Мемлекеттік қаржыны басқарудың жетілдіру жолдары

Жоспар

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

I тарау Қаржыны басқарудың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.1 Қаржыны басқару мәні мен құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын басқару ... ... ... ... ..8
1.3 Мемлекеттің қаржысын басқару және қаржыны басқарудың автоматтандырылған жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

ІІ тарау Мемлекеттік қаржыны басқарудың жетілдіру жолдары ... ...22
2.1 ҚР Қаржы министрлігі, оның мемлекеттік басқару органы ... ... ... ... ... 22
2.2 Қазақстан Республикасындағы қаржыны басқаруды жетілдіру ... ... ... .24

ҚОРЫТЫНДЫ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
КІРІСПЕ

Баскару адам қызметінің барлық аясына, соның ішінде қаржы қызметіне де тән нәрсе. Ол белгілі бір нәтижеге жету үшін субъектінің объектіге нысаналы ықпал етуінің тәсілдері мен әдістерінің жиынтығы.
Адамдардың саналы, мақсатты қызметі ретіндегі басқару экономикалық заңдардың объективті зандылықтары мен талаптарына негізделген. Осы заңдардың талаптарын танып білуге сүйене отырып және оларды пайдаланудың нысандары мен әдістерін жасай отырып, мемлекеттік, шаруашылық және қоғамдық органдар арқылы қоғам қаржыны, бағаны, кредитті және тағы басқаларын қоса, өндірістік қатынастардың нысандарын саналы түрде басқарады.
Қаржыны басқару — бұл қаржыны және шектесуші экономикалық және әлеуметтік жүйелерге оларды жетілдіру және дамыту мақсатымен ықпал жасау процесі және қаржы қатынастарының бүкіл жиынтығының тиімді жұмыс істеуіне жетуді және мұның негізінде тиісті қаржы саясатын жүргізуді қамтамасыз ету жөніндегі мемлекет (қаржы органдары арқылы) шараларының жиынтығы. Сөйтіп, қаржыны басқару — бұл тиісті қаржы саясатына жетудің мақсаты; қаржы механизмі.— бұл мақсатқа жетудің құралы; қаржы саясаты – қаржыны басқарудың тиісті процесінің түпкілікті қорытынды нәтижесі. Бұл орайда қажетті нәтижеге жету үшін объектіге мақсатты ықпал жасаудың әдістерімен тәсілдері пайдаланылады. Қаржы жүйесінде оны басқаруды арнаулы аппарат ерекше тәсілдер мен әдістердің, соның ішінде әр түрлі ынталандырмалардың және санкциялардың кемегімен жүзеге асырады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. — Алматы: Қазақстан, 2000.
2. Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілер жинағы.
3. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі. Қазақстан Республикасының кодексі. Егемен Қазақстан, 6 мамыр 2004 ж.
4. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі). — Алматы: ЮРИСТ, 2002.
5. Әмірқанов Р.Ә., Тұрғұлова А.Қ. Қаржы менеджменті. Оқу құралы. — Алматы: 1999.
6. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы. Алматы: 2005
7. Бабич А.М., Павлов Л.Н. Финансы. Учебник. — М.: 2001.
8. Балабанов А.И., Балабанов И.Т. Финансы. - Петербург: 2000.
9. Балабанов И. Т. Основы финансового менеджмента. - М.: 1999.
10. Берлин С.И. Теория финансов. Учебное пособие. — М.: Приор, 2000.
11. Госшенко Л. Н. Страхование. Учебное пособие. — Алматы: 2003.
12. Дробозина Л.А. Финансы. Учебник для вузов. — М.: ЮНИ-ТИ, 2000.
        
        Жоспар
КІРІСПЕ.....................................................................
.............................................3
I тарау Қаржыны басқарудың теориялық
негіздері......................................4
1.1 Қаржыны басқару мәні мен құрылымы
....................................................4
1.2 Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын
басқару..................8
1.3 Мемлекеттің қаржысын басқару және ... ... ... ... ... ... жетілдіру жолдары.......22
2.1 ҚР Қаржы министрлігі, оның мемлекеттік басқару
органы....................22
2.2 Қазақстан Республикасындағы қаржыны басқаруды
жетілдіру.............24
ҚОРЫТЫНДЫ
БӨЛІМ.......................................................................
...........31
ПайдаланҒАН
Әдебиеттер..................................................................
32
КІРІСПЕ
Баскару адам қызметінің барлық аясына, соның ішінде қаржы ... ... ... Ол ... бір нәтижеге жету үшін субъектінің объектіге нысаналы
ықпал етуінің тәсілдері мен ... ... ... мақсатты қызметі ретіндегі басқару экономикалық
заңдардың объективті ... мен ... ... Осы
заңдардың талаптарын танып білуге сүйене отырып және оларды ... мен ... ... ... мемлекеттік, шаруашылық және қоғамдық
органдар арқылы қоғам қаржыны, бағаны, кредитті және тағы басқаларын қоса,
өндірістік қатынастардың нысандарын саналы түрде ... ... — бұл ... және ... ... ... жүйелерге оларды жетілдіру және дамыту мақсатымен ықпал ... және ... ... ... ... ... ... істеуіне
жетуді және мұның негізінде тиісті қаржы саясатын жүргізуді қамтамасыз ету
жөніндегі мемлекет (қаржы органдары арқылы) шараларының ... ... ... — бұл ... ... ... ... мақсаты; қаржы
механизмі.— бұл мақсатқа жетудің құралы; қаржы саясаты – қаржыны ... ... ... қорытынды нәтижесі. Бұл ... ... жету үшін ... ... ... жасаудың әдістерімен тәсілдері
пайдаланылады. Қаржы ... оны ... ... ... ... мен ... ... ішінде әр түрлі ынталандырмалардың және
санкциялардың кемегімен жүзеге асырады.
I тарау Қаржыны басқарудың теориялық негіздері
1.1 Қаржыны басқару мәні мен ... ... ... макроэкономикалық теңгерілімдікте, бюджет
профицитінде, мемлекеттік борыштың азаюында, ұлттық валютаның беріктігінде,
ақырында, ... пен ... ... мүшелерінің экономикалық
мүдделерінің үйлесуінде (ұштасуында) көрінетін қаржының ... ... ... ... ... басқарудың негізіне мына қағидаттар қойылған:
- басқарудағы демократизм;
- қаржы мәселелеріне саяси тәсілдеме (көзқарас);
- басқарудағы экономикалық және әкімшілік әдістердің оңтайлы ... ... ... ... ... және аумақтық басқарудағы келісушілік;
- басқарудағы жауапкершілік;
- шаруашылық шешімдерінің сабақтастығы.
Қаржыны басқарудың екі ... ... ... жен: біріншіден,
мемлекет қаржыны, оның нысандарын экономика мен әлеуметтік ... ... ... ... ... және ... ... бүкіл процесіне ықпал жа-сайды; екіншіден, ... ... ... ... ... ... қатынастарының нысандары, ақша
қорлары, қаржы аппараты, яғни қаржы ... ... ... ... гылыми көзқарас қаржы қатынастарының әрбір
сферасында, олардың әрбір буынында оны ... көп ... ... ... ... ... Заңи ... қаржылық болжамдар мен
жоспарларда, қаулыларда және басқаларда ресімделетін қаржылық сипаттағы
басқару ... ... ... ... және заңи ... өткен шаруашылық кезеңнің қорытындыларының ғана ... ... ... экономикалық талдаудың нәтижелерін, экономикалық-
математикалық әдістер мен қаржыны басқарудың ... ... ... және әкімшілік әдістерінің ұтымды үйлесуін ескерген
жөн. Қаржыны ғылыми ... ... жаңа ... ... мен ... ... ескілерінің күшін жою жолымен келеңсіз құбылыстарды уақтылы
жеңіп отыруды қажет етеді. Сонымен бірге айқын және ... ... ... негізделген көрсеткіштер, жоғары сапалы перспективалық және
ағымдағы қаржылық жоспарлау талап етіледі.
Қаржы қатынастарының әрбір сферасы мен ... ... ... қаржыға мақсатты ықпал етудің өзіндік әдістері мен нысандарын
пайдаланады. Мәселен, қаржыны басқаруда мынадай бірнеше өзара ... ... ... ... ... ... (болжау),
ұйымдастыру, реттеу, бақылау.
Қаржылық ақпараттың ғылыми негізделген жоспарлау мақсаты үшін де,
сондай-ақ ... ... ... ... ... үшін де зор ... бар.
Жоспарлау процесіндегі басқару шешімдері қаржы ақпаратына талдау жасау
негізінде қабылданады, ол осыған ... ... ... әрі ... ... Ақпаратты алудың ақиқаттығы мен ... ... ... қамтамасыз етеді. Қаржылық ақпарат ... және ... есеп ... ... ... ... ... жүйесіңде маңызды орын алады.
Бұл - ... ... ... ... ақша ... ... оның ... анықтау; орталықтандырылған және орталықтандырылмаған
ақша ... ... ... ... салалары мен әкімшілік-аумақтық
бірліктері арасында қаражаттарды бөлудің оңтайлы үйлесімін (пропорциясын)
белгілеу; ресурстарды пайдаланудың нақты бағыттарын анықтаужәне т.б.[?]
Ұйымдастыру — ... ... ... ... ... ... ... жоғары нәтижелілігін, ... ... мен ... білдіреді.
Қаржыны басқаруды дұрыс ұйымдастырудың маңызы зор. Көбінесе қаржыны
оперативті басқарудың ... ... ...... ... ... мен қаржы полициясының және ұлттық шаруашылық
салаларындағы қаржы бөлімдерінің ... ... ... ... ... отырғанына байланысты болады. Қаржы ... ... ... ... ... Бұл қаржы құрылымдарының барлық
қызметкерлерінің біліктілігі мен жеке білгірлігіне жоғары талаптар қояды.
Қаржылық реттеу – бұл жоспарлы ... ... үшін ... ... ... ... ... нәтижеден теріс ауытқулардың
барлық түрін алдын алуға және жоюға бағытталған; мұның өзі ... ... ... тыс ... ... ... қаржылар
есебінен қызметтердің барлық түрлерінде арақатынас пен үйлесімділікті
қамтамасыз етуді білдіреді.
Бақылау басқарудың ... ... ... ... де, ... оперативтік басқару стадиясында да ... ... Ол ... ... ... ... жүргізудің дұрыстығы ... ... және ... ету ... ... құқығының нормаларын
басшылыққа алып отыратын қаржы аппараттарының қызметін ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштермен
салыстыруға, қаржы ресурстарын ... ... ... ... тиімді жүргізудің жолдарын белгілеуге мүмкіндік
береді.
Қаржыны басқаруда басқа кез келген ... ... ... мен ... ... Объектілер ретінде қаржы
қатынастарының сан ... ... бола ... басқаруды жүзеге асыратын
ұйымдық ... ... ... ... ... ... ... сәйкес объектілердің екі тобын бөледі: шаруашылық
жүргізуші субъектілердің қаржысы, ... ... ... ... ... ... ... қаржы службалары (шаруашылық жүргізуші
субъектілердің ... ... және ... ... ... басқаруды
жүзеге асыратын барлық ұйымдық құрлымдардың жиынтығы қаржы аппараты деп
аталады.
Кәсіпорындарда және ... ... ... ... ... ... және мекемелердің қаржы бөлімдері мен
службалары, сондай-ақ сақталып отырған ... мен ... ... мен басқармалары жүзеге асырып отырады.
Нарықтық экономиканың қалыптасып, дамуы жағдайындағы қаржыны басқару
қаржы ... ... ... ... ... нашар пайдаланып
жүрген әдістерді іске асыруды, басқару функцияларының — ... ... ... әдістерінің бір элементі ретіндегі қаржы ресурстарын
есебін ... ... ... ... ... Бұл ... нарықтық
экономикаға көшкен Шығыс Европа елдерінің де, ... ... ... ... ... ... жағдайында көп жылдар бойы ... ... ... ... де тәжірибесін ескерген жөн.
Өткен кездің оңтайлы тәжірибесіне келеңсіз қарау қаржының дамуына, оны
басқаруға ... ... ... ... ... ... ... пайдаланыдды; бюджеттен төленетін субвенциялардан (мақсатты
жәрдем қаржыдан) бас ... ... және т.б. Осы және ... себептерге
байланысты қаржының рөлі төмендеді. Экономиканы басқаруды қайта құру жаңа
қаржы саясатын жасап, жүзеге асыруды, ... ... ... ... ... талап етті. Бұл әдістер экономикаға қаржының ... ... ... ... ... өндірістің тиімділігін өсіруге,
әлеуметтік саланы дамытуға мүмкіндік туғызуы тиіс.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, мемлекеттің ... ... ... ... ... ... бар. ... мыналарды жатқызуға болады.
Біріншіден, өкіметтік операцияларды қамтудың толық еместігі.
Қазіргі кезде өкіметтік операциялардың едәуір ... ... және ... ... ... ... Қаржы министрлігі
тарапынан болатын тиімді бақылаудан тыс қалып қояды. Ең алдымен бұл толып
жатқан ... тыс ... ... ... ... ... пайдалану жөніндегі операцияларға, шетел валютасындағы бюджет
операцияларына, сондай-ақ мезгілі өткен сыртқы берешекке ... ... ... ... түсімдерді уақтылы алуға жеткілікті бақылау жасамау.
Қаржы министрлігі, Экономика және бюджеттік ... ... ... ... шеше ... мемлекеттік басқарудың деңгейлері
арасында салықтық түсімдерді, ... ... ... ... ... ... ... сөзсіз.
Үшіншіден, мемлекеттік бюджет тапшылығын қаржыландыру ... ... ... бюджеттің тапшылығын қаржыландырудың
дәстүрлі көзі ұзақ жылдар бойы Мемлекеттік банктің ... ... ... ... ... ... ... келді. Қазіргі кезде
бұл көздерді пайдалану қиын мәселе болып қалды.
Мемлекеттік бюджет тапшылығын ... ... ... көзі ... ... мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару бүгінге дейін
кеңінен таралмай отыр. ... ... ... мен инфляция
жағдайында занды екенін мойындауға тура ... ... ... ... ... ... ... қаржысын басқаруды министрліктердің, ведомстволардың,
концерндердің, ассоциациялардың, қоғамдардың, ... ... ... мен ... шаруашылық жүргізуші
субъектілердің қаржы бөлімдері мен қаржы ... ... ... ... ... осы ... ... бөлімдері мен
топтары басқарады.
Министрліктер мен басқа жоғарғы органдардың қаржы басқармаларының
аппараты ... ... ... (жоспарлау), кірістер мен шығыстардың
жиынтық балансын бақылау жөніндегі жұмыстарды жүзеге асырады, ведомствоға
қарасты кәсіпорындардың қаржы ... ... ... ... бұл ... ... ... басқару қаржы
менеджменті деп аталады және ... мен ... ... ... және ... ... әлеуметтік-экономикалық процестерді
басқарудың нысаны болып ... ... ... мәні тиісті
службалар тарапынан қосымша ... ... ең ... етіп ... неғұрлым ұтымды етіп жұмсауға, қаржы рыногында ... ... ... ... ... ... операциялар жасауға мүмкіндік беретіндей
етіп ... ... ... ... ... ... мыналар болып
табылады: жылжымайтын және ... ... ... ... ... ... ... зияткерлік (интеллектуалдық) қызметтің нәтижелері,
материалдық емес игіліктер.
Қаржы менеджменті уәждемелерге — адамдардың ... ... мен ... ... ... мақсаттарды іске асыру
*жөніндегі қызметке негізделеді. Уәждеме іскерлік белсенділікті, ... мен ... ... ... көрінеді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы бөлімдері (службалары)
кредит және есеп ... ... ... ... және ... жаңа ... ... отырып, оперативті
қаржылық жоспарлауды, қаржы ресурстарымен оңтайландыруды жүзеге асырады.
Шаруашылық серіктестіктерінде қаржыны басқаруда басқа функциялармен
қатар, жоғарғы ...... ... ... ... ... ... акционерлік қоғамдарда — ... ... ... ... ... орган — басқарма өзінің
лауазымды адамдарының, соның ... ... ... ... ... ... ... қосады: қаржы жөніндегі вице-президентті
(басқарушының орынбасарын); ол серіктестіктің (қоғамның) тиісті бөлімшесіне
... ... ... ... ... ... ... оның
бағынышындағы жеке қызметкерлер — шаруашылық ... ... ... ... ... қаржы менеджерлері жұмыс істейді.
Қаржы бөлімінің құрылымы (1 сызба) әдетте болжамды-талдамалық, есеп-
қисап, шағым, оперативтік-қаржылық жұмыстың ... ... ... ... банктермен, жоғарғы ұйымдармен есеп
айырысу жөніндегі, кассалық сияқты топтарға бөлінеді.
Шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... болып табылады:
- табысты немесе пайданы өсірудің жолдарын ... ... ... ... күрделі қаржылар, жаңа техниканы ендіру және басқа жоспарлы
шығындар жөніндегі тапсырмаларды ... ... ... ... ... ... банктер, жеткізушілер, жоғарғы ұйымдар алдындағы
қаржылық міндеттемелерді орындау;
1 сызба. Шаруашылық жүргізуші субъектісінің қаржысын басқару
|Шаруашылык жүргізуші субъектінің ... ... ... |Банк және кассалық ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... |жоспарлау |ық ... ... ... ... ... ... |н есеп |есеп | |
| | | ... ... | |
| | | ... | | |
- есеп ... ұйымдастыру;
- өндірістік капитал мен күрделі жұмсалымды тиімді пайдалануға
жәрдемдесу;
- қаржы ресурстарын ... ... ... айналым қаражаттарының
сақталымдылығы мен тездетілген айналымдылығын қамтамасыз етужене басқалары.
Қаржыны оперативті басқаруға банк мекемелері қатысады. Екінші ... ... мен ... есеп айырысу-кассалық қызмет көрсетуді
жүзеге асырады, ақшаға деген уақытша ... ... ... ... ... ... кейін кәсіпорын
басшыларының, акционерлік компаниялар мүшелерінің ғана ... ... ... әдістері жағдайында болмашы рөл атқарған ... да рөлі ... арта ... Кәсіпорындарды [?](дамытудың қаржы
көздерін, қаржы ресурстарын ... ... ... ... бағалы қағаздармен операциялар жасау және қаржы менеджментінің
басқа мәселелері нарықтық экономика ... ... ... негізгі мәселелері болып отыр.
1.3 Мемлекеттің қаржысын басқару
Қаржыны ... ... яғни ... ... ... ... ... болып ажыратылады. Стратегиялык, басқару қаржы
ресурстарын ... ... ... ... ... ... ... іске асыруға арналған қаржы ресурстарының ауқымын белгілеуде
көрінеді. Оны дәстүр бойынша мемлекеттік биліктің және ... ...... аппараты, Парламент, Үкімет, Қаржы министрлігі,
Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі жүзеге ... ... ... көп ... ... ... ... басқаруға үлкен өкілеттік берілген:
1) республикалық бюджетті әзірлеу және оның атқарылуы туралы есеп беру
тәртібін айқындайды;
2) Республикалық ... ... ... ол ... ... оның құрамын айқындайды;
3) Қазақстан Республикасының аумағында төтенше мемлекеттік ... ... ... ... және оны әзірлеу ... ... ... мен ... ішкі және ... ... ... туралы Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауда
алдағы жылға арналған Қазақстан Республикасының қаржы-кредит ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын басқару жөніндегі кеңес
құрады және ол туралы қағиданы ... ... ... ... ... ... ... жөніңде, сондай-ақ оны
пайдаланудың ... мен ... ... ... ... ... қалыптастыру және пайдалану туралы есептерді бекітеді;
6) Қазақстан ... ... ... ... ... ... жылының бірінші тоқсанына арналған республикалық қаржы
жоспарын бекітеді және Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес
өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
Қаржыны жалпы ... ... ... заң ... қызметін
жүзеге асыратын елдің ең жоғарғы ... ...... ... ... отырысында Парламент Үкімет пен ... ... ... ... есеп ... ... ... туралы есептерін бекітеді, республикалық бюджетті,
сондай-ақ республикалық бюджетке ... мен ... ... ... мен ... ... және ... алып тастайды,
мемлекеттік қарыздар мен республиканың экономикалық және өзге де көмек
көрсетуі туралы ... ... ... ... ... шешу ... актілерді —
Қазақстан Республикасының заңдары мен Парламент қаулыларын талқылауға және
кейін дауыс беруге енгізу ... ... ... ... жүзеге
асырылады. Парламент аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтін зандар
шығарады, негізгі қағидаттар мен ... ... ... ... салуға,
алымдар мен басқа да міндетті төлемдерді белгілеуге, республикалық
бюджетке, ... ... ... ... және ... қамсыздандыруға,
елдің қорғанысы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, мемлекеттік ... ... ... ... ... мен ... ... ортаны қорғауға, меншік режіміне және өзге де ... ... ... жұмыс органдары тұрақты негізде жұмыс
істейтін сенат пен мәжілістің ... ...... қаржы,
бюджет комитеттері болып табылады. Комитеттерде заңнамалық актілер оларды
Парламенттің палаталарында ... ... ... ... ... ... Үкіметі — Министрлер Кабинеті Республика
Презңденті белгілейтін ... ... ... ... және
оның атқарылуы туралы жылдық есепті табыс ... ... ... Үкімет
Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетіне де
табыс ... ... ... ... асырады, Ұлттық қорға активтерді есептеу,
Ұлттық қорды пайдалану тәртібін ... ... ... ... ... алынымның және жоғарғы бюджеттен төменгі бюджеттерге
бюджеттік субвенциялар аудару тәртібі мен ... ... ... ... және ... ... ... де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
Экономика мен әлеуметтік саланы басқару жүйесін түбірлі қайта құрудан
туындап отырған жаңа ... ... ... және ... ... ... жолына өтуіне орай ... ... ... ... ... басқару жүйесін одан әрі
жетілдіру шаралары туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... ... ... және оның ... рөлі ... артып отыр. Қаржы министрлігімен оған қосылған
Мемлекеттік ... ... ... ... және ... ... ... функциялары мен өкілеттіктері Экономика және
бюджеттік жоспарлау министрлігіне берілді.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 3 ... ... ... ... ... ... ... туралы
қағидаға сәйкес Министрлік басшылықты, сондай-ақ заңнамада көзделген шекте
мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... ... алу және пайдалануын бақылау, ... және ... ... ... ... тыс рәсімінің
жүргізілуін бақылау, бухгалтерлік есеп ... және ... ... реттеу саласындағы салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын ... ... ... ... ... табылады.
Министрліктің негізгі міндеттері мыналар болып табылады:
- республикалық бюджеттің атқарылуын және жергілікті бюджеттердің
атқарылуына кассалық ... ... ... ... ... алымдардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдердің түсуін және бюджетке түсетін өзге де ... ... ... толық және уақтылы ... ... ... ... түсетін түсімдер бөлігінің
Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына аударылуын қамтамасыз ету;
- республикалық және жергілікті бюджеттердің атқарылуы, ... ... және ... ... ... ... ... өз құзыры шегінде республикалық және жергілікті бюджеттер
қаражатының тиімді және ... ... ... ... меншікті басқарудың тиімділігін арттыру;
- мемлекеттік салық саясатын әзірлеуге және іске асыруға қатысу;
- банкроттық рәсімін ... ... және ... ... ұйымдарын қоспағанда), сондай-ақ соттан тыс рәсімде
*дәрменсіз борышкерді ... ... ... және ... ... [?]өзге де міндеттер.
Министрлік заңнамада ... ... ... ... жүзеге асырады:
- тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджеттің ... және өзге де ... ... ... ... және ... Республикасының әлеуметтік-
экономикалық дамуының индикативтік жоспарларын, ... ... ... ... ... түсетін түсімдерді болжауға және мемлекеттік бюджетке
кірістердің түсуі саласындағы мемлекеттік саясаттың мақсаттары ... ... ... өз ... ... мемлекеттің қаржысын және мемлекеттік басқару
саласындағы мемлекеттік саясаттың мақсаттары мен ... ... ... ... ... саясат және мемлекеттік меншік
саласындағы заңнаманы қолдану тәжірибесін талдау және қорытындылау,
оны жетілдіру жөнінде ұсыныстар әзірлеу;
- ... ... және ... ... ... алуды, сондай-ақ
мемлекеттік борышты басқаруды қамтамасыз ету;
- ... ... ... ... жүйесін жетілдіру;
- заңнамада белгіленген тәртіппен ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Ұлттық
қорына аудару;
- өз құзыры шегінде бюджетгің атқарылуы жөніндегі ... ... ... есеп пен аудиттің, қаржылық
бақылаудың және мемлекеттік меншікті басқарудың ... ... ... ... қабылдау);[?]
- өз құзыры шегінде ... ... ... ... ... салық келісімдері мәселелерінде уәкілетті ... жер ... ... ... келісімшарттардың салық
сараптамасы, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есебін, сондай-ақ өз құзыры
шегінде республикалық және жергілікті бюджеттердің атқарылуы туралы
есептемені жүргізу және іске асыру тәртібін ... ... ... ... ... мекемелердің шоттарын
жүргізу және шоттар бойынша аударымдық операцияларды жүзеге асыру;
- ... ... ... жиынтық жоспарын бекіту және
оларға өзгерістер енгізу;
- республикалық бюджеттен шығыстарды қаржыландыру және республикалық
бюджетте көзделген соманың ... ... ... Ұлттық қордың қалыптасуы және атқарылуы жөніндегі қызмет ... ... ... ... ... атқарылуы туралы
жылдық есептерді, мемлекеттік бюджеттің атқарылуы барысы туралы
айлық, тоқсандық және жылдық ... ... ... ... ... статистикалық есептерді жасау;
- республикалық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің
шығыстар ... ... ... және ... сондай-ақ
республикалық бюджет қаражатының, үкіметтік қарыздар, мемлекеттік
кепілдігі бар мемлекеттік емес қарыздар қаражатының және кейіннен
үкіметтік ... ... ... ... және ... өзге де ... мақсатты пайдалануын бақылау;
- республикалық ... ... ... жергілікті
бюджеттердің атқарылуын бақылау және талдау;
- бухгалтерлік есеп пен ... ... оның ... өз ... ... қызметті лицензиялау саласында ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық банкіндегі қазынашылық комитетінің
тиісті шоттары арқылы ... ... ... ... және есепке алу, заңнаманы сақтау жөніндегі
тексерістерді ұйымдастыру;
- мемлекет кепілдігімен тартылған мемлекеттік емес қарыздардың ... ... ... қарыздарының шарттарына қаржылық
сараптама жүргізу;
- үкіметтік қарыздардың қаржылық ... ... ... ... қарыздарды тартуын келісу;
- Қазақстан Республикасының Үкіметі беретін өкілеттіктерге сәйкес
келіссөздер жүргізу, үкіметтік ... ... қол ... ... эмиссиялық бағалы қағаздарын шығару,
Қазақстан Республикасы резиденттерінің мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... алу, пайдалану, өтеу және оларға қызмет
көрсету, Қазақстан Республикасы резиденттерінің ... ... ... кепілдері бойынша міндеттемелердің
орындалуын қамтамасыз ету;
- республикалық бюджетте көзделген және ... ... ... ... ... бағдарламаларға және өзге де
іс-шараларға кредит беру;*
- ... ... ... ... ... ... қажетті
құжаттарды дайындауға қатысу;
- түпкілікті қарыз алушылар мен екінші деңгей банктерінің ... ... және ... ... ... ... ... қайтару туралы ішкі кредиттік
келісімдердің жобаларын дайындау;
- уәкілетті ... ... ... ... ... ... алу ... түпкілікті қарыз
алушылармен жұмыстарды ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы жарналарының толық және ... ... ... ... бойынша мемлекеттік есептемені жинаудың
нысандары мен тәсілдерін жетілдіру;
- Ұлттық ... ... ... ... негізде үкіметгік
қарыздарға, мемлекеттік кепілдігі бар мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... ... қызмет
көрсету үшін екінші деңгей банктерін, бастапқы дилерлерді, лид-
менеджерлерді және мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару ... да ... ... ... белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасында лотерея
ұйымдастыруға және ... ... ... және ... ... өзге де қызмет түрлерін лицензиялау;
- салық және бюджетке төленетін ... да ... ... бойынша
берешекті мәжбүрлі түрде өндіріп алу жөнінде жұмысты ұйымдастыру;
- өз құзыры шегінде салықтық құқық бұзушылыққа қарсы күрес мәселелері
бойынша ... ... ... міндеттемелерін
орындау;
- банкроттық рәсімдердің жүргізілуін ... және ... ... ... ... ... ... соттан тыс рәсімде дәрменсіз борышкерді тарату және оған
заңнамамен жүктелген өзге де ... ... ... сан алуан функцияларға байланысты Қаржы
министрлігіне үлкен құқықтар берілген.
Министрліктің ... ... іске ... және өз ... ... үшін заңдарда белгіленген тәртіппен:
- мемлекетгік органдардан, өзге де ұйымдардан және жеке тұлғалардан
Министрлікке жүктелген функцияларды жүзеге ... үшін ... ... және ... өз ... ... ... мемлекеттік органдардың, өзге де
ұйымдардың және жеке тұлғалардың орындауы үшін міндетті нормативтік
- құқықтық актілерді ... ... ... ... мен ... ... өзге де ... тоқтатуға немесе тоқтата тұруға;
- акционерлік қоғамдардағы мемлекеттік үлеске және республикалық
басқа да ... ... ... ... ... ... және Үкімет белгілеген жағдайларда билік етуге;
- өз құзырындағы ... ... ... ... жүзеге асыруға;
- бірыңғай қазынашылық шоттағы және ... ... ... ... ... ... тәртіппен тиімді орналастыру жолымен басқаруды жүзеге
асыруға;
- бюджеттік заңнамада кезделген жағдайларда бюджет ... ... ... тоқтата тұруға;
*
- қымбат бағалы металдар мен асыл тастарды басқаруды, ... ... ... ... ... және шетелдік валютада банктік ... ... және ... ... ... өзге де ... ... құқықтары бар.*
Қаржы министрлігінің орталық аппараттарында белгілі міндеттер ... ... ... ... ... бар, ... мен ... өзгеруі, аппараттар функцияларының дамуы,
жұмысты жетілдірудің қажеттілігі ескеріле отырып бұл бөлімшелердің ... ... ... ... отырады.
Қазіргі кезде Қаржы министрлігінің орталық аппараттарында бірқатар
департаменттер мен басқармалар маңызды орын ... ... ... департаменті;
Фискалдық саясат пен болжам департаменті;
Макроэкономика және қаржы статистикасы департаменті;
Мемлекетгік ... ... ... талдау департаменті;
Кірістер мен келісімшарттар департаменті;
Электронды мониторинг департаменті;
Жұмыстарды ұйымдастыру және қаржылық қамтамасыз ету департаменті;
Құжат айналымы және кадр жұмыстары департаменті;
Акциздерді ретгеу департаменті;
Заң ... ... ... ... және трансферттік баға белгілеу департаменті;
Мемлекеттік органдарды қаржыландыру департаменті;
Бухгалтерлік есеп және аудит әдіснамасы департаменті;
Мемлекеттік қарыз алу департаменті;
Қазыналық саясат және ... ... ... және ... беру ... ... ... департаменті;
Халықаралық салық салу департаменті және т.б.
Департаменттер өз ... ... ... ... ... ал олар бөлімдерден тұрады.*
Министрліктің мынадай ведомствалары бар: ... ... ... комитеті, Қаржылық бақылау және ... ... ... ... ... Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті,
Дәрменсіз борышкерлермен жұмыс жөніндегі ... ... ... ... ... ... құрамындағы
Қазынашылықтың орталық аппаратынан және оған бағыныштағы аймақтық
бөлімшелерден тұрады.
Қазынашылык, ... ... ... мен ... орындайды:
- республикалық бюджетті ұйымдастыру, оның кассалық атқарылуын жүзеге
асыру, жергілікті бюджеттерге есеп-қисаптық-кассалық қызмет ... ... ... орындалуын бақылау;
- касса бірлігі қағидатын негіздей ... ... ақша ... ... республикалық және жергілікті бюджеттер арасында өзара есеп
айырысуды енгізу;
- республикалық және жергілікті ... ... ... ... ... ... бөлуді қамтамасыз ету және оларды түрлі
деңгейлердің ... ... ... ... ... ... басқару және
есепке алу, оларды жүргізген кезде заңнамалықтың сақталуы ... ... ... ... ... ... ... жинау, өндеу және
талдау;
- республикалық бюджеттің қолма-қол ақшасының ағынын ... ... ... ... және ... ... ... емес ішкі қарыздарды өтеу және қызмет көрсету кезінде
ақша ... ... ... ... есеп пен ... ... есептемені және
қазынашылық органдары жүйесіндегі ішкі аудитті дамыту ... ... ... ... ... бойынша есептік
операцияларды жүргізудің тәртібі туралы әдістемелік және нұсқаулық
құжаттарды өзірлеу.
Қазынашылық қызметкерлерінің мемлекеттің қаражаттарын ... ... ... билік пен басқару органдарының,
мемлекеттік банктердің қаржы бухгалтерлік службаларын ... құқы ... ... ... қаржы заңнамасын бұзуды жоюды талап етуге құқы
бар. Қазынашылық службаларына қазынашылық төлем операцияларының орындалуын
тоқтата ... ... ... мақсатсыз пайдалану фактілері анықталған
жағдайда оны қайтарып алуға және жұмсауға тиым ... ... ... ... ... ... құқық берілген, сонымен бірге қазынашылық
бюджет қаражаттарын үнемді жұмсауға мүмкіндік туғызуы тиіс.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... жұмыстарды жүзеге асырады. Оның ... ... ... ... ... ... және көрсетілетін
қызметтер сферасының ұйымдарына, әлеуметтік сфера мен халықты ... ... мен ... ... ... қорғаныс
кәрсіпорындары мен ұйымдарына және құқық тәртібін ... ... Олар ... ... ... және валюта ресурстарын пайдалануды,
бағалы қағаздар бойынша заңнамалардың орындалуын бақылайды.*
Мемлекеттің кірістерін жұмылдыру ... аса ... ... ... ... ... ... салық және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдердің толық ... ... ... ... ... дер ... аударылуын қамтамасыз ету жөніндегі, сондай-ақ салық
төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауына салықтық бақылауды жүзеге
асыру жөніндегі ... ... ... ... жүйесінде ең көбі жергілікті қаржы ... ол ... ... ... ... ... мен
бөлімдерін, салық комитеттерін қамтиды. Олар басқару жөніндегі жұмыстарды
жүргізеді, яғни жергілікті бюджеттердің ... ... ... және ... кешенінің және әлеуметтік-мәдени
сфераның барлық буындарында ресурстарды үнемдеуді іздестірумен айналысады,
шаруашылық ... ... ... асырады және олардың қаржы
қызметін бақылап отырады. Қаржы және ... ... ... ... ... ... органдарының міндеттеріне мемлекеттік қаржы тәртібін
сақтауды бақылау кіреді. Осы ... олар ... ... ... ... ... мен ... дұрыстығы мен объективтігін
тексереді, жергілікті әкімшіліктер бөлімшелерінің бухгалтерлік есептері мен
баланстарын ... ... ... ... ... облыстар, республикалық
маңызы бар ... ... ... комитеттері, ауданаралық салық
комитеттері, аудандар, қалалар және ... ... ... салық
комитеттері жатады.
Салық органдары тиісті жоғарғы салық службасы органына төменнен жоғары
қарай тікелей бағынады және жергілікті атқарушы органдарға жатпайды.
Мемлекеттің қаржысын ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық банкі белгілі бір түрде ... банк ... ... ... ақша ... ... ... басқарғанда қаржы қатынастарына тікелей де, сонымен бірге
жанама түрде де ықпал жасайды; ол ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін қаржыландыруға
арналған сырттан қарыз алуға қатысады. ... ... ... ... ... ... ... қаржы-кредит
саясатын жүргізген субъектілер қаржысының жай-күйінде көрініп, білінеді.
Қаржыны басқаруға Экономика және бюджеттік ... ... ... ... ... ... де қатысады. Олар стратегиялық
жоспарлау, бюджеттік жоспарлау, мемлекеттің кірістерін жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... бұл органдар республикалық және жергілікті бюджеттердің
атқарылуын талдайды; ... ... ... ... бірлесіп,
мемлекеттік бюджет жобасының негізгі көрсеткіштерін белгілейді; Қаржы
министрлігімен бірлесе отырып, республикалық және ... ... ... ... әзірлейді және реттеуге қатысады;
Қаржы министрлігімен және ... ... ... отырып мемлекеттің сыртқы
берешегін талдап, оның лимитін белгілейді және т.б.
Экономика және ... ... ... ... ... көрсетуге болады: Салық саясаты және болжамдар
департаменті; Бюджет процесінің әдіснамасы және ... ... ... ... және ... ... Мемлекеттік
қарыз алуды және кредит беруді жоспарлау департаменті; Аймақтық саясат және
бюджетаралық қатынастар департаменті; Халықаралық экономикалық және ... ... ... жоспарлау және инвестициялық саясат
департаменті; Экономикалық саясат және ... ... ... ақпарат, қорғаныс, ... ... ... шығыстарын жоспарлау департаменті; Әлеуметтік сфера шығыстарьш
жоспарлау департаменті және басқалары.
Елімізде ... ... ... сыртқы бақылаумен
байланысты мәселелермен Республикалық бюджеттің атқарылуын ... есеп ... ... ол ... ... ... ... беретін республикалық бюджеттің атқарылуын сыртқы бақылауды жүзеге
асыратын мемлекеттік ... ... ... ... құқықтық жағдайы Қазақстан Республикасының
Коституциясымен, зандарымен, ... ... ... ... осы ... ... Қағидада айқындалған.
Қазіргі уақытта қаржыны басқаруды ... — бұл ... ... жасап, оларды қаржыны басқаруға ендіру мен
үйлестіру негізінде ... ... ... әдістер мен
электронды-есептеу техникасына негізделген басқарудың автоматтандырылған
жүйелері (БАЖ) қаржыны жалпы басқарудың бір бөлігі болып ... ... ... ... деп ... ... ... тиімді
басқаруға мүмкіндік жасайтын есептеу және ұйымдық техниканың, байланыс
құралдарының әкімшілік, экономикалық, ... ... ... Ол ... алу, ... және ұлттық шаруашылықты басқару үшін
ақпаратты жинау мен өндеудің жалпы мемлекеттік автоматтандырылған ... ... ... ... ... ... ... автоматтандырылған жүйесі
(ҚЕАЖ) қолданылады. Ол өзара ... ... ... ... ... ... ... қосалқы жүйелерден тұрады.
Ұйымдық тұрғыдан ҚЕАЖ дегеніміз бір-бірімен өзара байланысты ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
3) бағдарламалық қамтамасыз ету;
4) техникалық қамтамасыз ету;
5) ... ... ... технологиялық қамтамасыз ету;
7) кадрмен қамтамасыз ету.
Ұйымдық-экономикалық қамтамасыз етудің қосалқы жүйесі ҚЕАЖ ... ... ... ... ... және оның атқарылу процесін
автоматтандырудың әдістемелік және ұйымдық алғышарттарды жасайды, басқа
қамтамасыз ... ... ... ... және ... ... ҚЕАЖ-
дің барлық деңгейлеріндегі жұмыстың әдістемелік бірлігін анықтайды.
ҚЕАЖ-да әр түрлі функциялық қосалқы жүйелер болуы мүмкін: ... ... ... ... ... мекемелердің шығыстары
және бюджет ... ... ... ... ... ... ... есептері" қосалқы жүйесінде есептердің кешендері
бір текті ... ... ... ... Басқа қосалқы
жүйелердің блоктарында есептердің кешендері кірістердің немесе белгілі бір
саланы ... ... және ... ... ... шығыстардың түрлері бойынша бөліп көрсетілген.
Автоматтандырылған басқарудың орталықтандырылған жүйелерінен басқа,
автоматтандырылған жұмыс орындарын (АЖО) ... ... ... ... АЖО – ... шағын есептеу жүйесі,
микро-ЭЕМ немесе СЭЕМ басқаратын және белгілі бір ... ... ... ... немесе сырттағы техникалық құралдардың
кешені. АЖО жабдығының үлгілік құрылымы:
1) микро-ЭЕМ базасында басқарудың құрылғысы;
2) бейнетерминал ... ... ... ... ... ... клавитатурасы;
5) шағынгабаритті басып шығаратын қондырғы.
АЖО-ның техникамен жарақтауының мұндай ... ... ... сәйкес бірқатар экономикалық есептерді шешумен ... ... ... кестелік, мәтіндік құжаттармен жедел жұмыс істеуге,
түрлі картотекаларды жүргізуге мүмкіндік береді. АЖО ақпараттарды түзетіп,
редакциялауға, ... мен ... ... ... ... және ... нәтижелерді талдауға, АЖО-сы бар ... ара ... ... ... қатынасуға мүмкіндік
жасайды.
Кәсіпорындарды басқарудың автоматтандырылган ... ... ... ... функциялық қосалқы жүйесі бөлінеді, онда қаржы-
кредитті басқарудың есептері шығарылады.
Ол өнім өндіріп, оны өткізудің белгілі бір ... ең ... жету үшін ... ... ... ... ... болып табылады. Қосалқы жүйе ресурстардың жай-күйі мен
олардың қозғалысының процестерін сипаттайтын ... ... ... ... ... ... (өңдірістің, материалдық
ресурстардың, еңбектің және т.б.) ... ... ... кезінде,
яғни басқарудың басқа объектілері бойынша шешілетіндіктен кәсіпорынның әр
түрлі құрылымдық бөлімшелерінің АЖО-ны қамтитын және ... ... ... ... ... құру ... Сөйтіп, екі деңгей
құрылады: үлкен ЭЕМ-ның ресурстарын қажет ... ... ... ... және ДЭЕМ-мен ... және ... ... АЖО ... ... ... ... Толып жатқан ақпараттық
ағымдар қалыптасатын қаржы жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... көшірудің, өндеудің,
тасымалдау мен сақтаудың түрлі құралдарын, басқару байланысының құралдарын,
дабылдама, ақпарат ... ... ... ... әсіресе кәсіби КДЕЭМ-нің, электронды ... ... ... және ... ... ... құралдарының,
өзге қазіргі ақпараттық техниканың болуымен байланысты басқару ... ... ... ... ... ... отыр. Техникалық
құралдар басқару шешімдерінің тікелей процесінде көптен-көп пайдаланылып
келеді.*
ІІ тарау ... ... ... ... ... ҚР ... ... оның мемлекеттік басқару органы
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлiгi (бұдан әрi - ... ... ... ... ... оның ... ... саласында салааралық ... ... ... Қазақстан
Республикасының орталық атқарушы органы болып табылады[?].
Мемлекет өз алдына дербес мемлекет болып өмір сүру ... ... ... ... және оған ... бір ... беріп
сол арқылы белгілі бір саланы басқарушы, реттеуші әрі қадағалаушы орган
арқылы жүзеге асырады.
Республикамыздың негізгі, әрі ... ... ... ... қызмет
жасаушы ҚР Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі, ҚР ... ... ... ... жүйесіндегі орны Министрліктің атқаратын
функциялары мен ... ... ... Оған ... мемлекеттiк бюджеттiң атқарылуын, мұнда тиiсті қаржы жылына
арналған республикалық бюджет, ... ... мен ... ... ... ... әзiрлеуге қатысады. Мемлекеттің өмір сүруінде
бюджеттің алатын рөлі ... оған көз ... үшін мына ... ... ... ... сәйкес, республикалық бюджет шығыстарының негізгі
бір бөлігі ... ... ... ... - ... денсаулық, мәдениет
және спорт салаларын, әлеуметтік төлемдерді қоса есептегенде 426 миллиард
теңге ... ... Ал, ... даму ... ... ұлғайтуға 4,6 миллиард теңге, Астананы дамытуға 72,6 миллиард
теңге, 2005-2007 жылдарға ... ... үй ... ... ... 60,5 ... теңге бөлу жоспарлаған, соған сай
    «2005 жылға арналған республикалық ... ... заң ... 1-іне ... қабылдануы тиіс. 2005 жылы республикалық бюджет
қоржынына мемлекеттік займдарды қоспағанда түсетін түсімдердің ... ... ... 135,8 ... ... ... Бұл 2004 жылғы межеден 200,5
миллион ... ... ... шығыстар 1 триллион 223,6 миллиард ... ... ... ... 196,6 ... теңгеге өседі.[?]
Бюджетті жоспарлау кезінде бастапқы сатыда Қаржы ... ... ... ... ... ... ... Президент
жолдауына, елдің даму стратегиясына, индикативтік жоспарға және қабылданған
даму бағдарламаларына сәйкестігін талдайды. ... ... ... үшін ... ... ... реттейді. Атқару сатысында
шығыстарды жоспарлау кезінде белгіленген мақсаттарға қол ... ... іске ... ... және ... бағалау жүргізіледі.[?]
Мұндағы үнемі болатын алға қойылған маңызды бағдарламаларды жүзеге
асыруға, мақсаттарға жетуге ... ... ... ... оларды
жинақтап, теңестіріп, қайта салаларға тарату және сол ... әрі ... ... ... ... қарастырылады.
Республикамызда кедендiк және өзге де заңнамаларының ... ... ... iсi ... iске ... және бақылау-қадағалау
функцияларын арнайы құрылған ... ... ... арқылы жүзеге
асырады. Мемлекет болудың ... бірі ... тән ... ... ... да мемлекеттерден тәуелсіздігін, дербестігін және ... ... ... ... Ал шекарадан халқымыздың
өміріне, денсаулығына қауіп ... ... өтіп ... ... ... шектеп, мөлшерлейтін, елімізде тыныштықты бұзып, алауыздық
тудыратын және т.б. келеңсіздіктердің ... ... ... да әрі ... ... Министрлік болмақ.
Сондай – ақ Министрлік салық және бюджетке төленетiн басқа да ... ... ... Қазақстан Республикасының ... ... ету ... ... ... қызметін арнайы
құрылған мамандандырылған Салық комитеті арқылы ... ... ... ... ... – қоғамның нақты даму ерекшеліктерін ... ... ... салу саласында жүргізетін іс – шараларының
жиынтығы. Салық саясатының субьектісі – ... ... ... қамтамасыз ету; ел экономикасын ... әсер ... ... ... атағанымыздай мемлекет маңызды қызметтерін дәл осы
Министрлік арқылы жүргізетінін таңбалай түседі.
Жалпы мемлекеттің бірден – бір ... әрі ... ... ... ... 90% - дан асатын бөлігі ҚР – ғы ... ... ... ... Яғни ... өзін ... осы ... арқылы
қаржыландырады десем артық болмас. Сондықтан да салықтардың дер кезінде
жинақталып, әрі мөлшерлі ... ... ... ... маңыздылығы
халқымыздың ұрпақ жалғастырып, дамуында ерекше орын ... ... ... бір ... басқа да мемлекеттік атқарушы органдар
арасындағы ерекшелігін айқындайтын негізгі міндеттерінің бірі Ішкі ... ... ... ... мемлекеттің қаржылық қызметінің ... ... және ... жүйенің толық қанды қызмет етуіне тікелей әсер
етуші құрал болып табылады. Экономиканы реттеуші ... ... ... ... ... ... ... көрініс табады, яғни реттелу
объектісіне әсер ... ... ... ... ... ... ... талаптарымен салыстырылады, ал тәртіп бұзушылық
анықталған жағдайда оларды жоюға ... ... ... ... бақылауда бақылаудың субъектісі және объектісі ұйымдастырушы
жүйенің бір буыны болады. ... орай ... ... бағынышты
кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... қызметінің толық қанды және оперативті жұмыс
жасауына және барынша тиімді болуына ... ... ... өз ... ҚР  Конституциясы мен заңдарына, ҚР
Президентінің және Yкіметiнiң кесiмдерiне, өзге де ... ... ... ... ... ... ... туралы
ережeге сәйкес жүзеге асырады.  Министрлiк мемлекеттік ... ... ... ... ... болып табылады.[?]
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлiгi өзіне жүктелген міндеттерді
атқару және ҚР – ғы ... ... ... ... және ... құзыретіне жатқызылған қызмет саласында салааралық үйлестiрудi
жүзеге асыруды неғұрлым тиімдірек, нақтырақ, жедел, ... әрі ... ... ... ... ... мамандандырылған органдар құрған.
     Министрлiктiң ведомстволары:
– Қазынашылық комитеті;
– Кедендiк бақылау комитетi;
– Салық комитетi;
– Қаржылық бақылау және ... ... алу ... ... борышкерлермен жұмыс комитеті;
– Мемлекеттік мүлiк және жекешелендiру комитетi.
2.2 Қазақстан Республикасындағы қаржыны басқаруды жетілдіру
Фирманың қаржы саласындағы сәттілігі ... да, ішкі ... ... есебінен қамтамасыз етіледі, және де кәсіпкер үшін, ол
өзгерте алмайтын және соған бейімделуге мәжбүрлі болатын, ... ... ... ... Фирманың ішкі мүмкіндіктері, сыртқы факторлады
тиімді ... ... ... ... ... ... ... арқылы менеджерлер әлуетті
қатерлерді алдын-ала көре алатын және дер кезінде ... ... ... ... алу мақсатында факторларды ұйымдастыруға
қатынасы бойынша ... ... ... ... қызметін атқарады.
Сыртқы ортаны зерттеу ... өз ... ... қатерлердің пайда
болуын болжауға, ойда болмаған жағдайлардың пайда болуы кезінде соған дайын
болуға, компанияларға алдына қойылған мақсаттарға ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерге айналдыруға ... ... ... ... орта – бұлда сол сыртқы факторлар, олар фирманың қызметіне ықпал
етеді және, өз кезегінде, ... оның ... ... Оған ... ... ... ... құқықтық, экономикалық,
әлеуметтік және басқада факторлар.
Қазақстанда қалыптасып келе жатқан нарықты экономикаға, ондағы ... ... ... анықталатын ықпал көрсететін, негізгі
факторларды санап шығайық: Қазақстанның табиғи ресурстары, ... ... ... ... ... ... ... біліктілік,
мәдениет), елдің территориясы (мөлшері, ... және ... ... ... ... ... қызмет, психология,
дәстүрлер, елдің дағдалануы), ... ... ... ... ... әртүрлі елдерінің Қазақстан экономикасына және
ресурстарына мүддесі), ... ...... ... ... ... мен ... кәсіпкерлікке қатынасы),
елдегі құқықтық тәртіп күйі, меншіктікке ... ... ... ... ... бәсекелестіктің даму
күйі (ішкі және сыртқы), инфрақұрылымның дамуы ... ... банк ... ... ... маркетингтің,
жарнаманың, сақтандыру ісінің, аудиттің), елдің ... ... ... ... мен ... ... ... инфляция
(деңгей және динамика), салық салу (деңгей және динамика), деңгей, халықтың
әлеуметтік ... күйі ... тұру ... кадрларды дайындау және қайта
дайындау, минимал жалақы деңгейі, зейнетақы, жәрдемақы, стипендиялар),
теңгенің айырбасталымдығы (ұлттық ... ... ... ... және ... ... ... сыртқы қоршаған ортаның әртүрлі саласында пайда ... Бұл ... ... ... ... ортасының дамуының құралған
беталыстары туралы толық көріністі алуға мүмкіндік береді. Қазақстан үшін
сипатты, экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу сипаты мен деңгейін, кәсіпорын –
серіктестердің төлеу қабілеттіктерін, ақшалай есептесу ... және ... ... ... ... кезінде заңның өзгеру күйі мен динамикасын,
биліктің жергілікті органдары мен орталықтанған үкіметтің ... ... ... реттеудің даму деңгейін, атап айтқанда,
монополияға қарсы заңдарды, несиелік саясатты, несиені ... ... және ... ... ... және ... ... факторлар компанияның тиімді жұмысына тікелей ықпал етеді.
Оларды ... ... ... ... ... және ... ... бекітуге мүмкіндік береді. Бұл жерде демографиялық
жағдайлардың өзгерісін, саладағы бәсекелік деңгейін, нарықтың үлесін, ... ... ... және т. б. ... ... ... ... күрделілік тудыратын, оларда
өтетін өзгерістердің пайда болу кезеңін ... ... ... сыртқы ортаны тұрақты түрде бақылауға тиісті.[?]
Бәсекелік ... ... ... ... жағынан
бәсекелестерінің әрекетін тұрақты бақылауы қажеттігін бағдарлайды. Осы
салада төрт диагностикалық аймақты ... ... ... ... ... ... олардың ағымдағы стратегиясын бағалау,
бәсекелестердің нақты ... ... ... ... ... ... ... ортаның әлеуметтік факторларын есептеу өзгеріп отыратын қоғамдық
құндылықтармен, қатынастармен, күтулермен және мінездермен ... ... ... ... тура осы ... ортада
көптеген проблемалар туындайды, олар фирма үшін үлкен қатерлер туғызады.
Осы ... ... ... шығу үшін, ол өзіде әлеуметтік жүйе сияқты,
сыртқы ортаға бейімделе отырып, өзгеруі қажет.
Ақырында, халықаралық факторларды қарастыру, ... ... ... алып ... соң, ... ұйымдар үшін бұл ерекше маңызды
орынға ие болды. Көптеген ірі және орташа компаниялар халықаралық ... ... ... ... ... осы ... болатын
жағдайларды бақылауға шақырылады.
Сыртқы ортаны талдау, жоғарыда ... оның ... ... ... ... сұрақтарға жауап беруін жеңілдетеді: Фирманың
стратегиясына сыртқы қоршаған ортадағы қандай өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... қатер төндіреді? Жалпы
фирмалық мақсаттарға жету үшін қандай мүмкіндіктер ... ... ... ... ... ... динамикасын жүйелі
қарастыруында, оның меншікті әлуеттерін, күшті және әлсіз жақтарын талдау
қажет. Бұл ... ... ... ... ... мүмкіндіктерді тиімді
пайдалана алатындай фирманың ішкі күштерінің бар екендігі, оның ... ... ... ... ... байланысты проблемаларды шешуді
күрделендіреді. Ішкі проблемалардың диагностикасы үшін қолданылатын әдіс
басқарушылық зерттеу деп ... Ол ... ... ... ... ... негізделген және қойылған ... ... ... бола ... ... бес ... ... кіреді: маркетинг, қаржы мен есеп, өндіріс, қызметкерлер,
және де ұйымдастыру мәдениеті және ұйымның имиджі.
Фирманың маркетингілік ... ... ... ... сай, ... маңызды сегментін бөледі. Бірінші – ... ... және ... ... ... ... оның жалпы сыйымдылығына қатынасы, ұйымның
жұмыс істеу ... ... ... ... бірі ... өйткені фирманың нарықтық үлесі мен оның жұмысының ... ... ... бір ... ... ... көп ... анықтайтын, ассортименттің
әртүрлілігі мен сапасы ... ... ие ... Бұл жерде әртүрлі
тәсілдемелер мүмкіндікті. Бір фирма шектелген ассортиментке бағдарланады,
өйткені ... ... ... ... ... қамтамасыздандырумен
бағалайды. Екінші фирма жыл сайын ондаған және жүздеген жаңа бұйымдарды
игереді.
Нарықтық демографияның ... ... ... қиын. Мұндай текті
өзгерістерді нарықта және клиенттер құрылымында зерттеу – ... үшін ... ... ... әлеуметтік бөлінуі, халықтың негізгі массасының табыс
деңгейінің өзгерісі, қоғамдық құндылыұтың түрленуі оны күрделендіреді.
Нарықтық зерттеулер мен ... өте ... ... ... ұстап тұру үшін, фирмаға кең конъюнктуралық зерттеулер
жүргізу, жаңа тауарлар мен ... ... ... жаңа ... жүзеге асыруы қажет.
Клиенттерге сатуға дейінгі және кейінгі қызмет ... ... роль ... Сатудан кейінгі тиімді және дұрыс қызмет көрсету
сату көлемін ... оны ... және ... ... ... ... ... ықпал етеді, сату бағасын жоғарылатуға
мүмкіндік береді.
Соңғы уақыттарда өткізу, жарнама, ... ... өте ... ... шығуда. Бұл көрсеткіштер талдаудың орталық орынын алады. Фирма
нарықтағы табысқа қол ... ... егер ол ... ... ... ... ... үшін құзыретті және белсенді өткізушілерді
тартса, шығармашылықты жарнамалар әзірлесе, тауарлар мен ... ... ... ... тұтас жүйесін әзірлесе.
Дегенмен, әрине, ең бастысы – бұл пайдалылықты талдау. Пайда – кез ... ... ... қызметінің тиімділігінің қорытындыланған
көрсеткіші. Сондықтан ... ... ... әртүрлі тауарлар мен
көрсетілетін қызметтен түсетін пайданы ... ... ... ... болып табылады.
ҰЙЫМНЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ КҮЙІ, НАРЫҚТА БАСШЫЛАРДЫҢ ҚАНДАЙ ТАКТИКА МЕН СТРАТЕГИЯ
ТАҢДАУЫН АНЫҚТАЙДЫ. ҚАРЖЫЛЫҚ КҮЙДІ ... ... ОСЫ ... ... ... ... КӨМЕКТЕСЕДІ. ҚАРЖЫЛЫҚ КҮЙДІ ТАЛДАУ
ҚАРЖЫЛЫҚ ТЕКСЕРУ ӘДІСТЕРІМЕН ЖҮРГІЗІЛЕДІ.
Фирманың өндірістік әлуетін талдау ... ... ... ... ... ... әдістемесінен көп айырмашылықты
болады. Бұл, ... ... ... ... ... келе жатқан
нарықтық қатынасқа бағытталумен ... ... ... ... ... ішкі ... ... қоршаған ортадағы өзгерістерге дер
кезінде бейімделуіне және оның нақты ... ... өте ... ... ... бағыныштыларының көмегімен үлкен ақша көлемін қалай
жасауға болатынын түсіндіретінін ескеретін ... онда ... ... проблемаларының шешімі кәсіптік білікті мамандармен
қамтамасыздандыруға, және олардың басқаруына тәуелді ... ... ... ... жақсы басшылық жасалған кезде, көп нәрсеге
қабілетті.
Фирманың ... ... мен ... ерекше тоқталып өту қажет.
Әлеуметтік орта келесі кісілерден тұрады: ... ... ... ... ... ... ... Жалпы, мәдениет алдын-ала берілген, бұрын анықталған бола алмайды.
Ол – қоғамдағы өзара ... ... ең ... ... мен ... ... және ұсталады. Фирма шеңберіндегі мәдениет оның ұжымының
мүшелерінің тәртібі, мінез-құлқы ... ... ... ... имиджі қызметкерлерінің, ... және ... ... ... ... ... ... Қоғам
алдындағы жақсы ат пен атақ, фирмаға ұзақ ... ... ... ... санын арттыруға көмектеседі. ... ... ... оның ... ... ... ... болады.
Қазақстандағы бүгінгі жағдайларда, кәсіпорындарға өзінің өміршеңдігін
сақтау үшін нарықтағы әрбір қадамын есептеп отыруы керек, ... ... ... ... ... инновация енгізу қажетті. Ең ... ... ... ... табуы және тәуекелдікке ойлы баруы
қажет. Сондықтанда фирманың білікті менеджерінің және бүкіл ... ... ... өте ... ... мен команданың жоғары сапалылығы кәсіпорынды кез-келген
дағдарыстан алып шыға алады. Фирманы басқарудың бүкіл механизмі ... ... ... қамтыған болуы қажет; оған кіруге міндетті: ... ... ... ... ... ... жүйесіде,
қаржылық және салықтық жоспарлау жүйесіде, ... ... ... ... ... осындай тиімді рычагтарын ... ... ... ... ... оның өміршеңдігі артады, және
қазіргі ауыр өтпелі кезеңде табысқа жету ... ... ... ... ... ... ... ТОҚТАЛУ
ҚАЖЕТ. ОНЫҢ ӘРБІР ЖҰМЫСКЕРІНІҢ ӘЛЕУМЕТТІК ЖӘНЕ МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРҒАЛЫНУЫ, ОЛ
ЖҰМЫС ... ... ... ОРНЫҚТЫЛЫҒЫНА ТӘУЕЛДІ БОЛАДЫ.
СОНДЫҚТАНДА, ФИРМАНЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЖАҒДАЙЛАРЫН ... ... ... ... ... ... ТЕК ҚАНА ЖЕТЕКШІНІ,
БАСҚАРУШЫЛАРДЫ, АКЦИОНЕРЛІ ҒАНА ТОЛҚЫТЫП ҚОЙМАЙДЫ, БҰЛ ... ҮШІН ... ... ... ... БАСЫ ... ... БАСЫМ КӨПШІЛІГІ БҮГІНГІ ТАҢДА ...... ... ... 40 % ЖУЫҒЫ – ... ЖӘНЕ ЖУЫҚ ... ... ... ... ... ТҰР).
Инвесторлардың ұсынатын шарттары, көп жағдайда ... үшін ... ... ... байланысты күйі нашар ... ... ... ... көре ... ... Мүмкін, жақын уақыттарда
күйсіздік қарызгер-кәсіпорындардың сатылуының басты себебі ... ... ... ... ішкі ... мен ... ұжым болып іздеу қажетті мәселе болып тұр. Бұл ... ... ... және оны ... ... ... және бірінші
кезекте – басқару жүйесін ... ... ... тиімділігін жоғарылатудың келесі бағыттарын бөліп
көрсетуге болады:
Жылдам өткізілетін резервтерді тиімді ... ... ... (ең ... - ... ... және ... бойынша басқару
технологиясына өту). Мұндай өзгерістер бары-жоғы 2-4 ай ... ... ... 20 % ... ... ықпал етеді.
Ассортименттік саясаттың түпкілікті жетілдірілуі (пайдалылығы төмен
өнімнің үлесін төмендету) және техникалық саясат ... ... ... ... ... салмағын төмендету) есебінен
жүргізілетін құрылымдық өзгерістер. Бұл ... 5-8 ... ... ... , 40 % ... ... ... мүмкіндік береді.
Инновациялық процестерді қалыптастыру, оған ... жаңа ... ... ... ... мен ... ... ішінде
өзгерістерді стратегиялық басқарудың ... мен ... ... және тағы басқалары. Бұл өзгерістердің жүзеге
асырылуы бір-біржарым ... ... ... Бір ... соң олар ... % артуын, екі жылдан соң – 60-70 % дейін ұлғаюын бере алады. Ал ары
қарай жыл сайын 30 % ... және 2-3 жыл ... ... шара болып табылмайтын және тұрақты түрде қадағалауды қажет
ететін, фирманың дамуының инновациялық жолының ақырғысы – бұл ... ... ... жоғарылату мақсатында кәсіпорынды
реформалауға мүдделілер:
- ... ... ... ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК БИЛІК (БЮДЖЕТТІҢ КІРІС БӨЛІМІНІҢ АРТУЫ ҚАМТАМАСЫЗ
ЕТІЛЕДІ, ХАЛЫҚТЫҢ ... ... ... ... ПЕН ... ТУРАЛЫ ІСТЕР БОЙЫНША МЕМЛЕКЕТТІК
БАСҚАРМАНЫҢ ТЕРРИТОРИАЛЫҚ АГЕНТТІГІ;
- ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ҚАЙТАРЫЛМАУ ТӘУЕКЕЛІ ТӨМЕНДЕЙДІ.
ФИРМАНЫҢ ҚАРЖЫ ТАБЫСЫ КӨП ЖАҒДАЙДА ОНЫҢ ЖЕТЕКШІСІНІҢ, БАС БУХГАЛТЕРІНІҢ
ЖӘНЕ ЗАҢГЕРІНІҢ БІРІККЕН ЖАҚСЫ ЖҰМЫСЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ... ... ... ... БАСҚАРУШЫЛЫҚ ШЕШІМДЕР ҚАБЫЛДАУ ҮШІН ӨТЕ
МАҢЫЗДЫ. ФИРМА ... ... ... ... ... БІРІ –
ҚОЛДАҒЫ БУХГАЛТЕРЛІК АҚПАРАТТЫҢ НЕГІЗІНДЕ ОҢТАЙЛАНДЫРЫЛҒАН БАСҚАРУ ... ... ... ОСЫДАН ҚАЗАҚСТАНДЫҚ БУХГАЛТЕРДІҢ БАСТЫ
МАҚСАТЫ – КӘСІПОРЫНДЫ АЙЫП ПҰЛДПН ҚОРҒАУ НЕМЕСЕ, БОЛМАДЫ ... ... ... ... ... тәртібіндегі алшақтықтарды жоюға
бағытталған жедел шараларды дер кезінде ... ... ... мүмкіндіктері едәуір артады. Қаржы қызметкерлерінің ... ... ... ... ... мен оңтайлысын таңдауды есепке
алу негізінде қабылданатын ... ... ... арттыруға мүмкіндік
береді.
Қазіргі уақытта қаржы органдарның төменгі жергілікті органдарының,
аудандық және қалалық ... ... ... ... есеп-қисаптарын
автоматтандыруды енгізу көкейтесті мәселе болып ... Іс ... ... ... ... мен ... ... жұмыс
орындарын (АЖО) енгізумен басталады, бұл орындарда жеке пайдаланудың микро-
ЭЕМ-і қолданылып отыр. ... бұл ... ... ... ... және ... ... отыратын мәліметтерімен
іспеттес болатын салық агенттері үшін өте көкейтесті мәселе.
Қаржыны ... ... ... ... ... ойдағыдай іс-әрекет ететін айта кету қажет. Тек осы жағдайда
ғана ол ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді.
ПайдаланҒАН Әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. — Алматы: ... ... ... ... ... және ... Республикасы
Үкіметінің актілер жинағы.
3. Қазақстан Республикасының Бюджет ... ... ... ... ... 6 ... 2004 ж.
4. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық
кодексі). — Алматы: ... ... ... Р.Ә., ... А.Қ. Қаржы менеджменті. Оқу құралы. — Алматы:
1999.
6. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы. Алматы: 2005
7. Бабич А.М., Павлов Л.Н. ... ... — М.: ... ... А.И., ... И.Т. Финансы. - Петербург: 2000.
9. Балабанов И. Т. Основы ... ... - М.: ... ... С.И. ... ... ... пособие. — М.: Приор, 2000.
11. Госшенко Л. Н. Страхование. Учебное пособие. — Алматы: 2003.
12. ... Л.А. ... ... для ... — М.: ... 2000.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Акция нарығының ағымдық жағдайы8 бет
Мемлекеттік қаржы экономикалық категория ретінде67 бет
Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік жайлы85 бет
Қаржы ресурстарының қалыптасуымен оларды пайдалануды талдау73 бет
Қаржылық жоспарлау, болжау35 бет
Мемлекеттік қаржы аясындағы қаржылық жоспарлауды жетілдірудің негізгі бағыттары102 бет
«Жеті жарғы» атауының мәні мен мағынасы19 бет
«Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштерге байланысты»34 бет
«Оралоблгаз» Ақ-да есеп-қаржы жұмыстарының ұйымдастырушылық - экономикалық сипаттамасы және ұйымдастырылуы37 бет
«Қазақстан халық банкі» акционерлік қоғамы қолма-қолсыз есеп айырысуының ұйымдастырылуына талдау37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь