Мемлекеттік басқарудың теориялық астары

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2

1. Мемлекеттік басқарудың теориялық астары ... ... ... ... ... .5
2. Мемлекеттік басқару объектілері мен субъектілерінің жүйесі ... ..8
3. Мемлекеттік басқару теориясының әдістемелік негізі ... ... ... ... ...11
4. Мемлекеттік басқарудың негізгі әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
Кіріспе

Мемлекет қоғамның ажырағысыз бөлігі болғандықтан барлық дерлік гуманитарлық ғылымдар мемлекеттік басқару мәселелерін қарастырады. Сол сияқты мемлекеттік басқару ісінде де және ол туралы ғылымды қалыптастыру процесінде де басқа да гуманитарлық емес ғылымдардың әдістері мен мәліметтері қолданылады. Бірақ ғылымның әр саласы мемлекеттік басқару мәселесін өзінің зерттеу тұрғысынан қарастырады. Атап айтқанда мемлекет қызметін мемлекет және құқық теориясы, саясаттану, әлеуметтану, философия және тағы басқа көптеген ғылыми пәндер зерттейді.
Философия – табиғат, қоғам және адам ойының дамуының жалпы заңдылықтарын аша отырып, мемлекетті, мемлекеттік басқаруды қарастырғанда оның мүмкіндіктері мен шегін, обьективті және субьективті жақтарын қарастырады.
Әлеуметтану – қоғамдағы мемлекеттің рөлін және соған орай мемлекеттік басқаруды халықтың әртүрлі әлеуметтік, кәсіби және басқа да топтарымен өзара байланыста және қарым-қатынаста қарастырады.
Саясаттану – мемлекетті ерекше саяси институт ретінде, ең алдымен мемлекеттік басқарудың орнын көрсету тұрғысынан қарастырады.
Экономикалық теория – мемлекеттік басқарудың рөлін экономикамен байланыста қарастырады. Ал мемлекеттік басқару теориясы мемлекеттік басқару мәні мен проблемаларын, оның заңдарын, қағидаларын, нысандары мен әдістерін, сондай-ақ мемлекеттік басқарудың объектілері мен субъектілерінің ерекшеліктерін қарастырады.
Аталған ғылымның зерттеу саласы мемлекет, саясат, мемлекеттік басқару, билік сияқты негізгі түсініктерді қамтиды. Осы пәннің негізі саналатын концепция саясаттың, құқықтың,басқару мен биліктің өзара байланысынан туындайды. Басқару арқылы билік жүзеге асырылады, ол құқыққа және саясатқа сүйенеді.
Мемлекеттің әлеуметтік басқару саласындағы қызметі қоғамдық қатынастар мен адамдардың іс- әрекетін құқықтық реттеумен байланысты. Осыдан мемлекеттік басқарудың заңдық аспектісі туындайды. Бұл мағынада ол білімнің саяси-заңдық саласы ретінде сипатталуы мүмкін.
Сондай-ақ жоғарыда айтылғандай мемлекеттік басқару мемлекетті тұтас қоғамға жалпы ықпалы және де оның әлеуметтік жүйенің әр түрлі элементтерімен өзара әрекеті қарастырылғандықтан, бұл әлеуметтік ғылым. Осыларға орай мемлекеттік басқару теориясы - саяси- құқықтық және әлеуметтік ғылым.
Сонымен, мемлекеттік басқару теориясының мазмұны – қоғамды басқару институты ретінде мемлекеттің маңызды функцияларын, оларды жүзеге асырудың заңдылықтары мен қағидаларын оқып-үйрену, басқарудың негізі ретіндегі мемлекеттік саясатты ғылыми негіздеу.Мемлекеттік басқару теориясының пәні – қоғамды басқарудың саяси- құқықтық институты ретіндегі мемлекеттік билік органдарының қызметін және қалыптасатын саяси-құқықтық, әлеуметтік қарым-қатынастарды талдау болып табылады. Сондықтан біз оны кешенді ғылым деп қарастырамыз. Оған келесідей ұғымдарды жатқызамыз: мемлекеттің негізгі функциясы ретінде басқаруды сипаттайтын жалпы ұғымдар: мемлекеттік басқару, басқару субъектісі ретіндегі мемлекет ( мемлекеттік орган, аппарат, мекеме), мемлекетті басқару объектісі (әлеуметтік топтар, қоғамдық процестер, әлеуметтік институттар); мемлекеттік билік (саяси, әкімшілік, экономикалық және т. б.); басқарушылық қызмет (саяси жетекшілік, әкімшілік басқару, нормативті-құқықтық реттеу); басқарудағы қатынастар (ұйымдық-экономикалық, әлеуметтік-саяси, нормативті-құқықты);
- атқарымдық қызмет процесі ретінде мемлекеттік басқаруды бейнелейтін ұғымдар: мемлекеттік басқару қызметі, басқару заңдылығы мен қағидалары, басқару ісінің нысаны, әдістері, құралдары, стилі;
- басқару процесінің негізгі элементтері мен кезеңдері бейнелейтін ұғымдар: мақсатты тұжырымдау, саяси стратегия, мелекеттік шешімдер мен қабылданған шешімдер;
- басқару қызметі мен қатысушыларының қозғаушы күштерін және оларды шектейтін факторларды сипаттайтын ұғымдар: ұлттық мемлекеттік мүдделер, әлеуметтік топтар, саяси мүдделер, жалпы ұлттық және топтық құндылықтар;
- тұтастай мемлекеттік басқаруды сипаттайтын ұғымдар: мемлекеттік билік, басқару мен билік субъектілерінің деңгейі; билікті орталықтандыру және орталықсыздандыру және басқару;
- мемлекеттік басқару жүзеге асырылатын сыртқы ортаны сипаттайтын ұғымдар: әлеуметтік, саяси, құқықтық, экономикалық және басқа кеңістіктер. Мемлекеттік басқару теориясында философиялық- әлеуметтік және басқа жалпы теориялық түсініктер, ең алдымен әлеуметтік басқару ғылымының түсініктері қолданылады.
Ғылыми әдебиеттерде басқару әр түрлі белгілері бойынша бірнеше түрге бөлінеді: қоғамдық өмірдегі салаларға байланысты: тұтас қоғамды басқару, экономикалық басқару, әлеуметтік басқару, саяси басқару, рухани- идеологиялық басқару.
Қоғамдық қатынастардың құрылымына байланысты: қоғамның экономикалық ( тұтынушылар мен өндірушілер арасындағы байланыс), әлеуметтік (білім беру, денсаулық сақтау салаларының қызметін пайдалану барысында туындайтын қатынастар), саяси және рухани дамуын басқару.
Басқарудың қоғамдық құбылыстарды қамту көлемі мен сипатына байланысты: қоғамды басқару, мемлекетті басқару, ұлттық экономиканың өрістері мен салаларын басқару, кәсіпорын, ұйымдарды, фирмаларды басқару және т.б.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіруге бағытталған шараларды іске асыру жөніндегі іс-шаралар жасрапы туралы // Егемен Қазақстан.- 2006. 13 қыркүйек;
2. “Теория государственного управления”
Атаманчук Г. В. // Москва, 2004;
3. “Мемлекеттік басқару теориясы”
Ж. Ихданов, Ғ.Н. Сансызбаева, Р. Ғ Есенжігітова;
4. “Система государственного упраления”
Пикулькин А. В. // Москва, 2004.
        
        Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
...................2
1. Мемлекеттік басқарудың теориялық астары.....................5
2. Мемлекеттік басқару объектілері мен субъектілерінің жүйесі......8
3. Мемлекеттік басқару теориясының әдістемелік негізі...................11
4. Мемлекеттік ... ... ... ... ... болғандықтан барлық дерлік
гуманитарлық ғылымдар ... ... ... ... ... ... басқару ісінде де және ол туралы ғылымды ... де ... да ... емес ... ... ... ... Бірақ ғылымның әр саласы мемлекеттік басқару
мәселесін өзінің зерттеу ... ... Атап ... мемлекет
қызметін мемлекет және құқық теориясы, саясаттану, әлеуметтану, ... тағы ... ... ... ... зерттейді.
Философия – табиғат, қоғам және адам ... ... ... аша отырып, мемлекетті, мемлекеттік басқаруды қарастырғанда
оның мүмкіндіктері мен ... ... және ... ...... мемлекеттің рөлін және соған орай мемлекеттік
басқаруды халықтың әртүрлі әлеуметтік, кәсіби және ... да ... ... және ... ...... ... саяси институт ретінде, ең алдымен
мемлекеттік басқарудың орнын көрсету тұрғысынан қарастырады.
Экономикалық теория – ... ... ... ... ... Ал мемлекеттік басқару теориясы мемлекеттік басқару
мәні мен проблемаларын, оның ... ... ... ... сондай-ақ мемлекеттік басқарудың объектілері мен субъектілерінің
ерекшеліктерін қарастырады.
Аталған ғылымның зерттеу саласы ... ... ... ... ... ... түсініктерді қамтиды. Осы ... ... ... ... құқықтың,басқару мен биліктің өзара байланысынан
туындайды. ... ... ... жүзеге асырылады, ол құқыққа және саясатқа
сүйенеді.
Мемлекеттің әлеуметтік басқару саласындағы қызметі қоғамдық қатынастар
мен адамдардың іс- ... ... ... ... ... басқарудың заңдық аспектісі туындайды. Бұл мағынада ол білімнің
саяси-заңдық саласы ... ... ... ... айтылғандай мемлекеттік басқару мемлекетті тұтас
қоғамға ... ... және де оның ... ... әр ... өзара әрекеті қарастырылғандықтан, бұл әлеуметтік ғылым.
Осыларға орай ... ... ... - ... ... ... ғылым.
Сонымен, мемлекеттік басқару теориясының мазмұны – қоғамды ... ... ... маңызды функцияларын, оларды жүзеге асырудың
заңдылықтары мен қағидаларын оқып-үйрену, басқарудың негізі ретіндегі
мемлекеттік ... ... ... ... ... пәні –
қоғамды басқарудың саяси- құқықтық институты ретіндегі мемлекеттік билік
органдарының қызметін және қалыптасатын саяси-құқықтық, ... ... ... болып табылады. Сондықтан біз оны кешенді ғылым деп
қарастырамыз. Оған келесідей ... ... ... ... ... ... ... жалпы ұғымдар: мемлекеттік басқару,
басқару субъектісі ретіндегі мемлекет ( ... ... ... ... ... ... ... топтар, қоғамдық
процестер, әлеуметтік ... ... ... ... ... және т. б.); ... қызмет (саяси жетекшілік, әкімшілік
басқару, нормативті-құқықтық ... ... ... ... ... нормативті-құқықты);
- атқарымдық қызмет процесі ретінде ... ... ... ... басқару қызметі, басқару
заңдылығы мен қағидалары, басқару ісінің нысаны, ... ... ... ... ... ... мен ... ұғымдар: мақсатты тұжырымдау, саяси стратегия,
мелекеттік шешімдер мен ... ... ... ... мен ... ... күштерін және
оларды шектейтін факторларды сипаттайтын ұғымдар: ұлттық
мемлекеттік мүдделер, ... ... ... ... жалпы
ұлттық және топтық құндылықтар;
- тұтастай мемлекеттік басқаруды сипаттайтын ұғымдар: мемлекеттік
билік, басқару мен ... ... ... ... және ... және басқару;
- мемлекеттік басқару жүзеге асырылатын сыртқы ортаны сипаттайтын
ұғымдар: әлеуметтік, саяси, құқықтық, экономикалық және басқа
кеңістіктер. Мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... түсініктер, ең алдымен
әлеуметтік басқару ғылымының түсініктері қолданылады.
Ғылыми әдебиеттерде басқару әр түрлі белгілері бойынша бірнеше түрге
бөлінеді: ... ... ... ... ... ... экономикалық басқару, әлеуметтік басқару, саяси басқару, рухани-
идеологиялық басқару.
Қоғамдық қатынастардың құрылымына байланысты: қоғамның экономикалық (
тұтынушылар мен ... ... ... ... ... ... ... салаларының қызметін пайдалану барысында туындайтын
қатынастар), саяси және рухани дамуын басқару.
Басқарудың қоғамдық ... ... ... мен ... ... ... ... басқару, ұлттық экономиканың
өрістері мен салаларын басқару, ... ... ... ... ... Мемлекеттік басқарудың теориялық астары
Мемлекеттік басқарудың өзіне тән ерекшеліктері оны ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік
басқаруда, осы аталған басқару түрін жүзеге асыратын оның субъектісі –
мемлекет. ... ... ... және оның көп қырына
көрініс табуына қарамастан барлық зерттеуші- ... бір ... ... ... күшін атап өтеді. Мысалы М. Вебер: «мемлекет дегеніміз
адамдардың легитимді күш ... ... ... бір ... ... ... деп ... Қоғамда адамдардың тәртібінің дұрыс болуын қамтамасыз ететін
және оған мәжбүрлеу арқылы қол жеткізетін мемлекттік құрылым ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттерінің нәтижесінде, үкімет қызметінің нәтижесінде үнемі
өзгеріп отыратын, ... да бір ... ... ... ... ... ету құрылымы ретінде түсіндіріледі». Осыдан мемлекеттің мемлекет
болып табылатындығы да, оның ... ... ... да сол,
онда адамдарға қатысты мемлекеттік билік шоғырланған және ол ... ... Ал ... ... байланысты білдіреді, оның процесі кезінде
адамдар материалдық, ақпараттық және басқа да себептермен өз ... күш ... ... басқалардың үстемдігін, сондай-ақ мақсатты,
нормативті нұсқауларды мойындайды, солардың ... сай ... өз ... құрады. Мысалы: отбасында да, адамдар тобында, ... ... ... қоғамдық пікірде де билік болады, бірақ бұның
бәрін біз мемлекеттік басқарумен салыстыра алмаймыз. ... ... ... ... ал оны жүзеге асыру күштеу құралдарына ие болып
отырған мемлекеттік аппарат ... ... ... ... ... ... мемлекеттік билікке сүйенеді және сол арқылы қамтамасыз
етіледі.
Мемлекеттік басқарудың ... ... оның ... ... тіпті
одан тыс, мемлекеттің халықаралық ... ... ... ... ... ... Көп жағдайда бұл тезис мемлекет адамдардың
барлық іс-әрекеттеріне араласады, олардың өзара ...... ... ... ... ... Тек тоталитарлық мемлекет
қана осыған ұқсас ... ... ... оның ... де ... бақылау орнатуға мүмкіндік болмағандықтан оны ... ... ... ... аз ... еркіндік болады. Мемлекет пен қоғамның
өзара байланысының қалыпты варианты адамдардың қоғамдық іс- әрекеттеріне
еркіндік, ... ... ... тән ... ... Бірақ осы
еркіндіктің, дербестіктің, өзін-өзі басқарудың шегі ... ... ... де ... Тек ... қана ... ... барлық саласындағы іс- әрекетінің негізгі жалпы ережелерін заңдар
арқылы белгілейді және ... ... ... ... ... күшімен
қамтамасыз етеді. Көп жағдайда мемлекет міндетті түрде еркіндікке қарсы
тұрады және ... тек қана ... ... ... жазалау алып келеді
деп саналады. Және мемлекет қоғамдық процестерді неғұрлым аз ... ... ... ... ... адамдарға да жақсы болады ... ... тез ... табады деп саналады. Алайда үлкен тарихи
тәжірибе «әділдік» заң арқылы, идеалды заң ... ... ... асу ... ... ... жасалынған. Адамның еркіндігі оның өзі
өмір сүріп жатқан мемлекетте қабылданған заңдар іс ... ... ... ... ... ... ... қарсы күрес
жүргізбей, құқықтық- демократиялық мемлект үшін күресуі ... ... ... соның көмегімен қол жеткізген жөн. ... ... ... ... ... ... ... қандай
да бір саласынан «кетуімен», саланы басқаруды тоқтатуымен, кез-келген
поцестердің ұйымдастырудан бас ... ... Бәрі де ... ... оның өзін -өзі ... ... және ... нақты тәртіптеріне байланысты. Оның үстіне қоғамның әрбір
саласы мен адамдарды ... ... ерік пен іс- ... ... ... ... ... және заң жүзінде бекітілген тәртіп
ережелерін қаншалықты қатаң сақтай алатындығымен ... ... ... ... өзінің бүкіл қоғамға әсер ету қасиетін сақтай
алады деп ұйғаруға негіз бар. Бірақ оның ... ... терң ... ... мен ... ... ... даму жағдайына қарай үнемі өзгеріп
отырады. Сонымен бірге оо ... ... ... және
мақсатты бағытталған ... ... ... ... өзара байланыста болуға бейім.
Мемлекеттік басқарудың өзіне тән үшінші ерекшелігі. Мемлекет күрделі
және көп қырлы ... ... бола ... және басқару субъектісі
ретінде басқаруға жүйелілік сипат береді. Басқарудың ... ... ... ... бұл ... ... ... Онда
миллмондаған адам, көптеген мемлекеттік органдар және басқа құрылымдар, ... ... ... ... ... басқаруда
әртүрлі материалдық, қаржылық және интелектуалдық ресурстар мен ... ... Ол ... ... мен ... тұрады.
2. Мемлекеттік басқару объектілері мен субъектілерінің жүйесі
Мемлекеттік басқару объектісі мен субъектісі ... ... ... ... негізгі әдістемелік мәселелерінің бірі болып
табылады. Оны шешу – ... ... ... пен ... түсүнуге және объектінің демократиялық сипатын ... ... ... ... ешқандай проблема жоқ тәрізді: басқару субъектісі-
мемлекет, ал объектісі – қоғам. Бірақ бұлай қорытынды жасау ... ... ... ... ... ... алу қажет ( өйткені мемлекет ұғымына
әртүрлі анықтама беруге болады): субъект ретінде біз ... ... ... ... ... ба, әлде ... ... институт
ретінде мемлекетті қарастырамыз ба? Деген орынды сұрақ туындайды. Соңғысын,
яғни саяси- құқықтық институт ... ... біз ... ... ... «кім басқаруға тиіс» деген сұнақ ежелден келе ... ... ... грек ... ... ... Демократияны жақтаушылар
халық басқаруға тиіс деп санаса, элитарлық демократияның өкілдері басқару
міндетін жүзеге ... үшін ... ... өткен элитаны басқару
субъектісі деп білді. Авторитарлық режимді қорғаушылар ... пен ... ...... мен ... ... керек деп есептейді.
Мемлекеттік басқару теориясында субъект ... бір ... ... ... ... мемлекеттік басқару субъектісі, лауазымдық
қызмет ... ... ... алу ... Оларды ажырату шарттары
мынадай: мемлекеттік билікке қатысатынына қарай және басқару функциясын
жүзеге асыру сипатына ... ... деп ... ... ... ... болып
табылатын және тікелей немесе өкілдері (мемлекеттік биліктің заң ... мен ... ... ... ... арқылы өзінің билігін
жүзеге асыра отырып, мемлекет пен қоғамды басқаруға қатысатын субъектіні
айтамыз. Оған халық, оны ... ... ... ... ... еңбек ұжымдары, қоғамдық саяси ұйымдар және т.б. ... ... Олар ... ... өз ... арқылы маңызды саяси
мәселелер бойынша шешім қабылдауға қатысады. Билік ... ... және ...... ... қабылдаудың негізгі процедуралары
болып табылады.
Мемлекеттік ... ...... ... асыруға қоғамдық
процестермен мемлекеттің жеке қызметін тікелей басқаруға конституциялық
өкілеттігі бар ... ... ... ... күші мен заңда
бейнеленген ... ... ... отырып, олар әртүрлі деңгейдегі
мемлекеттік шешімдерді әзірлейді және қабылдайды, ... ... және ... ...... ұйымдар мен білестіктер
мемлекеттік басқару субъектісі ... бола ... ... ... ... ... мен ... жобасын, саяси
бағдарламаларды әзірлеуге қатысады. Көптеген негіздемелер бойынша бөлінетін
саяси басшылықпен әкімшілік ... ... ... басқару
субъектілері болып табылады.
Мемлекеттік басқару субъектілері:
1. мемлекеттік билік түрі бойынша;
2. ... пе ... ... ... ... ... саласына қарай;
4. басқару объектісіне әсер ету сипаты мен ... ... ... ... ... билік түрі бойынша – бұл заң шығарушы, атқарушы және ... ... ... ... ... ... белгілі бір
функцияларды орындайды. Өкілетті органдардың заңдарды әзірлеуі ... ... ... ... негізгі функциялардың бірі. Заң
мемлекеттік билік құралы және қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... –қатынастарын формальді
реттеуші. Заңдардың әрекеттілігі оның орындалуында. ... ... ... ... ... басқарушылық іс-әрекетпен үйлестіреді.
Мысалы: Үкімет заңдарды орындауға, сонымен қатар ... ... ... ... ... шешімдерді жүзеге асыруға, олардың
орындалуын ұйымдастыруға және бақылауға міндетті. Оның құрамына ... мен ... ... ... ... ... ... ғылымды,
денсаулық сақтауды, мәдениетті және т. б. салаларға әкімшілік ... ... ... ... ... ... билігі субъектісі басқару процесінің ажырамас элементі болып
табылатын сотта іс жүргізу ... әділ сот ... ... ... пен ... ұйымдастыру деңгейіне қарай: оталық, аймақтық
және жергілікті басқару органдары болып бөлінеді. Олардың ... ... ... ... мен ... яғни ... жүргізу мен
басқару әрекеттерін жүзеге асыруға қатысты құқықтары мен ... ... ... ... теориясының әдістемелік негізі
Мемлекеттік басқару теориясының әдістемелік негізін әдістеме
түсінігін қарастырудан ... жөн. ... ол тек ... танымның
жиынтығын ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік-философиялық, саясаттану
және басқа да ... ... және ... ... жиынтығы. Әдістеме – бұл таным процесінің негізгі бастамасы
және әлеуметтік процестерді ғылыми тану ... ... ... іс ... ... ... талаптардың жүйесі.
Қазіргі саяси ғылымда нақты саяси жағдайды ... әр ... ... бар. ... ... отандық
әдебиеттерінде де тұжырымдамалардың әр алуандығы орын алады. ... ... ... ... талдаудың
жүйелік және құрылымдық- функционалдық, кибернетикалық әдістері сияқты
саяси-әлеуметтік түрлерін атап ... ... ... әдістемелер
дүниетанымдық негіздерінің сәйкес келмеуіне қарамастан ... ... ... және әр ... ... ... тұрғысынан болса да
біршама объективті ... ... ... ... ... түсіндіруге ұмтылыс жасау берілген әдістемелік
тұжырымдамаларды өзара байланыста, ... ... ... ... ... ... диалектикалық-материалистік
әдістеменің қолданылуы мемлекеттің қызметін ... ... ... үш ... ... ... ... мемлекетті
әлеуметтік жүйе ретінде және оның басқарушылық ... ... бір түрі ... ... екіншіден, мемлекеттік басқаруды
объективті саналы (тиімді) қызмет ... яғни ... ... нысандарында, ұйымдық-басқарушылық құрылымдарда, саяси-құқықтық
актілерде, орталық мемлекеттік ... пен ... ... ұйымдар және
тағы басқа мекемелер арасындағы ... ... ... жүзеге
асатын қызмет ретінде түсінуді; үшіншіден, мемлекеттік басқаруға ... ... ... ... ... ... Бұл даму идеясын және
мемлекеттік басқарудың нақты-тарихи ерекшелігін білдіреді.
Нақты-тарихи, материалистік көзқарастар қоғамда таптық мүдделер ... алып және олар ... ... ... өздерінің ықпалын
тигізген жағдайда ғана таптық тұрғыдан талдауды ұсынады. ... ... мен ... басқару стратегиясын әзірлеуде таптық
көзқарасты жоққа шығару асығыстық. ... ... ... жіктерінің
артуы ... оны ... ... ... ... ... еді. Осы жағдайда әлеуметтік-саяси талдаудағы кез-
келген таптық көзқарас субъективизмді білдіретінін ... жөн. ... ... ... баса мән ... ... ... шығарылуы мүмкін.
Аталған жалпыфилософиялық диалектикалық-матеиралистік әдістеме жүйелік
талдау ... ... ... ... осы ... әдісін К.Маркс өзінің
белгілі “Капитал” ... ... рет ... ... Бұл ... әлеуметтік – саяси ... ... ... және
Д.Истонның еңбектерінде теориялық негізін тапты. Д.Истонның жүйелік ... ... ... саяси талдауда қолданылуын” ... ... ... ... ... “тепе-теңдік”, “функция”, “кері
байланыс” және т.б. ... ... ... негізгі түсініктері
енгізілді. Мемлекеттік басқару теориясындағы жүйелік әдіс- бұл мемлекеттік
басқаруда ... ... ... ... байланыс сипатының орын
алуына негізделген талдау.
Құрылымдық-функционалдық әдіс те ... ... жүйе ... ... әдіс ... өмір ... мен ... байланысты мәселелерді шешуге бағытталған.
Қазіргі кездегі басқару теориясында құрылымдық-функциналдық талдау
Н.Мысиннің айтуынша екі аспектіден тұрады. Құрылымдық аспект:а) осы ... ... ... б) осы ... ... ... ... аспект - жүйе элементтері ... ... ... ... ... сыртқы қызметін - жүйенің ... ... ... ... ... ... ... әсерін қабылдап, оған қарсы
жауап қайтаратын кибернетикалық модель ретінде қарастыруға болады. Айталық,
саяси жүйеге қоғам ... ... ... және ... бір ... ... ... – сыртқы ортадан туындаса, шешім қабылдау және іс-
әрекет жасау – қойылған талап пен қолдау көрсетуге ... ... ... ... ... ... ... және жеке мүдделер
арасындағы қоғамдық қайшылықтар мен шиеленістерді шешуге және ...... ... ... ... ... және
басқарылатын жүйе элементтерінің, интеграция және ... ... ... ... тән. Бұл өз ... ... ... конфликтік ұстанымның қалыптасуына негіз
болады. Мұндай ұстаным ... және ... ... ... да тән. Бірақ конфликтологиялық ... ... ... қолдауына ие болып отырған жоқ. ... ... ... ... тізбегі ретінде қарастыратын ... ... ... ... ... ... ... заңсыз құбылыс деп анықтап, «әлеуметтік тәртіп»,
әлеуметтік жүйенің тұрақтылығын зерттеуге бағытталған.
Берілген тұжырымдамалардың ... ... ... ... ... білдіреді. Бірақ Р.Дорендорф ... ... ... ... ... ... ұстанымды да (келісім үлгісі) бірдей
дәрежеде дұрыс деп санайды. Оның ойы бойынша екі көзқарас та ... ... ... ... үшін ... ... қоғамдық өмірде қатынастың екі
компоненті де ынтымақтастық та, қақтығыс та әр уақытта ... ... ... ... таралған саяси-мәдени ... да атап ... жөн. Ол ... бір ... тән ... ... ... саяси жүйе, мемлекеттік-құқықтық институттардың ... ... ... және мемлекеттік-басқарушылық қатынастары
туралы айтуға мүмкіндік береді.
Ғылыми танымның нақты салаларында қолданылатын кез келген әдістеменің
шарты- объективті ақиқат пен ... ... ... қол ... ... қол ... ... таным (зерттеу) жағдайларына
байланысты. Саяси-басқарушылық процестерді ... ... ... ... ... ... ... процестерін талдау барлық
жағдайда субъективті болып келеді, себебі оны ... ... ... ... ... ... қоғамның бір бөлігі
болғандықтан талдауды әлеуметтік топ, саяси ұйым тұрғысынан жасайды. ... ... ... ... саяси өміріне қатысушы ретінде
сол уақытта қоғамда қалыптасқан ... ... ... ... материалдар негізінде ой толғайды. Өзге ғылымдарға қарағанда саяси
ғылымда объективті ақиқат субъективті нысанда сипатталады.
Екінші ерекшелік. ... елде ... ... ... ... объективтілігі фактологиялық тұрғыдан негізделсе де басқа елде
өзінің зерттеу мәселесін, құралдарын, ... және ... ... ... Тек ... ... қасиеттерін жалпы ортақ
стандарттарға сәйкес тендіру арқылы ғана қолданбаса.
Саяси объект ... ... ... үшін саясатты ғылыми таным
объектісі ретінде ... ... ... ... шарт. Бұл
ғылыми білімді қалыптастыруда қиыншылықтар тудыруы мүмкін. ... ... ... ... оның ... кеңестік, екіншіден,
халықаралық және қазақстандық тәжірибелер негізінде қалыптасады.
Үшінші ерекшелік. Мемлекеттік басқару теориясын қазіргі ... және оны ... ... ... ... негізінде
дамыту теорияның әлеуметтік ... ... ... тұрғыдан, яғни қолданбалы теория ретінде талдаудың шарты болып
табылады. Бұл ... ... ... ... және социолог
Д.Гелбрейт батыс ... ... сыни ... ... Ол ... авторлары өздерінің басты мақсаттары мен
функциялары елдегі нақты ... ... ... ... емес, сол жүйе туралы ... ... ... мен ... ... ... соған ұқсас түсініктерді қалыптастыру ... ... ... ... ... ... және
үстемдік етуші билік құрылымдарының саясатын негіздеу ... ... ... ... ... ... ол экономикалық немесе саяси
болсын, ... да бір ... ... ... ету ... қолданбалы функция
емес, ол адамдардың, оның ішінде саяси жетекшілердің, басқарушы элитаның
және үстемдік ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін түсіндірмелік функция
атқару керек.
Мемлекеттік теорияның қолданбалылығы үстемдік етуші топтар мен билік
институтарының ... ... ... ... оның түп ... объектісі – елдегі мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... мәселелерін теориялық талдаудағы
қолданбалы ұстанымнан ... ... да ... ... ... ... өмірдің аталған теорияның
объектісі болып табылатындығында, ал оның қарама-қайшылықтарға толы ... ... даму ... өткен кезеңге қарағанда түсіну және
түсіндіру қиыншылықтарымен байланысты. Өткен шақты ... де ... ... ... сипаттау мен түсіндірудің тиісті ғылыми әдістері мен
технологиясы нақты қолданылып, жүзеге асырылған жағдайда ғана ... ... ... ... ... ... ... негізгі әдістері
Басқару теориясының және оның методологиялық негізінің кешенді ... және ... ... ... ... және
субъективтік, әлеуметтік, социологиялық және жалпы ғылыми, теориялық және
эмпирикалық әдістердің жиынтығын айқындайды.
Объективті және субъективті саяси-әлеуметтік өмірдің ... ... ... екі ... ... оны ... барысында
объективті және субъективті әдістерді қолдану ... ... әдіс ... ...... пен оның ... ... да
бір көзқарас тұрғысынан бағалауды қажетсінбейтін, тарихи ... ... ... бақылап, өзгеріссіз қабылдауды білдіреді. Ол зерттеуші
субъектінің ой-пікіріне ... ... ... ... ... арқылы мемлекеттік басқару жүйесін түсіндіру әдісі.
Субъективті әдіс ... ... ... ... ... экономикалық және басқа да өмірлері ретінде ... Егер ... әдіс ... ... ... болатын
объектіден туындаса, ал субъективті әдісте ... ... ... ... да бір мүшелерінің ол ... ... ... ... көзі ... ... әдіс субъектінің ой-пікірі, ұстанымы, мүдделері арқылы
саяси-әлеуметтік ақиқатты сипттауға және ... ... ... әдістердің ішінде нақты өмірдегі құбылыстар мен процестерді
бақылау, салыстыру, қорытындылау ... ... пен ... ... ... әдісін атап өткен жөн.
Субъективті әдістерге мемлекеттік институттардың басқарушылық
қызметеріне қатысты қоғамдық ... ... әр ... ... ... ... әдістерін, басқару образын
қалыптастыратын нормативтік басқарушылық ... ... ... ... ... ... басқарушылық процестерді зерделеу мен
түсіндірудің объективті және ... ... ... көрінісі болып
табылады. Бұл кейбір басқарылатын және ... ... ... ... мемлекеттік басқару субъектілері мен ... мен ... ... ... ақпараттар алу тәсілі.
Эксперимент – нақты ғылыми тұжырымдамалар мен ... ... мен ... ... жүзінде тексеру әдісі. Мемлекеттік
басқару практикасында бұл тиімді ... ... үшін ... ... ... көзі болып табылады.
Мемлекеттік басқару мақсаттары мен ... ... ... ... ... мазмұны және адамдардың мінез-құлықтары мен
мүдделеріне әсер ету ... ... ... ... экономикалық және әкімшілік деп бөлеміз.
Мемлекеттік басқару адамдардың әлеуметтік қызметін және соның негізінде
қалыптасатын қоғамдық ... ... Ол ... ... ... оған ... ... құрылымының тигізетін ықпалы ... ... ... ... ... әлеуметтік әдістер
қолданылады.Себебі саяси-әлеуметтік ... ... ... ... міндеттерін айқындайтын басқару стратегиясын ... ... ... ... ... ... ... көптеген теориялық және тәжірибелік мәселелерді шешуге
мүмкіндік береді.
Саяси-әлеуметтік әдістер адамдардың еңбек, тұрмыс жағдайларымен, оларға
әлеуметтік қызмет көрсету, ... және ... ... ... ... қатысуымен байланысты.
Бұл әдістер адамдардың саяси-әлеуметтік мүдделеріне, олардың қоғамдағы
мәртебесіне, өзін-өзі еркін көрсету мүмкіндігіне әсер ... ... ... ... ... ... объективті түрде артуына
әкеледі.
Әлеуметтік әдістер басқару жүйесі мен қоғамның ... ... ... ... негізгі құралы бола ... ... ... ... да бір шешімдеріне деген халықтың жеке
әлеуметтік топтарының көзқарастарында көрініс ... ... ... ... ... ... ... құқықтық жүйенің,
мемлекеттік саясаттың әлеуметтік тиімділігі анықталады. Сонымен қатар бұл
әдістер ... ... ... жеке ... тәртібін, іс-
әрекеттерін және саяси бағдарын талдауға мүмкіндік береді.
Моральдық-этикалық әдістер ... ... мен ... ... ... ... тәрбие жұмыстары, басқарудың мақсаттары мен
мазмұнын ... ... ... ынталандыру құралдары мен жаза
қолдану, адам мінезінің психологиялық ерекшеліктерін ескеру ... мәні ... және оны ... ... үшін ... ... ... бір сенімділікті, рухани құндылықтарды, ... ... ... ... мен ... ... ... өміріндегі және соған сәйкес басқарушылық
процестердегі экономикалық мүдделердің рөліне ... Жеке ... ... ... қолдау, материалдық ынталандыруларды, еңбек
ақы деңгейін арттыруды және басқа да экономикалық тетіктерді қолдану ... ... пен ... ... органдары мемлекеттік басқарудың
мақсаттары мен функцияларын жүзеге асырады.
Мемлекеттік-басқарушылық қызметте әкімшілік әдістер ерекше орын алады.
Бұл әдістер мемлекеттің басқарушылық ... ... ... ... және ... ... ... амалдарынан, тәсілдерінен,
әрекеттерінен тұрады. Олардың белгілері:
а) ... ... ... ... тұлғаның орындаушының
міндеттерін тәртіп нормаларын белгілеу және оған нақты бұйрық беру ... әсер ... ... ... ... ... шешудің бір жақты
тәсілін таңдау, ... ... ... ... бір ... ... ... мен нұсқаулардың міндетті түрде орныдалуы, орындалмаған
жағдайда әртүрлі заңдық ... ... ... ... ... ... ... байланыстырылады, бірақ
олар әр түрлі ұғымды ... ... ... ... сипаттайды,
басқарушылық процестерде күшпен бағындыру, ... ... ... ... ... ... тұратын мемлекеттік басқару стилін
анықтайды.
Әкімшілік жүргізуде кез келген әдістерді әсіресе, ... ... ... ... ... ... әдістердің қолданылуы
табиғат, қоғам, адам мүддесі тұрғысынан көптеген қауіпті технологияларды
және ... ... ... ... ... Бірақ оларды қолдану
да апатты жағдайлардың және төтенше оқиғалардың ... ... ... бере ... институттар мен әкімшілік басқару органдарының ... ... ... және әкімшілік шешімдерді қабылдау мен іске асыруда
көрініс ... ... ...... ... ... ... болып табылады. Шешімдердің тұрпаты, оларды әзірлеу
тәсілдері бойынша, әр ... ... ... ... ... жүйенің нақты сипаттары ... ... ... Сонымен
мемлекеттік билік және жергілікті басқару ... ... ... мен ... ... ... және қажетті амалдарды,
тәсілдерді, нысандарды, әдістерді қолдануды талап ететін адамдар еңбегінің
ерекше түрі - ... ісі ... ... асырады.
Басқарушылық шешімдер барлық ...... ... ... ... Сәйкесінше тиісті мемлекеттік және
жергілікті басқару органдары шешім қабылдау субъектілері болып ... ... ... басқарылатын объектілердің
қажеттіліктері мен ... ... ... Осы ... тұрпаты
мен дейгейлеріндегі айырмашылықтарға қарамастан, қабылдау және іске ... ... ... ... ... ... тән. ... талдау басқару субъектілерінің қызмет ету жағдайларының жалпы
белгілерімен қатар ерекшеліктерін де қарастырады.
Басқару ісі – ... ... ... ... ол ... мақсаты
мен функцияларын жүзеге асыруға, басқарушылық шешімдер мен әрекеттерді
әзірлеп, нақты өмірде қолдануға бағытталған.
Басқару ісі ... ... ... іске ... бағытталған
интеллектуалдық мазмұнымен ерекшеленеді, өйткені ол ... ... және ... ... сана-сезімін, тәртібін, қызметін
өзгертетін басқарушылық шешімдерді дайындауға, қабылдауға және іс ... ... ... Ол әлеуметтік нақтылықты, ондағы ... ... ... оны ... мен жаңа ... ... ... табады. Оның басты мәні-мағынасы басқарылатын
процестің жаңа сапасын ашу, ал бұл творчестволық күш-қуатты қажет етеді.
Басқару ісі ... ... ие, яғни ең ... басқару ақпараттарын
қалыптастыру, ой елегінен өткізу, мәселені талдау, бір жүйеге ... ... ... басқаруда тек қандай да бір жалпы
қоғамдық процесті сипаттайтын, оның ... мен ... ... ... ... ғана ... болып табылады.
Басқару ісі сондай-ақ субъектінің ... ... ... ... ... ... ... айналысатын әрбір
адам талдау, бағалау, таңдау, шешім қабылдау, бағыну және орындау, бұйрық
беру мен бақылау ... ... ... ерік ... арқылы атқарады. Бұл
мемлекеттік билік органдарының ұжымдарына ерекше әлеуметтік-психологиялық
күйді жасайды, мінез-құлық пен қызметтің белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметті
атқаруға бағыныштылық- мемлекеттік органдарды басқарушылық ... ... тән ... Егер бұл ... ... онда ... ... асыратын басқарушылық ықпалдар адамдар арасында ... ... ісі ... ... түрде көрініс табады, себебі ол қандай
да бір мемлекеттік орган ұжымында жүзеге асырылады және бір ... ... ... ... ... ... көлденеңінен де өзара
әрекеттесуді көздейді. Онда мемлекеттік орган құзіретін және ... ... ... ... ... ... асыру мақсатында
кооперацияны талап ... ... бір ... ... мен ... ... бар. Алайда кейде ұжымдық сипат басқарушылармен дұрыс
бағаланбайды, мұндай жағдайда басқарушылық қызмет ... ... ... ... төмендейді.
Өзінің көрінуі жағынан басқару ісі сан қырлы құбылыс. Оған адамдар да,
білім де, ақпарат та, техникалық ... да ... олар ... ... ... ... ... құрайды. Көп ақпараттар бола тұрса да, ол
білімнің ... ... ... ... ... мүмкін. Сол
сияқты едәуір басқарушылқ ұжым бола тұра, ... ... ... ... ... ... өкілеттігін жүзеге асыруды
қамтамасыз ете алмауы мүмкін. Сондықтан басқару ісінің барлық ... ... ... ... әрекетке келтіру ғана оған тиімділік
пен ұтымдылық бере алады. Сол ... ... ... ... ... ... жатады.
Сонымен қатар басқару ісі белгілері мен уәждеріне, ... ... мен ... ... ол мемлекеттік басқаруда заңдық
сипатқа, көрініске ие болады. Оны тиісті ... ... мен ... ... ... ... ... құзыретіне сәйкес, ондағы әрбір
мемлекеттік лауазымның ... ... ... ... ... ... да
басқару ісінің көптеген элементтері заңды түрде мемлекеттік ... ... ... мәртебесінде процессуалдық нормалар түрінде
бекітіледі. Бұдан басқару ... ... ... элементтерімен
ұқсастығы туындайды.
Барлық басқару деңгейлеріндегі басқарушылық шешімдердің ішінде біз
мемлекеттік шешімдерді қарастырамыз. ... ... – бұл ... қол ... ... ... органдар әрекетінің
нақты жобаларын таңдау мен негіздеу.
Саяси және әкімшілік шешімдерді бірінен-бірін ажырата білген жөн. ... ... ... ... ... ... Олар
әлеуметтік топтардың немесе нақты қоғамдастықтың ортақ мүдделері мен
мақсаттарын жүзеге ... ... ... ... аймақтық деңгейде
немесе белгілі бір жергілікті қоғамдастықтың шеңберінде қабылданса да сол
мемлекетте тұратын адамдардың ... ... ... ... болады.
Әкімшілік шешімдер адамдардың өндірістік-шаруашылық, әлеуметтік ... ... жеке ... ... ... ... басқарушылық
әрекеттер актілері. Әкімшілік шешімдерді шығару атқарушы билік пен басқару
органдарының функциясына жатады.
Саяси шешімдер ... ... ... ... ... ... ... жанама түрде бағытталады, олардың арасындағы қатынастарды
реттеу ... ... ... ... мен ... білдіру,
жүзеге асыру тәсілі болып табылады. Олар саяси ... пен ... ... ... ... туындайды. Мемлекеттік басқарудағы
саясаттың басымдылық қағидасына сәйкес саяси ... ... ... ... ... ... ие.
Мемлекеттік шешім, ең алдымен шешім қабылдайтын субъект – мемлекеттік
биліктің басқарушы органымен- алқалы немесе жеке лидермен; ... ...... ... ... ... бағытталған объектімен
(төмен деңгейдегі басқару органдары, қоғамның әр ... ... ... ... ... саяси және қоғамдық бірлестіктер)
сипатталады.
Мемлекеттік шешімдердің басқа да сипаттамалары бар: ... ... ... ... ... ... ... деңгейін, оның заңға
сәйкестілігі мен негізділігін білдіреді;
- шешім диапазоны, өзі әрекет ететін ... ... ... ... ... ... ... сипаттайды; әдетте
саяси шешімдер көп мақсатты болып келеді;
- шешімдердің ақпаратпен қамтамасыз етілуі, яғни ... ... және ... негізі – шешім
қабылдаудың технологиясы мен стилі - шешімді ... ... ... ... шешім қабылдауға қажетті
ақпаратты жинақтау мен ... ... ... ... ... талдау тәртібі мен сипаты,
олардың ішіндегі басым ... ... және ... ... үшін ... ... таңдау амалдары,
тәсілдері;
- шешім қабылдау түрлері – демократиялық немесе авторитарлық;
- шешімдердің тәжірибелік маңыздылығы.
Мемлекеттік шешімдер ... ... ... ... ... ... билік пен басқару жүйесіндегі субъектілер деңгейіне
қарай: жалпы ұлттық, ... және ... ... ... мен ... ... ... – саяси және әкімшілік шешімдер,
басқаратын және атқарушы, стратегиялық ... ... ... ... өмірдің жекелеген облыстарына ... ... өмір ... ... – шаруашылық-экономикалық,
әлеуметтік, мемлекеттік құрылыс және басқару мәселелері ... ... және т.б. ... ... ... ... қамту масштабына
қарай–жалпы жүйелік, жалпысаяси, ... ... ... ... ... – жоспарлау, ұйымдастыру, бақылау
және тағы басқа мәселелер бойынша шешімдер.
Саяси шешімдердің ... ... ... ... әлеуметтік-саяси және әскери – стратегиялық
концепцияларды, елдің Парламентімен қабылданған ... ... ... ... ... ... ... мәселелер бойынша ҚР
Президентінің Жарлықтарын айтуға болады. ... ... ... ... ... мен ведомстволардың бұйрығы
мен өкімдері жатады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... жөніндегі іс-шаралар жасрапы ... // ... 2006. 13 ... ... ... ... Г. В. // ... 2004;
3. “Мемлекеттік басқару теориясы”
Ж. Ихданов, Ғ.Н. Сансызбаева, Р. Ғ Есенжігітова;
4. ... ... ... А. В. // ... ...

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жергілікті бюджетті басқарудың тиімділігін арттыру119 бет
Мемлекетті басқарудың унитарлы нысаны26 бет
Мемлекеттік бюджетті басқару тиімділігін арттыру жолдары66 бет
Қазақстан Республикасындағы аймақтық саясат82 бет
"Астана-финанс" акционерлiк қоғамы12 бет
1986 жылдан 2002 жылдар аралығындағы салқын кездегі Алматы және Астана қалалары бойынша ауа температурасының термикалық режимі38 бет
20-30 жылдар прозасындағы астарлы мағына және құпия сырлар165 бет
Rixos Prezident Astanа қонақ үйі. Ұйымдық құрылымы22 бет
«Астана: жас қала - жастар қаласы»42 бет
«Ата-тек-Астана» шағын бизнес орталығының басқару жүйесін талдау43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь