Рим құқығындағы 12 кесте заңдары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І. Рим мемлекетінің құрылуы
1.1. Рим мемлекетінің пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2. Римнің патшалық кезеңдегі саяси құрылысы ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.3. Рим халқының құқықтық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7

ІІ. Рим мемлекетінің 12 кесте заңы
2.1. 12 кесте заңының жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
2.2. 12 кесте заңының нормаларын құқық салаларына қатысты талқылау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.3. 12 кесте заңы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
Рим мемлекеті өзь кезіндегі ең ірі және ең мықты мемлекеттердің бір болған. Рим мемлекетінің тарихын оқи отырып, біз бүгінгі күндегі мемлекеттер Рим мемлекетінің құрылымынан, саяси жүйесінен өзіне көп нәрселер алғанын көре аламыз. Рим патшалық, аристократиялық республикалық және империялық кезеңдерінде болсын кез-келген мемлекетке өзінің мемлекеттік құрылысына алуға үлгі бола алатын.
Рим –өз мәдениетін былай қойғанда, әлемді өзінің құқығы арқылы аузына қаратқан қуатты империя екендігін айта кеткен жөн. Елдегі атақты заңгерлер, өкімді императорларының арқасында объективті құқықты қалыптастыра білді. Тәріп пен қатал ережеге негізделген құқық осы мемлекетте ерекше ортаны қалыптастыра білді.
Осы құқық кодификацияларының ішіндегі ерекше құқықтық акт болып табылатыны – 12 кесте заңы екендігі бізге айқын.
Осы курстық жұмысымда мен, 12 кесте заңының шығу тегін, реттеу объектілерін, басқа құқықтық кодификацияларымен салыстырғандағы ерекшеліктерін баяндауды мақсат тұтып отырмын.
Меніңше, кез келген мемлекетте адамдардың құқықтары мен бостандықтары қатаң түрде қорғалу үшін ең біріншіден нақты қатынастарды реттей алатын үлкен күш керек, тиісінше бұл күш – заң болып табылады.
Осы мақсатты өз кезегінде – 12 кесте заңының орны ерекше болып табылатыны айқын.
1. Мұхтарова А. Қ. Шетелдердің мемлект және құқық тарихы. – Алматы, 1999.
2. Римское право. И.Б. Навицкий. Москва 1998г.
3. Очерки по истории Римской империи. Р.Виппер. изд. "Феникс" 1995 г.
4. В.М. Хвостов. История римского права. 1999 год.
5. Всеобщая история государства и права. Учебник под ред. К.И. Батыра. – Москва, 1998.
6. Всеобщая история государства и права. К.И.Батыр. Москва,1995.
7. Всеобщая история государства и права. Черниловский.З.М. Москва,1998.
8. Хрестоматия по всеобщей истории государства и права. З.М.Черниловский. Москва,1996.
9. Хрестоматия по всеобщей истории государства и права. Том 2. Алматы,1996.
10. Всеобщая история государства и права. К.И.Батыр. Москва1998,г.
11. Всеобщая история государства и права. Д.Л.Булгакова, А.Ж. Итаев. Алматы,2000.
12. Хрестоматия по всеобщей истории государства и права. 2 том,/Сост. Е.Г.Ли, В.В.Нездемковский, М.Е.Сагинаев. Алматы,2001.
13. “История государства и права зарубежных стран” под редакцией П.Н. Галанза. М.,1963.
        
        Курстық жұмыс
Тақырыбы: Рим құқығындағы 12 кесте заңдары.
Жоспар
Кіріспе.....................................................................
....................................3
І. Рим мемлекетінің құрылуы
1.1. Рим мемлекетінің пайда
болуы..........................................................4
1.2. ... ... ... ... Рим ... ... Рим ... 12 ... заңы
2.1. 12 кесте заңының жалпы
сипаттамасы............................................9
2.2. 12 кесте заңының нормаларын құқық салаларына қатысты
талқылау....................................................................
...............................13
2.3. 12 кесте
заңы........................................................................
............16
Қорытынды...................................................................
..........................24
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі.......................................................25
Кіріспе.
Рим мемлекеті өзь ... ең ірі және ең ... ... болған. Рим мемлекетінің тарихын оқи отырып, біз бүгінгі ... Рим ... ... ... жүйесінен өзіне көп
нәрселер алғанын көре ... Рим ... ... ... ... ... ... кез-келген мемлекетке өзінің
мемлекеттік құрылысына алуға үлгі бола алатын.
Рим –өз мәдениетін ... ... ... ... ... ... ... қуатты империя екендігін айта кеткен жөн. Елдегі атақты заңгерлер,
өкімді императорларының арқасында объективті ... ... ... пен ... ережеге негізделген құқық осы мемлекетте ерекше ортаны
қалыптастыра білді.
Осы құқық ... ... ... ... акт болып
табылатыны – 12 кесте заңы екендігі бізге айқын.
Осы ... ... мен, 12 ... ... шығу тегін, реттеу
объектілерін, басқа ... ... ... баяндауды мақсат тұтып отырмын.
Меніңше, кез келген мемлекетте адамдардың құқықтары мен бостандықтары
қатаң түрде қорғалу үшін ең біріншіден нақты ... ... ... күш ... тиісінше бұл күш – заң болып табылады.
Осы мақсатты өз кезегінде – 12 кесте заңының орны ... ... ... Рим ... ... Рим ... ... болуы
Рим мемлекетінің әлем тарихинда алатын орны өте үлкен және ... ... ... ... ... және өзінің құқықтық
жүйесімен талай ... мен ... таң ... болатын.
Тарихшылардың айтуы бойынша Ежелгі Рим мемлекетінің пайда болуы б.д.д.
VIII ғасырымен ... ... ол тек Тибр ... ... ... жер ... көшелері тар, кішкентай поселкесі болған. Кейін онда
тас фундаменттер пайда болып, кейін ғана ... VI ... ... туфтен
жасалған үйлер құрыла бастады.
Б.д.д. VIII ... ... ... ... ... және төрт ... рамн, тици және люцерлерге бөлінді. Қаланың
басшысы рекс немес патша болды. Жалпы Римде жеті ... ...... ... ... ... Осы ... Римде Патшалық кезең басталды
деп есептеледі. Археологиялық қазбалар сол кездегі Рим халқының мүліктік
қындылықтарын ... ... ... Рим мемлекетінің өмір сүруін бірнеше
кезеңдерге бөледі. ... 509 жылы ... ... ... ... ... қаланың басшысы болып консул Юний Брут ... Осы ... ... ... ... ... басталды. Және ол 500 жылға
дейін созылды. 27 жылдан бастап 476 жылға дейін Рим ... ... ... өз ... ол ... ... принципат және доминат
кезеңдерімен жалғасты.
Л. Морганның ... ... ... ... ... өз ... ... демократияға жатады екен. Олар бұл кезеңде жер өңдеуімен, мал
шарушылығымен және ... ... ... ... өмір ... аяқталған болатын. Бірақ бұл Ежелгі Римнің ... ... ... ... әсер ... ... Римнің патшалық кезеңдегі саяси құрылысы
Римнің патшалақ кезеңдегі қоғамдық құрылысы біртекті болған жоқ.
Текті рулар, аристократты-патрицийлер ... ... ... ... және ... магистраттар шыққан. Бара-бара аристократтар құлдарға
ие бала бастады, ... ... ... ... клиентеллалары болды.
Нақты бір күндері рулар, куриялар, тайпалар, ал ... ... ... ... ... ... ... даулар,
қылмыстық істер және т.б.
Барлығы 300 ру болды, әр тайпада 100 ... 10 ру бір ... ... ... ұйым бүгінге дейін ғылыми даулардың объектісі
болуда. [1]
Ру мен тайпа мүшесі ... ... ... 1)өзіне
бөлініп берілген және жер ... ... иесі ... 2) ... ... ... болды; 3) рудан өзіне көмек көрсетуді ... ... 4) ... діни ... ... алды. Сол уақытта ру, курия не қауым
әр азаматтан өзінің әскери және өзге де ... ... ... ... басшылары ақсақалдар кеңесін құрған немесе оны ... ... ... үкіметтік билік ұйымына айналды. Әрбір рудың ... ... ... ... ... атап ... сот қызметін жүзеге
асыратын санаға енді. Ең басында Рим ... 300 ... ... ... 300 ... ... ... әрбір істі алдын-ала тексеруге құқығы
болды және олардың шешімі ... ... ... ... ... ... ағымды жұмыстарымен айналысты. Сенат ... ... ... ... де ... ... онда ... куриялардың жиналасы деп
атады. Куриялар бойынша дауыс беру жүзеге асырылды. Сенат өмірлік көсемді
сайлады. Рим қауымының ... ... және бас ... рекс ...... Рекс сайланбалы және халыққа бағынышты лауазым болған.
Патша ... ... ... ... ... ... құдайға құрбандық береді
және “легиондарды” басқарады ең маңызды мәселелер курияның, рудың халық
жиналысында қойылып ... ең ... ... ... бірінші топтың
жүздіктеріндегі адам саны небары он шақты еді. ... ... ... азаматтардың саны жүзден едәуір асып, ал ақырғы центурияда 4
мыңға ... ... ... дұрыс шешілсе, 1 топ шешімі дұрыс және ... ... Олар 193 ... 98 дауыс береді. Басқа топтар дауыс ... да ... ... ... дауыстарының ешқандай қажеті жоқ еді.
Рим халқының жалпы жиналысы әскери жиналыс болып саналатын және ол
Римнің әскери ... ... бір ... болды деуге де болады. Жиналыс
өз құрылымдары бойынша құрылды және ... ... ... ... Рим ... ... емес – плебейлер
тұрған болатын. Плебейлер өз табиғаты бойынша кедейленген ... ... Рим ... ... етіп, нақты бір шарттарда жер учаскелерін алып
отырған. Плебейлердің көбі қолөнер және саудамен айналысқан. ... ... бара ... саны ... олар ... қарсы тұратын үлкен
саяси және экономикалық күшке айналды. Римнің ... ... ... тең ... ұмтылған соғыстарымен белгілі. Патрицийлерге
қарсы плебейлер күресінің ең ірі нәтижесі рулық-тайпалық ... ... ... құру ... Олардың құқықтары шектелген балатын.
Оларға патрицийлермен неке қиюға, жер сатып ... ... ... Өздерінің жағдайларын жақсарту үшін плебейлер патрицийлермен
күресті. Плебейдің жеңісі екі рулық құрылысты ... де, оның ... ... ... ... рулық аристократия мен плебей кешікпей ... ... Рим ... ... ... Тулий реформалары плебейлерге жаңа құқықтар бергенімен,
олар толығымен патрицийлермен ... жоқ. ... жер беру ... ... ... болды, және ол Римнің Италияны жаулап
алып, жаңа жерлер ... соң бұл ... ... ... қоса қарыздық құлдылықты жоятын механизмдер керек еді. Осы
және жаңа жаулап алған жерлерді алу плебейлер мүдделеріне ... ... Міне ... мәселелерді шешу үшін плебейлерге саяси құқықтар керек
еді. Осыған байланысты ... екі ... ... ... ... өз ... бәрін қанағаттандыра алды, соның ішінде: 1)
плебейлерді патрицийлер езуінен қорғайтын плебейлік магистратура – ... ... 2) ... тең ... ... ... ... 3)
патрицийлік соттардың кемсітушілігінен қорғау; 4) б.д.д. 445 ... заңы ... соң ... мен ... ... ... рұқсат етілді; 5) басында кейбір, кейіннен барлық ... ... ... ішінде әскери қызметпен. Б.д.д. 409 ... ... етіп ... ... ... ... 367 жылы – ... жылы – куриль эдилі, 366 жылы – диктатор, 351 жылы ... 337 ... ... ... ... ... ... 287 жылдан бастап плебейлік
жиналыстар шешімі барлық римдік азаматтарға міндетті болды, оларды барлығы
орындауға міндетті болды. ... ... ... ... ... бекітуі керек емес болды.[2]
Рим халқының төменгі жігі құлдар ... ... көбі ... ... ... ... тайпалардан немесе осында келген құл
сатушылардан сатып аланатын. Құлдарып отырудың маңызды көзі – ... ... ... ... 500 жыдан асады. Бірақ Римде република
құрылғанымен, қоғамдық ... ... ... бола қойған жоқ. Рим
ерте республикалық кезеңде полис, яғни, ... құл ... ... ... ... ... Рим халқы егіншілікпен, мал ... ... ... ... ... ... ... өсірді, бақша
шаруашылығымен шұғылданды. Диқандар темірді еңбек қаруы ретінде қолданды.
Олар ірі және ұсақ қара мал, ... ... мен ... ... Рим ... ... әкеп ... арасында өнер-сауда шонжарлары шықты. Екінші жағынан плебейлер
саны өсті. Плебейлер ... ... ... ... жер үшін
күрес болды. Плебейлердің ... ... құру ... ... ... пен ... мүдделеріне қайшы келетін шешімдеріне тыйым
салу құқығына ие ... ... ... ... ... ... мен
сенаттың жүгенсіздігінен қорғау болды. Алғашында екі трибун, содан соң 4,
ал кейінірек 10 трибун сайланды.
Б.д.д. 449 жылы 12 ... ... ... заң ... ... ... ... қатар Римде ерікті халықтың қатарында плебейлер
де пайда бола бастады. Плебейлер патрицийледің ... ... ... ... заманда жер иеленуге құқықтары ... жоқ. ... ... көп ... алмады. Бірақ уақыт өткізе оларды Рим
әскери жасағы құрамына енгізетін болды. ... ... ... ... ... нақты көрініске айналды. Міне осының бәрі Рим ... ... ... өзгерістер енгізді.
ІІ. Рим мемлекетінің 12 кесте заңы
2.1. 12 Кесте заңының жалпы сипаттамасы.
Римдік құқықтың алғашқы құқығы Б.з.д. 5 ... тән ... Ол ... заңы" деген атпен белгілі болды.көптеген ғасырлар бойы "12 ... жеке және ... ... (fons omnіs ... prіvatіque jurіs)
қайнар көзі болып табылды.
Өз ... ... ... ... ... 12 ағаш ... ие ... Сондықтан да ешкім заңдарды білмеймін деп ... еді. ... ... ... ... ... ... болып
отырған жас өспірімдердің барлығы заңдарды жатқа білуі тиіс еді. Ол ... ... ... ... сот ... ... алмайды деген
түсінік жүрді.
12 Кесте заңдары өзінің ... ... ... құқық жазбасы болды.
Оған көбіне плебейлер мүдделі еді ... ... ... үшін). Кодификация олар үшін патрициилермен бір дәрежеде теңесудің
маңызды бір этабы болды.[3]
Заңдардың өзі ... ... ... тек ... ғана белгілі және
олардың өздері ертедегі, авторлардың, әсіресе заңгерлердің – Цицеронның,
Ульпианның, Гайдың және т.б. еңбектерінде ... ... ... ... Б.э.д ... ғасырдың заңгері,
"Институция" – римдік заңгерлер мектебінің оқулығының ... ... ... орын ... Оны ... Нибур 1816 жылы Верон деген
итальяндық қалада тауып алған. Гай ... ... ... ... ... ... ... "цивитас" сөзінен кесте заңдарын
"цивильді" деп атады, яғни осы ... ... ... көрсетті.
Цивитас сөзінен бүгінгі күнге дейін өмір сүріп келе жатқан, азаматтық
құқықты білдіретін "цивилистика" термині өмір ... ... ... ... ... институттар жиынтығы.
12 Кесте заңының ең басты сипаты ретінде оның заттарды екі топқа
бөлуін айтуымызға болады. ... ... ... қатарына жер, құлдар
және скот жатты. Екінші санатқа – ... ... ... ... ... ... практикалық маңызы ретінде мүлікті сату, ... ... ... тәсілден көрініс тауып отырды. Біріншісі res mancіpі (рес
манципии), екіншісі – res nes ... (рес нек ... ... тану ... ... нысанда жүргізілуі тиіс еді.
Бұл сөз manus – қол деген сөзден келіп шығады. Алғашқы ... ... ... ... деген сөзден келіп шыққан. Осыдан "манус" келіп шыққаны
анық.
Манципация келесідей жолмен жүргізілді. Сатушы мен сатып алушы ... көп ... ... алар ... бір ... сату ... бес ... мен бес таразыны ұстап тұратын адамды шақырулары керек
болды. Сатып алушы (иеленуші) өзі сатып алған құлға ... ... ... "Мен квириттер құқығы бойынша, мына зат (мәселен құл дейік) маған
тиесілі және мен оны мына мысқа ... ... ... құйма таразыға лақтырылды, бұл өз кезегінде ақша төлеуді
білдіреді. Бұл ... ... ақша ... ... және ... екі ... бір ... бар металл жүретін ... еске ... ... ... ... айыппұлды 12 Кесте заңынан ... көре ... алу ... бір ... ... қою, немесе болуы тиіс бір
куәгердің болмауы немесе ... тағы бір ... ... ... ... өзінде мәмілені жарамсыз деп тануға негіз болды.
Бұл жерден біз бүкіл Кестенің заңдарынан өтетін қатаң түрдегі құқықтық
формализмді көре ... ... ... ... ... басқа шарттары да
әдет-ғұрыптың маңызды бір шарты. Олар ... роль ... ... ... және ... жағдайын еске сақтай отра, ... ... ... ... кезінде оны куәләндыруға міндет алды, сонымен қатар бұлар
бұрын өмір ... ... ... еске ... ... табылды. Оның
құқықтары оңай түсіндіріледі. Республиканың алғашқы ... ... ... жерлер (одан соң итальяндық жерлер де) ... ... ... және ...... алаң деп ... ... құл иеленушілік те ұжымдық болып танылды. Антикалық
меншік деп атлуы керек мұндай меншік түрлері ұйымдысудың нәтижесінде – ... ... ... алу ...... ... ... жатқан бір
тайпаның жерлерін жаулап алудан келіп шыққан. Антикалық меншіктің ең басты
атрибуты ол – ... ... ... ... ... бұл ... ... меншік
нысанынан тәуелсіз, бағынбайтын меншік түрінде дамиды. Антикалық ... ... ... ... ... ... жеке меншігі, және бұл
азаматтар құлдардың алдында мұндай ассоцияцияны сақтап қалуға мәжбүр ... ... ... мемлекетік меншік нысанында болды, бұл өз
кезегінде жеке адамның құқығы тек иелену құқығымен байланысты ... ... ... ... ... ... де тек жылжитын мүлік пайда
болғаннан кейін ғана белгілі болды.[4]
Әрбір римдік отбасы жерді ... үшін ... ... ие ... ... ... ... қалып жатқанда, ешкім өңдемеген жерлерді басып
алуға рұқсат етілді. Екі жыл өткеннен ... жер ... ... ... ... "рес манцияның" құрамына жұмыс құрал-саймандары және
басқалары ... ... ... ... отырады. Біріншіден, бұл құрал-
саймандардың –жеке қолданылатын мүлік болып табылды, екіншіден, ... оңай ... ... ... және ... түрде күрделі емес болып
танылды.
Бұдан көріп отырғанымыздай: жер ортақ меншік болып табылады, және
қауым онымне ... ... ... ... ... ... ... тек формальді болды. Нақты түрде онымен ... жеке ... еді. Бұл ... ... да ... болды.
Барлық басқа заттар – қаншалықты бағалы болмағанына қарамастан, қолдан
қолға еркін өтіп ... да олар ... ... ... ... "рек нек ... деп ... Кесте заңдарында көрсетілген Қарызды ... ... ... ... ... ету құралы болып борышқордың "қаны мен
еті" ... заем ... ... nexum - (нексум) ... деп ... ... ... ... ... ... мыс пен формула)
ұқсас болды. Төлем төлеу уақытын өткізіп алғаннан кейін ... ... ... ... ... ... қол ... Несе берушінің үйінің
үңгіріне қамалған борышқор алаңға ... және ... ... ... үш рет шығарылатын еді. "Үшінші күні борышқорлар өлім ... ... үшін ... бұл ... ... ... ... бірнеше несие беруші бола қалғандай жағдай болса заң:
"борышқорды бөліктерге бөліп алыңдар" дегенді білдірді ... ... ... сату ... танылды). Сонымен қатар борышқор өзінң несие беруші
алдындағы қарызын өтегеннен кейін, азамат өзіне ... ала ... ... ... ... патрицилерге берілген тайпалар мен курияларың
қолдауларына ие ... ... ... ... ... құлдықты жою
үшін қатаң соғыс керек екендігі көрініп тұрды.
Римді басқарушылар өз айтқандарынан танады. Б.э.д 326 жылы ... ... 250 жыл ... соң) ... ... жойылған болатын
(Петелия заңы). Сол сәттен бастап борышқордың жауапкершілігі оның ... ... ... ... ... ... отбасылық қатынастар ең біріншіден,
отағасының шексіз билігімен сипатталды. Оның үйінде тұратын ... ... ... туыс па, әлде ... ма екендіктеріне қарамастан, бір ғана
фамилияның өкілдері, агнаттар болып табылды.
Отбасының мүлкі оның ұжымдық меншігі болып табылды, бірақ ол ... тек ... ...... ... ... Ол ... мүлік агнаттар арасында теңдей мөлшерде бөлініске салынды. Егер олар
болмаса, өлген кісінің ... ... ... ... туыстары (ағасы,
ағасының балалары және т.б.) иеленді.
Қыз күйеуінің және оның әкесінің биліктерін мойындай отырп, ... ... ... ... ... және бұрынғы отбасына қатысты когнатка,
қандық туысқан ғана болып ... ... ... ... ... ол, оның балалары және немерелері ие болмады.
Римдік азаматтар үшін мүліктік құқыққабілеттілік өзінің ... ... ... ... ... ... 12 Кесте заңының нормаларын құқық салаларына қатысты талқылау.
Баланы әке ... ... бір ғана жолы – үш рет ... ... ғана ... ... еді. Үшінші рет сатылғаннан кейін бала (ұл) еркін
деп саналды. Өз ... ... ... ... құқығынан айырылған
когнат болып саналды.
Әйелі де, өзінің үйіндегілер сияқты патерфамилиястың билігінде болды.
Ол үшін неке дәстүрлі ... оның ... ... ... санлды,
әсіресе егер ол сатып алу түрінде (манципация нысанында болса) болса. Оған
кейбір теңдіктерді "сине ману", қол ... ... тұру ... ... ... ... түрі тек бірлесіп өмір сүру фактісі негізінде
орнатылды. Бұл ... ... ... ... үлесі анықталған
меншіктерінде болды.
Мұндай некені жылда жаңартуға тура келіп отырды. Күйеуінің үйінде бір
жыл тұрғаннан кейін ... ... ... ... ... оның билігіне
түсіп кетіп отырды. Бұдан құтылу үшін әйел жылына үш реттен кем емес ... тиіс еді, ... ... ... ... отырды.
"Сине ману" некесінің шығу тегі әлі де айқындалмай отыр. Мүмкін, бұл
некенің құқықтық түрде жетілмеген патрициилер мен ... ... ... ... арасындағы "дұрыс неке" тек Б.з.д 445 жылы қабылданған
Кануель заңынан кейін мүмкін ... ... ... ер ... ... болғандықтан, "сине
ману" некесінде әйел жасау әкелетін дәстүр қалыптасты. Ажырасу фактісі орын
алатын болса, ол жасаудың ... ... ... заңы ... ... мұра қалдыру сауалын шешті, бірақ оны
бірнеше шарттар шектед. Агнатардың біреуін ... ... ... әке ... ... тиіс еді. Бұл шешімге шағымдануға мүмкіндік болды.
Ерте Республика кезеңінде әрбір мұраға қатысты шығарылатын шешім халық
жиналысымен бекітілуі тиіс еді.
12 ... ... ... қаулылары ерекше қатаңдықпен
сипатталады. Нанды немесе үйді өртеуші, егер ол ... ала ... ... ... кейіннен өлімге кесіледі. Әрбір адам қолында қаруы бар
немесе түнде қолға түскен ... ... ... бар еді. ... қылмыс
үстінде ұсталған ұры физикалық жазалауға жатты, ал кейіннен ... ... ... ... ... ... ... ұрлауды тек қана мемлекеттің
мүддесіне қарсы бағытталған қылмыс ретінде ғана емес, жеке ... ... ... бағаланды. Бұған дейінгі кездерде ... ... ... да ... ... Дәл осы ... ... емес,
деликт ретінде ар-намысты таптау, ұрып-соғу, мүшеге зиян ... ... ... Бұлардың барлығы айыппұлмен өтелді.
Мемлекеттік қылмыстар жөнінде 12 кесте заңдары салытырмалы түрде
алғанда аз айтады: ... ... ... ... жаудың шабул
жасауына азғыратын әрекетер құқыққа қайшы және жазланатынын айтады.
Қасақана ... ... ... ... ... ... қылмысы сот тәртібінде қаралды. Құлда ешқандай кепілдер мен
қорғауға құқықтары болмады. Өлімге кесілген құл, ... ... ... ... ... ... ... енген болатын. Олар өз
жиынтығында азаматтық процессті құрады. Олардың ішіндегі ең кең ... ... ... ... преторға өтініш жасады. Претор соттың болатын күнін
анықтады. Жауапкер талап-арыз берушінің өзімен шақырылды. Оған ол үшін ... ... ... даулы мүлік үшін күрес нысанында жүрді. ... ... соң ... ... виндикт қояды. Сонымен қатар, олар дәстүрмен
бекітілген формулалармен ... ... ... тарап автоматты түрде процесті ұтылды.[6]
Виндыкт қою деген түсініктен "видикация" деген термин пайда болды,
оның ... ... ... ... ... ... ету ... түсінік
жатыр. Өзінің шығу тегі бойынша виндикт – "қысқартылған" копье – ... ... ... ... ... де табылады. Олардың айтуы
бойынша виндикация – күш ... ... ... ... білдіреді екен.
Бұл процедура аяқталғаннан кейін дауласып ... ... ... ... Кім істі ... ... ... де ұтылатын болды.
Оның көлемі кейде тіптен, ... ... ... жартысынан да үлкен
болды.
Егер сотқа бір тарап себепсіз ... ... ... бола қалғанда
шешім автоматты түрде бір тараптың пайдасына шешілді.
Шетелдіктерге қатысты 12 Кесте заңы қолданыла ... ... ... ... ... өзі ... Бұл ... кейінгі рим құқығы үшін үлкен
әсер етті.
2.3. 12 Кесте заңы.
(Ежелгі Рим б.д.д 451-450 ж.ж)
1. Егер кез келгенді сотта сөйлеуге ... онда ... адам ... ол ... ... куәгер алдында өз шақырғанын) дәлелдесін, ал
содан кейін оны күштеп апарсын.
2. Егер шақырылған адам ... қалу ... ... сылтау шығарса немесе
бармау үшін жасырына ... онда (оны ... ... Егер ... ... ... үшін ... ауруы немесе қарттығы
кедергі болса, онда (шақырушы) оған жүк ... ... ... Егер
қалмаса, арбаны пайдалануға беруге міндетті емес.
4. (Сотта сөйлеуде) өз шаруашылығымен өмір сүруі үшін (тек ... ... ... бары ғана ... ... ... ... азамат үшін
кепілдік беруші кім болғысы келсін, сол бола берсін.
5. Не нәрсеге келіссе, соны тараптар (сотта) талап ... Егер ... ... ... ... онда ... талтүске дейін
форумда немесе комицииумда айтыс-тартыс үшін кездессін. Қатысып жатқан екі
жақ кезек-кезек (өз істерін) ... ... ... ... сотта) қатысып отырған тараптың талабын
бекітеді (қорғайды).
8. Егер сотқа екі жақ та ... ... онда ... ... соңғы мерзім
болсын.
2-кесте.
1. Талабы 1000 және одан да көп іске 500 асс мөлшеріндей ... ... ... ... ... ақылы іске- 50 асс, 12 ... ... ... Егер ... кез-келген бір адамның ... ... онда оның ... ... болуы керек еді, бірақ сол баяғы 12
кесте заңдарында жазығандай (бостандығы 50-ақ асс мөлшерінде саналатын ... ... ... туралы дау-шара жүрсін.
2. Сот қызметкері, аралық келістіруші немесе тартысып жатқан тарапты соттық
қарауға келмеуіне ... істі ... ... ... ... үшін айыптайтын күнмен сәйкес келуі кедергі болып, келмеуге себеп
болса, онда (бұл) басқа күнег ... ... ... түсініктемесі толық емес тартысып жатқан адам соттық істіқарауға
келмеген куәгердің үйінің ... ... үш күн бойы бар ... ... ... оны ... керек.
3-кесте.
1. Қарыз өтеушіге (ол өзінің қарызын мойындағаннан кейін немесе ... ... ... 30 ... күні ... Белгіленген мерзім аяқталғаннан кейін талапкер қарыз өтеушіні өлтірсін.
Шешімнің ... үшін оны ... ... Егер ... ... (өз ... сот шешімін орындамаса, және де оны
соттағы жауапершіліктен ешкім де босатпаса, онда (талапкер) оны ... ... және оған 15 ... ... не ... ... одан да ауыр кісен
немесе шынжыр салсын.
4. Қарыз төлеуші бұғауда болу ... ... ... өз ... Егер ол өз ... ... онда оған оны бұғауда ұстап
отырған күніне бір фунт ұн берсін, ал егер қаласа, онда одан да көп ... Сол ... ... төлеуші бұғауда болу уақытында), ол талапкермен
татуласуға құқығы ... ... егер ... татуласпаса, онда мұндай
қарыз төлеушілер бұғауда 60 күн қалатын.
Осы уақыт ішінде оларды үш рет ... ... ... ... ... ... және сонымен қатар оларға белгіленген ақша
мөлшерін жариялайтын. Үшінші базар күні олар өлім ... ... ... ... ары ... үшін ... ... Үшінші базар күні қарыз өтеушіні бөлектеп шауып ... Егер көп не ... ... онда бұл оның ... ... Опасызға, сатқынға қарсы талап мәңгілік сақтала берсін.
4-кесте.
1. 12 Кесте заңдары бойынша сондай жеңілдікпен ерекше құмарлықпен ... ... ... өмірден айырады.
2. Егер әкесі баласын үш рет ... онда бала ... ... ... 12 ... ... қаулыларын қолдана отырып, өз әйеліне өзінің мүлкіне
тиісті заттарды жинап алуын бұйырады және одан кілтті тартып ... оны ... ... ... әйел ... ... ... он бірінші айда бала туса,
онда ол ... ... ... ... ... деген іс туады, себебі
децимверлер адам баласына он бірінші айында емес, оныншы айында ... ... ... ... ... ... оларға тән әлсіздіктің салдарынан
қамқорлықтың ... болу ... арғы ата ... ... Тек ... ... ғана ежелгі римдіктер олардың абыздық
мәртебесін құрметтеп, ... бос ... ... ... 12 ... ... ... 12 кесте заңдарымен мына нәрсе анықталған: агнаттың қамқорлығында болған
әйелдің меншігі әйелдің өзі бұл заттарды агнаттың ... өзі ... ... ... ... ... үй ... туралы немесе өз қол асытндағыларға
қамқорлық туралы кім, қалай шешім шығарса, солд бұзылмастан ... ... Егер ... ... ... жоқ ... біреу мұрагерлік туралы
ешқандай бұйрық қалдырмай қайтыс ... онда оның ... ... оның ... ... Егер ... болғанның агнаты болмаса, онда оның артында қалған
шаруашылықты оның ағайын-туысқандары ... 12 ... ... ... мұрагерлік өсиетте қамқоршысы ... ... ... ... ... Егер адам ... ... онда оның өзіне қатысты және оның мүлкіне
қатысты билікті оның ... ... оның ... ... 12 ... заңдары бойынша, ысырап еткенше өз меншігіндегі ... ... ... 12 ... заңдары қосымша-патронға азат етілген рим азаматтарының мүлкін
егер ол қарамағында адамдары болмай тұра, мұрагерлік өсиет қалдырмай қайтыс
болса, тек сол ... ғана ... ... заңдары ойынша қайтыс болған адамның қарыздары, алған
мұрагерлік ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
6-кесте.
1. Егер біреу бес куәгер және таразышының ... ... ... өзін сенім үшін салынатын мүліктің орнына беретін ... ... ... ... келісім жасаса, онда сол уақытта айтылған
сөздер мәңгілік бұзылмайтын болып ... 12 ... ... ... ... кезінде айтылған сөздерді дәлелдеуге
айғақ айту ... еді, ол ... өз ... бас тартушы екі есе айыпқа
тартылады.
3. Жер үлесіне қатысты қолдану ... 2 жыл деп ... бір жыл ... қатысты.
4. 12 кесте заңдары белгілегендей, онымен бірге ... ... ... өз ... ... ... ... келмейтін әйел жыл
сайын өз үйінен үш түнге кетіп отыруы керек және ... оған ... ... ... бөледі.
5б. 12 кесте заңдары заты иеліктен шы;ару келісімін 5 ... ... ... ... келісім түрінде жүргізуді қабылдады және
сонымен қатар, претор ... ... ... сол ... ... ... бас ... жолын мақұлдады.
7. Меншік иесі, өз иелігінлегі бөренелер мен сырғауыл ағаштарын өзіне біреу
алыпүй салып немесе жүзімдік отырғызуға пайдаланса, ... және ... 12 ... ... үйді салуға немесе жүзімдік отырғызуға қолданған
ұрланған бөренелер мен ... ... ... деп ... не талап
етуге рұқсат етпейді, біраққ ... ... ... ... екі есе айып ... төленетін талап қоюға рұқсат қойды,
рұқсат етті.
7-кесте.
1. айнала жол басқаша айтқанда, ... ... 5 ашық ... ... жарым фут болуы керек.
2. шекараларды аулақ салу мәселесін шешетін талаптарда 12 кесте заңдарын
сақтау керектігін есте ... ... Ол ... ... ... ... ... қарастырылуы керек.
3. 12 кесте "оңашалаған жер ... ... ... ... ... ол оны белгілеу үшін "қоршалынған жер" ... ... ... ... оған ... ... деген мағына береді.
4. 12 кесте ені бойынша 5 фут ... ... ... салады.
5. 12 кестенің қаулысына сәйкес, шекара туралы ... ... онда ... ... ісін үш ... ... жүргіземіз.
6. 12 кесте заңдары бойынша, тіке бағыттағы жолдың ені- 8 фут ... ал ... 16 ... 12 ... заңдары, көлеңкесі көрші жер учаскесіне зиян келтірмеуі үшін
15 фунт биіктіктегі ... ... кесу үшін бар ... ... Егер мұра ... мынадай ұйғарымдарға келсе:
"менің мұрагерім 10000 сестерий береді ... ... ... ... ... онда құл ... ... да, осы
белгіленген соманы ... ... ... алуы ... 12 ... ... қабылданған".
8-кесте.
1б. 12 кесте шектелген қылмыстық әрекеттер үшін өлім ... ... ... кімде-кім өзгені қорлайтын немессе өзгеге жала ... ... ... оны ... ... өлім ... ... тиісті деп шешті.
2. егер дене мүшесін зақымданса және зәбір көрушімен татуласпаса, онда оның
өзіне де тура сондай ... ... Егер ... ... ... айып 25 асс болсын.
4. Егер аяқпен немесе қолмен басы бос адамның сүйегін сындырса, 300 ... ... ... қайырсын.
6. 12 кесте заңдары бойынша ұрланған затты иемденуге тыйым салынатын.
7. 12 кесте ... алқа ... ... кез келген келісімдерге келу
құқығын берді, бірақ егер олар осы ... ... ... ... ... бір ... ... ғана. Бұл заң Солон заңдылығынан келіп шығады.
9-кесте.
2. Жеңілдіктерді, басқаша айтқанда, өз ... үшін ... ... Рим ... өлім ... ... үкімді центуриаттық
комиссиялардан басқа ешбір жер шығармасын. Атақты 12 ... ... ... ... оның бірі жеке ... өз ... үшін ... ауытқуын
толығымен құрту, ал екіншісі тим азаматтарының өлімжазасы туралы үкімнің
тек центруиаттық комицияларында ғана ... сен ... де істі ... ... және сол іске ... пара ... ... болған сот қызметкерін немесе делдалды өлім
жазасына кесу туралы заңның қаулысын қатал деп санайсың ба.
11-кесте
1. Екінші ... ... ... ... екі ... қосқан,
сонымен, патрицилер мен ... ... ... ... ... ... шығуына себебі болды.
12-кесте.
1. Заңмен қарызды қамтамасыз ету мақсатында затты ... алу ... ... ... ... бойынша бұл мына нәрсеге қарсы шықты: кім жануарды
құрбандыққа шалу үшін ... ол үшін ... ... ... ... тағы пайдаланғаны үшін алынған ақы онымен құрбандық ... ... жүк ... ... ... ... алғаны үшін ақысын төлемесе.
2б. Басыбайлы адамдармен немесе құлдармен істелген қылмыстар зақым келтіру
туралы талаптарды тудыратын, ал олар ... үй ... ... ... ... иесі не ... зиянның ақысын төлеуі керек еді немесе кінәліні
басымен беруі керек ... Егер ... ... зат ... немесе сотісін мойындамаса, онда претор үш
делдалды тағайындасын және олардың ... ... ... зат екі ... ... зиян ... үшін орын толтырсын.
4. 12 кесте заңдары бойынша сот ... ... ... ... ... құрбандыққа шалып беруге болмайды. Бұлай істеген ... ... ... ... пе, жоқ әлде осы затқа талаптанғаны үшін
жарияланған адамға ... ... пе жоқ па, еш ... анықталмаған.
5. 12 кесте заңдарына, халық жиналысының шешімдері заңның күшін алуға тиіс
деген қаулы болған ... ... ... ... ... шегі ... ... болды.
Өйткені жоғарыда айтып кеткендей, ол кезде ... ... ... ... ... ... ... жиналыстары комициялар мемлекетте
абыройлы орынға ие болды.
Римдік құқық негізінен өте ... ... ... ... ол кезеңде көп нәрседен бас тартып жақсыларын саралап алуға
тырысқан. Осының нәтижесінде оның ... ... ... ... ... ... алған. Мұндай қасиеттер нормаларды
біріктіретін кең ауқымды ... ... ... ... жүйені
қалыптастыруға негіз болды.
Кейбір ғалымдардың айтуы бойынша римдіктер әуел бастан-ақ құқық
субстанциясын бөліп ... ... Рим ... ... ... де саяси және сауда-экономикалық қатынастарды белсенді түрде
қолдаған. Бұл абстрактілі түрдегі жеке ... ... ... ... ... ... ... Рим құқығы қатал ... ... ... әлем ... ... бір ерекшелейтін құжат ол –
12 кесте заңы екендігі бізге анық.
Осы 12 кесте заңының ерекшелігі, оның құрылымы мен сипаттамасы, ... ... ... орны осы ... ... зерттеу объектілері
болды.
Біздің көргеніміздей, 12 кесте заңы Рим құқығының қайнар көзі, оның
ерекше құқықтық актісі, ... ... да ... тәртіпті қалыптастырған
құжат.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
1. Мұхтарова А. Қ. Шетелдердің мемлект және ... ...... ... ... И.Б. ... Москва 1998г.
3. Очерки по истории Римской империи. Р.Виппер. изд. "Феникс" 1995 г.
4. В.М. Хвостов. История ... ... 1999 ... ... история государства и права. Учебник под ред. К.И. Батыра. –
Москва, 1998.
6. Всеобщая ... ... и ... ... ... Всеобщая история государства и права. Черниловский.З.М. Москва,1998.
8. Хрестоматия по всеобщей истории государства и права. З.М.Черниловский.
Москва,1996.
9. Хрестоматия по ... ... ... и права. Том ... ... ... ... и права. К.И.Батыр. Москва1998,г.
11. Всеобщая история государства и ... ... А.Ж. ... ... по всеобщей истории государства и права. 2 том,/Сост.
Е.Г.Ли, В.В.Нездемковский, М.Е.Сагинаев. Алматы,2001.
13. “История ... и ... ... ... под редакцией П.Н.
Галанза. М.,1963.
-----------------------
[1] Всеобщая ... ... и ... ... 1998. 89 ... ... история государства и права. Учебник под ред. К.И.Батыра
Москва 1998 . С 82
[3] Всеобщая история государства и ... ... Изд. ... ... Всеобщая история государства и права. К.И.Батыр. Москва 1999 г.
[5] А.Қ.Мұхтарова. Шетелдердiң мемлекет және құқық тарихы. ... 1999 ... ... ... ... ... ... А.Қ.Мұхтарова. Шетелдердiң мемлекет және құқық тприхы. Алматы 1999ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Рим құқығы19 бет
Нотариаттың пайда болу негіздері.нотариаттың даму кезеңдері: нотариат туралы заңдардың реформасы. нотариаттың ұйымдастырылуы мен қызметтік реттейтін заңнама. Жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды нотариаттық заңнама негізінде жүзеге асыру9 бет
Мемлекеттік кәсіпорын18 бет
Мемлекеттік кәсіпорындар туралы жалпы түсінік30 бет
Ортақ меншік22 бет
"Г. Мендель белгілерінің тұқымқуалаушылық заңдары."7 бет
"Мәтіндік редакторде кесте құру."18 бет
Excel кестелiк процессор10 бет
Excel кестелік процессоры. математикалық функцияларды қолдану.7 бет
Excel кестелік редакторында байланыс жасау. Консолидация4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь