Транспозонды мутагенез

Бактерияларда транспозицияның ашылуы
Транспозондардың полярлық эффектісі
Инсерциондық тізбектер
Транспозиция
Транспозиции подвижных генетических элементов
Осы уақытқа дейін про- және эукариоттардың геномы тұрақты және оларды құрайтын тізбектер жай жүретін эволюциялық өзгерістерге тәуелді деп саналды. Генетикалық карта белгілі гендердің орналасу ретін көрсетеді деп санау бізге үйреншікті, яғни идентификацияланбаған тізбектер де өз орнын геномды тұрақты сақтайды. Генетикалық ұйымдасудың тұрақтылығын дивергенцияға ұшырыған екі түрдің өкілдеріндегі, мысалы адам мен маймылдағы, туыс тізбектер көрсетеді. Про- және эукариоттардың генерациясы кезіндегі айырмашылық олардың әртүрлі жылдамдықпен эволюцияға ұшырайтынын дәлелдейді, бірақ прокариоттарда да геном ұйымдасуы салыстырмалы жай өзгереді. Гендер эволюциясы жаңа тізбектердің пайда болуы және бар тізбектердің орын ауыстыруы нәтижесінде жүреді. Жаңа тізбектер векторлар көмегімен енгізілуі немесе бар гендердің мутацияға ұшырауынан пайда болуы мүмкін. Жаңа тізбектер генетикалық материалдың қайта құрылуы нәтижесінде де пайда болуы мүмкін. Мұндай қайта құрылулар жаңа реттеу шарттарын туғызу арқылы гендердің функциясын өзгертуі мүмкін.
«Дәстүрлі» геном эволюциясы белгілі механимздермен байланысты. Прокариоттарда генетикалық алмасуға хромосомадан тыс элементтер жауапты. Плазмидалар бактериялар конъюгациясына қатысса, фагтар инфекциялық процесті жүргізеді. Прокариоттық және эукариоттық геномдардың өзгеруі үшін потенциалды мүмкіндік белгілі бір тізбектердің бір сайтан екінші сайтқа ауысу қабілеттілігімен қамтамасыз етіледі. Бұл тізбектер транспозондалатын элементтер немесе транспозондар деп аталады. Прокариоттар ДНҚ-да осі тәрізді көптеген элементтер табылған. Бактериалдық транспозициялар элемент дупликациясынан тұрады: бір көшірме бастапқы донорлық сайтта сақталады, ал басқасы жаңа рецпиент сатта немесе нысана-сайтта пайда болады. Транспозиция донорлық және реципиенттік сайттардағы тізбектер арасындағы әлде бір туыстыққа негізделмеген, және осы оны ДНҚ қайта құрылуларына қатысатын басқа механизмдерден ерекшелендіреді. Әрбір транспозонда өзінің транспозициясына қажетті гендер болады, бірақ транспозон орналасқан геномның функциялары да қажет (иенің ДНҚ-полимеразасы, ДНҚ-гиразасы).
Жылжуға қабілетті транспозондалатын тізбектердің геномдағы салдары қандай? Организм үшін транспозондар тудыратын мүмкін артықшылықтар олардың тікелей немесе жанама жолмен қайта құрылуларды индуцирлеу қабілеттілігімен байланысты. Транспозиция құбылысы өздігінен делецияларды, инверсияларды тудыруы мүмкін немесе иенің тізбектерін хромосомадағы жаңа орныға көшіруі мүмкін. Транспозондар клеткалық жүйелерде жартылай гомология облыстарын тудыруы мүмкін, себебі олардың көшірмелері әртүрлі жерлерде (тіпті әртүрлі хромосомаларда) реципрокты рекомбинация мүмкіндігін қамтамасыз етеді.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
РЕФЕРАТ
Транспозонды мутагенез
Орындаған: Берсагурова А.
Тексерген: проф. Заядан ... ... ... ... про- және ... геномы тұрақты және оларды
құрайтын тізбектер жай жүретін эволюциялық өзгерістерге тәуелді ... ... ... ... гендердің орналасу ретін көрсетеді деп
санау бізге ... яғни ... ... де өз ... ... ... Генетикалық ұйымдасудың тұрақтылығын
дивергенцияға ... екі ... ... мысалы адам ... туыс ... ... Про- және эукариоттардың генерациясы
кезіндегі айырмашылық олардың әртүрлі жылдамдықпен эволюцияға ұшырайтынын
дәлелдейді, бірақ прокариоттарда да ... ... ... ... Гендер эволюциясы жаңа тізбектердің пайда ... және ... орын ... нәтижесінде жүреді. Жаңа тізбектер векторлар
көмегімен енгізілуі ... бар ... ... ... ... ... Жаңа ... генетикалық материалдың қайта құрылуы нәтижесінде де
пайда болуы мүмкін. Мұндай қайта құрылулар жаңа реттеу ... ... ... ... ... ... геном эволюциясы белгілі механимздермен байланысты.
Прокариоттарда генетикалық алмасуға хромосомадан тыс ... ... ... ... ... фагтар инфекциялық процесті
жүргізеді. Прокариоттық және ... ... ... ... ... ... бір ... бір сайтан екінші сайтқа
ауысу қабілеттілігімен қамтамасыз етіледі. Бұл тізбектер ... ... ... деп ... Прокариоттар ДНҚ-да осі
тәрізді көптеген элементтер табылған. Бактериалдық транспозициялар ... ... бір ... ... ... ... ... ал
басқасы жаңа рецпиент сатта немесе нысана-сайтта пайда болады. Транспозиция
донорлық және ... ... ... арасындағы әлде бір
туыстыққа негізделмеген, және осы оны ДНҚ қайта құрылуларына ... ... ... Әрбір транспозонда өзінің
транспозициясына қажетті гендер болады, ... ... ... функциялары да қажет (иенің ДНҚ-полимеразасы, ДНҚ-гиразасы).
Жылжуға қабілетті транспозондалатын тізбектердің геномдағы салдары
қандай? Организм үшін ... ... ... артықшылықтар олардың
тікелей немесе жанама жолмен қайта құрылуларды индуцирлеу қабілеттілігімен
байланысты. Транспозиция құбылысы ... ... ... мүмкін немесе иенің тізбектерін хромосомадағы жаңа орныға көшіруі
мүмкін. Транспозондар клеткалық жүйелерде жартылай гомология ... ... ... ... ... ... жерлерде (тіпті әртүрлі
хромосомаларда) реципрокты рекомбинация мүмкіндігін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Транспозондардың табиғи селекция үшін маңызы әлі белгісіз екенін атап
өткен жөн. Транспозондалатын элементтер клеткаға ... да, зиян да ... олар тек ... ... ... ... ... ДНҚ» деген
болжамдар да бар. Бұл концепцияға сай ... ... ие мен ... ... ... ... Сонымен қатар
транспозонжардың таралуы шектелген болуы мүмкін, егер ... ... ... үшін жүк болса. Селективтік ерекшеліктерді қамтамасыз ететін
кез келген ... ... ... генетикалық қайта құрылулар,
активті транспозоны бар геномның тіршілігін сақтап қалуын шарттайды.
Транспозондар ұйымдасуы күрделі: ... ... ... ... гендер орналасқан. Антибиотиктерге, ауыр металдарға және ... ... ... ... бар ... белгілі.
Бактерияларда транспозицияның ашылуы
Транспозондалатын элементтер бактериалдық опреондар шегінде жаңа
материалдардың инсерцияларды табылған кезде ашылды. ... ... ... ... және оның ... ... трансляциясын тоқтатады.
Сонымен қатар олар полярлық эффектіні көрсете алады, бұл эффект мәнісі
солардан кейін жүретін ... ... ... дәрежесін төмендету.
Көптеген транспозондардың өзін көрсетуі транспозицияның ... ... ... бар ... ... жоқ ... клеткаға енгізілді. Транспозонды қабылдаған реципиентті молекулалар
таңда алынады. Сонан соң донор мен реципиенттің плазмидалы ДНҚ ... ... ... ... ... ДНҚ шын мәнінде транспозон
вставкасын қабылдағанын, ал ... ДНҚ оның ... ... ... ... ... сайтта транспозонның
қосымша көшірмесінің пайда болуымен байланысты.
Транспозиция жиілігі 105-107 ... ... ... ... есе ... оның жиілігі 106-1010 бір ұрпаққа.
Транспозондардың бірнеше типтері бар, ... ... бір ... ... үші ... ... әрқайсысы транспозицияға қажетті белоктарды
кодтайтын автономды бірлік. Реакция транспозондалатын элементтердің ұштарын
танудан тұрады. Ең ... ... ... ... ... кодтайды (оларды «эгоисттік» ДНҚ деп ... ... ... ... ... ... болады.
Транспозондардың полярлық эффектісі
Енгізілген тізбек оперонның полицистрондық мРНҚ-ның бөлігіне айналады.
Нәтижесінде ол транскрипцияғы ... ... ... ... мүмкін.
Кейбір жағдайларда полярлықтың көрінуі транскрипцияның rho-тәуелді
терминациясымен түсіндіріледі: rho-штаммдарда полярлылық ... ... ... ... ... ... терминациясы
нәтижесінде пайда болады. Себебі транспозондардың өз ... ... ... бар, бұл ... оперондағы құбылыстарға әсер ете
алады.
Инсерциондық тізбектер
Транспозондардың бірінші бөлініп алынған тобы ... ... ... ... ... – бұл жай ... Инсерциондық
тізбектің әр типі IS префиксімен белгіленеді, әрі ... осы ... ... ... ... ... ... мен плазмидалардың
нормалық компоненттері болып табылады. Мысалы, Е. coli стандартты ... ... ... және ... бес көшірмесі болады.
IS-элементтер транспозондардың жай классының өкілдері; ... ... тек ... ... байланысты. IS-
элементтер тек олардың клетка ішінде көшірілуіне қажетті информацияға ие,
анықтайтын ... ... ... ... IS-элементтердің
әрқайсысы тек оған ғана тән тізбекке ие болса да, ұйымдасы формасы оларда
бәріне ... ... ... ... ... ... бар. Әдетте
олардың ұзындығы 15-тен 25 жұп ... ... ... ... ... өте ... ... идентичны емес.
IS-элементтің транспозициясы кезінде иенің ДНҚ тізбегі ену ... ... ... ... өте ... тік ... Нысана-сайтта осы қайталанулардың тек бір тізбегі болады.
Миграцияланатын элементтердің ... ... ... ... ... Оның ... ... бір плазмидалар немесе фагтар
орныдауы мүмкін. Бактериалдық хромосомаға миграцияланатын ... ... әсер ... ... ... ... ... ДНҚ фрагментінің қосылуы жүреді.
Транспозиция
Транспозиция екі реакциядан тұрады. ... ... ... ... жанындағы хромосомдық тізбектердің
репликасыясынсыз. Басқасы ... ... ... ... ... ... етеді. Бұл сайтқа транспозон енеді. Осы процестегі ... ... де ... ... бос ... күйінде тіршілік етпейді;
транспозицияның барлық құбылыстары транспозон орналасқан ДНҚ ... ... ... нысана ДНҚ-да басбалдақты үзілістің пайда болуы;
2. түзіліп жатқан біртізбекті ұштармен транспозонның қосылуы;
3. брешетердің толтырылуы.
Баспалдақты ұштардың пайда болуы және әрі қарай ... ену ... ... қайталануларының болуын түсіндіреді.
.
Транспозиции подвижных генетических элементов.
У многих бактерий обнаружены нехромосомные генетические элементы: плазмиды,
умеренные фаги и мигрирующие элементы (транспозоны и ... ... ... ... ... в ... состоянии.
Транспозоны и IS-элементы входят, как правило, в состав хромосом, но
способны переходить из хромосомы в плазмиду, поэтому также могут ... к ... ... ... От ... insertion sequences — вставные последовательности.
Изучение нехромосомных генетических элементов обнаружило, что общий объем
ДНК, входящий в их ... ... ... ... ... ... Таким
образом, у прокариот большой объем генетической информации оказывается
рассредоточенным в нехромосомных элементах. Это заставляет по-новому
подходить к вопросу об организации генетической информации в ... В ... ... ... ... ... для существования конкретного вида бактерий в определенном
диапазоне условий внешней среды: при наличии используемых источников
углерода, азота, доступности или отсутствии молекулярного кислорода и т. ... ... ... ... в ... ... ее необязательность для жизнедеятельности бактерий, т.
е. в ее отсутствие бактериальная клетка жизнеспособна, но, как видно из
дальнейшего материала, важная роль ... ... ... в том, что они ... ... ... ... обеспечивают обмен генетическим материалом на большие
расстояния по горизонтали и ... ... роль в ... ... элементы, представленные транспозонами и IS-элементами, —
это линейные молекулы двухнитевой ДНК, ... ... ... от 200 ... пар ... ... особенность мигрирующих элементов — их
неспособность к автономной репликации. Мигрирующие элементы могут
встраиваться в разные участки бактериальной хромосомы или мигрировать с
бактериальной хромосомы на ... их ... ... ... тех же механизмов, что и у соответствующей ... ... ... ... ... мигрирующих элементов колеблется
от 10-4 до 10-7. IS-элементы содержат информацию, необходимую только для их
переноса внутри клетки, никаких ... ... в них не ... ... ... ... в них ... некоторые гены, не
имеющие отношения к процессу транспозиции. Известны транспозоны, содержащие
гены устойчивости к антибиотикам, ионам ... ... и ... ... ... ... между клетками нужен переносчик,
которым могут быть определенные плазмиды или ... ... ... в ... ... оказывает мутагенное действие, так как
при этом происходит включение фрагмента ДНК, приводящее к изменению порядка
расположения нуклеотидов в ... и, как ... ... нарушению
процесса транскрипции.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жасанды мутагенез4 бет
Мутагенездің жалпы ерекшеліктері, қолданылатын атаулары12 бет
Балдырлар. Зерттеу әдістері мен зерттеу зерзаттары20 бет
Биосфера мен биота эволюцияларының механизмдері, факторлары мен триггерлері24 бет
Жасыл микробалдыр CHLAMYDOMONAS REINHARDTII-дің пигментті мутанттық штаммдарын алу2 бет
Кадмий. кадмийдің экологиялық аспекттілері. өсімдіктерге әсері26 бет
Казахстанская 3 сортынынан алынған мутантты линияларға цитогенетикалық талдау35 бет
Ластанған су экожүйелерін бақылауға арналған микробалдырлардың тест-штамдарын алу44 бет
Мутагендік факторлардың тірі организмдерге әсері45 бет
Селекция туралы жалпы түсінік14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь