Табиғи байлықты бағалау әдістері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Табиғи байлықты бағалау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1. Нарықтық бағалау әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2. Ренталық бағалау әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3. Шығындық амал әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4. Альтернативті баға әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
5. Жалпы экономикалық бағалау әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Эколог – экономисттер табиғи ресурстар мен экологиялық қызметтерді бағалағысы, табиғаттың техногендік шешімдермен күресі кезіндегі бәсекелестікті арттырғысы келеді. Бұл барлық табиғи байлықтар мен қызметтер кешенін дәл бағалауға болады дегенді айтпайды. Ғажайып ландшафты қалай бағалау керек? Керемет гүл немесе құстың экономикалық бағалылығын қалай дәл өлшеуге болады? Әрине, бұл мүмкін емес. Көптеген табиғи байлықтарға дәстүрлі нарық, стандартты сұраныс пен ұсыныс жоқ. Мұнда өте маңызды сәт қабылданатын шешімнің зардаптарын алдын ала болжау, ақпаратты алдын ала жинау сатысы және шешім қабылдау үшін оны талдау болып табылады. Табиғи обьекттің экономикалық бағасы неғұрлым жоғары болған сайын, қабылданған әртүрлі бағдарламалар мен жобаларда жүзеге асатын экономикалық шешімнің экологиялық - теңестірілген, қоршаған ортаны қорғау приоритеттері мен табиғи ресурстарды үнемдеуді ескеру ықтималдығы соғұрлым жоғары болады.
1. Под редакцией Гирусова Э.В. Экология и экономика природопользования. Москва, 2003г.
2. Охрана окружающей среды. Сборник нормативных правовых актов. Алматы, 2004г.
        
        Табиғи байлықты бағалау әдістері
МАЗМҰНЫ
Кіріспе
............................................................................
..............
Табиғи ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... амал ... ... баға ... ... ... ... әдісі
.....................................
Қорытынды
........................................................................
.........
Пайдаланылған ... ...... ... ... мен экологиялық қызметтерді
бағалағысы, табиғаттың техногендік шешімдермен күресі ... ... ... Бұл барлық табиғи байлықтар мен қызметтер
кешенін дәл ... ... ... ... ... ландшафты қалай
бағалау керек? Керемет гүл немесе құстың экономикалық бағалылығын қалай ... ... ... бұл мүмкін емес. Көптеген табиғи байлықтарға
дәстүрлі нарық, ... ... пен ... жоқ. ... өте маңызды сәт
қабылданатын шешімнің зардаптарын алдын ала ... ... ... ... ... және ... қабылдау үшін оны талдау ... ... ... ... ... неғұрлым жоғары болған ... ... ... мен ... жүзеге асатын экономикалық шешімнің
экологиялық - теңестірілген, қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ... ықтималдығы соғұрлым жоғары болады.
Табиғи байлықты бағалау әдістері
Табиғи ресурстар мен табиғи қызметтерді анықтауға арналған жолдар
ішінен нақты баға алуға ... ... ... ... атап көрсетуге
болады:
• Нарықтық бағалау;
• Рента;
• Шығындық амал;
• Альтернативті баға;
• Жалпы экономикалық ... ... ... толықтай өңделмеген, кейбір қарама қайшы
сәттер бар. Бірақ олардың негізінде ... ... ... беруге болады. Алайда көптеген жағдайда табиғаттың ... ... айту ... себебі оның бағалығын түсінбеушілік ... Бұл ... ... ... бағалануымен, оның қызметімен,
өзара байланыстылығымен, жүйелігімен, кешенділігімен түсіндіріледі. ... ... ... ... ... ... ... бір көбелектің өлімі қазіргі кездегі өзгерістердің болуына алып
келді. Адамның әсерінен ... ... ... ... ... ... ... амалдар жалғыз өзі қолданылмайды, олар көптеген жағдайда
қиылысады.
1. Нарықтық бағалау әдісі
Нарықтың маңызды сапасының бірі – ресуртардың жоқтығына ... ... ... ... ... ... ... ету.
Мұнайды, газды, орманды және де басқа табиғи ресурстар мен ... ... ... ... ... пайдалануды реттеуге
мүмкіншілік береді. ... ... ... шектен тыс ластануы, табиғи
ресурстардың таусылуы ... ... ... ... ... қалыптасатын бағалар әдетте табиғи байлықтардың бұрыс бағасын
береді, экологиялық ... ... ... ... мен ... ... ... ресурстардың жетіспеушілігін, сұраныс пен
ұсыныс мәндерінің нақты бағаламау табиғи ресуртарды орынды пайдалану ... ... ... ... ... баға ... дәстүрлі нарық қоршаған ортаның тек бір қызметін - ... ... ету - ал ... ... екі ... қызметтері -
қалдықтар мен ... ... ... ... ... эстетикалық қанағат және т.б.) нарықтық жүйеде әлі ... ... ... ... ... ... әдісі
Рентаға негізделген табиғи ресурстардың экономикалық бағалануы
табиғатты пайдалану экономикасы теориясында әжептәуір жақсы ... амал үшін ... ... лимиттігі мен уникалдық фактісі
маңызды. Әдетте ... ... деп саны ... ... ресурстарды
қолданғаны үшін қойылатын ... ... ... ... ... ұсынысы біркелкі, шектелмеген болған кезде рента болады. Бұл
жағдайда сұраныс рентаны анықтайтын ... ... ... ... ... ... ... пайдасы туралы жиі айтылады.
Әдетте ренталық амал жер ресурстарын бағалаған кезде жиі қолданады.
Жер бағасы жердің капиталдандырылған жер ... ... ... ... ұзақ мерзімнен кейін алынады деп есептелінеді. ... кіші деп ... және оның мәні ... ... ... ... егер жылдық жер рентасы 10 мың теңгені, ссудалық пайыз 10 құрайтын
болса , онда жер участогінің бағасы 100 мың ... тең ... ... ... ... ресурстың бағасын мөлшері жағынан ұқсас
банкке салынған немесе рентаның мөлшеріне тең пайыздық түрдегі жылдық кіріс
алып келетін ақшалай капиталмен ... ... ... ... ... байланысты алынатын теорияда
дифференциалдық рента кездеседі. Сапасы жақсы ресурс сапасы төмен ресурспен
салыстырғанда басқа да шарттар ... ... өте ... ... алуға мүмкіншілік береді.
Осындай эффектті транспорт пен орналасқан жері де ... ... ... ... орны жақсы және транспортқа
жақын орналасқан болса, олардың ... ... ... ... бірдей мұнай мен газ ... ... ... ... және ... орындарынан алыс орналасуы мүмкін.
Табиғи пайданың сапалары әртүрлі болғандықтан олардан алынатын
нәтижелер мен кен ... ... жері ... ... негізін
құрайды және оның мәнін анықтайды.
3. Шығындық амал әдісі
Табиғи ресурстарды бағалаудағы шығындық әдіс анық әрі ... ... ... пайдалану мен дайындауға кеткен шығындарды қосатын
болсақ, онда бұл мәнді ресурстың бағасын анықтаған кезде ... ... ... болады. Жойылған немесе деградацияға ұшыраған табиғи байлықты
қайтару бағасын есептеген кезде шығындық амал кеңінен ... ... ... ... ... ... ... толтыру үшін қажетті
компенсациялық потенциалдық шығындар есептеледі. ... егер ... ... ... ... ... ... бұзылуы немесе алынуы
нәтижесінде жойылған немесе деградацияға ұшыраған ... ... осы ... қайта қалпына келтіру үшін қажетті немесе ... ... үшін оның ... ... ... басқа жердің
құнарлығын арттыру үшін қажетті шығындар белгіленеді. Осындай амал сирек
кездесетін ... мен ... ... үшін де ... ... қайтадан қалпына келтіру және олардың жақсы өмір ... ... ... барлығы қосылады.
Шығындық амалда жобаны немесе бағдарламаны талдаған кезде көлеңкелік
жоба түсінігі жиі қолданылады. Бұл ... ... ... ... ... ... жоба жоғалған ресурстың орнын ... ... амал ... ... мен көп жерде қолдану
мүмкіншілігіне қарамастан, кейбір кемшіліктерге ие. ... ... ... жақсы болған сайын, шығындық концепцияға сай ол соғұрлым
аз баға ... ... ... ... қосымша көкшөптерден арылтуды қажет
ететін солтүстіктегі топырақпен салыстырғанда, Ресейдің Еуропалық бөлігінің
орталығындағы дүние жүзіндегі ең сапалы құнарлы ... ... мен ... ең аз ... ... ... Тап осы ... жер бетіне
жақын орналасқан кен орындарында болады. Бұдан парадокс шығады: ... ... ... оны ... ... ... ... соғұрлым оған
шығын аз кетеді, ... оның ... ... да ... болады.
Осындай қарама-қайшылықтар шығындық амалдарды ... ... ... қолданудың өрісін тарылтады.
4. Альтернативті баға әдісі
Альтернативті баға концепциясы (жоғалған пайда) – ... ... ... ... ... ... баға нарықтық бағасы төмендетілген немесе мүлдем бағаланбаған
обьектілерді не ресурстарды бұл обьектті не ... ... ... ... ... ... ... пайда немесе кіріс арқылы бағалауға
мүмкіншілік береді. ... ... ... территориялардың
альтернативті бағасы – бұл территорияның ... ... ... ... ... ... Бұл жоғалтулар қорғалатын
территориялардан алынбаған өнімді (жануарлар, өсімдіктер, ағаштар) де
есептейді. Альтернативті баға ... ... ... ... көзін де қарастырады (ауылшаруашылығының дамуы, орман ... ... баға ... бір ... ... ... Табиғи байлықтың альтернативті бағасы неғұрлым төмен ... осы ... ... ... экономикалық шығын конпенсациясы
үшін де соғұрлым аз ... ... Бұл амал ... ... бағасын
анықтау үшін қолданылады.
Осы амалды қолданудаң көрнекті мысалы ретінде АҚШ, Хелл ... ... үшін ... құру ... ... ... ГЭС
– ті құру коньондағы ғажайып ... ... ... ... еді. Табиғи
жағдайдағы коньонның экономикалық бағасын тікелей есептеу ... оның ... ... ... ... Плотинаны құру
жобасынан келетін пайда бұл ғажайып табиғатты ... ... ... ... ... ... тұлғалар бұл жобадан бас
тартты, себебі сақтауға кететін ... ...... ... энергия алу үшін кететін қосымша шығындар – Хелл коньонының табиғи
бейнесін сақтап қалу үшін өте көп шығындарды ... ... ... Жалпы экономикалық бағалау әдісі
Табиғатты бағалауды болашағы бар ... ... көз ... ... ... ... ... ғана емес, сондай – ақ ассимиляциялық
функцияларды, табиғи ... ... ... ... ... (ЖЭБ) консепциясын атады. Жалпы экономикалық бағаның мөлшері төрт
көрсеткіштің қосындысы ... ... - ... ... + ... ... - ... қолдану бағасы + жанама
қолдану бағасы + жобаланған ... ... сүру ... ... үшін ... экономикалық бағаның агрегирленген
көрсеткішінің жалпы құрылымы 1-суретте көрсетілген.
Жалпы экономикалық баға
Пайдалану ... + ... ... бағасы)
пайдаланудың пайдаланудың
тұрақты бағасы жанама бағасы ... ... ... ... ету ... ... ... СО2 ... ... ... дайындық
емдік ... ... ... ... ... және аң ... ... ... үшін ... ... көрсеткіштер құрылымы
Пайдалануды экономикалық бағалау ең оңайы (басқаша айтқанда тұтыну
бағасы). Орманнды пайдаланудан ... тура ... ... ағашты тұрақты дайындаудан;
• емдік өсімдіктерден;
• шығын өнімдерден (саңырауқұлақтар, жидектер, жаңғақтар және т.б.)
• туризм;
• тұрақты балық және аң аулаудан.
Барлық осы ... ... ... ие, және ... ... ... ... жанама бағасын табу қиынырақ. Бұл көрсеткіш көбіне
жаһандық масштабта немесе кең ... ... ... Бұл
жергілікті және жаһандық пайданың сәйкес келмеуімен түсіндіріледі. Белгілі
бір аймақ, ел үшін ... емес ... ... ... ... үшін ... болуы мүмкін. Мысалы, белгілі бір тропикалық ормандарды шабу, сирек
кездесетін флора мен ... ... ... ... биосферасына кері
әсерін тигізуі мүмкін. Осындай әрекеттердің ... ... ... ... ... ... ... жаһандық пайдадан анағұрлым аз.
Сонадай-ақ жергілікті ... ... ... ... ... ... және т.б.) ... тұрғындар ешқандай пайда алмай,
керіснше өз жағдайын нашарлатып алуы мүмкін. Бұл ... ... ... ... елдерге тән.
Осы қарама -қайшылықты халықаралық деңгейде іс жүзінде шешу үшін
Жаһандық Экологиялық Қор (GEF) ... Оның ... ...... ... бермейтін, бірақ барлық планетамыз үшін маңызы ... ... ... және т.б. ... табиғатты
қрғау шараларын инвестициялау.
Пайдаланудың жанама бағасының көрсеткіші көбірек территорияны
қамтитын жерге әкелетін пайданы ... ... ... ... ... ... бағасы келесі көрсеткіштерден тұрады:
• көмірқышқыл газын байланыстырудан (жылу эффектісін азайту);
• суреттегіш функциялар (су тасқынынан сақтау) және ... үшін баға ... одан да ... Ол ... ... ... үшін сақтаумен байланысты, яғни болашақта
пайдалану туралы сөз қозғалып тұр. Бұл жағдайда баға – пайдаланудың ... ... ... жинақталған қосындысы.
Пайдаланбау бағасы этикалық және ... ... ... ... адам үшін табиғаттың эстетикалық құндылығы,
болашақ ұрпақ үшін ... ... ... мұрагерлік құндылық)
экономикалық бағалауға тырысатын тіршілік ету ... ... ... ... - тек ... немесе қызмет түрлері бар екенін адам білгенде
ғана болатын индивидуумның немесе ... ... ... ету ... ... ... үшін ... себептердің бірі болуы мүмкін. ... ... ... қысқартылған экономикалық амалдар қолданылады, ең
алдымен ... ... ... байланысты амалдар ... ... құру ... ... ... және ... ... кеңінен қолданылады.
Бағаны субьективтік бағалау әдістері қалыпты нарық болмаған жағдайда
қолданылады. Бағаны субьективтік бағалау әдісі ... баға мен ... ... ... ... ... бұл әдіс ... әдісі деп те қарастырылады. Белгілі бір экологиялық байлыққа
немесе биологиялық ресурсты иеленетін жердің ... ... ... ... ... ... (мысалы, өзен үшін рекреацияның
сақталу мүмкіншілгін, суға түсі үшін судың ... ... ... ... ... дайындықтың орташа мөлшерін есептеп, жалпы
бағаны бағалау үшін экологиялық орынды ... ... ... ... санын орташа мөлшерге көбейте салса болғаны.
Экологиялық құндылықтарды бағалайтын экономикалық амалдардың бұл
тобына транспортты – жол шығындарының әдісі , яғни ... ... де ... Бұл әдіс ... ... сүйенеді, яғни тұрғындарды
қызықтыратын обьектке ... ... ... ... ... ... ... осы жердің белгілі бір жәрежеде рекреациялық құндылығын көрсетеді.
Табиғи обьектте болып келген адамдарға арнайы сұрақтар ... ... ... ... ... саны мен ... кеткен
шығын мөлшерінің қатынасын алуға болады.
Геодинистикалық бағаның түзілу әдісі кең ... Оны ... ... деп те ... ... Бұл әдіс ... бағаға тікелей әсер
ететін экологиялық байлықтарды бағалауға ... ... бұл ... ... ... ... Үй ... пәтер бағасы көптеген
факторлармен анықталады: бөлмелер ... ... ... орнының жеткіліктілігімен және т.б. Ең маңызды факторлардың бірі ... ... ... ... Егер экологиялық емес факторларды
(мысалы, бөлменің саны мен ... ... ... ... атап
көрсетуге болатын болса, онда үй немесе пәтердің бағаларының ... ... ... ... ... өзен ... ... орналасқан үйлердің бағасы жоғарырақ болады.
Экологиялық қолайлы немесе табиғи обьектіге ... ... тұру ... ... ... ие ... көптеген зерттеулер
көрсетті. Мәскеуде жүргізілген пәтерлерді сатып немесе айырбастап алу
статистикасына негізделетін болсақ, ... таза ... ... экологиясы лас аймақтың пәтерлерімен салыстырғанда 12 есе ... ... ... ... ... ету ... ... амалдары
әлі толық зерттелмеген және олар шартты түрде қолданылады. Бірақ қазіргі
кезде бұл әдістерді ... ... ... қолдану
аппараты күннен күнге дамуда. Осы әдістерді қолданудан ... ... ... дұрыс экологиялық шешім қабылдауға мүмкіншілік беруде. Осы
амалдарды ... ... ... ... техногендікпен
салыстырғандағы тиімділігін арттыруға мүмкіншлік беруде.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келе, жоғарыда аталып келген табиғи байлықты бағалау ... ... ... ... ... кез ... ... өз
кемшіліктері мен жетістіктері бар екені, олардың белгілі бір нүктеде немесе
белгілі бір ... ... бір ... ... ... ... – экономист мамандардың бұл әдістерді жетік біліп, оны
тереңірек ... ... ... ... ... қосқан зор
үлестері болып есептелер еді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Под редакцией Гирусова Э.В. ... и ... ... 2003г.
2. Охрана окружающей среды. Сборник нормативных правовых
актов. Алматы, 2004г.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алымдар29 бет
Бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқытудың әдәс – тәсілдері16 бет
Зерттеу әдістері және әдістемесі10 бет
Оқушыларға білім беретін дерек көздеріне сәйкес топтастырылған әдістер: сөздік әдістері, көрнекілік әдістері, тәжірибелік әдістер13 бет
Оқыту әдістері22 бет
Оқыту әдістері, тәсілдері және құралдары туралы ұғым21 бет
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет
Педагогикалық әдіснама бойынша теориялық және практикалық материалдармен жұмыс.Библиографиялық көрсеткіш7 бет
Сүтқышқыл бактериялары51 бет
Құрамындағы бірнеше гидроксил тобы бар спирттер17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь