Қалдықсыз және аз қалдықты технологиялар

Кіріспе
1. Қалдықтар туралы жалпы түсінік
2. Қалдықсыз және аз қалдықты технологиялар
3. Экологизациялау принциптері
4. Қалдықсыз және аз қалдықты технологияларды енгізу принциптері принциптері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Адам баласының кез-келген шаруашылық әрекеті әр түрлі қалдықтармен биосфераны ластайды, бұл халықтың денсаулығы мен өміріне, флора мен фауна түрлерінің қысқаруына, қоршаған ортадағы тепе-теңдікке қауіп-қатер тудырады. Кен үйінділерін, өнеркәсіп тастандыларын, қоқыстарды, қала шөп-шаламдарын тек қоршаған ортаны бұзатын ластағыштар деп санауға болмайды, олар құнды шикізат көздеріне жатады. Қазіргі кезеңдегі ғылым мен техниканың даму деңгейіне сәйкес әбден жетілдірілген технологияның жоқтығына байланысты, оларды өндеп құнды өнімдер алу әзірше жолға қойылмаған, сондықтан бұларды сақтауға, жоюға, тасуға, көмуге, зиянсыз түрде айналдыруға көптеген қаражат, энергия, уақыт жұмсалып отыр. Қалдықтар шығаратын негізгі көздерге өнеркәсіп, ауыл-шаруашылығы, үй-жай шаруашылығы жатады.

Қалдықтар проблемасы қолымызда бар заттарды тиімді пайдаланумен тікелей байланысты. Бір көргенде, мысалы, күйіп кеткен лампалардан вольфрам алу түкке тұрмайтын іс сияқты. Жанып кеткен бір лампочкада 10 мг-дай вольфрам болады, ал оның миллионында ~ 10 кг. Өнеркәсіпте осы қымбат, тапшы металдың 10 кг алу үшін кұрамында вольфрамы бар минераддар — вольфрамит, шеелиттің 1 тоннадан кем емес көлемі өңделеді, сонымен қатар, біраз энергия мөлшері жүмсалады. Вольфрам оксидінің геологиялық қоры не бәрі 1 млн. тоннадай. Жер шары масштабымен есептегенде ашылған қор 50 жылға ғана жетуі мүмкін, бұрынғы Одаққа кіретін мемлекеттерді есепке алмағанда, жылына дүниежүзі бойынша вольфрам рудасыньң 25 мьң тоннасы өндіріледі. Бұл мәлімет вольфрам қосылыстарын тастауды азайту тиімді екеніне ерекше көңіл аударудың қажеттілігін көрсетіп отыр. Румынияның аяқ-киім өнеркәсіп институтында тері қалдықтарынан табиғи терінің қасиетінен айырмашылығы жоқ материал шығаруға бағытталған пластикалық масса алу жолы жасалып өндіріске енгізілген. 1 кг қалдыктан 0,9 кг материал алынады.
Адамның өміріне, тіршілігіне қоршаған орта әр уақытта да әсер етіп отырады. Осы қоршаған ортаны қорғау, жақсарту, оның табиғи байлықтарын тиімді пайдалану қазіргі кездегі ең маңызды мәселелердің бірі. Осы мәселелерді шешу жыл сайын қиындай түсуде. Себебі қалалардың, өнеркәсіптің өсуі, электр қуатының қарқынды көтерілуі, ауыл шаруашылығын индустриализациялау мен химияландыру, химия өнеркәсібінің дамуы қоршаған ортаға өз әсерін тигізуде.
1. Жатқанбаев Ж.Ж. «Экология негіздері» Алматы, 2004 ж.
2. Дәрібаев Ж.Е. «Өндірістік экология» Түркістан, 2008 ж.
3. Асқарова У. Б. «Экология және қоршаған ортаны қорғау» Алматы, 2004 ж.
4. Молдахметов З.М., Газалиев А.М., Фазылов С.Д. «Экология негіздері» Қарағанды, 2002 ж.
5. Дарибаева А.О., Оразбаева Р.С., «Экология негіздері». Астана, 2001 ж.
6. Бейсенова Ә., Самақова А., «Экология және табиғатты тиімді пайдалану» Алматы, 2004 ж.
7. Оспанова Г.С., «Экология» Алматы, 2002 ж.
8. Байдилдинов Д.Л., «Қазақстан Республикасының экологиялық құқығы» Алматы, 2005 ж
9. Сүлейменов С., Мақұлбеков М., «Қалдықсыз технология –экология қызметіне» Алматы, 1991 ж
10. Әділов Ж. М. Тұрақты даму және айналадағы орта А. 1998 ж.,
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Қалдықтар туралы жалпы түсінік
2. Қалдықсыз және аз қалдықты технологиялар
3. Экологизациялау принциптері
4. Қалдықсыз және аз қалдықты технологияларды енгізу принциптері
принциптері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Адам ... ... ... әрекеті әр түрлі қалдықтармен
биосфераны ластайды, бұл халықтың денсаулығы мен ... ... мен ... ... ... ... тепе-теңдікке қауіп-қатер
тудырады. Кен үйінділерін, өнеркәсіп тастандыларын, қоқыстарды, қала ... тек ... ... бұзатын ластағыштар деп санауға болмайды,
олар құнды шикізат көздеріне жатады. Қазіргі кезеңдегі ғылым мен ... ... ... ... ... ... жоқтығына
байланысты, оларды өндеп ... ... алу ... ... ... ... ... жоюға, тасуға, ... ... ... ... ... энергия, уақыт жұмсалып отыр. Қалдықтар
шығаратын негізгі көздерге өнеркәсіп, ауыл-шаруашылығы, үй-жай шаруашылығы
жатады.  
Қалдықтар ... ... бар ... ... ... байланысты. Бір көргенде, мысалы, күйіп кеткен лампалардан вольфрам
алу түкке тұрмайтын іс сияқты. ... ... бір ... 10 ... болады, ал оның миллионында ~ 10 кг. Өнеркәсіпте осы қымбат, тапшы
металдың 10 кг алу үшін кұрамында вольфрамы бар ...... 1 ... кем емес ... өңделеді, сонымен қатар, біраз энергия
мөлшері жүмсалады. ... ... ... қоры не бәрі 1 ... Жер шары масштабымен есептегенде ашылған қор 50 жылға ғана жетуі
мүмкін, бұрынғы Одаққа кіретін мемлекеттерді ... ... ... ... ... ... 25 мьң тоннасы өндіріледі. Бұл мәлімет
вольфрам қосылыстарын ... ... ... ... ... көңіл аударудың
қажеттілігін көрсетіп отыр. Румынияның аяқ-киім өнеркәсіп институтында ... ... ... қасиетінен айырмашылығы жоқ материал шығаруға
бағытталған пластикалық масса алу жолы жасалып өндіріске енгізілген. 1 ... 0,9 кг ... ... ... ... ... орта әр уақытта да әсер етіп
отырады. Осы ... ... ... ... оның табиғи байлықтарын
тиімді пайдалану қазіргі кездегі ең ... ... ... ... шешу жыл ... ... түсуде. Себебі қалалардың, өнеркәсіптің
өсуі, электр қуатының қарқынды ... ауыл ... мен ... ... ... ... қоршаған
ортаға өз әсерін тигізуде.
1. Қалдықтар туралы жалпы ... ... ... туғызатын көптеген құбылыстар негізінен алғанда
адамның өмірін жеңілдетіп, ... ... ... ... пайда болған. Іштен тұтанатын ... ... ... ... және ... ... адамның ізгі ниеті
тұрғысында қолданылады, бірақ олардың әрекеті үлкен ... ... ... ... ... табиғаттағы тепе-теңдіктің бұзылуына,
яғни әр түрлі улы ... ... ... азық –түлікті,
ішетін суды, атмосфералық ауаны ластауы нәтижесінде қоршаған ... ... ... жер ... ... ... тонна көмір, 2,5
млрд тонна мұнай жағылып, 800млн тоннадан астам түрлі металдар қорытылады
екен. Соның ... ... ... ... көмір қышқыл газ, 17 млн тонна
бензиннің буымен түрлі газ тәрізді зиянды заттар ... ... орта ... ... ... мен ... ... түсіп, су көздеріне 600млрд м өте
ластанған сулар құйылады, ... ... 500 млн ... ... ... ... ... жыл сайын 400 мың км топырақ ... 320 ... әр ... тыңайтқыштар, 5 млн-ға жуық улы химикаттар қолданылады.
Өнеркәсіп орындары ауаға ... зор ... әр ... газ және ... өте ... ... тұратын қоспаларды шығарып жатады. Олар ... адам мен ... ... ... және ... бетіне шөгеді.
Кейде оларды жел мыңдаған шақырым жерге айдап апарады. ... әр ... ... ... бірте-бірте түпкілікті өзгерістер тудырады.
Мысалы қалардың үстін 1500-2500метр биіктік шамасында әр түрлі ... ... ... қара қошқыл шаң басып тұрады. Осы себептен қалаға
күн ... өтуі тым ... ... ... ... ... жарықтың күші 20% дейін, қыста 50 %-ға дейін кемиді. Сонымен қатар,
күн сәулесінің спектрлік құрамы өзгереді. Қала ... ... мен ... ... ең пайдалы ультракүлгін жарықты тұтып қалады.
Өнеркәсіп орындары қала атмосферасын әр түрлі газдармен және ұсақ
қалқып ... ... ... де ... ... ... ... мен мұнайдың жануы негізінде пайда болатын көмір қышқыл газдың көлемі
аса үлкен. Халықаралық зерттеулер бойынша бұл ... ... ... 0,2 ... ... ... қорғасын буымен және резина үгінділерімен ластайды.
Қала көшелерінің әрбір шаршы метріне 2,5-3,0 грамға ... ... ... машина жыл сайын 10 кг резина үгінділерін шашады.
Өнеркәсіп қалдықтары көлемі мен зияндылығы жөнінен өте күрделі ... ... ... Олар су, ... ... т.б. ... ластап,
қоршаған ортаға зиянын тигізеді. Бұдан бүкіл тіршілік атаулы зиян шегіп,
адамдар ауруға шалдығуы ... ... ... ... ... ... пластмассадан жасалған бұйымдарды жоюға тура
келеді.Қалдықтардың көбін ... ... ... шикізат өндіруге
жұмсайды. Ал кей біреулерінен кәдімгі тыңайтқыштар ... ... ... ... элементтер: азот, фосфор, кальций, магний,
калий көп болады.
Ірі қалаларда халық санының артуы тұрмыстық – ... ... ... орындарын, зауыт, фабрикаларды салу ... ... ... ... ... техникалық және ақаба сулар көптеп
жинақталуда. ... жыл ... ... ... судың мөлшері,
шамамен, 6 млрд м³ деп есептеледі. Қазіргі кезде тұрмыстық ... ... ... ... ... отыр. Осындай қаланың бірі – оңтүстік
астана атанған Алматы қаласы.
Қаладағы өнеркәсіп орындары ауаға орасан зор мөлшерде әр ... газ ... қоса өте ... ... ... қоспаларды шығарып жатады. Олар
ауамен бірге адам мен жануардың денесіне сіңеді және топырақ бетіне ... ... жел ... шақырым жерге айдап апарады. Қала халқына өзен,
көл арқылы берілетін және ... да тұщы ... ... ала тазартудан өтеді.
Пайдалануға берілетін сулар қалалық су тазарту станцияларында күкірт ... тұзы ... ... ірі ... тазартылады. Одан әрі
бөлшектерді өзіне қосып алып ... ... ... ... ... ... су ... құм қабатынан өткізіліп, сүзіледі. Бұл жерде
ол құрамындағы микроорганизмдерін жоятын заттармен ... Оған ... ... да су ... ... ... АҚШ, ... Швеция, т.б. елдерде қалдықты өңдеудің
жетілдірілген технологиясы қолданылады. Өндіріс және тұрмыс ...... ... Ең бастысы – зиянды заттарды
пайдалы заттарға айналдыру. Ол үшін үлкен қалаларда ... ... ... ... ... ... ... 1981 жылы ГФР – де ашылған.
Оның қуаттылығы сонша, тәулігіне 300т., ал жылына 75 мың т ... ... ... және аз ... ... ... бұрыннан салынған өндірістердің технология жағынан тозып
ескіруі себебінен өндірістердің төңірегінде қөптеген ... ... ... ... ... ... суға жіберіледі. Сонымен
қатар көптеген улы ... мен ... ... ... ... ... ауаға, суға, топыраққа шығып жатқан лас зиянды заттектерді азайту
үшін осы ... ... ... ... және ... ... орындарында жаңа технологияларды кіргізе бастады. Яғни,
қалдықсыз,жартылай қалдықсыз,тау техникалық және биологиялық ... ... - ... ... ... ресурстарды,энергияны
тиімді пайдалану және қалдықсыз игеру технологиясы болып табылады.
Аз қалдықты технология - өндірістік үрдіс кезінде ... ... ... ... ... аз ... технология болып табылады.
Қалдығы аз өндірістегі міндетті шарттың бірі - алынатын өнімнің экологиялық
тазалығын ғана сақтап ... ... ... ... мен оның сапасын
жақсартуға баса назар аудару болып табылады. Сонымен ... ... ... ... ... зиян келтірмей, ... ... ... ... Бұл ... ... орындау
қалдығы аз өндірістегі маңызды шаралардың бірі болып саналады. Сонымен,
қалдықтардың қоршаған ортаға әсері ешқандай да ... ... ... мөлшердің деңгейінен аспауы қажет.
Қатты тұрмыстық қалдықтарды өңдеудің ... ...... ... ... ... әдісі кезінде шығатын газдармен қоса көптеген
бөлінбейтін зиянды қосылыстар мен ... ... ... ... ... жағатын зауыттар атмосфераны қосымша ластаушы ошақ
көздері болуда.Қатты тұрмыстық қалдықтардың бастапқы массасының 25% ... ... деп ... ... ... ... ісінде құрамдастырылған
технологияның үлкен болашағы бар. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... базасында- қалдықтарды жоғары
температурады жағудың технологиясы жасалған. Ең бастысы бұл технология кез
келген көмірсутегі отынында жұмыс ... ... ... ... ... ... тұрмыстағы қатты қалдықтарды жағу үшін табысты түрде
қолданылады.
Қалдығы аз ... ... ... ... жаңа кезеңнің
кәсіпорындары қаланы қоқсықтан тазалап және құтқарып ... ... мен ... ... жылумен қамтамасыз ету үшін ыстық су мен
өнеркәсіптік буды ... ... ... ... ... аз ... зиянды әсерін шектеу критерийінің
негізіне рұқсат етілген ... ... ... ... ... Олардың
негізінде рұқсат етілген шығарынды мөлшерінің (ПДВ) атмосфераға және су
қоймаларын ... ... ... ... ... ... ... Рұқсат етілген шығарынды мөлшерін уақытында ... ... ... ... ... ... ... және
қалдығы aз технология - минералды шикізаттарды неғұрлым тиімді ... ... ... әр ... ... ... ... қалдық мөлшері барынша азайтылады. Мысалы, кен ... ... ... ... байыту әдістерімен қатар металлургиялык, химиялық,
процестер қолданулары мүмкін. Қалдықсыз және аз қалдықты өндiрiс, өндiрiске
енгiзiлген табиғи ресурстардынеғұрлым тиiмдi жəне ... ... ... ... үшiн ... өнiм өндiрiсiнiң мəнi жұмсалатын ресурстарды толық пайдалану
арқылы биосфераның ... жол ... ... өнiм ... ... мен ... тиiмдiлiгiн арттыру,
рекуперацияны пайдалану, ... келе ... ... ... ... ... таза процестермен алмастыру, т.б. арқылы
жетуге болады.
Қалдықсыз өнiм ... ... ең ... мысалы хромдау гальваникалық
цехының қазiргi заманғы технологиясы. Бұл технология бойынша, шайылатын
судағы ... ... ... ... ... ... ... ал тазартылған технологиялық сухромдалған детальдарды жууға
қайтадан қолданылады.
Осы өндірісте қоршаған ортаға зиянды әсер ететін деңгей қалыпты ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық, экономикалық бойынша немесе өзге ... ... пен ... бір ... ... ... ұзақ мерзімді сақтауға жіберіледі немесе көміледі.
3. Экологизациялау принциптері
Қазіргі кезде қалдықсыз және аз қалдықты технологияларды дамытуда өндірісті
экологияландырудың маңызды ... ... тірі ... ... өнімдер алу мен қоршаған ... ... үшін ... ... ... биотехнологияны барынша қолдануда.
Өнеркәсіптік биотехнолоагия мал азығын және тамақ өнімдерін өндіруде,оны
көбейтуге, ... ... ... ауыл шаруашылыға
зиянкестерімен күресуде айтарлықтай үлес қосуда.
Өндірісті ...... ... ... оған ... технология арқылы өндірісті ұйымдастыру, экологиялық еңбектің
өнімділігін ... ... ... мына ... жүргізіледі:
экологиялық жүйелерді сақтау, қалпына келтіру; шикізат ... ... ... ... ... үнемді пайдалану,қалдықсыз және ... ... ... шараларын кеңіту,өндірісті
экологиялық талаптарға сәйкес орналастыру, табиғи ... ... ... ... ... және ұлғаймалы қалпына келтіру - табиғат
байлығын  пайдаланушы салаларда ұлғаймалы өндіріс мына төмендегі шарттар
сақталғанда ... ... ... ... ... материалдық өндіріс қарқынынан төмен болуы керек
·  Шикізатты тиімді пайдалану арқасында өңдеуші салалардың өсу ... ... өсу ... ... болу ... аз ... технология және табиғатты қорғау құрылымдарын
қолдану қарқыны табиғатқа нұқсан келтіруші салалардың өсу қарқынынан ... ... ... ... ... ... келтіру
шараларының дамуы табиғат байлығынөндіруші ... ... кем ... ... пайдалануды ғылыми негізінде жүргізу принципі.
Шикі затты  пайдалану, әсіресе оның тиімділігін арттыру мүмкіндігін ... ... ғана ... ... ... экологиялық техногияны
пайдалану аса күрделі процесс. Экологиялық технология  процестерінің табиғи
ортаға әсерін, әсіресе ұзақ ... ... ... ... ғана ... ... ... жүргізуге болады.
Технологиялық принципі ресурстың бір түрінің екінші түрімен бір ... ... ... ... аймақтық принцип қолдануға
мүмкіндік береді. Бұл принцип табиғат байлығын пайдаланудың,табиғи ортаны
қорғаудың тиімділігін ... ... ... ... ... болып есептелгенімен, оның пайдалы жақтарын да ... Кез ... ... ... пайдалануға болады. Қалдықсыз және аз
қалдықты технология әркімнің өз ... ... ... мен ... ... биосфера ресурстарын, энергияны тиімді пайдалануын
қамтамасыз етуді, айналадағы ортаны ... ... кез ... ... ... ... ... бойынша бағалау керек деп отыр. Сарқынды судың, қажетсіз
газдардың ... ... көп ... ... ... схема кемшілігінің неғұрлым объективті көрсеткіші ... ... ... ... ... ... негізі технологиялық
міндет болмақ. Қалдық өндіріс орындарынан неғұрлым қашық жөнелтілсе, онда
оны бірден өңдеу тіпті ... ... ... ... да ... ... ... жерде болып, дереу өңделгені жөн. Жер-жерде қалдықсыз
технологияны енгізуге ... ... ... ... ... ... ... саналады:
Технологиялық процестерді жетілдіру және айналадағы ортаға қоспалар мен
қалдықтарды аз шығаратын жаңа жабдықтар ... ... улы ... алмастыру;
Пайдаға аспайтын қалдықтарды кәдеге жарайтын қалдықтармен алмастыру;
Айналадағы ортаны қорғаудың пассив әдістерін пайдалану.
Айналадағы ортаны ... ... ... ... өндірісінің
қалдықтарын пайдаға асыру немесе көму ... ... ... ... ... ... ... суларды қоспалардан тазарту, шығарылатын
газдарды, зиянды қалдықтарды сейілту.
Өндірістің қазіргі даму кезеңінде айналадағыы ортаны қорғаудың ... ... рөл ... Олар ... жетілдіріліп, халық
шаруашылығының барлық салаларындағы технологиялық және пайдалану циклдерді
кеңінен енгізіледі.
Өнеркәсіп ... ірі ... ... ... және жаңа ... ауыл ... жарамсыз немесе жарамдылығы онша үлкен емес, халық
аз тұратын аудандарға орналастыру;
Өнеркәсіп кәсіпорындарын ... ... ... мен ... ескере отырып, тиімді түрде орналастыру;
Өнеркәсіп кәсіпорындарының айналасына санитарлық қорғау алқабын жасау;
Қалалардағы құрылыс жұмыстарын адам мен ... ... ... ... ... ... етіп орналастыру.
4.Қалдықсыз және аз қалдықты технологияларды енгізу ... ... орны ... ... жүйе мен ... ... іс ... тұйықталған жүйе. Бұл ... ... бір ... ... және заттектердің өзін-өзі
реттейтін биохимиялық ... ... ... асып ... ... ... ережесін белгілеу - шикізаттың барлық компоненттерін
ұтымды және кешенді түрде пайдалану. Сонымен, өндірістің ... ... ... ... етуі оның ... жұмыс істеуінбұзбайды. Қоршаған
ортаға соншама түсетін салмақ жол берілген экологиялық мөлшерден аспайтынын
тиісінше ескеру ... ... құру ұзақ ... ... ... ... байланысты ... ... ... және ... да ... міндеттердің шешімін талап етеді.
Атап айтқанда, қалдығы аз ресурс үнемдеуші технологияны енгізу жалпы
бірқатар ... ... оның ... ... ... отырып, шикізатты кешенді түрде
өңдеу (жасап шығару);
• жоғары ... ... ... ... ... ... ... автоматтандыру негізінде өндірістік процестерді қарқындандыру
(интенсификация);
• өндірістік қалдықтарды барынша азайту ... ... ... мен тұйықтылығы;
• жеке ... ... ... ... ... ... ... дейін ауысусатысының аралық санын қысқарту;
- үздіксіз процестерді қолдану мен технологиялык кезеңдер уақытын қысқарту;
• энергия мен ... ... ... үлесін қысқарту, бастапқы
ресурстарды қайта өңделген ресурстар мен барынша алмастыру, ... ... ... ... ... ... ... артық энергияны қалпына
келтіру;
• энергия ресурстарының барлық әлеуетін барынша пайдалануды қамтамасыз
ететін құрастырылған энерготехнологиялық ... ... ... ... ... ... күйіне дейін жеткізу немесе
пайдалану ... ... ... ... процестерді және
физика-химиялық базасының негізінде экологиялық биотехнологияны енгізу;
• өндіріс пен тұтыну, табиғатты ... ... ... ... ... ... ... жасау қазірде мүмкін емес. Өндіріс процесінде
пайда болған барлық шығарынды мен ... ... ... ... ... ... ... болдырмау, энегия мен шикізатты
үнемді пайдалану ... ... ... ... ... ... ... идеясын алғаш рет кеңес академик ғалымдары
Н.Н. Семенов , Б.Н. ... И.В. ... ... ұсынған болатын.
Женевада болған жалпы Еуропалық ... ... ... ... аз қалдықты және қалдықсыз технолгиялар мен қалдықтарды пайдалану
мақсаты қоршаған ортаны қорғау ... , ... ... ... ... атап өтелген. Қалдықсыз және аз қалдықты өндіріс
орындарын жобалауда күрделі мәселелердің шешімін ... ... ... ... ... ... ... және т.б.
Қалдықсыз және аз қалдықты технологияларды өндіріске енгізудің бір-
бірімен тығыз ... ... ... тоқталатын болсақ:
- Жүйелілік принципі. Өндірістің әрбір жекелеген процесі бүкіл
динамикалық ... бір ғана ... ... ... ... және табиғи үрдістерді бір-бірімен байланысты
әрі жүйелі түрде орналастыру.
- Ресурстарды ... ... ... Бұл ... ... мен шикізат көздері компоненттерін максималды ... ... ... ... ... ... ... түрде үнемдеп пайдалану принципі.
- Материалдық топтардың циклдігі принципі. Мысалы, ашық су ... ... ... ... ... орта мен әлеуметтік ортаға өндіріс әсерлерін шектеу
принципі. Бұл қағида негізінде ... ... ... және әлеуметтік
ресурстарды, атмосфералық ауа, су, жер беті, рекреациялық ресурстар
мен тұрғындардың денсаулығын сақтаумен байланысты.
- ... ... ... ... ... ... түрде
пайдалану, өндірістің энергетикалық және өндірістік масималды түрде
төмендету, жаңа ... ... пен ... ... қоршаған ортаға кері әсерін тигізетін технологияларды
пайдалану.
Қалдықсыз технология ережесі- ... ... ... ... ... ... Қалдықсыз өндірісті құру ұзақ мерзімге ... Ол ... ... технологиялық, экономикалық,
ұйымдастырушылық және басқа күрделі ... ... ... ... аз ... ... ... принципі шикізат және
энергетикалық ресурстарды пайдалануда оның жинақтылығы. ... ... ... ресурстары көп компонентті. Мысалы: түсті металлургияда
бастапқы шикізат көптеген пайдалы қазбалардан ... ... ... одан 1-2 ... ғана ... қалғандары
үйіндіге тасталынады. Қазірде рудаларды өңдеудің кешенді ... ... ... ... ... Жезқазған, Норильск кен
металлургия кәсіпорындарында ... ... аз ... ... ... ... – айқын көрінетін материалдар
ағынының циклдігі. Мысалы: су ... ... , ... ... және таза компонентерді алып пайдаға асырады . Өнеркәсіпте
сумен ... ету ... ... ... оны ... ... ... рет пайдаланғаннан соң алдын ала тазартылып су
қоймаларына құйылады.
Қалдығы аз және ... ... ... ... ... ... кооперацияға бірлесудің маңызы үлкен. Әсіресе аумақтық-
өндірістік кешендер шеңберінде бір ... ... өнім алу ... ... пайдаланып біршама экономикалық тиімділікке қол жеткізуге
болады
Қорытынды
Қазіргі ... ... аз ... және ... өндіріс құруға, яғни
айналадағы қоршаған ортаны өнеркәсіптің ластануынан ... ... ... тиімділігін арттыруға мүмкіндік беретін басқа да аса
маңызды бағыттарға көңіл бөлінуде. Қазіргі кезде ... шаң ... ... Осы заманғы талапқа сай жасалған үш және ... ... ... сүзгілер газдың мөлшерін өте көп жағдайда
үлкен жылдамдықпен жұмыс істей ... Жаңа ... ... бар ... ... ... 200°С градустық температурада жұмыс істеуге
төзімді. Олар ... ... ... ... ... Ащысай полиметал комбинатында, Днепр алюминий комбинатында,
Кировоград мыс қорыту комбинатында және т.б.
Салынатын өндіріс орнын ... ... ЖЭС, ... ... ... ... үшін, газ шығатын мұржаның биіктігін
үлкейтер алдында ... ... ... орнатылғанына толық көз
жеткізілуі керек.
Мұндай ... ... ... заттардың атмосфераға тасталуын
азайтуға, газдың құрамындағы бағалы заттарды бөліп алуға, вентиляциялық
төмен ... және ... ... ... ... ... ... тиіс. Мысалы, атмосфера ауасын күкіртпен ластануын азайту
үшін мынадай технологиялық шаралар жүзеге ... ... ... ... ... ластануын азайту үшін мынадай технологиялық ... ... ... ... ... аз мөлшерде болуы үшін технологиялық
шара қолдану және күкіртті халық шаруашылығында пайдалану;
- Технологиялық циклда газ фазасында ... ... газ ... ... ... ... болуға жағдай жасау;
- Қондырғыларды гермитизациялау;
- Түзілетін газдарды ... және ... ... ... ... ... іске ... кейін ғана газдарды сейілту ... саны және ... ... мәселе қарастырылуы тиіс.
Өндіріс салаларының жаңа технологиясын енгізу, шикізат қорларын комплексті
пайдалану, өндіріс қалдықтарын тұйық циклмен қайта ... ... ... өндіріс жүйесіне көшу маңызды.
Қалдықсыз және аз қалдықты өндірістерден өнімнің ... ... ... ... оның сапасын жақсарту, сонымен қатар өндіріс
жұмысының ... ... ... зиян келтірмей, табиғатта
экологиялық тепе-теңдікті ... ... ... тізімі
1. Жатқанбаев Ж.Ж. «Экология негіздері» Алматы, 2004 ... ... Ж.Е. ... ... ... 2008 ... Асқарова У. Б. «Экология және қоршаған ортаны ... ... ... З.М., ... А.М., Фазылов С.Д. «Экология негіздері»  
Қарағанды, 2002 ж.
5. Дарибаева А.О., Оразбаева Р.С., «Экология негіздері». ... ... Ә., ... А., «Экология және табиғатты тиімді
пайдалану» Алматы, 2004 ж.
7. Оспанова  Г.С., ... ... 2002 ... Д.Л., ... ... экологиялық құқығы»
Алматы, 2005 ж
9. Сүлейменов С., Мақұлбеков М., ... ... ... ... 1991 ... Ж. М. ... даму  және айналадағы орта А. 1998 ж.,
11. www.google.kz интернет жүйесі.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қалдықсыз және аз қалдықты технологияларды өндірісте пайдалану өзектілігі37 бет
Қалдықсыз және жартылай қалдықты өндірістік технологиялар12 бет
Қалдықтарды өңдеу жолдары12 бет
"а.н. леонтьев, а.а.смирнов,п.и. зенченконың жұмысындағы ырықсыз және ырықты есте қалдырудың арақатынасы"4 бет
«АХҚЗ» АҚ өндірістік қалдықтарының және шығарындыларының аймақтың қоршаған орта компоненттеріне тигізетін антропогендік әсері53 бет
Алдыңғы, ағымдағы, кейінге қалдыру және қорытынды бақылау13 бет
Алдыңғы, ағымдағы, кейінге қалдыру және қорытынды бақылау жайлы4 бет
Алдыңғы, ағымдағы, кейінге қалдыру және қорытынды бақылау жайлы ақпарат7 бет
Ақау, ысырап және тауарлы-материалдық қор қалдықтарының есептері4 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. 1 табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. 2 әлемдегі және Қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.) 3 өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь