Психика туралы жалпы үғым

Психиканы материалистік және идеалистік тұргыдан түсіну.
Сонау ерте замандарда-ақ адам заттық (айнала қоршаған табиғат, адамдар, әр алуан заттар) және затсыз, дерексіз (әр түрлі адамдар мен заттардың бейнелері, оларды еске алу, көңіл күйі), түсініксіз тылсым құбылыстар болатындығына назар аударған. Бұл жұмбақ құбылыстарды дұрыс түсінуге, олардың табиғаты мен пайда болу себептерін ашуға мүмкіндігі болмаған соң, адамдар оларды қоршаған ақиқат дүниеге тәуелсіз, өз бетінше өмір сүреді деп санай бастады. Осылайша тән мен жан, материя мен психика болмыстарының бөлектігі жөніндегі топшылаулар пайда болды. Бұл топшылаулар принципті түрде кереғар, бірін-бірі жоққа шығаратын философиялық екі бағыт: материализм және идеализм болып қалыптасты.
Материализм мен идеализмнің арасында осыдан екі мың жылдан астам уақыт бұрын басталған тартыс қазір де жүріп жатыр. Бұл ретте мынаны естен шығармаған жөн, егер идеализмнің пайда болуын адамдардың білім дәрежесінің төмендігінен деп түсіндіруге болатын болса, ал оның күні бүгінге дейін сақталуы таптық қарама-қайшылықтардан, езуші таптың идеализмді өзінің билеп-төстеу жағдайын негіздеуге және нығайтуға пайдалану талпынысынан туады. Адамзат тарихынын бүкіл бойында идеализм кертартпалық, ескілік философиясы болып келеді және солай болып та отыр.
Психикалық құбылыстарды идеалисті тұрғыдан түсінудің мәні психиканың материадан тыс, өз бетінше өмір сүретін болмыс ретінде қаралатындығында болып табылады. Психика — тәнсіз, материалсыз негіздің — «абсолютті рухтың», «идеяның» көрініс беруі,— дейді идеалистер. Тарихи жағдайларға байланысты идеализм өз ұсқынын өзгертеді, бүркемелене түседі, бірақ мәні өзгермей сол күйінде қалады.
Психиканы материалистік тұрғыдан түсінудід идеализмге қарама-қарсылығын психиканың материядан шығатын екінші кезекті құбылыс, ал материяның бірінші кезекті, субстрат (негіз), психиканың иесі ретінде қаралатындығында.
Материяның бірінші және психиканың екінші кезекті екендігін психиканың материяның дамуының белгілі бір кезеңінде ғана пайда.болатындығымен нанымды дәлелдеуге болады. Жер бетінде психикаға ие тіршілік иелері пайда болғанға дейін жасы миллиардтаған.жылдармен есептелетін өлі табиғат болған. Алғашқы тірінілік иелерінің өзі бұдан бірнеше миллиондаған жылдар бұрың ғана пайда болған.
«Жер бетінде,— деп жазды В. И. Ленин,— ешқандай адам, жалпы айтқанда, тіпті, ешқандай жан иесі болмаған және болуы мүмкін де емес уақытта жердің осы қалпында бар болға-нын жаратылыс тану ғылымы батыл қуаттап отыр. Организмді материя кейін жаралған нәрсе, ұзақ уақыт дамудың жемісі... Материя — алғашқы нәрсе,— ой, сана, түсінік,— өте жоғары дәрежеде дамудың жемісі» .
        
        ПСИХИКА   ТУРАЛЫ  ЖАЛПЫ   ҮҒЫМ
Психиканы материалистік және идеалистік тұргыдан түсіну.
Сонау ерте замандарда-ақ адам заттық ... ... ... ... ... заттар) және затсыз, дерексіз (әр ... ... мен ... ... еске алу, ... ... ... тылсым құбылыстар
болатындығына назар аударған. Бұл жұмбақ құбылыстарды дұрыс түсінуге,
олардың ... мен ... болу ... ... ... болмаған соң,
адамдар оларды қоршаған ақиқат дүниеге тәуелсіз, өз бетінше өмір сүреді деп
санай бастады. ... тән мен жан, ... мен ... ... жөніндегі топшылаулар пайда болды. Бұл топшылаулар ... ... ... ... ... философиялық екі бағыт:
материализм және идеализм болып қалыптасты.
Материализм мен идеализмнің арасында осыдан екі мың ... ... ... ... ... ... де жүріп жатыр. Бұл ... ... ... жөн, егер ... пайда болуын адамдардың білім дәрежесінің
төмендігінен деп түсіндіруге болатын болса, ал оның күні ... ... ... қарама-қайшылықтардан, езуші таптың идеализмді өзінің билеп-
төстеу жағдайын негіздеуге және нығайтуға пайдалану талпынысынан ... ... ... ... идеализм кертартпалық, ескілік философиясы
болып келеді және солай болып та отыр.
Психикалық құбылыстарды идеалисті тұрғыдан түсінудің мәні ... тыс, өз ... өмір ... болмыс ретінде қаралатындығында
болып табылады. Психика — тәнсіз, материалсыз ...... ... көрініс беруі,— дейді идеалистер. Тарихи жағдайларға
байланысты идеализм өз ұсқынын өзгертеді, ... ... ... ... сол ... ... ... тұрғыдан түсінудід идеализмге қарама-
қарсылығын психиканың материядан шығатын ... ... ... ... ... ... ... (негіз), психиканың иесі ретінде
қаралатындығында.
Материяның бірінші және психиканың ... ... ... ... дамуының белгілі бір кезеңінде ғана пайда.болатындығымен нанымды
дәлелдеуге болады. Жер бетінде психикаға ие тіршілік иелері пайда ... жасы ... ... өлі табиғат болған. Алғашқы
тірінілік иелерінің өзі бұдан бірнеше миллиондаған жылдар бұрың ғана пайда
болған.
«Жер бетінде,— деп жазды В. И. ... ... ... ... айтқанда,
тіпті, ешқандай жан иесі болмаған және болуы мүмкін де емес уақытта ... ... бар ... ... тану ғылымы батыл қуаттап ... ... ... жаралған нәрсе, ұзақ уақыт дамудың жемісі...
Материя — алғашқы нәрсе,— ой, ... ... өте ... ... дамудың
жемісі» .
Материалистік ілім бойынша психика айрықша ұйымдасқан ... ...... ... ... ... Ал ... шынында да ми
қызметінің нәрі, оның ... ... ... жануарларға жасалған көптеген
тәжірибелер және адамдарды клиникалық жағдайда байқаумен дәлелденуде.
Мәселен, ... ... бір ... . ... ... міндетті түрде
өзгеріске ұшырайды және оның ... қай ... ... ... ... егер мидың сол жақ, сыңарының шүйделік бөлігіндегі
қыртысы зақымданса, адамның қеңістіқте ... ... ... ал ... ... ... сөзді, музыка әуендерін қабылдау (түсіну)
бұзылады. Осындай және басқа да көптеген мысалдар психиканың ми ... ... ... ... ... ғылыми талдауы И. М. Сеченев пен И. ... ... ... М. ... «Ми рефлекстері» (1863) деген еңбегінің өзін-де-ақ,
психиқалық қызмет — рефлекторлық немесе бейнелендіргіш ... бар ... ... ... Ол ... ... табиғатын аша келіп, адам
миының рефлекстеріне үш буынның енетінін қөрсетті. Бірінші, бастапқы буын —
сезім мүшелерінде сыртқы ... ... ... ... ... буын — ... қозу және ... процестері. Солардың не-гізінде психиқалық
құбылыстар (сезіну, елестеу, сезімдер және ... ... ... ... буын — ... ... және ... әрекеттері. Осы буындардың
барлығы өзара байланысты және біргбіріне өзара себепкер.
Сеченев ұсынған қағидалардың маңьіаы аса зор: біріншіден, ... ... ... себепші болу жайы ашылады; екіншіден,
психика ми қыртысында ... қозу мен ... ... ... ... ... үшіншіден, психика сыртқы қозғалыстарды және тұ-
тас алғанда мінез-құлықты реттеуші ретінде ... ... ... ... жүйе ... ... мен ... туралы қазіргі ... ... ... құбылыстардың
материалистік негізін'және психиканың адамның бар ... ... ... ... ... ... ... зерттеу мидыд жұмысын зерттеумен тамамдалмайды. Психиканың
ми қызметінің ... ... ... ... ... әлемді бейнелендіруі
екенін ешқашан да естен шығаруға болмайды. Психика ... ... ... ... да, ол өз ... ... ... ғана емес, сондай-ақ белгілі бір ... адам ... ... ... дәл нені ... ... ... В. И. Ленин еңбектерінде, ең
алдымен «Материализм және әмпириокритицизм» (1908) атты ... ... ... ... ... мәні жан-жақты ашылған.
Адамның айналаны қоршаған ақиқатты бейнелендіруі ретіндегі ... ... ... ... — өлі, ... бір ... ... ол процесс. «Адамның бойында табиғаттың бейнеленуін «тұйық»,
«абстракт түрде» түсінбеу керек, қозғалыссыз, ... деп ... ... ... ... процесінде қайшылықтардың туып және олардың
шешіліп отыру процесінде түсіну керек» .
Екіншіден, психика — объективті шындықты ... ... ... ... әсер ... ... ... әсері) психиканың бұрыннан
қалыптасқан ереқшеліктері арқы-лы, нақты бір адамның бойындағы қазіргі
сәттегі ... ... ... өңі ... ... бейнелендіру.
Сондықтан белгілі бір сыртқы әсердің өзін әр адам әр түрлі, тіпті ... өзі әр ... ... және ... жағдайда әр түрлі бейнелендіруі
мүмкін. Бұл құбылыспен біз ... ... ... оқыту және тәрбиелеу
-процесінде үнемі ... ... ... ... ... ... оқушылардың бәрі де тыңдайды, ал оқу материалын ... ... ... ... ... ... ... талап біреу, ал оқушылар
оларды әр түрлі қабылдап, әр түрлі орынданды. Белгілі бір сыртқы әсердің әр
түрлі өңге ... ... ... ... Жас ... әр түрлі бір
топ бала «Максимка» (К. М. ... осы ... ... ... кинофильмін көріп шықты. Содан соң оларға фильмде не ... ... беру ... нақ осы ... ... беру мен ... процесінде әр
баланың жас шамасын жәнё индивидуалды ... ... өте ... жөніндегі педагогикалық маңызды принциптің негізіне алынған. Бұл
ерекшеліктерді ескермейінше педагогикалық ... ... ... әр бала
қалай бейнелендіретінін білу мүмкін емес.
Психикалық бейнелену — ... ... және ... дүниенің пайда болатын бейнелері өмірде бар
заттардың, ... ... ... мен ... ... ... ... табылады. Психикалық бейнеленудің ... ... ... ғана . тән түрде белсене құбылту айнала ... ... ... ... ... ... жоққа шыға-ра
алмайды.
Психикалық бейнеленудің дұрыстығын ... ... ... ... нақ осы ... ... танып-білуді, оның объективті
заңдылықтарын ... және одан ... ... ... ... және практикалық қызметінде қолдауды мүмкін етеді.
Ақиқатты бейнелендірудің дұрыстығы ... ... ... ... көз-қарасынша,— деп ... В. И. ... ... прак-тикасының «сәтті» болғаны, біздің
түсініктеріміз бен біз анға-ратын заттардың объективтік тегінің ... . Егер де біз Күн ... Аи ... ... ... ала
болжай білсек, егер де біз ... ала ... ... серігінің ұшу
орбитасын, немесе кемелердің жүк көтеру мөлшерін есеп-теп шығара алатын
болсақ, әрі ол ... ... ... өмір ... ... егер ... ... соң біз педагбгикалық ықпал жасаудың белгілі
бір шараларын белгілесек жәңе оларды қолдана отырып, көздеген мақсаты-мызға
жетсек, онда ... бәрі ... ... ... ... заңдарын
(космостық механика,І гидродинамика заңдарын, баланың дамуының объективті
заңдарын) ... ... ... ... ... — бір ... ... іс атқа-рушы
(процессуальды) сипатқа ие бейнелену, бұл бейнелендіру кезінде сыртқы ... ... ішкі ... ... өңін өзгертетін
бейнелену, сондықтан да психика объективтік дүниенің ... ... ... Ақырында, психикат~ қоғамдық-тарихи практикамен тексеріліп,
құпталған дүниенің шынайы да дұрыс бейнеленуі.
АДАМНЫҢ САНАСЫ
Психика және сана. ... ... ... ... да ... адамға ғана тән жоғары дәрежеде дамуын сана деп ... ... ... және ... биологиялық жағдайлар-ға ғана емес,
сонымен қатар және. ең бастысы әлеуметтік-тарихи заңдылықтарға ...... ... ... иесі ретіндегі тарихи дамуының ... да ... даму ... оның әр ... ... ... қоғамы
дамуының бүкіл барысымен және қазіргі әр жайт сайын ... ... ... анықталады.
Сананық тарихи сипаты онық ... ... ... ... сипат болып табылады,
Айнала қоршаған дүниені сана ... ... ... ... ... процесі болып табылады. Бұл процесс, оның ұдайы жетілуі,
өзара байланысты үш ... бір ... ... Ең ... ... бейнелендірудің өзі тарихи дамудың әр кезеңінде әр түрлі болады. Бұл
бей-нелеудің сипаты қашан да ... ... ... ... ... ... ... жалпы тарихи түрғыда өзгереді.
Қоршаған әлемді бейнелендіру процесі әр ... ... ... қала ... яғңи ... онтогенетикалық. тұрғыда өзгереді.
Бейнелендіру ерекшеліктері адамның жасьшену және жинақтаған индивидуалдық
тәжірибесімен бай-ланысты. Бейнелендіру әр белгілі бір ... ... ... ... білуге, орталау, саяз ... ... ... ... ... ... ... абст-рактылы танымға өту
-процесінде де әр ... ... Бұл ... ... ... ... тұргыда өтеді.
Адамның айнала қоршаган дүниені тануындағы тарихи, ой - тогенетикалық және
индивидуалды-гностикалык, бірлік — адам санасының ... ... ... ... ... ... ... заттануы, жинақталған тәжіри-бенің сөз
жүзінде талданып қорытылып, есте сақталуы адам-дарға тек ... ... ғана ... ... ... ... өткен өмірін де білуге мүмкіндік
береді. Өзікің өткеңдегісі мен бүгінгісін салыстыра отырып, адам объективті
себеп-салдарлы байланыстарды ... ... ... ... бай-
ланыстарды біле отырып, адам болашағын киял ... көз ... ... бүл оған ... ... ... түр-де белгілеуге және ерік күшін
бүгінгісін қайта күруға жүмсауға мүмкіндік береді. Адамның саналы ... да ... ... ... ... ... ... формасын өзгертіп капа қоймайды;
сонымен бірге ол ... ... ... жөнінде өзінің саналы мақсатын да
жүзеге асырады, ал мұның өзі заң ретінде оның іс-әрекетінің ... ... ... ... ол өз ... осы ... ... тиіс».
Егер де жануарлар психикасы олардың қалыпты жағдайға бейімделуіін
қамтамасыз етсе, адам санасы ... ... ... ықпалын тигізуге
мүмкіндік береді. Адам санасы айнала қоршаған дүниені ... ... ... ... ол ... да деп, В. И. Ленин атап көрсеткенді.
Адам санасының белсенділігі адамиың ... ... ... ғана ... сонымен бірге оның осы қызмет үстінде өз табиғатын
өзгертетіндігінен де көрініс береді.
Адам санасыньщ ... және ... ... —онық жануарлар
психикасынан айырмашылығын білдіретін үшінші сипат.
Адам санасының төртінші ... ... ...... ... ... ... тіршілік әрекетімен тікелей үқсастықта болады. Ол
өзінің ... ... ... Оның өзі осы ... тұрады. Ал адам өзінің өмір қызметін өз еркі мен өз санасына
ырықты ... ... бір ... ... ... жеке адам ... сезінген кезде
өзіндік сана-сезім адамның өзін-өзі тануға бағыт-талған сананың бір бөлігі
немесе бір қыры ретінде ... ... және ... қабілеттерінің арқасында адам санасын-да айнала
қоршаған дүниенің бейнеленуі жалпылама және жанама ... тек ... ... ғана ... сондай-ақ елеулі байланыстар мен ... ... ... ... ... ... түрінде де жүзеге
асады.
Ақиқаттың адам санасында жалпылама және жанама түрде ... ... ... ... айырмашылығын білдіретін бесінші сипат
болып табылады.
Сана және іс-әрекет. ... ... ... сана мен ... ... ... Бұл ... бірне-ше бағытта көрініс береді.
Ең алдымен сана мен іс-әрекеттін бірлігі ... ... ... бәрінен бұрын еңбек проңесінде пайда ... ... және ... Бұл жағынан іс-әрекет адам ... ... болу ... ... және ... ... ... көрінеді.
Екіншіден, сана мен ... ... ... сана
белсенділігінің формасы ретінде көрініс беруінен аңғарылады. Егер сананы
бейнелену ... ... оның ... кезекті сипатын анықтап, оның адекватты
(ақиқатқа толық сәйкес келу) бейнелену екендігін ... ... ... іс-әрек'ст ретінде ұғыну сананың белсенділік сипатын білдіреді,
ақиқатты бсйнелендіру ... ... ... ... ... ... емес, сонымен бірге оны қайта құруға әксле-тіндігін мегзейді.
Сана іс-әрекеттің мақсатты-бағдарлы сипатта ... ... ... мен ... бірлігі сананың адамның бар ... мен ... ... ... ... ... мақсатты сипаты,
мәні жинақталған тә-жірибе, белгілі бір проңестердің заңдылықтарын білу —
адамга болашақты болжау ... ... ... ... ... (П. К. Анохин) болуымен қамтамасыз етіледі.
Ақырында, сана мен іс-әрекеттің бірлігі олардың пакты бір жеке адамның
өзіне.тән екендігінен көрініс береді. Бұл ... ... және ... ... жеке ... ... мен іс-әрекеті болады.
ПСИХОЛОГИЯ ПӘНІНІҢ ... ... ... ... Адам ... жеке бір
саласы ретінде кез келген ғылымның өзі зерт-тейтін ерекше пәні болады.
Жалпы ... ... ... пәні ... ... тұрарлық.
Психика — шын мәнін де ерекше зерттеу ... ... миға тән ... ... ... Ми ... ... ие, бірақ психика ерекше
қасиет — айнала ... ... ... қасиет.-
'БейяёленЙру'кұбылысы табиғатта өте кең ... ... ... тек өзіне ғана тән ерекшеліктері бар.
Психология ғылым ретінде ... әр ... ... ... ... ғана ... ... олардың мәнш қорыта:талдау және ашып
көрсету, яғни солардық негі-зівде психологиялық құбылыстар мен ... әрі ... ... көрініс беретіндігін болжауға болатын
белгілі бір -заңдылықтарды ашып анықтаумен ... ... ... бір текті емес. Әсіресе жануарлар психикасы;
мен адам санасының айырмашылығы орасан. Сонымен- психология — жалпы алғанда
психиканың және ... ... ... қақты тарихи жеке адам ретіндегі
санасыньің пайда болу, дайу және көрініс беру заңдылықтары туралы ғылым.
Психологиялық ... ... ... ... ... ... психологиялық білімге тән кёйбір ерекшеліктерді атап
өту керек.
Біріншіден, ол ... ... ... тән ... ... Әр ... ... бар, оның есінде әр түрлі елестер ... әр ... ... ... бір сезім тебірентеді тағысы тағы бар.
Психология ғылымында осы құ-былыстар ... ... ... ... ... ... ... білім олардың күнделікті тұр-мыстағы ... ... ... ... ... ... адамдар ІЛихологиялық терминдер мен ұғьімдарды кеңінен ... ... ... ... әр адам бір ... немесе
ұғымға әр түрлі мазмұн береді. Ғылыми ұғымдардың айырмашылығы олар ... ... ... ... сәйкестендірілген және өздерінің ауқымы мен ... ... ... ... ... ... білімді жеткілікті мөлшерде
терең игермеген жағдайда, күнделікті ... ... ... ... ... көп ... біршама психикалық құбылыстардың кейбір
қырлары туралы әйтеуір жалпы, әдетте, бір ... ... ... болғанымен психология-ны шын меңгергендік жөнінде жалған пікір
туады.
Психологиялық білімнің үшінші ерекшелігі — оның ... ... ... ... ... ... өзің тану және өзіңді
өзің тәрбиелеу үшін маңыздылыры. Психологияның тармақтары. Дамудың қазіргі
кезеңіндегі психологиялық ғылым — ғылыми пәндердің ... де ... ... ... Психологияның жеке салалары (немесе тармақтары)
өзара тығыз байланысты.Қазіргі кезде Психологияның мына ... ... ... ... ... ... психологиялық зерттеу объектілері
алынған).
Жалпы психология қалыпты ересек адамның психикалық ... ... ... ... ... ... ... оның әдістері, Психологияның әр ... ... ... ... ... және абстракцияланған ұғымдар
жүйесі де жалпы психологияның мазмұны болып ... ... ... ... ... лык даму ... әр
түрлі психикалық пргіңестердің (естің, ... ... ... ... және жеке ... ... қасиеттерін зерттейді. Жас
ерекшелік психологиясында балалық шақ психологиясы, жас ... ... шақ ... ... адам психологиясы, қарттық
психологиясы сияқты ... ... ... Жас ... ... ... ерекшеліктерді лшу, жасқа қатысты шақтардың ... ... ... белгілеу болып табылады.
Педагогикалык, психология білім беру мен ... ... ... және жас ... психологиясымен тығыз байланысты,
өйткені, ... беру мен ... ... ... жас ... және ... ерекшеліктерін ескермейінше
ашумүмкін емес.
Педагогикалық психология саласындағы зерттеулер білім беру мен
тәрбиелеу ... ... ... ... ... мен оқу
құралдарына қойылатын әр түрлі талаптар-ды анықтауға, оқушылардың ... мен ... ... ... олардың дамуын қамтамасыз ететін
білім беру және тәрбиелеудің тиімді тәсілдерін тауып негіздеуге, ... ... ... ... ... мен ... ... қатынас мәселелерін, мұ-ғалімнің жеке басына қойылатын
талаптарды зерттейді, педагогикалық қабілеттер мазмұны мен ... ашып ... ... психологияда кәсіптік-техникалық учи-
лищелерде, жоғары мектепте, білім беру, ересек адамдарды оқытумен және ... ... ... ... орын алады.
Еңбек психологиясы еңбек. әрекеттерінің психологиялық ... жеке ... ... бір ... сәйкес кәсіптік маңызды
қасиеттерін, ... ... ... ... ... еңбек
өнімділігін арттырудың және еңбек коллективіндегі қарым-қатыстардың
психологиялық негіздерін зерттейді.
Инженерлік ...... ... бөлімдерінің бірі. Ол
адамның машинамен өзара ... ... ... оның ... ... механикаландыру мен автоматтандырудың жоғары сатыға көтерілген
жағдайында, басқарудың автоматтандырылған жүйесі жағдайында зерттейді.
Космостық психология — ... ең жаңа ... ол ... ... ... ... болды. Космостық психологияны даралау
қажеттілігі космоста ұшу кезінде адамның тәні ғана емес, ... ... де Жер ... жоқ ... жағдай жасаудан туындайды. Космостық
психология космонавтардың еріктік және моральдық ... ... беру мен ... ... психо-логиялық негіздеумен
шұғылданады. Ол өте көп күш түсу және ... ... ... ... зерттейді, космонавтардың сөредегі, үшу кезіндегі,
қонгандағы, ұзақ ... жеке қалу ... тағы сол ... ... психикалық қызметінің ерекшеліктерін бейнеленді-ретін космостық
профессиограмма қүрастырады.
Әскери психология адамның соғыс жағдайындагы, үрыс ... ... ... ... ... ... ... Әскери психолоғияның маңызды міндеті — әскери оқу мен
тәрбиенің психологиялық мәселелерін ... ... ... психологиясы спортшыларды баулу мен тәрбиелеудің психологиялық
негізін ... ... ... ... мен ... ... зерттейді, жарыстық тартыстар жағдайында спортшының ... ... ... ... жеңіске жету үшін қажетті
рухани және моральдық қасиеттердің ... ... ... ... ... өнер ... ... бағытталған
психологиялық ... ... ... сол
шығармаларды қабылдау заңдылықтарын ашады, көркем ... ... ... ... ... болуы және оның ағыс аңысы заңдарын зерттейді.
Өнер психологиясықың маңызды ... ... ... жәие ... ... және ... қабілеттсрдің дамуымен байланысты
мәселелерді зерттеп әзірлеу болып табылады.
Әлеуметтік психология әр түрлі әлеуметтік ...... ... ... (олардың көңіл күйін, қоғамдық
пікірін, еліктеуін т. б.), топтар мен ... ... ... ... ... ... жеке ... алатын орнын зерттейді.
Әлеуметтік психология деген талаптар күн санап өсе ... Бүл ...... ... ... орасан зор мәнге ие болып отыр,
сондықтан да, бір жағыкан, жеке ... ... ... ролі арта ... ал екіи-ші жағынан, адамды коллективтің белсенді
мүшесі рстінде си-паттайтын жеке ... ... ... ... ... ... бола түсуде.
Заң психологиясы тергеудің психологиялық аспектілерімен, куәлар
жауаптарының талдауы, куәгерлік ... ... ... ... байланысты проблемаларды зерттейді. Бұл сала сондай-
ақ, ... ... ... ... ... жасалу
себептерін, тұтқынның психологиясын және ... ... ... ... ... зерттейді.
Медициналық психология психотерапия, психогигиена мәселелері,
дәрігерлер мен аурулылардың қарым-қатысы мәселелерімен ... ... ... ... ... ... әр ... формаларын, нормальды психикалық дамудың әр ... ... ... бүл ... ... бағыт:
олигофрспопснхология (психикалық дамудың мидың туа ... ... ... ... ... ... (соқыр
немесе нашар көретін адамдардың психологиясын ... ... ... ... ... ... ... бар.
Салыстырмалы психология (бұрын бүл зоопсихология лсп ... ... ... ... орын ал алы, ... ол ... зерттейді. Психология-лық бүл бағыттың мәні жануарлардың,
әсіресе дамудың жога-ры сатысындағы жануарлардың психикасын ... ... ... ... тарихын ашуға болатындыгыпда.
ПСИХОЛОГИЯНЫҢ МАҢЫЗЫ
Психологияның ... және ... ... байланысы.
Психологияның маркстік-лениндік таным теориясын дамытуда үлкен маңызы бар.
Объективтік шындықтың бейнелену заңдарын аша ... ... ... ... ... нақтылайтын және растайтын
жаңа фактілерді жннақтаііды. ... ... ... әр ... процсстер-дің өтуіне қалай ықпал ететінін, осы процестердің жеке
адамның белгілі бір қасиеттерінің қалыптасуына қалай әсер ... ... ... ... құбылыстар-дың сыртқы объективтік
әсерлермен себептік шарттарын ашады, ... ... ... ... күрделі формасының бірі — себептік байланысты нақтылап береді.
Белгілі бір ... ... жеке ... қалыптасу
заңдылықтарын зерттей келе, психология тарихи материализмнің маңызды
қағидаларын ... ... ... ... мен ... қалыптасу
процестерін зерттеу маркстік-лениндік таным тсориясының ... ... ... ... ... ... да ... когамдык ғалымдар (саяси
әкономия, тарих, өнер тану) үшін де ... ... бар, ... ... ... да ... ... яғни психология
айналысатын мәселелер зерттеледі.
Психология мен жаратылыс ғылымдары арасында, ең алды-мен психиканың
материалдық негізі — ми мен нерв ... ... ... ... ... нерв ... физиологиясының арасында тырыз байланыс бар.
Психология кибернетика мен бионика сияқты ғылым сала-лары үшін ... және ... ... үшін ... бар, ... ... даму ... балалардың жас
мөлшеріне байланысты және ... ... білу ... беру мен
тәрбиелеудің не-ғұрлым тиімді әдістерін жасауға теориялық негіз болады.
Психологиялық білім мұғалімнің балалар бойындағы жас ... және ... ... ... ... жана, таным
қызметіндегі неғұрлым прогрес-шіл қасиеттердің жана сезімдердін, ерік ... келе ... ... жана ... туа бастағанын дер
мерзімінде байқауға мүмкіндік береді. Балаларды ... ... ... баланың өсу перспектива-сын көруге және оқушының жеке
адам ретінде қалыптасу про-цесін дұрыс жобалауға, балалармен жұмыс істеудің
неғұрлым тиімді жолдары мен ... ... ... береді.
Мұғалімге психологиялық білім өзіне-өзі белгілі талап қоя ... және ... ... беру және ... үшін де ... өзіндегі
жеке адамдық қасиеттерді дамытуға да керек.
Психологияны білу адамның өзін-өзі тәрбиелеу үшін де өте ... ... ... ... ... әр ... ... күшті және
осал жақтарын дұрыс бағалауға, ... ... ... ... ... ... жақтарын жоюға өз күш-жігерін дұрыс та
саналы бағыттауға көмектеседі.
Психология диалектикалық-материалистік көзқарасты қа-лыптастыруда,
адамдардың ... ... ... роль ... ... ... ... мате-риалистік тұрғыдан түсіну адамды идеалистік
ұғымдар мен на-нымдардан азат етіп, өзінің жан-жүйесін түсінуіне, алғашында
жұмсақ болып ... ... ... ... ... ... ... психикалық құбылыстардың табиғатын, таным-дық, әмоциялық,
ерік-жігерлік қызметтің ... жеке ... ... ... зандылықта-рын зерттейтін болғандықтан, оны адамдар
белгілі бір қарым-қатыста болатын жерде, адамның ... ... ... ... ... барлық жерде білуі қажет. Бұл білім әсіресе, жеткіншек
ұрпаққа тәрбиелеу және тиянақты ... беру ... ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
ААҚ «Гедеон Рихтер» компаниясының тарихы мен дамуы24 бет
Авторлық құқық. Сабақтас құқық туралы жалпы түсінік28 бет
Авторлық құқықты реттеу15 бет
Азаматтық істер бойынша міндеттемелерді орындау негіздері53 бет
Азаматтық құқықтарды қорғау19 бет
Азаматтық құқықтың обьектілері29 бет
Арифметикалық ұғымдарды оқыту арқылы оқушылардың құзыреттілігін дамыту41 бет
Арнаулы субъектілердің қылмысқа қатысуы50 бет
Ағымдағы міндеттемелер есебі18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь