Лизинг операциялары

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I ЛИЗИНГТIҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГIЗI ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1.1 Лизингтің түсінігі, анықтамасы және мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Лизингтiң түрлерi және жiктелуi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10

II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЛИЗИНГТIҢ ДАМУЫ, МӘСЕЛЕЛЕРI ЖӘНЕ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14

2.1 Елiмiздiң ұлттық экономикасының тиiмдi дамуында лизингтiк бизнестiң маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
2.2 Лизинг бизнесiнiң дамуындағы мәселелер және оларды шешу жолдары. Лизингтiк бизнестi қолдау шаралары ... ... ... ... ... ... ... ..22

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
Экономиканың негiзгi секторы болып саналатын өнеркәсiптi қайта және жанама индустрияландыру уақыт талабы болып отыр. Себебi, өнеркәсiп кез-келген мемлекет экономикасының түп қазығын құрайды десек, оны жоғары деңгейге көтеру үшiн инновациялық-инвестициялық ресурстармен қамтамасыз ету бәсекеге қабiлеттi тауар өндiруге мүмкiндiк берерi сөзсiз.
Өйткенi егемендiк алғаннан кейiнгi макроэкономикалық көрсеткiштерге назар аударсақ ұлттық экономикада 1998 жылдан бастап экономикалық өсу байқалды. Тiптi соңғы екi-үш жылда ЖIӨ-нiң өсу деңгейi 10% көлемiнде болып отыр. Бұл шама елiмiз үшiн үлкен жетiстiк, яғни әлем бойынша ЖIӨ өсiмi бойынша басты орындардамыз.
Бiрақта мұндай жетiстiктерге жетуiмiз жер қойнауымыздағы минералды қорымыздың бай болуымен және соңғы жылдары мұнай және метал бағасының өсуiмен тiкелей байланысты. Елiмiз экономикасы әлi де Кеңес Одағы құрып кеткен шикiзаттық негiзде болып отыр. Ал дамыған елдердiң қай-қайсысын алып қарамасақ олар шикiзаттық өндiрiстен сервистiк-технологиялық өндiрiске өтiп кеткен, ал шикiзаттық өндiрiспен даму жағынан артта қалған және дамушы елдер ғана айналысады екен. Елбасы атап өткендей , елiмiз жоғары дамыған елдер қатарына қосылу үшiн және экономикамыз шикiзаттық өндiрiске тiкелей байланысты емес тұрақты экономикалық өсу үшiн реформалар жүргiзiп және ұзақ мерзiмдi стратегиялар мiндеттi түрде керек болды.
Яғни елiмiз осы мәселелердi шешiп жоғары бәсекеге қабiлеттi алдынғы қатарлы елдер санатына қосылуы үшiн, тұрақты экономикалық өсудi және экологиялық тиiмдi өндiрiстi қамтамасыз ету мақсатында “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясын қабылдады және ол алғашқы жылдан бастап оң нәтижелер бере бастады.
1. Сагадиев К.А. Лизинг Казахстане, Учебник для Вузов. - Алматы: 2000г.
2. Смагулов А. Лизинг: Учебное пособие. – Алматы: Балауса, 1996г. – 176с.
3. Курс предпринимательства: Учебник для вузов / В.Я.Горфинкель, В.А.Швандар, Е.М.Купряков – Москва: Финансы, 1997. – 439с.
4. Каренов Р. Лизингтiк қызметтер. Оның ерекшелiгi неде? // Егемен Қазақстан. – 2004. – 24 сәуiр (№105106). – 2 б.
5. Мырзабеков Ш. Қазақстанның банк жүйесi ТМД көлемiнде бiрiншi орында: “Центркредит” банкiнiң директорымен сұхбат // Дала мен қала. – 2004.-1 қазан (№39).-13 бет.
6. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-шi басылым, - Алматы: ИздатМаркет, 2004. – 272 б.
7. “Развитие франчайзинга и лизинга в сфере предпринимательства” Методические рекомендации для предпринимателей, Астана – 2004г. 80с.
8. Стратегия / “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы, 2003 ж.
9. Дәуренбекова Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту – индустриялық-инновациялық стратегияның басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2004 ж.
10. Кожахмедов Д.Б. “Машиностроение как основа формирования конкурентспособной экономики Қазахстана” // Аль-Пари , №1.2004 г.
11. Статистический ежегодник. Алматы. – 2005г. №5.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
.......................................3
I ЛИЗИНГТIҢ ... ... ... түсінігі, анықтамасы және ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
.....................................................14
1. Елiмiздiң ұлттық экономикасының тиiмдi ... ... ... ... ... ... мәселелер және оларды шешу жолдары.
Лизингтiк бизнестi ... ... ... ... секторы болып саналатын өнеркәсiптi қайта және
жанама индустрияландыру уақыт талабы болып отыр. Себебi, ... ... ... экономикасының түп қазығын құрайды десек, оны жоғары
деңгейге көтеру үшiн ... ... ... ... ... ... ... мүмкiндiк берерi сөзсiз.
Өйткенi егемендiк алғаннан кейiнгi макроэкономикалық ... ... ... экономикада 1998 жылдан бастап экономикалық өсу
байқалды. Тiптi соңғы ... ... ... өсу ... 10% ... ... Бұл шама елiмiз үшiн үлкен жетiстiк, яғни әлем бойынша ЖIӨ өсiмi
бойынша басты орындардамыз.
Бiрақта ... ... ... жер ... ... бай болуымен және соңғы жылдары мұнай және ... ... ... ... ... экономикасы әлi де Кеңес Одағы құрып
кеткен шикiзаттық негiзде болып отыр. Ал дамыған елдердiң қай-қайсысын ... олар ... ... ... ... ... ал ... өндiрiспен даму жағынан артта қалған және дамушы
елдер ғана айналысады ... ... атап ... , елiмiз жоғары дамыған
елдер қатарына қосылу үшiн және ... ... ... ... емес ... ... өсу үшiн ... жүргiзiп және ұзақ
мерзiмдi стратегиялар мiндеттi түрде керек ... ... осы ... ... жоғары бәсекеге қабiлеттi алдынғы
қатарлы елдер санатына қосылуы үшiн, ... ... ... ... ... өндiрiстi қамтамасыз ету мақсатында “Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ұзақ ... ... ... және ол алғашқы жылдан бастап
оң нәтижелер бере ... ... ... ...... ... алмастырушы және экспортқа бағытталған тауар шығаратын
өнеркәсiптер құрып, қызмет көрсету саласын ... ... ... осы индустриялық стратегияны жүзеге ... ... ... ... ... үшiн ең ... ұлттық өнеркәсiп орындарына осы
заманғы жаңа ... iске ... ... ... ... ... ... құралдарды ақшалай немесе несиеге алу бүгiнгi таңдағы
ендi ғана бас ... келе ... жас ... мен ... бизнеспен
щұғылданушыларға өте қиын болып табылады. Өз кезегiнде ұлттық ... ... ... ... ... ... сала екенi белгiлi.
Егер олардың өнiмдерi бәсекеге қабiлеттi ... ... 2006 ... ... Әлемдiк сауда ұйымына мүше болып кiрген ... ... ... ... ... ... ... Ол дегенiмiз
ұлттық болашағымен тiкелей байланысты.
Осы аталған мәселенi шешудiң бiрден-бiр тиiмдi жолы ол ... ... ... ... ... ... ... отыр. Сондықтан
мен курстық жұмысымның тақырыбын бүгiнгi ... ... ... ... отырған “Қазақстан Республикасындағы лизинг бизесi және оны дамыту
жолдары” деп алдым. Бұл тақырыптың өзектiлiгi бүгiнде өндiрiс ... ... ... және физикалық жағынан тозып отыр. Осы ... ... ... басты көзi лизинг бизнесiн жан-жақты дамыту керек.
Бұл жұмысты орындаудағы мақсатым мен мiндеттерiм кеелсiдей:
• Лизингтiң экономикалық мәнiн ашу және оның ... мен ... ... лизингтiк бизнестiң қалыптасуын, оны дамыту ... ... ... өнеркәсiптi дамытудағы маңыздылығы.
I ЛИЗИНГТIҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГIЗI
1.1 Лизингтің түсінігі, анықтамасы және мәні
“Лизинг” ... ... ... және ... ... ... Лизинг өз кезегiнде ... ... ... ... көрiнiс табады. Қазiргi уақытта осыған байланысты
лизингтiң ... ... ... бар.
Лизинг сөзi “to lease” ... ... ... ... ... ... ... жалға беруден айырмашылығы – жалға беруде екi
тарап қатысса: жалға берушi және ... ал ... үш ... ... ... алушы және жабдықтаушы болады.
Лизинг – бұл альтернативтi несиелiк ... яғни ... ... ... ... ұзақ ... ... лизинг алушы ол үшiн
лизинг берушiге ай сайын лизинг төлемдерiн төлеп отырады.
Лизинг – бұл ... ... ... тиесiлi құрал-жабдықтарды,
машиналарды, ұйымдастыру техникаларды, ... және ... ... ... машина және ұшақтарды лизинг алушыға (жалгерге)
лизингтiк ... ... ... белгiленген мерзiмге пайдалануға беруiн
қарастыратын жалға беру шарты.
Лизингтiң несиеден айырмашылығы келiсiмшартта көрсетiлген төлемдер
төленiп, ... ... ... де ... ... ... ... меншiк объектiсi ретiнде қарыз алушының берген кепiлдiгi қалады.
Лизингтiк қатынастардың дамуы инвестициялық ... кең ... ... жол ... және қолайлы инвестициялық климат қалыптастырады.
Лизинг параметрлерiне келесiлердi жатқызуға ... ... ... ... ... құралдары және жер тiлiмдерi
жатады. Ал бағалы қағаздар мен табиғи ресурстар лизингтiң параметрлерi бола
алмайды.
Лизинг ең алғаш рет 1952 жылы ... ... ... Ол ... ретiнде көрiнiс тапты. Лизинг бұл ... ... яғни ... бiр ... ... алушыға ұзақ
мерзiмге беру. Лизинг алушы ол үшiн ... ... ... ай сайын
лизинг төлемдерiн төлеп отырады.
Лизингтiң қаржылық ерекшелiгi бойынша арендадан өзiндiк ерекшелiгiмен
көрiiнс табады. Арендадан лизинг ... ... ол тек қана ... алып ... ол сол объектi туралы барлық қызметтердi (жөндеу
жұмыстары, құқықтық жақтары, сақтандыру мен ... ... ... ... ... ... ... тағы бiр ерекшелiгi ол лизинг ... ... ... ... белгiлi бiр бөлiгiн төлеп отырады.
Сонымен қатар арендалық ... тек қана екi ... ... ал ... екi, үш және көп ... бола ... ... экономикалық тұрғыдан қарастыратын болсақ ол
экономиканың өнеркәсiп салаларына берiлген ... және ... ... ... ... ... барлық лизингтiк қарым-қатынас, оның iске
асуы қаржылық сипатта болады. Яғни, бұл ... ... ... ... ... ... болады.
Мұндағы субъектiлерге лизинг берушi және лизинг алушы, ... ... ... ... құралдары және т.б.
өнеркәсiптiк құрал-жабдықтар ... ... ... ... iске ... банктiк операцияларға
да жатпайды. Өйткенi банктер ... ... ... олар ең ... талап етедi. Ал лизингтiк бизнесте кепiл ретiнде сол ... ... ... өзi ... Яғни, өнеркәсiптi жылдам
дамытудағы және ... ... ... лизингтiң артықшылығы да осы,
лизнгттiк ... ... ... ... ... құрылғының өзi болып
табылады. Бiзге белгiлi коммерциялық несиелер бергенде ол ... ... оның ... ... ... ... ... яғни құрылғы өз иесiн
ауыстырады. Ал лизингтiк бизнесте лизинг ... өз ... ... ... лизингтiк қатынаста, егер лизинг мерзiмi аяқталып, барлық
төлемдер ... ... ол ... ... ... қайтадан өз
қарамағына алады. Бiрақ кейбiр ... ... ... ... ... ... осы мүлiктiң барлық амортизациялық шегерiмдерiн шығарып
тастап, қалған қалдық құнымен ... ... ... сол мүлiктi толық
сатып алуы да мүмкiн. Әрине бұл жағдайда өзара екi жақты ... ... ... ... ... типтiк сипатын анықтайтын келесi
схеманы көру арқылы лизингтiк бизнестiң iске ... ... Оны ... көре аламыз:
4
1 2
7 5
6 6 9 9 8 ...... ... ... ... ... берiлген байланыстардың мәндерi келесiдей:
1. лизинг берушi мен лизинг алушы арасындағы лизинг келiсiм шарты;
2. лизинг компаниясы мен ... ... ... ... ... шарты;
3. лизинг берушi банктердiң арасындағы несиелiк қорытынды;
4. жабдықтаушы кәсiпорынның құрал-жабдықтарды ... ... ... ... ... ... кәсiпорындарға алған құрал-
жабдықтарының құнын төлеуi;
6. лизинг берушi мен сақтандыру компаниясының арасындағы ... ... ... ... ... ... тұрақты төлеп отыратын төлемдерi;
8. лизинг берушiге банктiк несиелердi қолданғаны үшiн ... ... ... ... ... ... төлеп отыратын
төлемдерi және лизингтiк компанияны қолдаааау мақсатындағы мемлекеттiк
жеңiлдiктер мен көмектер.
Лизингтiң ... мен ... ... ... несиеден мынадай артықшылықтары бар:
• Лизинг көмегiмен кепiлге ... ... жоқ ұсақ ... ... Лизинг 100%-ға дейiн несиелеудi ұсынады, яғни кәсiпорынға қысқа мерзiм
iшiнде өзiнiң ... ... ... жаңа ... ... ... өнiм ... және пайда табуға
мүмкiндiк бередi;
• Кәсiпорынға мүлiктi несиеге сатып ... ... ... алған
қолайлы, себебi, бұл жерде ол мүлiк кепiл ретiнде болады;
• Құрал-жабдықтың лизинг берушiнiң меншiгiне болатындығына байланысты,
өнiмнiң құнына ... ... ғана ... ... ... ... берушiнiң өзi төлейдi. Сөйтiп, лизинг алушы салықтық
жеңiлдiктер алады.
Лизинг операцияларының кемшiлiктерiне ... ... ... алушы құрал-жабдықтың қалдық құнының жоғарылауынан ... ... ... ... құны ... ... жоғары, бiрақ та ескiрген құрал-
жабдықтан туындайтын тәуекелдiң лизинг ... ... ... қажет.
Лизинг операцияларының техникасы келесi 2 суретте көрсетiлген.
2
1 ...... ... ... ... ... ... құрал жабдық үшiн төлем;
3. құрал-жабдықты жеткiзу;
4. лизингтiк төлем.
1.2 Лизингтiк операциялардың негізгі түрлерi және ... өз ... ... ... ... формасына, жалпы
экономикалық сипатына байланысты бiрнеше ... ... ... орай
лизинг келесi белгiлерi бойынша жiктеледi:
1. Лизингтiк қатынасқа қатысушылар құрамы бойыншы:
• Тiкелей лизинг, яғни құрал-жабдықтардың иесi лизингтi лизинг ... ... Мұны ... екi ... лизинг деп атайды;
• Жанама лизинг, яғни мүiктi лизингке беру делдалдар ... iске ... ... ... өзi үш ... ... және көп жақты лизинг деп
бөiнедi.
2. Лизнгке берiлетiн мүлiк түрi ... ... ... ... ... ... Қозғалмайтын мүлiк лизингi;
3. Мүлiктi сатып алу немесе өтеу деңгейiне байланысты:
• Толық формадағы төленетiн лизинг, яғни бiр ... ... ... алынған мүлiкке толық лизингтiк құнын төлеу;
• Толық емес формадағы төленетiн лизинг, белгiлi ... ... ... ... алынған лизингтiң белгiлi бөлiгi бойынша лизингтiк
төлемдi төлеу;
4. Амортизациялық жағдайына байланысты ... ... ... ... ... амортизациялық лизинг, яғни лизинг объектiсiн толық
түрде ... ... ... төлеу бойынша;
• Толық емес түрдегi амортизациялық лизинг, яғни ... ... ... жоғарыдағы аталған екi жiктеме түрi бойынша лизинг өз ... екi ... ... Ол ... және ... ... ... – бұл мүлiктiң қызмет ету мерзiмiне қарағанда, оның
пайдалану ... ... және ... ... ... ... ... – уақытша пайдалануға берген лизинг ... ... ... ... ... ... төлеп шығарумен немесе өзiн-өзi
өтеуiмен байланысты сипатталады.
5. ... ... ... ... ету көлемi бойынша:
• Таза лизинг, алынған мүлiктiң барлық жөндеу ... тағы ... ... алушы өз мойнына алған жағдайда;
• Толық қызметтерiмен берiлген ... ... ... ... ... мойнына алған кездегi лизинг;
• Бөлшектелген қызмет арқылы берiлген лизинг, яғни лизинг берушi мүлiкке
қызметтердiң белгiлi бiр ... ... ... ... қатынас;
6. Рынок секторына байланысты лизингтiк операциялар:
• Iшкi лизинг, яғни лизингтiк операцияға қатысушы тұлғалар бiр ... ... ... ... (халықаралық) лизинг, яғни лизинг алушы немесе лизинг берушi,
сондай-ақ делдалдардың бiреуiнiң немесе барлығының әр ... ... ... ... өз кезегiнде экспортты және импортты лизинг болып
жiктеледi. Экспортты лизинг кезеiнде шетелдер лизинг алушы ... ал ... ... ... ... ... берушi болып
келедi.
7. Салықтық және амортизациялық жеңiлдiктерiне байланысты ... ... ... ... ... егер ... ... мақсаттары бойынша жоғары пайда
табуға және салықтық, амортизациялық жеңiлдiктер берiлмеген жағдайда,
• Iскерлi лизинг, егер мемлекеттiк маңызды салаларды ... ... бiр ... құрал-жабдақтарын тарту мақсатында жеңiлдiктер
арқылы iске асырылатын лизингтiк қатынас;
Жоғарыдағы аталған лизинг түрлерi мен ... ... ... ...... ... түрлерi мен жiктелуi
8. Лизингтiк төлемдер сипаттамасы бойынша:
• Ақшалай ... ... ... яғни ... ақша ... болған
жағдайда;
• Компенсациялы төлемдегi лизинг, яғни лизинг төлемдерi шығарылған
өнiмдер арқылы, құрал-жабдықтар немесе ... да ... ... ... ... төлемдер арқылы iске асатын лизинг, яғни бiрiншi
жiне екiншi төлем формасында да төлемдер жасауға ... ... ... ... ... ... дегенiмiз қысқа
мерзiмдегi жалға беру, ал хайринг – орта ... 1 ... 3 ... ... беру мерзiмi.
“Пакет” арқылы лизинг ғимараттар мен құрылғыларды кәсiпорынды
қаржыландыруда ... ... ал ... ... ... ... ... табылады.
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЛИЗИНГТIҢ ДАМУЫ, МӘСЕЛЕЛЕРI ЖӘНЕ ШЕШУ ... ... ... ... тиiмдi дамуында лизингтiк бизнестiң
маңыздылығы
Қазақстан Республикасының рыноктық қатынастарға өтуi ... ... ... ... ... дағдарысқа ұшырауы
сипат алды. 1993-1994 жылдары елiмiзде өндiрiс құлдырауымен бiрге ... өсiп, ... сала ... ... ... ... ... үлесi 40-50% құлдырап кеттi.
Мiне бүгiнде елiмiзге ... ... ... 14 ... ... ... ... жылдары осы уақытқа дейiнгi ... ... ... мен ... ... аталған мәселелердi шешу барысындамыз.
Елiмiздiң нарықтық қатынастарға өтуi барысында жалпы ... ... ... ... ... ... ... елдегi 1991-1998 жылдар
аралығындағы ЖIӨ-нiң ... ... ... ... өсудiң дағдарысы , яғни ЖIӨ көлемi үш жылда 9%-дан асып кетсе
экономикалық өсудегi дағдарыс деп ... Ал ... ... ЖIӨ-нiң
көлемi 1998 жылы 1991 жылға қарағанда 31,2%-ға төмендедi.
1991-1995 жылдардағы ... ... ... ... ... ... болып табылады. Өйткенi ... ... ... қарқыны тым үлкен болды. Инфляция деңгейi ... асып ... ... ... 1993 жылы ұлттық валютамыз теңгенi енгiзуiмiзге тура
келдi. Алайда соның өзiнде инфляция ... алып ... Осы ... туралы
ұлттық валюта енгiзiлгеннен бастап елдегi банк жүйемiз ... ... ... ... ... ... ... экономикада 1995 жылдан
бастап инфляция деңгейi төмендей басатады, ал ол өз ... ... жол ... ... ... 1990 жылмен салыстырғанда ЖIӨ көлемi
38,6%-ға төмендедi, яғни жылына шамамен 8%-ды ... ... 2000 ... ЖIӨ ... өсу ... ... 1990 ... салыстырғанда
69,3% -құрады. Ал сонғы 2001-2003 жылдар аралығында ЖIӨ-нiң жиынтық өсiмi
30%-дан астам болды. ... ЖIӨ ... ... ... ... ... ... және өсудi параболалық түрде көруге
болады екен.
Елiмiзде 1995 ... ... ... дағдарыс болғаны анық көрiнедi. 1995
жылы ЖIӨ көлемi ең төменгi шегiне , яғни 61,4%-ға ... ... ... ... ... 38,6%-ға азайды.
1995 жылы ЖIӨ-нiң 0,5%-ға өсуiмен жалпы экономикада экономикалық өсу
көрсеткiштерi белең ала ... Яғни ... ... өсу ... ... оның көлемi бұрынғы 1990 жылғы көлемiне мiне осы 2003 ... ... ... ... ... ... өсудiң дағдарысынан
толық шықты деп айта аламыз.
Сурет-3 - Қазақстанда экономикалық ... және ... ... ... ... ... тиiмдi дамуы арқыыл инфляция деңгейiн
тұрақтындырдық және осының нәтижесiнде инвестициялық активтiлiктiң өсуiне
жол аштық. Жекешелендiру реформасыынң негiзi ел ... ... ... ... ... ... және қызмет көрсету ... ... ... ... елде ... ... ... халықтың табыстылығыынң өсуi және iшкi сұраныстың өсуi белең
алады.
Басқа мемлекеттермен салыстырғанда Қазақстанда ... ... ... бар ... ... ... қорларының молдығы, еңбек
ресурстары мен бiлiмдi және интелектуалды ... ... ... құру үшiн ... кеңдiгi, жағрапиялық жағынан орналасу
тиiмдiлiгi, iшкi және сыртқы нарыққа ... ... ...
мұның бәрi өнеркәсiп салаларын, ... ... ... айналысатын
кәсiпорындардың алдында жаңа мүмкiндiктер ашады. Әрине, ... ... ... терiс әсерiн тигiзер факторлар мен кедергiлер
жоқ емес.
Олардың қатарына мыналарды жатқызуға болады десек қателеспеймiз:
• өтпелi кезеңдегi жекешелендiру мен мемлекет ... ... ... осы ... ... ... ... “жемiсiн” беруде;
• кәсiпорындардағы табиғи және моралдық тозығы жеткен негiзгi қорлардың
үлес салмағының 80% ... ... жаңа ... мен ... ... пен ... бұйымдарын
импорттау өндiрiс шығындарының артуына әсерiн тигiзедi, соның
салдарынан өнiм ... ... ... ... ... ... шаралары және импорт алмастыру
саясатын тоқтаусыз және ... ... ... болмауы;
• өнеркәсiп кәсiпорындарының сыртқы және iшкi ... ... ... ... даму үшiн өз қаржыларынан
құралатын амортизациялық, сақтандыру, резервтiк, даму ... ... ... ... салалары арасындағы салааралық, салаiшiлiк компаниялар ... ... ... ... ... сонымен бiрге, өнеркәсiпке
қызмет көрсетушi әр түрлi инновациялық, инжинирингтiк, маркетингтiк,
консалтингтiк құрылымдардың ұсақ түрдегi қызметтерден аса ... iшкi ... ... мен ... тұтыну сұранысының мардымсыздығы
(шағын экономика);
• өндiрiстiк және әлеуметтiк инфрақұрылымның жеткiлiктi ... ... және ... ... ... ... ... қорлардың тез тозуы;
Сондықтан да президенттiң 2004 жылы 19 наурызындағы Қазақстан халқына
жолдауында “мемлекеттiк қолдаудың ... ролi, бiр ... ... ... оның ... қол ... ... жағынан –
инфрақұрылымды жасау және басты салаларды дамытуға жеке меншiк секторды
тарту жөнiнде ... ... ... деп ... деп атап өткен.
Қазақстан өнеркәсiбi кен өндiру, өңдеу және электр ... ... су ... және бөлу ... ... Осы ... ... талдау
жасасақ, 2002 жылы статистика мәлiметтерi өнеркәсiп өндiрiсiнiң 47,9%-ын -
кен ... ... сiбi, ... - ... ... ... ... газ бен су өндiру және бөлу алатынын көрсеттi.
Стратегияның даму ... ... ... өнеркәсiп салалары
Қазақстан экономикасының индустриялық негiзiн құрамақ. Яғни, машина ... ... ... мұнай-химия, жоғары технологиялы электорондық
техника өндiру, ғылыми жаңалығы жоғары, энергия, ... ... ... ... ... орта мен адам ... қаупi жоқ өнiмдер
өндiру өнеркәсiптi жаңа индустриялық деңгейге көтеретiнi анық.
Импорт көлемiн азайту экспортқа бағытталған өнiм өндiру барлық дамыған
және ... ... ... ... Осы мақсатта өңдеушi салалардың
техникалық деңгейiн көтеруде машина жасау өнеркәсiбiн көтеруге ... ... ... тиiс ... ... Себебi, көптеген кәсiпорындар ... ... ... ... ... ... ... тамақ, киiм, ауыл шаруашылығы, көлiк жiне құрылыстың техникасыз күнi
жоқ. ... ... ... ең ... өндiрiстерi көлiк және ауыл
шаруашылығына қажеттi техника өндiруi тиiс.
Машина ... ... ... ұзақ ... ... Қазақстан
Республикасы Үкiметiнiң 2002 жылғы 9 қырқүйектегi ... ... оның ... даму ... мен ... ... салаларын көтеру
жолдары анықталды. Отандық iрi машина жасау заводтары өзiнiң мүмкiндiгiне
қарай жұмыс iстеумен шектелiп, қуаттарын барынша ... ... ... ... ... ... ... iстеп, өз профилiнен айрылып келедi.
Дегенмен, экономикадағы соңғы жылдары қалыптасқан өсу үрдiсi ... ... бас ... оң ... тигiзiп отыр. Әсiресе,
“Казмұнайгаз” ААҚ мәлiметтерi бойынша 2002 жылы ... ... ... ... жабдықтау 26 млн. АҚШ доллары құраған. Сөйтiп, қазiргi
кездегi ... ... ... ... үлесiне, статистика мәлiметтерi
бойынша, өнеркәсiптiк өнiмiнiң 3%-ы, өнеркәсiптiк ...... ... – 0,86%-ы ... Мұның өзi бұл саланың перспективасы болашақта жоғары ... ... ... ... ... өнеркәсiбiнде 670,7 млрд.
теңгенiң өнiмi өндiрiлiп, ол өткен жылмен салыстырғанда жалпы 7,9% жоғары,
ал ... ... ... ... ... өскен.
Елiмiздегi машина жасау саласының экспорттағы үлесi бар жоғы 7%.
Өйткенi, экономикаға құйылған инвестицияның 75% ... ... ... ... яғни ... ... ... 4 есе артық. Төмендегi 1-шi
кестеден елiмiздегi ... ... ... және ... көре ... ... өнеркәсiптiң негiзгi дамуы жер қойнауымыздағы
шикiзат байлығының себебiнен болып отыр. Кестеден көрiп отырғанымыздай 1998
– 2003 жылдары арасында минералды ... ... ... 65% ... ... ал өңдеу өнеркәсiбiнiң үлесi бар болғаны 7-8% -ды құрап отыр.
Кесте ... ... ... және импорттау құрылымы (%)
|Өнiм |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 ... ... | | | | | | ... |43,6 |43,9 |55,2 |58,0 |61,0 |65,0 |
| ... |16,7 |11,3 |13,2 |14,0 |12,0 |12,0 ... емес металдар | | | | | | ... |32,5 |32,1 |25,4 |24,0 |23,0 |20,0 |
| ... |11,6 |9,4 |11,2 |14,0 |11,0 |12,0 ... ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... т.б. | | | | | | ... |- |- |8 |8 |7 |7 |
| ... |- |- |58 |55 |60 |58 ... ... 2-шi ... ... ... ... өнеркәсiп
саласындағы үлесiн көре аламыз. Кестеден көретiнiмiз шетел ... ... ... ... ... ... ... тұрақты
дамуы емес, қайта бiздiң елдiң қойнауындағы шикiзат қорының молдығы болып
отыр. Олар өз инвестицияларын шикiзат саласына құю ... тез ... ... ... ... ... ... экономикалы ел бола беруiне
ықыласты. Өйткенi, олар ... ... ... ... ол салалар кейiн
дамып, сол елдердiң өздерiне бәсекелес болып табылады. ... ... ... тұрақты дамуын қамтамасыз етуi үшiн ... осы ... ... отандық өнеркәсiп салаларын басты орынға
қойып, оларға қолдау көрсетуi керек.
Кесте 2
2005 жыл бойынша тiкелей шетел инвестицияларының түсiмi
|Экономикалық ... ... ... ... ... |
| ... үлесi |капиталына инвестиция|
| | ... |
| |$ млн | |
| |% |$ млн ... | 4418,5 |3752,35 |
| |100 | ... ... | 3291,4 74,5 |2848,65 ... және газ ... | 3287,8 |2644,0 |
| |54,04 | ... өнеркәсiп | 301,1 |714,6 |
| |6,8 | ... ... ... | 136,6 |37,43 |
| |3,1 | ... ... ... басты мәселенiң бiрi болып ... ... ... кiру алдындағы дайындық жұмыстары өнеркәсiп
салаларына жаңа ... ... ... ... Ол ... және ... бәсекеге төтеп бере алатын тауарлардың инновациялық деңгейiн
көтеру болып ... ... ... ... ... ... елдерiнiң
өнеркәсiптiк тауарлары әлемдiк нарықта дәлелдеп шықты. ... ... ... кез ... ... ... ... ғылыми-техникалық
сиымдылығын көтеруi тиiс, сөйтiп инновациялық мәнi бар тауар ... ... мен ... анықтап алуы керек.
Осы жұмыстарды қаржыландыру бюджеттен бөлiнген қаражаттардан
құралатын, Даму ... ... iске ... ... ол ... ... қарай тиiмдi пайдалану, ысырапқа жол бермеу, субъективтi
факторлардың орын ... ... ... ... ғана ... ... болады.
Қазiргi таңда тағы бiр маңызды мәселелер қатарына өнеркәсiпте жаңа
салаларды Қазақстанның экономикалық, географиялық ... ... ... ... ... түсу болып саналады.
Сонымен бiрге, өнеркәсiптiң индустриялық деңгейiн көтеру үшiн:
• өнеркәсiп салаларында фирмааралық кооперациялар құру;
• әр түрлi дамыған елдердiң ... ... ... талпыныс жасау;
• ғылыми-өндiрiстiк ресурстарды шоғырландыру арқылы шағын ғылыми-
техникалық кластерлер ... ... ... ... ... шағын
бизнес инкубаторларын, технополистер мен аймақтық бiрлестiктер құру;
• ҒЗТКЖ-ның әр түрлi субъектiлерi арасындағы қауымдастықты ұйымдастыру;
• Тозығы жеткен ... ... үшiн ... жүйесiн және
лизингтiк қатынастарды дамыту;
• Бүкiләлемдiк ... ... кiру үшiн ... жоспарын құру, оның
басты мақсаты iшкi және сыртқы нарықтағы қатаң бәсекелестiк ... ... ... iрi ... кәсiпорындарын ұйымдастыру
қажет деп ойлаймыз.
2.2 Қазақстанда лизинг бизнесiнiң дамуындағы ... және ... ... ... ... ... ... және ТМД елдерiнде лизингтiк қатынастар 1989 жылдан бастап
қалыптаса бастады. Ол кезде негiзiнен қаржылық ... яғни ... ... ... негiзiнде көрiнiс тапты.
Қазақстандағы лизингтiң дамуы төрт канал бойынша жүргiзiлдi:
1. ... ... ... ... ... яғни ... ... iске асырды.
2. Коммерциялық банктердiң лизингтiк операциялары;
3. Мамандандырылған лизингтiк фирмалар;
4. Халықаралық лизинг компаниялары ... ... ... ... ... ... үшiн және өнеркәсiп салаларының
бәсекеге қабiлеттiлiгiн арттыру үшiн ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасының Кеңес Одағы кезiнде негiзiнен
шикiзат бағытында құрылуы және бұрынғы ... ... ... ... ... дамытудың барынша
мүмкiншiлiгiнiң болуы және табиғи ... ... ... ... етiп ... ... орындарының
негiзгi құрал-жабдықтарының 80% моралдық және физикалық
жағынан тозуы;
• Қазақстанның сыртқы рыноктағы жағдайы, яғни Еуропа ... ... ... ... ... ... дамытудың қажеттiгi;
• Ауыл шаруашылығының құралдарының басым бөлiгнiң тозуы
және агроөнеркәсiптiк ... ... ... ... Ұлттық кәсiпкерлердiң жаңалан бас көтеруiне байланысты
жоғары технологиялы жаңа өнiмдердi ... ... ... ... ... ... ... жоғары болуы және құралдарды алушының
кепiлге қоятын заттарының ... ... ... ... құралдардың тозуын келесi суреттен анық ... ... | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ... - ... ... ... ... тозуы
4-шi суреттен көрiп отырғанымыздай негiзгi қорлардың жаңартылған 20%-
ының негiзгi үлесiн мұнай және газ, ... ... ... құрылғыларын
жаңарту, сондай-ақ қалалардағы қоғамдық көлiк құралдарын жаңарту және
мемлекеттiк маңызды ... ... ... уран ... мен ... ... ... тиесiлi болып отыр. Осыдан келiп елiмiзде
лизингтiң дамуында келесiдей мәселелер туындап отыр:
... 2000 жылы ... ... ... Заң қабылданғанша
лизингтiк қатынастар туралы ешқандай құқықтық актiлердiң болмауы;
• Қазiргi лизинг туралы жалғыз ғана ... ... ... ... ... яғни тек қана қаржылық лизингке бағытталауы болып
табылады;
• Лизинг кәсiпкерлiк қызметтiң бiр түрi ретiнде Кеңес Одағының ... ... ... ... жат қылық болды;
• Осының негiзiнде мамандандырылған қызметкерлер мен фирмалардың аздығы
және олардың қызметтерiнiң шектеулiгi;
• Лизингке алынатын ... ... ... олардың құндарының тым жоғары болуы;
• Қазiргi лизингтiк компаниялардың көбiнiң жалға беру уақытының ... яғни ... ... ... ... аз
болуы салдарынан олардың лизингтi қысқа 1-3 жыл ... ... ... ... ... кәсiпкерлердiң лизингтiк қатынастар туралы ... ... ... ... Тағы да бiр лизингтiң дамуына басты кедергi болып отырған ... ... ... ... салықтық және амортизациялық
қолдауының жеткiлiксiздiгi немесе соңғы ... ... ... iске
асырылмауы;
• Лизингтiк қатынастар кезiнде тәуекелдiң жоғарғы деңгейiнiң сақталуы.
Осы аталған мәселелердi шешу үшiн келесi iс-шараларды ... ... үшiн күн ... ... бiрi болып табылады:
• Елiмiздiң қаржы және өнеркәсiп рыногы ... ... ... ... ... ... және ұлттық негiзде
мығымдау;
• Әсiресе инновациялы, жоғарғы технологиялық салаларға лизинг тартуды
ынталандыру;
• Ауыл ... және ... ... ... үшiн
жеңiлдiктi лизингтердi енгiзу;
• Лизингке берiлетiн отандық маңызды өнеркәсiп орындарына қажеттi ... ... ... ... ... ... ... лизингтiк компанияларының лизинг беру мерзiмiнiң ұзақтығын,
олардың ... ... ... ... аванстық төлемнiң
30%–дық мөлшерiнен азайту қажеттiгi мәселесi;
• Лизингтiк бизнесте қызмет ететiн маманданған қызметкерлердi дайындау
және лизингтiк фирмалардың ... ... ... ... лизинг
түрлерi санын көбейту;
• Жалпы лизингтiк қатынастарды мемлекеттiк деңгейде қолдау мен лизингтiк
компанияларға және лизинг алушыларға жеңiлдiктердi ... ... ... ... етiп отырған бiрнеше лизингтiк компаниялардың
базалық қызмететрiне тоқталып өтейiк. Жалпы ... ... ... ... ... iрi ... компанияларына келесi компанияларды жатқызуға
болады: “Центрлизинг”, “Альфа-Лизинг”, Нур-Инвест”, ... ... ... , ... ... , ... ... , “АТФ Лизинг”, “Медикал ... ААҚ ... ... ... атап ... ... базалық негiзi ААҚ “Банк Центр Кредит” жүзеге асады.
Оның негiзгi қызмет көрсетуi келесi жағдайларда iске ... ... ... ... ... ... – 35000$;
• Лизингке беру мерзiмi – 37 айдан бастап 7 жылға дейiн;
... ... – 17-18% ... ... ... ал ... ... 20-
24% деңгейiнде;
• Аванстық төлем деңгейi – 30%;
• Лизинг ... ... ... ... ... ... ... түрi ақшалай немесе көп жағдайда лизингтiк жобаға
байланысты;
Компания лизингке барлық техникалық және ... ... ... ... ... жағдайы лизингтiк қаржыландыру негiзiнде.
• Лизинг мерзiмi – 37 айдан 6 ... ... ... ... – 15-18% ... Аванстық төлемi – 5% және кейбiр ... ... ... төлем
алмайды;
• Лизингтiк төлемдер – ай сайын, квартал ... және жыл ... ... ... ... тегiн және 2-4 аптаға созылады;
ААҚ “Астана-Финанс” ауыл шаруашылық техникаларын лизингке берушi
компания.
• Кәсiпорынның тұарқты ... ... ... ... өнеркәсiптiк техникалар;
• Алғашқы төлем - 15%;
• Лизинг ... – 7 ... ... Пайыздық қойылымы – 9,95% жыл сайын;
• Лизингтiк төлемдер – жылына 1 рет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде, Қазақстан ... ... ... ... дамуын және Бүкiл Әлемдiк Сауда ұйымына кiру ... ... ... ... ... үшiн басты құрал
болып лизингтiк бизнестiң дамуы болып табылады.
“Лизинг” – бұл лизинг берушiнiң ... ... ... ... ... ... және ... саттыққа
арналған құрылғыларды, машина және ұшақтарды лизинг алушыға ... ... ... ... ... ... пайдалануға беруiн
қарастыратын жалға беру шарты.
Сонымен, Қазақстан Республикасының экономикасында ... ... ... ... ... ... және осы лизинг арқылы ұлттық
экономикамыздың тұраты және тиiмдi дамуын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... негiзгi құралдарды
қаржыландырудың қосымша және ұтымды көзi ретiнде көрiнiс табуда. ... ... ... ... ... барлығында және жоғары
даму үстiнде келе жатқан ... ... ... ... ... елдерiнiң барлығында лизингтiк бизнес дамыған. ... ... ... ... ... ... ... пайдалану
мақсатында ресурстарды үнемдi пайдалану, экологиялық проблемаларды шешу,
өндiрiстiк құрылымды дамыту, ... ... ... жетiлдiру,
бәсекеге қабiлеттi жоғары сапалы тауар өндiру мүмкiндiгi бар ... ... ... әлеуметтiк-экономикалық мәнi зор және ... ... ... ... және ең ... ... ... қабiлеттiлiгiн арттыратын, сапалы өнiмдер шығару үшiн,
осы шараларды жылдам iске асырудың негiзi лизингтiк бизнестi дамыту ... ... ... индустриялы ел болуымызға тiкелей жол ашпақ.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Сагадиев К.А. Лизинг Казахстане, Учебник для Вузов. - Алматы: 2000г.
2. ... А. ... ... ...... Балауса, 1996г. –
176с.
3. Курс предпринимательства: ... для ... / ... Е.М.Купряков – Москва: Финансы, 1997. – 439с.
4. Каренов Р. ... ... Оның ... ... // ... – 2004. – 24 ... (№105106). – 2 б.
5. Мырзабеков Ш. Қазақстанның банк жүйесi ТМД көлемiнде бiрiншi орында:
“Центркредит” банкiнiң ... ... // Дала мен ... – 2004.-1
қазан (№39).-13 бет.
6. Мақыш С.Б. ... ... ... Оқу құралы. 2-шi
басылым, - Алматы: ИздатМаркет, 2004. – 272 ... ... ... и ... в ... ... рекомендации для предпринимателей, Астана – 2004г. 80с.
8. Стратегия / ... ... ... 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” –
Алматы, 2003 ж.
9. Дәуренбекова Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi ... ...... ... басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2004 ж.
10. Кожахмедов Д.Б. ... как ... ... ... Қазахстана” // Аль-Пари , №1.2004 г.
11. Статистический ежегодник. Алматы. – 2005г. №5.
-----------------------
Жеткiзушi кәсiпорын немесе ... ... ... фирмасы (лизинг берушi)
Сақтандыру компаниясы
Мемлекеттiк жергiлiктi бөлiм
Қаржыландыру орындары (банктiк бөлiмшелер)
Лизинг берушi
(Лзинг компанясы)
Жабдықтаушы
(Өндiрушi)
Лизинг ... ... ... ... лизингi
“Пакет” арқылы лизинг
Қолданылған мүлiккк
Шектелген қызмет лизингi
Шұғыл лизинг
Қайтарымды лизинг
Тiкелей лизинг
Халықаралық лизинг
Iшкi лизинг
Толық лизинг
Таза лизинг
Жаңа құрылғыға лизинг

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары28 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары туралы81 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік операцияларының теорилық негізі49 бет
Кәсіпкерлік қызметтегі лизинг операциялары49 бет
Кәсіпкерлік қызметтегі лизинг операцияларын дамыту жолдары39 бет
Лизинг операциялары жайлы70 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің лизингтік операциялары95 бет
Банктің қаржылық операциялары21 бет
Банктегі бухгалтерлік есеп50 бет
Банктердің форфейтингтік операцияларының экономикалық негіздері89 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь