Қазақстан кітап сауда жүйесі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3

I.ТАРАУ.Қазақстан кітап сауда жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 6

II.ТАРАУ. Қазақстан нарығындағы «Қазығұрт», «Ол.Жас», «Ана тілі» баспаларындағы өнімдерді негізге ала отырып бәсекеге қабілеттілігін зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

III.ТАРАУ. Кітап және нарық қатынастары ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 35

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 43

Сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 47

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 49
Кітап ісінің жағдайы бірнеше ғасырлар бойы қоғамның дамуын белгілейтін басым жағы болғанын тарихи тәжірибе куәландырады.
Қай елде болса да, кітап баспа ісінің қаншалықты кең көлемде және нәтижелі қызмет істеуіне байланысты, сол елдің жалпы экономикалық және әлеуметтік – саяси жағдайы туралы жормалдауға болады. Кездейсоқ емес экономикасы жоғары дамыған елдердің көбісінде өрістеген және өскен баспа жүйесі бар.
Ақпаратты сақтау мен берудің бірегей бұлағы – кітап -әлемдік даму барысында өзгереді, қалыптасады, бірақ өзінің ұстанымын жоғалтпайды. Баспа өндірісі соның ішінде кітап басу ісі экономика айналымының елге қызметін жақсартуға өз тарапынан үлес қосуына мүмкіндік жасайды. Кітап – қоғамдық сананы, тәрбиені, ағарту ісін, ақпарат таратуды қалыптастырудың қуатты құралы.
Жұмыстың кіріспе бөлімінде зерттеу тақырыбының өзектілігі, міндеті мен мақсаты, тәсілдік негіздері, зерттеудің нысаны, зертеудің құрылымына сипатама беріледі.
Қазір кітап ұстап оқыған, бұрынғыдай кітап сатып алған жандарды өте сирек кездестіресің. Себебі –жұрттың күн көріс қамымен ақша табу жолына өте-мөте ауытқып кетуінде. Тапқанменде кітап алуды ойына да алмайды. Кітапханаларымыздың, кітап дүкендерінің азайып кеткендігі, тіпті жабылып қалуы. Ақпарат министрлігінің өткізіп жүрген тендр бойынша шығарылатын кітаптар біршама кітапханаларға жіберілетін сияқты. Оларды кім оқып жатқаны белгісіз.
Баспа индустриясының нашар дамуына байланысты, қаржы айналымының негізгі бөлігі кітап саудасымен айналысатын компаниялар үлесіне келеді. Орнықты кітап саудасы қазіргі кезде Қазақстанда әрбір 50000 тұрғынға 1 кітап дүкені келеді. Өкінішке орай, кітап дүкендері, басқа сауда дүкендерімен (азық-түлік, парфюмерия, киім-кешек)бәсекеге түсе алмайды, олардың табыстары басқалардан төмен болғанымен, сауда алаңдарын жалға алу бірдей [1].
Дипломдық жұмыста Қазақстанның тәуелсіздігін алғаннан бастап еліміздің кітап саудасы жүйесі, баспалардан шыққан өнімдердіңбәсекеге төтеп беруі, кітап пен нарықтың арасындағы байланыс жағдайлары зерттелген. Нарықты құраушы элементтердің бірі –бәсеке. Осы орайда Қазақстан баспалары арасында бәсекелестік жағдай қалыптастырып, болашақта дүние жүзілік сауда ұйымына кірер болсақ, әлемде бәсекеге төтеп бере алатындай иммунитет қалыптастыру мақсатынжүзеге асыру керек. Ал, біздегі жеке баспалар жеке баспалар бәсекені басқаша түсінеді, баспагерлер тарапынан айтылатын бір ғана проблема «тендр».
1. Сейдуманов.Ж.Т.Қазақстан Республикасының тәуелсіздік жылдарындағы баспасөзі.1991-2008.-Алматы:ISBNАгенттігі:-2010ж.174-181б.
2. Әбдиева.Р. Баспа ісі: Тарихы мен бүгіні//Саясат.-2004.-№12.-библиография.3 атау.-61-62б.
3. ttp//www.newsland.ru
4. Сейдуманов.Ж.Т.Қазақстан Республикасының тәуелсіздік жылдарындағы баспасөзі.1991-2008.-Алматы:ISBNАгенттігі:-2010ж.192-195б.
5. Қапалбекұлы.Қ. Алыптар дәуірі. Республикадағы кітап басу ісінің тарихынан//Алматы ақшамы.-2002,-17 қаңтар.3б.
6. . Lib.kazsu.kz/Books/Bk 023/
7. Смағұлова.Қ. Баспа дамуы қалай? // Алматы ақшамы.-2003, -21 қаңтар, №8.6б.
8. Құлмаханова.Г. Санат, Атамұра және Қазығұрт баспаларындағы бәсекеге қабілетті баспа менеджментін қалыптастыру тәжірбиесі// ҚазГУ хабаршысы. Журналистика сериясы-2008.-№1.-22б.

9. Қазақстан баспагерлері мен полиграфисттері. Анықтамалық. Алматы,"Білім" баспасы. 2005ж. 424-446б.
10. Қазақстан баспагерлері мен полиграфисттері. Анықтамалық. Алматы,"Білім" баспасы. 2005ж.504-510б.
11. Қазақстан баспагерлері мен полиграфисттері. Анықтамалық. Алматы,"Білім" баспасы. 2005ж.336-339б.
12. Сәрсенбай.А. Кітап: тәуелсіздік пен демократия тұғыры. Алматы, 2008 ж. 111б.
13. Сейдуманов.Ж.Т.Қазақстан Республикасының тәуелсіздік жылдарындағы баспасөзі.1991-2008.-Алматы:ISBNАгенттігі 2010ж.85-86б.
14. Сәрсенбай.А. Кітап: тәуелсіздік пен демократия тұғыры. Алматы, 2008 ж. 120-125б.
15. www.kazakhstanlive.ru

16. Құлмаханова.Г. Санат, Атамұра және Қазығұрт баспаларындағы бәсекеге қабілетті баспа менеджментін қалыптастыру тәжірбиесі// ҚазГУ хабаршысы. Журналистика сериясы-2008.-№1.24-26б.
17. Сәрсенбай.А. Кітап: тәуелсіздік пен демократия тұғыры. Алматы, 2008 ж. 126-128б.
18. Сейдуманов.Ж.Т.Қазақстан Республикасының тәуелсіздік жылдарындағы баспасөзі.1991-2008.-Алматы:ISBNАгенттігі 2010ж.201-205б.
19. Дағдарыстан жаңару мен дамуға. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың халыққа жолдауы// Айқын.-2009,-7наурыз

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Әбдиева.Р. Баспа ісі: Тарихы мен бүгіні//Саясат.-2004.-№12.-библиография.3 атау
2. Құлмаханова.Г. Санат, Атамұра және Қазығұрт баспаларындағы бәсекеге қабілетті баспа менеджментін қалыптастыру тәжірбиесі// ҚазГУ хабаршысы. Журналистика сериясы-2008.-№1.
3. Қапалбекұлы.Қ. Алыптар дәуірі. Республикадағы кітап басу ісінің тарихынан//Алматы ақшамы.-2002,-17 қаңтар.
4. Смағұлова.Қ. Баспа дамуы қалай? // Алматы ақшамы.-2003, -21 қаңтар, №8.
5. Қазақстан баспагерлері мен полиграфисттері. Анықтамалық. Алматы,"Білім" баспасы. 2005ж.
6. Дағдарыстан жаңару мен дамуға. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың халыққа жолдауы// Айқын.-2009,-7наурыз
7. Сейдуманов.Ж.Т.Қазақстан Республикасының тәуелсіздік жылдарындағы баспасөзі.1991-2008.-Алматы:ISBNАгенттігі 2010ж.
8. Сәрсенбай.А. Кітап: тәуелсіздік пен демократия тұғыры. Алматы, 2008 ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
............................. 3
I.ТАРАУ.Қазақстан ... ... ... Қазақстан нарығындағы «Қазығұрт», «Ол-Жас», «Ана тілі»
баспаларындағы ... ... ала ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... бірнеше ғасырлар бойы қоғамның дамуын
белгілейтін басым жағы болғанын ... ... ... елде ... да, ... ... ... қаншалықты кең көлемде және
нәтижелі қызмет істеуіне байланысты, сол елдің жалпы ... ...... жағдайы туралы жормалдауға болады. ... ... ... дамыған елдердің көбісінде өрістеген және өскен баспа
жүйесі бар.
Ақпаратты сақтау мен берудің бірегей бұлағы – ... ... ... өзгереді, қалыптасады, бірақ өзінің ұстанымын жоғалтпайды. ... ... ... ... басу ісі ... ... елге ... өз тарапынан үлес қосуына мүмкіндік жасайды. Кітап – қоғамдық
сананы, тәрбиені, ағарту ісін, ақпарат ... ... ... ... бөлімінде зерттеу тақырыбының өзектілігі, міндеті мен
мақсаты, тәсілдік негіздері, зерттеудің ... ... ... ... ... ... оқыған, бұрынғыдай кітап сатып алған жандарды өте
сирек кездестіресің. Себебі –жұрттың күн көріс қамымен ақша табу ... ... ... ... Тапқанменде кітап алуды ойына да ... ... ... ... кеткендігі, тіпті жабылып
қалуы. Ақпарат министрлігінің өткізіп жүрген тендр бойынша ... ... ... жіберілетін сияқты. Оларды кім оқып жатқаны
белгісіз.
Баспа индустриясының нашар ... ... ... ... ... ... саудасымен айналысатын компаниялар үлесіне келеді.
Орнықты кітап саудасы қазіргі кезде Қазақстанда әрбір 50000 ... ... ... ... Өкінішке орай, кітап ... ... ... (азық-түлік, парфюмерия, киім-кешек)бәсекеге түсе алмайды,
олардың табыстары басқалардан ... ... ... ... ... ... [1].
Дипломдық жұмыста Қазақстанның тәуелсіздігін алғаннан бастап еліміздің
кітап саудасы жүйесі, баспалардан шыққан ... ... ... пен ... арасындағы байланыс жағдайлары зерттелген. Нарықты
құраушы элементтердің бірі –бәсеке. Осы ... ... ... арасында
бәсекелестік жағдай қалыптастырып, болашақта дүние жүзілік сауда ұйымына
кірер болсақ, әлемде бәсекеге төтеп бере ... ... ... ... ... Ал, ... жеке баспалар жеке баспалар
бәсекені басқаша түсінеді, баспагерлер тарапынан ... бір ... ... Шын мәнінде бір баспа жақсы кітап басып, оның аты шығып
жатса қуану ... Міне ... ... ... күні ... ... ... кітап саудасы» атты бірінші тарауда негізінен
Қазақстандағы ірі басплар ... ... ... жолдары жайында
жазылған. Қазақстан кітап саудасы нарығының ... ... ... ... ... ... ... қайда көп шоғырланғаны,
облыстардағы ірі кітап дүкендері кітапты қайдан, қалай алады деген сұрақтар
өз шешімін тапты. Жекшелендірілген ... ... ... ... ... ... ... «Ана тілі», «Ол-Жас» баспаларынан шығатын өнімдердің
бәсекеге қабілеттілігін зерттеу" деп аталатын екінші тарауда осы жекеменшік
баспалардың ... ... ... ... қандай дүкендерге барып жатыр,
олардың ерекшеліктері тұрғысында біршама зерттеулер жүргізілді. Ал, ... ... ... деп аталатын үшінші тарауда алдымен барлығы нарыққа
бейімденген заманда кітап өз саудасын ... ... ... ... ... ... жағдайлар жасалуда деген, ... ... ... ... ... көп ... деген сұрақтар қарастырылған.Қазіргі
Қазақстанның кітап баспа жүйесінің қалыптасуы мен дамуын зерттеу барысында,
іс жүргізудің ... ... ... ... ... ... әсер ... негізгі себепкер шартары анықталды.
Зерттеудің өзектілігі:Қазақстан нарығында жұмыс жасап ... ... өнім ... ... мен сату жолдарына тоқталып
негізгі ... ашып ... ... ... баспалар мен кітап
сататын дүкендер арсындағы қарым-қатынас, баспалардан шығатын өнімдердің
бәсекелестікке қабілеттілігін арттыру ... ие ... ... турасында
басы бүтін ғылыми жоқтығына көз жеткізе отырып, осы ... ... ... ... ... ... ... енгізуге тырыстым.
Зертеудің мақсаты мен міндеттері: Қазақстандық кітап саудасы нарығында
өз баспаларымыздың өнімінің сатылу ... мен ... ... ... Қазіргі кітап баспа жүйесінің қалыптасуы мен дамуын зерттеу
барысында біршама мәселелерге тап болдық. осы ... жеке ... ... ... ... ... бүгінгі бейнесі мен
жұмысын талдау;
- баспадан шыққан өнімдердің нарыққа бейімделігі;
- ... ... ... ... ... өзге де тың ... анықтау көзделді.
Зерттеудің тәсілдік негіздері: Бітіру жұмысында теориялық талдау,
салыстырмалы –сараптамалық баға беру мен ... ... ... әдістері қолданылды. Кітап сату ісіндегі жаңа әдістерінің бұрынғы
зерттеулер мен ... беру ... ... ... ... тұжырымдамаларға сәйкатігі саоыстырмалы түрде анықтаоды.
Зерттеудің нысаны: Басты деректемелік негіз ретінде ірі ... ... ... және ҚР ... ... мен ... сайттарындағы деректерге сілтеме жасадым. Сондай-ақ қазақстандық
баспалар жайында жазылған баспасөздер мен ғылыми туындыларда негізгі құрал
ретінде пайдаланылды.
Зерттеудің ... ... ... ... ... 3 ... ... мен пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
I. Қазақстандағы кітап саудасы
Қазақстанның ... алуы ... ... ... ... ... ... 1991 жылы Қазақстан Республикасындағы Кітап палатасында
«Рауан», «Жалын», «Жазушы», ... ... ... небәрі 12 баспа
тіркелген болса, қазіргі кезде олардың саны ... ... ... ... ... ... ... Республикасы жүйесінде, Қазақстан
Республикасы Ұлттық мемлекеттік кітап ... ... ... ... ... ... ұйымдар саны 284-ке жеткен .
Қазақстанда шығарылатын барлық басылымдарының Алматы мен Астана
қалаларындағы баспалардан шығарылатын ... ... мен ... ... 78% ... жалпы таралымы бойынша 90%-ын құрайды.
Дәл осындай жағдай барлық дамыған кітап шығарушы ... ... ... ... ... ... ... өнімдерінің негізгі бөлігін
шығаратын бір-екі ірі ... ... ... болады. Қытайда, ерте
заманнан бері кітап шығарудың орталығы ... ... ... астанасы
Бейжин мен портты қала мегаполис Шанхайды айтуға болады. Испанияда испан
тіліндегі кітаптарды шығаратын орталық Мадридтің ... ... ... ... ...... ... Осы сияқты жағдай Ресейге
де тән, кітап бизнесінің ... ... ... мен ... ... ... ... байланысты қазақстандық
кітап нарығындағы баспа жүйесін екі топқа ... ... ... және
аймақтық. Жалпы шығарылатын баспасөз өнімдерінің ішіндегі ... ... ... ... өте аз. Олай болуының ... ... ... ... ... ... екі қаладағы баспа
индустрациясының бірнеше алыптары, кітап нарығындағы жағдайды толықтай
бақылауда ұстайды[2].
|жылдар ... мен ... ... мың дана |
| ... | ... |1534 |32327 ... |1226 |30512 ... |1159 |25267 ... |1148 |18999 ... |1115 |13051 ... |1226 |21014 ... |1015 |13148 ... |1384 |17592 ... |1301 |11540 ... |1777 |9781 ... |2400 |12629 ... |3031 |13419 ... |3576 |14403 ... |3906 |12765 ... |3478 |13869 ... |4121 |13671 ... |4211 |12819 ... |4611 |12387 |
1 ... 1991 ... 2008 жылға дейінгі кітаптар мен кітапшалар.
Кітаптар мен ... ... ... ... ... жасау
нәтижесінде, 1991 жылдан 2001 жылға дейінгі аралықта қазақстандық кітап
өнімдерінің таралымы 2,5 есе ... ... ... ... ... ... 1991 жылы шығарылған кітаптар мен кітапшалар ... ... 1534, ... ... 32 327 ... ал ... ... 4,5% болды. Таралымы 16% деңгейде, 1992 жылы кітаптар ... саны ... ... 1224, ... таралымы 30 512 дана, бұл жылы
кітаптар мен кітапшалар саны 308-ге кеміп ... яғни ... ... құрады. Таралым саны 815мың данаға кеміді, бұл жалпы санның 15%-ы.
1991 жлмен салыстырғанда 1994, 1995 жылдары кітаптар мен кітапшалар
шығару одан әрі кеми ... ... 1994 жылы 1148 ... мен ... 18 999 мың дана ... басылды, бұлар тиісінше 3,3% және 9,5%
құрайды. 1995 жылы барлығы 115 ... ... 13 051 мың ... ... ... 3,2% және 6,5% ... бұл ... жылмен
салыстырғанда атауы жөнінде 419-ға немесе 3%-ға ... жылы ... мен ... ... 1995 ... салыстырғанда
2 есе артты. 2008 жылы ең көп, 4611 атаулы кітаптар мен кітапшалар, жалпы
таралымы 12 ... 387 мың дана ... ... ... мен ... ... екі есе ... олардың таралымы қысқарды. Қазіргі кезде
Қазақстандағы кітап өнімдері нарығы, сырттан әкелінетін өнімге тәуелді [3].
Кітап ... ... ... ... ... бұл шамамен 60-80%
болады, себебі ресейлік кітап өндірісі, отандық ... ... ... Бұл ... Ресейдегі халық санының көптігіне жіне
көлемінің үлкендігіне байланысты. Біздегі бар мәліметтер бойынша, ... ... ... ... ... ... көлемі 2,5 есеге қысқарған,
оның есесіне шығарылатын кітаптардың атаулары бойынша жоғарылау ... ... ... ... ең ... ... «Рауан» баспасында
(қазіргі «Мектеп» баспасы)басылды, онда 1996 жылы 17 867 мың ... ... ... ... одан ... ... жылдар
аралығында өндірістің төмендеуі байқалады.
2001-2003 жылдар аралығында ... ... ... ... ... алға ... (8000 мың ... Ал, 2004-2008 жылдар
аралығында «Мектеп» баспасы мен «Атамұра» ... ... ... ... ... озып, қайтадан алға шықты. Мұндай үлкен таралымды басу,
оқулықтарды ... ... ... ... ... ... Агенттігінің мәліметтері бойынша
республикада 307 көтерме сауда кітап дүкені,167 жеке дара ... ... бар. Бұл ... ірі қалаларда шоғырланған, мысалы, Алматыда – 145,
Астанада – 25 көтерме сауда ... бар. ... ... ... ... қатарда Ақтөбе облысы – 37, одан кейінгі орындарда Шығыс Қазақстан
– 27 және Қарағанды ... – 16 ... ... ... Жеке дара ... ... да алдыңғы орындарда Алматы – 59 және Астана – ... ... ... ... Қазақстанда – 27, Оңтүстік Қазақстанда –
14, Қарағандыда – 15, ... – 10 ... ... ... ... ... кітап саудасы нарығындағы жылдық
қаржы айналымы 45-50 ... ... ... Бұл көрсеткіш, бүкіл
Республика бойынша қаржы айналымының 40%-ы. Алматыда ... ... ... ... «Эврика», «Экономика С», «Алматыкітап» сияқты
ірі кітап дүкендері орналасқан. Солармен бірге, ... ... мен ... ... ... жасайды [4].
Кітаптың қасиеті сонау тылсым заманнан бүгінгі күнге ... ... ... белгілі. Л. Толстой « Жақсы кітап щқу –ақылды адаммен
сырласқанмен бірдей», М.Горький «Мен өз ... бар ... ... ... ... «Көп жасаған білмейді, көп оқыған біледі» деп
баға берген. Кітаптың сондай қасиеттерін ешкім жоққа шығара алмайды. Осыған
қарамастан қазіргі ... ... ... ... ... бар ... ... ұстап оқыған, бұрынғыдай кітап сатып алған жандарды өте
сирек кездестіресің. Себебі ... күн ... ... ақша табу ... ... ... ... Тапқанменде кітап алуды ... да ... ... ... азайып кеткендігі, тіпті жабылып
қалуы. Ақпарат министрлігінің өткізіп жүрген тендр ... ... ... ... ... ... Оларды кім оқып жатқаны
белгісіз.
Баспа индустриясының нашар дамуына ... ... ... ... кітап саудасымен айналысатын компаниялар үлесіне келеді.
Орнықты кітап саудасы қазіргі кезде Қазақстанда ... 50000 ... ... ... ... ... ... кітап дүкендері, басқа сауда
дүкендерімен (азық-түлік, парфюмерия, киім-кешек) бәсекеге түсе ... ... ... төмен болғанымен, сауда алаңдарын жалға алу
бірдей.
90-жылдардың басында, Алматыда, өз тауарларын майда лотоктар ... ... ... қатар, тауарларын «Академкнига»
дүкендеріне өткізетін үш ірі ... ... ұйым ... Бұл дүкендер әлі
күнге дейін кітап ... ... ... ... ... тұрақты
тұтынушылары бар алдыңғы қатардағы дүкендер болып қалды. ... өз ... ... бірі кейіннен өзінің жеке кітап
саудасымен айналысатын «Экономик'С» фирмасын ... ... ... ... ... ... (оның құрылтайшысы жақында бөлектеніп,
бүгінгі ... ... ... ... бизнестерін жалғастыруда), ал үшінші
кітап ұсынушы әлі ... ... ... ... кітаптармен
қамтамасыз етіп келеді. Сонымен бірге, ол өзінің сауда нүктелерін ... ... ... ... мен ... ... ... онша үлкен емес, бірақ кітап түр-түрі мен қызмет көрсету деңгейі
бойынша жақсы ұйымдастырылған жаңа «Эврика» дүкені пайда болды. ... ... ... ... ... ... дүкендер желісі,
«Гулянда» сауда үйі, «Алматыкітап» дүкендері, «Экономик'С» дүкендер желісі
(Алматыда үш дүкені, ... екі және ... ... Тараз қалаларында
бір-бірден дүкендері бар), «Руханият» ... ... ... мир ... » ... ... ... дүкендері, сонымен бірге, 5-6
сауда нүктелері бар бір, екі жеке ... және ... ... ... ... ... ... коммерциялық көркем ... 30-40 ... ... ... Екі ... жыл бұрын аудио-видео
өнімдерін шығаратын ірі «Меломан» ритейлері ... ... ... ... ... желісі аз уақыт ішінде Қазақстандағы кітап саудасы
нарығының 8%-ын ... ... ... ... Қазақстан бойынша маманданған
үш кітап дүкені, «Меломан» дүкендер жүйесі ... 44 ... ... ... ... Сауда алаңдары 50 ден 600 шаршы метрге дейін
жетеді. Компанияның Алматыда, ... ... ... ... ... ... ... Зыряновскіде, Таразда,
Шымкентте, Павлодарда ... ... ... ... ... ... ... «Академкнига», «Гулянда»,
«Bookmarket» сияқты ойыншылар мен ... ... ... ... ... ... жылы Алматыда Bookmarket жаңа кітап дүкені ашылды, сол желтоқсан
айында, сауда алаңы 1000 ... ... ... тағы бір аса ірі ... дүкені ашылды.
2009 жылдың көктемінде «Книжный ОСТА» дүкені мен 700 ... ... ... бар, 60 ... ... атаулы кітап түр-түрі ұстап тұра алатын
«Гулянда» кітап ... ... ... ... ... ... дүкен ішінде интернет-кафе, балалар ойнайтын алаң ... ... ... жабдықталған кітап дүкендерінде ... ... ... ... онда ... кітаптың тұрағы көрсетілген.
Кітаптарды осы жүйе арқылы «Booking», ... ... ... ... тапсырыс беруге болады. Тұтынушылар үшін бұл қызмет
түрі ... ал ... ... мерзімі, қазақстандық баспалардан шыққан
кітаптар үшін –екі күнге дейін, ал ... ... ... ... ... ... 30 ... дейін. Тек Booking дүкендер жүйесі күн ... ... аса, ... ... күн ... ... аса ... қабылдайды.
Жоғарыда аттары аталған кітап саудасы компанияларының Астана мен облыс
орталықтарында сауда нүктелері бар. Қарағанды қаласындағы сатып ... ... ... бұл қалада кітап саудасы жүйесі жақсы ... ... ... қатты бәсекелестік бар.
«Экономик'С» кітап саудасы фирмасы 1992 ... бері ... ... ... ... кітаптарды таратуға маманданған. Олар
Қазақстандағы бірінші болып іскерлік тақырыптағы ... ... ... ... және ТМД ... баспаларынан шыққан
іскерлік тақырыптағы және аударма әдебиеттерінің толық жинағы бар. Бүгінгі
таңда ... ... ... және ... филиалдары жұмыс істейді.
Қазақстанның көптеген қалаларына ресейлік кітап өнімдері Алматы арқылы
емес, жақсы реттелген жеке каналдар арқылы таратылады. Мысалы, ... ... ... және ... ... жеткізіледі.
Атырауға –Астрахан арқылы, Петропавловскіге –Омбы арқылы, Павлодар, ... ... ... ... ... ... ... кітаптардың көпшілігі Екатеринбург арқылы әкелінген.
2010 жылы қаңтар айында Кітап палатасы Алматы қаласы бойынша кітап
нарығын зерттеп, ... ... ... ... ... ... айналысатын мекемелердің
қызметкерлері сұрастырылды. Мысалға:
- ... ... ... ... ... ... басым
(55% құрайды), қалғандары ресейлік кітаптар -45%. 2009 ... ... ... 2008 ... салыстырғанда, біраз ғана көтерілді.
Қызметкерлерінің айтуы бойынша оқырмандар ... ... және ... ... ... ... ... кітап дүкеніне келсек, осы дүкеннің қызметкерлерінің
пайымдауы бойынша ... ... ... ... ... басым (75%
құрайды), демек қазақстандық кітап ... 25% және де ... ... ... ... және оқулықтар сатып алады. Кейбір
кітап өнімдерінің ғана бағасы 2008 жылмен салыстырғанда, 2009 жылы едәуір
өскен.
- ... ... ... ... қазақстандық басылымдар барлық
өнімдерінің 30% құрайды, ал ... 70% ... ... ... ... ... негізінен көркем және балалар әдебиетін
оқулықтарды сатып алады.
- «Эврика» кітап дүкенінде де ресейлік өнім басым 70% ... ... ... 30% ... ... ... ... тарату ісі республикалық деңгейде шешіле қойған
жоқ. Кеңес үкіметі кезіндегідей жолға қойылса, жаңа ... ... да көп ... еді» -деп ... ... ... ... «Алтын Орда» газетіне сұхбат берді.
Барлық мәселелерге қарамастан, қазақстандық әдебиет бөлігі біздің дара
кітап саудасында өсіп келеді. ... ... ... ішінде 20%
қазақстандық әдебиетті құрайды, ал балалар әдебиеті одан ... Тағы ... ... кітап басу барысында да қазақстандық әдебиет 20% құрайды,
бс жыл бұрын қазақстандық әдебиет 5-ақ % ... ... ... ... ... ... жіне сөрелерде қалмауын көрсетеді. ... ... ... ... ... ... ... арада
келешекте қазақстандық әдебиет 30% құрайды, ал қолайлы болжамда -50%
болмақ.
«Топ-книга» ... ... ... 50-60 мың ... ... толық электронды прайс-парақтарын ұсынып ... ... ... ... ... ... саудагерлері үшін қомақты
жеңілдіктер ұсынатын ... ... ... ... ... ... қымбат.
Кітап саудасында негізгі көрсеткіштердің бірі, дара кітап саудасын
қазіргі заманға сай жабдықталған сауда алаңдарымен ... ету ... ... бұл ... түрі ... ... ... ұқсас
объектілерді есептемегенде, 1 мың тұрғынға шаққанда 57 шаршы метрден
келеді. Сөз ... айта кету ... ... ... бұл ... ондаған
есе жоғары. Мысалы, Парижде 1 мың тұрғынға 450 шаршы метр келсе, Варшавада
-350 шаршы метрден ... ... ... ... бұрынғы байланыстар үзілген соң, ресейлік кітаптармен
сауда жасауды ... ... ... бірі – ... ... ... дүкеннің тұтынушылар арасындағы беделі, «кітап клубының» бағалауы
бойынша бұдан бес бұрынғыға қарағанда ... Бұл ... ... түрінің
тұрақты жаңартылып тұрмауына байланысты. Дегенмен, жоғарғы оқу орындарына
арналған әдебиеттерді, ... жаңа ... ... ... ... осы ... іздейді. Бағасы қымбат
болғанымен, егер ... ... бір апта ... шыққан кітап керек болса,
бұрынғысынша оны «Академкнига» дүкенінен табу ... ... ... ... ... ... желісі, іс
жүзінде барлық оқырмандар тобының әртүрлі бағыттағы әдебиеттерге деген
сұранысын ... ... ... ... ... ... көшіруге
байланысты, «Алматыкітап» онда екі дүкен ашты.
«МиС» фирмасының қала ... ... ... ... ... бар, ... маңдағы тұрғындардың сұраныстарын қанағаттандыруға бағытталған.
Кітап сүйер қауым үшін бұл дүкендер онша ... ... ... бармайды. «МиС» фирмасы арнайы тақырыптарға маманданбаған, әртүрлі
басылымдармен бірге, ... ... ... ... сауда үйі басқаларға қарағанда, үлкен көрме алаңдары арқылы
ерекшеленеді. Фирманың кітап түрлі детективтер мен ... ... ... ... бар. ... ... ... өзінің интернет-дүкені
арқылы да жүргізеді.
«Экономик'С» фирмасы біздегі кітап саудагерлері ішіндегі жүйелі ... ... ... ... ... ... жасайтын бірден-
бір фирма. Фирманың аталуынан көрінгендей, ол экономикалық, заң салалары
бойынша ... мен ... ... ... маманданған. Алматы
фирмаларының ішіндегі Қазақстанның басқа қалаларында өздерінің филиалдарын
ашып отырған жалғыз ... ... ... оның ... екі ... жұмыс
жасайды.
«Экономик'С» фирмасы кітап саудасы нарығында , басқаларға қарағанда
өркениетті жұмыс ... ... Ол ... ... ... ... өзінің кітап саудасы хабаршысын тұрақты басып
шығарады, сауданы ... ... да ... ... тұрған кітап дүкендерінің тізімі.
Ақмола облысы: «Ника», «Шоқан Уалиханов»,
Алматы қаласы: «Алматыкітап», «Гулянда», ... ... ... ... ... ... ... «Мир учебников», «Эврика»,
«Оқулықтар әлемі», «ЭкономикС», «Меломен», «Книжный мир ... дом ... ... ... литература».
Астана қаласы: «Железнодорожник», «Office smart», «Астана периодика»,
«Топ-книга астана», «Аттау-астана».
Алматы облысы: «Дом книги Мухамеджан Тынышбев», «Қазақ-медиа».
Ақтөбе ... «Дом ... ... ... ... и ... ... «Дом книги академик Зиманов».
Шығыс Қазақстан облысы: «Учебно-консалтинговая фирма бизнес информ»,
«Дом книги Шакарим».
Жамбыл оьлысы: «Дом книги Шерхан ... ... ... ... «Дом ... ... хан », ... фирма
консультант» [7].
Соңғы 10 жылдықта масс-медиа кеңістігінің (телеарна, ... ... ... ... ... ... ... төмендеді. Қазіргі
кездегі қоғамның даму сатысында, елімізде оқу ... жаңа ... ... бұл ... жеке ... ... мәселе ретінде
көтеру керек, мәселенің шешілуіне мемлекеттік және қоғамдық ұйымдар мен
қатар, бизнес ... да ... ... ... ... мүлде кітап оқымайтындар халықтың 50 %-ын
құрайды. Білім беру мекемелерінде ... ... ... байланысты, негізгі
оқырмандар болып табылады. Бірақ жастар арасындағы оқырмандардың басым
көпшілігі іскерлік тақырыптағы әдебиеттерді ... ... ... ... ... бөлу ... ... алуға,
кездескен практикалық мәселелерді шешуге ұмтылысына байланысты. Балалар
арасындағы оқу –үлкен мәселе болып отыр, егер ... оқу ... ... бұл ... ... «Книголюб» журналының мәліметі
бойынша, бүгінгі қазақстандық оқырмандардың жиынтық бейнесі ...... ... ... 30-ға ... ... табысы 10000 теңгеден кем емес,
жоғары білімді немесе ғылыми ... бар жас ... Орта ... жарты жылда 3,7 кітап сатып алады. Қазақстандықтардың тек ... ғана ... ... олар ... кем ... 1 ... сатып алады.
Жекелеген адамдар не себептен қолына кітап алады деген сұрақты
қарастыру ... оны ... ... ... себептерді көрсетуге
болады. Бүгінгі күндегі қазақстандық оқырмандардың жағдайын талдайтын
болсақ, ... 32%-ы ... ... 35%-ы ... романы, 10%-ы
классикалық шығармалар, 5%-ы поэзия және 17%-ы фантастика оқиды.
Халықтың әртүрлі топтарының кітап ... алу ... ... барлық
топтың өкілдерінің кітап сатып алуы төмендегенін көрсетеді, оның ішінде
белсенді сатып алушы болып саналатын, ... ... ... де
кітап сатып алуды азайтқан. Әлеуметтік жаңа топ өкілдері кәсіпкерлер мен
фермерлер ... ... ... ... ... ... Қазақсан бұрын да оқырман мемлекет болған жәнебола береді.
Қазіргі ... ... ... ... ... үшін ... сауатты мамандар қажет. Ол үшін халықтың рухани және ... ... ... бір ... ұлттың оқуға деген ынтасын арттыру
болып табылады.
II. Қазақстан нарығындағы ... ... "Ана ... ... ... ала отырып бәсекеге қабілеттілігін зерттеу
Нарықты құраушы элементтің бірі - бәсеке. Осы ... ... ... ... ... қалыптастырып, болашақта
дүниежүзілік сауда ұйымына кірер болсақ, әлемдік ... ... ... ... ... ... ... асыру керек.
Бәсеке дегеніміз, бір жағынан, ... ... ... ... жету үшін жүріп отырған экомикалық жарыс, шаруашылық жүргізудің
қолайлы жағдайына ие болу үшін, пайданы мол алу үшін ... ... ... ... ... ол ... субъектілерінің өнімді өндіру
мен оны өткізудегі және капиталды қолдану сферасындағы ара-қатынастары.
Олай ... ... ... ... ... ... үшін Қазақстан
баспаларының бәсекеге қабілеттілігі тиімді жүзеге асырылуы тиіс ... ... ... аман ... баспалар енді ... ... ... іс жүргізуде. Осы кезеңде баспалардың жаңа
нарықты жағдайға ... ... ерік ... Ол ... ... тұрды:
-тақырыптық жоспарды ұтімді деген кітаптармен толтыру;
-өз бетінше арзанға түсетін қағаз көздерін қарастыру;
-кітап сатуды біртіндеп өз қолына ала ... ... ... ... боларлықтай ықшамдау
-баспалар жанынан коммерциялық негізде тапсырыспен ... ... ... алу;
Бар мүмкіндіктерді пайдалана отырып, ... ... ... ... ... қалу үшін ... ... мейлінше
көмек көрсетілді. Нақты айтар болсақ, біріншіден, 1992 жылғы 15 сәуірдегі
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Мемлекеттік үкімет ... ... ... ... ... кітап шығару ісін нарықтық қатынастарға
көшу кезінде шұғыл ... ... ... болса, екіншіден, 2004-2006
жылдарға арналған «Мәдени мұра» ... ... ... ... ... және ... дамыту саясатының арқасында баспалар бүгінде сол ... ... ... ... ... ірі ... ... отыр.
Осы сөздердің дәлелі ретінде, бүгінде нарықтың қатал ... ... ... ... ... үлес ... ... үш баспа төңірегінде ой
өрбітіп көрелік. Олар - «Қазығұрт», «Ана ... және ... ... ТІЛІ" баспасы
Артына қайырылуды білмейтін ұшқыр да, ұлағатты уақыттың қай кезеңінде
болмасын халықтың мәдени рухани дамуының шарықтай шыңдалып, ... ... ... ... - сайып келгенде ұлттық сананың оянуына кеп
ұласады. Жаңа қадамдарға қарай бетбұрыс жасайтын ... ... ... да ... ... де ... болады. Ұлттық сананың серпінді
үніне қоғам дамуы бейтарап қала алмайды, ол ... ... ... ыңғай береді. Ұлттық рухани талабына уақыттың өзгерістерінің үндес
келіп жатқан осынау бір кезеңінде қашаннан бері іште ... ... ... тіл ... ... ... ала ... заңды да еді,
бұл мәселеге аса ... ... ... ... әрі мойындаған
қоғамда қазақ тілінің жайы мемлекеттік деңгейде айтыла бастаған еді.
Қозғалыстар мен қоғамдардан басқа тіл мәселесін тікелей ... ... алуы ... ... ... көп ұзамай қазақ тіліне
арналған арнайы шаралар қолға алына бастаған ... бірі ... ... ... ... өркендеуі мен дамуына
бірден-бір рухани серпін беретін ... ... ... ... еді.
Міне, осындай ел күткен, халықтың толғағы жеткен мәселесінің ... ... ... ... ... ... ... болып арнайы
баспаның отау көтеруі еді.
Мұндағы мақсаттың түп төркіні түсінікті де қарапайым: әр ... ... ана ... ... ... ана ... ... керек, ана тілінде оқып
білім алуы керек... Бұл оның азаматтық құқы. Ал елдегі ... тіл ... ... тілі - ... тіл болуы өзінен -өзі түсінікті жай. Өз
тіліңді білу, құрметтеу арқылы ... ... ... ... ... қазыналардың бірін бойыңа да, ойыңа да сіңіре отырып жан
байлығы арқылы жұртының абыройын асыра ... оның ... үшін ... ... үшін ... бере ... өз ... халқыңның рухымен
тыныстай аласың, ұлттық болмысынды шындай аласың.
Мұндай ... жету үшін ... ... ... сарқылмауы керек.
Ол үшін тіліміздің кең құлаш жаюына, қазақ тілінің кең ... ... ... ... ... керек. Ондай қайнарлардың бірі қазақ тіліндегі
кітаптар. Міне, қазақ кітаптары көптеп шығарылмай ... ... ... ... ... белгілі болған осы кезеңде арнайы баспаның
ашылуы ... де ... ... болған еді.
Осы ретте "Ана тілі" баспасын құру жөнінде үкіметтің қаулысы шыққанын
атай кеткен жөн. Ол ... ... ... ССР ... ... ҚАУЛЫСЫ
5 июнь, 1990 ж., №234 Алматы, Үкімет үйі
Қазақ ССР Мемлекеттік Баспасөз комитетінің
"Ана ... ... ... баспасын құру жөнінде
Қазақ ССР Министрлер кеңесі қаулы етеді:
Қазақ ССР мемлекеттік баспасөз комитетінің СССР ... ... ... ССР ... жоспарлау комитетімен, Қазақ ССР финанс
министрлігімен келісе отырып, 1991 жылдың қаңтарынан бастап "Ана ... ... ... негіздегі кітап баспасын ашу жөніндегі
ұсынысы қабылдансын.
Қазақ ССР Министрлер Кеңесінің Председателі ... ... ... ... ... кейін көп ұзамай тұсауы кесілген баспа алға қойылған
міндеттерді жүзеге асыруға бет ... бұл өте ... де ... ... еді. Тіл - ... ... даусыз, тілсіз мемлекет дүние жүзінде жоқ. Біздің ... ... ... ... ... қалың қауымның қолдау - қамқорлығына
алынуы бүкіл халықтық парыз әрі мақсат ... Ол үшін ең ... ... ... көптеп ашылуын қолға алу және оған ... ... ... әдістемелерді көптеп шығару болды. Ал тілді
үйренушілер үшін ... ... мен ... ... ... ... ... шығару өзінен өзі туындаған жайлар еді.
Тіл мамандары, қазақ ... ... ... ... ... ... бұл орайда орасан зор жауапкершілігі бар
міндеттер алға тартылды. Қазақ тілінің ... ... ... ... ... ... ... қандай рөл атқаратынын сезіне отырып
баспа өзінің тақырыптық жоспарларын соған лайықтап жасай білді.
Осындай күрделі де ... ... - ... ... аяқ ... мен
құрылып қалыптасу жылдары жайлы баспа ардагері, жазушы-журналист, аудармашы
Сырым Бақтыгереев былай деп сыр шертеді:
- Жаңадан шаңырақ көтерген ... ... да ең ... ... ерекше
ынта қоятыны, оны нәрестесін күткендей күтетіні белгілі. Өз алдына ... ... "Ана ... ... да нақ ... күй кешкенінің куәгерімін.
Алғаш құрылғандағы ұзын санымыз он ... адам ... ... -
Мұхтар Құдайқұлов. Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері ... ... ... ... ... ... ... келді, осыдан
сол бұрынырақ "Мектеп" баспасы бас редакторының орынбасары ... ... ... ... қимылдайтын, кесіп сөйлеуге бейім,
сергек ойлы жігіт көрінді. Әп ... ... ... ... ... қысылып-қымтырылып жайғасқан едік. Сондай күндердің
бірінде ... бір ... ... ... ... ... ... Қолжазбасы туралы баспа директорымен сөйлесейін деген соң,
Мұқаңа ертіп апардым. Есікті ашып, ... ... ... ... ... ... өзі керек" дейді. "Кіріңіз, ақсақал, мен баспаның
директоры" деп Мұхтар күлімсірей орнынан көтерілгеннен ... ғана ... ... ... ... ... тар бөлме мен киіктің
асығындай жас жігіт "республикалық баспа" және "баспа директоры" деген ... тар ... ... ... де еді. ... осы жас жігіт "мен" деп
кеуде қағатындардың талайын отырғызып кететіндей ... ... ... ... ... ... қыспағында қалмай, бірден
баспаның шығармашылық жоспарын жасауға ден қойды. Мұхаң осыған ... жиі ... ... ... ... ... де ... әңгімесінен белгілі. Ал бізде үн жоқ,
өйткені қоржында дым жоқ.
- Әрине, авторлар да, ... да ... - деп ол ... ... ... бізге ең алдымен баспаның бағытына орай оқулықтарды жүйелеп ... үшін сол ... ... оның ... мен ... ... ... алуымыз керек. Ал ол ... ... ... де, ... де ... ... ... етеді. Осыған
сіздердің көмектерің қажет.
Сонымен жоспар жасауға кірісіп кеттік. Баспа директорының орынбасары
белгілі журналист, ... Ырым ... ... бас ... жазушы М.Сүндетовке, тағы басқаларына нақты-нақты тапсырмалар
берілді. Мені, редакция меңгерушісі болып істейтінмін, республикалық ... ... ... ... ... отырып, құнды мұралар
іздестіруді тапсырды. Кітапхана басшылығының ... ... ... мүмкіндігіне сай келеді-ау деген дүниелердің тізбесін
Мұхаңа әкеліп бердім. Соның ішінен ... ... ... ... ... ... ... тұңғыш кітабы ретінде шығару жөнінде
ұсыныс болды. Комитет те қолдады-ау деймін, ... оны ... ... ... қазіргі қазақ тіліне аударатын маман іздестіруді ... ... ... ... аса ... мұраны ұлттық тілімізде
сөйлесетін маманды табу қиын болар деп күдіктенген едік, жоқ, араға көп ... ... ол, яғни көне ... ... ... ... ... Б.Әбілқасымовтың өзі іздеп келді. Шартқа отырдық. Бірақ, "Түрік
шежіресін" баспаның тұңғыш кітабы ретінде ... ... ... ... ... ... ... Өйткені бұл кезде әдебиет және өнер
институты ұсынды-ау деймін, анығын білмедім, ұлы ... ... ... ... ... ... кезіндегі белгілі себептермен
жазушының ... ... ... ... яғни ... ... және оның арнаулы редакторы болған филология
ғылымының ... ... ... ... ... тарихына
арналған тұңғыш оқулықты" "Ана тілі" баспасы тұңғыш кітабы ... ... ... те ... ... ақиық ақын, драматург, ... ... алғы сөз ... ... ССР ... академиясының корреспондент-
мүшесі, қазір академик Р.Нұрғалиев ... ... Сол ... ... ... ... ... атақты ғалымның мынадай дерегі есімде калыпты.
"Естелігінде келтіргендей, Мұхтар мен Ғабиттің арасы суып жүрген күндердің
біріңде ақсақал қаламгеріміз ... қос ... ... ... ... ... бірақ жүректегі салқындықты ... ... ... ... бергеннен кейін Ғабит: "Мен саған жау болсам, өзің де сақтай алмаған
мына ... ... жыл бойы ... ... бе?" деп ... осы ... ... салғанда, Мұхаң қатты толқып: "Жоғалтып алған сәбиімді
қайтарғандай болдың-ау, Ғабит" деп кең ... аша ... дей ... 1925 жылы Ленинград университетінде оқып жүрген кезінде жазып,
1927 жылы Қызылорда қаласында жарық ... ... ... ... ... ... ... мұқабасы жыртылып, сырты басқа қағазбен
қапталған осы еңбегін 1929 жылы ... ... ... ... ... Ғ.Мүсіреповтің осынша жыл ешкімге көрсетпей сақтап келгенін
мысалға келтірген еді ... ... ... ... ... ... кітабы - "Әдебиет
тарихына" 1990 жылғы 10 желтоқсанда қол ... ол 1991 ... ... ... Сол күн әлі ... Ол ... кітаптың тұсаукесерін жасау
рәсімі болмайтын, бірақ директорымыз бүкіл ұжымды жинап, бәрімізге оның ... ... ... ... ... ... үшін ... расы сол, Мұхаң
"әуелі кітаптың редакторынан бастайын" деп, ең ... мені ... ... ұстатты. Айқарма бетіне бәріміздің қолымыз қойылған сол
кітап қазір ерекше ыстық, қойылған қолдарға қарап таңғаламын, ... ... ... алғаш өніміміз шыққанға дейінгі аз уақыттың ішінде отыз алтыға
жетіппіз. Тұңғыш кітабымызды еліміздің белгілі ғылым, қоғам ... ... ... ... Мен ... ... алыптарының бірі,
академик жазушы З.Қабдолов ағамызға ... ету ... ие ... ... ынта зор ... жаңа ... ана ... оқулықтарын жүйелі түрде шығарып кету оңай болған ... ... Тіл ... ... директоры, академик
Ә.Хайдаровтың, Әдебиет және өнер ... ... ... ... ... ... институттардың жұмыс жоспарымен
танысып, баспаның мақсат-міндеттері туралы баяндап ... ... ... ... ... жұмыстарын алға тартып, төменгі ... жоқ, ... ... ... қай ғалымның қандай тақырыпты
тереңдей зерттеп жүргені, баспамыздың ... ... ... тарапынан қандай көмек көрсетуге болатыны туралы ашық айтып ... ... ... әдебиет оқулықтарын жүйелеп шығару жөніндегі
ұсынысымызды бірден қолдады. Кезінде "Қазақ совет әдебиетінің ... ... ... ... ... қолға алынып, кейін тоқтап қалғанына, бұл
бағыттағы оқулықтардың жеке сипатта жазылып, ... келе ... ... жоқ. ... бұл жұмыс шындап қолға алынса, әдебиет
тарихын қандай кезеңдерге бөлуге болатыны және сол кезеңнің ... ... жете ... ... ... мол ... берді.
Баспаның тақырыптық жоспары аталған институттар қызметкерлерінің
қатысуымен өз ... ... рет ... ... ... ... ... тіл ғылымы бойынша "Тіл - күретамыр" ... мен оқу ... ... ... ... ... Көп ұзамай алғашқы өнімдер де шыға бастады.
"Қазақ әдебиетінің тарихы" сериясы да баспамыз бен ... және ... ... ... күш ... ... келді. Серияның арнайы
қоғамдық алқасы құрылды. Алқа төрағасы ... ... ... болып
Ж.Әзізханов, Ж.Дәдебаев, Ә.Дербісалиев, З.Серікқалиев, С.Қасқабасов,
М.Құдайқұлов бекітілді. Осы серия Н.Келімбетовтің ... ... ... ... дастандардан бастап, қазақ хандығы құрылғанға дейінгі түркі
тілдес халықтардың бәріне ортақ әдеби мұраларды қамтитын ... ... атты ... ... Оның ... оқу құралын белгілі
түріктанушы ғалым А.Қыраубаева құрастырды, ал ... ... - ... алғы сөзін жазып, жалпы редакциясын басқарды.
Серияның екінші кітабы қазақ хандығы құрылып, ол ... ... ... ... ... ... ... әдебиетші ғалым
М.Мағауин жазды. Ғылыми пайымы терең зерттеу еңбегінің негізінде ... ... ... әдебиет" деген атпен ұсынды. Хрестоматиясын да
өзі құрастырды.
Үшінші кітап "XIX ғасыр ... деп ... ... - ... ... ... ... оқу орындарында ұзақ жылдар бойы дәріс оқып келе
жатқан көрнекті ... ... ... ... оқу құралын
құрастыру да осы ағамызға жүктелді.
Мұхтар Құдайқұловтың қолға алған ісіне құштарлықпен кірісетіні сондай,
біз де оның ... ... ... ... ... тапсырма
мейлінше түсінікті, ашық қойылатын, кейін көп ... ... ... де, авторлармен де тіл табыса білетін "Жазушы" баспасы
дәстүрлі түрде шығарып келе жатқан "Қазақ халық ... ... ... ... де ... аз ... сіңірген жоқ. Баспа ұжымында
тақырыптық жоспарды талқылауға арналған отырыстарымызға Әдебиет және ... ... ... ... ... белгілі ғалымдар
Ш.Ыбыраевтың, А.Сейдімбековтің талай рет қатысқаны, "Қазақ халық ... ... ... ... ... қажеттігі жөнінде пікір
бөліскені есімде. Ақыры, осы серияның ... ... ... ... ... туралы жырлардан тұратын "Тарихи жырлардың" ... томы ... ... 1993 жылы ... ... ... тікелей қолдауымен "Халық қазынасы", "Халық перзенті"
атты сериялы кітаптар шығару қолға алынды. Ол ... ... ... ұшыраған қайраткерлер толық ақталғанмен, олардың ... ... қызу ... алына қойған жоқ-ты. Жас ғалымдар Ғ.Әнесовтің,
А.Мектеповтің, Ш.Керімовтің ... ... ... ... профессоры,
энциклопедиялық білімпаз ғалым, қоғам қайраткері Х.Досмұхамедұлы туралы
"Ана ... ... ... ... материалдары қызығушылық тудырды
да, газетке жас ғалымдарды іздеп бардым. Олар Х.Досмұхамедұлының еңбектерін
құрастырып беруге қуана ... ... ... сериясы белгілі
кайраткердің "Аламан" атты еңбегімен ашылды. Кейін осы ... ... ... ("Шежіре - и түрік"), В.Радловтың (Фридрих Вильгельм)
"Алтын ... ... ... халықтарының халық әдебиеті үлгілері" атты
он томдық еңбегінің ... ... ... үшінші томы бойынша
филология ғылымының ... ... ... ... ... ... алғы сөзі мен түсініктемелерін жазды, араға ... ... ... ... ... 1924 жылы М.Жұмабайдың
тізушілігімен Ташкентте жарық көрген "Тарту" атты еңбегінің негізінде ... осы ... ... ... көрді, еңбекті филология ғылымының кандидаты
Ф.Оразаева құрастырды, алғы ... және ... ... ... ... ... лугат ат-түрк" атты еңбегін қазіргі қазақ тіліне
белгілі журналист Қанапия ... пен көне ... ... ... ... ғылымының докторы Әрсен Ибатов аударды.
М.Құдайқұлов шебер ұйымдастырушы, ... орыс тілі мен ... ... ... ... үлкен жанашыры еді. Баспаның
ұйымдастырылу ... ... ... ... ... ... ... мен өнерінің онкүндігі өтейін деп ... ... ... ... әзірлеу керек, Мәдениет министрлігі
арнайы тапсырма беріп отыр" деді. Тілашарды жазып, шығаруға берілген ... да ... ... Тіл ... институтына шықтық. Тілашардың қазақ
тіліндегі нұсқасын жазу онша ... ... жоқ, ... ... деген ұлты
түрік, қазақ тілін ана тіліндей білетін жас ғалым да ... ... ... "Қазақша-түрікше тілашарымыз" он мың данамен шығарылып, Мәдениет
министрлігіне белгіленген уақытында тапсырылды. ... ... ... ... ... М.Құдайқұлов кейін шын мәнінде қимас ... ... ... жақсы әсер қалдыра білді".
Осылайша баспаның тірегі қашанда - авторлар ... ... ... ... танымал авторлар құрамымен жұмыс істеу - баспадан шығар ... ... ... ... ... ... ... ала отырып
ауқымды жоспар жасауда авторлармен творчестволық ынтымақта болу - оқырманға
керекті кітаптардың жоспарын ... ... оны ... асыруға ат
салысады, алғы асуларды айғақтай ... ... ... мен ... ... Авторларды тірегіміз деп санайтыны, тілекшіміз ... ... да ... Бұл орайда "Ана тілі" баспасының аз уақыт
ішінде авторлар құрамының қалыптасқанын мына аталымдардан-ақ анық ... Атап ... ... ... ... ... (4 том) эпопеясы
орыс тілінде, Сәбит Мұқановтың ... ... ... ... ... ... "Шығармалары" жинағы, Евгений
Брусиловскийдің "Дүйім дүлдүл", Қадыр Мырзалиевтің "Үкілі ... ... ... ... ... ... "Мой ... "В памяти нет тишины..." естеліктері, Зейнолла Серікқалиевтің
"Тағдыр және Біз", Бәйкен ... "Ел ... - ең ... ... ... ескерткіші", Зәки Ахметовтың "Абайтану әлемі", Әбдуәли
Қайдаридің "Қазақ тілінің өзекті мәселелері", Шәрбану Құмарованың ... М. ... ... ... Бейсенбай Кенжебаевтың
"Түрік қағанатынан бүгінге дейін", Сапар Байжанов пен Қалмұқан Исабаевтың
"Қажыға барған ... ... ... "Ақиқатқа іңкәрлік", Төлеген
Айбергеновтың "Біргемін мен сендермен", ... ... ... Ахметованың "Күн шыққанда күліп оян", Үмбетбай Уайдиннің "Сен кімге
күлесің?", Сейіт Кенжеахметұлының ... ... ... ... ... ... ... "Көңіл көкпары", Немат
Келімбетовтың ... ... ... ... ... Орысбай Әбділдаевтың "Сөз бен саз", Жайсаңбек Молдағалиевтін
"Құс ... ... ... "Жұмбақ қыз", Сейітқан Әбілқасымұлының
"Оспан батыр", Қалаубек ... ... ... Абдулхамид
Мархабаевтың "Қазақ фантастиқалық әдебиеті", Серік Негимовтың ... ... ... ел ... нығайту үшін қиын да қүрделі кезең
еді. Жаңғырған ... - ... ... үндесуі үшін кітаптың атқарған
рөлі де ерекше болатын. ... ... ... мен ... ... әрі тағылымдық жағынан өте қажет еді. Ондай ... езі ... ... талабы бодды. Әсіресе, халқымыздың рухани қайнарлары
іспетті қастерлі есімдер кітап болып ... ... ... ... ... ... арттыра түсті. Осы кезде баспадан Ахмет Байтүрсыновтың "Қазақ
тілінің мәселелері", ... ... ... ... ... ... шықты.
Тәуелсіздіктің қиын да күрделі ... ... ерен ... ... мәні бар ... ... даусыз. Баспа бұл бағытта бірнеше
салмақты ... ... ... бірі ... мына бір жолдардан байқауға
болады:
"Демократиялық елдерде азаматтардың мемлекеттік рәміздерді әспеттеуі,
Елбасы мен өзге де билік тармақтарының ... ... ... ... ... ... табылады. Мұндай үрдістер кезінде қазақ даласында
да болған. Тек үш ғасырға созылған бодандық ... ... ... ... ... ресми адамдарды құрметтеуге ... ... ... Азаматтарымыздың бойында заңды сыйлаумен бірге,
елдің ресми басшыларына құрмет көрсету ... ... ... ... Бұл ... ... ... кітаптары да өз үлесін қосуда.
"Ана тілі" баспасынан ... ... ... осы бағытта жасалынған тұңғыш
дүние болды.
Елбасының тұңғыш рет коллективтік портретін сан қырынан алып ... ... ... мен ... ... қатысты. Еліміздің
көрнекті қайраткерлері мен зиялылары Әбу Сәрсенбаев, Әлжаппар Әбішев,
Сафуан Шаймерденов, Иван ... ... ... ... Мұртаза, Герольд
Белъгер, Қалтай Мұхамеджанов, Әбіш ... ... ... ... ... ... ... Османова, Тұрғын Тоқтамов, Марфуға
Айтқожина, Күләш Ахметова, Баққожа Мұқай, Темірхан ... ... т.б. ... ... әр ... ... қайраткерлік
қызметтеріне ой жүгірте отырып, ол ... ... ... ... мен ... ... ... - халықтың өзі сайлаған Елбасы.
Президентті сыйлау мемлекеттің ... ... ... қастерлей
марапаттаумен пара-пар азаматтық абыройлы парыз ... де ... ... ... жер ... жақсы дегендей, тұңғыш Президентіміздің тұлғасын
танып ... оның ... ... іске ... ... ... бара жатқанын
білу де бұл кітаптың маңызды бір ... ... ... ... ... ... ... 1998 ж.).
Тіліңді білу арқылы - туған ұлтыңа, оның ... ... ... ұлттық болмысыңды танып білуге табан тірейсің.
Қазақ әдебиеті, тілтану ғылымына арналған іргелі ... күш ... ... бір ... - ... зерттеулер,
танымдық әдебиеттер болса, екінші саласы - ... ... ... ... құралдар болды.
Бәрін жаңадан бастау, жаңадан жасау міңдеті туды. Жаңа талап жақсы,
ниет те құптарлық. ... оның соны ... ... оңай ... ... ... оңай ... оған жағдай жасалынып, қажетті оқу-
құралдарының керектігі ... ... ... бұл ... ... ... ... болады. Арнайы курстар жүргізуге, жеке ... ... ... жоқ ... ұстаздар мен мамандар әзірлеген қазақ тілін үйренушілерге, ... ... ... ... әдістеме, оқу және кемекші құралдарын
көптеп шығару қолға алынды.
Осы орайда "Қазақша-орысша ықшам сөздік - русско-казахский краткий
словарь", ... тілі ... ... ... ... для ... Есенбай Дүйсенбайдың "Әліппе - тілашар" - Азбука ... ... пен ... ... ... пен А.Құрманалиеваның "Қазақша-орысша-немісше
тілашары", ... ... ... ... ... мен ... ... "Медициналық ... ... ... ... ... ... ... өнертану сөздігі", Т.Тазабеков пен
Е.Тазабекованың ... ... ... ... ... ... (авторлар тобы: М.Бейсебеков,
З.Сейітов, Ш.Әлімжанова, Т.Туғанбекова), "Экологиялық терминдердің орысша-
қазақша түсіндірме ... ... ... ... ... ... М.Әлиев пен Ғ.Рақышевтің ... ... ... ... пен Е.Исахановтың
"Жерасты құрылыстары терминдерінің орысша-қазақша сөздігі", Ә.Әбутәліповтың
"Індеттану терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі", М.Серғалиевтің
"Қазақ ... ... ... сөздігі", М.Малбаковтың "Қазақ
сөздіктері", "Микробиология терминдерінің орысша-қазақша ... ... ... ... К.Қ.Исаев), М.Нұрқасымов ... ... ... және ... т.б. ... сөздіктер оқырман қолына тиді. Бұл бағытын баспа
қазіргі күннің ... орай әлі де ... ... ... тірегі
қашанда - кадрлар. Олардың еңбегі оқырман қолындағы кітаптарда жатқанында
күмән жоқ. Баспада ... ... ... Р.Шаймерденов,
С.А.Гусакова, Т.Айнабеков, Е.Дүйсенбай, Г.Турлина, ... ... істе ... ... ... мол ... ... баспагерлер еңбек етті. Баспаның суретшілері болған И.Исабаев,
Б.Жапаров, Б.Оспановтар талай тамаша ... ... мен ... ... биік талабына сай көркем безендірулер жасады, бәйгелерге
қатысты. Баспаның экономикалық-шаруашылық ... ... ... ... Г.Досмағанбетовалардың еңбегі де
ерекше.
Баспаның көптеген кітаптары оқырманның жоғары бағасына ... ... ... ... үш ... ... марапатталды. Баспа 1995 және 1996 жылдары екі жыл ... ... ... ... ... ең ... ... жеңіп алды. 1997 жылы Майндагы Франкфуртте өткен бүкіл дүниежүзілік
кітап жәрмеңкесіне ... өз ... ... ... ... кітабы тәуелсіздік жылдарында" атты республикалық кітап
байқауында "Ана ... ... ... ... ... онжылдықтың
үздік кітабы атағына ие болып, ... ... ... жылы ... ... ... арналған "Отырар
кітапханасы" сериясы бойынша көркем әдебиет кітаптарын қысқа ... ... ... ... үшін "Ана тілі" баспасы Қазақстан
Республикасы Үкіметінің ... ... ... ... ... ... Республикасы тәуелсіздігінің 10 жылдығы
жылын өткізу жөніндегі Мемлекеттік комиссияның төрағасы ... ... 11 ... ... "Ана ... ... ... нарықтық кезеңнің талаптарына
орай өз жұмысында кітап ... ... ... ... ... ... да ... кітаптарды көптеп шығаруды өзінің ең маңызды да
басты міндеті санайды және сол үдеден шығу үшін бар ... ... ... ... ... ... шығару саласында нарықтың қызу қарқыны бет-
қаратпай өз дегеніне мәжбүр еткенімен, ... ... ... ... өнімге айнала бастағанына қарамастан бай тәжірибесі бар
байсалды баспалар оз ... ... ... ... тек рухани
қазынамызға қажетті дүниелерді шығаруды мақсат етіп келеді.
Соған орай баспа жақсы кітаптардың жарық көруіне жағдай ... ... ... басылымдармен қуантып отыру дәстүрінен жанылған жоқ. Соның
бірі жайлы мына бір ... ... ... ... даусыз.
"...мерейтой қарсанында "Ана тілі" баспасынан "Әдеби өмір шежіресі"
атты көлемі 30 баспа табақ ... ... ... ... бір ауыз ... дүниеміз - тағы да сол "Ана тілі" баспасынан "Қазақстан Жазушылары:
XX ғасыр" атты көлемі 63,0 ... ... ... ... көруі. Бұл анықтамалықта жиырмасыншы ғасырда өмір сүрген және қазіргі
кезеңде ... етіп ... ... ... әдебиет зерттеуші
ғалымдардың өмірбаяндық мәліметтері мен суреттері берілді" дел атап өткен
еді ... ... ... ... ... ... ... айдыны", 28.05.2005 ж., №14-15).
Әрине, мұнан да басқа әртүрлі саладағы сан қырлы - сан сырлы елеулі ... ... ... ... баспа үшін олі де басты бағыт - ... ... ... ... ... ... ... (2005
ж.) Жолдауындағы: "Біз ... ... ... ... бірі - ... ... тілін, барлық қазақтардың ана
тілін одан әрі дамытуға бар күш-жігерімізді жұмсауымыз керек", - деп ... ... ... ... үшін де қыруар жұмыстар көкжиегіне
бағыт береді [9].
Демек, тілімізді меңгеру, қорғау, ... ... ... ... кеңейе түсуі - бәрінің түп қазығы тілімізге деген құрметке
кеп саяды.
Қазақ кітабы - қазақ тілінің ... ... ... ... ... тіліміздің болашағы үшін сапалы да қажетті кітаптарды көптеп шығару -
бүгінгі біздің ... ... ... баспасы
"Қазығұрт" баспасы 2001 жылы сәуір айында құрылған. ... ... ... ... ... ... Қадыр Мырза Әлидің
таңдамалы туындыларының көп томдығы (16 том), ... ... ... 5000 ... жалпы жиынтығы 518,5 баспа табақ) баспаның
алғашқы кітап өнімдері болып табылады.
Баспа ұжымы ... ... ... мен көрнекті қаламгерлердің
таңдаулы туындыларын топтастырып, көп томдық кітаптар етіп ... ... ... Бұл ... осы ... ... ... Қазақстанның халық
жазушылары, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаттары ... ... 6 ... ... 215 б.т.), ... ... 14 томдық (488 б.т.),
Әзілхан Нұршайықовтың 10 томдық (268 б.т.) ... ... ... ... ... ... ... жобалардың қатарында Камал
Смайыловтың (3 том), Рахманқұл Бердібайдың (5 том), Мархабат ... ... ... бар. Бүгінде Сәкен Сейфуллиннің (5 том), Бейімбет Майлиннің
(5 том), Ілияс Жансүгіровтың (5 том), ... ... (2 том), ... (12 том), ... ... (4 том) т.6. авторлардың
кітаптары оқырманға жол тартты. Баспа құрылғаннан бергі ... ... ... ... ... ... ... Мұратбековтың
көп томдық шығармалар жинағының алғашқы томдары, ... ... ... Софы ... ... Нұрлан Оразалиннің "Сырнайлы
шақ", Қансейіт Әбдезұлының "Тарих және тағдыр", Құлбек ... ... ... ... ... "Гүл аңсаған бір ғұмыр. ... ... ... ... дүние", Аманхан Әлімұлының "Ай нұры алақанымда",
Сауытбек Абдрахмановтың "Елдік сыны", ... ... ... деген - жол
үсті", Қали Сәрсенбайдың "Өнер - ... ... ... "Ұсақтама үкімет",
Сәлима Қалқабаеваның "Ә.Нұршайықов прозасындағы адамгершілік ізденістер",
Төрткен Кененқызының "Кенен ата", Еркін ... ... ... ... - ... ... Хамзақызының "Қыз - ғұмыр", ... ... ... ... ... ... туған ақ сәуле", Аян
Нысаналының "Гүлтәж", Тұрарбек Төлендиевтің "Аманат", Болат Назарбаевтың
"Аға", Шархан ... ... ... ... Қали ... ... Сайлаубек Жұмабектің "Шерхан Мұртаза Жұлдызы нұрлы
суреткер", Сатыбалды Дулатидың "Жан шуағы", Мейрамбек ... ... ... ... "Бір ... кітап", Қалдыбеқ
Сәбденовтың "Мерейтой", ... ... ... ... ... ... - ... Тыныштықбек Әбдікәкімұлының
"Қас сақ аңқымасы", Слам Нұрмағамбет пен ... ... ... ... ... ... ... сырнайым", Қуандық Түменбайдың "Ар
мен дар", Есберген Алаухановтың "Қылмыстан қорғануға бола ма?", Ғаділша
Қаћарманұлының ... ... ... пен ... ... ... Керейбаевтың "Соғыс ... ... ... ... ... тұр", ... Нүсіпбековтың "Ақ бұлағы
жанымның", Кендебай ... ... ... Сабырбек Олжабайдың
"Ақырзаманның ауруы" атты ... мен ... ... "Қос ... ... ... ... танымал қаламгерлер мен ғалымдардың,
ондаған ақын-жазушылардың еңбектері шығарылып, көпшіліктің сұраныстарын
толық ... жылы ... ... 110 жылдың мерейтойлары аталынып өткен
қазақ жазба әдебиетінің негізін ... ... ... ... ... ... ... жарыққа шығарылып, кемінде тағы да бес томнан
құрайтын қыруар материалдары өндіріске ... ... ... Бұл ... ... мұрасын әуелгі түп-нұсқаларына сай
дайындауда Қазақстанның ғылымына еңбегі ... ... ... мектептер ғылыми академиясының құрметті академигі, ... ... ... ... ғылымдарының докторы, профессор
Тұрсынбек Кәкішұлы мен филология ғылымдарының ... ... ... Садыққызының, Б.Майлиннің мұрағаттардың қойнауларында қалып қойған
белгілі және ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік академиясының құрметті мүшесі Тоқтар
Бейісқұлов пен филология ғылымдарының ... ... ... төл ... ... ... ... Жансүгіровтің
әдеби мұражайының директоры Егеубек Далбағаев пен филология ғылымдарының
кандидаты Мұратбек Иманғазиновтің тыңдырған еңбектері аса зор. Бұл ... ... ... ... ... ғалымдар, институттар жабылып жасай
алмаған орасан олқылықтардың орнын толтыра ... ... ... ... ... ... мен компьютерлік
орталық бар. Онда онға тарта ... ... ... ... ... ... ... Темірғали Көпбаев - ... ... ... кандидаты, халықаралық "Азамат" сыйлығының лауреаты.
Баспаның бас редакторы Ұлан ... - ... ҚР ... ... ... ... бастығы, техникалық редакторы Гүлнәфис
Әзімқұлова - "Баспа және полиграфия ісінің қайраткері".
Баспаның редакторы әрі корректоры Әсия Орынбаева - ... ... ... ... ... ... 2005 ... Қазақстан Республикасы Мәдениет, ақпарат
және спорт министрлігінің дипломымен, Алматы қаласы, Алмалы ауданы әкімінің
алғыс хатымен марапатталған [10].
| ... ... 2 ... ... ... |2002 |
| ... | |
|2 ... Әбдікәкімұлы «Қас Сақ Аңқымасы», Алматы,|2003 |
| ... ... | |
|3 ... ... «Ай нұры ... |2003 |
| ... баспасы | |
|4 ... ... Али 18 ... ... ... ... |
|5 ... Рысқұлов 5 томдық, Алматы, Қазығұрт баспасы |2007 |
|6 ... ... 10 ... ... ... |2004-08 |
| ... | |
|7 ... ... 7 ... ... Қазығұрт баспасы |2004-07 |
|8 |Сәкен ... 7 ... ... ... ... |2004-07 |
|9 ... ... 8 ... ... ... ... |2007 ... |Асқар Сүлейменов 3 томдық, Алматы, Қазығұрт баспасы|2006 ... ... ... 3 ... ... Қазығұрт баспасы |2006-08 |
|12 |Дихан Әбілов 2 томдық, Алматы, Қазығұрт ... |2006-07 ... ... ... 7 ... ... Қазығұрт баспасы |2005 |
|14 ... ... 3 ... Қазығұрт |2003-06 |
| ... | ... ... Әубәкіров 2 томдық, Алматы, Қазығұрт |2003-05 |
| ... | ... ... ... 1 ... ... ... баспасы|2003 |
|17 |Камал ... 3 ... ... ... ... |2003-04 |
|18 |Қабдеш Жұмаділов 6 томдық, ... ... ... ... ... Жүнісов 2 томдық, Алматы, Қазығұрт баспасы |2005 ... ... ... 3 ... ... ... ... |2007-09 |
|21 |Нұрғожа Ораз 3 томдық, ... ... ... |2007 ... ... ... 2 ... Алматы, Қазығұрт баспасы |2007-08 |
|23 ... ... 5 ... ... ... баспасы|2006 |
|24 ... ... ... ... ... |2005 |
| ... ... | ... ... ... ... туған...», Алматы, |2003 |
| ... ... | ... ... Түменбай «Ар мен дар», Алматы, Қазығұрт |2005 |
| ... | ... ... ... ... ата», Алматы, Қазығұрт |2005 |
| ... | ... ... ... «Жәжеке», Алматы, Қазығұрт |2005 |
| ... | ... ... ... ... ... ... Қазығұрт |2007 |
| |баспасы | ... ... ... ... ... жол ... ... |2004 |
| ... ... | ... ... Қыдыр «Ұсақтама үкімет», Алматы, Қазығұрт |2004 |
| ... | ... ... ... «Өнер-өмір», Алматы, Қазығұрт |2004 |
| ... | ... ... ... «Ақ бұлағы жанымның», Алматы, |2008 |
| ... ... | ... ... Әбдезұлы «Тарих пен тағдыр», Алматы, |2005 |
| ... ... | ... ... Қайырбеков 5 томдық, Алматы, Қазығұрт баспасы |2008-09 |
|36 ... ... 3 ... Алматы, Қазығұрт баспасы |2008-09 |
|37 |Мұзафар Әлімбай 7 ... ... ... ... |2003-06 |
"ОЛ-ЖАС" баспасы
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік "Ол-Жас" баспасы 2002 ... 6-сы күні ... ... ... министрлігінде
тіркеліп, өз жұмысын бастады.
"Ол-Жас" баспасының ... ... ... ... ... Қайымовтар. Олар өздерінің кәсібі бойынша жинақтаған мол
тәжірибесін бірден ... ... ... ... де өз ... ... ... беруден, балалармен жұмыс жасаудан бастағандықтан, баспа
жұмысын бірден балаларға, мектеп ... ... ... ... баспасының балаларға арналған "Құрымбай аңшының хикаялары"
(авт. Е.Ералы), Джонатан Свифтің "Гуливердің саяхаттары", ... ... ... ... саны ... ... "Қыз
өмірдің қызғалдағы", Қ.Қайымның "Жыртқыштардың тегі - ... ... "Не ... ... ... ... мұғалімдерге арнап
"Бабаңнан саған не қалған", "Тоқта, сақтан, жол ашық", Қ.Қайымның "Қуыршақ"
деген ... ... ... ... ... ... ... тестілеу сынақтарын өткізуге
байланысты оқушыларға арналған С.Смағұловтың ... ... ... және ... ... негізгі формулары"
деген кітаптарды жыл сайын толықтырып төрт реттен ... ... ... ... тағы бір қыры -
тапсырыспен кітап шығару. Олар: Алматы қаласы ... ... ... ... ... - баға жетпес байлық" деген
қаланың ұлттық-мәдени орталықтары туралы ... жас ... ... ... ... қазына" деген ертегілер
жинағы, ғылым ... ... ... ... ... "Көк ... көз ... атты тарихи романы, милиция
полковнигі Қ.Шорабекұлының "Ой өрнектері", М.Оспанның "Әйелдер-ай, ... ... ... ... ... ... ... - Ақтау" телеарнасының 35 жылдығына орай шығарылған "Әр өлкенің
өз дидары" атты кітабы, университет доценті ... "Іс ... ... жүргізу", Абылай хан атындағы Әлем тілдері университетінің
бір топ ... ... ... "Қазақ тілі" (Елтану),
Н.Мұқатовтың ... ... ... ... және ... ... кітапшасы, Т.Смағұловтың "Найман Мәмбетқұл және Ырғызбай ... ... ... ... атты ... ... баспасының өндіріске тапсыруға дайын тұрған кітаптары ... ... ... ... ... ... ... "Өтірікке
бәйге" және Ш.Құдайбердіұлының "Піскен мен шикі" өлең кітапшалары,
Қ.Сәттібайұлының ... ... Тоқ - қуат және ... ... Ток - энергия и другие", екі ... ... ... Великой степи" еңбегі, Қабділрашит Қайымның "Құстар",
"Қазақстан хайуанаттарының ... ... - ... және орысша -
қазақша сөздігі", "Қазақстан хайуанаттары", А.Жақсыбаевтың ... ... ... ... ... ... – 2011 жылдың ақпан айында шыққан өнімдері
|Ррет саны |Басылым аты ... ... ... |
| | ... | | |
|1 ... құтты болсын!"Алғашқы қоңырау",| ... |30 |
| ... ... ... қоштасу" | | | |
| ... ... ... ашық ... | | | |
| ... ... ... мен оның | | | |
| ... ... ... ... | | | |
| |мен ... ... қолы. | | | |
|2 ... на ... ... ... ... |60 |
| ... ұлттық ойындары) | | | |
|3 ... ... ... |қазақ |90 |
| ... ... ... ... | | | |
|4 ... ... ... ит |72 ... |100 |
| ... ... қалжың | | | |
| ... ... | | | |
|5 ... Топан су.("Топан су"мектеп |32 |қазақ |70 |
| ... ... мен ... | | | |
| ... ... | | | |
|6 ... ... |112 ... |250 |
| ... балалар мен жасөспірімдерге | | | |
| ... ... | | | |
|7 ... Іс ... ... тілінде|120 ... |200 |
| ... | | | |
|8 ... ... пен ... |80 |қазақ |120 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... Ә.Қастеев, | | | |
| ... ... жіне ... | | |
| ... ... ... арналған | | | |
| ... ... ... | | | |
|9 ... ... |112 ... |100 |
| ... агенттігі немесе итіміз | | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... оқитын Настя | | | |
| ... иті ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | ... |Ералы.Е. "Құрымбай аңшының |72 ... |180 |
| ... ... | | | ... ... ... ... красив) |144 |Қаз-орыс |300 ... ... және т.б. Орыс ... |80 ... |150 |
| |5-ші ... арналған диктанттар мен | | | |
| ... ... | | | ... ... танымы" |96 ... |150 ... ... ... ... |128 ... |150 |
| ... құрал | | | ... ... ... |72 ... |140 |
| ... ... ... ... | | | ... ... ... |72 ... |140 |
| ... ... | | | ... ... ... ... |44 ... |120 |
| ... ... | | | ... ... және т.б. ... |52 ... |120 |
| ... ... | | | ... ... және ... |52 ... |120 |
| ... ... | | | ... ... пособие) |48 |орысша |120 ... ... ... ... |48 |қазақ |120 ... ... ... ... ... ... |150 ... ... ... ... |104 ... |150 ... ... |112 ... |150 |
| ... ... | | | ... ... ... |112 ... |150 |
| ... ... | | | ... ... ... ... |224 ... |220 |
| ... | | | ... ... ... |224 ... |220 |
| ... пособие) | | | ... ... ... жүзі ... |64 ... |140 |
| ... ... | | | ... ... ... |64 ... |140 |
| ... | | | ... ... язык. (Справочное |96 |Орысша |150 |
| ... | | | ... ... ... ... ... |56 ... |120 |
| ... | | | ... ... Казахский язык |36 ... |100 |
| ... ... | | | ... ... және нарық
"Кітап, егер ол нағыз кітап болса, өзінен өзі таралмайды. Нағыз
кітаптың ... ... ... оның мықтылығына көзінді
жеткізетіндей сөздер жазылғанына ... ... мұны ... алып,
оқып шығуға құштарлық сезімін оятатындай ештеңе болмайды. Нағыз кітап оның
бағасын түсінетін, құрметтей білетін ... ... ... ... 1942 жыл ... ... ... басында аталған кітаптар мен басылымдар
біздің сала еңбеккерлерінің-полиграфистер мен ... ел ... ... ... ... ... ... кезінде рухани азығынан
айырмай, сұранысына қажетті, талғамына сай, кәсібіне қолайлы әдебиеттермен
қамтамасыз ... ... мен ... ... пен ... ... талдырмай өмір ауанымен деңгейлес бола білуінің өзі іскерлік пен
ілкімділіктің үлгісі десе де ... шын ... ... ... еді? ... ... –экономикалық
жағдайлар ушыққан кезеңде баспагерлер мен полиграфистер қандай қиындықтарға
тап болды? Ол қандай әлеуметтік –саяси жағдайда қалыптасты? Оның ... ... ... ... сауалдардың туындай беруі таңсық та болмас. Өйткені оның
бәрін бастан кешуге тура ... ... ... ... ... алғаннан кейін
өте қиын жағдайға душар болды. Біріншіден, бір орталықтандырылған бұрынғы
жүйе өзі қамтамасыз ететін, өзі ... ... ... отыратын. Жүйе
қирап, байланыстар бет-бетімен үзілгеннен кейін тағдырдың кілті ... ... Кілт ... да ... жоқ, жай ... кілт ... қағаз қиыншылығы және полиграфия құрал-саймандары туындады.
Туындады деу шындығында жеңілдеу, Ресейден келетін қағаз бен ... күрт ... ... де сап тыйылды. Қағаз үшін аударылған
қаржылар банктен-банкке ауысуда ұзақ ... ... ... жатты. Ал
қағаз шығарушылар мен жөнелтушілер алдын ала ақша түспей ештеңе де бермей
бақты. Мұның ... ... ... ... кітап шығару мен
тарату тоқырай бастады. Қағаздың бағасы күн сайын дегенмен, ай ... ... те ... кітап аталымының азаюы, тираждың құлдырауы шапшаң өсті. Оны
айқын сезіну үшін мына ... ... көз ... мемлекеттік
баспалар 1989 жылы 1300 аталым кітапты 34,7 миллион данамен шығарған екен.
Осы меже жылдан-жылға төмендей-төмендей жыл ... 1,5 ... ... 60 ... ... ... Бұл шын ... жыл сайын бір баспадан
айырылу деген сөз еді [13].
Мұндай ... ... ... ... шығатын кезінің
болмауы, ақшаның құнсыздануы, халықтың ... ... ... ... өнім ... ... туындаған еді. Мұның бәрі
бірімен-бірі жалғаса келе шорт ... ... қиын ... ... байланысты баспалардың жұмыс ауқымы, тақырыптық жоспарлардың
өрісі тарылды. Олардың шығарған кітаптары ... ... және ... ... ... ... "Казкоопкітап" одағының,
республикалық "Союзпечать" одағының алған кітаптарының өтемін қайтаруы
кеміп кетті, айталық олардың баспагерлерге (1993 ... 1 ... ... ... сомға жетті. Кітап бұрынғыдай алсаң да, алмасаң да сенікі деп
таратылатын ағыл-тегіл өнім ... ... ... ол енді ... мен ... сай тауарларға айналды. Ауылдағы қалыптасқан жағдай
кітап саудасына қатты әсерін тигізді. ... ... ... ... ... ... ауылға жетуі де ... ... ... ... ... ... республикалық " Казкоопкітап " мекемесі тарай
бастады. Олар енді ... ... ... ... ... сай ... үнді
шайын, киім-кешек т.б. сатумен айналысып кетті.
Бұл қалыптасқан жағдайдан шығар жол бар ма еді? Мүлде жоқ
деуге ... ... ... ... бен ... ... ... бір комбинат пен зауыт жоқ. Барлығы Ресейде еді, ... ... ... ... ... өнімі, яғни қатырмасы
кітапқа ешбір ... Ал ... ... ... ... ... ... зауыттарын салу үшін, біріншіден, қаржы ... ... ... өте ... ... және ... бір мерзім де керек ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарымен
байланыс орнату үшін талай-талай түн қатқан, айлап жортқан сапарлардың бірі
жолын тауып, енді бірінің тауы ... ... ... қол жеткізген мемлекетіміздің қоржыны кітапқа
бөлінген ақшаны толықтай бере алмай, оған ... ... ... ... ... Бұл ... екінші жағы болды. Баспаларда бұрынғыдай
өтпейтін, құр бедел-атақпен бір кітабын қайта-қайта көп тиражбен шығару
үрдісі тиылды. ... ... ... ... іске ... ... тірлігінің
тоқтап қалмауы үшін, шығарылған кітаптардың бұрынғыдай өлі дүние ... ... үшін ... ... ... ... сұранысын зерделей
отырып, байқап-байқап шығаруға бейімделе бастады. Сол кездегі өте қажет
тақырыптарға жедеқабыл ... ... ... ... ... жайы да ... ... ұшырады. Қағаздың жоқтығы
жұмыс көлемінің түрін азайтып жіберді, ... ... ... ... ... ... артықтығы байқалды.
Осы бір қиын-қыстау кезде біз баспалардың жаңа нарықтық ... ... ерік ... Ол ... ... ... ... тақырыптық жоспарларды өтімді деген кіәтаптармен толықтыру;
- өз бетінше арзанға түсетін қағаз көздерін қарастыру;
- кітап сатуды біртіндеп өз қолына ала ... ... ... ... ... ... етіп ықшамдау;
- баспалар жанынан кітаптарды таратып сату, ... ... ... ... ісін ... алу;
- редакторлардың бірнеше міндетті атқаруына қол жеткізу т.б.
Бар ... ... ... біз ... баспаларды,
полиграфиялық кәсіпорындарды түгелдей тегіс сақтап қалуға тырыстық. Осы
орайда қазақ кітабының, ... ... ... ... ... алып ... мемлекттік бір көрегендік қадам болды. Ол ... ... 1992 ... 15 ... ... ... мен бүкіл жүйенің қызметкерлері ... 1992 ... 15 ... ... ... пен ... бұқаралық ақпарат құралдарының, мемлекеттік кітап шығару ... ... көшу ... қорғаудың шұғыл шаралары туралы ... дән риза ... ... ... біз ... баспа қызметі
үшін жеңілдіктер көзделуі туралы ұсыныс жасадық. Президенттің ілгері ... ... ... ... ... 26 ... ... №556 үкіметтік
қаулы бойынша мемлекеттік республикалық
Баспаларға 63,5 ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тапсырыс бойынша шығатын әдебиетке осындай дотация
берілуі, қосылған ... ... ... ... ... ... ... жүрген нарықтың екі есе кемітілуі жүйедегі қаражат – экономика
жөніндегі қарбаластықты біршама ... ... ... ... ... ... ... алынған поиграфия материалдары ... ... ... ... ... үшін ... тиіс ... әбден жеткен
борышты ғана өтеу мүмкін болды. Өйткені ... ... ... ... ... айларынан ғана бастап берілді. Мұның өзінде шикізат пен
полиграфия материалдарының Қазақстанда өндірілмейтін 15 мың ... ... ... ... ... әлгіндей өнім өндірушілерге мүлдем
кіріптар етті. Осынң барлығы егемен мемлекеттегі экономикалық- ақпараттық
және мәдени саясат пен ... ... ... ... ... ауқымында қағаз жасайтын және техника ... ... ... қатырманың, түптеу материалдарының,
бояулардың, дозаклдердің, ... ... ... ... және ... ... материалдарының үнемі
барынша тапшылығына әкеләп соғып, олардың бағалры ... есе ... ... ... есе, бояу -160 есе, ... ... -60 есе ... Жылуға,
электр қуаты мен суға төленетін төлем 40 еседен астам артты. Осының бәрінің
салдарынан 1990 жылы екі сом ... ... 1992 жылы енді 160 сом ... ал
бір кездегі он сомдық фотоальбом 1200 сом болып шыға келді[14].
Қағаздың тапшылығы мен кітап құнының қатты өсуі оның ... мен ... жаңа ... ... ... ... ... Айталық, кітап өнімі
екіжақты сипатқа ие. Мемлекеттік баспалар, бір ... ... ... ... ... ... ... жағынан келгенде, ол шаруашылық
есептегі мекеме. ... ... ... ... ... үшін ... ... қазына, сонымен қоса ол енді коммерциялық жолмен сатылатын тауарға
айналды. Саудалық мәні басым түсіп, ... ... ... тудырған
жеңіл мазмұнда жүрдек кітапшалардың жоспарлы дүниелердің қатарында басым
түскені бір жағынан ... ... ... ... ... ... ... міндеттерді орындай
алмайтыны анық еді. Сол ... ... ... бас ... ... ... –коммерцияның тауары болмауға
тиіс,өркениетті елдердің ... оған ... азық ... ... ... ой істі ... ... шақырды. Ал ол үшін кітап шыңындарын
көтерудің және аса ... ... ... ... ... ... ... шыға келді.
Міне, 1993 жылы біздің ... ... ... ... ... осы мәселеге арналды. Мұндай шараларсыз көп ұзамай
республиканың бұл түрімен ғылыми-техникалық әдебиеттерсіз, сөздіктер ... төл ... ... ... ... бен ... қажетті оқулықтарсыз, көмекші құралдарсыз қалатыны анықтығы алға
тартылды.
Мұның өзі бәрімізден ізденісті, ... ... ... саяр барды ұқсата білушілікті талп ... Оның ... ... ... ие ... тақырыптық жоспары белгіленді.
Мемлекеттік қаржымен қамтамасыз етілетін мұндай әдебиеттер түзілімі мынадай
салалар бойынша сарапталды:
-оқулықтар,балалар мен жастар әдебиеті, ... ... ... ... ... ... ... ғылыми
және өндірістік-техникалық әдебиеттер, заң актілері, құқықтық басылымдар.
Кейінірек ... ... ... саясаттану, философия,
экология, мәдениеттану тақырыбындағы әдебиеттер ... ... ... ... кітап шығару ісіміздегі ұлттық бағдарламаның негізіне айналды.
Ал мұны ... ... 6 ... ... ... айта кеткен да жөн. Ол коммисиялардың құрамында белгілі
ғалымдар, ... ... ... ... ... ... ... бар.
Алайда күннен-күнге белең ала түскен нарықтың қатал ... ... кең ... ... ... ... ... жылдардағы дағдарыстан кейін қалыбына келе бастаған кітап ... ... ... ... ... ... ... өзі жаңа жағдайға
бейімделе бастаудың белгісі еді. Бірақ жылдан –жылға көлемі мен ... ... ... кеми түсу ... ... жоқ. ... ізденіс алып шықты десекте болады.
Оның айқын көрінісі ретінді ... бір ... ... ... ... ... барлығы 588 атылым кітапты 20,5 ... ... Бұл жылы ... талай-талай құнды да қажетті
басылымдарды түгендеп жатпай-ақ қоялық. Ал келер -1994 жылы ... ... Бұл жылы ... 12 ... ... 675 ... ... 14,1 миллион таралыммен жарық көрді. Әрине, ... ... ... енді ... көшу басым сипат алды. Дегенмен осы бір
салыстырмалы сандардан қаншама тақырып, қаншама салалық ... ... ... ... жол ... ... қиын ... Оған
авторлардың, шығармашылық ұжымдардың, полиграфистердің табандылықпен талмай
төккен терлерін, қажыр-қайратын да естен шығармағанымыз ... ... ... ... жоқ. ... ... орай түрі де көбейе, күрделене түсті. Оған 1995жыл қаракеті куә
бола алады. Жағдайдың қиындығы сонда, ... ... ... ... мен ... ... дер ... шығару жүтелінген
баспалар қаржылық жағынан қамтамасыз етілмеді. Жылдық бюджеттік қаржы ... ... аты ... заты ... ... ... ... 255,7
миллион теңгенің басым бөлігі оқулықтарға жұмсалады да, ал әлеуметтік
маңызы бар ... ... 9 ... ... ... ... тым кешігіп берілді. Мұның өзі ... ... ... қалу ... ... азайтуларына мәжбүр етті.
Осындай күрделі жағдайда баспагерлер жоспарланған дүниелердің
көбін ... ... ... ... ... ... сақтап қалуға жірдемдесті, яғни бұл жылы ... ... ... аталым болып,13,4 миллион данаға қол жетті [15].
Дегенмен бүл ... ... бір ... осы ... ... ... ... құн салығының енгізілуі еді. Мұның аяғы
кітаптардың қымбаттауыны әкеп ... өмір сүру ... ... ... ... тесік қалтасы қымбат кітап ... ... ... өмір сүре ... ... интеллигенция, оқушылар, студенттер,
педагогтар, зейнеткерлер, ауыл оқырмандары қатты зардап ... ... да ... ... ... ... алмады. Ал, ілдалап
отырған кітапханалар кітап алу, кітап қорын көбейту ... ... ... ... мекемелері бұрын өндіріс саласына жатқызылып келсе,
енді ол сауда орындары категориасына жатқылды. ... өзі ... ... сайын өсуіне «мұрындылық» болды.
Біз осы орайда көршілерімізге де қарамадық. Үкімет Ресейге кітап
шығару мен кітап ... ісі ... құн ... мүлде алып тастамағанның
өзінде, әлемдегі өркениетті елдердегідей оның ... ... ... ... еді. ... бұл ... қаншама рет қайта ... ... ... созылды.
Осымен қысқарту бастады. Бұдан жеті жыл бұрының салдарынан кітап
тарату ... ... ... ... ... жеті жыл бұрын
500мемлекеттік кітап дүкендері, ауылдық ... 200 ... ... ... ... ... ... орнында жекешелендірілген 43 кітапдүкені
ғана жұмыс істейді. Мұндай жадайда көп тираждар туралы, ... ... ... сөз ... ... ... байланыстардың үзілуі, өндіріс ырғаының бұзылуы,
қаржыны жұмсауда, тауарларды сатуда ... ... ... көбеюі, бағаның үздіксіз өсуі, ақшаның құнсыздануы, ... ... ... ... оның ... ... ... сол кездегі жалпыға ортақ көріністері еді. Өзіңе ғана сеніп, өз
күніңді өзің көру принципі негізінен масылдықтан, ... ... ... деген бұрынғы ескі психологиядан арылудың уақыты жеткенін
көрсетті.
Қысқасы нарыққа ... ... ... анық ... Істі
тек осы жағдайға орайластыра білгеннің ғана көздеген мақсатына, алға қойған
міндеттердің үдесінен шығатынына көз жетті.
Кітап шығару ісіндегі икемділік пен ... ... келе ... Жоғарыда аталған кезең-кезеңдік кедергілер мен қиындықтар ... ... ... ... жаңа ... көзқарасын
қалыптастырды. Нәтижесінде жылдан-жылға баспаларымыз қай ... ... ... ... ... заңдылықтарына ақырындап болса да ден ... ... мен ... сайып келгенде елеулі табыстарға қол
жеткізді. Мұның айқын айғағы -1996 жылдың көрсеткіштері ... жыл ... ... мен ... ... ... мен мектеп оқушылары шығарудағы ілкімділігіміздің арқасында оң
өзгерістерге толы болды. ... ... ... қиыншылықтарның бел
ортасында еңбек ете отырып, мерейтойлық әдебиеттер мен мектеп оқулықтары
және ... ... бар ... ... ... ... арқсында мемлекеттік 13 баспаның шығарған кітап өнімдері бұл жылы
20,5 миллион болды. Оның ішінде мемлекеттік тілде ... ... ... ... жағынан -51%, көлемі жағынан -54,2%, таралымы жағынан
-66% , баспа табақ – бет таңба жағынан -70% ... ... әрі ... ... мынадай: оқулықтар мен оқу-әдістемелік әдебиеттер-250 аталым, көркем
әдебиет -119, балалар кітабы -57 , ... мен ... ... өндіріс және экономика тақырыбындағы әдебиеттер – 61,
саяси ... ... ... ... ... -27, ... ... ғылымдарға арналған әдебиеттер -39 аталымды құрады [16].
Ал, дер ... ... ... ... оқулықтарын
шығару жоспары орындалып қойған жоқ, 1995 жылдың қарыз таралымы дайындалып,
сонымен қоса 1997-98 оқу жылының 40 ... ... ... ... өнім ... екі есеге арттырды. Сондай-ақ "Ана тілі", ... ... ... ... ... ... эниклодепиясы"
баспалардың да жылдық көрсеткіштері өсті.
Ендігі бір арнайы тоқтала кететін жай –тәуелсіздік алғаннан кейінгі
рухани өрлеуімізге белсене араласып, барынша ... ... ... ... ... республикалық баспалардың ішкі құрылымдық өзгерістермен
қатар ... ... да ... ... ... ... туындады.
Сондықтан өмірімізге қат, оқырманымыз зәру болып отырған әдебиеттердің жаңа
толқыны жете ғабыл ... ... оны ... ... ... ыңғайын
табудың қисыны да қолайлы қамы жасалды. Мемлекеттік емес баспалар да пайда
болды. Ол ... ... ... отаулары болып "Білім", "Жеті жарғы",
"Атамұра", "Ана тілі", "Ақыл кітабы","Қаржы -қаражат" баспаларының ... ... ... әрбір нақты басылым бойынша жұмыс ... ... оны ... ... ... күні бұрын негізге алып, ал ... ... ... мен ... ... қолдайды есепке алу жұмыс
істеу керек екені анық ... ... ... ... ... көлем 55
есептік баспа табақ "макроэкономика" деп ... ... ... ... мың дана ... ... көп шығынға түсетіні күні бұрын-ақ белгілі еді.
Алайда егер мүдделі ұйымдарды іздестірсе, сапалық ... жаңа ... ... ... ... жақтардың күш-жігерін ұтымды ... де ... ... ... ... зор ұйымдастырушылық
жұмыстың нәтижесінде "Білім" баспасы, Қазақ мемлекеттік басқару акдемиясы
және "Шеврон-Инк" ... ... үш ... ... жасалып, бұл
компания болашақ кітап таралымының бір бөлігін алу үшін ЖОО-на үш ... ... ... ... Және ... өзі кездейсоқ емес, өйткені баспаның
практикасында бұл демеушілердің, соның ішінде шетелдік ... ... ... ... емес ... қаражат әрі қысқа мерзім ішінде орнына жұмсау да маңызды
шаруа болатын. Қаражат қағаз ... ... ... күн ілгері өтеуге
жұмсалды.осының арқасында баспа ана ... өте ... да ... ... ... ... ... Бұл арада біздің Ұтысымыз неде?
Біріншіден, дотациялық қаражатты үнемдедік. Екіншіден, қазіргі жағдайда ... ...... болашақ таралымын өткізудің ауыр проблемасы
шешілді. Үшіншіден, республикалық "Кітап" ... ... ... ... үшін ... ... ... келгенде, нағыз өркениеттілік зор игілікке жеткен ... ... ... сол ... рухани қазынасы –ұлттық кітаптың
құндылығымен өлшенуге тиіс.кітаптың ... ... ... және жалпыұлттық
міндет. Бүгінде біз осы міндетті шешкендей болдық. өз кітаптарымызды ұлттық
деңгейде жасадық. Дегенмен, ол кітаптарымыздың біразы ... ... ... ... ... ... ... үрей тудыра
келген сыпсың сөз мезгіл ауыса бере үйреншікті ... ... ... ғой. Қазір бұл тараптағы гөй-гөй тек авторлардың ғана емес,
баспагерлер мен ... де ... ... ... ... ... статистикалық деректер де жыл сайын ... ... ... ... ... ... мен ... саны да кеміп
келе жатқанын көлденең тартады. Дерек-мәліметтердің айтқанын ... ... және ... арасындағы түрлі түйткілді мәселе ... ғой. ... ... мен ... ... ... ... ұғым
көпшілік үшін медиабизнестің бір түрі ғана болып бара жататыны белгілі ғой.
Ал оқырман мен ... аға ... жас ... ... ... ... тиек етеді. Бұл мәселелерге өз қаражатына
жинаған баспадан ... ... оны ... ... бастан кешіретін
қилы оқиғаларды қосыңыз. Бұл жағдаяттар алыс жақын шетелде қалай ... ... ... баспа ісі және 800-ден астам баспахана жұмыс
жасайды, олардың 1%-ы –мемлекеттік, 44%-ы ... 22%-ы ... ... тиесілі және 27%баспа өнімдерін өндіретін -басқа ұйымдар.
Қазіргі ... ... ... он ... ... ... сату ұйымдары қызмет
етеді. Қазақстанда таратылатын басылымдардың көбі отандық ... және ... ... ... ... сай. ... ... шығарудың айтарлықтай үлесі баспалар ... ... бөлу ... ... ... 2004 жылы ... ... және шығару үшін мемлекеттік бюджеттен -323,222 млн тенге, 2005
жылы -339,383 млн ... 2006 жылы -354,655 млн ... 2007 жылы -262,9 ... 2008 жылы -352,7 млн ... жылы -236,8 млн ... ... ... әлеуметтік маңызды түрлерін басып шығару және әзірлеу
» республикалық бюджет бағдарламасы шеңберінде 6 мың ... 74 мың ... ... ... ... ... таратылды: балаларға
арналған, тарих, сөздік-анықтама, әдебиет, қазіргі қазақ қарасөзі, қазіргі
қазақ поэзиясы, құжатты- көркем, ... заң, ... ... ... жіне т.б ... басып шығару ісінің басыңқы бағыты түрлі түсті ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның
атақты тұлғаларының ғұмырнамаларын және қазақстандық көпұлтты мәдениетті,
ұлттық және әлемдік мәдени ... ... ... және ... ... ... ... жылдары отандық баспа орындары кітап нарығының тәжірбиелік
қажеттіліктерін есепке ала отырып тақырыптық жоспарларын жасап ... ... ... әр ... ... ... ... Қазақстандық баспа орындарының мүддесіне бүгінгі кезде ... ... ... ... жатқан маңызды трансформациялар, кітап
шығаратын бірлестіктегі терең және өсіңкілік өзгерістер әсер етеді.
Еліміздің саясаттық, ... ... ... ... кітап ісінде жинлған тәжірбиенің мәні сын көзімен түсіну, кітап
шығару мен ... ... ... сай ... мен ... ... ... Басылып шығарылған кітаптардың ... ... ... ... ... болады: мемлекеттік тілде ғарыштық зерттеулер,
жоғары ... ... ... ... ... қатыстылық теориясы, алып сандар теориясы, үйлесім теориясы
бойынша басылымдар өте аз шығарылады.
Өкінішке ... осы ... ... көп ... ... бойынша ірі,
күрделі еңбектер қазақ тіліне аударылып ... ... ... ... математика, физика, химия, биология және т.б. жатады.
Бірінші кезектегі маңызды мәселелер: кітап саласы болашағын ... ... ... кітап шығару ісінің концепциясын өңдеу.
Соңғы жылдары баспа орындары әртүрлі ... ... ... ... ... діни әдебиеттерді көп шығарып жатыр.
Объективтік ақпарат нарығының қанағаттанғаны мен оқырман сұранысының
дәрежесін теңеруге мүмкіндік берер ... ... – бұл ... және жалпыұлттық міндет. Бүгінде біз осы
міндетті шешкендей болдық. өз кітаптарымызды ұлттық ... ... ол ... ... көптеген кемістіктер мен сындарлы
пікірлерді ... ... ... ... кездестіреміз. Мысалы, мектеп оқулықтары бала логикасына
лайықты емес деген ойларды ... жиі ... жүр. ... ... ... тілдің ауыр соғатыны белгілі. Тұжырымдары да тым күрделі.
Қазіргі қазақ баспаларының жағдайы қандай ... ... ... ... ... таба ... Шамасы жеткен әркім жеке басына баспа ашып
алған, ал, ондағы мамандардың ... ... ... бар. ... ... өте ... Бұрынғыдай қаламақы алмаса да, қазіргі
қазақ ақын-жазушыларының баспаларға өкпесі жоқ. ... кем ... ... ... Кітаптың таралымына келер болсақ, дүкендерге
түспейді, ауылдарға жетпейді, бағасы да ... ... ... ... келеді. Бізде кітапқа қосылатын қосымша құн салығы бар, ал, ол
Ресейде Ельциннің кезінде алынып ... ... ... ... аз.
Республикада Қанат Қайымның басшылығымен жалғыз ғана газет – ... ... ... Оның өзі ... аз. ... ... ... қолға алу керек.
Осы арада мына жайтқа назар аударалық: «...Жетекші фактор – ... өзі, ... ... ... табандылығы, білім-білігі
екені» айрықша атап өтілген Жолдау жолдарының астарында ... мән ... ... ... ... ол өз ... күш-қуатына, интеллектуальдық
потенциалына арқа сүйейді. Ал, әрбір азаматтың өз ... адал да ... ... үшін оған ... рухани байлық пен кемелділік керек.
Тәуелсіздігіміздің тұңырын бекіте түсетін ұзақ мерзімді басылымдардың
жүзеге асуына, қоғамның ... ... ... ... ... мұратымызға жетуімізге ықпал жасайтын, тіпті тікелей қызмет
ететін әдебиеттерді көптеп, дер кезінде шығару – ... ... ... ... ... ... ... негізгі
ерекшелігінің бірі ғылымдардың жіктелуі мен дамуының қарқындарын, ғылыми
жетістікті енгізу ғана ... ... ... ... ... ... Баспа ісі Қазақстан ғылымдарының ролінің артуымен тығыз байланыста
өсіп дамыды.
«Осы күнгі біздің көп ... ең ...... », - ... ... ғыоыми еңбектері мен мақалалары арқылы адамдар ... ... ... туралы есеп береді, ғылыми жетістіктерін паш
етеді.
Бітіру жұмысымды қорытындылай келе айта ... ... ... ... ... ... дағдарыстан өтіп, кітап ісінде баспа орындарының
арасындағы бәсекелес күресте өте маңызды ... ... ... ... болды. Бүгінде кітап сауда дүкендерін ашқан кәсіпкерлер
өкінбеуде, өйткені кітап сату орталықтарын ашу ... табу көзі ... ... да ... ... ... аз таралыммен болса да ... ... ... ... ... еліміздегі кітап дүкендеріне
таратылады. ... сату ... ... ... ... ... жүйелер жұмыс жасайды.
Кітап тарихы – ғасырлар қойнауынан ... ... ... өткеннің сабағы, алдағының ... ... ... кітап
тарихы, даму үрдістері, ... ... ... ... ... түрде зерттелді.
Сілтемелер тізімі:
1. Сейдуманов.Ж.Т.Қазақстан Республикасының тәуелсіздік жылдарындағы
баспасөзі.1991-2008.-Алматы:ISBNАгенттігі:-2010ж.174-181б.
2. Әбдиева.Р. ... ісі: ... мен ... ... ttp//www.newsland.ru
4. Сейдуманов.Ж.Т.Қазақстан Республикасының тәуелсіздік жылдарындағы
баспасөзі.1991-2008.-Алматы:ISBNАгенттігі:-2010ж.192-195б.
5. ... ... ... ... ... басу ... ақшамы.-2002,-17 қаңтар.3б.
6. . Lib.kazsu.kz/Books/Bk 023/
7. Смағұлова.Қ. Баспа дамуы қалай? // Алматы ... -21 ... ... ... ... және ... баспаларындағы бәсекеге
қабілетті баспа менеджментін қалыптастыру тәжірбиесі// ҚазГУ хабаршысы.
Журналистика сериясы-2008.-№1.-22б.
9. Қазақстан баспагерлері мен ... ... ... 2005ж. ... Қазақстан баспагерлері мен полиграфисттері. Анықтамалық. Алматы,"Білім"
баспасы. ... ... ... мен полиграфисттері. Анықтамалық. Алматы,"Білім"
баспасы. 2005ж.336-339б.
12. Сәрсенбай.А. Кітап: тәуелсіздік пен демократия тұғыры. Алматы, 2008 ж.
111б.
13. ... ... ... ... 2010ж.85-86б.
14. Сәрсенбай.А. Кітап: тәуелсіздік пен демократия тұғыры. Алматы, 2008 ж.
120-125б.
15. www.kazakhstanlive.ru
16. Құлмаханова.Г. Санат, ... және ... ... ... ... ... қалыптастыру тәжірбиесі// ҚазГУ хабаршысы.
Журналистика сериясы-2008.-№1.24-26б.
17. Сәрсенбай.А. Кітап: тәуелсіздік пен демократия тұғыры. Алматы, 2008 ... ... ... ... ... 2010ж.201-205б.
19. Дағдарыстан жаңару мен дамуға. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Әбдиева.Р. Баспа ісі: Тарихы мен бүгіні//Саясат.-2004.-№12.-
библиография.3 атау
2. Құлмаханова.Г. Санат, Атамұра және ... ... ... баспа менеджментін қалыптастыру тәжірбиесі// ҚазГУ хабаршысы.
Журналистика сериясы-2008.-№1.
3. Қапалбекұлы.Қ. Алыптар дәуірі. Республикадағы кітап басу ... ... ... ... ... ... қалай? // Алматы ақшамы.-2003, -21 қаңтар,
№8.
5. Қазақстан баспагерлері мен ... ... ... ... ... ... мен ... Қазақстан Республикасының Президенті
Н.Ә.Назарбаевтың халыққа жолдауы// Айқын.-2009,-7наурыз
7. Сейдуманов.Ж.Т.Қазақстан Республикасының тәуелсіздік жылдарындағы
баспасөзі.1991-2008.-Алматы:ISBNАгенттігі 2010ж.
8. Сәрсенбай.А. Кітап: тәуелсіздік пен ... ... ... ... ... ... Lib.kazsu.kz/Books/Bk 023/

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кітап саудасындағы баға саясаты42 бет
Баспа бизнесін жоспарлау ерекшеліктері51 бет
Ежелгі Үнді және Қытай философиясы туралы6 бет
Исламның әлемге таралуы5 бет
Кiтап iсiндегi жарнаманың рөлi45 бет
Нарықтық экономикадағы ғылыми техникалық прогресс3 бет
Радиожиілікті сәйкестендіру технологиясы. биометрикалық сәйкестендіру технологиясы. сызықтық және екі өлшемдік штрихты кодтар8 бет
Тараз – ежелгi ислам мәдениетi орталығы17 бет
Қабдеш Жұмаділов6 бет
Қазақ, ағылшын және орыс тілдеріндегі жаргон сөздер4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь