Мемлекеттік бюджет және Қазақстан Республикасындағы бюджет тапшылығы мәселесі

Мазмұны.

Кіріспе

I Мемлекеттік бюджеттің теориялық негіздері.
1.1.Бюджет және бюджет құрылысы
1.2.Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамы
1.3.Бюджет балансы және бюджет тапшылығы

II Мемлекеттік қаржы жүйесіндегі бюджеттік процедураның орны мен ролі
2.1.Қазақстан Республикасының бюджеттік рәсімі
2.2. Бюджетаралық қатынас . бюджет процесін дамытудың бірден.бір қайнар көзі.

III Бюджет тапшылығының салдары және оны жою шаралары.
3.1. Бюджетті байыту жолдары.
3.2. Бухгалтерлік есеп жүйесін жетілдіру.

Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе
Экономикалық теория тұрғысынан, ел эконмикасынан, ел экономикасының дамуында, мемлекеттік қаржы жүйесінің бел ортасында мемлекеттік бюджет тұрады. Бюджеттің жүйе құрылымы, оны қалыптастырып пайдалану, өте күрделі механизмдер арқылы жасалады. Ол сол елдің ерекшелігін, оның әлеуметтік-экономикалық құрылысын, мемлекеттік құрылымын білдіреді. Сонымен қатар бюджеттің құрылымы, жалпы елдің мемлекеттік құрылымымен тікелей байланысты болып, әлеуметтік-экономикалық тұрғыдан, мемлекет, бүкіл ел дамуының қаржы негізі пайда болады. Бюджеттің екі түрі бар:
1.республикалық (мемлекеттік) бюджет;
2.жергілікті бюджет.
Унитарлық мемлекеттердің бюджеттік жүйесі екі дегейден – мемлекеттік және жергілікті бюджеттен тұрады. Федеративтік мемлекеттерде, штаттардан (АҚШ), жерлердің өз бюджеттері болады. Оған сәйкес әкімшілік ұйымдары қызмет етеді.
Мемлекеттік бюджет – үкімет қолындағы ақша ресурстарының орталықтандырыған қоры. Бұл қаражат мемлекеттік аппараттарды, қарулы күштерді қаржыландыруға және әлеуметтік – экономикалық қызметтерді атқаруға жұмсалады. Қазіргі жағдайда бюджет эконмиканы мемлекеттік реттеудің, шаруашылық конъюктураға ықпал етудің, дағдарысқа қарсы шараларды жүзге асырудың аса күшті құралы.Қазіргі мемлекеттік бюджет, оның сан түрлі қызметін көрсететін күрделі де, көп қырлы құжат. Ең алдымен бюджетте – мемлекеттің кірісі мен шығынының құрылымы бейнеленеді. Шығында бюджеттік ассигнациялардың бағыттары мен қызметтері көрінеді. Өзінің құрылымы жағынан бюджеттің шығыны мынадай бөлімдерден тұрады: әскери шығындар, мемлекеттік шаруашылық жұмыстарының шығындары, сыртқы экономикалық шығындар.
Мемлекеттік шығындардың басты тармағына экономиканың өндірістік секторының қызмет істеуін қамтамасыз етуге байланысты шығындар жатады. Әлеуметтік инфрақұрылымдарға білім беру мен денсаулық сақтауға бөлінетін шығындардың да үлесі айтарлықтай.
Мемлекет бюджетінің басты құрамды бөлігі – жергілікті бюджеттер. Олар арқылы ең алдымен коммуналдық меншік объектілері, жол, мектеп, байланыс құралдарын дамыту және тұрғын үй құрылысы қаржыландырады. Жергілікті бюджетті жергілікті әкімшілік, полиция, сот пен прокуратура пайдаланады.
Мемлекеттік бюджеттің кірістері, біріншіден, орталық және жергілікті ұйымдар жинайтын салықтардан, бюджеттен тыс немесе мақсатты қорлардың төлемдерінен құралады. Мұндай қорладың құрылуы ірі қаражатты ресурстарын нақты мақсаттарға, ең алдымен әлеуметтік-экономикалық сипаттағы мақсаттарға шоғырландыру қызметтерінен тұрады. Бұлардың қатарына: әлеуметтік қамсыздандыру, жол құрылысы, қоршаған ортаны қорғау, жұмыс күшін даярлау, қайта даярлау және тағы басқалары жатады.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1) Орманбаев А. Есенгелдин. "Бюджеттік жоспарлауды жетілдірудің жолдары". Қаржы-қаражат - 1998 ж.
2) "Республикалық бюджет жобасын және төтенше мемлекеттік бюджетті әзірлеу ережесі" (ҚР Президенті 2004 жылғы 7 шілдедегі 1401 жарлығымен бекітілген) Егемен Қазақстан.
3) ҚР-ның заңы: "Бюджет жүйесі туралы" ҚР-ң заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы 2001ж.
4) Досқалиев С. "Бюджет туралы білген жөн" Жас алаш 1998ж.
5) Мыңбаев С. "Біздің мақсатымыз – экономикалық тұрақтылықты сақтау" (мемлекеттік бюджет кірістерін толықтыру мәселелері) Қаржы-қаражат 1957 ж.
6) Шелекбаев Ә. "Бюджет тапшылығы неден?" (бюджет туралы) Арай – 1995 ж.
7) ҚР Президенті (1990-2000 Н.Назарбаев) 1996 жылға арналған Республикалық бюджет туралы"
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Экономикалық теория кафедрасы
Курстық жұмыс
ТАҚЫРЫБЫ: ... ... және ... Республикасындағы бюджет
тапшылығы мәселесі.
Орындаған:
Қабылдаған:
Мазмұны.
Кіріспе
I Мемлекеттік бюджеттің теориялық негіздері.
1.1.Бюджет және бюджет құрылысы
1.2.Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамы
1.3.Бюджет ... және ... ... Мемлекеттік қаржы жүйесіндегі бюджеттік процедураның орны мен ролі
2.1.Қазақстан Республикасының бюджеттік рәсімі
2.2. Бюджетаралық қатынас – ... ... ... бірден-бір қайнар
көзі.
III Бюджет тапшылығының салдары және оны жою ... ... ... ... Бухгалтерлік есеп жүйесін жетілдіру.
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе
Экономикалық теория тұрғысынан, ел ... ел ... ... қаржы жүйесінің бел ортасында мемлекеттік ... ... жүйе ... оны ... ... ... механизмдер арқылы жасалады. Ол сол ... ... ... құрылысын, мемлекеттік құрылымын білдіреді.
Сонымен қатар бюджеттің құрылымы, ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан, мемлекет,
бүкіл ел ... ... ... ... ... Бюджеттің екі түрі бар:
1.республикалық (мемлекеттік) бюджет;
2.жергілікті ... ... ... ... екі ... ... және жергілікті ... ... ... ... ... ... өз ... болады. Оған
сәйкес әкімшілік ұйымдары қызмет ... ...... ... ақша ... қоры. Бұл қаражат мемлекеттік ... ... ... және әлеуметтік – экономикалық қызметтерді
атқаруға жұмсалады. ... ... ... ... ... шаруашылық конъюктураға ықпал етудің, дағдарысқа ... ... ... аса ... ... ... бюджет,
оның сан түрлі қызметін көрсететін күрделі де, көп ... ... Ең ...... ... мен ... құрылымы бейнеленеді. Шығында
бюджеттік ... ... мен ... ... ... ... ... шығыны мынадай бөлімдерден тұрады: әскери
шығындар, мемлекеттік шаруашылық жұмыстарының ... ... ... ... ... ... экономиканың өндірістік
секторының қызмет істеуін қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... беру мен денсаулық сақтауға ... да ... ... ... ... ... ... – жергілікті бюджеттер. Олар
арқылы ең алдымен коммуналдық меншік объектілері, жол, мектеп, байланыс
құралдарын ... және ... үй ... ... ... ... әкімшілік, полиция, сот пен прокуратура пайдаланады.
Мемлекеттік бюджеттің кірістері, біріншіден, орталық және ... ... ... ... тыс немесе мақсатты қорлардың
төлемдерінен құралады. Мұндай қорладың құрылуы ірі ... ... ... ең алдымен әлеуметтік-экономикалық сипаттағы мақсаттарға
шоғырландыру қызметтерінен ... ... ... ... жол ... ... ортаны қорғау, жұмыс күшін даярлау,
қайта даярлау және тағы басқалары жатады.
I. Мемлекеттік бюджеттің ... ... ... орасан зор әр алуандығында жеке ... ... ... оқшауланған сфераларды бөліп көрсетуге
болады. Мәселен, мемлекеттік шаруашылық ... ... ... ... ... қатынастары жалпы қоғамдық өнімді құндық
бөлудің ... ... ... және ... ... ... орталықтандырылған ақша қорын қалыптастырумен
және пайдаланумен ... ... ... ... ... ... бюджет" ұғымының экономикалық мазмұнын ... ... ... ... ... бюджеттің
объективті сипаты бар. Бөлудің дербес сферасы ретіндегі оның ... ... ... ... ... өндірістің
қажеттіліктерімен, мемлекеттің ... және ... ... ... ... қажет етеді. Ақша
қаражаттарын орталықтандыру ... ... ... ... ауыспалы айналымды ұйымдастыру үшін, жалпы экономиканың
жұмысістеуін ... ету үшін ... ... қазіргі кезеңінде орталықтандырылған қаржы
ресурстары мемлекетке қоғамдық өндірістің қажетті қарқыны мен ... ... оның ... және аумақтық құрылымын жетілдіруге
жетуге, экономиканың салаларын ... ... ... ... ... ... қаражаттарды қалыптастыруға, ірі әлеуметтік
өзгерістерді жүргізуге мүмкіндік ... ... ... ақша ... ... және ... саясатын табысты іске асыру
үшін жағдайларды дайындай ... ... және ... дамудың
шешуші учаскелеріне шоғырландырылады.
Сөйтіп, ... ... ... ... ... отырып, құндық бөліністің ерекше бөлігі ретінде ... ... ... арналымды орындайды – ... ... ... ... ... ... көрінеді.
Қаржы қатынастарының белгілі бір жиынтығы ретіндегі мемлекеттік
бюджетке ең ... ... ... ... ... ... тән: ... қатынастарының бөлгіштік ... бар, ... ... ... ... мақсатты ақша қорларын
қалыптастырумен және ... ... ... ... бірге, бюджет
қатынастарына белгілі бір өзгешелік тән, ... ол ... ... ... ... ... ... айрықшалықты сферасы ретінде мемлекеттік бюджет
мына өзгеше белгілермен ... ... ... ... ... бір ... оқшауландырумен
және оны қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыруменжәне оны ... ... ... ... бөлгіштік
қатынастардың айрықша экономикалық нысаны болып табылады;
2) ... ... және оны ... ... ... ... қаржысынан және құнды ... ... ... емес ... ... ... бюджеттің айырмашылығы
ол ұлттық шаруашылықтың салалары , ... ... ... ... сфералары арасында құнды қайта бөлуге арналған;
3) қоғамдық өнімнің оның тауар ... ... ... емес ... ... стадиясын білдіреді және одан
белгілі үзілісте ... ... ал ... ... ... де, өндірістік емес сферада да ... ... ... ... бюджет, кез келген басқа экономикалық категория ... ... ... және оған ... келетін нақты
материалдық-заттық түрінде болады: ... ... ... ақша ...... қорында затталынады. Мұның
нәтижесінде қоғамда болып жатқан ... ... ... ... ... және пайдаланатын ақша
қаражаттарының ... ... ... ... ... қор – ... өнім мен ... табыстың құндық бөліністің белгілі стадияларын
өткен және ұлғаймалы ұдайы ... ... ... қызмет
көрсету, қорғаныс және басқару жөніндегі қажеттіліктерді қанағаттандыру
үшін мемлекетке түсетін бөлігі ... ... ... ... ... қордың қалыптасуы мен пайдаланылуы құнды
бөлу және қайта бөлумен ... оның ... ... ... ... ... ... мемлекеттің
орталықтандырылған ақша қорын жасау және оны ... ... ... ... қанағаттандыру мақсаттарына пайдалану жолымен
қоғамдық өнімнің құнын бөлу және ... бөлу ... ... ... ... басқа қатысушылары арасында пайда болатын ақша
қатынастарын білдіреді.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... сай ... бөлу және бақылау функцияларын орындайды. Бұл
функциялардың іс - ... ... мәні мен ... ... ... айрықшалығымен айқындалады.Сонымен бірге
мемлекет ... ... ... ... ... бюджет
бөлгіштік функция шеңберінде қосалқы функцияларды, атап ... ... пен ... ішкі ... қайта бөлу; экономиканы мемлекеттік
реттеу және ынталандыру; әлеуметтік саясатты қаржымен ... ... ... орталықтандырылған қорын жасау және пайдалануға
бақылау ... ... ... ... ... ... ... барлық экономикалық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің шығыстары, мемлекеттік ... ... және т.т. ... ... ... табатындықтан бюджет
мемлекеттің қаржы жоспары ... ... Ол ... ... жылға жасалынады,бюджеттің кірістерін, ... ... ... ... ... ... Бюджетті негізгі қаржы жоспары деп ... оның ... ... бөлудегі маңызды орнын, қаржы жоспарларының ... ... ... ... ... ... ... ролін
айқындайды.
Негізгі қаржы жоспары ... ... ... ... ... ... негізгі қаржы ... ... ... жыл ... ... ... ... заңына сәйкес сөзсіз орындауға жатады.
Мемлекеттік ... ... ... ... басты
механизмдерінің бірі. Ол экономикаға мемлекеттің ... ... ... ... нысандары мен әдістерінің жиынтығы болып
табылатын бюджеттік механизм ... ... ... ... ... ... ... ретіндегі бюджеттің ролі осында ... ... ... ақша ... ... ... оны жасау мен бөлудің нысандары мен ... ... ... ... ... ... ... бөлу жолымен
жүзеге асырылады.
Ақырында, ... ... ... заңдарының бірі болып
табылады (мысалы, келесі қаржы ... ... ... ... ... бюджеттің сан қырлы ... ... ... оны ... ... ... ... қараған жөн.
Мемлекеттік бюджет – ұлттық табыс пен жалпы ішкі ... ... ... құралы. Мемлекеттік ... ... ... ... табыстың 30%,жалпы ішкі өнімнің 20%, жалпы қоғамдық
өнімнің 10% бөлінеді және ... ... ... ... ... ... күштерді неғұрлым ұтымды ... мен ... ... ... ... ... және ... қайта бөлу үшін пайдаланылады.
Нарықтық механизмге көшу ... ... ... ең ... ... ... ... құруды, кешенді
мақсатты бюджеттік бағдарламаларды қаржыландыруға, ғылыми-техникалық
әлуетті ... ... ... ... және ... ең ... ... әлеуметтік қорғауға бағытталуы тиіс.
Шығыстар мен салықтар арқылы бюджет ... мен ... және ... ... тиімділігін арттырудың маңызды
құралы болып табылады.
Бюджет ... ... ... зор ... ... ... ... – халықтың табыстары аз жіктерін
(зейнеткерлерді, мүгедектерді, аз ... ... ... ... ... білім беру және мәдениет мекемелерінің жұмыс істеп
тұруы.
Қаржылық жоспарлау ... ... ... ... және ... емес ... мекемелеріне айтарлықтафй
ықпал етеді. Мемлекеттің ақша қорын жасау және ... ... ... бола отырып, ... ... ... ... ... ... жоспарлау мен бюджеттің ... ... ... ... ... бақылау жасалынады. Нарықтық
қатынастарға көшу жағдайында ресурстарды ... және ... ... бюджеттік бақылаудың маңызы күшейе түсуде.
1.1.Бюджет және ... ... ... ... ... орындауы үшін
басқарудың ... ... ... ... базасы болуы тиіс. Осы
мақсатпен әр елде аймақтардың шаруашылығын, ... ... ... бірліктерді абаттандыруды, заң шығарушы билікті,
басқару ... ... және ... ... қаржыландыру үшін
олардың ақша ... ... ... ... ... ... құрылады. Бюджеттердің ... ... мен ... ... ... теңдестіру процесінде
заңмен реттеліп отыратын белгілі бір қаржылық өзара қарым-қатынастар
пайда ... Осы ... ...... ... ... ... қағидаттары, оның буындарының өзара қатынастары мен
байланысының ... ... ... құқықтарының жиынтығы – ... ... ... әр ... ... бюджет құрылысы ... ... ... ... даму деңгейіне
және нақтылы мемлекеттің басқа ... ... ... ... ... ... ... бюджет жүйесі алады, ол
экономикалық ... және ... ... ... ... ... жиынтығын білдіреді. Әр түрлі елдердің
бюджет жүйелері өзінің ... ... ... ... ... түрліше болып келеді, өйткені олардың ... ... ... аумақтық бөлінісіне байланысты болады.
Бюджет жүйесінің құрамы елдің ұлттық-мемлекеттік ... ... ... және ... құрылымы болуы
мүмкін.
Федеративті мемлекеттерде бюджет жүйесі үш буыннан тұрады:
Мемлекеттік ... ... ... ... ... орталық
мемлекеттің бюджеті;
Федерация мүшелерінің бюджеттері ...... ... ... Канадада – провинциялардың, ...... ... ... ... мемлекеттерде екі ... ... ... ... ... және ... ... бюджеттер. Екі жағдайда
да бюджеттердің оқшаулану мен ... ... ... ... ... ... ... экономикалық процестерді басқаруды
орталықтандыру деңгейіне ... ... ... ... ... бір ... рол орталық бюджетте сақталады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... құрылымының
унитарлық типімен анықталады, ... ...... ... ... нысаны және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық қатынастарға
және тиісті құұқықтық нормаларға негізделген әр ... ... ... ... ... бюджетті құрайтын
республикалық бюджет пен ... ... ... ... ... жылы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... Қазақстанның мемлекеттік ... ... ... ... ... ... КСРО-ның
мемлекеттік бюджетіне кірді, онда ел ... ... ... ішінде ауылдық және поселкалық бюджеттер де қамтылып көрсетілді.
Ол одақтық ... 15 ... ... мемлекеттік
бюджеттерінен және мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру ... ... ... жж. ... ... ... ... 52-50% тиді, оның 35% республикалардың республикалық
бюджеттерінің және 15% ... ... ... ... ... ... бюджетінің басты бөлігі
республикалық бюджетте ... ... – бұл ... мен ... ... ... пайдалану) есебінен қалыптастырылатын ... ... ... ... мен ... актілер
жүктеген міндеттерді жүзеге ... үшін ... ... ... ... ... арналған Қазақстан
Республикасының заңымен бекітілген орталықтандырылған ақша қоры.
Жергілікті бюджеттер (әкімшілік-аймақтық бірліктердің ... ... ... ... ... маңызы бар қалалардан
басқасы), аудандардың (қаладағы аудандарды ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының заңымен, жергілікті ... ... ... ... ... істеуі бюджеттердің әр ... ... ... ... және ... ... бекіту, атқару, бақылау тәртібімен, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... етіледі.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі ... ... ... ... ... ... ... толықтылығы,
нақтылығы және жариялығы қағидаттарына ... ... ... ... ... дәрежесін білдіреді. Бірлік қағидаты КСРО-ның бюджет
жүйесінде неғұрлым толық ... ... ... ... ... дербестік алуымен және оларға ... ... ... ... ... ... бұл ... әлсіреді.
Бюджеттердің бірлігі ел ... ... ... ... ... ... өмір сүруінде, мемлекет ... ... Бұл ... ... жоспарлаудың
әдіснамасымен ұйымдастырылуының бірлігіне, оның әлеуметтік-экономикалық
болжаумен ... ... ... береді. Бюджет бірлігі
қағидатының міндеті Парламент ... ... ... ... ... белгілеу болып табылады.бюджет жүйесінің
бірлігі бірыңғай қаржы саясатын қамтамасыз етуге ... және ... ... ... ... ... ... және саяси негізін тірек етеді.Ол ... ... ... ... ... деңгейдегі бюджеттердің теңгерімділігі
үшін оларды қаржылық қолдауға, сондай-ақ ішінара ... ... ... ... ... ... ... да негізделген.
Бюджеттердің бірлігі бірыңғай құқықтық негізбен, ... ... ... ... ... пайдаланумен, бюжеттің бір
деңгейінен басқа ... ... ... ... ... статистикасы
нысанының бірлігімен, бюджет рәсімінің қағидаттарымен, ақша ... ... ... Бюджет жүйесінің бірлігі салық саясатын
қоса бірыңғай әлеуметтік-экономикалық саясат арқылы іске ... ... ... бюджет жүйесін ... ... ... ... оның жеке ... ... ... Бюджеттің дербестігі әр түрлі деңгейдегі бюджеттердің
арасындағы ... ... ... ... ... ... ... жұмсалу бағыттарын белгілеу құқығы арқылы қамтамасыз
етіледі.
Биліктің әрбір органы өз ... ... ... және ... Бюджеттердің жеке түрлерінің арасындағы кіріс көздері ... ... ... ... ... белгіленген. Сонымен бірге
бюджеттердің барлық түрлерінің шығыстары осы ... ... даму ... және ... ... ... ... құзырымен анықталады.
Бюджеттің толықтылығы ... ... ... ... оның ... ... кірістерін және жасайтын
шығыстарын шоғырландыруды, әрбір бап бойынша мемлееттің барлық ... ... ... бюджетті жасауды ... ... ... және бюджет заңнамаларында белгіленген барлық
түсімдердің, соның ішінде мемлекеттік ... ... бар ... және республикалық мемлекеттік кәсіпорындардан алынатын
түсімдердің толық тізбесінің және ... ... ... ... қажеттігін қамтып көрсетеді. Осыған байланысты
барлық ақша түсімдерін, ... ... ... ... ... ... айқындау қажет.
Бюджет іске ... ... ... нақты экономикалық және саяси
ахуалды, өндірістің даму тенденциясын, жалпымемлекеттік ... алу ... ... ... бұл қағидат қазіргі кезде
оны дәл қолдану бюджетке кірістерінің дербес ... бар ... ... ... ... аса көп ... жүктейтіндіктен орынды деп
есептелмейді. Қазақстанда мемлекеттік қаражаттарды ... ... ... ... 1998 ... ... ... бюджеттен тыс қорлардың – ... ... жол, ... ... қамтылуына жәрдемдесу қорларының
қаражаттары енгізілген.
Бюджеттің нақтылығына ішкі және ... ... ... ... ... Қазақстан халқына жыл сайынғы Жолдауына
сәйкес оларды Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... экономикалық және
әлеуметтік бағдарламаларының ... ... ... ... қол
жеткізіледі.Сондықтан оның көрсеткіштері көпнұсқалық ... ... ... атқарылуына, ведомостволардың өткен
кезеңдегі қаржы жоспарларына ... ... ... ... ... ... алынуы қажет. Дүниежүзілік практика бюджет ресурстарының
қозғалысын ағымдағы жылға, анағұрлым ұзақ ... ... ... ... ... өзгеруіне байланысты қаржы жылы ішінде түзетуді
пайдаланады. Нақтылық қағидатына ең ... жеке ... ... және жалпы тиісті деңгейдің бюджет жобасын жаау процесінде қол
жетеді.
Нақтылық ... ... ... бұрмалауды болдырмау және
бұзылуын жою үшін ... Ол ... ... ... ... көрсетілуін,бекітілген сомалардың бюджеттік ... ... ... ала ... Нақтылық дамудың болжамдары
мен бағдарламаларының көрсеткіштеріне ... және ... ... нығайтылған кірістердің барлық көздері мен ... ... ... ... ... ... ... мен алдағы қаржы жылына
арналған бюджет туралы заң мен өтекен кезеңдегі олардың атқарылуы ... ... ... ... ... елдегі адам құқығын, демократиялық өзгерістерді сақтаудың
маңызды шарты болып ... ... ... ... (ең ... алымдар арқылы) бюджет ресурстарының бағытталуы ияқты шаруашылық
жүргізу субъектілерінің және қоғамның барлық ... ... ... олар ... ... оны қалыптастырудың көздері,
салық төлемдерін алудың ... ... ... ... ... ... болуы тиіс. Президент қол қойған Қазақстан Республикасының
бюджеті заң мәртебесін қабылдайды және оның ... ... ... үшін міндетті болады. Заң, өткен кезеңдегі бюджеттің атқарылуы
туралы есеп баспасөз бетінде жарияланады. ... ... ... ... ... және оны ... ... (шығындарды қысқарту,
кірістерді көбейту, қарыздар, ақша эмиссиясы) жария етіледі.
Бюджет жүйесін құрудың барлық ... ... ... ... ... ... олар ... еліміздің Конституциясында
және "Бюджет жүйесі туралы", "Жергілікті өкілді және атқарушы органдар
туралы, ... ... ... ... ... ... заңдарда және басқа да заң актілерінде қамтып көрсетілген.
Төменгі – жергілікті ... ... және ... ... ... дербестікпен қатар теңгерімділік блып табылады.
Барлық деңгейлер бюджеттерінің теңгерімділігі бюджет-қаржы ... ... ... ... ... ... қарау және бекіту кезінде
билік пен басқарудың тиісті органдары бюджеттердің белгілі бір ... ... ... ақша эмиссиясы есебінен жабуға болмайтындығы заңмен
белгіленген. Бюджет ... ... ... нысандары мыналар блып
табылады:
Мемлекеттік қарыздар шығару
Кредит ресурстарын ... ... ... жою ... ...... қаржы
жылының қалған уақыты ішінде барлық баптар бойынша (қорғалатындарынн басқа)
белгілі бір пайызға ... ... ... ... ... атқарылуы процесінде секвестрлеуге ... ... ... ... ... мен ... ... анықтап, бекітеді.
1.2.Бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамы.
Мемлекеттік орталықтандырылған ақша ... ... ... ... ... келетін бюджеттің жұмыс жаауы ерекше
экономикалық ...... ... ... ... болып
отырады. Олар құндық бөліністің жеке көздерін білдіреді. ... де ... өзі ... объективті және олардың өзгеше қоғамдық
арналымы болады: кірістер мемлекетті қажетті ақша қаражаттарымен ... ... ... ... жалпымемлекеттік
қажеттіліктерге сәйкес бөледі.
Кірістер мен шығыстардың құрамы мен құрылымы әлеуметтік-экономикалық
және ... ... ... асырылатын мемлекеттік бюджет және ... ... ... ... болады. Бұл кезде мемлекет
белгілі бір жағдайларда кірістерді қалыптастырудың және ... ... ... мен ... ... ... ... дейін КСРО-ның мемлекеттік бюджетінің
кірістері мемлекеттік кәсіпорыдардың ақша жинақтарына негізделіп келді. Ол
бюджет кірістерінің жалпы сомасының 90% ... және ... екі ... ... ... мен ... ... төлемдерден тұрды. Бұл жүйе 1930
жылдан 1990 жылға дейін өмір ... 1980 ... ... ... еңбек ресурстары және басқлары үшін ақы түріндегі пайдадан алынатын
нормативті төлемдер қолданылып ... ... ... ... және ... қызметінің жеке –дара нәтижлеріне бағытталып отырды.
Дағдыдағыдай, кірістердің көзі салықтар немесе оларға барабар ... ... ... мемлекттік бюджеті кірістеріні
құрамы мен құрылымы ... ... ... ... ... ... ... салықтық емес қаражаттардың түсімдерімен
айқындалады.
Бюджет жүйесі туралы заңға сәйкес бюджеттің құрылымы мыналрдан тұрады:
1)түсімдерден:
кірістерден;
алынған ресми транферттерден (гранттардан);
бұрын ... ... ... ... ... ... өтеуден;
2)шығыстардан және кредит беруден:
шығыстардан;
кредит беруден;
3)бюджет тапшылығынан (профицитінен);
4)бюджет тапшылығын (профицитті пайдаланудан) ... ... ... ... ... ... ... операциялардан алынатын кірістер болып бөлінеді.
Бюджеттік түсімдердің бұл үш категориясы алынған ресми трансферттер
бөлігімен (және бір ... ... яғни ... ... ... ... алуға, кредиттер беруге немесе өтелмеген борышты төлеуге
байланысты емес тегін және қайтарылмайтын төлемдермен толықтырылады.
Бюджеттен берілген ... өтеу ... ... ... ... ... ... – бұрынғы жылдардағы несиелендіру) мемлекттік
шаруашылық жүргізуші субъектілер ... ... ... ... ... шығыстар бөлігі функционалдық ... ... ... ... ... ету ... ... "борышқа қызмет ету"
функциогалдық тобы бойынша ... ... ... ... - ... аппаратын және кіші бағдарламалар –
қарыздар бойынша сыйақылар төлеу бойынша ... ... бөле ... ... өтеу ... қайтаруға жататын, басқа экономикалық
бірліктерді насиелендіруге арналған ... ... ... ... топ ... табылатын несиелендіруде көрсетіледі.
Бюджет тапшылығы шығыстар мен бюджеттен қайтарымды негізде ... ... ... ... ... ... ... асыцп
түсуін қамтып көрсетеді.Бекітілген республикалық бюджет тапшылығының көлемі
ұлттық валюта мен және жалпы ішкі өнімге пайызбен, ал ... ... және ... қалалары бюджеттерінің тапшылығы ұлттық валютамен
көрсетіледі. Ал бюджет профициті – бұл бюджетке түсетін кірістер мен ... ... және ... ... берілген кредиттер бойынша
негізгі борышты өтеудің жалпы сомасының жалпы шығыстардың және қайтарымдық
негізде бөлінетін кредиттердің ауқымынан асып ... ... ... ... де ... ... ... жалпы ішкі өнімге пайызбен
есептеледі.
Мемлекеттік бюджеттің соңғы бөлігі – ... ... ... ... ішкі және ... мемлекеттік борышті өтеу жөніндегі
шығыстарды қамтып көрсетеді. Оның қос арналымы бар:
1)тапшылық болған жағдайда – ішкі ... ... ... ... бағалы қағаздар сатудан, есепке алу бойыеша,
шығыстарды жабуға бағыттталған жыл ... ... ... және ... ... ... ... кезінде – жоспардан тыс түсімдерді, бірінші ... ... ... ... бірінші кезектегі бюджеттік
бағдарламаларды қосымша қаржыландыруға пайдалану.
Кірістер мен ... ... ... мен топтамасы бюджеттік
сыныптамамен айқындалады. Қаржы Министрлігі бекіткен ... ...... ... және ... ... ... түсетін түсімдер мен бюджеттен ... ... ... ... ... ... ... Ол кірістердің сыныптамасынан , ... ... ... ... ... ... бюджеттік сыныптама
бюджеттің мемлекеттің экономикалық және ... ... ... және ... ... ... ұйымдар мен мекемелердің қаржы жоспарларымен тығыз
байланысын қамтамасыз етеді; жеке ... ... мен ... ... сметалар мен жоспарларға біріктіруге мүмкіндік береді, құрама
жоспарлар мен бюджеттің жазбаша ... ... ... ... ... дейінгі бюджеттік сыныптама мынадай бөліктерді ... ... бап, ... Алайда ұзақ уақыт қолданылып келген сыныптама
бюджет қаражаттарын жобалаудың, оған есеп ... және ... ... ... жүзеге асырудың қазіргі заман талаптарына сай
болудан қалды. Сондықтан 1996 жылдан ... оң ... ... ... ... ... ... бюджеттік сыныптамаға сәйкес кірістер енді төрт бөлікке
жіктелетін болды, олар: ... ... ішкі ... ... ... мына ... ... салық
түсімдері; салыққа жатпайтын түсімдер; капиталмен жасалатын операциялардан
алынатын ... ... ... трансфеттер (гранттар) ; бюджеттен
берілген кредиттерді ... ... ... бюджеттің қаражаттары
қалдықтарының қозғалысы. ... ... ... ... ... ... ... сипаттайды. Тмысалы, салық түсімдеріндегі
сынып – салық түрін, ерекшелік – ... ... ... ... ... ... ... объектісін білдіреді.
Шығыстарды функционалдық, экономикалық және ведомоствалық сыныптама
қарастырылған. ... ... ... ... ... және
бюджет қатынастары қатысушыларының кең көлемді ... ... ...... ... саясатының талаптарына
бағындырылған қаржылық жоспарлаудың маңызды бөлігі. Мұндай жоспарлаудың
экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... жасаумен олардың атқарылуы
процесінде бюджет жүйесінің ... ... ... өнімнің құны мен
ұлттық табысты бөлу және қайта бөлуде болып отыр.
1) ... ... ... олар ... тұрады:
а) салықтар, алымдар және басқа да міндетті төлемдердің түсімдерінен
(корпорациялық ... ... ... ... ... ... импортқа
салынатын акциздер; жер қойнауын пайдаланушылардың арнайы төлемдері мен
салықтары,
ә)салыққа жатпайтын ... ... ... ... үлесі; Ұлттық банк кірісінен ... ... ... алынған сый-ақылар; (мүдделер);
б)капиталмен жүргізілетін операциялардан ... ... ... алынған тауарлар үшін берешекті өтеуден және ... ... ... алынатын түсімдерден;
2) мына төмендегілерден алынған ресми трансферттерді (гранттарды):
заңды және жеке тұлғалардан немесе шет ... ... ... ... ... ... ... бойынша негізгі
борышты өтеуден.
Қазақстан Республикасының 2002 ... ... ... ... мен құрылымы мына мәліметтермен сипатталады.
Мемлекеттік бюджет кірістерінің көлемі мен құрылымы
|Түсімдер ... |100,0 ... ... ... |98,4 ... ... |750777,0 |92,9 ... ... |47574,4 |5,9 ... | | ... ... |9494,0 |1,2 ... алынатын | | ... | | ... ... ... |- |- ... ... | | ... ... ... |13307,0 |1,6 ... ... | | ... ... борышты | | ... | | ... ... ... ... ... салықтық түсімдер құрап
отыр ... ... ... ... ... ... ... салық, жеке табыс ... және т.б.). ... ... ... ...... жатпайтын түсімдер.
1.3. Бюджет балансы және бюджет тапшылығы.
Әр бюджетте оның кіріс және ... ... ... ... ... Баланс – бұл тепе-теңдік, бюджетті жасаған кезде
негізгі мәселе мемлекеттің ақшалай түсімдері мен шығыстарының осындай ... жету ... ... Кірістердің шығыстардан, яғни бюджетке түсетін
түсімдердің жалпы сомасының шығыстардың және қайтарымды негізде ... ... асып ... ... ...... құрайды. Ол
мемлекеттік борышты өтеуге бағытталады ... ... ... және ... ... бос қалдығын құрауы мүмкін.
Аяқталған бюджет жылы бойынша ... ... ... қалыптасқан
бюджеттік қаражаттардың бос қалдықтары ... пен ... ... ... ... ... және ... айналымдағы нақты
ақшасының өсіміне және биліктің тиісті органының ... ... ... ... ... ... ... бұл қаражаттарды
пайдалану туралы шешімдерді тиісті ... ... ... ... мен ... ... негізде бөлінген кредиттер
ауқымының бюджетке түсетін түсімдердің жалпы ... асып ... ... ... ... ... ... әрі тұрақты
болуы қаржының дағдарыстық жай-күйін сипаттайды.
Тапшылықтың ұйғарымды деңгейі деп ... ... ішкі ... ... 2-
3% мөлшері саналады.Мұндай жағдайда тапшылық ... ... ... ... ... эмиссиясының көмегімен біршама жеңіл
жабылуы мүмкін. Бюджеттің едәуір және ... ... ... ... қажеттіліктерін жаппайды, олар ақшаның қосымша (яғни
тауар айналымының қажеттіліктерінен тыс) ... ... ... инфляцияның дамуына, ақша айналысы ... ... ... ... табыстардың және халықтың тұрмыс деңгейінің
төмендеуіне апарып соғады.
Бюджет тапшылығы ... ... ... көрсетеді, ал оның
болуы мына себептерге байланысты:
1) елдің экономикасында өндірістің жалпы құлдырауы;
2) қоғамдық өндіріс шығындарының ... ... ... ... ... ... шектен тыс шығару;
4) бюджеттің шығыстарында экономиканың даму деңгейіне сәйкес келмейтін
едәуір әлеуметтік шығыстардың ... ... ... ... ... әскери шығыстарды,
басқару шығыстарын қаржыландырудың қомақты ауқымы;
6) "көлеңкелі" ... ірі ... ... ... шаруашылықтағы өнімсіз шығыстар мен ысыраптар.
Бюджет тапшылығын жабудың мынадай әдістері бар:
а) мемлекеттік қарыздар;
б)салық салуды көбейту;
в)ақша ... ... ақша ... ақша ... ... ... да,
жанама түрде мемлекеттік бағалы қағаздар шығару және оларды коммерциялық
банкткерге өткізу арқылы да ... ... ... ... ... ... және банктік мультипликатордың арқасында айналыстағы
ақшаның санын көбейтеді.
Бюджет тапшылығына қатысты ... ... үш ... ... ... ... Мұндай бюджет мұндаға дейін
фискалдық саясаттың мақсаты деп есептелді. Алайда бюджеттің мұндай ... ... ... тұрлауландырушы, циклге қарсы бағыттылығын
азайтады. Бюджетті теңдестіру ... ... ... ... ұлғайтуы
мүмкін. Жұмыссыздықтың болуы және халықтың табысының құлдырауы кезінде
салық түсімдері автоматты түрде ... Бұл ... ... ... ... не салықтардың мөлшерлерін арттыруы, не бұл екі ... ... ... ... ... жиынтық сұранымның қысқаруы және
өндірістің одан ... ... ... ... ... ... сонымен бірге инфляцияны үдетуі ... ... ... ақшалай табыстардың артуы автоматты түрде салық
түсімдерін ... ... ... жою үшін мемлекет мына шараларды
қолдануы тиіс: не ... ... ... не ... ... не бұл екі шараның ұштастырылуын пайдалануы тиіс.
2. Циклдік ... ... ... Бұл тұжырымдамаға сәйкес
бюджет жыл сайын емес, экономикалық ... ... ... ... болдырмау үшін мемлекет тапшылықты әдейілеп жасай
отырып салықтарды ... және ... ... ... ... ... ... салықтарды көбейтеді және шығыстарды қысқартады,
ал пайда ... ... ... ... жылдарындағы тапшылықтарды өтеуге
бағытталады. Сөйтіп, циклға қарсы фискалдық саясат және экономикалық цикл
ішінде бюджетті ... ... ... мен ... ... ... бойынша бірдей болмайтындығы, мұның өзі ... ... ... бұл ... әлсіз буыны болып табылады.
3. Қаржының функционалдық тұжырымдамасының мақсаты макроэкономикалық
тұрақтылыққа, ... ... емес ... ... етуге жету үшін
жалпы экономиканы теңдестіру болып табылады. Бұл тұжырымдама ... ... ... мәселе болып табылады, бюджет тапшылықтары мен
мемлекеттік ... да, ... ... да ... ... ... Бұл
жағдайда экономикалық өсуге қарай салық жүйесі бюджетке түсетін түсімдерді
автоиатты түрде қамтамасыз ... ал ... ... бұл
өсуді ынталандыратын болады, мұның ... ... ... деп шамалауға болады. Бұдан басқа, мемлекет салықтармен іс
жүзінде шексіз айла шарғы жасай алады және бюджеттің ... жаба ... ... ... ... ... мен ірі мемлекеттік борыштың
болуы қалыпты экономика үшін қауіпті емес деп ... ... және ... қаржы тұжырымдамасында
теңестірілетін бюджеттің ... ... ... ... айналысының жай-күйін есепке алатын, бюджет тапшылығының қалыптасуына
бақылауды, мемлекет ... ... ... ... ... ... ететін қаржылық шаралардың ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік процедураның орны мен ролі
Мемлекттік бюджет жүйесі ақша қаражаттарын қайта бөлуді ... ... мен ... ... ... ... ... ғалами
жалпы шаруашылық байланыстар ... ... ... қазіргі таңдағы
өтпелі кезеңді жеңіп шығуына мүмкіндік туғызуы ... ... ... ... бастап 2000 жылдың басына дейін толық ауқымды ... ... ... ... ... ... ең негізгі
өзгешелік: "ойын ережесін" нық ұстап ... ... ... және әрбір
мезетте әлеуметтік күштің ығысына қарай жығылатын мемлекеттік билік болып
табылады.
Әрбір төңкеріс ... ... ... ... ал ... ... жүйесін, сондай-ақ еліміздің экономикасын жаңадан сапалы ... ... ... ... таяп қалды. Бюджет процесін
оңтайландырудың ең негізгі мақсатының бірі – мемлекеттің ... ... бөлу ... ... ... ... саласын
жоғарылату факторларына әртүрлі көзқарастар бар. Ең ... ... ... ... – бюджет қаржысын бөлу бағыттарын болжауды
негізге алу. Үшіншісі – ... ... ... ... – қаржыны бөлу процедурасы болып табылады.
Мемлекеттік ресурстарды тиімсіз пайдалану олардың нақты процедуларының,
бюджет процесінің барлық сатыларының бұрмалануына, бюджеттің қалыптасуы ... ... ... тудырады. Бұдан басқа да ... ... ... ... ... өкімі болып табылады.
Акционерлеу және жекешелендіру кезінде, сондай-ақ банкрот болғандығын
ескеру және қаржылық ... ... ... ... мемлекет қаржылық
ысырапқа ұшырайды. Айта кететін ... ... ... ... ... ... ығыстардан" тәуелсіз, бұл дегеніміз және секторладың
экономикалық белсенділігінің төмендеуінен мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... процесін
регламенттеу, бюджет саласындағы институттардың өзара ... ... ... ... ... ... ... және
жауапкершілігі болып табылады. Мемлекеттік қаржы ресурстарын ... мен ... ... ... ... қатысушыларының
жекелеген қатысушыларының жекелеген ... мен ... ... ... тиімді іс-әрекетінің стратегиясына жатқызуға болады.
Қазақстан Республикасының бюджет кодексі өз ... ... ... ретке келтіру сұрақтары жүзеге асырылып, мемлекеттік қаржы
жүйесінде оң ... қол ... ... ... – шешім қабылдауды нысандыру емес, бұл
мемлекеттік қаржы-қаражаттарды пайдлану арқылы барлық әлеуметтік-саяси
және экономикалық ... ... ... болып табылады.
"Қаржы технологизмі" тұғырнамасында, немесе тура айтқанда, "бюджет
технологизмі" тұғырнамасында ... ... ... ... ... ... Бұл ... М. Вебераның "технологиялық
төрешілігінің" классикалық тұғырнамасын ... ... ... орай
қоғамнан бөліген әлеуметтік топтағы мемлекеттік қызметкерлердің ... ... ... ... пен ... ... осы ... істеуін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Бюджет процесін қарастырғанда, ... ... ... ... ... ... ... алатын орны
ерекше. Оның шешімі бюджетті қалыптастырудың ... ... өтеп ... ... сәйкес, бәсекелік, нарықтық экономиканың қозғаушысы
сияқты, бюджеттік процесс – ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қаржыландырудың қандай бабы басым
екендігі ... ... ... ... жоқ. ... дамыған елдер
тәжірибесіне сүйене ... және Жд. М. ... ... ... ... ала ... ... экономикалық өсім үшін біріншіден,
әскери-өнеркәсіп кешенді инвистициялалау қажет, ал ол ... ... ... ... ... ... деп кейбір
ғалымдар дәлелдейді. Басқалары, мемлекеттік инвестицияның ... ... ... ... және мәдениет болу керек деп тұжырымдайды.
Үшіншілері, өнеркәсіп саясатын ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... бағдарлау керек
деп белгілейді. Төртінші топ, яғни "жаңа физиократтар" бюджеттің басым
бабын анықтау ... ... ... ... ... дейді.
Олардың пікірінше, ауылшаруашылығында ммлекеттік инвестицияны жоғары
дәрежеге көтерсе ғана ... өсу ... ... – сол ... ... ... ... жою нәтижесі,
оның мәні тепе-теңдікті ... яғни ақша мен ... ... ... ... субъектінің әрекеті). Сондықтан, бюджет
процедурасының барлық ... ... ... шын ... ... интуционалды қамтмасыз етілгені болып ... ... ... ... және ... ... жылы мен алдағы
жылды салыстырғанда ережелер әлдеқайда жақсарады деп күтілуде.
Бюджет туралы ... ... және ... ... ... ... оны ... мен оның атқарылуын бақылау процесі процедураның басты
мәселесі. Соңғы он ... ... ... ... ... және ... негізделген құрылыммен және мемлекеттік
шығыстар көлемімен қажетті нәтижеге жете ... ... ... ... рәсімі.
Бюджеттік рәсім – мемлекеттік органдар мен лауазымды ... ... ... ... оның ... ... және
бюджеттің атқарылуы туралы есепті бекіту жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... өзара
байланысты және қоғамның экономикалық процестерін ғана емес, ... ... ... ... ... болып табылады. Қазақстан
Республикасында ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару туралы", жыл ... ... ... ... және Қазақстан Республикасының басқа
заңдарына сәйкес ... Бұл ... ... ... ... заңдарына
сәйкес жүргізіледі.
Республикалық бюджеттің жобасын әзірлеу үшін Қазақстан ... ... ... ... ... ... жоспарлау жөніндегі уәкілетті органға
маңызды рөл ... ... ... заң ... алынған ресми трансфеттердің, республикалық бюджеттен
берілген кредит ... ... ... ... ... және бюджет тапшылығының көлемдерін;
Мемлекеттік акциялар пакеті бар акционерлік қоғамдардан ... ... ... ... ... ... жалақының, зейнетақымен айлық есептік көрсеткіштің ең төменгі
мөлшерін;
Қазақстан Республикасы Үкіметі ... ... ... ... ... ... ... сомасын;
Үкіметтік борыштың лимитін;
Облыстардың, Астана және ... ... ... ... ... қаржы жылының борышының лимитін;
Қазақстан Республикасының тиісті ... ... ... ... беру ... ... ... функционалдық топтары,
әкімшілер бойынша және бағдарламалар бойынша шекті шығыстардың тізбесін;
Тиісті қаржы ... ... ... және жергілікті бюджеттерді
атқару процестерінде секвестрлеуге – түзетуге ... ... ... ... ... ... қаржы жылдарының қорытындылары бойынша пайда болған республикалық
бюджеттің кредиторлық ... өтем ... ... ... ... қаржы
жылына арналған республикалық бюджет туралы заңның ... ... ... ... ... қыркүйектің 15-нен кешіктірмей
Парламентке табыс етеді.
Республикалық бюджетті бекіту және оған ... мен ... ... Мәжілісте, одан кейін Сенатта дәйекті қаралғаннан соң
палаталардың ... ... ... ... жөніндегі уәкілетті орган уақытша бос ... ... ... ... атқарылуы жөніндегі уәкілетті
органдардың шоттарынан Ұлттық банктегі ... ... ... шығыстарын өзгертудің тәртібі белгіленген, оның мәні ... ... ... ... асып ... не оны ... кіріс көздерінен алынатын түсімдер төмендеп ... ... ... және ... ... бірақ бекітілген соманың 10 пайыздан
жоғарысы республикалық бюджет туралы заңға және мәслихаттардың тиісті
шешімдеріне ... ... ... ... Бюджетаралық қатынас – бюджет процесін дамытудың бірден-бір қайнар
көзі.
Бюджетаралық қатынастар – бұл тұрақты немесе ұзақ ... ... ... ... ... кірістер, шығыс өкілеттіліктері шектеу,
тұрақты және ұзақ мерзімді негізде ... ... ... анықтау, бюджеттік реттеу тәртібі ... ... ... ... ... ... қайта тарату, қосымша
шығындар туғызған ... ... ... ... ... ... шығындардың орнын толтыру, қайтымды ақылы және ... ... ... ... сонымен қатар биліктің әртүрлі деңгейлері
және бір билік деңгейінің әртурлі мүддесінде, шығындарды қаржыландыру ... ... ... үдеріс барысында мемлекеттік және
муниципалдық ... ... ... ... ... ... Берілген анықтаманың принциптік ерекшеліктері мынадай:
- біріншіден, мұнда бюджетаралық ретінде қарастыруға болатын, бюджеттік
үдеріс барысында пайда болатын ... ... ... ... ... берілген анықтамада бір деңгей бюджеттері арасындағы
қатынастар да ... ... ... ...... ... қызмет етуінің ұйымдастырушылық
нышаны болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... сақтау қажеттілігімен мүмкін болатын икемділікті қамтамасыз ету
маңыздылығымен, бюджет қаржыларын пайдалану тиімділігімен шартталған.
Бюджетаралық қатынас – ... ... ... ... ... ... ... және өнімді өспелі ұлттық ... ... ... ... ... ... ... Бюджетаралық қатынастарға мыналар жатады:
- жеке әлеуметтік және ... ... ... ... ... және ... деңгейлер арасында бөлу
және заңдық тағайындауға негізделген шығыстарды тарату
- бюджеттік жүйенің әрбір ... ... ... ... ... ... ... бюджеттер кірістерінің көздерін заңдық бекіту ... ... ... ... ... ... ... ретін және
ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... ... қалыптасатын, бюджеттік жүйелер деңгейлеріне
тәуелді, ... ... ... және бір ... ... қатынастарға бөлуге болады, ал бюджетаралық қатынастардың
пайда болу бағыттарына ... ... үш ... ... ... ... ... жүйе деңгейлері арасында тұрақты негізде шығыстар және
кірістерді толық ... ... ... ... реттеу; бірігіп
қаржыландыру шаралары бойынша және ... ... ... ... қолдау бойынша бюджетаралық қатынастар.
Республика үшін бюджетаралық қатынастарды реттеу өте ... ... ... ... ... ... ... жетілдірілмеуіне
байланысты әртүрлі деңгейдегі билік ... ... ... өршуде. Қаржыларды орталық бюджетке ... ... ... ... ... ... ағымдардың болуы,
жергілікті бюджеттердің меншікті ... ... ... ... ... жергілікті билік органдарының, халықтың өмірлік маңызды
мәселелерін шешу мүмкіндігінен айырады, сонымен қатар сәйкес ... ... ... ... ... ... .Бюджет тапшылығының салдары және оны жою шаралары.
3.1. Бюджетті байыту жолдары
Республика салық қызметінің ... ... ... жұрттың
бәрі ұсақ саудагерлікке бет бұрған кезеңде ел бюджетін ... ... күн ... ... ... ... дегеніміздің өзі,
халыққа түсінікті қарапайым тілде айтқанда, мемлекет үшін жұмыс істеп
отырғандардың игілігі. "Халық ... ... ... ... ... сан-салалы қызметін жандандырамыз. Бюджетті толтырудың қисынын
тауып, қиюын келтіру оңай шаруа емес. ... да аса ... ... ... ... ... ... барлық күшіміз кірістерді
бюджетке шоғырландыру ісіне жұмылдырылып отыр.
1996 жыл ... ... ... үшін жаңа ... жылы ... ... туралы жаңа заңдардың жүзеге асуы мен салық
салу жүйесін реттейтін жаңа заң актілерінің ... да ... ... ... салық мәселесі мен бюджетке түсетін кірісті сөз
етпес бұрын өткен жылғы ... ... ... ... коллегия мәжілісінде 2 рет талқыланды.
Салық комитетінің орталық аппараты өзге де тиісті ... ... ... ... ... және салалық тексерулер ... ... ... ... ... ... ... қайталамауы үшін әрі
Салық кодексінің 137 - бабының ... ... үшін ... ... ол ... ... ... Соның аясында тексерулер тәртібі
қадағаланып отырды. ... ... ... жазаланады. Мысалы,
Оңтүстік Қазақcтан облысы, Түркістан аудандық салық ... И. ... пен Г. ... ... ... аймақтарда негізгі-негізгі берешек мекемелер қатаң назарда ұсталып
өзге ұсақ қарыздары барлар бақылаусыз қалады. ... ... ... ... салық комитеті мен Солтүстік Қазақстан ... ... ... берешекті 24,1 млрд теңгеге түскен болатын.
Тағы бір назар аударатын дүние-кәсіпкерлік ... ... ету. Біз ... өзге де тиісті ұйымдармен ... ... ... ... ... ... әлі ... полийиясының соңынан тексеруге салық инспекциясы, ... ... ... ... ... қызметін бағалаудан мына көрсеткіштер есепке алынуға
тиіс:
-бюджеттің әрбір табыс көзі ... ... ... төленетін қосымша салықтар мен басқа да міндетті
-берешектің ... жою және ... ... ... ... сақтау қабілеті бар кассалық аппараттарымен жұмыс істеу;
-салық заңын жетілдіруге ұсыныстар жасау;
Осы аталған көрсеткіштер бойынша тоқсан ... ... ... мен ... ... ... ... болады. Негізгі
көрсеткіштермен қатар өзге де факторлар, тіпті ... ... ... атқару сияқты дүниелер есепке алынады.
3.2.Бухгалтерлік есеп жүйесін жетілдіру
Еліміздегі нарықтық қатынас талаптарын байыпты іске ... ... ... ... ... жүйесін жетілдіруде бухгалтерлік есеп
жүйесінің атқарар ролі өте зор. Бұл ... ... ... ... қажет-ақ еді. Өкінішке орай, уақыт өз дегенін істеп бақты да,
бұл маңызда шара тек былтырғы ... ... қана ... ... ... саны 250 ... астам есеп-қисап жұмысымен айналысатын
республикамыздағы үлкен қауым биылғы ... ... ... ... сай ... ... "Ештен кеш жақсы" делік.
Бухгалтерлік есептің өз ... ... ... ... ... өзгертуі уақыт талабынан туды.
Аталмыш стандарт негізінен шетелдік ... мен ... ... ... есеп ... ... ... жасалады.
Жаңа жүйені қолдап, оны жүзеге асыру мақсатымызға ... ... ... ... ... бұл ... әр ... аласапыранға
түсті. Соның салдарынан бухгалтерлік есеп стандарты өз ... ... ... ... ... ... орай бұл салада ... ... ... ... ... маман ретінде бірер ұсыныс жасауды өзіме ... ... жеке ... ... ... ... ... деңгейінде бухгалтерлік есеп және аудиторлық сараптау жүйесіне
басшылық жасап, әдістемелік және ... ... іске ... жүргізетін органдардың ара жігі ... заң ... ... ... ... ... анықталса.
Қорытынды.
Мемлекеттік бюджет экономикалық ... ... ... ... сай келетін бөлу және бақылау ... ... ... іс - ... ... мәні мен ... бюджет
қатынастарының қаралған айрықшалығымен айқындалады.Сонымен бірге
мемлекет ... ... ... ретінде мемлекеттік бюджет
бөлгіштік функция шеңберінде ... ... атап ... ... пен жалпы ішкі өнімді қайта бөлу; ... ... және ... ... ... ... ... ету;
ақша қаражаттарының орталықтандырылған қорын жасау және ... ... ... ... ... ... ... жағдайда
бюджет эконмиканы мемлекеттік реттеудің, шаруашылық конъюктураға ... ... ... ... жүзге асырудың аса ... ... ... оның сан ... қызметін көрсететін
күрделі де, көп қырлы құжат. Ең алдымен бюджетте – мемлекеттің кірісі мен
шығынының ... ... ... ... ... мен ... көрінеді. Өзінің құрылымы жағынан ... ... ... ... ... шығындар, мемлекеттік шаруашылық
жұмыстарының шығындары, сыртқы экономикалық шығындар. Мемлекеттік бюджеттің
кірістері, біріншіден, ... және ... ... жинайтын
салықтардан, бюджеттен тыс ... ... ... ... ... қорладың құрылуы ірі ... ... ... ең ... ... ... мақсаттарға
шоғырландыру қызметтерінен тұрады. Бұлардың ... ... жол ... ... ... ... жұмыс күшін даярлау,
қайта даярлау және тағы басқалары жатады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1) Орманбаев А. Есенгелдин. ... ... ... ... - 1998 ... ... бюджет жобасын және төтенше мемлекеттік бюджетті
әзірлеу ережесі" (ҚР ... 2004 ... 7 ... 1401
жарлығымен бекітілген) Егемен Қазақстан.
3) ҚР-ның заңы: "Бюджет жүйесі ... ҚР-ң ... ... ... енгізу туралы 2001ж.
4) Досқалиев С. "Бюджет туралы білген жөн" Жас алаш ... ... С. ... ...... тұрақтылықты сақтау"
(мемлекеттік бюджет кірістерін толықтыру мәселелері) Қаржы-қаражат
1957 ж.
6) Шелекбаев Ә. "Бюджет тапшылығы неден?" ... ... Арай – 1995 ... ҚР ... ... ... 1996 жылға арналған
Республикалық бюджет туралы"

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының мемлекетттік қарызы24 бет
Бюджет баланысы. Бюджет тапшылығы16 бет
Бюджет тапшылығы14 бет
Бюджет тапшылығы және мемлекеттік қарыз23 бет
Бюджет тапшылығы және оны азайту саясаты24 бет
Бюджет тапшылығы мен инфляция3 бет
Бюджет тапшылығы туралы ақпарат33 бет
Бюджеттік тапшылықтарды қаржыландыру көздері25 бет
Қазақстан Республикасындағы бюджет тапшылығы25 бет
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бюджет тапшылығы мен мемлекеттік қарызды жою жолдары24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь