Тұтас педагоикалық процестегі оқыту

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
I тарау. Тұтас педагоикалық процестегі оқыту
1.1. Оқытудың мәні, мақсаты,міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Оқыту заңдылықтары, ұстанымдары, әдіснамалық негіздері ... ... ... ... ... .7
1.3. Оқытудың психологиялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
1.4. Дидактика оқыту мен білім берудің теориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
II тарау. Қазіргі дидактикадағы оқыту мәселелері
2.1. Дидактиканың маңызды мәселесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
2.2. Оқыту үрдісінің кейбір мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасының білім беру саласында дидактикалық оқыту мәселелері туындап отыр және өз шеішімдерін тауып жатыр.
Дидактиканың бір маңызды мәселесі – инновациялық мәнде оқытудың жолдарын сұрыптап алу. Оқушылардың ойлау қабілетін дамыту бүгінгі таңда қоғамның сұранымына айналған үрдіс десек, мұндай міндеттерді жүзеге асыру барысында еліміздің әлеуметтік-экономикалық жағдайларын шешуге мүмкіндік туары сөзсіз. Оқытудың мазмұны модернизация ұстанымдарына негізделіп, меңгерген білімдерін өмір сүру барысында тереңдету іс-әрекетіне бағыттау – бүгінгі оқытудың ерекшелігі.
Әдебиетті оқытудың әдістері жайлы ой қозғағанда Ресейлік ғалымдардың еңбегіне тоқталмай өтіп кету мүмкін емес. Оқытудың дамытпалы жүйесін іс-әрекеттке қолданудың бірнеше жолдары мен тұжырымдарын ғалымдар өз еңбектерінде зерттеген. Теориялық тұрғыда ойлаудың жолдарын В.Давыдов, Д.Эльконин, ойлау қызметінің кезеңдік мәнін П.Гальперин, Н.Талызина, рухани қажетсіну іс-әрекетін Ю.Шаров, танымдық қызметтің маңызын Г.Щукина, Л.Божович, мәселелік оқытудың тиімділігін М.махмутов, А. Матюшкин, И.Лернер, саралап оқытудың тәртібін Н.Менчинская, Г.костюк, бағдарламалық оқытудың алгоритімін Н.Талызина, Т.Ильина және т.б. ғалымдар зерттеп берді. Оқытуда сезімдік құбылыстарды сөз және сөйлем арқылы қабылдаудың жолдарын айқындайтын тұжырымдар ашылды. Мұның бәрі – оқыту жүйесінің бүгінгі талапқа сай құрылуының сипаты.
Бүгінгі дидактиканың бағыттарында бұрынғыдан қандай ерекшелік бар. Аталған жаңа инновациялық мәнде оқытудың педагогика ғылымына тигізген жағымды әсері – басты ерекшелігі; бұл тұжырымдар тек теориялық тұрғыда емес, іс-тәжірибеде ұтымды ықпал еткені – екінші ерешелігі; мұның өзі респулика мектептерінде кеңінен қолданылып, жаңадан ой-түйіндерінің туындауына түрткі болып, дәстүрдегі демеуші білім берумен шектелуге қарсы әрекет жасауға мүмкіндік берді.
1. «Қазақстан мектебі» журналы, №10 2003
2. «Қазақстан мектебі» журналы, №8 2003
3. Аймауытов Ж. Дидактика, 1922
4. Выотский Л.С. Сбор. соч. Т.6. М., 1984.
5. Даранов С. Г. Сущность процесс обучения. М., 1981
6. Дидактика. //Российская педагогичсекая энциклопедия. ТЛ. М., 1999.
7. Занков Л.В. Дидактика и жизнь, М., 1968
8. Каптерев П.Ф. Избранные педагогические соч. М., 1982.
9. Коменский Я.А. Великая дидактика, М., 1955
10. Коменскйй Я.А. Избранные педагогические соч. В 2-х т. М., 1982.
11. Қоянбаев Ж. Б. Қоянбаев Р.М. Педагогика Алматы, 2004
12. Көбеев С. Кейбір педагогикалық мәселелер туралы, Алматы, 1960
13. Лернер И. Я. Проблемное обучение, М., 1974
14. Лернер И. Я. Процесс обучения и его закономерности, М.,1980
15. Оконь В. Введение в обшую дидактику. М.. 1990.
16. Педагогика АГУ., Алматы, 2003
17. Садыков Т.С., Абылкасымова А.Е.# Дидактические основы обучения в высшей школе. А., 2000.
18. Скаткина М.Н. Дидактика средней школы, М.,1982
19. Срысько В.Г. Психология и педагогика в схемах и таблицах. Мн. М., 2000.
20. Теоретические основы содержания общего средного образования / Под ред. В.В.Краевского и И.Я.Лернера, М., 1983
21. Ушинский К.Д. Избранные педагогические соч. М.,1982
22. Ушинский К.Д. Соч., III том, М., 1968
23. Харламов И. Ф. Педагогика Алматы, 1992
        
        Жоспар:
Кіріспе.....................................................................
.........................................3
I тарау. Тұтас педагоикалық процестегі оқыту
1.1. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... мен ... берудің
теориясы............................................17
II тарау. Қазіргі дидактикадағы оқыту мәселелері
2.1. ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының білім беру саласында
дидактикалық оқыту мәселелері ... отыр және өз ... ... ... бір ... ... – инновациялық мәнде оқытудың
жолдарын сұрыптап алу. Оқушылардың ойлау ... ... ... ... сұранымына айналған үрдіс десек, мұндай міндеттерді жүзеге асыру
барысында еліміздің әлеуметтік-экономикалық жағдайларын ... ... ... ... мазмұны модернизация ұстанымдарына ... ... өмір сүру ... тереңдету іс-әрекетіне бағыттау –
бүгінгі оқытудың ерекшелігі.
Әдебиетті оқытудың әдістері жайлы ой қозғағанда ... ... ... өтіп кету ... ... Оқытудың дамытпалы жүйесін ... ... ... ... мен ... ... өз
еңбектерінде зерттеген. Теориялық тұрғыда ойлаудың жолдарын В.Давыдов,
Д.Эльконин, ойлау қызметінің кезеңдік ... ... ... ... ... ... танымдық қызметтің маңызын Г.Щукина,
Л.Божович, мәселелік ... ... ... А. ... ... ... тәртібін Н.Менчинская, Г.костюк, бағдарламалық
оқытудың алгоритімін Н.Талызина, ... және т.б. ... ... Оқытуда сезімдік құбылыстарды сөз және сөйлем арқылы ... ... ... ашылды. Мұның бәрі – оқыту жүйесінің
бүгінгі талапқа сай құрылуының сипаты.
Бүгінгі дидактиканың ... ... ... ... ... жаңа ... ... оқытудың педагогика ғылымына тигізген
жағымды әсері – басты ерекшелігі; бұл ... тек ... ... ... ұтымды ықпал еткені – ... ... ... ... ... ... қолданылып, жаңадан ой-түйіндерінің
туындауына түрткі болып, дәстүрдегі ... ... ... ... ... ... ... берді.
Сөйтіп оқытудың жаңа типі пайда болды. Бұрынғы басты деген оқытудың
кейбір кезеңдері жаңа ... ... ... бір ... ... ... ұйымдастыру, өткен сабақты қайталау, жаңа сабақты өту, үйге
тапсырма беру, бекіту ... ... ... ... ... ... ... «қайталау», «жинақтау», бақылау» сияқты жеке-жеке сабақтың
типіне ауысты. «Аспект» термині «біртұтас» деген ұғымға ие болды.
Әдіснамалық ... ... ... ... ... оқыту жүйесін іс-тәжірибеде ұтымды қолданылуы
мүмкін емес.
Дәстүрлі оқыту жүйесінде, көбінесе, ... ... ... ... тыс ... сол ... білім нысандарын меңгеру
көзделеді. Бір мәселені тұтас біліп шығу және оны өмірде қолдана алу ... ... ... ... ... ... ... оқыту
әрекетінде оқушының оқу еңбегінен гөрі ұстаздың сабақ беру әдістері
басымдық ... ... ... ... ... ... ескерілмей
отырғаны бүгін жаңалық емес. Ал ... ... - ... ... ... ... ... көмегімен дамыту арқылы жаңа
білімді оқушының жадында берік ұстауы, өмірдегі тәжірибесіне ол ... оны көз ... ... ... міндеттерді дұрыс шешуі, жаңа
ұғымдардың маңызын ашуы. Мұндай тұжырымды жүзеге ... ... ... аппаратының өзара байланысы мен ... ... ... нысанның заңдылықтары, ұстанымдары,
оқыту мазмұны, түрлері, құралдары мен әдістері. Дәстүрлі ... ... ... оның ... құрылым-жүйесі басқаша түзіледі. Инновациялық
мәндегі оқыту үрдісінде әдістері, құралдары, огқытуды ұйымдастыру ... ғана ... ... ... Бүгінгі постиндустралды
республикамызда дәстүрлі оқытудың орнына инновациялық мәндегі ... ... және ... ... ... ... мақсаты, міндеттері
Оқыту – қазіргі заманның талаптарын ескере отырып, оқушылар тұлғасын,
білім, іскелік және дағдыларды ... ... ... ... ... ... ... - қоғамдық құбылыс түріндегі максатты бағдарланған
жүйелі ұйымдастырылған қоғамдық қатынастар ... ... ... нәтижесі, еңбек өндірісінің мәдениеті, қоршаған ортаны қорғау мен оны
белсенді кайта өзгерту, білімдерді аға үрпақтың өскелең ұрпакқа ... ... ... Оқыту ұрпақ сабақтастығын, коғамның толық күндылықты
кызмет атқаруын және түлғаныңсоған сәйкес дамуына мүмкіндік жасайды. ... ... ... мәні ... ... процесіндегі негізгі
мазм9нды игеру тетігі - өзара өрекеттестіктің арнайы формасындағы ... ... мен ... ... ... олардың
мазмүнды танымдық әңгімелері.
Түрлі деңгейлерде іске асырыла отырып, окыту процесі циклдік ... ... ... ... ... ... ең негізгі көрсеткіштері, басты
екі мақсатқа негізделіп ... ... ең ... ... беру — бұл ... ... ... іс-әрекеті тәсілін меңгеріп,
олар арқылы ғылым негіздерін игерулерін, белгілі бір білімдердің, дағдылар
мен іскерлікті ... ... ... және ... ... ... және ... дағдыларды игеруін көздейді:
тәрбиелеу - әрбір оқушының ғылыми ... ... ... және ... кемелденген жоғары адамгершіліктегі үйлесімді
дамыған түлғасын дамытуды мақсат етеді.
Оқыту педагогика ғылымының категориясы ретінде және ... ... ... ... бірдей мағынадағы үғымдар емес. Процесс оқыту
жағдайларының толық педегогикалық қүбылыс ретінде ... ... ... ... ... ... ... оқыту үғымымен
і.с-әрекеттердің шеңберін, міндетін білдіретін "қызмет" ... ... ... ... ... процесінің мәнін сипаттайды.
Оқытудың әлеуметтік, ... ... мәні ... ... анық ... ... ішіндегі, бірінші
кезектегі біршама мәндісі - оқушыларда білімділерді, дағдыларды ... ... ... ... қалыптастыруы (білім беру
кызметі). Оқытудың екінші қызметі — оқушылардың дүниетанымын ... ... Ол ... мен ... ... ... қоршаған
орта жөнінде ой толғауға мүмкіндік жасайтын білімдерінің толығуына карай
біртіндеп қалыптасады. Алдыңғы екі ... ... ... түлғасын
және оның өз бетінше ойлауын дамыту қызметі атқарылады (дамыту қызметі).
Адамның дамуы — бұл оның ... ... ... ... ... ең бірінші ақыл-ойының
сапалы дамуын ... ... ... оқытудың профориентациялау
қызметінің де мәні зор.
Үздіксіз білім беруде ... ... ... ... және қоғамдық
қарым-қатынастарға белсенді араласуға бағыттайды, практикалық ... ... ... ... ... білімі, толық дайындығын
үнемі жетілдіріп отыруға бағыттайды. ... ... ... ... ... ... ... Өзінің мәні жағынан оқыту процесі —
түрлі реттегі және деңгейдегі зандар мен заңдылықтар арнайы айқындалатын
заңдылықты түрде дамитын ... ... ... ... қажетті,
жалпы, тұракты және белгілі бір жағдайларда қайталанып отыратын өзара
байланыстарды бейнелейді. ... ... ... ... айқындалған
ерекшеліктері — заңдарды қүрайды.
1.2.Оқыту процесінің зандылықтары, ұстанымдары, әдіснамалық негіздері
1.Оқушының білімге ынтасына ... ... ... Бүл
заңдылықбаланың қоршаған дүниені тануға деген ықыласын жүзеге ... ... ... балаға өмірде қажет болатын, оларды қызықтыратын
білімді берудегі белсенді ықыласын қажет етеді.
2.Оқушылардың жеке және үжымдық іс-әрекеттеріне ... ... болу ... Бұл ... ... ... ... баланын
айналысатын іс-әрекеттерінің әрбір түрінің оның қандай қасиетін талап
етіп, ... ... оны ... ... түсінуіне мүмкіндік
жасайды.
З.Оқушының танымдық, ақыл-ой және басқа да мүмкіндіктеріне оқушы әсерінің
сәйкестігі. Бұл ... ... ... ... ... жеке және ... ... ерекшеліктерін,
танымдықмүмкіндіктерін, сабақтыцжәне сабақтан тыс уақыттағы кызығушылыктары
мен мінез -қүлықтарын ескеруді және оқу — тәрбие әсерінің балалардьщ жеке
және ... ... ... жеке және ... ... сәйкестендірілуді қадағалауды талап етеді.
4.0қытушы мен окушының іс-әрекеттерін оқытудың техникалық құралдарынын
мүмкіндіктеріне ... ОТК, ... бір ... ... ... қатаң түрде сәйкестікпен колданылуы керек.
5.0қытушы мен оқушының іс-әркетін казіргі таңдағы өмір мен іс-әрекеттің
талаптарына ... ... ... ... ... окулары ойын
түріндегі тіршілік жағдайларыменен, мысалдармен ... оқу ... ... Іскерліктерін және тәжірибеде қалыптасқан дағдыларын
қолдануларына мүмкіндік ... ... ... ... және еңбек әрекеттерімен толықтырылуы керек.
Оқытудың үстанымдары оқыту процесінің зандылыкгарынан дамиды. Олар ... ... түрі және ... ... ... ... процесінің өзіне тән ерекшеліктерін ескеріп отырады.
Ұстаным — бүл педагогтың өзінің тәжірибелік іс-әрекетінде және мінез -
қүлқында басшылыққа ... ... ... ... Яғни, үстанымның
заңдыдықтардан айырмашылығы, оның түлғаға тәуелділігі: ол оны ... оны ... ... Ал, заңдылықтар түлғаның еркіне тәуелді емес: ол
оны тек қана іс-әрекетті үйымдастыру ... ... ... ... — оқытудың ... ... ... ... ... жүйесін анықтайтын, негізгі жағдайлар.
Оқыту процесін ... ... ... сүйенуге міңдетті
болғандықтан, олардың әр ... ... ... ... ... өз ... ұстамдары оқушылардың
сабақтың мақсатымен міндетіне жауапкершілігін, оның практикалық мәнін
ұғынуды ... ... ... ... ... ОТҚ және басқа да көрнекі
құралдар қазіргі ... ... ... ... ... ... арттырады, жаңа материалды оқу және оны ... ... ... инциативалықтың дамуына қабілеттендіреді.
2.Оқытудың көрнекілік ұстанымы, көрнекіліктің сабақтың мақсатына ... және ... ... айқын мазмұнды болуына, ұғымды әрІ ... ... және ... ... ... ... бағыттайды.
З.Жүйелілік, бірізділік, және кешенділік үстанымдары: оқу пәнінің
білімдерін жүйелі беруге жаңа ... ... ... ... ... ... ... мен нәтижесіне жүйелі және нақты
бақылау жасауды; оку сабақтарының ... ... іске ... ... логикалық байланысы мен орналасуын қатаң сақтауды талап етеді.
4.Күрделіліктің жоғарғы деңгейінде окыту ... ... ақыл — ... деые мүмкіндіктерін үнемі ескере отыру; оқу материалының және олардың
мазмүндалу ... ... ... ... ... ... отырып, оқу материалын қарапайымнан күрделіге ... ... ... оқу ... қыйыншылықтарын жеңуге
саналы қатынасын тәрбиелеуге бағдарлайды,
5.Білімді іскерлікті және ... ... ... ... ... отырған материалдың олардың тәжірибелік Іс-әрекеттері
үшін маңыздылығын түсіндіруді оқытылатын ... және ең ... ... ... ... әрі үзақ ... дейін еске сақтауға деген мақсатын
қалыптастыруды; бүрын оқытылған оку ... ... ... ... ... материалдың игерілуіне жүйелі түрде бакылау жүргізуді
талап етеді.
б.Оқытудың топтык және жеке ... ... ... ... бірлестіх әрекет;ердс оқытуға, топта жағымды психикалық
жағдайда оқьпуды болжайды.
Оқытудың әдіснамалық ... ... ... ... ... мен
әдістерін тандауды белгілейтін ... ... ... ... ... ... Сонымен катар, оқытудың оқушылардың
танымдық әрекеттерінің үйымдасты-рылуымен тікелей байланысты болғандықтан,
оның ... ... ... ... ... және ... ... тәсілдерін (тетіктерін)
түсіндіруге мүмкіндікжасайтын, ... кең ... ... ... ... және ... қосылады. Олар оқытудың ролін
төмендетіп, сезімді тәрбиелеуге ақыл — ойды дамытуды тәуелдендіреді, бүл
позицияның мәні тек жеке ... ... ... ... үғынуға
болады деген зандылықтардан шығады.
Жаңа бағыттардың ішінде ерекше назар аударуға түратыны: Д.Бруннер (АҚШ)
жасаған ... ашу ... ... ... ... сәйкес оқушылар дүниені, олардан барлык танымдық күштерін
талап ететін және саналы ойлауға қаблетін дамытуға тікелей әсер ... ... ... ... ... тануға білімді меңгеруге тиіс.
Шығармашылықта оқытуға тән ерекшелік, Д.Бруннердің пікірі ... ... ... ... ... жинақтап, бағалау және осы негізде тиісті
қортындыны жасау ғана емес ... ... ... ... ... тыс ... да анықтау.
Ұстанымы тәжірбиелік педагогикалық іс-әрекетінің нсгізінде ... ... ... ... ... сипатгайды:
1.Оның әдіснамалык негізін таным философиясының объсктивті ... ... ... жасалған, қазіргі тандағы
дидактикалык жүйедегі оқытудың мәні мен оқушыларға дайын білімді беруді, не
қиыншылықтарды өз ... ... не ... ... ... жаңалык аша оқуларына сәйкес келмейді. Оның айырмашылығы оқушылардың
жеке пікірлері мен ... ... ... ... үйлесімділігінде.
Оқыту процесінің әдіснамалық негізін объективті дүниені танудың ... және ... ... бейнелейтін, оқушылардың іс-әрекеттеріпде окуды
салыстыру арқылы түсіндіруге болады.
Ғылым объективті жаңаны, ал оқушы - ... ... ... бірақ
қандайда бір ғылыми жаңалықты ашпайды, тек ғана ғылым жинақтаған ... ... ... ... ... ... ... эксперимент, ғылыми ойлау,
сараптау, қателіктер, теориялық пікірлер күрайды, ал
оқушының танымы мүғалім шеберлігінің көмегімен
біршама жылдам және жеңіл түрде өтеді. Оқу танымы
тікелей және ... ... ... ... міндетті
түрдс пайдаланады, ал ғылым тұлға аралык өзара әрекеттің
көмегінсіз таниды. ұалым мен оқушы ... осы зор ... ... ... негізін ұқсас яғни, әдіскамалық негіздері
бірдей.
Оқыту проиесін танымның арншіы ііроцесі ретінде оның үнемі қозғалыстағы,
дамушы ппсшесс ретінде ... ... ... Осыған
байланысты мүғалім ешқандай тікелёй түзуліктің піындык жолында түрақты
қозғалыс тетіктерікіц ... және ... ... ... қүлдыраудың, күтпеген ойлардың туьшдайтынык, толганыстарын
болатынын білу керек. Таньш бейнемсн ... ... ... ... Онда ... ... индукцйя да. мәндісі де. мөнсізі де болады.
Негізгі қайшылықтар ок.ыту процесініл қозғалыс күші, ссбебі ... ол да ... ... М.А.Данилов оны оқытудың қозғадыстағы
кадамдары танымдык. жүие практикалык. міндеттермен ... ... және ... ... ... ... мен ... арасындағы қарама-қайшылықтар деп
түсіндіреді.
1.3.Оқытудың психологиялық негіздері
Оқыту мен дамудың өзара қарым-қатынасы барлық уақытта педагогиканың ... ... ... ... ... ... ок.ытудың ғылыми
неізін іздестіру басталған, соның негізінде ... ... ... мен ... ... даму процесіндегі өзгерістерін дамыта
оқытудың ғылыми негІзін іздестІру ... Бұл ... ... негізін салушы К.Д.Ушинскийде назар аударған. Ол өзінің
"Адам тәрбие пәні" атты еңбегінде, ... ... жас ... ... ... даму ... айта ... баланы оқытудың ең
күшті факторы оқыту мен тәрбиелеу деп жазды.
Оқыту мен тәрбиелеудің арақатынасы жөніндегі ... одан ... ... өз ... ... жоқ. Оны ... ғылымының көрнекті өкІлдерінің
бірі Л.С.Выготскийде зерттей отырып, оқыту мсн дамудың ... ... ... ... ... мен даму бір-біріне тәуелсіз екі түрлі процесс;
-оқыту кемелденуге негізделеді, оқыту мен даму процесінде пайда ... ... мен даму екі ... ... процесс;
-оқьіту дамудан кейін жүріп отыруы мүмкін, сонымен қатар ... ... ... оның ... ... да ... оқьтту мен дамытудың арақатынасы мөселесінің шешімін түрлі
зсрттсушілер әртүрлі тәсілдермен іздестіреді:
-Д.Б.Эльконин мен В.В.Давыдов ... ... ... ... деп ... ... Е.А. ... білімді,
іскерлікті және дағдыны меңгеру тиімділігі ... ... ... ... арттыруға болады деп дәлелдсді;
-Б.Г.Ананьев, А.А.Любинская оқытудың түрлі ... арту ... мән ... ... ... ... еа ... оқыту процесінің
өзін жетілдіру арқылы қол жеткізуге болады деп ... ... ... жүйелер деп аталатын психологиялық
тұжырымдамаларға негізделеді. Дидактикалық жүйе ... ... ... ... біртұтас құрылымды жасайтын элементтер жиынтығын құрайды.
Жүйенің сипаттамасы мақсаттың, білім мазмұнының, дидактикалык ... ... ... ... және оның ... ... ... тұжырымдамалардан үшеуін бөліп ... ... ... жөне ... ... жүйесі.
Оқытудың дәстурлі жүйесіндегі басты рөлді білім беру, мүғалімнің іс-
әрекеті атқарады. Оны Я.А.Коменский, ... ... ... ... және ... ... ... қүрайды.
Педоцентристикалык, тұжырымдамада оқытудағы басты рөл оқуга баланың іс-
әрекетіне ... Бұл ... ... ... жүйесі,
Т.Кершенштейнердің енбек мектебі, ... XX ... ... ... кезенінің теориясы жатыр. Г.Кершенштейнер халықтын
"еңбек мектебі" баланы қазіргі мемлекеттің талабына үйрету және әлеуметтік
шығу тегіне ... ... ... іс-әрекетке дайындауы керек деген үғымына
сәйкес "азаматтык тәрбие" түжырымдамасын ... ... ... мен ... ... әсер ету мен олардың оған сурет, модельдеу, сызу, ән-
күй, би сабактары, түрлі ауызша және жазбаша жүмыстар мен ... ... ... ... ... ... ретінде карастырылуына
сәйестендірілген "әсер ету" формуласына негізделген "әрекеттегі педагогика"
тұжырымдамасын ұсынды.
Қазіргі ... ... ... екі ... ... мен оқу — оқытудың
іс әрекетін күрайды. ал ... ... ... ... ... ... ... негіз алады. ҚазІргі таңдағы дамыта
окыту теориясынан, психикалық дамуға бағдарланған ... ... З.И. ... Е.Н. ... және ... ... түжырымдаманы (Г.А. Цукерман, В.В. Давыдов, Д.Б, Эльконин, С.А.
Смирнов) ерекше атаута болады.
Л.В.Занковтың түжырымдамасы ... ... ... ... ... ... ... қиыншылықтың жоғарғы деңгейінде оқыту;
-бағдарламалык материалды оқытудың жоғарғы қарқындылығы;
-бастапқы теориялық білімнің маңызды рөлі:
-оқушылардың оқу процесін ұғынуы;
-барлыкқоқушыларды дамыту мақсатына бағытталған ... ұмыс ... ... бойынша, енімді және шығармашылыкты ойды
қалыптастыратын сжъгр дамытуы болып есептеледі.Өнімді ойды оқып ... ... деп ... отырып З.И.Калмыкова онімді ойлаудын
ерекшеліктерінің сырттайкы көрінісі - жаңа білімді озбетінше ... және ... ... білу деп ... Мұндай ойдын, негізгі көрсеткіштері:
-ойдын жеке даралығы, әдеттегіден тыс жауапты таба білуі;
-ассоциациялық байланыстардын пайда ... ... және ... ... оның ... тыс шешімі:
-ойдың жүйріктіхі - кейбір талаптарға сәйкес уақыт бірлігінде пайда
болатын ассоциациялық идеялардын, ... ... ... ... ... ... дидактикалық
ұстанымдарға бағдарланғанда жүзеге асуы мүмкін:
а)оқытудың мәселелігі:
ә)оқытудың жекелігі және даралығы;
б)ойлаудың түрлі ... ... және ... ... ... дамуы:
в)ақыл-ой әрекеітерінің тәсілдерін қалыптастыру:
г)есте сақтау әркеттерін арнайы ұйымдастыру:
Е.Н.Кабанова-Миллердін тұжырымдамасы, өзі оқу жұмысының тәсілдері ... ... ... калыптастырумен байланысты. Оқу жүмысының
тәсидеріне салыстыруды, қортындылауды, себеп-салдар ... ... ... ... ... сипаттамасын қүрастыруды, үғымның
мәнді жәис мәнсіз белгілерін ажыратуды кіргізеді.
Е.Н.Кабанова-Миллердін тұжырымдамасындағы ... ... ... ... ... ... ... децгейлерде толықтырылған оқу
жүмысының тәсілдерін қалыптастыру идеясына сйкестсидірілуі керек;
2.Әрбір оқу пәнінде оку ... ... ... ... жоне оларды
оқушыларда қалыптастыру маңызды;
З.Оқушылар жағынан өздерінің оқу әрекеттерін басқару ... ... ... қарастырылған түжырымдама-лар жалпы психиканы дамыту
мақсатында оқушылардың психикалык к.ыз.метін ... ... ... ... ойыы дамытумен (3. И.Калмыкова) немесе ... ... ... ... ... ... бағдар ретінде окушылардың жеке қасиеттерін
дамыту тұжырымдамасы кең таралған.
Г.А.Цукерман тұжырымдамасына сәйкес, ... ... ... бірі
— оқушыларды оқу бірлестігі дағдыларына оқыту. Оку процесі мұғалім ... ... ... ... Ол оқу ... үш ... ажыратады:
-өзара әсердің симметриясыздығы (бала үлкен адамды қабылдамайды, ол өзіне
қажетті білімді ... ал ... ... ... ретттеп,
тиімдендіреді);
-баланьң танымдық инициативасы;
-жаңа білімге нақты сұраныс жасау.
В.В. Давыдовтың Д.Б. Элькониннің тұжырымдамалары бойынша ... ... ... ... ... сараптау, жоспарлау және
рефлексия арқылы меңгеру процесінде оқу әрекетін оның ... ... ... ... және ... түлғаны
дамыта оқыту түжырымдамасы, бірінші оқушылардың шығарма-шылығын дамытуға
бағытталған.
Берілген шығармашылықтың әдістемесін ... ... ... процестің негізгі мақсаты ретінде,
әлеуметтіктәжірибенің ... ... және ... ішкі ... пен ... деіен сенімді қалыптастыру үйлесіміндсгі қабілетін
мүмкіндігінше дамытудың шарттарын жасау жағдайы қарастырылады. ... ... ... әрекетіндегі үш бағыт ажыратылады:
-Оқушының мүғаліммен және бір-бірімен езара әрекеттерін ... жеке ... және оку ... ұйымдастырудың ойын
формаларын кейіннен пайдалану;
-окушыларды шығармашылық әрекеттерге араластыру.
Зерттеушілер ... ... ... (қабылдау, тиімді есте сактау,
ойлау және ұғым калыптастыру, ... ... және ... ... ... ... аударады.
1.4.Дидактика оқыту мен білім берудің теориясы
Дидактика (грек тілінен ауд. Dіdакtікаs — ... ... ...... және ... ... міндеттері мен мазмүнын
ашатын. білімді, іскерлікті және дағдыны менгеру процесін ... ... ... ... және ... ... мен ... беру мәселелерін жасайтын педагогиканың құрамдас бөлігін
күрайды.
Оқыту процесі қоғам дамуының әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... және ... ... таңдағы ғылыми-техникалық прогрестің жетістіктерімен және күн сайын
артып отырған оқушы түлғасына койылатын талаптармен детерминделеді.
Дидактика ғылым ретінде пән ... ... ... ... ... ... ... және нәтижесіне жағдай жасайтын
тәуелділіктерді сараптайды, жоспарланған мақсат міндеттердің ... ... ... әдістерді, үйымдастыру формаларымен қүралдарын
анықтайды. Олардың негізнде ол екі басты қызмет аткарады:
1.Теориялық (диагностикалықжәне прогностикалық);
2. Практикалық ... ... ... ... шешімі ең алдымен, онымен тығыз байланысты басқа
ғылымдардың (философия. әлеуметтану, саясаттану. мәдениеттаңу, этнология,
педагогикалық ... адам ... ... ... жәңе ... біршама тиімді пайдалануды ... ... жаңа ... ... Кез келген ғылыми білім саласының ... бір ... ... ... ... бір тобын білдіреді, екінші жағынан сол
ғылымның пәнін жасайтын ... ... ... философиялық жалпы ғылыми және жеке ... ... ... "мән мен ... ... ... және
жалқы", "болмыс", "сана", "тәжірибе" және т.б.
-педагогиканың жалпы ұғымдары: "педагогика", "тәрбие", "педагогикаллық ... ... ... жөне ... жеке ... "оқыту мен оқу". "оқу пәні", ... "оқу ... ... ... ... тәсілі". "мүғалім",
"оқушы", "сабақ" және т.б.
-пән аралық ғылымдардың ұғымдары: психологиялық ... ... ... "есте сақтау", "іскерлік", "дағды"), кибернетика ("кері
байланыс", "динамикалык жүйе" және т.б.);
-жалпы ғылыми ... ... ... ... ... ... "ұйым", "формалау" және т.б.
Педагогика терминімен қатар, ұзақ ... бойы сол ... ... ... ... ... ... Бұл ұғым ең бірінші рет
неміс педагогы Вольфганг Реткенің ... ... ... оқыту
өнері мағынасында қолданылған. Соған уқсас, "бәрін, барлығында оқытудың
әмбебап өнері" мағынасында, чех ... Я.А. ... 1657 ... ... ... еңбегі "Ұлы дидакикасында" дидактиканы
түсіндіреді.
Әлемдік дидактиканың дамуына И.Ф.Гербарт, И.Г. Пестолоцци, А. ... ... Д. ... Г ... Б. Лай және т.б. зор үлес ... ... ... тәрбиелік және адам дамуының негізін ашатын
және сипаттайтын теориялар жеткілікті. Біракта ... ... ... және ... ... қабылдануы мен үғынуының
психологиялық зандылықтарын бейнелейтіндердің ғана ... ... ... бар.
Маңызды дидактикалық теориялар мен тұжырымдамалар ... ... ... ... ... ... ... оқыту түжырымдамасы (Л.В.Занков, т.б.), проблемалық оқыту
түжырымадамасы (М.И. Махмутов,т.б.), ақыл-ой ... ... ... (П.Я. ... т.б.), ... беру ... ... (Л.Я. Лернер,
т.б.), мазмұнды толықтыру теориясы ... Т.6.), оқу ... ... ... ... танымдық іс-әрскетік
белсендіру теориясы (Т.И. Шамова, т.б.), оқыту әдістерінін теориясы (М.И.
Махмутов, В.А. ... т.б.), ... ... ... теориясы
(М.А.Зорина, М.К.Журавлев, т.б.), біртұтас педагогикалық процесс теориясы
(Н.Д.Хмель, т.б.). оқытудың тұжырымдық тәсілі теориясы (В.Дьяченко, т.б.).
Педагогика ... ... ... ... ... ... ... ісінің қайраткерлері Ы.Алтинсарин, ... М. ... Ж. ... Ш.Әлжанов, т.б. өз уақыттарында
шығармашылықпен еңбектеніп, бірсыпыра ... ... ... ... ... Алтынсарин қазақ балаларын оқыту, оларға білім беру жайлы
оқыту әдістері мен тәсілдерін зерттеді. Оның ... ... ... ... – бұл ... ... ғылымға, өздігімен білім
алуға ынталарын арттыратын, сезімін оятатын жол.
Мағжан Жұмабаев ұлы ақын, ағартушы, қысқа ... ... ... ... қалай оқытып, өмірге дайындаудың жолын қадала зерттеген
педагог. Оның «Педагогика» кітабы ең ... ... ... ... ... ... Тәшкент қаласында («Түркістан баспасөз махкамасы»)
шығарылды. Мағжан осы кітабында «дидактика» және әдістеме мәселелерін оқыту
мен ... ... ... деп ... Оның 1917-18 ... ... курста қазақ балаларына, 1919-20жылдары ... ... ... ... ... орта ... оқыған дәрістері оқыту
процестерін жақсартудың негізі болса, ал екіншіден, Мағжанның шығармашылық
іздену жұмысына ежелгі грек философтары Сократтың, Аристотелдің, сол ... ... ... С.Л. ... А.А. Смирновтың т.б.
ғалымдардың еңбектері игі әсер ... ... ... бір ... ...... мәнде оқытудың
жолдарын сұрыптап алу. Әрине, ... ... орыс ... ... ... оңай ... Қазақ әдебиетінің нысандарын әр оқушының ... ... ... ... ... – ол пәннің уәждік қажетсінуіне
қозғаушы күш. Оқушылардың ойлау қабілетін дамыту бүгінгі ... ... ... ... десек, мұндай міндеттерді жүзеге асыру барысында
еліміздің әлеуметтік-экономикалық жағдайларын шешуге мүмкіндік ... ... ... модернизация ұстанымдарына негізделіп, меңгерген
білімдерін өмір сүру ... ... ... ...... ... ... әдістері жайлы ой қозғағанда Ресейлік ғалымдардың
еңбегіне тоқталмай өтіп кету ... ... ... ... ... ... ... бірнеше жолдары мен тұжырымдарын ғалымдар өз
еңбектерінде зерттеген. ... ... ... ... ... ... ... кезеңдік мәнін П.Гальперин, Н.Талызина, рухани
қажетсіну іс-әрекетін Ю.Шаров, танымдық қызметтің маңызын ... ... ... ... ... А. Матюшкин,
И.Лернер, саралап оқытудың тәртібін Н.Менчинская, Г.костюк, бағдарламалық
оқытудың алгоритімін Н.Талызина, ... және т.б. ... ... Оқытуда сезімдік құбылыстарды сөз және сөйлем ... ... ... ... ... ... бәрі – оқыту жүйесінің
бүгінгі талапқа сай құрылуының сипаты.
Бүгінгі дидактиканың бағыттарында ... ... ... ... жаңа ... ... ... педагогика ғылымына тигізген
жағымды әсері – басты ерекшелігі; бұл тұжырымдар тек ... ... ... ... ... ...... ерешелігі; мұның өзі
респулика мектептерінде кеңінен қолданылып, ... ... ... ... дәстүрдегі демеуші білім берумен шектелуге қарсы
әрекет жасауға мүмкіндік берді.
Сөйтіп оқытудың жаңа типі пайда ... ... ... ... оқытудың
кейбір кезеңдері жаңа типті оқыту әрекеттерінің бір ... ... ... ұйымдастыру, өткен сабақты қайталау, жаңа сабақты өту, үйге
тапсырма беру, бекіту сияқты ... ... ... ... ... ... «қайталау», «жинақтау», бақылау» сияқты жеке-жеке сабақтың
типіне ауысты. «Аспект» термині «біртұтас» деген ... ие ... ... жүргізгенімізде, дидактикаға жатпайтын
тұжырымдармен біртұтастық ... ... ... ... ... ... оқыту жүйесінде, көбінесе, оқушының дүниетанымдық ойлау
қабілеті көзден тыс ... сол ... ... ... меңгеру
көзделеді. Бір мәселені тұтас біліп шығу және оны ... ... алу ... ... сабақтың үрдісінде дамытылмай келеді. ... ... ... оқу ... гөрі ... ... беру әдістері
басымдық рөлде болып, оқушылардың білім меңгеру ... ... ... ... емес. Ал сабақтың маңызы - ... ... ... ... материалдардың көмегімен дамыту арқылы жаңа
білімді оқушының жадында берік ұстауы, өмірдегі тәжірибесіне ол ... оны көз ... ... берілген міндеттерді дұрыс шешуі, жаңа
ұғымдардың маңызын ... ... ... ... асыратын дидактикалық
жүйенің категориялық аппаратының өзара байланысы мен ... ... ... ... заңдылықтары, ұстанымдары,
оқыту мазмұны, түрлері, құралдары мен әдістері. Дәстүрлі оқытуда оқытудың
мақсаты өзгерсе, оның барлық ... ... ... Инновациялық
мәндегі оқыту үрдісінде әдістері, құралдары, огқытуды ұйымдастыру түрлері
аусқанда ғана ... ... ... ... постиндустралды
республикамызда дәстүрлі оқытудың ... ... ... ... ... және өнімділігімен оқшауланып отыр.
Дәстүрлі оқыту үрдісі 60-жылдары белсенділікті арттыру тұжырымының
ықпалынан ығысып, оның орнына ... ... ... ... Бұл ... үш ... негізде қабылдаймыз: 1)теориялық талдау; ... ... ... ... ... пайдалану; 3) ғылыми зерттеу
жұмысын логиканы дамытуға ... ... ... ... ... ... озық іс-тәжірибелерін жинақтау.
И. Лернер дидактикалық ... ... ... ... ... ... ... әдістері. Адамзаттың әлеуметті
тәжірибесі ретінде түсініп, төрт ... ... ... 1) ... ... алу; ... қызметті іс-әрекетте жүзеге асыру; 3) қабілет
пен икемділікті дамыту және шығармашылықты ұштау; 4) эмоционалды-сезімдік
тәрбиенің ... ... Бұл ... ... гносеологиялық
түсініктемеге құрылуы. Оқу материалы мен оқу үрдісінің логикасына негіздеме
берілуі.
Дәстүрлі оқыту ... ... ... «оқу ... ұстанымдары» сияқты ұғымдар болған емес. Мәселелік оқытуда оқушы
меңгерген теориялық ... ... ... ... ынталанады.
Мәселелік оқыту жүйесінің атқара міндеті – білімді ғылыми негізде меңгерту.
Сөйтіп, іс-әрекетте ғылыми ... ... ... ... ... ... ... дидактика әлемінен
өздігінен іздейтін әрекетке ... ... ... ... қажетсіну іс-әрекеті ұшталады. әрине, мұндай оқытуды іске ... ... ... ... ... ... келеді. «Ұстаным» - латын
тілінен кірген сөз. «Басы», «негізгі» деген ұғымды білдіреді. Жіктесек, ол
былай болып ... а) ... - ... нысанында бұл тақырыбы мен мұраты
деген ұғымды білдіреді; ә) оқушының ішкі ойлау мүмкіндігі, ... ... ... ... ... мәселелері
Бүгінгі күні дидактиканың «нені оқытамыз?», «не үшін оқытамыз?», «қалай
оқытамыз?» деген ... ... ... ... ... болады?»
мәселесі ғалым-әдіскерлер мен мектеп мұғалімдерін ... ... ... ... ... ... жүргізілген.
Зерттеулердің нәтижесін талдау ... ... ... ... ... бағытының пайда болып, қалыптасып келе жатқанын
көрсетеді. Олай ... оқу ... ... ... кейбір
мәселелері жайында ой қозғаған жөн ... ... ... ... қалай пайда болды?
Түсіндірме сөздікте «технология – техника туралы ғылым. ... ... ... ... ... және ... ... деген анықтама берілген.
Ал, «технология», «оқыту технологиясы» ұғымдары дәстүрлі педагогикада
толық қалыптаспағанымен, бұл ұғымдар оқыту үрдісінде жаңа ... ... Оның ... ... ұғымының «адам→техника→мақсат»
бағытына сәйкес адам мен техниканың арасындағы ... ... ... мен конструкторлық пәндерде бұрыннан-ақ қолданылып
келгендігінде жатыр. Бұл тұрғыда ... ... ... ... тәсілдері мен өндірілген өнімнің сапалы дайындалуы, т.б.
техникаылқ өңдеу тәсілдерінің жиынтығы ... ... ... ... «технология» ұғымы – дәстүрлі оқыту
әдістерінен басқа, ерекше үлгіде ұйымдастырылған ... ... ... өз уақытында педагог-ғалымдар тарапынан сынға талынғаны
белгілі. Осы сыннан соң ... ... ... ... ... ... ... сипаттап, оны дидактикалық үрдістер мен
оқыту түрлерін ... ... ... ... ... ... негіздеу туралы мәселе қозғала бастады.
«Педагогикалық технология» ұғымының қолданысқа ... ... екі ... пайда болды. Оның біріншісі, оқу үрдісінің барлық
саласына техникалық құралдарды пайдалануға бағытталған. Бұл бағытты ... ... ... немесе «оқыту технологиясы» деп атайды.
ЮНЕСКО құжаттарында «оқыту технологиясы» жалпы оқыту және ... ... ... ... ... ретінде қарастырылады. Ол техникалық
қорларды, адам ... және ... ... ... ... ... ... тиімділігін арттыруды көздеейді.
Бастапқыда оқыту технологиясы ұғымы оқытудың техникалық құралдарын және
бағдарламалап оқыту ... ... ... ... ... ... дамуы мен компьютерлік технлогияның өрістеуіне
байланысты «оқыту ... ... ... ... оның ... ... және оқыту үрдісін жобалауға сәйкес толықтырылды. ... ... ... ... ... және оқыту әдістері деген
ұғымдар оқу ... бір ғана ... ... ... ... оқу жоспарында көрсетілген оқыту мазмұнын жүзеге асыру әдісі,
алға қойылған мақсатқа ең тиімді жолмен жетудің ... ... ... ... ретінде беріледі.
Екіншісі, оқу үрдісінің өзін ... оны ... ... ... ... деп ... Осы ... оқыту үрдісінің жалпы заңдылықтарына сүйеніп, оның бірыңғай тиімді
жүйесін құру, оқу және оқыту қызметтерін ... ... ету ... ... ... нысанына айналып отыр. Бұл мәселе ... ... ... ... ... даму ... оқу ... т.б. ерекше назар аударылған. Нәтижесінде мұндай
оқыту әдістерінің 50-ге жуық үлгілері ... ... ... бастады. Олардың ішінде кең қолданысқа ие болған оқыту әдістеріне:
1) дамыта оқыту; 2) ... ... 3) ... ... 4) ... ... ... 5) танымдық қызығуды дамыту теориясы;
6)дидактикалық бірліктерді ірілендіру; 7) қарқынды ... ... ... ... 9) білімді толық игеру технологиясы;
10) оқу үрдісінде компьютерді қолдану; 11) мазмұнды жалпылау теориясы; 12)
оқытуды оңтайландыру; 13) оқу ... ... ... 14) бейімдеп
оқыту; 15)саралап оқыту, т.б. жатады. Сонымен бірге, ... ... ... а) ... жүйесі; ә)шығармашылық тапсырмалар жүйесі,
б) үлгілеу жүйесі, т.б.
Бұл тізімді жалғастыра беруге де болады. ... ... ... тізіп шығу емес, қарастырылған ... ... мен ... ... неде ... ... ... жасау. Мысалы,
«бағдарламалап оқыту ... және ... ... әдістемесі».
Олардың ерекшелігін айтудан бұрын ... ... ... үлгісін
жасауда ескерілуі тиіс шарттарға тоқталған жөн.
1.Тұжырымы, ... ... да бір ... тұжырымға сүйенетіндігі
немесе негізделгені.
2.Жүйелілігі, яғни, оқу үрдісінің барлық ... ... ... мақсат болжау, оқыту барысын жобалау, т.б.
4.тиімділігі, яғни, соңғы нәтиженің білім стандартына ... ... ... болуы.
5.Қабылдануы, яғни, оқушының қабылдау мүмкіндігінің ескеруі.
Зерттеулер барысы бұл екі мәселенің ... ... ... ... яғни ... ... үшін ... ие
болатыны, ал әдістеменің жеке, дербес жағдайлар үшін ... ... ... ... ... ... жөніндегі ғылыми-зерттеу
жұмыстарының барысына тоқтала кетейік. Мысалы, В.Гузеевтің пікірінше,
дидактикалық ... ... ... саралау мен оқытуды жоспарлау,
білім беру технологияларын ... ... беру ... ... ... ... тиімді.
Ал, профессор О.Епишевтің зерттеулерінде, оқытуды технлогияландырудың
жалпы белгілері тұжырымдалады және ... ... ... төмендегідей:
1. Оқу әрекетінің теориясы – барлық технологияның психологиялық негізі.
Мұндағы оқу-таным әрекеттерінде алға қойылған мақсатқа жету үшін мұғалімнің
әрекеті мен ... ... ... ... ... ... ... оқушы «өзі» оқуға әрекет жасауы керек, ал, ... оқу ... ... ... ... ... ұйымдастыруы тиіс.
2. Оқу үрдісінде тұлғаны дамытуға бағытталған оқыту технологиясы
деңгейлеп оқытуды ... етуі ... Оқу ... ... ... өз бетінше игеруі үшін оқу
әрекетін неғұрлым тиімді ұйымдастырудың жолдары қарастырылуы керек.
4. Негізгі дидактикалық ... мен ... ... ... мен нәтижені бағалау, оқуға ... ... ... ... ... ... беру ... Сабақты ұйымдастыруда алдын-ала дайындалған оқу материалдары бойынша
өзіндік ... ... ... Білімді игеру және әрекет тәсілдері: а)ену; ә)ағымдық және ... ... ... және бағалау түрінде көрініс табады.
7. Білімді игеру деңгейі мен әрекет тәсілдерін бақылау кезінде дәстүрлі
бақылау жұмыстары ... ... ... ... Және ... ... де ... болады.
Оқытудың жаңа технологияларының барлығы дерлік оқушының өз ... ... ... бағытталған. Қазіргі кезде жалпы дидактикалық
технологиялардың ... ... оқу және ... ... ... мен құралдарына байланысты ... ... ... ... ... келе ... білім беру мен оқытудың теориялық және
әдістемелік негіздерін зерттейтін педагогика ғылымының ... ... ... ... ... стандарттары өте күрделеніп, жоғары
деңгейге жетті. ... ... ... ... туындап, оны шешудің түрлі
жолдары ұсынлып жатыр. Қазақстан респуликасы да «Бәсекеге қабілетті ... ... кіру үшін ... беру ... жақсартуда 2007жылы 15-тамызда
«Білім туралы заңға» өзгерістер мен ... ... Ескі ... жетістіктері көп болса да, ... өтіп ... ... ... ... әлемдік деңгейде білім алуға мол ... бұл жаңа ... алар ... көп. Және ... мәселелерін толықтай
шешуге оң ықпалын жасары сөзсіз.
Дидактика білім беру мен ... ... ... принциптерін, оқытуды
ұйымдастыру әдістерін және формаларын қарастырады. Дидактиканың ... ... ... ... де ... ғылымының «Дидактика» саласында белгілі ... ... ... ... ... Ы.Алтинсарин, М.Жұмабаев,
А.Байтұрсынов, М. Дулатов, Ж. Аймауытов, Ш.Әлжанов, т.б. өз ... ... ... ... қосты.
Шетел, Ресей, Қазақстан педагог-ғалымдарының еңбектері дидактикалық
проблемаларды шешудің, ... ... ... нақты сұрақтардың жауабын
анықтаудың негізі. Мәселен, нені оқыту ... ... ... ... не үшін
оқыту керек деген ... ... ... ... ... ... беріліуі тиіс. Мысалы: Нені оқыту керек? Оқушыларды кең ... ... ... ... адамгершілік қасиеттерін
қалыптастыру керек. Сондықтан білім беру мазмұнын мектеп реформасына, жалпы
білім беру бағдарламасы ... және ... ... ... ... ... ... іске асыру қажет. Қалай оқыту керек? Тұтас
педагогикалық процесте оқыту мен тәрбиенің қазіргі кездегі әдістерін ... Ол үшін ... ... ... ... және дәлелдеу
керек. Не үшін оқыту керек? Қоғамдық өмірдің барлық ... ... ... даярлау. Ол үшін мектепте оқытудың мақсатын, міндеттерін,
принциптері мен заңдылықтарын дәлелдеу және жүзеге асыру.Дидактиканың дамуы
білім беру мен ... ... ... ... ... ... зерттеп жинақтауға және оны ... мен ... ... ... Дидактика көптеген проблемаларды зерттейді. Солардың
ішінде жалпы орта білім беру ... , ... ... білім беру
жүйесі. Бұл жерде оқыту тұжырымдамасына сәйкес кейбір ... ... ... және ... білім беру мазмұнын, оқу жоспарын, бағдарламаларды,
оқу құралдарын жетілдіру, жаңарту.
2. Әрбір пән бойынша сабақ ... ... ... Политехникалық білім, еңбек тәрбиесі мен оқыту, кәсіптік бағдар беру.
4. Жалпы ... беру ... ... және ... және ... білім берудің мақсаты – жастарды жан-жақты дамытып,
өмірге, еңбек іс-әрекетіне және кәсіптік ... ... оқу ... даярлау. Білім берудің мазмұны қазіргі кездегі жоғары талаптарға сай
жазылған оқу бағдарламалары мен оқулықтарға байланысты. Жалпы ... ... ... пәндердің үш негізгі циклдері кіреді: ғылыми жаратылыс,
гуманитарлық циклдер, еңбек және дене ... ... ... ... ... ... бірі – оқу пәндері бойынша сабақ беру
деңгейін арттыру, оқу пәндерінің ... ... мен ... ... ... баяндалатын болсын, оларда ғылым мен практиканың ... ... ... ... ... қамтамасыз етілсін», деп мектеп
реформасында жазылған.
Оқыту пәндері бойынша әрбір сабақты ... ... ... ... ... ... зерттеуді тиімді етіп пайдалана
білген жөн. Бұл ... И.П. ... ... баулимыз», В.Ф.
Шаталовтың «Баршаны да, әркімді де оқыта білейік» еңбектерінде сабақты
өткізу прициптері мен ... ... ... ... ... сабақ үстінде шығармашылықпен пайдалану оқыту
процесін жақсартудың шешуші жолдарының бірі.
Қазіргі кезеңде еңбек ... және ... ... ... ... беру ... ерекше мән берілуде. Осы мақсатқа
лайық мектептің, ... ... ... ... қамтамасыз ету керек. Негізгі базалар мектеп лабораториялары,
оқу кабениеттері, ... ... ... ... ... ... ... өндірістік комбинаттары,
орта кәсіптік-техникалық училищелер т.с.с. Еңбек тәрбиесін және кәсіптік
бағдар беру ісін ... ... және ... оқушылардың еңбек етуге
ынтасын, қабілетін дамытады, өзі сүйетін мамандықты саналықпен таңдап алуға
қолайлы жағдай жасайды, кәсіптік ... беру ... игі әсер ... ... тізімі:
1. «Қазақстан мектебі» журналы, №10 2003
2. «Қазақстан мектебі» журналы, №8 2003
3. Аймауытов Ж. Дидактика, 1922
4. ... Л.С. ... соч. Т.6. М., ... ... С. Г. ... процесс обучения. М., 1981
6. Дидактика. //Российская педагогичсекая энциклопедия. ТЛ. М., 1999.
7. Занков Л.В. ... и ... М., ... Каптерев П.Ф. Избранные педагогические соч. М., 1982.
9. ... Я.А. ... ... М., ... ... Я.А. Избранные педагогические соч. В 2-х т. М., 1982.
11. Қоянбаев Ж. Б. ... Р.М. ... ... ... ... С. ... педагогикалық мәселелер туралы, Алматы, 1960
13. Лернер И. Я. Проблемное обучение, М., 1974
14. Лернер И. Я. Процесс обучения и его ... ... ... В. ... в обшую дидактику. М.. 1990.
16. Педагогика АГУ., Алматы, 2003
17. Садыков Т.С., Абылкасымова А.Е.# Дидактические основы ... в ... А., ... Скаткина М.Н. Дидактика средней школы, М.,1982
19. ... В.Г. ... и ... в ... и ... Мн. М.,
2000.
20. Теоретические основы содержания общего средного образования / Под ред.
В.В.Краевского и ... М., ... ... К.Д. ... ... соч. М.,1982
22. Ушинский К.Д. Соч., III том, М., ... ... И. Ф. ... ... 1992

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тұтас педагогика ұғымы29 бет
Тұтас педагогикалық процес15 бет
Тұтас педагогикалық процесс14 бет
Мұғалімдердің педагогикалық және әдістемелік білім деңгейін жетілдіру10 бет
Тәрбие әдістері. Тәрбие әдістерінің түрлері . Әдістердің анықтамасы10 бет
Батырлар жыры. Эпостағы дәуір және дәстүр мәселесі43 бет
Дж. М. Кейнстің экономикалық ілімінің негізгі зерттеу мәселелері8 бет
Дж.М.Кейнстің экономикалық ілімінің негізгі зерттеу мәселелері4 бет
Жабынның көтергіш конструкциялары5 бет
Жүйе. Жүйе туралы ұғым .Жүйе түрлері3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь