ... қорғау туралы» Жарлығының 1, 2
баптары).
Пайдаланылған заңдар мен ... ... ... ... – Алматы: Юрист, 2007
2. Қазақстан Республикасының Еңбек Кодексі. – ... ... – 108 ... ... ... договор. М.: Юридическая литература, 1964.
4. Абузярова Н.А.
Комментарий к Закону «О ... в ... ... ... Жеті ... 2001.
5. Абузярова Н.А.
Обеспечение законности в трудовых отношениях. Алматы: ... ... ... ... заңдарының негізгі ережелері /оқу құралы/. ... ... ... ... ... ... Н.М.
Қазақстан Республикасының Еңбек құқығы: Оқу құралы – Алматы:
Жеті жарғы, 2002. – 240 ... ... С.Д., ... ... и ... занятости в Республике Казахстан. Алматы,
1992.
9. Берешов С.Х., Молдажанов Р.М., ... ... ... на ... ... ... -
Алматы: «Аян-Әдет», 1998.
10. Бухарбаева С.А.
Защита интересов ... ... как один из ... ... ... ... и ... 1999. №2. С.64.
11. Глазырин В.
Трудовой договор (контракт) //Хозяйство и ... 1993. ... ... ... С.А.
Правовые проблемы труда и занятости населеня. ... ... ... ... ... на труд ... и служащих: теория и практика. М.,
1986.
14. Зайкин А.Д.
Трудовое право: проблемы на пути к ... // ... ... ... 11. ... 1992. ... Иванов С.А.
Трудовое право и рыночная экономика //Вестник Московского
университета. Серия 11. Право. 1992. №4.
16. ... ... ... и их ... опосредствование // Государство и
право. 1992. №11.
17. Мухитдинов А.Н.
Контрактная форма ... ... ... ... канд. юрид. наук. Алматы, 1994.
18. Назарбаев Н.Ә.
Қазақстан-2030. Барлық ... ... және ... ... ... Ел ... Қазақстан
халқына Жолдауы. //Каз. правда. 1997. 11 октябрь.
19. Нургалиева Е.Н.
Еңбек ... ... ... ... ... Жеті жарғы, 1997.
20. Нургалиева Е.Н., Нурмагамбетов А.М.
Комментарий и ... ... ... «О труде в
Республике Казахстан». – Алматы: ТОО Баспа, 2000.
21. Нургалиева Е.Н.
Механизм правового регулирования ... ... Жеті ... Нургалиева Е.Н.
Трудовое право в новых условиях хозяйствования. Алматы:
Наука, 1990.
23. Уваров В.Н.
Қазақстан Республикасының Еңбек құқығы, ...... 2002. – 545 ... ... ... ... Республики Казахстан. Алматы, 1996.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің клиенттермен өзара қарым-қатынасы6 бет
Өндiрiстiк инфрақұрылымды дамытудағы мемлекеттiң реттеушiлiк рөлi15 бет
Ішкi iстер органы7 бет
Қазақстан Республикасы мемлекеттiк қызметшiлерiнiң ар-намыс кодексi туралы5 бет
"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"48 бет
Іскерлік этика құндылықтары мен қағидалары13 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығы қағидаларының түсінігі16 бет
Азаматтық іс жүргізудің қағидалары40 бет
Азаматтық құқықтың қағидалары25 бет
Аудитті жоспарлаудың мақсаты мен қағидалары, сатылары25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь