Тарбағатай жотасы

І. Кіріспе


ІІ. Тарбағатай жотасының зерттелуіне әдеби шолу


ІІІ. Негізгі бөлім
Тарбағатай жотасының физикалық.географиялық жағдайы
2. 1. Рельефі
2.2. Гидрологиясы
2. 3. Геологиясы
2. 4. Климаты
2.5. Топырағы
2.6. Зерттеу объектісіндегі өсімдіктер жамылғысы және олардың
дәрілік сипатына қысқаша шолу


Қорытынды


Қолданылған әдебиеттер
Қазақстанның кең байтақ территориясы пайдалы өсімдіктер түрлеріне өте бай. Оның ішінде маңызды болып саналатын медицинаға аса қажетті өсімдіктер тобы – дәрілік өсімдіктер. Адамзат қоғамы сонау жылдардан қазіргі күнге дейін өсімдіктерді емдік мақсатта пайдаланып келе жатыр. Осының салдарынан көптеген өсімдік түрлерінің қоры азайып, жоғалу қаупі туды. Қазіргі кездің өзінде отандық ғылыми медицинада 216-дан астам аса дәрілік өсімдіктер түрі қолданылады. Сондықтан бұл өсімдіктерге байланысты зерттеу жұмыстарын жүргізу өзекті болып табылады.
Дәрілік өсімдіктермен емдеу бұрыннан келе жатса да өзіндік маңызын әлі күнге жойған жоқ, қайта жыл өткен сайын оны қолдану пайдалы екендігі анықталып, оның құндылығы артып келеді. Сондықтан соңғы кезде қолданылатын химиялық препараттарға дәрілік өсімдіктерден дайындалған дәрілерге сұраныс көп деуге болады. Дәрілік өсімдіктерден жасалынған препараттардың адам денсаулығы үшін өте жоғары бағаланатыны белгілі, соның нәтижесінде бұл күнде фитотерапия айтарлықтай дамып отыр. Дәрілік қасиеттері бар өсімдіктерді зерттегенде биологиялық белсенді заттарын анықтауда, тек бұрыннан белгілі түрлердің ғана емес, басқа да перспективті дәрілік өсімдіктердің емдік қасиеттерін ескеріп анықтау маңызды болып отыр.
Сондықтанда Тарбағатай жотасының жер бедерінің, климатының, топырақ жамылғысының сан алуандығы, ондағы қалыптасатын дәрілік өсімдіктер жамылғысының алуан түрлілігіне де әсер етеді. Біздің зерттеу тақырыбымызда «Қазақстан дәрілік өсімдіктерінің географиясы (Тарбағатай жотасы мысалында)» Тарбағатай жотасының ботаникалық-географиялық аудандастырылуы қарастырылған және де биіктік белдеулер бойынша таралуы келтірілген. Сондықтан да Қазақстанның енді ғана өркендеп келе жатқан медициналық және фармацевтік өнеркәсібі үшін дәрілік өсімдік шикізатының жаңа түрлерін іздестіру және анықтау халық шаруашылығының өзекті мәселелерінің бірі болып табылады. Республика флорасында дәрілік өсімдіктер көп болса да, оның зерттелу деңгейі ғылыми тұрғыдан әлі жеткіліксіз.
Ресми медицинадағы табиғаты синтетикалық– химиялық препараттардың өндірістік технологиясы мейлінше күрделі және экономиялық тұрғыдан ел қаржысына ауырлық түсіреді де, даярлау уақыты ұзақ болады. Ал қазір Республикамызға қажетті дәрілік препараттардың тоқсан пайызы жақын және алыс шетелдерден сатып алынады. Сондықтан еліміздің фармацевтикалық өндірісіне дәрілік препараттарды табиғи немесе екпе өсімдіктер шикізатынан өндіру аса тиімді.
Дәрілік өсімдіктермен емдеу бұрыннан келе жатса да өзіндік маңызын әлі күнге жойған жоқ, қайта жыл өткен сайын оны қолдау пайдалы екендігі анықталып, оның құндылығы артып келеді.
1. Джаналиева К.М., Будникова Т.И., Виселов Е.Н., Давлеткалиева К.К., Давлятшин И.И.. Жапбасбаев М.Ж., Науменко А.А., Уваров В.Н. Физическая география Республики Казахстан. - Алматы, 1998. 266 с.
2. Қазаөстанның дәрілік өсімдіктері және оның қолданылуы. Алматы,1998 ж.
3. Степанова Е.Ф. Растительность и флора хребта Тарбагатай. Алма-Ата, 1962. 433 с.
4. Корчагин А.А. Видовой (флористический) состав растительных сообществ и методы его изучения., Полевая геоботаника. - Т.3. М.-Л., 1964. С.39-60.
5. Флора Казахстана. Т.1-1Х. Алма-Ата,1955-1966.
6. Бейсенова А.С. Физико-географические исследования Казахстана. Алма-ата, 1982.
7. Герасимова И.П. Очерки по физической географии Казахстана. // Алма-ата, 1952. 155-197.
8. Утешова А.С. Климат Казахстана. Ленинград, 1959. 64-89.
9. Иллюстрированный определитель растений Казахстана. Алма-Ата, 1969.Т.1. 664 с.
10. Иллюстрированный определитель растений Казахстана. Алма-Ата,1972.-Т.2. 643 с.
11. Аталыкова Ф.М. Рациональное использование ресурсов полезных растений хребта Западный Тарбагатай. Изучение лекарственных растений Казахстана. Алма-Ата,1988. С.30-38.
12. Руководство по работе с лекарственными растениями. Алматы, 1999. С.164-167.
13. Атлас лекарственных растений СССР. М., 1962. 702 с.
14. Атлас ареалов и ресурсов лекарственных растений Казахстана, Алматы, 1994.С. 108.
        
        Мазмұны
І. Кіріспе
ІІ. Тарбағатай жотасының зерттелуіне әдеби шолу
ІІІ. Негізгі бөлім
Тарбағатай жотасының ... ... 1. ... ... 3. Геологиясы
2. 4. Климаты
2.5. Топырағы
2.6. Зерттеу объектісіндегі ... ... және ... ... ... ... ... кең байтақ территориясы пайдалы өсімдіктер түрлеріне ... Оның ... ... ... ... ... аса ... өсімдіктер
тобы – дәрілік өсімдіктер. Адамзат қоғамы сонау жылдардан ... ... ... ... ... ... келе жатыр. Осының салдарынан
көптеген өсімдік түрлерінің қоры азайып, жоғалу қаупі туды. Қазіргі кездің
өзінде отандық ... ... ... ... аса ... ... түрі
қолданылады. Сондықтан бұл өсімдіктерге байланысты зерттеу ... ... ... ... ... емдеу бұрыннан келе жатса да өзіндік маңызын әлі
күнге жойған жоқ, қайта жыл өткен сайын оны ... ... ... оның ... ... ... Сондықтан соңғы кезде қолданылатын
химиялық препараттарға дәрілік ... ... ... ... деуге болады. Дәрілік өсімдіктерден ... ... ... үшін өте ... ... белгілі, соның нәтижесінде бұл
күнде фитотерапия айтарлықтай дамып отыр. ... ... ... ... ... ... заттарын анықтауда, тек
бұрыннан белгілі түрлердің ғана емес, басқа да ... ... ... ... ... ... ... болып отыр.
Сондықтанда Тарбағатай жотасының жер ... ... ... сан ... ондағы қалыптасатын дәрілік өсімдіктер
жамылғысының алуан түрлілігіне де әсер ... ... ... ... ... ... географиясы (Тарбағатай жотасы
мысалында)» Тарбағатай жотасының ботаникалық-географиялық аудандастырылуы
қарастырылған және де ... ... ... ... ... да ... енді ғана өркендеп келе жатқан медициналық және
фармацевтік өнеркәсібі үшін дәрілік өсімдік шикізатының жаңа ... және ... ... ... ... мәселелерінің бірі болып
табылады. Республика флорасында дәрілік өсімдіктер көп болса да, оның
зерттелу деңгейі ... ... әлі ... медицинадағы табиғаты синтетикалық– химиялық препараттардың
өндірістік технологиясы ... ... және ... ... ... ... ... де, даярлау уақыты ұзақ болады. Ал қазір
Республикамызға қажетті дәрілік ... ... ... ... және
алыс шетелдерден сатып алынады. ... ... ... дәрілік препараттарды табиғи немесе екпе өсімдіктер шикізатынан
өндіру аса ... ... ... бұрыннан келе жатса да өзіндік маңызын ... ... жоқ, ... жыл ... ... оны қолдау пайдалы екендігі
анықталып, оның құндылығы артып келеді. Сондықтан соңғы кезде қолданылатын
препараттарға ... ... ... ... ... көп ... ... Соған байланысты дәрілік өсімдіктердің географиялық зерттеу
ерекшеліктерін анықтау қазіргі ... ... ... бірі ... ... ... ... қорын қазіргідей дәрі-дәрмек
тапшылығы айқын сезілген ... ... ... ... үшін олардың
жаңа түрлерін өндіріске енгізу аса тиімді ... ... ... мақсаты:
Дәрілік өсімдіктерді жан-жақты зерттеу, қолданысқа енбеген кейбір
түрлерін медицинаға қолдануға ұсыну. ... ... ... жан-
жақты зерттеу. Климат ерекшеліктерін талдау.
Тарбағатай жотасының зерттелуіне ... ... ... ... ... И.Сиверс болды. 1793 жылы ол Қалба
жотасынан ... ... ... ... ағысына өтіп, оңтүстік
беткейге, ... ... ... түсіп, кейіннен дәл осы жолмен кері
қайтқан. И.Сиверстің дәрілік өсімдік ретіндегі рауғаштың ... ... оның ... ... ... ... ... болған еді. Өз
міндетін, тапсырмасын орындаудан өзге, И.Сиверс жол бойы жүрген жерлерінде
өсімдіктерді ... ... Оның ... ботаника тұрғысынан бұрын
белгісіз ... ... жер ... алғашқы мәліметтер бергендігімен бағалы,
құнды болып ... Ол ... ... ... ... жоқ ... жылдары Семей облысының шығыс бөлігін А.Влангали зерттеді,
бұл ретте ол Тарбағатайға да соға ... ... оның ... сипатта болды, әйткенмен де өзінің ... ... ... ... ... ... ... атты еңбегінде автор
өлкенің өсімдік жамылғысына жиі тоқталып, 1851 жылы И.Татаринов жинаған
өсімдіктердің ... ... Бұл ... жиналған жерлері көрсетілген
өсімдіктердің 122 түрі ... ... ... 1857 жылы П.П.Семенов аяқ басын тіреді.
Жетісуға барар жолында ол Үржардан Зайсанға Қарабұлақ ... ... ... арқылы саяхат жасап, кейініректе К.В.Регель мен ... ... ... ... алып ... жылы ... К.Струве мен Т.Н.Потанин зерттеді. Олар жотаның
оңтүстік және солтүстік беткейлерінде болып қайтты. Олардың саяхаттарының
нәтижелері «1864 жылы ... ... ... ... жол жүру» жұмысында
жарияланды. Бұл еңбектерінде ғалымдар Тарбағатайдың өсімдіктерін суреттеп,
оңтүстік және солтүстік беткейлердегі ... ... ... атап
көрсетеді, солтүстік беткейдің үлкен ... ... ... ... да болмасын ағаш өсімдіктерінің жоқтығын және ... аз ... атап ... ... өсімдіктердің 70-ке жуық түрі
қазақша, қырғызша атауы тізімге енгізілген.
1876 жылы Шығыс Қазақстанда сапармен М.В.Певцов ... Ол ... ... ... бара ... жолында Шілікті аңғарында және Шоған-
Оба шатқалында болды. Осы сапарының нәтижесінде ғалым «Жоңғарияның ... атты ... ... (1879 жылы ... ... онда ... әлеміне де өте қысқаша тоқтала кетеді.
Дәл сол жылы (1876 ... ... ... экспедициясына
өсімдіктер жинау мақсатымен Вальдбург-Цейль қатысты. Семейден Жетысу
облысына барар ... олар ... соға ... Олар ... Н.Курц өңдеді.
1904 жылы Тарбағатайда В.В.Сапожников болды. Шілікті ... ... ... ... ... жүрді және оңтүстік беткеймен
Бахтыға түсті. Осы бағдар ... ... ... «1904 ... және ... ... ... іссапар жөніндегі алдын ала есеп беру»
деген жұмысында беріледі. Бұл жұмысында бұл автор да жотаның ормансыздығын
және оның ... ... ... ... атап көрсетеді (еңбек 1907
жылы жарық көрген).
Жетісудан Шекаралық Жоңғарияға бара жатқан жолында ... ... жылы ... болып кетті. Чугучак поселкесінен Кузен асуы арқылы
ол Шілікті аңғарына өтті. Жол бойы ол ... ... ... ... ... Зайсан шұңқырын және оны қоршаған тауларды зерттей
отырып, Тарбағатайда А.Седельников та болды. Оның ... ... (1909 ... ... ... жотаның флорасы туралы қысқаша мәліметтер бар.
Зайсан уезінде зерттеулер жүргізе ... 1914 жылы ... ... пен ... ... ... Олардың бағдарлары жотаның
солтүстік беткейі және су айырығы бойынша өтті. ... ... ... ... атты ... (1918 жылы ... ... бұл еңбекте жол бойы кездескен өсімдіктер суреттелген. Жұмыстың
соңында Зайсан уезінде жинап алынған өсімдіктердің ... ... 1265 түр бар, оның 482-і ... ... ... түрі
болатын.
Семей облысының оңтүстік-шығыс бөлігінің өсімдіктерін зерттей отырып,
1914 жылы ... ... ... ... ... тау
баурайларын) зерттеді. Оның ... ... ... уезінің
оңтүстік-шығыс бөлігінің өсімдіктері» деген жұмыста (1916 жылы жарық
көрген) ... ... ... ... ... ... ... кезеңі аяқталды. Ол кезең жотаға ботаниктер мен натуралистердің жол-
жөнекей кіре кетуімен, ал ... ... ... жинаулармен
айналысқанымен және тек осы кезеңнің ... ... ... ... ... ... ... сиипатталады. Бұл
баяндаулар айтарлықтай сызба сипатында ғана ... ... ... ... ... 1930 ... дейін Тарбағатайда ешқандай ботаникалық
зерттеулер жүргізілмеді. 1930 жылдан бастап, бірінші кезеңнен айтарлықтай
өзгешеленетін, жотаны ботаникалық зерттеу тарихындағы ... жаңа ... Бұл – ... көп Тарбағатайдың мал жайылымдары мен шөп
шабындықтарының мал азықтық қасиеттерін зерттеу ... ... ... ... ... Осы ... ... дерлік
нәтижелері қысқаша ботаникалық есеп берулерге рәсімделген және баспасөзде
жарияланбаған. Мысалы, 1930 жылы ... ... ... ... жайылымдарды зерттеу жүргізді, 1939 жылы ... ... ... ... ... ... ... орналасқан
Тасбұлақ кеңшарының жер иеліктерін зерттеді.
1955-1956 жылдары жотаны Қазақ КСР Ауыл шаруашылығы ... ... ... зерттеді.
1938 жылы Қазақстанды зерттеу жөніндегі қоғам В.С.Корнилованың
жетекшілік етуімен ... ... оның ... ... (ащы бадамның, дәрілік түймедақтың, рауғаштың, валериананың
және т.б.) қорларын анықтау және ... ... ... ... ... ... Тарбағатайдың оңтүстік беткейінде,
Үржар ауданында жүргізілді. Жұмыстардың нәтижелері «Қазақ ... ... (1940 ... басып шығарылды.
1941 жылы, Балхаш-Алакөл құйылысының өсімдіктерін зерттей отырып,
Тарбағатайға Н.А.Плотников келіп ... Ол ... ... ... ... ... ... болып кетті. Өзінің «Балхаш-Алакөл
құйылысының жинақтары» атты жұмысында Н.А.Плотников өзі зерттеген учаскінің
өсімдік жамылғысына ... ... ... ... ... жаңа ... ... түрін сипаттайды.
Аталған жұмыстың авторы жотағны бірнеше жыл бойы сан мәрте зерттеген.
Зерттеулер бағдарлық әдіспен, жотаның солтүстік және ... ... ... ... кезінде геоботаникалық карта ... ... ... ... ... ... ... жотасының геоботаникалық картасы ... ... жуық ... ... жасалды, 4000 мың беттен асатын
гербарий жиналды. Осы ... ... ... жұмысты жазуымызға
арқау болды.
Негізгі бөлім
Тарбағатай жотасының рельефі
Тарбағатай жотасы (Тарбаға-тау – яғни, суыр таулары сөзінен шыққан) –
таулы, ... ... ... ... 46-480 ... ендігі және 80-840
шығыс бойлығы арасында орналасқан сілем. Жотаның өзегі ... 47000/ ... ... ендік бойынша, оның батыс ұшында солтүстікке ... ... ... ... ... ... ... Қытай Халық
Республикасымен шекарасында орналасқан тау жотасы оңтүстігінде кең ауқымды
Балхаш-Алакөл жотасымен Жоңғар Алатауынан ... ал ... ... ... ... ... Шекаралық Жоңғария жоталарынан (Үрқашар, Барлық
және Жайыр) ... ... ... ... және ... ... ... бөліп тұрған Зайсан шұңқырымен шектелген, дәл ... кең ... ... мен ... ... ... Тарбағатайдың шығыс
бөлігінің солтүстік ұшын оның жоталарынан солтүстікке және шығысқа қарай
орналасқан Маңырақ және ... ... ... ... солтүстік-батыс баурайының анық шекарасы жоқ, ал ұсақ төбелер
секілді биік емес таулар жүйесі ... ... ... ... ұшы ... Сәуір, Тарбағатай және Семізтай жоталары арасындағы, оларды
бөліп тұрған, салыстырмалы түрде кең ... ... асуы ... ... жота ... ... орта ... аңғарымен Тарбағатайдың жалғасы
іспеттес Шыңғыстау жотасының салаларынан бөлінген.
Хабар-Асу өткелімен ... ... ... ... екі бөлікке – Семей
облысының оңтүстік-шығысында орналасқан Батыс Тарбағатайға және солтүстік
баурайы Шығыс Қазақстан облысының ... шеті ... ... ал
оңтүстік баурайы Қытай Халық Республикасының шеңберінде орналасқан ... ... ... ... ... ... – 360 км, бұл ретте оның
кіндік бөлігі 270 км құрайды, 90 км ... тау ... ... ... және тау асты шлейфтік жазықтықтарымен бірге жотаның ені әр
түрлі және оның ... ... 6 (10) ... ... ... ... дейін жетеді, бұл ретте оңтүстік баурайы қысқа, ал солтүстік ... ... ... ... ... ... жота (кіндік бөлік), тау
баурайы (солтүстік, оңтүстік және батыс) және тау ... ... ... ... ... жота немесе нақ Тарбағатайдың өзі – ені 4 км-ден 24 км-ге
дейінгі монолитті, орташа ... ... ... Оның ... ... су ... ... және асимметриялы беткейлері бар.
Тегістелген су айырық бөлігінің ені 100 (200) ... 2 (3) ... ... ... ... ... қысқа, құламалы, үгілмелері бар құзды
және терең ... ... ... [3-4-сурет], ал солтүстік беткейі
болса жазық және өзендердің шатқалдарымен әлсіз бөлшектелген, ... ... ... бұл ... сирек кездеседі.
Жотаның орташа биіктіктері деп теңіз деңгейінен 2000-2200 м белгілерді
есептеуге болады, ең биік жері ... ... ... ... ... ... тауы ... деңгейінен 3100 м) болып табылады,
одан барып жота ... және ... ... ... ... Тарбағатайдың ең биік нүктесі – теңіз деңгейінен 2800
метрде орналасқан.
Тарбағатайда кейбір жерлерінде орографиялық және ... ... ... ... ... Ең ... ... оңтүстікте
жатқанда, су айырығы солтүстікке қарай ... ... ... ... ... ... мұнда кейде жотаның негізгі биіктіктері,
оңтүстікке ... ... және ... ... ... өзендердің су
айырығынан ... ... де ... ... ... ... ... беткейге тиесілі болып келеді.
Негізгі су айырығынан және оған қатарлас оңтүстік беткейде ... ... ... Ол солтүстік жотадан 200-300 метрге төмен, алайда
өткір бөлінген, осы жағдай С.В.Обручевке (1932) оны ... ... ... су ... ... деп есептеуге негіз болды.
Солтүстік беткейінде, Хабар-Асу өткелінен шығысқа қарай, негізгі су
айырығынан солтүстіктік ең биік ... 2500 м және ... су ... ... су айырық сызығы бар Теріс-Айырық жотасы бұтақтанып шығады
[5-сурет].
Жотаның негізгі тау баурайымен шекарасы әр ... ... ... ... ... жота мен тау ... ... күрт шекара байқалмайды
және жота, олармен тұтасып кеткендей, ... тау ... ... ... беткейінің шығыс бөлігінде және Қарабоға өзенінің шығысына
қарайтын солтүстік беткейде осындай болып келеді.. Тарбағатайдың батыс ұшы
болса, оңтүстігінен де, ... де тау ... ... ... Солтүстік беткейде тауаралық аңғар ... ... ... ... м ) Қарабоға өзенінен бастау алып,
кейде тарыла, кейде кеңейе отырып, жотаның ... ... ... ... тау ... бөле ... ... қарай созылып жатыр.
Жотаның бөктерінде, батыс бөлігінде оңтүстіктен 700-800 метр биіктікте
жотаны ... ... ... ... ... ... ... аңғар орналасқан.
Жотаның оңтүстік беткейінің орталық бөлігі оңтүстікке тау ... ... ... 500-ден 1500 м-ге дейінгі сатымен түседі,
батысында Тарбағатай тау баурайларынан Қаракөл ... тар ... ... және ... ... тау ... негізінен
алғанда ұсақ шоқы (кейде тегістелген) түріндегі ... ... ... ... ұсақ ... және ... аңғарлармен бөлінген
биіктігі төмен таулардың жекелеген массивтері биікке көтеріліп ... ... ... ... ... ... 1616 ... шағын Ақ-Шаулы жотасы жапсарласып жатыр. Ол Тарбағатайдың ... ... және одан тек ... ... тар ... ғана бөлініп
жатыр. Ақ-Шаулы жотасының солтүстік-батыс жалғасы болып ... ... ... Берқара ... ... ... м) ... табылады.
Жотаның батыс бөлігінде, одан солтүстікке қарай, сонымен ... ... ... 2300 м), ... ... ... 1606 м), Желқора (теңіз
деңгейінен 1721 м), Жылды Қора (1801 м), Жаман ... ... ... м), ... ... ... 1400 м), Ақ Жайлау ... 1400 м) ... ... ... ... ... ... бөлігінде, Базар және Қарабоға өзендерінің өзен аралығында ... ... ... ... ... түседі (теңіз деңгейінен 1500-1600 м).
Жиелі-Тау (теңіз деңгейінен 1697 м), Түйе ... ... ... м) және ... ... ... 1000 м) ... таулары тау баурайы
тегістігіне күрт түсетіндей саты түзе отырып, Тарбағатайдың тау баурайларын
солтүстік-шығыстан ... ... Бұл ... ... ... ... тік, тасты болып келетін беткейлері бар.
Солтүстік беткейдегі ең ірі ... ... ... ... ... ... ... Бұлақ-суық Бұлақ аңғары (теңіз
деңгейінен 800-900 м) және Түйе ... ... ... қарай
орналасқан аңғар (теңіз деңгейінен 900-1000 м) болып табылады.
Оңтүстік беткейдің тау баурайларының аумақтың ... ... ... бар, ... мен ... кескіндері жұмсақ; батыс
(Келді-Мұрат өзенінен батыс бөлігінде) және ... (Үш ... -Ақ ... өзен ... бөліктерінде олар лесс жамылғысымен жабылған.
Келді-Мұрат өзенінің шығысына ... ... ... ... айтарлық ұзындықта батыстан оңтүстік–шығысқа қарай бұрылған
үстірт сипаты бар. Солтүстік ... ол ... ... ... тік
құздарымен шектелген, оңтүстігінде тау бөктерінің тегістігіне күрт үзіледі,
ал ... ... ... ... ... көшеді. Оның
бөлшектелуі әлсіз, әрі негізгі ауданын ... ... су ... алып ... ... ... (1271 м), ... (теңіз деңгейінен 900-
1000 м) және ... ... ... деңгейінен 1200 м) салыстырмалы ... ұсақ ... ... ... Олар ... ... баурайлары бар – солтүстік ... ... ... тау ... ... ... тік әрі ... болып келеді.
Оңтүстік беткейдің тау бөктері облысында солтүстікте жатқан орталық
тау массивінен және оны қоршаған төмен таулардан күрт ... ... ірі ... ... ... Бұлар Ақ Шоқы мен Талдысу өзендерінің ... Сазы ... және ... ... бұл ... ... бөлігі Қытай Халық Республикасының шегінде орналасқан. ... – ұшы ... ... тең ... дерлік үшбұрыш пішінді
депрессия. Оның биіктігі – теңіз деңгейінен ... ... ... ... ... жотасы солтүстігінде Зайсан көлінің бассейніне, оңтүстікте
Алакөл, Сасықкөл және Балхаш көлдеріне тиесілі өзендердің су айырығы болып
табылады ... ... ... бассейніне бастауын ... ... ... ... ... Олардың аса ірісі Теріс Айырық
өзені ... ... оның ... аңғары негізгі жотаны оның ...... ... ... ... тұр. Ол ... Тарбағатайдың
солтүстік беткейінен бастауын алып, негізгі жотаның солтүстік беткейінен
және Теріс Айырық жотасының ... ... ... жинай отырып,
алдымен батыстан шығысқа қарай ағады, Шілікті аңғарына шығып, осы жерде
оңтүстіктен ... күрт ... одан әрі ... жотасынан және
Тарбағатайдың шығыс ұшынан су ... ... ... ... ... Бұл өзен ... ... ағады, Зайсан шұңқырына шығып,
мұнда бірнеше тармақтарға бөлінеді, олардың ... тек Чата ... ... өзінде ылғалды жылдары, Зайсан көліне дейін су ... ... ... ... ... ... басқа өзендерден Шет-ласты,
Орта-Ласты, Темерлік өзендерін атап ... ... ... бәрі Зайсан
шұңқырында ізін жасырып, Зайсан көліне дейін жетпейді.
Батыс ... ... ... ... ... өзендер жатады –
тармақтары көп Тебезге, тармақтары бар (олардың ең ірісі - Нарын) ... ... ... ... Үлкен Боғас, Кішкене Боғас және Орта Боғас
тармақтары бар Боғас өзені және т.б. ... бәрі ... ... беткейінен алып, негізгі жотаның беткейлерінен және оның тау
бөктерлерінен су ... ... ... ... ... алайда Зайсан
өзеніне дейін су жеткізбейді.
Тарбағатайдың оңтүстік беткейлерінен ... ... ... ... ... Олардың ішіндегі ең ірілері Емел, Қаработа, Келді Мұрат және
Үржар болып табылады. Олардың біріншісі ... ... ... ... ... Оның Тарбағатайдың оңтүстік баурайынан бастау алатын ең ірі
тармақтары Орта-Ласты және Тастысу деген тармақтары бар Қара-Китат және ... ... ғана Емел ... ... су ... Ақ-Шоқы болып
табылады. Ақ-Шоқа өзені бастауын Тарбағатайдың ең биік нүктесі Тастау
тауының ... ... ... тар ... ... ... ағып,
кейін оңтүстікке қарай ағады; оның тармағы Талдысу өзені болып табылады.
Сұлуған-Терек, ... ... бар ... ... өз ... беткейлерінен алып, Алакөл ойпатында ізі жоғалады.
Төменгі ағысында Мақаншы өзені деп ... ... ... ... ... ... ... жақтан, Тастау тауынан алады,
алдымен тек қана батысқа ... ... ... ... қарай кілт бұрылып,
тармақтардың массаларын жинай отырып, Мақаншы ауылынан оңтүстікке қарай
Алакөл шұңқырында ізі ... ... ... ... ең ірі ... болып табылады. Ол жотаның
қалған барлық дерлік бөліктерінен суды жинап алып, Алакөл көліне суы толған
өзен болып құйылады. Оның айтарлықтай ірі ... ... ... ... және т.б. ... табылады.
Сасықкөл көліне жататын ең ірі өзен өз ... ... ... ... және тек қана шығыстан ... ... ... ... ... ... Ол негізгі жотаны оның бөктерлерінен бөліп
тұратын, кейде тарылатын, кейде кеңейетін ... ... ... соң ... ... өтіп және оны батыс тау ... бөле ... ... ... ... ... тағы да ендік бағытын ... ... ... ... ... ... тек жауын-шашын мол болған жылдары
ғана өз ... ... ... ... жеткізеді. Сасықкөл көлінің
бассейніне жататын өзендердің ішіндегі дәл осылай ... су ... ... ... ... тау ... оңтүстік беткейінен (Ақ-
Жаулық және Берқара таулары) бастау алатын Ай және ... ... ... ... тек Аягөз өзені ғана жатады. Ол
Тарбағатайдың ... ... ... ... ... ... 30 км-ден соң өзен оңтүстік-батысқа кілт бұрылып, Балхаш
көліне құяды. Аягөз ... ... да суға толы және ... ... өзінде
өз суларын көлге дейін жеткізеді.
Тау бөктеріндегі ... ... ... ... тік ... бар, ... кейде каньон тәріздес шатқалдары бар,
көбіне шағын су сарқырамасы түрінде құлайды. Одан әрі ... ... олар ... ... ... ... тау бөктеріндегі
жазықтықтарда, сонымен бірге ... және ... ... ... ... ауыз суының, суарудың (әсіресе оңтүстік беткейде) және
су қуатының ең басты көздері болып табылады. Қосақ, Ақ Шоқы ... ... ... ... ... ұжымдық шаруашылықтардың электр
станциялары жұмыс істейді.
Тарбағатайдың қазіргі мұздануы шамалы жотаның солтүстік беткейінде,
оның ең биік ... ... ... ... ... ... 0,7 км-ге
дейін жететін бір ғана салбыраған мұздық бар. ... ... ... орналасқан үш кара түзген ірі цирк орналасады. Осы ... ... ... 2800 м) Ақ Шоқы және ... Мұрат өзендері бастауын
алатын, Көк Көл деп аталатын үш шағын көлшік бар. Бұл ... ... ... және ... шағын морена тастарымен бөлінген. Осы
мұздықтан ... ... ... ... ... ... түскен
жерлерде шағын қар қоймалары сақталып қалады [6-сурет].
Тарбағатай жотасының геологиясы
Алтай және Тянь-Шань тау ... ... ... ... тарихы белгілі бір шамада осы таулы елдердің тарихын
қайталайды. Геологиялық ... ... ... ... ... аяғында каледондық орогенез нәтижесінде жасалған және кейініректе
герцин қатпарлығымен ... ... мен ... ... ... ... ... Осы бір тау түзілуінің бастапқы
кезеңі қарқынды жанартау қызметімен, қуатты интрузиялармен және ... ... ... ... ... қозғалыстардың нәтижесінде құрылған таулы
мекенді мезозойдың басында, ... елді ... ... ... ... бар ... ... шоқыланған тегістікке айналдырып
жіберген қарқынды құрылықтық денудациялау процестері айтарлықтай дәрежеде
нивелирлеп ... Осы ... ... қалдықтары негізгі
жотаның әлсіз бөлшектенген су ... оның ... ... ... ... ... ... қалды. Олар жотаның солтүстік
беткейінде кеңірек көрсетілген.
Үштік және ... ... ... плиоценде және плейстоценде
болған альпілік тау түзілуі біркелкі, әлсіз шоқыланған жазықтықты бұзып
жіберген. Осы ... ... ... ... ... ... ... түзілуінен емес, нәтижесінде сатылы тәрізді горст түзілген
күмбезделе көтерілу ... ... ... ... ... ... ... тапты. Ең қарқынды қозғалыс ... ... ... ... олар солтүстік қанатты азырақ қамтыды, ... осы ... ... ... де әсер ... ... ... биіктіктердің арқасында, онда көтеріліп келе
жатқан елді бөлшектеп тастаған және оның қазіргі күйіндегі тау ... ... ... ... ... ... рельефінің дамуы
тек жотаның әрі қарай бөлшектенуі жағына ғана ... оның әрі ... ... да ... жатыр, мұны орын алып отырған сейсмикалық
құбылыстар – күші 6 балға ... ... жер ... де растап отыр
(Сваричевская, 1941 жыл).
Осылайша, Тарбағатай үшін қарқынды тектоникалық көтерілулерге және
күрт жүре бастаған эрозияға орай ... ... ... көне және ... үйлесімі тән.
Тарбағатай жотасының күрделі геологиялық құрылысы бар. Н.Г.Кассиннің
(1941) мәліметтері ... ол ... ... ... ... ... және ... сланецтерден, кремнийлі құмдақтардан, әктерден
және конгломераттардан құрылған. Жотаның кіндік ... ... ... сланецтер, кварцит-туфоген қалыңдықтары, ... ... ... ... ... отыратын конгломераттар болып
табылады. Оңтүстік төскейде эрозиямен препарацияланған және қоңыр-жасыл
түсті жанартау және ... ... ... ... ақ ... ... әктер кеңінен дамыған. Тарбағатайда интрузивті жыныстар
да кеңінен таралған. Олар ... ... ... ... ... ... екі ... бөлуге болады: каледон
граниттері (ең көне, қызғылт және ... ... ... ... ... ... бөлігінде таралған [7-сурет] және солтүстік беткейдің
тау бөктерлерінде (Окпекті, ... ... ... және ... ... ең көп ... ... граниттері.
Жотаның солтүстік бөктерлерінде дөрекі сазды-темірлі және кремнийлі-
сазды құмдақтар, ... гипс және ... ... ... бар ... ... ... саздар кеңінен дамыған. Тауаралық шұңқырлар кейде
мезозойдан басталған сынық ... ... ... ... ... жотасының климаты
Өсімдіктердің тіршілігіне және өсімдік жамылғысының бөлінуіне әсер
ететін маңызды факторлардың бірі ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері оның тұрған орнымен және ... оның ... ... ... ... ... байланысты
болып келеді; яғни, ақыр соңында, беткейлердің экспозициясына, абсолюттік
биіктігіне және ... ... ... ... және ... ... байланысты болып келеді.
Басқа да жақын жатқан жоталар – Жоңғар Алатауы мен ... ... ... ... ... кеңістіктерінен алшақ жатыр және ... ... ... ие. Жотаның салыстырмалы шамалы биіктігі (3100 м) және
шөлдердің - солтүстіктен Зайсан, оңтүстіктен ... ал ... мен ... шөл ... ... ... ... мен
Алтаймен салыстырғанда үлкен құрғақтылығымен ерекшеленетін Тарбағатайдың
климатына әсер ... ... Дәл ... ... Тарбағатайда мұздықтар
мен орман жамылғыларының белдігі жоқ.
Тарбағатайдың, әсіресе оның жоғары таулы ... ... ... ... ... ... мәліметтер жоқ. ... ... ... жүйесі (жотаның оңтүстік беткейінде – Бахты және
Үржар станциялары, ... ...... ... және ... ... Аягөз станциясы) жотаның кіндік бөлігінен ... ... ... ... аудандастыру мәліметтері бойынша (1960), Тарбағатай жотасы
бір жыл ішіндегі 5-айлық ... ... ... ... ккал/см2 жылдық қосынды радиациямен сипатталатын құрғақ дала аймағында
орналасқан; ... ... ... ... 26-28 ... тең, ал
желтоқсан - 3 ккал/см2. Осылайша, ... ... ... режим 5 еседен
көп мөлшерге азаяды.
Таулы ... ... ... ... ... ... болғандықтан және әр түрлі экспозициялардағы беткейлерде күрт
өзгеретіндіктен, бұл мәліметтер бүкіл теңіз деңгейінен Тарбағатай ... ... ... ... ... алмайды. Осы
айырмашылықтардың сипаты оңтүстік беткейлер әрқашан күн радиациясының ... ... ... ... түсінікпен әрқашан сәйкес келе бермейді. Климаттық
аудандастыру мәліметтері бойынша (1960 ж.), ... ... ... 150 ... барлық бағыттардың беткейлері күн жылуының
шамамен бірдей мөлшерін алады. Тек күзде, көктемде және ... ... ... ... ... ... ... және оңтүстік беткейлер
арасындағы алынатын күн радиациясының мөлшеріндегі айырмашылық ең елеулі
бола бастайды. Бұрылу ... ... ... ... ... беткейлер
бұрылуы азырақ беткейлерге қарағанда ... ... күн ... ... ... ... уақытта болса бұрылудың өсуіне қарай оңтүстік
беткейлер оларды күннің ... ... ... ... ... ... ... беткейлерге қарағанда жылудың көбірек мөлшерін
алады.
Жазғы уақытта күн ... ... ... тік ... ... ... ... беткейде айтарлықтай болады; ал қыс кезінде
болса оңтүстік беткей ... ... ... ... және жылы ... солтүстік беткейде қыстың ортасында тіпті ашық күнде де
радиациялық жылу ... ... үшін ... ... және ... ... температуралар инверсиясы тән. Тарбағатай биік емес ... ... ... оның ең биік ... ... ... сондықтан Тарбағатай тауларында салыстырмалы түрде жылы ауа-райы жиі
байқалады.
Климатты сипаттау үшін ауаның температурасының, ... ... және тағы ... ... ... ... ... істеп тұрған метеорологиялық станциялардың мәліметтері
бойынша орташа ... ... және ... ауа ... ... отыр.
1-кестенің мәліметтерінен ауаның орташа жылдық температурасының, тіпті
жазық жағдайларда да, тек солтүстік және оңтүстік беткейлерде ғана ... ... ... ... да ... емес ... ... тұр.
Мысалға, оңтүстік беткейде ол шығыстағы +6,00-тан орталық бөліктегі ... ... ... және ... ... ... ... Жотаның
батыс бөлігінің және солтүстік беткейінің температурасы өзара ... ... ... ... ... ... ... айлық температурасы максимумына шілдеде ... ол +22,20, ... ал ... және ... ... ... және қаңтарда жетеді, бұл ретте солтүстік ... ... ... ... төмен және - 18,40–қа тең. Абсолюттік жылдық
минимум болса оңтүстік беткейде -40-450, ... ... -41, ... ... ... ... ... станциялары үшін +41 +420 тең
және солтүстік беткей үшін +400 тең, ең ... ай ... және ... ... ... ... ... аяғында-ақ (27.VIII) байқалады, соңғы аяздар 3-
кестеде көрсетілгеніндей, мамырдың соңында тіркелген.
3-кестенің мәліметтерінен көрініп отырғанындай, ... ... ... ... ... кейде сәуірдің басында, ал батыс беткейде
болса (Аягөз станциясы) – тек сәуірдің аяғында ... ... ... ... ... 148 ... дейін созылады.
Жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері 177 ... 405 ... ... ... ... бойынша бөлінуі 2-кестеде көрсетілген.
3-кесте
Аязды күндердің кестесі
|Жыл ... ... ... |Бірінші |Аязсыз кезеңнің |
| | ... ... ... ... |
| | | ... | ... | |31.V |13.IX |112 ... |Таңсық |9.IV |26.IX |148 ... | |9.V |27.VIII |81 ... ... |13.VI |26.IX |129 ... | |7.IV |27.VIII |99 ... |Үржар |3.IV |26.IX |140 ... | |28.IV |28.VIII |94 ... ... |29V |13.X |143 ... | |28.IV |29.IX |109 ... ... |31.V |5.X |148 ... күндердің кестесі
| | ... ... ... |
| | | | | ... ... | | | |
| | | | | ... |162 |7.X |27.X |21.III |
| |143 |10.XI |10.XII |13.V |
| | | | | ... |160 |22.X |31.X |27.III |
| |142 |17.XI |1.XII |23.IV |
| |109 | | | ... |156 |21.X |6.XI |18.III |
| |132 |20.XI |30.XI |21.IV |
| |87 | | | ... |149 |22.X |2.XI |6.III |
| |118 |1.XII |10.XII |9.IV ... ... факторы жел болып табылады. Тарбағатайда негізінен
алғанда суық ... ... және ... ... әрі ...... және ... желдері соғады. Солтүстіктен және солтүстік-
батыстан соққан жоғары емес суық массаларды (арктикалық және суық ... ... мен ... ... келе ... ... ... желдерін
Тарбағатай солтүстік беткейінде ұстап қалады. Сірә, ... ... ... ... суық және ... ... ... сондықтан
болар.
Метеорологиялық бақылаулар тау бөктеріндегі жазықтықтарға
жататындықтан, ... ... ... ... өзінің климатын
жеткілікті шамада сипаттай алмайды, алайда олар оңтүстік беткейдің, әсіресе
оның орталық ... ... және ... ... ие ... ал ... ... болса өсімдіктердің өсуі үшін ... ... ... аз, ... ... ... беткейдің өсімдік жамылғысы да солтүстік беткейдің өсімдік
жамылғысынан ерекшеленеді. Солтүстік ... ... ... ... ... биіктікке көтеріліп, альпілік жайылымдармен жанасып жатады. ... ... ... бұта ... ... дамыған, ал жотаның орталық
бөлігінде алма ормандары ... ... ... ... ... 1909) және қолжазба (Глазовская,
1946; Петров, Стороженко, 1948; Соколов пен Колходжаева, 1959) материалдары
бойынша, олар алуан түрлілігімен ... және ... ... бір ... ... көрсетеді. Оңтүстік беткей үшін аталған
авторлар келесідей топырақ белдіктерін бөліп көрсетеді.
1. 3100-2400 м - ... ... ... қара ... ... Тау жыныстарының шығымы кездеседі.
2. 2400-1800 м - таулы-далалықпен үйлесімдегі ... қара ... Тау ... шығымы кездеседі.
3. 1800-1000 м – таулы қара топырақпен үйлескен таулық-жайылымдық
субальпілік қара топырақ. Тау ... ... ... жиі ... 1000-700 м – оңтүстіктің түйіршікті қара топырақтары, қара-талшын
және талшын топырақтары.
5. 700-500 м – ашық - ... ... ... ... ... ... аздаған мөлшерде жайылымдық
қара топырақтар, жайылымдық-батпақтық топырақтар, сортаң топырақтар және
сортаңдар кездеседі, ... олар кең ... ... ... әр ... ерекшеленеді және келесі
топырақ белдеулерімен көрсетілген:
2400. (2200) м - таулық-далалықпен үйлесімдегі ... қара ... (2400) – 1800 м – ... ... және ... ... тау қара топырағы.
1800-1000 (800) м – кей жерлерде қуаты аз таулы-талшын топырақтар.
1000 (800) – 500 м - таулы-талшын ... ... ... өзен ... және ... кең аңғарлар бойынша кездесетін
сортаңдау ашық-талшын топырақтар.
Осы топырақтардан ... ... ... ... ... кездеседі, бірақ олардың барлығы үлкен
аудандарды алып жатпайды.
Тарбағатай жотасының өсімдіктер жамылғысы
Тарбағатай жотасының өсімдіктер ... ... ... ... Атап ... болсақ жоғарғы белдеуде шыршалы орман, субальпі,
альпі шалғындықтарда . Саур-Тарбағатай ... ... және ... ... Онда флораның 1640 түрі кездеседі. Соның ішінде біз зерттеу
объектіміздегі ... ... ... ... беруді жөн көрдік.
Орал миясы. Glycyrrhiza uralensis Fisch. (Fabaceae Lindl.)
Далалы аймақтарда, тоғай, тау өзен жағасында , ал ... ... ... 3000 метр ... ... көтеріледі.
Бұршақтар тұқымдастарының фармакопеялық дәрілік өсімдігі. Дәрілік
мақсатта мияның ... ... ... және тамырсабағы) пайдаланылады.
Мияның тамыры және тамырсабағынан жасалынған препараттар – тыныс ... тері ... көз, ... және ішек ... және т.б. ... пайдаланылады.
Түркістан шүйгіні Valeriana Turkestancia Sumn ... ... ... жол ... ... ылғалды жерлерде, орман мен су
жайылған шалғынды аймағында өседі.
Тамыры мен тамыр сабағынан жасалған препараттар ұйқы ... ... ... тамыр жүйесінің жұмысы бұзылғанды тыныштандыру үшін
пайдаланылады.
Альберт раушаны Rosa Alberti Regel(Rosaceae Juss).
Таудың бұта ... ... ... қайнатпасын және тұнбасын іштітоқтататын дәрі жасайды.
Күлтесінен – ... шай, ...... ... ... және
құрқұлақ ауруына қарсы пайдаланады.
Үлкен сүйелшөп Chelidonium Majus L (Papaveraceae Juss).
Тасты, шалғынды беткейлерде, сазды қабақтарда, құмдауыт жерлерде өседі.
Сүйелшөп сүйелді ауруларға ... әсер ... ... ... және
басқа да микробтарды өлтіреді. Сүйелшөп өт және ... ... іш ... ... пен өт ... жараларды жазады.
Тікенді раушан Rosa Acicularis Lindl (Rosaceae Juss).
Тау шатқалының дымқыл жерлерінде және тасты беткейлерінде өседі.
Тамыр қайнатындысының өт қуу, тұтастырғыш ... ... ... ... ... ... ... қабынуына, бауыр ауруына, безгек,
ревматизм ауруларына қолданылады.
Беггер раушаны Rosa Beggerana Schrenk ... ... ... бұлақ және өзен жағалауларында, жол жиектерінде
кездеседі. (Rosaceae Juss
Тамыр қайнатындысын іш тоқтату үшін ... Гүл ... ... су ... ... ... және эфир майлары, жемісінен аскорбин қышқылын
және көптеген дәрумендер, ... ... тері ... ... ... ... Mentha Longifolia L Huds (Laminacea Lindl).
Құрғақ және далалы шалғында, тау баурайының ... ... ... ... эфир ... оның ... медицинада ресми түрде пайдаланып
жүрген мәдени өсірілетін бұрыш ... ... ... ... ... ... ... өт жүргізу үшін пайдаланады. Сонымен
қатар тыныс алу, бауыр, асқазан-ішек жолдары, бүйрек, гинекологиялық, ... т.б. ... ... қоспалардың құрамына кіреді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Джаналиева К.М., Будникова Т.И., Виселов Е.Н., Давлеткалиева К.К.,
Давлятшин И.И.. ... М.Ж., ... А.А., ... ... география Республики Казахстан. - Алматы, 1998. 266 с.
2. Қазаөстанның дәрілік өсімдіктері және оның қолданылуы. Алматы,1998
ж.
3. Степанова Е.Ф. ... и ... ... Тарбагатай. Алма-Ата,
1962. 433 с.
4. Корчагин А.А. Видовой (флористический) состав ... и ... его ... ... ... - Т.3. М.-
Л., 1964. С.39-60.
5. Флора Казахстана. Т.1-1Х. ... ... А.С. ... ... ... ... ... Герасимова И.П. Очерки по физической географии Казахстана. // Алма-
ата, 1952. 155-197.
8. Утешова А.С. Климат Казахстана. ... 1959. ... ... ... растений Казахстана. ... 664 ... ... ... ... ... Алма-Ата,1972.-
Т.2. 643 с.
11. Аталыкова Ф.М. Рациональное использование ресурсов полезных
растений хребта ... ... ... ... Казахстана. Алма-Ата,1988. С.30-38.
12. Руководство по работе с лекарственными ... ... ... ... ... растений СССР. М., 1962. 702 с.
14. Атлас ареалов и ... ... ... ... 1994.С. 108.
1. Итшомырт шырғанақ – Облепиха (Hippophae rhamnoides L.)
2. Киікоты - (Ziziphora bungeana juz.)
3. Кәдімгі мыңжапырақ –
4. Орал мия - ... ... ... ... ... ... ... Татарник
8. Бақ-бақ
9. Шайқурай
10. Шашыратқы - (Cichorium intybus L.)
11. Жолжелкен
12. Сүйелшөп
13. Үлкен андыз

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Геологиялық құрылысы мен жер бедері19 бет
Катон - Қарағай мемлекеттік ұлттык табиғи бағы4 бет
Тоғызқұмалақ ойыны туралы жалпы мағұлмат3 бет
Қазақстан облысы2 бет
Қазақстан флорасының (соның ішінде дәрілік шөптер) және фаунасының жағдайына қоршаған ортының әсері10 бет
Қазақстанның географиялық орны, ірі физикалық георафиялық нысандарына қысқаша сипаттама14 бет
Омыртқа жотасының физиологиялық және паталогиялық иілімдері8 бет
Омыртқа жотасының қисаюы-сколиоз11 бет
Қаратау жоталарының палеолит ескерткіштері103 бет
Қаратау жотасындағы фосфорит кен орындарының геологиялық зерттелуі және олардың өңделуі70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь