Сауд Арабиясы

Кіріспе
Сауд Арабиясына жалпы сипаттама
Экономикасы
Жекешелендіру
Өнеркәсіп секторы
Қазақстан мен Араб елдері қатынасы
Қазақстан . Сауд Арабия қарым.қатынастары
Қорытынды
Қазіргі Сауд Арабиясы мемлекетін 1902 жылғы 15 қаңтарда осы заманғы тарихтың ұлы тұлғаларының бірі Абдулазиз Ибн Абдулрахман Аль-Файзал Аль-Сауд құрған болатын. Нақ осы күні ол бүкіл араб түбегіне көсіліп жатқан ұлан байтақ жерді 250 жыл бойы басқарып келгені өз бабаларының билігін қалпына келтіру үшін Әр-Рияд қаласын алған еді.
Абдулазиз патша 31 жыл бойы бөлшектенген және тәртіпке мойын ұсынбайтын елге айналган шөл даладағы Корольдікті біріктіру жолында күресті. 1932 жылы бірігу аяқталды да Сауд Арабиясы Корольдігі пайда болды.
Өз ғұмырының келесі 21жылын Абдулазиз патша осы заманғы, бейбіт те біріккен Корольдіктің іргетасын қалаумен өткізді. Ол 1953 жылғы 9 қарашада дүниеден өтті. Ұлы патша қайтыс болғаннан кейін ел билеу оның ұлдарына көшіп, олар өз әкелерінің Ислам принциптерінен еш ауытқымастан Корольдікті құру, дамыту және жаңғырту жөніндегі өсиетін адалдық пен басшылыққа алып келеді.
Елді Сауд патша 1953 жылдан 1964 жылға дейін, Файсал патша 1964 жылдан 1975 жылға дейін, ал Халид патша 1975 жылдан 1982 жылға дейін басқарды. Олардың басшылығымен Сауд Арабиясы Корольдігі мұнайдан түсетін табыстардың арқасында серпінді экономикасы бар елге айналды.
Халид патша қайтыс болғаннан кейін, 1982 жылғы 13 маусымда жаңа патша ретінде Фахд ант қабылдады. Дәл сол күні Фахд патша өз бауыры мұрагер ханзада Абдулла Ибн Абдулазизді Премьер-министрдің орынбасары және Ұлттық гвардияның басшысы етіп, ал кіші бауыры бекзада Сұлтан Ибн Абдулазизді Премьер-министрдің екінші орынбасары, қорғаныс және авиация министрі және Бас инспектор етіп тағайындады.
        
        Кіріспе
Қазіргі Сауд Арабиясы мемлекетін 1902 жылғы 15 қаңтарда осы заманғы
тарихтың ұлы тұлғаларының бірі Абдулазиз Ибн ... ... ... ... Нақ осы күні ол ... араб ... көсіліп жатқан
ұлан байтақ жерді 250 жыл бойы басқарып ... өз ... ... ... үшін ... қаласын алған еді.
Абдулазиз патша 31 жыл бойы бөлшектенген және тәртіпке мойын ұсынбайтын
елге айналган шөл даладағы Корольдікті біріктіру жолында ... 1932 ... ... да Сауд ... ... ... болды.
Өз ғұмырының келесі 21жылын Абдулазиз патша осы заманғы, ... ... ... іргетасын қалаумен өткізді. Ол 1953 жылғы 9 қарашада
дүниеден өтті. Ұлы патша қайтыс болғаннан кейін ел ... оның ... олар өз ... ... принциптерінен еш ауытқымастан
Корольдікті құру, дамыту және ... ... ... ... пен
басшылыққа алып келеді.
Елді Сауд патша 1953 жылдан 1964 жылға ... ... ... ... 1975 ... дейін, ал Халид патша 1975 жылдан 1982 ... ... ... басшылығымен Сауд Арабиясы Корольдігі мұнайдан түсетін
табыстардың арқасында серпінді экономикасы бар елге ... ... ... ... ... 1982 ... 13 ... жаңа
патша ретінде Фахд ант қабылдады. Дәл сол күні Фахд патша өз ... ... ... Ибн Абдулазизді Премьер-министрдің орынбасары және
Ұлттық гвардияның басшысы ... ал кіші ... ... ... ... Премьер-министрдің екінші орынбасары, қорғаныс және ... және Бас ... етіп ... ... ... Фахд патша корольдікті дамытудың соңғы аса
көрнекті ... ... ... олар ... шараларды қамтиды:
үкімет жүйесін аймақтық әкімшіліктерге қайта құру және ... ірі жаңа ... ... лауазымда болу уақыты шектелген
Министрлер Кеңесі;
денсаулық сақтау, ... беру және ... ... ... ішкі дамудың бұқаралық бағдарламасы;
қасиетті екі мешітті - ... ... ... және Мединедегі
Пайғамбар мешітін бірнеше миллиард долларға кеңейту және қайта жөндеу.
Сауд Арабиясына ... ... ... — Сауд Арабия Корольдігі.
Астанасы — Эр-Рияд (3 млн. адам-нан аса).
Мемлекет оңтүстік-батыс Азияда Арабия түбегінің 80%-ын және Қызыл ... ... ... ... ... алып ... ... Иракпен
және Кувейтпен солтүстігі мен солтүстік-шығысыңда, ... ... ... Араб ... ... Оман ... және ... оңтүстік-шығысында және шығысында шектеседі.
Территориясы — 2,24 млн. шаршы км. Оның ... ... ... ... ... ... — 13 ... Ірі қалалары — Жидда (3,5 млн.
адамдай), Мекке (1 млн. адам), Медина (600 мың ... — 22 млн. адам (2002 ж.), ... 6 ... астамы — шетел-діктер,
негізінен азиялықтар.
Ресми тілі — араб тілі, ағылшын тілі таралған.
Мемлекеттік діні — ... ... ... 2%-ға ... ... екі киелі жер бар: Мекке мен Мәдина. Жыл ... 2,5 млн. ... ... ... өтеуге қатысады.
Ұлттық ақшасы — риял.
Ұлттық мерекесі — жыл сайын 23 қыркүйекте атап ... Сауд ... ... ... күні ... Арабиясы Үкіметі өзінің сыртқы саясатының негізгі бағыты етіп
"позитивті бейтараптықты" ("нейтралитет") жариялады. Таяу Шығыс ... Сауд ... араб ... ... және ... ... ... жалпы араб шешімдерін қолдайды.
Сауд Арабиясы — БҰҰ, ... ... ... ... ... ... Араб ... лигасы, Парсы шығанағы араб мемлекеттері
ынтымақтастығы ... МВФ, ... ОПЕК және ... мүшелері.
Мемлекеттік құрылысы. Сауд Арабиясы — абсолюттік теократтық ... ... жоқ, оны ... Құран, Мұхаммед пайғамбардың хадистері
және "Сауд Арабиясы Корольдігінде басқарудың жүйелі ... ... ... және діни ...... (2005 ... тамызынан Абдалла
бин Абдель Азиз Аль-Сауд). Ол премьер-министр, қарулы ... ... және ... судья болып табылады. Үкіметтегі ең маңызды
лауазымдық орындарға король отбасының мүшелері тағайындалады.
Ал ... ... ... 1932 ... 23 ... басталады. Бұл —
елдің тәуелсіздігі жарияланған күн. ... Сауд ... ... шекарасы 1926 жылдың қаңтар айында ... Араб ... ... ... көп ... күрес нәтижесінде құрылған
мемлекеттің тұңғыш королі Неджд князьдігінің билеушісі болған — ... ... ... Ол осы ... көп тер ... ... саналады.
Сөз реті келгенде Саудия туралы толығырақ мәлімет бере кететін болсақ,
елдің аумағы айтарлықтай үлкен — 2,24 миллион ... ... ... ... ... санақ бойынша — 22 миллион адам. Осының 5 миллионнан астамы — ел
астанасы Эр-Риядта, 3,5 миллионы — ... 1 ...... бір ... ... және 600 ... Мединеде тұрады.
САК-тағы басқару жүйесінің негіздеріне сәйкес мұнда тек ислам ... шарт және бұл ... ... ... Басқа діндерді таратуға
немесе насихаттауға жол берілмейді.
Сауд Арабиясы экономикасының негізі мұнай өндіру ... ... ... қара ... ендіру жөнінен Саудия әлемде бірінші орын алады. Мұнда
2003 жылы ... 8,5 ... ... ... өндіріліпті. Мүмкіндігі
күніне 10-10,5 миллион баррель қара алтын өндіруге жетеді. ... ... қоры 263 ... ... ... Бұл ... ... қорының төрттен бірінен астамы осында деген сөз. ... қоры 1 ... ... ... жығылады. Елдегі барлық мұнайды
жергілікті ұлттық мұнай-газ компаниясы өндіреді.
Мұнайға байланысты тағы бір таңдай ... ... ... кетейік.
Ұлттық мұнай-газ компаниясының жылдық табысы 60 ... АҚШ ... 2003 жылы ол 80 ... ... таза ... ... ... қатынасы да жақсы дамыған. Елдегі қатты ... ... 130 мың ... ... Тақтайдай тегіс жолдармен
жүру — жанның рахаты. Мұнайға бай ел ... ... ... да ... Мұнда әр үйде 4-5 ... болу ... ... ... ... есік пен ... үлкен көліктерге әуес екендіктері
байқалады. Өйткені жанар-жағармай құны біздегіден арзан — шамамен 40 ... Джип міну ... ... емес, кез келгеннің қорасында тұр.
Тағы бір қызықты жәйт — мұнда ... ... құқы 15 ... ... екен. Жалпы, аяғы педальға жететін өскін мәшине айдап жүре ... ... ... оған жол ... қызметкерлері де көз жұма
қарайтын болса керек. Көлік жүргізуге құлықсыздар шофер жалдаймын десе де
ерікті. ... осы ... ... жаяу жүрген адам көрмейсіз.
Сауд Арабиясындағы тегін білім беру жүйесі 2,5 ... ... ... мемлекеттік университеттер саны — жетеу. Жақын болашақта
оларды 22-ге жеткізу көзделуде. ... ... ... ... ... емханалар мен ауруханалар тегін қызмет көрсетеді.
Экономикасы
Мұнай Сауд Арабиясының дамуында маңызды рөл ... ... ... ... ... осы ресурсқа ғана арқа сүйемейтіні
тұрғысында шешім қабылданған болатын. Соның ... ... ... ... басқа салаларын, атап айтқанда, өнеркәсіптің мұнай
химиясы салаларын дамытуға пайдаланды. Министрліктің жоспарлауына ... ішкі ... ... ... ... ... 1970 жылдан 1995
жылға дейінгі аралықта төрт есе өсті. Мұнай табысы бұл ... 22 ... Ал ... ... экспорттау 7,46 миллион доллардан 4,11 миллиард
долларға дейін өсті.
Осы кезеңде жекеменшік секторға жыл сайынғы инвестиция 266,66 ... 12,26 ... ... ... өсті. Жекеменшік сектордың ішкі
жалпы өнімдегі үлесі 21 пайыздан 45 ... ... ... ... ... 1995 жылы экспорттаушы елдердің қатарында Корольдіктің 26-орын
алатынын анықтады.
Қаржы және ұлттық экономика ... ... ішкі ... өнімінің
1996-1997 жылдарғы оң есімін атап көрсетті. 1997 жылғы ІЖӨ 1996 ... ... ... ... 145,86 ... доллар болды.
Өнеркәсіптің мұнай және құрылыс салаларындағы 8,6 пайызға дейінгі өсім ... ... ... ... жақсара түскенін танытып отыр.
Жекешелендіру
Корольдікгің экономикалық дамуыңда қазір жекеменшік сектордағы
жекешелеңдіру белсенді түрде ... ... екі ... белгілеген нұсқауларды басшылыққа ала отырып Министрлер Кеңесі
жекешелендіру стратегиясын талдап жасады, оны жүзеге асыруды қадағалау ... ... ... ... ... ... ... құрылымдар жекешелендірілді.
Өнеркәсіп секторы
Соңғы 25 жылда өнеркәсіп тауарлары өндірісінің тиімді ... ... ... ... ... ... Сауд Арабиясының әлемнің
118 еліне тауар экспорттауына ... ... ... 288000 ... ... ... 3100 фабрика бар.
Бұл 1970 жылы 199 фабрикада ... ... 14000 ... ... есе ... болып табылады. ІЖӨ-нің өнеркөсіп секторындағы ... ... 6,5 ... ... 1996 жылы 12,3 ... ... Арабиясы өнеркәсібі негізгі салаларының корпорациясы. ... 17 ... 24 ... ... ... ... ... болат және
тыңайтқыштар өңдіреді.
Қазақстан мен Араб елдері қатынасы
Қазақстан егемендік алып дүние жүзіне субьект ретінде белгілі ... ... оның ... ... ... мәнге ие болуы
тарихи және табиғи нәрсе. Осы орайда, Қазақстан мен араб елдерінің ... ... ... ... екі ... байланыс орнатуға себеп
болатын факторлар да бар.
Араб елдері мен Орталық Азиядағы, ... КСРО ... ... жақындасуы олардың ұлттық рухын қалпына келтіруте ... ... Азия ... мен араб ... ... ... әр ... берілетіні хақ. Алайда, араб сарапшыларының айтуынша, кеңес
елдеріндегі ... ... еске ала, ... ... ... ... шынайы
исламның негізін білуге көмектесу керек дейді. Осы орайда ... ... Сауд ... ... орны ... ... үшін жаңа ... жағдай Қазақстанды өз тауарларын
сататын рынок ретінде және бай қазба ... оған ... ... туғызады. Сонымен- қатар, осы ... ... ... ... ... әйгілі Байқоңыр космодромының болуы телекоммуникация,
космос зерттеу бағдарламалары бойынша Таяу Шығыс, араб елдерін ... ... ... мен ... ... екі ... ... біле тура байланыс орнатуға онша асықпауда. Оның себебі біріншіден
араб елдерінің Қазақстаннан жағрафиялық ... ... ... болса,
екіншіден дамыған араб елдерінің ... ... мен ... ... ... бір жүйеге келмегендігімен түсіңдіріледі.
Сонымен қатар, араб елдерімен байланыстардың тез ... ... ... ... ... ... идея ... ислам
дүниесінен алшақ болуы да кері әсерін тигізді. Ол кезде Қазақстан ... ... ... ... ешбір қарым-қатынасы қайшылықтарға
толы болғанын ... ... Араб ... ол кезде Кеңес Одағының ... ... үшін ғана ... ... араб дүниесі құрамына 21 егемен мемлекет кіретін араб елдері
құрамасы болып есептеледі. Әр ... ... ... ... әр ... болғанына қарамастан, уағыздайтын діні - ислам және
тілі бір ... араб ... ... өзіндік дәстүрлері осы кезге
дейіи сақталған.
Қазір араб ... ... ... ... ... өз ... сай орындарын алып отыр. Мысал ... ... ... Араб Әмірлігі, Оман сұлтандығы сияқты мемлекеттерді
айтуға болады. Олар дер ... ... ... мен дүниежүзілік
ғылыми жетістікті өте дұрыс синтездей ... ... ... ол елдердің
экономикасы жоғарғы қарқынмен дамыды.
Араб елдері еуропалық, қазіргі кезге сай экономикасын құрумен ... ... ... тілдерін, мәдениетін, дінін қатаң сақтап
келеді. Олардың дамуында да ... ... ... ... ислам экстремизмі сияқты проблемалар шешімін күтуде.
Өздеріңіз экономикалық, ... ... ... Араб ... лигасы
(АМЛ), ОПЕК., Парсы шығанағы араб мемлекеттерінің өзара қатынас кеңесі
(орысша ССАГПЗ), араб ... ... (АМК) ... ... ... ... мен араб ... арасында қарым-қатынастар тез арада
қалыптасады деу қиын. Алайда, Қазақстанның ... ... ... ... ... араб ... қызықтырмай қоймайды. Ең алдымен Қазақстан
мен араб елдері арасындағы байланыс мұнай-газ ... ... ... ... бай ... ... ... қорын қалай тиімді ... ... ... ... ... ... үш-төрт жылда Қазақсган мен Сауд Арабиясы арасындағы ... ... ... ... ... Өйткені, Сауд Арабиясы тек араб елдері
емес ... ... ... белгілі, таны-импорттау, ал Қазақстаннан
жеңіл өнеркәсіп шикі ... ... қара және ... металдарды
экспорттауға аса көңіл бөлінуде.
Қазақстан – Сауд Арабия ... ... ... (КСА) араб және ... елдерінің ішінде
бірінші болып 1991 ... 30 ... ... ... ҚР мен КСА ... ... ... 1994 жылдың 30
сәуірінде орнады. 1996 жылдың мамырында Эр-Риядта ҚР Елшілігі, 1997 ... КСА ... ... ... ... сәуірінде ҚР Сырткы істері министрі Эр-Риядқа сапармен
барды. Оның аясында Қазақстан мен Сауд ... ... ... ... ... ... қол ... ел қарым-қатынастарын дамытуда ҚР Президенті Н.Назарбаевтың 1994
жылдың қыркүйегінде корольдікке баруы үлкен оқиға болды. ... ... ... ... ... ... ... мұрагер ханзада
Абдалламен және Қорғаныс және авиация министрі ... ... ... ... ... Сауд Арабиясыңда бұрын болмаған жағдай — Меккедегі
Қағбаның (Аллаһтың үйі) ішіне және ... ... ... ... ... ... ... нәтижесіңде сауда-экономикалық,
инвестициялық техникалық және мәдени, ... ... және ... ісі
саласындағы ынтымақтастық туралы Бас ... қол ... ... ... ... ... қабылдаған осы сияқты
құжаттарының бірі болды.
1996 жылдың мамырында ҚР ... ... А. ... ... ... делегациясы корольдікке сапармен барды. Ол премьер-
министрдің орынбасары, Қорғаныс және авиация ... ... ... ... корольдік басшылығы Сауд жеке ... ... ... салуға белсенді қатысуға атсалысатынына сендірді. Ханзада
сұлтанға ... ... ... ... ... ... тағы да
еске салды. Сапар кезінде Эр-Риядта Қазақстан Елшілігінің ашылу рәсімі
болды.
2000 ... 31 ... — 3 ... ... КСА ... ... және авиация министрі, КСА Бас ... ... Бин ... Азиз ... ... рет ... ... келді. Бұл
сапар ТМД кеңістігіндегі Сауд басымдықтарының дәлелі болды. ҚР Президенті
Н.Назарбаевтың ханзада сұлтанмен ... ... екі ... ... ... екі ел ... ... стратегиялық серіктестік орнату
үшін барлық алғышарттардың жасалып жатқанын атап ... ... ... ... Қ. ... ... ... мен Парламент
Мәжілісі төрағалары О. Әбдікәрімовпен жене Ж. ... ... ... ... ҚР мен КСА ... ... — Қарағаңды автомобиль
жолының жобасын қаржыландыру туралы Келісімге (20жылға жеңілдікпен берілген
12 млн. доллар ... қол ... ... ... ... жаңа
ғимаратын салуға алғашқы тасты калау салтанатты рәсімі өтті. Бұл құрылысқа
КСА 15 млн. ... ... ... ... ... ... ел қарым-катынастарында 2004 жылдың наурызында ҚР Президенті
Н.Назарбаевтың Сауд Арабиясына ресми ... ... ... ... болды.
Сапар барысында Мемлекет басшысы мұрагер ханзада Абдалла бен ... ... және ... ... КСА Бас ... ... ... Абдель Азизбен келіссөздер жүргізді.
ҚР Президенті Н.Назарбаев КСА мұрагер ханзадасы Абдалла бен ... I ... ... ... марапаттады және оны ... ... ... ... ... келіп кетуге шақырды. Өз ... ... ҚР ... ... Сауд ... жоғарғы
наградасы "Ұлы Бадр" орденін тапсырды.
Сапар барысында қол ... ... Сауд ... ... кең ... ... мүдделі екенін көрсетті. Сапар екі ел
басшылары арасындағы ... ... одан әрі ... ... ... жаңа астана — ... ... ... ... ... белсенділік көрсетіп келеді және республиклық әлеуметтік-
экономикалық жобаларын іске асыру үшін кейбір гранттар мен ... ... ... ... ... ... және авиация
министрі ханзада ... бен ... ... ... ... ... салуға бөлінген екінші грант та пайдаланылды.
Орталықтың салтанатты ашылуы 2003 жылдың 12 ... ҚР ... ... ... ... ... сұлтан бен Абдель Азиз
қайырымдылық ұйымының Бас директоры Маджед аль-Кусейби қатысты.
Екі ел ресми топтары ... ... ... ... ... ... желтоқсанында ҚР Парламенті Сенатының төрағасы Ө.Байгелді мен
Білім, мәдениет және ... ... Қ ... 1998 ... ақпанында
ҚР Жоғарғы Сотының төрағасы М.Нәрікбаев пен Табиғи ресурстар және қоршаған
ортаны ... ... ... 2001 ... 26 ... — 5 ... ҚР Жоғарғы Сотының төрағасы Қ. Мәми сапарлармен барды, өз
кезегінде КСА ... ... ... ... Бин ... ... жылдың шілде айының басында КСА Юстиция министрі Абдалла аш-шейх
Қазақстанға ... ... ... Бұл ... ... ... алмасуда пайдалы болды және екі ел ... ... алға ... ... ... ... байланыстарды онан әрі нығайтуда ҚР Қаржы ... 2000 ... 28 ... — 5 ... ... ... штаб-квартирасына шеккен сапарының маңызы ерекше болды.
Оны мұрагер ханзада Абдалла қабылдады. Қазақстан министрі ИБР-дың штаб-
квартирасыңдағы кездесулерден, ... КСА ... және ... ... өнеркәсіп және энергетика министрімен, сондай-ақ СФР басшылығымен
жұмыс бабындағы кездесулер өткізді. ... ... ... мен ... ... ... ... 23—25 қыркүйегі аралығында мұнай-газ саласындағы
ынтымақтастықты дамыту мақсатында Қазақстанға КСА ... ... ... ... Али Аль-Нуэй мен "Арамко" Ұлттық мұнай
компаниясының Бас директоры Абдалда ... ... Сауд ... ҚР
Президенті Н.Назарбаев, Премьер-Министрдің орынбасары, ҚР Энергетика және
минеральдық ресурстары министрі В. Школьник қабылдады.
Сауда-экономикалық байланыстар. Қол жеткен ... ... ... ... саладағы екі жақты ынтымақтастықты онан әрі тереңдетуге берік
негіз жасайды. Алайда екі ел арасындағы сауда ... ... ... отыр және тараптардың мүмкіндіктеріне сәйкес келмейді. Қазақстан мен
Сауд Арабиясы арасындағы сауда айналымы 2005 жылы 1,9 млн. долларды ... ... — 0,4 млн. ... импорт — 1,5 млн. доллар). Бұл
көрсеткіш 2004 жылы 2,6 млн. доллар болған еді ... ...... ... ... — 0,4 млн. ... ... сауда-экономикалық байланыстарды бір ізге салуға
және Қазақстанның инвестициялық ... ... ... ... 1996 жылдың қыркүйегі басындағы Сауд делегациясының бізге
сапармен келуі үлкен үлес ... ... ... ... төрағасы Абдул Рахман Аль-
Джерейси бастаған бұл делегацияның құрамыңда 40 көрнекті бизнесмен болды.
1996 жылдың қыркүйегінде Алматыда ... Даму ... ... ... ... ... атты ... конференция өтті.
Оған көбі Сауд Арабиясынан, әртүрлі мұсылман елдерінен 200-ге жуық кәсіпкер
қатысты.
Екі жақты ... ... ... механизмі Қазақстан — Сауд
үкіметаралық комиссиясы (МПК) болып табылады. 1996 ... 12—16 ... және ... ... ... ... және
мәдени ынтымақтастық жөніндегі бұл комиссияның бірінші отырысы болды. Оның
барысыңда МПК Сауд ... тең ... ... және ... X. ... ҚР ... ... пен Премьер-Министр Қ. Тоқаев
қабылдады. Сауд министрі ... ҚР ... ... ... ... ... және қоршаған ортаны қорғау; Энергетика, индустрия және
сауда; Транспорт және ... ... ... ... ... ... әкімдерімен кездесті.
Үкіметаралық комиссияның екінші отырысы 2004 ... ... ... ... ... ... ... Астана қаласының әкімі
Т.Досмұхамбетов, Сауд ... ... және ... министрі Х.Ямани
басқарды. Комиссия отырысы барысында энергетика, ауыл шаруашылығы, ғылым
және жоғары білім, туризм және ... ... ... ... мен КСА арасындағы рухани саладағы ынтымақтастық Қазақстаннан жыл
сайын қажылыққа баруды ұйымдастыру, сондай-ақ Сауд ... ... ... салу мәселелерін қамтиды.
Қажылыққа баруды ұйымдастыруға бағытталған шараларды бір жүйеге
келтіру 2002 жылдың 2—10 ... ... ҚР ... ақпарат және
қоғамдық келісім министрі М. Құл-Мұхаммед бастаған ... ... ... ... ... ... ... дін басқармасының
(ДУМК) басшысы Ә. Дербісәлі, Үкімет жанындағы діни бірлестіктермен байланыс
жөніндегі ... және ҚР ... ... ... ... ... ... КСА Қажылық істері жөніндегі министрлігінде ҚР
делегациясы мен КСА ... ... ... министрлік арасында" 2002 жылы
қажылықты ұйымдастырудың негіздері мен шарттары туралы ... ... ... Сауд ... ... жерлеріне қажылық ұйымдастыру КСА
Қажылық істері жөніндегі министрлігімен қол жеткен келісім негізінде іске
асып келеді. Жыл ... ... ... азамат қажылыққа барады. 2004
жылы ... ... ... ... саны 1214 адамға жетті.
Эр-Рияд ҚР Президенті Н. Назарбаевтың 2003 ... ... ... және ... ... ... Бірінші Съезін шақыру
туралы бастамасына қолдау ... ... ... ең ... ... ... ... өкілдері Бүкілдүниежүзілік Ислам Лигасының Бас
хатшысы Абдалла бен Абдель Мухсин ат-Туркидің және
КСА Юстиция министрі ... Аль ... ... ... ... ... жөніндегі Сауд Арабиясы басшылығының ақ ниетін
білдірсе керек.
КСА діни оқу орындарында оқитын қазақстандық ... саны ... өсіп ... ... ... ... каласындағы Ислам
университетінде Қазақстаннан барған 50-ден астам ... ... ... ... ... ... қаласындағы Ум Аль-Кура университетінің араб
тілі институтында — 2 студент, ... Сауд ... ...... оқиды.
Сауд Арабиясының ғылыми-зерттеу және мәдени-гуманитарлық мекемеле-рімен
ынтымақтастық нығаюда. ҚР Философия және саясаттану ... мен ... ... қор, Р.Б.Сүлейменов атындағы Ислам зерттеу ... ... ... ... Абай ... Ұлттық педагогикалық университет ... ... ... ... ... ... Лиганың Бас
хатшысы А.ат-Туркидің шақыруымен 2003 жылдың 1—6 шілдесі аралығында Абай
атыңдағы АМУ ... ... ... Сауд ... ... Сапар
нәтижесінде Алматыда Король Фахд бен Абдель Азиз Аль Саудтың екі ... ... ... салу ... келісімге қол қойылды.
2003 жылдың 26 қыркүйегінде Алматыда осы орталықтың салынатын ... ... ... ... ... ... Дүниежүзілік Араб Лигасының Бас
Хатшысы доктор ... бен ... ... ... мен ҚР Білім және ғылым
министрі Ж.Күлекеев қатысты.
Екі ел бұқаралық ақпарат ... ... ... ... келеді. 2002 жылдың қазан айының соңында КСА Ақпарат министрлігінің
шақыруымен Корольдікте ... ... ... ... ... ... ... Корольдіктің екі банкі жұмыс істейтіні белгілі. Бұл өз
кезегінде елімізде Сауд ... ... ... ... ... бар ... ... Нұрсұлтан Назарбаев атап айтқанындай, енді
достас елдің іскерлері тек ... ... ... ... ... серпін алуына саудиялық кәсіпкерлердің
Қазақстанға келіп, республикамыздағы бизнесті дамыту жағдайымен танысып
қайтулары он ... ... ... еді. ... ... ... Корольдік
кәсіпкерлерін Қазақстанға шақырып, бұл ұсыныс құп алынды.
Бір айта кететін жәйт — Сауд Арабиясында 7 мың ... яғни ... ... ... ... тарайтын ұрпақ кәсіпкерлікпен айналысады.
Корольдіктегі барлық негізгі басшылық ... да ... ... ...... ... Сауд ... ынтымақтастыққа ұмтылуының тағы бір
себебі, мұнда ен байлықпен ... ... ... зор ... бар екені айқын
аңғарылады. Осының көрінісіндей, Корольдік ... ... ... мұсылман мемлекеттерінің ішінде алғашқылардың бірі болып таныды. Бұл
1991 жылдың 30 ... ... Екі ел ... дипломатиялық байланыс
1994 жылдың сәуір айында орнады.
Президент Нұрсүлтан Назарбаев 4 наурызда иісі мұсылман үшін ... ... ... қаласына келіп, Бүкілдүниежүзілік ислам лигасының бас
хатшысы Абдалла бен Әбдел ... ... ... Эр-Рияд Қазақстан
басшысы Н.Ә.Назарбаевтың Астанада өткен Әлемдік және дәстүрлі діндер
лидерлерінің ... ... ... ... ... ... Осының
айғағы ретінде елордаға Корольдіктен әлемде аса беделді діни және ... ... ... атбасын тіреген болатын. Нұрсүлтан Назарбаевтың
Абдалла бен ... ... ... ... ... ... мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти Әбсаттар Кажы
Дербісәлі қатысты.
Әңгіме барысында 2003 ... ... ... өткен Әлемдік және
дәстүрлі діндер лидерлері съезінің дүние жүзі халықтарын ... ... ... қызмет ететіні жөнінде пікір ... ... ... бас ... ... ... ... жоғары
бағалады. Осындай діни форумды Саудия басшылығының ... ... ... ... ... ... ... дін өкілдерінің
басын қосып, салиқалы мәслихат өткізудің маңызы зор болып табылатынын атап
көрсетті. Қазақстан Президенті өз кезегінде ... бас ... ... ... ... ... Шақыру ризашылықпен қабыл алынды.
Кездесу кезінде Алматыда Ислам орталығын тұрғызу мәселесі де ... ... ... ... атынан қазақстандық
мұсылмандарға таратып беру үшін оншақты мың Құран кітабын сыйға тартты.
Қазақстан ... мен Сауд ... ... ... 1994 жылы ... 1997 ... ... қарай екі жақты қарым-қатынас
мәселелеріндегі танысу кезеңі мәресіне жетіп ынтымақтастықты іс жүзіне
асырудың алғашқы қадамдары ... Көп тер ... ... Қазақстан-
Саудия арасындағы саяси, сауда-экономикалық және мәдени-гуманитарлық
салалардағы байланыстардың тиімді ... ... оны ... ... жұмыстары жалғасын тапты. Бұған екі елдің аталған бағыттарды
қамтитын министрліктері мен ведомстволары ... ... ... ... ... Сауд Арабиясы Корольдігімен және Парсы шығанағындағы басқа
да араб ... ... ... ... ... және жеке
желілер арқылы жеңілдетілген кредиттер мен гранттар болу мәселесінің алатын
орны ерекше. Ал мұндай ... ... ... ... ... барысында нақты қол жеткізіліп, бөлінген қаржыға ... ... үйі ... ... ... Бүгінде Саудия
жағынан бөлінген түрлі кредиттер мен гранттар, ... ... ... бірнеше ондаған миллион АҚШ долларын құрайды.
Корольдік басшылығының Қазақстанға көрсеткен қаржылық көмегі Парсы
шығанағындағы өзге де араб ... ... ... қабылдауға
итермелегенін атап өткен жөн. Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың ел астанасын
Алматыдан Ақмолаға көшіру туралы тарихи шешімі жүзеге асқан
кезде Парсы ... алты ... ... ... тарту
ретінде жаңа елордада бірқатар мемлекеттік ... ... ... ... қаржы бөлді. Ал бұл ... ... ... ... ... үлес ... ... делегация құрамындағы журналистерге сапар қорытындысы туралы
жан-жақты айтып берді. ... біз ... үшін ... ... рөл ... ... ... дүниесінің, қасиетті екі мешіттің қызметшісі болып табылатын Сауд
Арабиясы Королінің шақыруы бойынша осында ... ... ... ...... — Бүл елден біздің өркендеп, өсіп келе жатқан мемлекетіміздің
үйренетіні де, үйрететіні де баршылық. 1932 жылы ... ... ... ... басы енді ғана ... ... тұратын. Ол шақта
технологиясы төмен, қаражаты да жоқ ел еді. ... жер ... ... шетелдік компанияларға түгел беріп қойды. Содан кейін,
яғни арада 40 жыл ... 1970 ... ... ... жиналуына
байланысты сол байлықтарын бірте-бірте қайта сатып алып, мемлекетке қайтара
бастады. Ойлап ... ... ... де ... ... осыған ұқсайды.
Себебі, жоғары технология, қаражат көзі еу баста бізде де тапшы болды. ... ... ... ... байлық халықтың игілігіне жаратылмаса,
байлық емес. Бұл — ... ... ... мен газ ... және басқа да минералды ресурстарға
сүйене отырып, Сауд Арабиясы ... ... ... бағдарламаны
жүргізіп жатыр.
Үшінші мәселе — бұл елде қазір бос қаржы өте кеп. Сол ... ... ... ... ... бар._
Елбасы келесі кезекте экономикамызды көтеруде, жаңа астананы тұрғызуда
мұсылман елдерінің, әсіресе араб мемлекеттерінің ... аса зор ... ... ... ... Саудиядан алынған ақшаға ... ... ... ... қаржыға, елімізге, Президентке берген 15 миллион
долларға тұрғызылу үстінде. Тәуелсіздік мерекесі қарсаңында іске ... ... ... ... озық ... ... ... Оны салуға ақшаны Ханзада Сұлтан бен Әбдел Әзиз ... "Жас ... ... ... ... ... көмектері де
қомақты.
Біз Сауд Арабиясының даму қоры арқылы бөлінетін қаржыға болашақта Ақтау
портын ... ... ... ... ... әуежайларды
жөндейміз, деді одан әрі Президент. Корольдік бөліп отырған бұл ақша өте
төмен пайызбен, яғни 3 ... ... ғана ... ... ... ... үшін өте ... 25 жылға берілетін ұзақ мерзімді бұл кредиттің есімін
бұдан да азайту туралы кейін тағы ... ... ... ғой ... Арабиясының "САБИК" компаниясы бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... қазіргі индустриялық
бағдарламасына сәйкес бұларды іске қосудың маңызы өте ... ... ... ... ... мен ... ... жолға қою керек. Іскер топ өкілдерімен кездескенде
Қазақстанға ... ... ... ... оң ниет анық ... Бұдан
шығатын қорытынды — экономикалық тұрғыдан осындай байланыстардың пайдасы
мол болмақ. Келіссөздер барысында, ... осы ... ... үлкен мән берілді. Енді еліміз Үкіметі ... ... ... ... үшін ұтатын нәрселеріміз көп болады деп ой түюге
негіз бар. ... айта ... ... ...... елі. ... ... жыл бойы халықты мұсылмандықтан ажыратуға күш салғанымен, ата-баба
дәстүрлеріне беріктігіміздің нәтижесінде ... ... бен ... ... қала алдық. Сондықтан Сауд Арабиясы да бізге мұсылман елі
ретінде көмек қолын ... ... ... ... ... ... астамы- мұсылмандар. Солардың басын біріктіретін дін- ислам ... ... ... таза ... Сондықтан, жастарды оқытуға, дінімізді
уағыздауға көңіл бөлінгені абзал. Құр мешітке барып, бос ... шын ... бас ... ғана ел ... ... ... ... алғышарттар жасалады.
Мемлекет басшысының айтуынша, бұл елдің көрсеткен құрметі ... ... ... Дүниежүзілік ислам ұйымына мүше.
Біріккен Араб Әмірліктер бөлген ... ... сол ... резиренциясы салынып жатыр. Кувейт қоры Қызылорда өңіріндегі
ауызсу проблемасын шешуге қаржы беріп ... ... ... ... ... ... көмектері, беріп жатқан жәрдемдер ... ... ... ... ... әуе ... ... онда қарым-қатынас мәселесі жаңа арна тартатынына да сенім мол.
Қорытынды
Қорыта келе, Қазақстан мен Араб елдері арасындағы ... зор ... ... Екі жақты байланыс жасаудың нақты шаралары,
өзара тиімді жақтары құрылуда. Сонымен қатар, болашақ қарым-қатынас ... ... ... мен ... ... ... ... екі елдердің конфессиялық бірлігі рөлі маңызды, бірақ шешуші емес.
Өйткені, ... ... ... ... ... т.б. ... ... партнер және өздерінің болашақта мұнай ... ... ... қарайды. Ал Қазақстанға керегі мұсылман ... - ... ... ... отырып дүниежүзілік ислам
қауымдастығымен интеграциялану.
Ал, бұл мәселенің ғылыми тұрғыдан зерттелуіне ... ... ... ... ... ... ... түбегейлі еңбек
жоқтың қасы. Сондықтан, ... мен Араб ... ... ... ... тарихи тұрғыдан зерттеу ғалымдар алдында тұрған
міндет.

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сауд Арабиясының саяси-экономикалық дамуы (XX ғ.40-60 жылдары)49 бет
Азия елдеріне жалпы шолу4 бет
Ұлттық қордың қалыптастырылуы мен пайдаланылуының тиімді перспективаларын анықтау69 бет
А.С.Пушкин көшесі5 бет
Араб халифатындағы феодалдық қатынастардың қалыптасуы32 бет
Аңызға айналған мекен - Маңғыстау !2 бет
Визалар және кедендік ережелер4 бет
Дешті қыпшақтың мысыр мамлүк мемлекетімен XIII-XV ғғ. байланыстары47 бет
Дүние жүзінің саяси картасының қалыптасуы және мазмұны20 бет
Жаяу Мұса5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь