Нарық жағдайындағы банк жүйесі

1. Нарық жағдайындағы банк жүйесі
2. Қаржылық делдал ретіндс каржынесие институттарының ролі.
3. Банк жүйесінің реформасыи жүргізудің қажеттілігі
4. ҚР Ұлттық Банкінің ақша.кредит саясаты
Банк жүйесі - нарықтык экономиканың ең маңызды әрі ажырағысыз құрылымы. Банктер мен акша-тауар катынасы тарихи тұрғыда катар (параллель) дамып, бір-бірімен тыгыз байланыста болды. Банктер баскарудың барлық децгейіндегі халык шаруа-шылығымен күн сайын тікелей байланысты. Банктер арқылы ұдайы өндіріс процесіне қатысушылардыц экономикалық мүдделері қанағаттандырылып отырды. Бүл арада банктер каржы делдалдары ретінде халықтың жинақ ақшасын, шаруашылык органдардың капиталын және басқа да шаруашылық процесінен босаған еркін ақшалай каражатты тартып, оларды карыз алушыларға уақытша пайдалануы үшін берді, бүл қаражатпен ақшалай есеп айырысуды жүргізді, экономикаға басқа да көптеген қызмет түрлерін көрсетті. Банктерге шоғырландырылған қаражат өндірістің тиімділігін арттыруға жэне қоғамдық өнімдердің айналысқа түсуіне тікелей ыкпалын тигізді (5-сызба).
Қаржылық делдалдар осылайша капиталдың салааралық, аймақаралык бөлу тетігімен камтамасыз ете отырып, аса маңызды халық шаруашылығының кызметсын орындайды.
Банктер нарықтык экономикада ең басты каржылық делдалдар болып табылады. Өз қызметінің процесінде олар ақша нарығында тауарға айналатын жаңа талаптар мен міндеттемелерді тудырады. Мәселен, банктер клиенттердің салым ақшаларын қабылдай отырып, жаңа міндеттемені - депозитті құрады, ал жаңа талаптың ссудасын карыз алушыға береді.
Жаңа міндеттемені және жаңа талапты тудыратан бұл процесс қаржылық делдалдың негізін құрайды. Қаржы ресурстарынын несие берушіден қарыз алушыға козғалысы, орналасуы, ағылуы және осылармен байланысты болатын қаржы институттарының қызметі қаржылык делдал деп аталады.
Банктер акшалай капиталды эр түрлі көздерден шогырландыра отырып, акшалай қаражаттың жалпылама «пулын» қалыптастырады эрі оларды қолданыска тусетін капиталға айналдырады жэне шарттары әр қилы несиелер талабын қанағаттандырады.
Қаржылық делдал ретіндс каржынесие институттарының ролі.
Халық пен шаруашылык органдарына кызмет көрсететін каржы-несие ұйымы, несие жүйесінің жұмысы шаруашылық кұрылымды дамытуда айрықша роль ойиайды. Қаржы-несие тетігінің тиімділігі мен үздіксіз жұмыс істеуіне тек жеке шаруашылық бірліктерінің қаражатты уактылы алып тұруы ғана емес, сонымем бірге тұтас ел экономикасының даму карқыыы да тәуелді.
        
        Нарық жағдайындағы банк жүйесі
Банк жүйесі - нарықтык экономиканың ең маңызды әрі ... ... мен ... катынасы тарихи тұрғыда катар (параллель)
дамып, бір-бірімен тыгыз байланыста болды. ... ... ... ... шаруа-шылығымен күн сайын тікелей байланысты. Банктер
арқылы ұдайы ... ... ... ... ... ... Бүл ... банктер каржы делдалдары ретінде
халықтың жинақ ақшасын, ... ... ... және басқа да
шаруашылық процесінен босаған еркін ақшалай каражатты тартып, оларды карыз
алушыларға уақытша ... үшін ... бүл ... ... ... ... экономикаға басқа да көптеген қызмет түрлерін көрсетті.
Банктерге шоғырландырылған қаражат өндірістің ... ... ... ... ... ... ... ыкпалын тигізді (5-сызба).
Қаржылық делдалдар осылайша капиталдың салааралық, аймақаралык бөлу
тетігімен камтамасыз ете отырып, аса маңызды халық ... ... ... ... ең ... ... делдалдар болып
табылады. Өз қызметінің процесінде олар ақша ... ... ... ... мен міндеттемелерді тудырады. Мәселен, банктер клиенттердің
салым ақшаларын қабылдай отырып, жаңа ... - ... ... ... ... ... ... алушыға береді.
Жаңа міндеттемені және жаңа талапты тудыратан бұл ... ... ... ... Қаржы ресурстарынын несие берушіден қарыз
алушыға ... ... ... және ... байланысты болатын
қаржы институттарының қызметі қаржылык делдал деп аталады.
Банктер акшалай капиталды эр түрлі ... ... ... ... ... «пулын» қалыптастырады эрі оларды қолданыска
тусетін капиталға ... жэне ... әр қилы ... ... делдал ретіндс каржынесие институттарының ролі.
Халық пен шаруашылык органдарына кызмет көрсететін каржы-несие ұйымы,
несие ... ... ... ... ... ... роль ойиайды.
Қаржы-несие тетігінің тиімділігі мен ... ... ... тек ... ... ... уактылы алып тұруы ғана емес, сонымем
бірге тұтас ел экономикасының даму карқыыы да тәуелді.
Банктер нарықтык экономикада ... ... ... каржылық
капиталдарға ие болады. Олар делдалдық кызметтің ... ... ... ... фазасының салаларына дендей енеді. Несие жүйесі «сыйқырлы
күшке» ие және ең қатерлі жолмен нақты ... ... ... Басқа
тұста К. Маркс «Сауда мен өнеркәсіпке ... ... ... ... ... ... зор билігіне» назар аударады. Банктер шаруашылық
өмірдіц орталығына, барлык экономиканың ең басты жүйке ... ... ... максаттары мен міндеттері негізінен тұгас экономиканы
басқарудың мақсаттары мен ... ... ... банктер басқарудың
қосалкы жүйесі ретінде экономиканы басқарудың жалпы мақсаттарына ... ... ... ... ерекшелігі бар жеке міндеттерді
орындайды. Банктердің релі ... ... ... ... ... ... процесінде және банк ісін ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... экономикалық қатынасты
білдіретін басқарудың ... ... ... ал, әрбір
қоғамның экономикалық катыиасы ең алдымен мүдде ретінде алга шығады, ... ... ... ... оның ... факторы болып
табылады. ... ... ... ... ... ... мүдделерге ықпал етуден тұрады. Мүдденің осындай ұғымына қарай
былайша тұжырым жасауға болады: оларға ... ... әсер ... ... жэне ... экономикалық әдістеріне жүгіну
арқылы банктермен, мысалы, эр ... ... ... ... әр ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыратын несиелеу жолымен
немесе қоғамдық өнімнің ұдайы қозғалысын қамтамасыз ететін, экономиканың
тоқтаусыз ... ... ... үшін эконо-миканың кажеттіліктерін
қанағаттандыруға арналған колма-қол ақшасыз есеп айырысуды ... ... ... ... болады. Банктер уақтылы қайтарылмағаы несие үшін жоғары
пайызды, мерзімі кешіктірілген төлем үшін ... есеп ... ... ... ... үшін айыппүлды өндіріп алу арқылы өз
мүдделерін ғана емес, сонымен қатар, осы операцияларға қатысушы баскалардың
да ... ... ... ... ... ... ... өз
клиенттерінің алдындағы олардың жауапкершілігі экономикалық сипатта болады.
Банктердің экономикалык жауапкершілігі ең ... ... ... шаруашылық органдардың кай ведомствоға жататынына және ... ... ... ... ... ... және ... нәтижелерімен байланысты. Банктердің ... ... ... ... ... ... ... дербес тыидайтып
құқыққа ие фирмалар мен компаниялар топтасады. Банктер бірдей жағдайда
пайданы ... ... ... ... ... өзіне жэне өз
клиенттеріне тиімді операцияларды ұйымдастырады.
Ақша айналымы біртүтастығымен сипатталады. ... ақша және ... ... ... ақша ... салаларына бір ғана ақша
бірлігімен қызмет көрсетіледі әрі олар ... ... ... Банктер
кэсіпорындардың, ұйымдардың және халықтың шоттарыи жүргізу арқылы жиынтық
ақша айналымына бакылауды, ал ол ... ... ... ... ... асырып, осы процестерге ықпалын тигізеді.
Банк жуйесіне қоғамның ... ақша ... атап ... ... шаруашылық буындардың қаражаты, халықтың жинақ ақшасы және т.б.
жиынтыкталған. Банктер осы қорларды ... ... ... ... ... ... ақша айналымын реттейді әрі осылайша
үдайы ... ... ... ... тигізеді.
Қазакстан экономикасының нарыктық катынасқа көшуіне ... ... ... жаңа ... ... ... ... алу мен жекешелендірудің ... жеке ... ... жэне ... ... ... ... кеңінен дамып,
аралас мен-шік түрлерінің негізінде кэсіпорындар ... ... ... бар кәсіпкерлер мен коммерсанттар пайда болды.
Экономика мен қоғамда ... ... ... ... ... ролі ... ... Олардың жұмыстарында әкімшіл-әміршіл
әдістер ыгыстырылып, экономикалык әдістер колданылатын болды. Экономикага
әсер етуде банктік ... ... ... ... ... жағдайда банктердің экономикадағы инфляцияны кемітуде және оны
нарық жолына түсіріп (салып) ... ең ... ... ... ... жэне ... ... зор. Бүл арада банк жүйесініц
маңызды міндетіне несие жүйесін, ақша айналысын ... ... есеп ... жылдам жүргізу, төлем пәндерін сактау жатады.
1993 жылдың 15 карашасынан бастап Қазақстан Республикасы өз валютасын
- теңгені енгізді. Алайда ... ... жоқ. ... ең ... 1994 жылдың шілдесінде байқалды - 46%. ... пен ... ... ... ... ... ... шілде айында кеміді
(25%), ал 1994 жылдың ... ... ол ... ... ... кему ... ... қаржыландырудың мөлшерлемесі 300-
ден 250%-ға дейін кемісе, аукциондарда ... ... ... ... 280%-га дейіп азайды, яғни несие үшін төленетін төлем
сұраныс пен ұсыныстың негізінде аныкталатын ... ... ... ... ... жэне ... ... бағамдарының бір-біріне
жуықтау (жақындасу) ... бар. ... ... ... ... ... мөлшері артты. Инфляция кемуінің жағымды
сэтіне Үлттык банктің директивтік несиені беруден бас ... ... олар тек ... ... гана ... ... ... аукциондарда сатылады. Ұлттык банк үкімет шығынына несие беруді
барынша азайтуға күш жұмсап отыр. Бұл шаралардың барлығы ... ... және ... кеміту бойынша жағымды нәтижелерге қол
жеткізеді. Мемлекеттік меншік реформасында да ... рөлі ... ... мен ... ... ... көрсетілетін клиенттің
қаржылық жағдайына толық тәуелді. Осыған байланысты банктік реформаны
мемлекеттік кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... да банктік реформаның маңызды міндеттерінің
бірі – ... ... және жеке ... ... ... көрсету. Осыған орай, банктік реформа мемлекеттік меншікті
жекешелендірудің мүддесіне бағындырылуы керек.
Олай болмаган жағдайда банктер нашар несиеден, пайдасынан ... ... ... ... ... ... таңда көптеген мемлекеттік
кэсіпорындардың несие қоржынының сапасы төмен.
Банк ... ... ... ... ... арттыру жолымен
жэне сауықтырушы банктерді қүру арқылы жекешелендірілген кәсіпорындардың
кайтадан ... ... ... ... ... банктердің
инвестициялық қорларының рөлі - жекешелендірілгем ... ... ... ... ... Әрі бұл жекешелендіру
багдарламасыныц басты максаты ... ... ... ... ... саудасына қатысуы мүмкін және оларды қарызға
акционерлік капиталға айырбастауы ықтимал, яғни меншік ... жеке ... ... реформасы жеке кэсіпорындардың банктен несие алуына жол
ашады, жеке секторлардың дамуына өз ... ... ... қатар ол
залалды мемлекеттік кәсіпорындардың кайта ... ... ... банктік реформаның барысында елімізде
құрылуы тиіс ипотекалық банктер де көмек ... ... ... жекешелендірілген кәсіпорындарға олардың ... ... ... үзак мерзімді несие беру мүмкіндігі туралы айтылып
отыр. Алайда, бұл үшін алдымен заңдық базаны жасау қажет.
2.3. Банк ... ... ... ... Республикасының экономикасы нарықтық катынасқа өту кезеңінде
несиені басқарудың жүйесі мен шаруашылык кызметке банктік ... ... ... ... мен ... ... ... эдістерді кеңінен пайдалануға ауысудың мүлдем жаңа тәсілдері
кажет болды; банктердің арасындагы жэне банктер мен клиенттердің арасындағы
өзара ... ... ... банк ... өз ... ... жекелеген буындарының арасындағы өзара қарым-қатынасты кайта ... ... банк ... жаңа ... мен ... ескере отырып
реформалау кажет.
Қазакстан Республикасында банк жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асуына кедергі келтіретін қысқа мерзімді проблеманың екі ... ... ... категорияга орталықтандырылған экономикадан
мұраға калған банктің ... мен ... ... ... ... ескі ... ... жойылмауына байланысты қаржы
ресурстарын дүрыс орналастырмау проблемасы ... ... ... ... ... ... өтіп кеткен) ссудаларды жэне
залалға ұшыраған мемле-кеттік кәсіпорындарды мұраға ... Бұл ... ... ... ... өтеу ... бар) ... мен жеке кәсіпорындардың қаржылык ресурстарға апа-ратын жолын
жауып ... ... ... ... икем-сіз (немесе залалды)
кэсіпорындардың пайдасына бұрып жіберді.
Ұлттық банк несиесімен ... ... ... ... ... ... ... несиесіие кол жеткізгеннен ... ... ... жұмылдыруға ынталы болмайды. Опың үстіне, бұл
несиені субъективті негізде орналастырған кезде банктердіц жұмыс ... ... ... ... ... ... әрдайым оңтайлы
бөлінбейді.
Несиені тиімді орналастыруға кедергі келтіретін фактілердін біріне
пайыздық ... ... ... ... ... ... төмен болуы ссудага қажеттілікті арттырып, ... ... ... орталықтандырылып несиеленетін ... ... ... ... ... ... бұл арзан несиені негізінен инвестиция үшін
емес, еңбекакы төлемдеріне жэне ... ... ... ... ... мен Ұлттык банктің атаулы пайыздық
мөлшерлемесін салыстырса да жетіп жатыр: соңғысы ... да асып ... ... ... ... ... - 1992 ... наурыз айында -
жылына 25%-ды құрады. 1992 жылдың қараша айында атаулы пайыздық мөлшерлеме
65%-ға ... ... ал ... -1000%. Сол кездің тұсында арзан ... ... өз ... түзеуге асықпады.
Осылайша, қолдау көрсетілетін мемлекеттік кәсіпорындарды тікелей
несиелеудің саясатын төмен пайыздық ... ... ... ... ... ... әкеп ... кәсіпорындарының өтеу қабілетін салмақтап жатпастан оларға несиені
тікелей беретін мамандандырылган банктердің бұл ... ... ... көбеюіне әкеп соқтырады, ал нарыкқа бағдарланған ... ... ала ... ... ... болуы банктерге өз жинақ ақшасын толық
жұмылдыруына мүмкіндік бермеді. Кәсіпорындар мен халық өз ... ... ... ... ... ... ... ұзақ пайдалануға
жарайтын тауарларды жэне ... ... ... ... ... ... ... уақтылы сатылмады, ягни кәсіпорындар тауар
қорын өсірумен ғана шектелді.Нақты активтер инфляциядан, ақша ... ... ... жол ... ... ақша үшін ... пайыз-дары инфляцияның салдарынан болғам ... ... ... алған жоқ. Кәсіпорындар мен халыққа тиесілі жинак ... ... ... орын ... ... ... ... тиімді кәсіпорындарды несиелеуіне мүмкіндік
бермеді.
Несие ресурстарының бөліну ... ... ... ... мен ... несиелердің іс-тәжірибесі жагымсыз
эсерін тигізді. ... ... ... бар шығынының, мәселен,
халықты элеуметтік ... ... ... ... ... ... ... істеуіне байланысты шығынның ... ... ... ... ... деп ... Ол (демеуқаржы несиесі)
Ұлттық банктің қайта қаржыландыру несиесінің мөлшерлемесіне қараганда төмен
пайыздық мөлшерлемемен берілді (1992 жылдың IV токсанында 65% ... ... ... клирингісін жүргізу барысында ¥лттық банк
борышқор кэсіпорындарға жеңілдікті демеукаржы несиесін берді. 1992 ... ... ... ... ... барлық жеңілдікті несиелердің шамамаен
30%-ын кұрайды. Несиенің көп бөлігі өтелмей калды.
Жоғарыда аталған ... ... өз ... жағдайларын
жақсартып алуы үшін берілсе де, олар оның ... ... ... Оныц ... ... жэне жеңілдікті несие бойынша атаулы
пайыздык мөлшерлеме мен ... ... ... ... айырмашылық
қаржылық алып-сатарлыққа жол берді.
Мұндай құбылыс көптеген себептермен, ең ... ... ... сондай-ақ, несие нарығының проблемаларымен түсіндіріледі.
Әсіресе, бұлар 1992 жылдың басында ¥лттық банк ... ... ... ... байқалды. Соңғылары баска кәсіпорындардан ... ... ала ... ... ... ... жарты жылға немесе
одан да кеп уакытқа кешіктірілді. Бүкіл кәсіпорындар, соның ішінде, төлем
кабілеті бар ... да қиын ... ... ... ... ... ... есеп айырысу жүйесі жэне
есеп айырысу құжатымен несиелеу жүйесі жойылғанда ... ... ... ... ... оның ... ... тексеріп жатпастан, жоспар мен
келісім-шартқа сэйкес жөнелтетін. Егер ... ... ... ... оған банк ... ... несие аударатын, төлемсіздік қатері
нөлге тең ... Бүл жүйе ... ... (банктер төлем қабілеті жоқ
кәсіпорындарға несие бермейтін болды) төлемсіздік дағдарысы ... ... ... ... ... ... төлемсіздіктің
тізбекті реакциясын тудырды.
Оның үстіне, төлемдердің кешіктірілуі құрал-саймандардың тозуымен және
банктердің артта қалған техникалық жарақтандырылуымен (ЭЕМ желілерінің ... ... ... ... ... ... ... арасындағы төлемсіздік дағдарысын жою үшін үкімет үш
шараны жүзага асырды. ... ... ... ... ... кеміту мақсатында тіршілікке икемді немесе тиімді кэсіпорындарды
басқа кәсіпорындармен қайта ... ... банк ... ... ... ... ... 245,36 млн теңге
сомасында несие берді. ... ... жаңа ... ... ... кәсіпорындарға төлем тапсырмасы немесе чек бойынша алдын ала
төлемді қажет ... ... ... пайдалануды тапсырды. Үшіншіден,
бұрынғы кеңестік республикалыр республикааралық есеп айырысу ... ... ... ... 1992 ... ... Қазақстан мен
Ресей 1992 жылдың соңында 80 млн ... ... екі ел ... ... шегеру туралы екі жақты келісімге қол қойды.
Аталмыш шаралар төлемсіздік дағдарысыи жоя алмады, өйткені кептеген
маңызды мәселелер сол күйі өз ... ... ... ... мен ... ... де толық жойылған жоқ, бұл ... ... ... ... әкеп ... ... бұл ... төлемдердің
кешіктірілуін және кәсіпорындарда қаржылык тэртіптің болмауын ... ... ... 1992 ... ... кайталанды, үкімет
жеңілдікті пайыз мөлшерлемесі (жылдық 25%) бойынша 1993 жылдың I ... млн ... ... ... 800 млн теңгені мемлекеттік
кәсіпорындардың ... ... ... ... ... болды.
1993 жылдың қараша айында ұлттық валютаның енгізілуіне ... ... ... ... ... ... оның ... жэне банкпен өзара
қарым-қатынасының классикалық принциптерін жүргізуге, банктердің қызметін
реттейтін жүйені нығайтуға толық жауапты болды.
Ұлттық валютаның ... ... ... 1995 жылға дейін орталык
банктің қызметін ... ... ... ... нормативтік
құжаттарды әзірлеу мен қабылдауда дәстүрі мен тәжірибесі жоқ ... ... ... ... ... ... ... Бұл кезең,
сонымен бірге, ұлттық валютаның бағаны ырықтандыруды кездейтін факторларына
жэне акша-несие аспаптарының әрекетіне бейімделу кезеңі болды. Бір ... ... ... 1995 ... ... ... 1995 жылы Қазақстанда Банк жүйесін ... ... ... Ұлттық Банкінің ақша-кредит саясаты
Қазақстан 1990 ... ... ... егемендігі
жарияланғаннан кейін нарықтық экономика талаптарына жауап ... ... ... ... ... 1990 жылғы желтоқсанда «Қазақ КСР банктер
және банк қызметі туралы» заң, ал 1993 ... 13 ... заң ... ... КСРО ... ... Республикалық Банкі Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі болып ... ... Банк ... ... ... және ... ... түбегейлі қалыптастыру үдерісі
басталды.
Өткен уақыт ... ... ... Ұлттық Банкін құру
туралы шешім әрі өзекті, әрі пісіп-жетілген, сонымен ... ... ... ... ... шешім әрі өзекті, әрі пісіп-жетілген шешім ретінде бағаланды, оның
үстіне осы уақытта бірыңғай ақша ... ... ... ... ... ... ... және дербес ақша-кредит саясатын жүргізудің
қажеттігі айқындалды, мұның өзі ... банк ... ... ... талап етті.
Бұл шешім келешекті көздейтін шешім ретінде бағаланады, себебі Ұлттық
Банкті жоғары деңгейге ... ... ... ... ... ... ететін екі деңгейдегі банк жүйесін ... ... ... экономикасының қалыптасуына қолдау көрсете алмас еді.
Нәтижесінде республика қазіргі даму деңгейіне қол ... ... ... ... бұл ... түскен жоқ, өйткені соңғы сәтке ... үшін ... әрі ... ... ең озық ... ... ... бірыңғай ақша жүйесін сақтап қалу ... ... жыл ... ... құлдырауы 10,9%, инфляцияның деңгейі
төрт ... болу ... жаңа банк ... құру ... ... ... ... жылы 13 сәуірде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкін құру
туралы заңды қабылдау ел экономикасының даму ... ... ... ... банк ... ... ұлттық нормативтік және құқықтық базасын
түбегейлі қалыптастыру үрдісін бастауға және меншікті ... ... ... ... жүйесі өткен 15 жылда бүкіл экономикамен қатар дамыды, және ... ... 3 ... ... болады.
1993 жылғы қараша – 1995 жыл аралығындағы кезең – гиперинфляцияны
ауыздықтау кезеңі. Теңгені енгізу ... ... ... өте ... ... 1993 жылы ... 2165% ... ал 1991-1995 жылдары
тұтастай алғанда өндіріс 50% жуық құлдырады.
Осындай жағдайларда Ұлттық Банк үшін ... ... ... ... болып табылды.
Ұлттық валютаны ендіру сәтіндегі тарихи қалыптасқан ахуал нәтижесінде
Ұлттық Банк іс ... ... ... функциясын орындады:
кәсіпорындарға тікелей кредиттер берді, мемлекеттік бюджет тапшылығын
тікелей қаржыландыруды ... ... бұл ... ... ... ... Сондықтан Ұлттық Банк бірінші ... банк ... ... ... жылы ... ... беру және кәсіпорындардың кредит үшін
Ұлттық Банкке тікелей өтініштерін қарау практикасы тоқтатылды. ... ... ... арналған кредиттер ақылы негізде беріле бастады.
1995 жылы Үкіметтің шешімі бойынша Ұлттық Банктің ... ... ... ... ... ... ... айтарлықтай өзгерді:
кредиттік ресурстарды Ұлттық Банк кредиттік аукциондар ... ... ... ... бастады. 1995 жылы Ұлттық Банк туралы заң
қабылданды, оған сәйкес Ұлттық Банктің ... заң ... ... ... ішкі және сыртқы тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсаты алға
қойылды.
Нәтижесінде экономиканы кредиттеу функциясы ... ... ... ... ... үшін ... ... ақшасын, шаруашылық
жүргізуші субъектілердің қаражатын және сыртқы заемдарды тарта бастады.
Банк жүйесін дамытумен қатар Ұлттық Банк ... ... ... негізделген тиімді банктік қадағалау жүйесін құру ... ... 1993 – 1994 ... ... ... ... ... қалыптастырылды, банктерге арналған ең төменгі резервтік
талаптар, жарғылық қордың ең ... ... ... активтерге
қатынасы бойынша ... ... ... ... ... ... бір заемшыға арналған ең жоғары
тәуекел мөлшері белгіленді.
Ұлттық Банк экономиканы кредиттеу функцияларын ... ... бере ... бар күшті инфляцияны төмендету және ақша-кредит
саясатының әдістерін және құралдарын ... ... ... ... қол ... ... шоғырландырды. 1998 жылы Ұлттық Банктің
республикалық бюджет дефицитін тікелей кредиттеу практикасы тоқтатылды.
Осы іс-әрекеттің ... ... ... инфляцияны 60% дейін
төмендету болды.
1996 жыл – 1999 жыл аралығындағы кезең (макроэкономикалық тұрақтылыққа
қол жеткізу кезеңі). Осы ... ... ... ... ... ... жылғы 60,3%-дан 1998 жылғы 1,9%-ға дейін төмендеді.
Банк жүйесін бұдан әрі дамыту халықаралық стандарттарға қол жеткізу
бағытында жүзеге асырылды. Банк ... ... ... ... жылы ... Онда банк ... ... экономиканың маңызды
бөлігі ретінде экономиканың неғұрлым қарқынды ... ... ... тиіс ... атап көрсетілді. 1996 жылы желтоқсанда Ұлттық ... ... ... банктерінің капиталдың жеткіліктілігіне,
активтердің сапасына, менеджмент деңгейіне, бухгалтерлік есепке, банктік
телекоммуникациялық ... ... ... ... ... ... қалыптастырылған стандарттарға сәйкес келуін көздейтін
халықаралық стандарттарға көшу тәртібі туралы ережені бекітті.
Ұлттық Банк ... ... ... ... ... ... де ... талаптар қойды. Бұл банктерді қосу немесе тарату
арқылы ірілендіру үдерісін тудырды, мұның өзі банк ... ... ... ... дамытумен қатар Ұлттық Банк осы жылдары халықаралық
қағидаттар мен стандарттарға негізделген тиімді банктік ... ... ... жұмыс жүргізді. Ұлттық Банк Қазақстандағы банк қадағалауының
жалпыға ... ... ... ең ... ... банк қадағалауы
жөніндегі комитетінің тиімді банктік қадағалау ... ... ... ... қол ... ... ... тұрақты
түрде жүргізді.
1998-1999 жылдары Ресей қаржы дағдарысы және мұнайдың ... ... жас ... ... ... ... жасалған
өзгеше сынақ болды. Теңге ... ... ... ... ... бұл ... инфляция 1999 жылы 17,8% дейін өсті. Мұның өзі ақша-
кредит саясаты үшін төтенше ахуал тудырды.
Теңгенің ... ... ... ... үшін 1999 жылғы
сәуірде теңгенің еркін өзгермелі айырбас бағамы ... ... ... тауар өндірушілерінің бәсекеге қабілеттілігін қалпына келтіруге
мүмкіндік жасады, сонымен қатар Қазақстан ... ... ... ... болды.
2000 жыл – 2006 жыл аралығындағы кезең – қаржылық тұрақтылық және
экономиканың жаппай даму кезеңі.
2000 ... ... ... қаржы нарықтарының тұрақтануы, әлемдік
тауар нарықтарындағы ... баға ... ... ... Қазақстандағы макроэкономикалық ахуалға оң ықпал етті. Айтарлықтай
капитал ағыны байқалуда, халықтың банктерге ... мен ... ... ... өсті. Бүкіл кезең бойына инфляция бір
қатарлы ... ... ... ... ... ал ЖІӨ орташа
жылдық өсуі 10,3% құрады.
Баға тұрақтылығына қол жеткізу өндіріске ... әсер ... ... бастап елде тұрақты өсу байқалды, ал ... 8 ... ... ЖІӨ ... ... өсуі 10% ... ... кезеңде Қазақстанда қаржы институттарының ... ... жаңа ... ... ... ... ... атқарылды, оған
сәйкес барлық қадағалау және ... ... бір ... ... ... ... ... қадағалау органының
(1998 ж.), зейнетақы активтерін басқару жөніндегі компаниялар мен ... ... ... ... ... Бағалы қағаздар жөніндегі
ұлттық комиссияның (2001 ж.), Еңбек және халықты ... ... ... ... ... ... реттеу жөніндегі
комитетінің функциялары мен өкілеттіктері ... ... ... ... ... ... ... жүйесі жаппай дамыды. Халықтың
депозиттеріне кепілдік беру қоры, ... үй ... ... ... ... ... ... және қор нарықтары дамуда.
2004 жылға қарай Ұлттық Банк ... ... ... реттеуде басты
позицияны алды. Реттеу және қадағалау функцияларын Ұлттық Банкте осылайша
шоғырландыру осындай ... бар ... ... бөліп шығаруда
жасалған аралық қадам болды. 2004 ... ... бері осы ... ... ... ... ... бағынатын Қазақстан Республикасының
Қаржы нарығын және ... ... ... мен қадағалау агенттігіне
берілді.
Қаржы ... ... ... және ... ... ... ... құзыретінен бөлу елдің бас банкіне орталық
банктің ... ... ... ... ... ... 1 ... бастап Ұлттық Банктің негізгі мақсаты ретінде баға
тұрақтылығын ... ету ... ... ... түрде жарияланды.
Ұлттық Банктің алға қойылған мақсатты іске асыратын міндеттері жарияланды:
мемлекеттің ... ... ... және ... ... жүйелерінің
жұмыс істеуін қамтамасыз ету, валюталық реттеуді және валюталық бақылауды
жүзеге ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз етуге ықпал жасау.
2007 жылдың өткен жылдарға қарағанда қаржы ... ... ... ... жылы ... экономикалық дамуын екі кезеңге бөлуге болады.
Жылдың бірінші жартысында ... ... ... оң ... ... ... ... құрылыстың, сауданың, банк
қызметі нарығының жоғары даму қарқыны) сақталды. ... ... ... ... 47% ... ... банк ... депозиттері
24% ұлғайды.
2007 жылғы тамызда АҚШ ... ... ... 2007 жылдың
басында туындаған дағдарыс әлемдік қаржы нарықтарындағы ахуалға айтарлықтай
ықпал ете ... ... ... ... ... ... ... өтімділіктің жетіспеуін бастан кешірді.
Алдыңғы кезеңде айтарлықтай көлемде сыртқы қарыз алған ... ... ... ... кешірді. 2007 жылы қазақстандық
экономикаға ... ... ... ... ... ... ... жағдай күрделене түсті. Мәселен, ... ... ... елдерде өнімнің төмен болуының, өсімдік шикізаты (биоэтанол)
түріндегі отынның балама ... ... ... өсуі ... ... майының әлемдік бағасы өсті. Осының барлығы елдегі
инфляциялық қысымның өсуіне ... ... ... жөнінде тиісті шаралар қабылдау банк жүйесінің
тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік жасады. Дегенмен, олар 2007 жылға ... ... ... бағдарлардың орындалмауына әкеліп соқтырды. 2007
жылғы орташа жылдық инфляция 10,8% құрады, бұл ретте ... ... ... сценарийі бойынша 2007-2009 жылдарға арналған ақша-кредит
саясатының ... ... ... болжамды дәлізі 8,2-9,2%
құрады.
Таяу жылдары ... ... ... ... ... жағдайда жылдық
инфляция деңгейінің айтарлықтай бәсеңдеуі күтілуде.
Қорыта келгенде, Қазақстанның соңғы 15 ... ... ... ... ... ... Банктің қаржы секторын дамыту жөніндегі
қызметіне және атап айтқанда бағаны тұрақтандыруға бағытталған ақша-кредит
саясатына ... ... тағы да атап ... келеді.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктер нарықтық қатынастар жағдайындағы өзіндік ерекшелігі бар кәсіпкерліктің дербес түрі31 бет
Бизнес - жоспарды жасау дәне оның нарық жағдайындағы қажеттілігі18 бет
Бәсекеге жарамды нарық жағдайындағы қызмет көрсету6 бет
Еңбекақы төлеу системасын ұйымдастыру және оның нарықтық экономика жағдайындағы ерекшеліктер51 бет
Кәсіпкерліктің нарық жағдайындағы дамуының теориялық аспектілері15 бет
Нарық жағдайындағы аймақтық әлеуметтік-экономикалық жүйені басқару ерекшеліктері32 бет
Нарық жағдайындағы еңбек мотивациясы42 бет
Нарық жағдайындағы еңбекақы төлеудің теориялық негіздері68 бет
Нарық жағдайындағы ипотекалық несиелендіру67 бет
Нарық жағдайындағы кәсіпорындардың инвестициялық қызметтерінің теориялық негіздері мен рөлі33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь