Әкімшілік — қүқықтық режимнің түсінігі және түрлері

Кіріспе 3.4
1. Бөлім. Әкімшілік — қүқықтық режимнің түсінігі және түрлері.
Төтенше жағдайдың пайда болу тарихы және түсінігі.
§ 1. Әкімшілік . қүқықтық режимнің түсінігі.
Әкімшілік . қүқықтық режимнің түрлері 5.12
§ 2.Төтенше жагдайдың пайда болу тарихы және түсінігі 13.18
2. Бөлім. Төтенше жағдай режимін енгізудің негіздері, мақсаты және
тәртібі. Төтенше жағдай саласындағы мемлекеттік басқару.
§ 1. Төтенше жагдайды енгізудің негіздері, ол кезде қолданылатын
шаралар. Табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар—19.28
§ 2. Төтенше жағдай саласында мемлекеттік басқару 29.39
Қорытынды 40.41
Әдебиеттер 42.43
Менің бітіру жұмысым төтенше жағдай әкімшілік - кұқықтык режим тақырыбына арналған, бұл тақырыпты алуымның бірден бір себебі қазіргі уақытта бұл маңызды және өзекті мэселердің бірі болып табылады.
Сол себепті осы тақырыппен байланысты табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың салдарын жою, уақытында алдын алу мен тоқтату жөніндегі сұрактарды ашпай кеткен жөн болмас. Барлық экімшілік -құқықтық режимдердің негізгі мақсаты халықтың, қоғамның жэне мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ету болып табылады.
Төтенше жағдай саласында ең алғашқы заң Францияда қабылданған, оның атауы «Об осадном положении», заңның реттеу бағыты эскери қимылдар басталған жағдайда эскери жағдайды дер кезінде енгізуге бағытталған. Осы саладағы Францияның тәжірибесін басқа да елдер қолдана бастады. Ал біздің елге келетін болсақ, Қазақстанда Кеңес Одағы кезеңін есептемесек тэуелсіздік алғалы бері соңғы 13 жылда «режимдік» нормативтік-құқықтық актілердің бірнеше түрлері қабылданған, ең маңыздыларын атап айтсақ, олар: «Төтенше жағдайлар туралы», «Табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы», «Әскери жағдайлар туралы» ҚР-ының Заңдары бар. Осы аталған заңдардың барлығы әкімшілік құқық ғылымына арнайы экімшілік - кұқықтық режимге қатысты мэселелерді зерттеуге бағыт береді, өйткені арнайы режим көбінесе азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын шектеумен байланыс.
Әлі күнге дейін Қазақстанда төтенше жағдайға қатысты ешқандай зерттеулер жоқ. Жоғарыда айтылған заңдарға, теориялық білімдерге, тэжірибе жүзіндегі материалдарға сүйене отырып, төтенше жағдай әкімшілік-құқықтық режимін тэжірибе жүзінде іске асыру, оны күшіне енгізудің негіздері мен тэртібін жэне ол кезде қолданылатын шаралар, сондай-ақ төтенше жағдайлар саласында мемлекеттік басқару мэселелерін толық ашуға тырысамын. Сонымен қатар бітіру жүмысымда экімшілік - қүқықтық режимнің түсінігін, түрлерін, мәнін жэне мазмүнын бірінші кезекте қарастырамын. Бүдан басқа экімшілік -күқықтық режимнің жіктелуі, нысаны жэне оны қамтамасыз етудегі мемлекеттік билік огандарының қызметінің эдістемесі қарастырылады.
Төтенше режимдердің бірнеше түрі болғанымен менің негізгі қарастыратын сүрағым төтенше жағдай режимі болып табылады. Сол себепті төтенше жағдай режиміне көп көңіл бөлемін. Қазақстан Республиканың аумағында бүл әкімшілік - күқықтық режим бірнеше рет енгізілген болатын, бірақ өкінішке орай барлық жағдайда ол тиісті оң нэтижеге алып келген жоқ. Сонымен қатар, төтенше жағдай экімшілік - қүқықтық режимін қамтамасыз ету мэселесі өсіп барады. Қазіргі уақытта Қазақстанда төтенше жағдайларға қатысты оқиғалар саны өкінішке орай өткен жылдармен салыстырғанда бірнеше пайызға өсіп барады, бүл көңіл қуантарлық жәйт емес. Мысалға, Қазақстан Республикасының төтенше жағдайлар жөніндегі Агенттіктің 2003 жылы Қазақстан Республикасының аумағында болған төтенше жағдайлар

фактілеріне сүйенсек, Қазақстан Республикасының аумағында 2003 жылы 33375 табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар тіркелді, ол 2002 жылмен салыстырғанда 5,3%-ке көп.
Менің бітіру жұмысым төтенше жағдай әкімшілік - кұқықтык режим тақырыбына арналған, бұл тақырыпты алуымның бірден бір себебі қазіргі уақытта бұл маңызды және өзекті мэселердің бірі болып табылады.
Сол себепті осы тақырыппен байланысты табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың салдарын жою, уақытында алдын алу мен тоқтату жөніндегі сұрактарды ашпай кеткен жөн болмас. Барлық экімшілік -құқықтық режимдердің негізгі мақсаты халықтың, қоғамның жэне мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ету болып табылады.
Төтенше жағдай саласында ең алғашқы заң Францияда қабылданған, оның атауы «Об осадном положении», заңның реттеу бағыты эскери қимылдар басталған жағдайда эскери жағдайды дер кезінде енгізуге бағытталған. Осы саладағы Францияның тәжірибесін басқа да елдер қолдана бастады. Ал біздің елге келетін болсақ, Қазақстанда Кеңес Одағы кезеңін есептемесек тэуелсіздік алғалы бері соңғы 13 жылда «режимдік» нормативтік-құқықтық актілердің бірнеше түрлері қабылданған, ең маңыздыларын атап айтсақ, олар: «Төтенше жағдайлар туралы», «Табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы», «Әскери жағдайлар туралы» ҚР-ының Заңдары бар. Осы аталған заңдардың барлығы әкімшілік құқық ғылымына арнайы экімшілік - кұқықтық режимге қатысты мэселелерді зерттеуге бағыт береді, өйткені арнайы режим көбінесе азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын шектеумен байланыс.
Әлі күнге дейін Қазақстанда төтенше жағдайға қатысты ешқандай зерттеулер жоқ. Жоғарыда айтылған заңдарға, теориялық білімдерге, тэжірибе жүзіндегі материалдарға сүйене отырып, төтенше жағдай әкімшілік-құқықтық режимін тэжірибе жүзінде іске асыру, оны күшіне енгізудің негіздері мен тэртібін жэне ол кезде қолданылатын шаралар, сондай-ақ төтенше жағдайлар саласында мемлекеттік басқару мэселелерін толық ашуға тырысамын. Сонымен қатар бітіру жүмысымда экімшілік - қүқықтық режимнің түсінігін, түрлерін, мәнін жэне мазмүнын бірінші кезекте қарастырамын. Бүдан басқа экімшілік -күқықтық режимнің жіктелуі, нысаны жэне оны қамтамасыз етудегі мемлекеттік билік огандарының қызметінің эдістемесі қарастырылады.
Төтенше режимдердің бірнеше түрі болғанымен менің негізгі қарастыратын сүрағым төтенше жағдай режимі болып табылады. Сол себепті төтенше жағдай режиміне көп көңіл бөлемін. Қазақстан Республиканың аумағында бүл әкімшілік - күқықтық режим бірнеше рет енгізілген болатын, бірақ өкінішке орай барлық жағдайда ол тиісті оң нэтижеге алып келген жоқ. Сонымен қатар, төтенше жағдай экімшілік - қүқықтық режимін қамтамасыз ету мэселесі өсіп барады. Қазіргі уақытта Қазақстанда төтенше жағдайларға қатысты оқиғалар саны өкінішке орай өткен жылдармен салыстырғанда бірнеше пайызға өсіп барады, бүл көңіл қуантарлық жәйт емес. Мысалға, Қазақстан Республикасының төтенше жағдайлар жөніндегі Агенттіктің 2003 жылы Қазақстан Республикасының аумағында болған төтенше жағдайлар

фактілеріне сүйенсек, Қазақстан Республикасының аумағында 2003 жылы 33375 табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар тіркелді, ол 2002 жылмен салыстырғанда 5,3%-ке көп.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе 3-4
1. Бөлім. ...... ... ... және ... ... ... болу тарихы және түсінігі.
§ 1. Әкімшілік - қүқықтық режимнің түсінігі.
Әкімшілік - қүқықтық режимнің түрлері 5-12
§ ... ... ... болу ... және ... ... Бөлім. Төтенше жағдай режимін енгізудің негіздері, мақсаты және
тәртібі. ... ... ... ... ... 1. Төтенше жагдайды енгізудің негіздері, ол кезде қолданылатын
шаралар. Табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар—19-28
§ 2. Төтенше жағдай саласында ... ... ... ... 42-43
РЕФЕРАТ.
Менің бітіру жүмысым төтенше жағдай ... - ... ... ... ... 44 ... ... Кіріспе 2 беттен, қорытынды ... ... ... 14 ... ал ... бөлім 21 беттен тұрады. Жұмысты
үлкен екі бөлімге бөлдім, бірінші бөлімнің ... ... - ... ... түрлері және де төтенше жағдайдың пайда болу тарихы және
түсінігі деп ... Бүл ... өзі екі ... түрады, оның
біріншісінде әкімшілік - қүқықтық режимнің түсінігін жэне ... ... ... ... жағдайдың пайда болу тарихы мен түсінігіне қатысты
мәселені барынша толық ашуға тырыстым. Ал екінші ... ... ... - ... ... ... негіздері, мақсаты, тэртібі жэне де
төтенше жағдай саласындағы мемлекеттік басқару деп аталады. Бүл ... ... ... ... ... экімшілік - қүқықтық режимін енгізудің
негіздері, мақсаты, тэртібі, ... және ... ... ... деп ... ал ... ... жағдай саласындағы мемлекеттік
басқаруға арналады.
Осы тақырыптың астында мен төтенше жағдайға қатысты барлық ... - ... ... ... ... атап айтқанда: төтенше жағдайдың пайда
болу тарихын, түсінігін, мақсатын, түрлерін, ... ... ... ... шарттарын жэне тәртібін, сонымен қатар төтенше жағдай
саласындағы мемлекеттік басқару мэселесі. Мемлекеттік басқаруға төтенше
жағдай ... ... ... жэне ... ... режимін қамтамасыз ету үшін қүрған арнайы органдарының қүқықтары мен
міндеттерін, осы ... ... ... міндеттерін, жергілікті атқарушы
органдардың қүзыреті, сондай-ақ осы ... ... ... ... жағдайлар жөніндегі Агенттікті жатқызамыз.
Пайдаланылған терминдер: төтенше жағдай, коменданттық сағат, төтенше
жағдай енгізілген жерлердің шекаралары, ... ... ... және ... ... ... ... төтенше бюджет, әскери
жағдай, ерекше жағдай, қүқықтық режим, шүғыл экімшілік -қүқықтық ... ... ... жұмысым төтенше жағдай әкімшілік - кұқықтык режим
тақырыбына арналған, бұл тақырыпты ... ... бір ... ... бұл маңызды және өзекті мэселердің бірі болып табылады.
Сол себепті осы тақырыппен байланысты табиғи жэне техногендік сипаттағы
төтенше жағдайлардың ... жою, ... ... алу мен ... ... ... кеткен жөн болмас. Барлық экімшілік -құқықтық
режимдердің негізгі мақсаты халықтың, ... жэне ... ... ету болып табылады.
Төтенше жағдай саласында ең алғашқы заң Францияда қабылданған, оның
атауы «Об ... ... ... ... бағыты эскери қимылдар
басталған жағдайда эскери жағдайды дер кезінде енгізуге бағытталған. ... ... ... ... да елдер қолдана бастады. Ал біздің
елге келетін болсақ, ... ... ... ... ... алғалы бері соңғы 13 жылда «режимдік» нормативтік-құқықтық
актілердің бірнеше ... ... ең ... атап айтсақ, олар:
«Төтенше жағдайлар туралы», ... жэне ... ... ... ... ... ... туралы» ҚР-ының Заңдары бар. Осы
аталған заңдардың барлығы әкімшілік құқық ... ... ... ... ... ... ... зерттеуге бағыт береді, өйткені арнайы
режим көбінесе ... ... мен ... шектеумен
байланыс.
Әлі күнге дейін Қазақстанда төтенше жағдайға ... ... жоқ. ... ... ... теориялық білімдерге, тэжірибе
жүзіндегі материалдарға сүйене отырып, ... ... ... ... жүзінде іске асыру, оны күшіне енгізудің негіздері мен
тэртібін жэне ол кезде ... ... ... төтенше жағдайлар
саласында мемлекеттік басқару мэселелерін толық ашуға тырысамын. Сонымен
қатар бітіру жүмысымда ... - ... ... түсінігін, түрлерін,
мәнін жэне мазмүнын бірінші кезекте қарастырамын. ... ... ... режимнің жіктелуі, нысаны жэне оны қамтамасыз етудегі мемлекеттік
билік огандарының қызметінің эдістемесі қарастырылады.
Төтенше режимдердің бірнеше түрі ... ... ... ... ... ... режимі болып табылады. Сол себепті төтенше жағдай
режиміне көп көңіл ... ... ... ... бүл ... ... режим бірнеше рет енгізілген болатын, бірақ өкінішке орай барлық
жағдайда ол тиісті оң нэтижеге алып ... жоқ. ... ... ... экімшілік - қүқықтық режимін қамтамасыз ету мэселесі өсіп барады.
Қазіргі уақытта Қазақстанда төтенше ... ... ... ... орай ... ... ... бірнеше пайызға өсіп барады,
бүл көңіл қуантарлық жәйт ... ... ... ... ... жөніндегі Агенттіктің 2003 жылы Қазақстан ... ... ... ... ... ... Республикасының аумағында 2003 жылы 33375
табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар тіркелді, ол ... ... ... көп. ... ... 27212 адам зардап
шекті (2002 жылмен салыстырғанда 11,3 % көп), оның ішінде 4442 адам ... (2002 ... ... 6,7 % көп). ... ... мөлшері 3964,8 млн. теңгені күрады (ал 2002 жылы ол ... ... ... өсуі ... ... ... ... (22,2%-
ке), Жамбыл (19%-ке), Қостанай (12,4%-ке), ... ... ... ... ... ... көрінеді.
Өткен жылда Төтенше жағдай Агенттігінің күшімен 50 757 ... ... ... ... нэтижесінде 34876 адам қүтқарылды.
2003 жылы жүргізілген есеп бойынша 28090 техникалық ... ... ... (2002 ... ... ... көп). Осы ... 20040
адам зардап шекті, оның 3444-і қайтыс болды. Келтірілген ... ... млн. ... ... ... ... есеп бойынша 5285 табиғи сипаттағы төтенше
жағдайлар болды, бүл 2002 ... ... ... көп. ... 7172 адам ... ... оның 948 ... қайтыс болды, келтірілген
материалдық залал 739,7 млн. теңгені қүрады. Осы көрсеткіштердің ... ... ... ... жағдай мэселесін одан эрі қарай ... ... ... ... ... ... ... мазмұны.
Төтенше жағдайдың пайда болу тарихы мен түсінігі. §1. Әкімшілік-
қүқықтық режимнің ... ... ... түрлері.
Де-факто құқықтық институт режимі тәжірибеде және құқықтық ғылымда кең
колемде қолданылады. Оның пайда болуы мен ... ... ... ... саласындағы мэселелерді шешумен, реттеумен
байланысты. ... ... ... ... ... ... көп аударылуда. Бүл бірнеше себептерге байланысты.
Біріншіден, «режимдік реттеу» сапалы жоғары сатыға көшті.
Екіншіден, жария басқару ерекше құқықтық реттеу режимін ... ... ... ... ... ... бір аумақта жэне әртүрлі жағымсыз
басқарушылық жағдайда өз қызметін ... ... ... көрсетеді.
Үшіншіден, көптеген объектілер, нысаналар, заттар, аумақтар пайда
балды, олардың қызметі тұрақты болу үшін ... ... ... ... тэртібі қажет болды.
Төртіншіден, ерекше құқықтық режим белгілі бір ... ... ... ... ... жэне осы ... дер ... төтенше
шараларды қолдануға мүмкіндік береді, ал екінші жағынан ... ... ... ... кепілдік береді.
Бесіншіден, режим экімшілік-қүқықтық тэсілдерді құқық крлданушының
алдында ... ... ... ... қоғамдық қатынастардың
сипатына байланысты біріктіруге, сондай-ақ өзге де ... ... ... ... ... ... береді.
Сол себепті төтенше жағдайдың негізінде туындаған қолайсыз жағдай
қоғамдық қатынастардың сипатының өзгеруіне әсер етеді, ... ... ... ... ... мен нысанының өзгеруін жэне де қалыпты
өмір сүрудің арнайы әкімшілік-құқықтық ... ... ... ... - ... ... ... ету және кұру мэселесіндегі
негізгі көңіл Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік стратегиясын
дамыту мен құру болып ... ол ... ... ... ... жэне басқа да мемлекеттің ... ... ... ... сыртқы жэне ішкі қауіптен қорғауды қамтамасыз
етуге ... ... ... ... бірі ішкі ... ... табылады, осы мэселені жүзеге асыру мақсатында жалпы
таныған қағидаларға жэне мемлекеттің ... ... ... отырып
халықаралық шарттар жасасады. Азаматтық қоғамның ... ... ... ... атап ... ... элеуметтік
әділдік,
Анасимов А.С. Правовые и организационные основы деятельности органов
внутренних дел в условиях чрезвычайных ситуаций ... ... М., 1997. С. ... ... ... ... қүқықтары, заңдылық
режимі, азаматтардың экономикалық жағдайы, демократиялық ... ... ... ... үлттық анықтылығы.
Қазақстанда қауіпсіздік концепциясы ... жэне ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік
мемлекеттің жэне қоғамның, сонымен қатар түлғаның мүддесі мен ... ... ... ... ... Мүндай жағдайда мемлекеттік
қауіпсіздік қүрал ретінде ... - ... ... түсінігін ашар алдында, басқа да маңызды
анықтап алуға жататын терминдер немесе анықтамалар бар, ... ... ... жэне ... ... бүл терминдердің
арасында диалектикалық байланыс бар.
«Режим» терминін сипаттайтын белгілерін ашып анықтап беру өте ... ... ... заң ... ... беріледі. Мынандай
жағдайлар да кездеседі, факторларға байланысты бүл ... мэні ... ... бір ... шешуге авторлық жағынан ... ... ... ... байланысты ж.т.б.) .
Бір жүмыстарда режим дегеніміз-заңдылық мағынасын береді, басқаларында
- тэртіп, үшіншілерінде - заң ... ... ... ... қүқықтық нормалармен бекітілген қызмет түрлерінің жэне ... ... ... ... ... ... ... заң ғылымында қажетті түсініктердің
бірі ретінде өз ... ... ... жүйесін оқу барысында эр бір қүқық
саласы өзіне тән ... ... ... ... ... ... арқылы өзінің кең көлемділігін ашып көрсетеді.
Келесі терминдердің бірі «күқықтық режим», бүл термин өте кең ... ... ... ... ... ... қатынас деген мағынаны
білдіреді. Олардың жүзеге асырылуына, дамуына, қорғалуына заң ... ... ... ... ... бақылау, міндеттеу
жэне т.б.).
Күқықтық режимнің түсінігі толықтай құқық ... ... ... егер ... ... үйымдардың белгілі бір объектіге байланысты
қатынасы жағынан қарайтын болсақ (меншік режимі, табиғи ... ... ... және тағы басқа қүқықтық режимді қүрайтындар) .
«Режим» ... біз ... ... ... ... жэне
экономикалық ғылымда көп кездесеміз. Бүл термин философияда, ... ... ... конституциялық қүқықта, азаматтық қүқықта, қылмыстық-
атқару қүқығында, еңбек қүқығында, экімшілік күқығы ... заң ... т.б. ... ... ... тапты.
«Режим» термині бірнеше мағынаға ие.
Мысалға, С.И. Ожегов жэне Н.Ю. Шведова, оған үш түсінік сэйкес ... ... С.С. ... ... ... Т.1. -М., 1981. ... Бахрах Д.Н. Административное право России. -М., 2000. С. ... ... іс ... ... ... Мысалы, эскери диктатура режимі, реакциялық
режим.
3. Қызмет, жұмыс талаптары, бір ... ... ... ... жұмыс режимі.
Энциклопедиялық сөздік бұл сөздің француз және латын тіліндегі
этимологиясын ... яғни ... және ... - ... ... ... Ол ... де жоғарыда айтылғандай, сол мағынаға ұқсас:
1. Мемлекеттік құрылыс, басқару эдісі.
2. Өмірдің белгіленген тәртібі.
3. ... да бір ... ... ... ... шаралардың,
тэртіптің жиынтығы.
Осы анықтамалардың негізінде «режим» деп - бұл белгілі бір ... үшін ... ... және өмір ... ... ... жер ... кеңінен қолданылады. Жердің құқықтық
режимінің анықтамасын Ресейде біріншілердің бірі болып Н.И.Краснов берген.
Кейін келе осы терминді ... ... ... Ол ... ... заң ... талқылағанда, жердің нысаналы ... ... ... ... ... талаптардың жиынтығы деиді .
Заң әдебиеттерінде тағыда «саяси режим» деген термин кездеседі.
И.С.Самощенко, демократияны ... ... ... ... айта
отырып, оны басқару нысаны ретінде ғана сипаттап қоймай, сонымен қатар оны
ерекше «саяси режим», яғни мемлекеттік билікті жүзеге асырудың ... ... ... деп көрсетеді3.
Қылмыстық-атқару құқығының өкілдері А.Е.Наташева жэне Н.А.Стручкова
«режимді» тар мағынада-бұл жүріс-тұрыс тэртібінің жиынтығы, ал кең ... ... ... жету үшін ... ... ... деген анықтама
берген4.
«Құқықтық режим» ... ... ... ғалымдардың
көзқарастарынан кейін, ол туралы бір ... ... ... сонымен
«құқықтық режим» - бұл:
а) заңдарда бекітілген кұқық, міндет жэне жауапкершілік;
э) алдыңа қойған мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... жэне оның ... тұратын құқықтық
әсер
ету жүйесі.
Айтып кеткендей, «кұқықтық режим» негізінен жалпы ... ... ... Құқықтық режим барлық құқық салаларында бар, ... жэне ... ... ... ... ... ... ерекше орынды экімшілік кұқық
алады. Кұқық салаларының бірі болып табыла отырып, ол ... ... ... Д.Н., ... Н.Ю. ... ... ... языка. -М., 1993.
С. 696.
2 Ерофеев Б.В. Правовой режим земель городов. -М., 1976. С. 41.
3 ... И.С. ... ... ... в ... ... -М.,
1960. С. 8
4 Наташев А.Е., Стручков Н.А. Основы теории исправительно-трудового
права. ... ... ... жэне өзге де мемлекеттік қызмет ... ... ... пайда болатын басқарушылық сипаттағы қатынастарды, ... ... ... сот ... ... атқарушы биліктің,
мемлекеттік басқару органдарының қызметінің кейбір функцияларын ... ... ... ... емес басқару саласында пайда
болатын қоғамдық қатынастарды реттеуге бағытталған.
Әкімшілік-қү-Қықтық режим басқа салааралық қүқықтық ... ... ... ... ... ... эдістеріне негізделеді. Бүл
қүқықтық режимнің ерекшелігі, мүнда ... ... ... ... бар. ... ... ... экімшілік-күқықтық режимді жүзеге
асыру барысында пайда болады.
Д.Н.Бахрахтың пікірінше ... ... ... ... тәсілдерінен түрады, бүл жерде ... ... яғни ... ... субъектілері өзінің мэртебесі бойынша
заң жүзінде тепе-тең түрмайды .
В.В.Ласточкин экімшілік-қүқықтық режимге мынадай анықтама ... ... бір ... ... ... ... мен ... жүзеге
асыру тэртібін қамтамасыз ететін ... ... ... және қүқықтық тәртіптердің жиынтығы, сондай-ақ белгіленген қатаң
шектелген мемлекеттік басқару аумағында ... ... ... ... ... ету мәселелеріне жауап беретін қоғамдық
бірлестіктер жэне мемлекеттік органдардың қызмет ... ... ... ... ... «экімшілік-қүқықтық режим»-
бүл заңмен бекітілген азаматтар мен заңды түлғалардың жүріс-түрысы ... ... ... ... сондай-ақ олардың өз қүқықтарын
қауіпсіздік ... ... ... ... ... қорғау жэне
қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында қүрылған арнайы мемлекеттік ... ... ... ... ... жалпы мақсаты жэне басты бағыты қүқық
бүзушылардың жолына ... ... ... ... жэне оны ... ... күқықтық бөгет жасау болып табылады.
Әкімшілік-күқықтық режимді сипаттайтын ... ... ... ... ... ... белгіленген лауазымдылардың, жеке және зыңды
түлғалардың жүріс-түрысы;
* қоғамдық бірлестіктер жэне мемлекеттік органдардың қызметтерін ... ... ... ... ... ... ... жекелеген қосымша тэртіп енгізу
немесе алып ... ... ... шаралар белгілеуге жэне ерекше режим эрекет ететін салада
қүқықтық тэртіпті дүрыс сақтауға ерекше бақылау орнату.
' ... Д.Н. ... ... -М., 1996. С. 203. ... ... ... режимы и охрана Государственной границы. -М.,
1999. С. 55-56 3 Розанов И.С. Указ. раб. С. 85
Көрнекті ... ... ... ... ... ... ... құқығының режимі ретінде қарайды, ол төрт негізгі қағидадан
тұрады: дауларды жэне қақтығыстарды шешудің нысаны ... ... ... ... эрекет етуі жэне шығарудың ерекше тэртібі;
мемлекеттік экімшіліктің кұқықпен байланыстылығын ... ... ... ... ... ... не өзге ... эрекеті үшін
жауапкершілік қағидасы. Әкімшілік-құқықтық режим жария құқыққа жатады және
мемлекеттік экімшілік ... ... жэне ... ... ... ... .
Әкімшілік-құқықтық режимнің түрлері.
Әкімшілік қүқық бойынша еңбектерде әкімшілік-күқықтық режимді ... ... ... тырысқан. Әкімшілік-қүқықтық режимді ... ... ... ... көзкарастар бар, олардың негізінде белгілі
бір қорытынды ... ... ... ... ... жэне оны ... асырудың
шектері, олардың мақсаттарына, еліміздің жағдайына жэне оның ... ... ... ... Олар ... ... ... сатысынан, өз күштері мен қүралдардың
жағдайына, қылмыстық қол сүғушылықтың сипатына байланысты ... ... ... режимді бірнеше негіздер бойынша жіктеуге ... ... ... теориялық жағынан жіктеуге жэне үлттық қауіпсіздікті
қамтамасыз етуге бағытталғандық сатысына қарай әкімшілік-қүқықтық режимді
жіктеу ... ... ... ... пікірді басшылыққа ала отырып, бірінші ... ... ... ... ... ... ... режимдер жатады.
Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ... ... ... ... ... экімшілік-қүқықтық режимі, шекара ... ... ... кіру және шығу ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында
белгіленген режимдер. Бүған: лицензиялық-рүқсат ету жүйесі, паспортты-
визалық жүйе, санитарлық ... ... ... жатады.
Үшінші топқа: төтенше жағдай болған кезде азаматтардың қауіпсіздігін
жэне қоғамдық ... ... ... ... ... түру
мақсатындағы кешенді режимдер жатады2.
Төтенше режимнің нақты түрі туындаған жағдайдың ... ... ... ... ... ... ... бағалау
барысында осы саладағы ... ... ... ... Ведель Ж. Административное право Франции. -М., 1973. С.65.
" Гессен В.Н. Исключительное положение. -СПб., 1908.
Бахрах Д.Н. ... ... ... ... ... Гос. и право.
1993.№2. С.42 идр.
п
келтіруге, қоғамдық қауіпсіздікке төнген қауіпті жоюға, қалыпты өмір сүру
қызметін ... ... ... ... ... ... ... режимдер атқарушы билік саласында әрекет
ететін ерекше қүқықтық режимнің бір түрі болып ... жэне ... ... асырады.
Арнайы экімшілік-қүқықтық режим жалпы заң жүзінде реттеу қүралдарының
күші эсер етпейтін ... ... ... ... ... шараларды,
бақылау-қадағалау қызметін, процессуалдық нысандарды бір кешенді қүқықтық
қүралдарға жинақтаудан түрады. Бүлардың барлығы бірнеше қүралдар ... ... ... ... ... жэне ... ... шаралар белгілеу, яғни ол дегеніміз
режим арқылы жүріс-түрысты шектеп қана қоймай, ... ... ... ... ... жүзеге асыру;
* арнайы экімшілік шаралар, мемлекеттік ... ... ... ... ... жэне ... бағытталған;
* қүқықтар мен бостандықтарды жүзеге асыру, белгілі бір қүқықтарды жүзеге
асыруға мүмкіндік беру туралы алдын ала ... ... ... ... ... ... жеке және ... түлғалардың, сондай-ақ заңды түлғалардың режимдік
талаптарды орындап жатқанына қадағалау жэне ... ... ... ... ... ... үш ... бөлуге болады:
1. Федерациялық режим, ол федералдық мемлекеттік билік ... жэне ... ... ол ... ... ... мемлекеттік
билік органдарымен белгіленеді;
З.Жергілікті режим, ол жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен
белгіленеді.
Арнайы экімшілік-күқықтық ... ... ... ... ... режимі деген түрін көрсетуге болады (қорықтар, үлттық жэне табиғи
бақтар, курорттар жэне т. б.).
Көп көңіл Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... ... ... үлкен орынды төтенше
жағдай жэне эскери жағдай туралы ... ... ... ... ... мынадан көрінеді, яғни белгілі бір уақыт аралығында
азаматтардың жэне ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік билік
органдарының жэне атқарушылық билік ... ... жэне ... ... ... ... режимнің мынандай үйымдастырушылық жэне
материалды-техникалық жүйе элементтері бар. Үйымдастырушылық атқарушылық
билік органдарының ... жэне ... бір ... ... қүқық
қолданушылық күрылымдар қүруға, обьектілерді ... ... - ... 1995. 27 ... ... ... жэне өңдеуге, режимді ... ... ... ... ... ... бағдарлама эзірлеуді
қамтамасыз етеді.
Арнайы әкімшілік-қүқықтық режимнің әрекет етуі ... ... ... жэне ... ... қаржыландырудың көздерін
жэне арнайы қорларын кү_ру, ... ... ... ... ... байланысты.
Арнайы әкімшілік-қүқықтық режим заң сипатының критериясына қарай
қарапайым және ерекше деп бөлуге болады.
Соңғысы ... ... ... ... кезде тэртіпті қалпына келтіруге
жэне жағдайды түзетуге ... ... ... ... ... қүқық береді.
Ерекше режим деп - бүл төтенше жағдай пайда ... ... ... басқару органдарын жэне мемлекттік билік органдарын функцияландыру
жэне шаруашылық қызметті жузеге ... ... өмір ... ... ... режим - бүл эрқашанда уақытша шара жэне ол тек ... ... ... ... ... ... ... қүралдар төменгі түрған мемлекеттік органдар,
үйымдар жэне азаматтар үшін ... ... ... тыйым
салуларды, шектеулер мен ... ... ... ... ... асыратын мемлекеттік билік органдары үшін ... ... ... ... ... - ... ... пайда болған аумақ болып
танылады. Бүл аумақ экімшілік-күқықтық қүрылым шекараларының көмегімен
белгіленіп ... ... ... ... ... осы ... аумақтың билік органдарының келісімімен төтенше ... ... ... ... ... режимнің объектісі өмір сүруге жэне қауіпсіздікке, қоғамдық
тәртіптің жағдайына, қауіптің сипатына эсер ететін ... ... ... жағдайдың түріне және белгіленген режимге қатысты болады.
Қүқықтық режимдер ... жэне ... ... ... заңи анықталған реттеуді, өзінің мазмүны бойынша дәлелдеуді
талап ететін ерекше қоғамдық қатынастардың ... ... ... режимі жатады.
Екіншілік режим жалпының дағдысын білдіреді. ... ... ... екі үлкен топқа бөлеміз: жэй жэне шүғыл.
Жэй режим ... ... ... ... ... ... ... болмауымен, азаматтар жэне үйымдардың өздерінің
субъективтік қүқықтарын ... ... ... ... ... режимдер бірнеше негіздер ... ... ... ... ... ... ... заттар), қызмет
түрімен (төтенше жағдайды ескету жэне жою, ... ... ... ... жэне т.б.
Шұғыл әкімшілік-құқықтық режим азаматтардың конституциялық құқықтары
мен бостандықтарын, ұйымдардың ... ... ... ... ... органдар құрумен, азаматтарға және ұйымдарға
қосымша ... ... ... ... Республикасында заңмен төтенше жағдайдың үш түрі көрсетілген,
атап айтқанда, олар: төтенше жағдай, әскери жағдай жэне ерекше ... ... ... алда ... ... ашамыз, сол себепті
эскери жағдайға қысқаша тоқталайық, яғни «Әскери жағдай туралы» ... ... ... былай түсінік берілген: «Республиканың барлық
аумағында ... оның ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының төнген қауіпті тойтару
мақсатына жағдай ... үшін ... ... экономикалық, саяси,
эскери жэне тағы басқа кешенді шаралардың жиынтығын ... ... ... ... ... ... ... жариялау дегенді білдіреді.
Республикаға кенеттен ... ... ... ... ... ... ... төнсе Президент дереу әскери ... ... ... ... бекітуіне үсынып, эскери жағдайды енгізеді.
Әскери жағдайдың қүқықтық негізі төтенше жағдай ... ... ... ... ... ... табылады. Әскери
жағдай жарияланғаннан кейін барлық адамдардың, үйымдардың қызметі ... бір ... ... ... ... Президентінің эскери жағдайды енгізу туралы
Жарлығын Парламент эскери қимылдар тоқтатылғанда жэне араларында татулық
орнаған жағдайда оның күшін ... ... ... ... күні ... да тоқтатылады. Қазақстан Республикасының Президентінің Жарлығымен
эскери ... ... ... ... ... ... барлық қүқықтық актілердің күші жойылады.
Ал ерекше жағдай ... ... ... өмір ... төнген қауіпті
алдын алу немесе зардабын жоюға бағытталған. Бүл режим ... ... 3 ... ... ... олар:
Біріншіден, ерекше жағдай режимін енгізу үшін ... ... ... ауыр болуы керек не халыққа нақты қауіп төнуі тиіс. ... ... ... Республикасының Президентімен енгізілсе, ал ерекше
жағдай Үкіметпен немесе ... ... ... ... ... ... азаматтардың жэне үйымдардың
қүқықтарын аз көлемде шектеумен ерекшеленеді.
Үшіншіден, ерекше жағдай режимінде үйымдардың, өзін-өзі басқару ... ... ... ... ... ғана бөлігі өзгеріске
үшырайды2.
1 Административное право РК. ... Ал. 1996. С. ... ... Д.Н. ... ... -М., 1996. С. 203.
І.Бөлім. Әкімшілік-қүқықтық режимнің түсінігі, түрлері, мазмүны.
Төтенше ... ... болу ... мен ... ... режимінің пайда болу тарихы жэне түсінігі.
Төтенше жағдай институтының пайда болуының басты кезеңі көптеген батыс
мемлекеттерінде ... ... ... монархияға өту кезеңімен
байланысты. Осы саладағы «06 осадном положении» атты ең бірінші заң ... 8 ... ... ... ... бүл заң ... ... қалған уақытта эскери немесе төтенше жағдайды енгізу ... ... ... ... ... төтенше режимге қатысты
бірнеше парламенттік ... 19 ... ... ... қабылдана
бастады. Сол кездегі Францияның тэжірибесі басқа да Еуропа елдеріне тарала
бастады. Пруссияда 1857 жылы, Австро-Венгрияда 1869 ... ... ... ... жағдай режимін заң жүзінде реттеу қолға алынды, осы салаға
қатысты көптеген заңдар қабылдана бастады ... «Об ... ... ... ... қагидалары мыналар
болып табылады, олар:
1) қоғамдық тэртіпті жэне ... ... ету ... ... ... ... ... биліктің қолына беру;
2) әскери билік органдарына төтенше полицейлік өкілеттіктер беру, осыған
сэйкес азаматтардың қүқықтары мен ... ... ... ... ... кеңейту.
Ал Ресейде «төтенше» заң 1881 жылы 14 тамызда алғаш рет пайда ... күні ... ... және ... ... күзету шаралары туралы
Ережелер қабылданған болатын .
Бізде ҚазССР кезіндегі қабылданған ешбір Конституцияда төтенше ... ... ... ... ... ... ... негізі көп мемлекеттерде
ішкі қауіпсіздікті қамтамасыз етудің ... ... бірі ... ... ... 1966 жылы ... жэне ... қүқықтар туралы
Халықаралық Пактіде белгіленген. Төтенше жағдай режимі мерзімі жағынан
шектелгенімен, іс ... ол олай ... ... ... ол бірнеше
айларға, жылдарға созылып кетуі мүмкін. Төтенше жағдай енгізілген бірнеше
мемлекеттерді осы ... ... ... ... ... ... ... жылы 21 мамырда Израилде енгізілген төтенше жағдай өте үзақ уақытқа
созылған болатын, сондай-ақ ... жэне ... 1965 жэне ... ... ... ... жэне ... жағдай, олар өз күшін бірнеше
жылдардан соң, яғни 1990 жэне 1991 ... ... Бүл осы ... ... ... қана қоймайды, мүндай жағдайлар элемде көп кездеседі.
Гончаров И.В. Обеспечение основных прав и свобод граждан в ... ... М., 1999. 2 ... В.М. Указ. раб. С. 74.
Төтенше жағдайлар институтын халықаралық құқықтық ... ... жэне ... ... ... Халықаралық Пактінің 4 бабында
бекітілген, онда жазылған барлық нормалар ... ... үшін ... ие, олар оған ... келмеу тиіс .
Қазақстан Республикасының Конституциясының 4 ... ... ... ... ... ... республика заңдарынан
басымдылығы болады жэне халықаралық шарт бойынша оны ... үшін ... ... етілетін жағдайдан басқа реттерде, тікелей қолданылады .
Қазақстан Республикасы жалпыға бірдей жэне ... ... ету, шет ... ... түрғысынан олар үшін маңызды
болуы мүмкін төтенше жағдайлар туралы дер кезінде және толық хабардар ету,
халыққа, қоршаған ортаға жэне ... ... ... ... тыс ... жол ... мемлекеттердің өзара көмегі мен
олардың арасында туындаған дауларды бейбіт ... ... ... ала ... табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар
саласындағы халықаралық ынтымақтастыққа қатысады.
Шетелдік үйымдар мен азаматтардың Қазақстан Республикасы ... жэне ... ... ... ... алдын алу мен оларды
жою жөніндегі қызметіне, егер олар ... ... ... ... ... ... бекіткен халықаралық шарттармен реттелетін
болса, жол беріледі.
Төтенше жағдай ... ... ... ... ... ... ... белгіленген тәртіппен белгіленеді.
Егер Қазақстан Республикасы бекіткен ... ... ... заңдарындағыдан өзгеше ережелер белгіленген ... ... ... ережелері қолданылады3.
Соңғы 13 жылда, яғни тэуелсіздік алғалы бері ... ... ... ... ... түрі ... атап
көрсетсек: «төтенше жағдай туралы» ҚР-ның Заңы, басында «төтенше жағдай
қүқықтық режимі туралы», Заң деп ... ... жэне ... ... ... туралы» ҚР-ң Заңы, «Әскери жағдай туралы» ... жэне т.б. осы ... ... ... Осылардың барлығы экімшілік
қүқық саласына арнайы экімшілік-қүқықтық режим мэселесін зерттеуге бағыт
береді, өйткені ... ... ... азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарын шектеумен байланысты. Әкімшілік-қүқықтық ... ... ... ... ... ... ... атқарушы билік органдарының
актілері де өз ықпалын ... ... ... ... ... ... Төтенше жағдай туралы Заңда, ... ... ... ... мен жарлықтарында жэне Қазақстан
'Международное право. -М., 1996.
2 Қазакстан Республикасының Конституциясы. 1995. 30 тамыз. «Табиғи жэне
техногендік ... ... ... ... ҚР-ң ... 1996. 5 ... ... өзге де нормативтік-құқықтық актілерінде белгіленген. Олар
төтенше жағдай уақытында ... ... ... ... өкілді
жэне атқарушы органдардың, ұлттық қауіпсіздік жэне ішкі істер ... ... ... Ішкі ... жэне т.б. ... ... ... жағдайдың құқықтық режимінің мазмұны екі элементтен тұрады:
1) азаматтардың жэне ұйымдардың ... мен ... ... ... ... ... ... жаңа экімшілік орган кұру арқылы басқару жүйесін
өзгету, олардың араларында қүзыретті бөліп, ... ... ... ... ... ... қүқықтары мен бостандықтарын,
мүдделерін, мемлекеттік жэне қоғамдық қүрылысты қауіп төндіретін эр ... ... ... үшін ... ... ... ... жағдай
режимі төтенше жағдайды алдын алу жэне жою үшін енгізіледі. Біздің ... ... ... ... - бүл ... техногендік, саяси,
эскери және өзге әлеуметтік сипаттағы факторлардың әсерінен пайда ... ... ... ... ... ... билік органдарына ерекше
өкілеттік беріледі, ол арқылы болған ... ... ... қүқықтық тэртіпті қалпына келтіруге, белгілі бір аумақта аталған
режимді енгізуге негіз ... ... ... ... жағдай режимі белгілі бір аумақта, толығымен мемлекетте пайда
болған нақты мэн-жайларға байланысты енгізіледі. ... ... ... ... ... ... кең ... бүл
өкілеттік белгіленген мақсаттың шегінен шықпауы керек»2.
Төтенше жағдай режимінің әрекет ету мерзімі ... ... ол ... ... үзақ ... эрекет етеді. Мүндай жағдайдың
болуы белгілі бір аумақта төтенше жағдайды енгізуге негіз болған төтенше
мэн-жайлар әлі де ... жоқ, ... ... ... жою ... одан ары ... кетуіне алып келуі мүмкін. Төтенше жағдай режимін
енгізусіз төнген жағдайды ... ... ... болмайды, өйткені оны
жою үшін төтенше шаралар қолдану қажет.
Тиісті аумақта төтенше жағдай ... ... ... төтенше эдісі жүзеге асырыла бастайды. Төтенше жағдай режимінің
әрекет ету уақытында мемлекеттік билік органдарының өкілеттіктері өзгереді.
Төтенше ... ... ... Қазақстан Республикасының
Конституциясының кейбір ... ... ... атап айтқанда,
эркімнің еңбек ету бостандығына, қызмет пен кэсіп ... ... ... бар. ... ... ... ... бойынша не төтенше жағдайда немесе
соғыс жағдайында ғана жол ... осы ... ... ... С.Д. ... ... административно-правового статуса
граждан в условиях чрезвычайного положения \\ Известия вузов. Правоведения.
1991. №5. С. 60. 2 Гессен В.М. Исключительное ... ... 1908. ... мен ... ... заң нысанында өзгереді. Өйткені
қүқықтар мен бостандықтарды шектемей төтенше жағдай енгізуге негіз ... ... ... ... ... ... ... ретінде қарайтын болсақ, ол
мемлекеттік-күқықтық институт болып табылады, оның ... ... ... ... ... атап көрсетсек: конституциялық, экімшілік,
қаржылық жэне т.б1.
«Төтенше жағдай туралы» Заңның 1 бабының 5 тармағында төтенше ... ... ... яғни азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету
жэне Қазақстан Республикасының конституциялық құрылысын қорғау мүдделеріне
ғана қолданылатын жэне ... ... ... қызметіне,
азаматтардың, шетелдіктердің жэне азаматтығы жоқ адамдардың қүқықтары ... ... ... ... ... ... белгілеуге жол беретін жэне оларға қосымша міндеттер жүктейтін
ерекше күқықтық режим болып табылатын уақытша шара .
Ал «Табиғи және ... ... ... ... ... ... 1 ... Ітармағында төтенше жағдай деп - адамдардың қаза ... ... ... экеліп соғуы мүмкін, олардың денсаулығына, қоршаған
ортаға жэне ... ... ... ... ... ... ... халықты едэуір дэрежеде материалдық шығындарға үшыратып,
тіршілік жағдайын бүзған ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір аумақта туындаған жағдайды айтамыз .
Төтенше жағдай режимінің маңызды аспектілерінің бірі, оның ... ... ... ... ... төтенше жағдай туындаған
кезде қолданылатын арнайы шаралар белгілі. Мүндай шаралар мемлекеттік жэне
қоғамдық институттардың дүрыс қызмет ... ... ... ... төтенше жағдайдың сипатына жэне басқа да ... ... ... ... ... болады. Бүл шаралардың ортак белгісі,
олар ішкі жэне сыртқы қауіп төнген уақытта енгізіледі.
Осыған байланысты «қауіп» ... ... ... бөлейік. Орыс
тілінде «қауіп» деген сөз мүмкін қауіп-қатер мағынасын білдіреді, сондай-ақ
жеке жэне қоғамның мүддесіне физикалық, ... жэне өзге де ... деп ... Сол ... бүл ... ... деп - халықтың
денсаулығына жэне өміріне, мемлекеттік жэне қоғамдық институттардың дүрыс
қызмет етуіне, қоғамдық қауіпсіздікке, аумақтық түтастығына, ... ... ... ... ... ... ... бір немесе бірнеше мемлекеттер немесе мемлекеттер
одағының тарапынан залал келтіру қауіпі ... ... Бүл ... ... экономикалық қысым нысанында көрінеді.
1 Бахрах Д.Н. Административное право. 1997. С. 201.
2 ... ... ... ҚР-ң ... 2003. 8 ... жэне ... ... төтенше жағдайлар туралы» ҚР-ң Заңы.
1996. 5 шілде.
Әкімшілік - ... ... ... алып ... ішкі ... ... бөлуді талап етеді.
Мемлекеттің ішкі қауіпі үш фактордан түрады: табиғи, техногендік жэне
элеуметтік. «Төтенше ... ... біз, ... ... ... кезде мемлекеттік басқару нысаны деп түсінуіміз керек.
Осыған байланысты «¥лттық қауіпсіздік ... ... ... ... - бүл ... ... өмірінің, денсаулығының жэне
игілігінің, сондай-ақ Қазақстан қоғамы қүндылықтарының оларға залал ... ... ... мен ... ... рухани-
адамгершілік, элеуметтік қорғалуы болып табылады .
Төтенше жағдайды енгізудің мақсатына жүгінетін болсақ, «Төтенше жағдай
туралы» ҚР-ң Заңының 3 бабында ... ... ... ... ... ... ... жою, адам мен азаматтың қауіпсіздігін, қүқықтары
мен ... ... ... Республикасының конституциялық
қүрылысын қорғауды қамтамасыз ету төтенше жағдайды енгізудің мақсаты болып
табылады» ... жэне ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігіне үлкен қауіп төндіреді. Адманың өмірі мен
денсаулығына жэне қоршаған ортаға залал жер ... сел, ... ... өрт, өндірістік жэне басқа да қауіпті өндірістік объектілердегі
авариялардың ... ... 1994 ... бастап төтенше жағдайлар ... ... ... есеп ... 40000 адам ... болды жэне
250000 зардап шекті. Сарапшылардың бағалауы бойынша төтенше ... ... ... мөлшері жыл сайын есеп бойынша шамамен 250
млд. теңгені күрайды.
Экологиялық жүйелерге келтірілген залалдардың көп ... ... ... ... ... атап көрсеткенде олардың ең көп
мөлшерін ормандағы болатын өрттер ... Бүл ... ... ... ... ... сүрақтар бүгінгі күнге дейін элі де түбегейлі шешілмеген.
Орман өрттеріне қарсы күрес ... ... ... жағынан
тиімді авиациялық қүралдар жоқ.
Табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың салдарын жою
үшін мыналар қажет, атап айтқанда, ... - 2010 ... ... ... ... жою жэне ... ... мемлекеттік жүйені дамыту туралы бағдарламаны жасау, бүл
бағдарлама елдің ... ... ... және ... ... материалдық резервті қүрудың негізін қайта қарауды, болжау
органдарының қызметін, өндірістік қызметті жэне өрт ... ... және ... ... ... ... «ҚР-ның ¥лттық кауіпсіздігі туралы» ҚР-ң Заңы 1998. 26 ... ... ... ... ҚР-ң Заңы 2003. 8 ақпан.
2006 жылға дейін геодинамикалық мониторинг жүйесін құру ... ... ... ... ... ... ... қабылдау;
2005 - 2006 жылдарда орман өрттерін алдын ала анықтауға қатысты
арнайы бөлімдер қүру, оларға ауадан бақылау жүргізу үшін ... ... ... оларды бастапқы сатысында алдын алу мен сөндірудің және ... өрті ... ... ... ... ... ... алдын алу және жою жөніндегі шараларды орындау зардап
шеккендердің санын және оның салдарынан келтірілетін ... ... ... алып ... ... Республикасының төтенше жағдайлар жөніндегі Агенттіктің 2003
жылы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының аумағында 2003 жылы 33375
табиғи жэне техногендік ... ... ... ... ол 2002
жылмен салыстырғанда 5,3%-ке көп. Осының ... 27212 адам ... (2002 ... ... 11,3 % көп), оның ... 4442 адам ... (2002 ... салыстырғанда 6,7 % көп). Келтірілген материалдык
залалдың мөлшері 3964,8 млн. ... ... (ал 2002 жылы ол ... ... ... өсуі Қызылорда (48,7%-ке), Астана қаласынан (22,2%-
ке), Жамбыл (19%-ке), Қостанай (12,4%-ке), Алматы ... ... ... ... ... ... ... Төтенше жағдай Агенттігінің күшімен 50 757 авариялық-
құтқару жүмыстары жүргізілді, осының нэтижесінде 34876 адам қүтқарылды.
2003 жылы ... есеп ... 28090 ... ... төтенше
жағдайлар болды (2002 жылмен салыстырғанда 2,2%-ке көп). Осы жағдайда 20040
адам зардап ... оның 3444 ... ... ... ... ... млн. ... қүрады.
Айтылған жылда жүргізілген есеп бойынша 5285 табиғи сипаттағы төтенше
жағдайлар болды, бүл 2002 ... ... ... көп. ... 7172 адам ... ... оның 948 адамы қайтыс болды, келтірілген
материалдық залал 739,7 млн. теңгені қүрады .
1 ... ж.ж. ҚР-ң ... ... ... ... ... ... 2003 ж.
2 ҚР-ң Төтенше жагдайлар женіндегі агенттіктің төтенше жағдайлар жэне
азаматтык ... ... ... - ... ... №1 (17) шығарылым, 2004 жыл.
2. Бөлім. Төтенше ... ... ... тәртібі.
Төтенше жағдай саласындагы мемлекеттік басқару. §1.Төтенше
жағдайды енгізудің негіздері және ол ... ... жэне ... ... ... ... ... туралы» Заңда төтенше жағдайды енгізудің шарттары,
енгізудің тэртібі және ... ... үшін ... ... ... Қазақстан Республикасының демократиялық институттарына,
тэуелсіздігі мен аумақтық түтастығына, саяси ... ... ... елеулі жэне тікелей қауіп төнген жэне
мемлекеттің конституциялық органдарының ... ... ... бүзылған
жағдайда енгізіледі.
Төтенше жағдайды енгізудің бірнеше негіздері бар, атап ... ... ... аумақтарынан Мемлекеттік шекара арқылы жаппай өту;
Қазақстан Республикасының конституциялық қүрылысын күштеп өзгертуге үмтылу;
террористік актілер; Қазақстан Республикасының Конституциясын бүза ... ... ... ... бағытталған іс-эрекеттері; қарулы қақтығыстарға
тарту мақсатында басқа мемлекеттер тарапынан ... ... ... ... ... ... түтастығын бүзу; жаппай
тэртіпсіздіктер, үлтаралық жэне конфессияаралық қақтығыстар; экстремистік
топтардың ... ... аса ... объектілерді қоршап алу немесе
басып алу; заңсыз эскери қүрылымдар қүру жэне олардың қызметі;
2) дүлей ... ... ... ... ... ... мен ... ауыл шаруашылығы өсімдіктері мен өнеркэсіптік,
көліктік жэне басқа авариялар, өрттер, күшті эсер ететін улы, радиоактивті
жэне биологиялық ... ... ... ... ... үйлер мен
ғимараттардың кенеттен күлауы, су бөгеттерінің бүзылуы, тыныс-тіршілікті
қамтамасыз ететін ... жэне ... ... ... ... ... болған жэне жағдайды дереу
түрақтандыруды, қүқық ... ... ... ... ... ... келтіру жүмыстарын жүргізу үшін жағдай жасауды ... ... жэне ... ... ... ... ... зілзаланың немесе кең көлемді аварияның нақты қауіпі де
Қазақстан Республикасының ... ... ... орталық атқарушы
органның үсынуы негізінде төтенше жағдай енгізуге негіз болуы мүмкін .
Қазақстан Республикасының бүкіл ... ... оның ... ... ... ... ... Премьер-Министрімен
жэне Парламенті палаталарының төрағаларымен ресми консультациялардан
кейін ... ... ... тисті
' Под ред. Таранова А. Административное право РК. ... ч. 1996. С. ... ... бұл ... ... ... Парламентіне
дереу хабарланады. Төтенше жағдай қалыптасқан ... өзге ... ... ... ... ... ... .
Қазақстан Республикасының Президентінің төтенше жағдай енгізу туралы
жарлығы Қазақстан Республикасының «Нормативтік-кұықтық ... ... ... ... ... басылымдарында дереу жариялануы тиіс жэне барлық
бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... ... ... ... ... болып табылатын халықаралық шарттар
жарияланады. Азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен ... ... ... ... ... жариялануы оларды қолданудың
міндетті шарты болып табылады. Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы
жэне Қазақстан Республикасының Президенті мен ... ... ... жинағы ресми басылымдар болып табылады.
Нормативтік құқықтық актілерді ... ... ... Үкіметі белгілеген тэртіппен конкурстық негізде мұндай
құқық ... ... ... ... да ... қүқықтық актілердің ресми мэтіндерін кейіннен жариялауды
баспа басылымдары Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейтін ... олар ... ... ... ... ... ... эталондық бақылау банкіне сэйкестік сараптамасынан өткізілген
жағдайда жүзеге асырады.
Нормативтік қүқықтық актілердің мэтіндерін кейіннен жариялауды жүзеге
асыру ... беру ... осы ... 1 ... ... ... ... қүқықтық актілердің мэтіндерін кейіннен ресми жариялау
қажеттілігі туралы өз бетінше шешім ... ... ... ... ... тэжірибесінде нормативтік қүқықтық актілердің
ресми жарияланымдары пайдаланылуы тиіс. Нормативтік қүқықтық актілердің
бейресми жариялануына олар ресми жарияланғаннан ... ғана жол ... ... заң ... ... ... ... сондай-ақ н.қ.а. туралы Заңының 30-бабында
белгіленген тэртіппен ... да ... ... ... жарияланады. Заң
актілерін ресми жариялау Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ғана ... ... . Қазақстан
Республикасының Президентінің Төтенше жағдай ... ... ... ... ... ... ... қолданысқа
енгізіледі.
Қазақстан Республикасының Президентінің төтенше жағдай енгізу туралы
жарлығында мына төменгідей мэселелер:
1) Заңның талаптарына сэйкес төтенше жағдай ... ... ... ... ... жағдай туралы» ҚР-ң Заңы 2003. 8 акпан.
2 ... ... ... ... ҚР-Ң Заңы 1998. 24 ... ... ... енгізу қажеттілігінің негіздемесі;
3) төтенше жағдай енгізілетін жердің шекаралары;
4) төтенше жағдай режимін қамтамасыз ететін күштер мен қүралдар;
5) ... ... ... шаралардың және жеке тұлғалардың
қүқықтары мен бостандықтарын, заңды түлғалардың құқықтарын уақытша
шектеулердің, сондай-ақ оларға қосымша жүктелетін міндеттердің тізбесі;
6) ... ... ... кезінде қүрылатын мемлекеттік басқарудың арнайы
органдары және олардың өкілеттігі;
7) төтенше жағдай режимі кезінде қолданылатын ... ... ... ... ... төтенше жағдай енгізу уақыты жэне оның ... ... ... ... болу мерзімі Қазақстан Республикасының бүкіл
аумағында - 30 тэуліктен, ал оның жекелеген жерлерінде 60 тэуліктен аспауға
тиіс. Төтенше жағдай ... ... ... ... ... ... деп ... Төтенше жағдай енгізуге негіз болған мән-жайлар
жойылмаған жағдайда Қазақстан Республикасының Президенті тиісті акт шығару
арқылы айтылған мерзімдер шегінде оның ... ... ... ... ... ... немесе оның жекелеген
жерлерінде төтенше жағдай енгізілген кезде төтенше ... ... ету ... ... ... қаржыландыру Қазақстан
Республикасының Үкіметі резервінің жэне жергілікті ... ... ... ... ... ... ... бюджетке қатысты мэселе «Қазақстан Республикасының Бюджет
Кодексімен» реттеледі.
Қазақстан Республикасының аумағында ... ... ... ... ... қаржы ресурстарын қамтитын
Қазақстан Республикасының ... ... ... енгізілуі мүмкін.
Төтенше мемлекеттік бюджет қолданылған кезде ... ... ... жэне ... деңгейдегі бюджеттер туралы шешімдердің қолданылуы
тоқтатылады.
Қазақстан Республикасының Президентінің шешімі бойынша ... ... ... ... немесе таралуы ауқымды сипат алған
табиғи жэне техногенді сипаттағы төтенше жағдайлар салдарынан экономикаға
экономикалық жэне ... ... ... едэуір залал төтенше
бюджетті енгізуге негіз болып табылады. Төтенше бюджеттің қабылдануы туралы
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... Конституцияда
көзделген жағдайлар мен реттерде мерзімінен бүрын тоқтатылуы ... ... ... ... төтенше жағдай немесе соғыс жағдайы кезінде,
' «Төтенше жағдай туралы» ҚР-ң Заңы. 2003. 8 ... 2 ... ... 2004. 6 ... ... ... алты ... сондай-ақ осының алдындағы
таратудан кейінгі бір жыл ішінде таратуга болмайды .
Төтенше жағдай енгізілген кезде оның күшінде болу ... ... ... мен уақытша шектеулер:
1) қогамдық тэртіптің сақталуын, аса маңызды мемлекеттік жэне ... ... ... тыныс-тіршілігін жэне көлік қызметінің
жүмыс істеуін қамтамасыз ететін объектілердің күзетілуін күшейту;
2) төтенше жағдай енгізілген жерде жүріп-түру еркіндігін, оның ... ... ... еркіндігін шектеу;
3) жеке түлғалардың жеке басын ... ... ... ... ... ... ... заттарын, көлік қүралдарын тексеру;
4) төтенше жағдай енгізілген жерге немесе Қазақстан Республикасының
аумағына ... ... ... ... ... ... жиналыстарға, митингілер мен демонстрацияларға, шектеулер мен
тосқауылдарға түруға, сондай-ақ ойын-сауық, спорттық және басқа да
бүқаралық ... ... ... салу ... шек ... ереуілдерге жэне заңды түлғалардың қызметін тоқтата ... өзге де ... ... ... ... ... ... химиялық жэне биологиялық қауіпті
заттарды пайдаланатын заңды түлғалардың қызметін тоқтата түру;
8) егер ... ... ... ... жэне ... ... үрлануының немесе бүлінуінің нақты қауіпі болса,
оларды қауіпсіз аудандарға көшіру;
9) төтенше жағдай енгізілген жерде ол ... ... ... кезеңі ішінде
сайлаулар мен республикалық референдумдар ... ... салу ... ... ... ... төтенше жағдай енгізілген жерде
мынадай қосымша шаралар мен уақытша ... ... ... ... ... ... міндетті даналары мен радио және
телехабарларының материалдарын сүратып алу арқылы бүқаралық ақпарат
қүралдарын бақылауды ... ... ... ... енгізге негіз болған мэн-жайларды жоюға кедергі
келтіретін саяси партиялар мен ... ... ... Қазақстан
Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен тоқтата түру немесе
тоқтату;
4) көшіру-көбейту техникасын, ... жэне ... ... ... жэне бейнежазба техникасын пайдалануға шек кою
немесе тыйым салу, сондай-ақ дыбыс күшейткіш техникалық қүралдарды
уақытша алып ... ... пен ... ... ... заттарды сатудың, сатып
алудың
жэне бөлудің ерекше тэртібін орнату;
1 Қазакстан Республикасының Конституциясы. 1995. 30 тамыз.
тауарлардың, көрсетілген қызметтердің жэне қаржылай қаражаттың ... ... қоса ... жеке жэне ... ... қаржы-экономикалық
қызметтің жекелеген тұрлерін жүзеге асыруына шек қою;
қару, оқ-дэрі, жарылғыш заттар, арнаулы құралдар, улы заттар сатуға шек ... ... ... ... есірткі заттардың, психотроптык
заттардың, прекурсорлардың, сондай-ақ этил спиртінің, алкоголь өнімдерінің
айналымына ерекше режим ... ... қару мен ... улы ... уақытша алып қою, ал
заңды түлғалардан қаруға, оқ-дэріге жэне улы ... қоса ... ... оқу ... жарылғыш және радиоактивті заттарды ... қою ... ... ... ... жерде мынадай қосымша шаралар мен
уақытша шектеулер:
1) түргындарды ... ... ... ... ... ... бере отырып
қауіпсіз аудандарға көшіру;
2) карантин енгізу, санитариялық-эпидемияға қарсы жэне індетке қарсы ... ... ... ... ... ... ... материалдық резервті пайдалану, заңды түлғалардың ресурстарын
тарту, олардың жүмыс режимін өзгерту және ... ... ... ... ... ... ... авариялық қүтқару жэне басқа да шүғыл жүмыстарды жүргізу және
қамтамасыз ету қажеттілігіне байланысты ... ... ... ... ... ... талаптарын міндетті
түрде сақтай отырып, еңбекке жарамды түрғындарды жэне жеке да
түлғалардың көлік қүралдарын аталған жүмыстарды жүргізуге тарту көзделеді.
Төтенше жағдайлар кезінде қолданылатын ... жэне жеке ... мен ... ... заңды түлғалардың қүқықтарын
шектеу, оларға қосымша міндеттер жүктеу төтенше ... ... ... ... ... шектерде жүзеге асырылуға тиіс.
Төтенше жағдайлар кезінде қолданылатын шаралар мен шектеулер адам
қүқықтары саласында Қазақстан Республикасы бекіткен ... ... ... ... ... ... негіз болған мэн-жайлардың салдарынан зардап
шеккен жеке түлғаларға түрғын үй-жайлар беріледі, материалдық зианның орны
толтырылады, ... ... ... ... және ... ... ... тәртіппен көмек беріледі .
Төтенше жағдайды енгізге негіз болған мэн-жайларды жою ... ... мен ... пайдаланылған жеке жэне ... ... ... ... ... өтеу Қазақстан Республикасының Азаматтық
кодексінің 253 бабында белгілеген тэртіппен жүзеге асырылады.
Дүлей апаттар, ... ... ... індеттер жэне төтенше
сипаттағы өзге де жағдайлар болған ретте мүлік ... ... ... «Төтенше жағдай туралы» ҚР-ң Заңы. 2003. 8 акпан.
органдардың шешімі бойынша заң күжаттарында ... ... ... ... ... оған мүліктің қүны төлене отырып алып қойылуы
мүмкін.
Меншік иесіне реквизицияланған мүліктің қүны өтелген ... оның ... ... ... ... ... адам реквизиция
жүргізуіне байланысты жағдайлар ... ... ... ... ... ... сот ... талап етуге қүқылы .
Төтенше жағдай режимін қамтамасыз ететін органдар қызметкерлері ... ... дене ... ... қүралдарды, қызметтік иттерді,
қаруды қолдануының, эскери ... ... ... ... ... ... мен ... төтенше жағдай
кезінде өзгертілмеуге тиіс.
Коменданттық сағат ережелерін бүзған жеке түлғаларды ішкі ... ... ... ... ... - ... ... дейін, ал жеке басын куэландыратын қүжаттары өзімен бірге
болмағандарды жеке басын анықтағанға ... ... ішкі ... ... немесе оның орынбасарының шешімі бойынша 48 сағаттан аспайтын
уақытқа үстайды. ¥сталған адамдар және ... ... ... ... мен көлік қүралдарының тексерілуі мүмкін.
Ішкі істер органы бастығының немесе оның орынбасарының үстау ... ... ... ... лауазымды адамға, прокурорға немесе сотқа
шағым берілуі мүмкін.
Төтенше жағдай ... ... ... мен жануарлардың қауіпті
жүқпалы ауруларының ... ... ... ... ... ... ... жағдай режимін бүзған, көрсетілген жерлерде
түрмайтын жэне басқа да жағдайларда бүл ... ... ... ... тиіс жеке түлғалар оларды ... ... ... ... ... ... аяқталғанға дейін жалпы негізде үсталып,
кідіртіледі2.
¥сталып кідіртілген адамдарды үстау тэртібі Қазақстан Республикасының
экімшілік ... ... ... ... 624 ... ... яғни:
экімшілік үстауға тартылған адамдар арнайы ... ... ... ... ... жэне ... өз еркімен тастап кету мүмкіндігін
болдырмайтын үй-жайларда үсталады.
Әкімшілік үстауға ... ... ... ... ... тамақтандыру нормасы мен оларға медициналық қызмет көрсету
тэртібін атқарушы билік органдары ... ... ... ... ... кэмелетке толмағандар ересек адамдардан бөлек үсталады.
Жеке және заңды түлғалар, сондай-ақ лауазымды ... ... ... ... ... үшін ... ... заңдарына
сэйкес жауапты болады.
1 ҚР-ның Азаматтық Кодексі. Жалпы бөлім. 1994.
2 ... ... ... ... Заңы 2003. 8 ... жағдайдың күшінде болуын тоқтату төтенше жағдай режимін бүзу
туралы істер бойынша экімшілік іс ... ... ... ... ... режимін қамтамасыз етуге қатысушы органдардың
қызметкерлері мен әскери ... дене ... ... ... ... қаруды заңсыз қолдануы және әскери ... ... ... ... ... қызметтік өкілеттігін асыра
пайдалануы Қазақстан Республикасының экімшілік қүқық бүзушылық туралы
Кодексінің 363 бабымен ... ... ... ... жарияланған жерде жасалған қүқық тэртібін бүзуға немесе
үлттық жэне діни алауыздық туғызуға итермелейтін ... ... ... ... өздерінің заңды күқықтары мен мүдделерін жүзеге
асыруына белсенді кедергі жасау, сонымен ... ... ... ... қызметтік міндеттерін немесе қоғамдық борышын орындаушы ішкі істер,
үлттық қауіпсіздік ... ... ... ... ... жүртшылық өкілдерінің заңды өкімдері мен талабына қасақана бағынбау,
не қоғамдық тэртіпті жэне азаматтардың ... ... ... ... ... ... туралы заңды бүзу, -
айлық есептік көрсеткішінің оңға дейінгі мөлшерінде ... ... отыз ... ... мерзімде экімшілік қамауға алуға экеп соғады1.
Төтенше жағдай екі түрге бөлінеді, олар:
1) ... ... ... ... - ... зілзала (жер
сілкінісі, сел,
көшкін, су тасқыны жэне басқалар), табиғи, өрт, індеттер мен малдың жүқпалы
аурулары, ауылшаруашылық өсімдіктерінің жэне ормандардың кеселдері ... ... ... ... ... ... ... сипаттағы төтенше жағдайлар - өнеркэсіп, көлік
авариялары жэне ... да ... өрт ... күшті эсер ететін улы,
радиоактивті және биологиялық жагынан қауіпті заттарды тарататын авария,
үйлер мен ғимараттардың ... ... ... ... тіршілікті
қамтамасыз ететін электр - энергетика және коммуникация жүйелеріндегі,
тазарту қүрырылыстарындағы авария туғызатын төтенше жағдайлар.
Табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар кезінде ... ... жэне ... ... ... қорғаудың негізгі
принциптері мыналар:
* жариялылық және ... пен ... ... ... жэне пайда болған
төтенше жағдайлар, олардың алдын алу мен оларды жою ... ... ... ету;
* егер үйымдар мен азаматтардың қызметі ықтимал қауіп туғызатын болса, оның
қатер төндіру жэне зиян келтіру ... ... ала ... ... ... ... жэне төтенше жағдайдың алдын алу ... ... ... ... жою ... ... ... - қалпына келтіру жэне
басқа да кезек ... ... ... ... кұкық бұзушылык туралы ҚР-ның Кодексі. 2001. 30 каңтар.
медициналық жэрдем көрсету, халықты жэне ... ... ... ... ... ... салдарынан азаматтың денсаулығы мен
мүлкіне, қоршаған ортаға жэне ... ... ... ... өтеу болып табылады.
«Табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше ... ... ... және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар алдын алудың шарттары
көрсетілген, оларға мыналар жатады:
1) ғылыми зерттеулер, жағдайды қадағалау, ... ... ... ... әкеп ... мүмкін аварияны, зілзала мен апатты болжау жэне ... ... ... ... жағдайлар саласындағы білімді ... ... ... ... ... ... жэне ... сипаттағы төтенше жағдайлар саласындағы ғылыми
зерттеулердің негізгі міндетіне мониторинг эдістерін эзірлеу мен ... ... ... ... ... жағдайды болжау, алдын алу
эдістерін, бақылау шараларымен ... ... ... ... баға ... олардың алдын алу мен оларды жою жөніндегі нысаналы
және ғылыми - техникалық бағдарламаларды әзірлеу кіреді. Жоғары ... мен ... жэне ... ... ... жағдайларды болжау
қызметі арнайы уәкілдік берілген мемлекеттік органның жанынан қүрылады жэне
төтенше жағдайдың алдын алу мен ... ... ... ... жэне ... ... төтенше жағдайлар саласындағы
ақпарат үйымдар қызметінің қаншалықты қатерлі жэне зиянды ... ... ... ... ... алдын алу мен оларды ... ... ... ... ... Ол ашық жэне жария болып
табылады, бүқаралық ... ... ... жэне ... беру ... ... тиіс. Табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше
жағдайлар ... ... ... ... ... қалуына,
мезгілінде бермеуіне немесе көрнеу жалған ақпарат беруіне жол берілмейді.
Мемлекеттік органдарды ақпараттық-техникалық жағынан ... ... ... ... ... ... ... басқару жүйесі қүрылады.
Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар саласындағы
білімді насихаттау ісін ... ... ... ... ... ... бірлестіктер жүзеге асырады. Білімді насихаттау үшін бүқаралық
ақпарат қүралдары пайдалануы мүмкін.
Халықты оқытып-үйрету мектеп жасына дейінгі ... мен ... ... ... мекемелерде, жүмыс орындары мен түрғылықты жерлердегі
үйымдарда, ал мамандарды оқытып-үйрету кэсіпкерлік-техникалық, орта ... ... ... ... біліктілікті арттыру және кадрларды қайта даярлау
мекемелерінде, төтенше жағдайды іс-қимылға ... ... ... орталықтарында, жүмыс ... ... жэне ... ... ... ... оқшаулау мен
оларды жою жөніндегі бірінші ... ... ... бұрын бекітілген
жоспарларға сэйкес төтенше жағдай аймағында орналасқан авариялық- құтқару
қызметтерінің күштері мен күралдарын тарта ... ... ... және ... ... үйымдастырады.
Бірінші кезекте жасалатын іс-қимыл кезінде халықты ... ... ... ... ... қажетті материалдык-техникалық
ресурстарын жүмылдыру ісі жүргізілуі мүмкін, ... ... ... ... ... ... ... немесе тоқтатыла түрады, ... ... ... ... ... мен жүктердің тасымалдануына
шектеу енгізіледі, мүмкін болатын қүтқару жэне ... ... ... ... ... тэртіп пен объектілерді ... ... жэне ... ... ... ... жою ... шүғыл
медициналық жэрдем қызметі дереу іске қосылады, ал ол жеткіліксіз болған
жағдайда министрліктердің, мемлекеттік комитеттердің, ... ... ... ... ... жэне үйымдардың медициналық күштері
мен қүралдары тартылады.
Авариялық-қүтқару қызметтері техникамен, ... ... ... ... ... ... қажетті қүрал-саймандармен жэне
аспаптармен жарақаттандырылады.
Табиғи және техногендік ... ... ... ... ... төтенше жағдайдың алдын алу мен ... ... ... ... мен ... ... ... және
тиімді жүргізілуін зерттеу болып табылады.
Табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдар, ал
қоғамдық сараптаманы өздерінің жарғыларына сэйкес қоғамдық бірлестіктер
жүргізеді. Үйлерді, гимараттар мен ... ... ... ... алдын ала жобалау, сондай-ақ жобалау қүжаттамасының
жекелеген түрлері бойынша төтенше ... ... алу ... мемлекеттік
сараптама Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген ... ... ... мен ... ... ... төтенше жағдайдың пайда болуына экеп соққан авария, зілзала мен
апат туралы есеп береді, ал ... ... ... ... органдар
табиғи жэне техногендік сипатттағы төтенше жағдайлардың мемлекеттік есебін
жүзеге асырады.
Табиғи және ... ... ... ... саласындағы
заңдарды бүзғандық үшін жауапкершілікке тарту үшін тексеру жүргізіледі, оны
Қазақстан ... ... ... ... ... жағдайлар саласында білімді насихаттау, халықты жэне мамандарды
окытып - ... ... ... 2003. 17 ... ... ... эрекеттері немесе эрекетсіздігі анықталған
жағдайда ... ... ... жауапқа тарту үшін тиісті
органдарға берілуге тиіс.
Берілген ... ... мен ... ... немқұрайды орындалуына, аварияның зілзала мен апаттың пайда болуына
жағдайлар ... ... ... жэне ... ... ... ... қоршаған ортаны жэне шаруашылық жүргізуші объектілерді
қорғау жөнінде шаралар ... жэне ... да ... қарсы
эрекеттерге кінэлі лауазымды адамдар мен ... ... ... ... ... ... ... жэне
қылмыстық жауаптылыққа, ал үйымдар мүліктік жауапқа тартылады.
Табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше ... ... ... келтірілген залал зардап шегушінің еңбек
қабілетінен айырылу ... оның ... ... ... ауруды бағып-күтуге жүмсалған шығындарды, Қазақстан
Республикасының ... ... ... бір ... ... ескере отырып, залал келтірушінің есебінен толық көлемде
өтелуге тиіс.
¥йымдар мен ... ... ... өздерінің денсаулығы мен
мүлкіне келтірілген залалға, сондай-ақ үйымдар мен ... ... ... ... ... ... ... өлуіне
байланысты шеккен мүліктік зияндарын жэне меншік ... ... ... ... жэне ... жағдайлардың зардабын
жоюға қатысушы жеке адамдардың шығындарын толық өтеуді талап етуге қүқылы.
Техногендік ... ... ... ... азаматтардың
денсаулығы мен мүлкіне, қоршаған ортаға және шаруашылық ... ... ... ... ... ... сәйкес
өтеледі. ]
Табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы ҚР-ң Заңы ... ... ... ... ... ... негіздері, тәртібі.
Төтенше жағдай саласындағы мемлекеттік басқару. § 2.Төтенше
жағдайлар ... ... ... ... саласында Қазақстан Респбуликасының Президенті мынандай
өкілеттіктерді жүзеге ... ... ... оның ... мен ... ... түрақтылығына, азаматтардың қауіпсіздігіне елеулі жэне
тікелей қатер төнген, мемлекеттік конституциялық органдардың қалыпты ... ... ... ... жэне ... ... ... ресми консультациялар алысқаннан кейін бүл
туралы ... ... ... ... отырып, Қазақстанның бүкіл
аумағына жэне оның жекелеген жерлерінде төтенше жағдай ... ... ... ... қоса алғанда, аталған жағдаяттар
талап ететін ... ... ... ... жасалған не оның қауіпсіздігіне сырттай тікелей
қатер төнген ... ... ... ... ... оның ... эскери жағдайды енгізеді, ішінара ... ... ... бүл ... ... ... ... хабарлайды;
18) өзіне бағынысты Республика Президентінің Күзет ... ... ... ... ... Республикасының Мемлекеттік Хатшысының қызметке тағайындайды
және қызметінен босатады, оның ... мен ... ... Президентінің Әкімшілігін қүрады;
20) Қауіпсізік Кеңесін, Жоғарғы Сот Кеңесін және өзге ... ... ... ... енгізілген жерлерде сот төрелігі тек соттармен ... Сот ... ... іс ... ... ... жэне заңмен
белгіленген өзге де нысандары арқылы жүзеге асырылады.
Заңмен қүрылған Республиканың Жоғарғы Соты жэне ... ... ... ... ... ... Республиканың сот
жүйесі Республика Конституциясымен жэне конституциялық заңмен белгіленеді.
Қандайда бір ... ... жэне ... ... ... жол ... жағдайды енгізуге негіз болған мэн-жайларды жою жөніндегі
мэселелерді шүғыл шешу жэне ... ... ... Қазақстан
Республикасының Президенті мемлекеттік басқарудың төтенше ... ... ету ... ... органдарын қүруы мүмкін, оларга:
1. Жергілікті жердің комендатурасы - ... ... ... ... ... ... ... ету үшін Қазақстан
Республикасының Президенті қүратын уақытша арнайы органдар;
' ҚР-ң Конституциясы. 30 ... ... ... ... ... ... ... жағдай режимш
қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік комиссиясы жатады.
Төтенше жағдай режимін ... ету ... ... комиссияның
негізгі міндеттері мыналар:
-төтенше жағдайды енгізу үшін негіз болған мән-жайларды жою жөніндегі
шаралар эзірлеу;
-төтенше жағдай енгізілген аумақтың қызметін ... мен ... ... жедел іс-шаралар жүргізуді үйымдастыру;
-орталық жэне жергілікті атқарушы органдарының ... ... ... негіз болған мән-жайларды жою жөніндегі қызметін үйлестіру;
-төтенше жағдай кезінде жүргізілген іс-шаралардың орындауын бақылау.
Төтенше жағдай енгізілген жердің коменданты:
1. Өз өкілеттігі шегінде ... ... ... ... ету ... барлық жеке және заңды түлғалардың, Қазақстан ... ... ... орталық атқарушы органның бөлімшелері, төтенше
жағдай енгізілген жергілікті жерлерде ... жэне ... ... ... ету үшін ... ... ... қүрылымдар
бастықтарының тиісті аумақта орындауына міндетті бүйрықтар мен ... Жеке ... ... мерзімде белгілі бір жерден кетіп қалуына
шектеулер енгізеді, сол ... ... ... ... ... ... адамдарды олардың өз есебінен түрақты түратын жерлеріне
немесе төтенше жағдай ... ... ... ... ... ... ... жағдай енгізілген жерде заңдылық пен қүқық ... ету ... ... қолданады;
3. Өз міндетерін, коменданттың бүйрықтары мен ... ... ... ... басшыларын төтенше жағдайдың күшінде
болу кезенінде қызметінен ... ... ... ... ... ... ... жерде
Заңда көзделеген қосымша шаралар мен уақытша ... ... ... ... ... жэне бүл ... орындалуын қамтамасыз
етеді;
5. Тиісті жердің түрғындарын төтенше жағдай кезінде қолданылатын енгізілген
қосымша шаралар мен ... ... ... ... туралы
бүқаралық ақпарат қүралдары арқылы хабардар етеді;
6. Жергілікті өкілді жэне атқарушы органдардың ... ... ... өз ... жатқызылған мәселелер бойынша үсыныстар енгізуге қүқылы;
7. Төтенше ... ... жер ... жанында журналистерді
аккредитациялауды жүзеге асырады.
Төтенше жағдай режимін ... ету үшін ішкі ... ... ... Қазақстан Республикасының Төтенше ... ... ... ... жэне де ... да ... күштері мен қүралдары пайдаланылады.
Қажет болған жағдайларда Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Президенті жарлығының
негізінде төтенше жағдай режимін қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... орындауға:
1) төтенше жағдай енгізілген жерге кірудің және одан шығудың ерекше
режимін сақтауға;
2) ерекше режимді жэне ... ... ... ... ... жэне көліктің жүмыс істеуін қамтамасыз ... ... ... мен ... сондай-ақ қоршаған ортаға үлкен қауіп
төндіретін объектілерді күзетуге;
3) арнайы қүралдарды, қаруды қолдану, ... ... жэне ... ... ... ... күш ... эрекеттері орын алған жанжалдарға
қатысқан тайталасушы тараптарды айыруға;
4) заңсыз қарулы қүрылымдар қызметінің жолын кесу ... ... ... жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайларды жоюға және адамдар
өмірін қүтқару ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік комитетінің шекара қызметі
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын қорғау мақсатында ғана
төтенше жағдай ... ... ... ... ... ... төтенше жағдайға қатысты мэселелермен нақты
Төтенше жағдайлар жөніндегі агенттік шүғылданады. Ол Қазақстан Респбуликасы
Үкіметінің қүрамына ... ... ... ... ... ... сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жэне жою,
Қазақстан ... ... ... өрт ... ... ... жүргізуді қадағалау жэне тау-кен қадағалау
саласындағы арнаулы атқарушылық жэне рүқсат беру ... ... ... ... орган болып табылады.
Агенттік мемлекеттік мекеменің үйымдастыру-қүқықтық нысанындағы заңды
түлға болып табылады, өз атауы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... бланкілер, сондай-ақ заңга сәйкес
банктерде шоттары ... ... ... ... тек
республикалық бюджеттен жүзеге асырылады.
Агенттіктің негізгі міндеттері:
1) табиғи жэне техногендік ... ... ... ... алу ... елдің азаматтық қорғанысы, өрт қауіпсіздігі, ... ... ... ... ... ... ... саясатты
әзірлеуге қатысу жэне оны іске асыру;
2) төтенше жағдайлардың алдын алу мен ... ... ... ... жэне оны одан эрі ... ... ... Азаматтық қорғаныстың ... ... ... ... ... және орындауды үйымдастыру;
«Төтенше жағдай туралы» КР-ң Заңы. 2003. 8 акпан.
ғылыми ... ... ... ... халықты және табиғи
жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар саласындағы мамандарды оқыту;
5) ... ... ... үйымдастыру;
6) Агенттікке жүктелген өзге де міндеттер болып табылады.
Агенттік ... ... ... ... ... жэне ... атқарушы органдардың, сондай-ақ заңдарда
белгіленген жағдайларда ғылыми мекемелердің ... жэне ... ... ... ... ... қорғанысы, өрт қауіпсіздігі,
сондай-ақ өнеркэсіпте жұмыстың қауіпсіз жүргізілуін қадағалау жэне тау-кен
қадағалау саласындағы жүмысын үйлестіру;
2) ... ... ... алу жэне жою ... ... ... ... мемлекеттік өртке қарсы қызметке,
мемлекеттік суда қүтқару қызметіне өзінің қарауындағы жағдайды ... және ... ... төтенше жағдайлар жөніндегі республикалық
автоматтандырылған ақпараттық-басқару жүйесіне тікелей басшылықты ... ... ... ... ... бюджеттің қаражатынан төтенше
жағдайлардың алдын алу жэне жою жөніндегі іс-шараларды қаржыландыруды
жүзеге ... ... ... Үкіметіне мемлекеттік жэне ... ... ... ... ... және басқа да ресурстарды пайдалану туралы, сондай-ақ Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... жэне жоюға
арналған резервімен қаражатты пайдалану туралы үсыныстар енгізеді;
5) төтенше жағдайларды жою кезінде меншік нысандарына ... ... ... ... азаматтық қорғаныстың әскери бөлімшелердің жауынгерлік жэне жүмылдыру
даярлығын қамтамасыз етеді;
7) өз қүзыретіндегі мэселелер бойынша заңдарын жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... декларациясындағы
мэліметтердің
тізбесін жэне оны рэсімдеудің тэртібін бекітеді;
9) өз күзыретіндегі мәселелер бойынша халықаралық ... мен ... ... ... жэне ... Респбуликасының халықаралық
шарттарына қол қояды;
10) өз қүзыретінің шегінде лицензиялауды жүзеге ... ... ... жүзеге асырады, шетелдік үйымдар ... ... ... ... ... ... алу жэне жою ... қызметін қаматамасыз етеді, ізгілік акцияларды
өткізуді үйымдастырады;
12) мемлекеттік өрт қадағалауды және азаматтық қорғаныс іс-
шараларының орындалуын мемлекеттік қадағалауды, табиғи жэне ... ... ... ... ... ... өнеркәсіпте
жүмысты қауіпсіз жүргізуді кадағалауды жэне тау-кен қадағалауды жүзеге
асырады;
13) өз қүзыретінің ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады;
14) өзге де функцияларды жүзеге асырады.
Агенттік қызметкерлерінің төтенше жағдайларды жою ... ... өзге де ... ... жүргізу үшін заңдарға сэйкес:
1) көрсетілген жүмыстарды жүргізетін жерге баруы кезінде ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ көлік
күралдарының пайдаланылатын түріне жэне тиесілілігіне қарамастан,
кедергісіз жүруге;
2) үйымдардың аумағына жэне ... ... ... иммунитеті бар шетелдік мемлекеттер мен халықаралық
үйымдар өкілдерінің үй-жайынан басқа);
3) ... ... ... ... мен запастарын қоса
алғанда
материалдық-техникалық ресурстарды, (жүмылдырушылық жене мемлекеттік
резервтерден басқа) тартуға, кез келген үйымның ... ... ... сондай-ақ бүрын бекітілген жоспарларға сэйкес пгүғыл медициналық
көмек пен авариялық-қүтқару қызметтерінің күштері мен қүралдарын
пайдалануға;
4) өз ... ... өзге де ... ... ... ... республикалық меншікке жататын оқшауланған мүлікті жедел
басқаруға қүқығы бар. ... ... ... ... өз ... ... ... оған өзге тәсілмен ... ... ... ... заңдарда белгіленген жағдайларда жэне шектерде мүлікке билік ету
күқығы берілуі мүмкін.
Агенттікті Қазақстан Республикасының Үкіметі қызметке тағайындайтын
жэне қызметтен ... ... ... ... төрағасы лауазымы
бойынша Қазақстан Республикасының азаматтық қорғанысы бастығының орынбасары
болып табылады. Агенттік төрағасының оның ... ... ... ... ... ... және ... босататын
орынбасарлары болады. Агенттік төрағасы Агенттіктің жүмысын үйымдастырады
жэне оған басшылық жасайды, Агенттікке жүктелген ... ... ... өз ... ... ... үшін жеке жауаптылықта болады.
Осы мақсатта Агенттік төрағасы заңдарға сэйкес:
1) өзінің орынбасарлары мен Агенттіктің қүрылымдық бөлімшелері басшыларының
міндеттері мен өкілеттіктерін айқындайды.
2) ... ... ... ... ... басшылары
мен олардың орынбасарларын қызметке тағайындайды жэне қызметтен босатады;
3) әскери қызметшілердің Агенттікте қызмет өткеруі мэселелерін шешеді;
4) ... ... ... жаза қолданады;
5) 5) Агенттіктің жоғары офицерлік қүрам атқаратын лауазымдаръшың
тізбесі жэне жоғары офицерлік әскери атақтарын беру ... ... ... Республикасының Қорғаныс министрлігіне офицерлерді
запастан эскери қызметке шақыру, әскери қызметтен босату, сондай-ақ
бастапқы офицерлік атақ жэне полковник әскери ... беру ... ... ... ... айрықша көзге түскен қызметкерлерін мемлекеттік
наградалармен марапаттау жэне ... ... беру ... үсыныс енгізеді;
8) Агенттіктің бүйрықтарына қол қояды;
9) Агенттіктің қүрылымын, Агенттіктің қүрылымдық бөлімшелері мен
аумақтық органдары туралы ережені, ... ... ... мен төтенше
жағдайлар туралы ережені бекітеді;
10) өз қүзыреті ... ... ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік органдарында, өзге де үйымдарда,
сондай-ақ халықаралық үйымдарда Агенттіктің атынан өкілдік етеді;
12) ... ... ... белгілеген адам саны
лимитінің
шегінде Агенттіктің орталық аппаратының штат ... ... ... ... ... ... жэне ... зерттеу жөнінде комиссиялар қүрады;
14) төтенше жағдайларда іс-эрекетке тікелей басшылықты жүзеге асыру
кезінде:
жергілікті ... ... ... ... ... ... азаматтардың тыныс-тіршілігінің жэне өздерін үстауының
режимдерін белгілейді;
төтенше жағдайды жою ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етпеген лауазымды адамдарды кейін оларды
белгіленген ... ... ... отырып жүктелген міндеттерінен
шеттетеді;
15) өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады1.
Қазақстан Республикасының Үкіметі табиғи жэне ... ... ... ... ... ... ... негізгі бағыттарын, оны жүзеге
асырудың стратегиялық жэне тактикалық шараларын эзірлейді;
- мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... комитеттердің жэне Қазақстан
Республикасы Үкіметі күрамына ... ... ... ... атқарушы органдардың қызметіне басшылық етеді, олардың зандарды,
Қазақстан Республикасының Президенті мен ... ... ... етеді;
«Қазакстан Ресгтубликасының Төтенше жағдайлар жөніндегі агенттігі туралы»
Ереже 1999. 27 сэуір.
халықты, табиғи ортаны және шаруашылық ... ... ... корғаудың жай-күйі туралы мемлекеттік баяндамаларды қарайды
және бекітеді;
Казақстан ... ... ... ... орталық атқарушы
органы туралы ережені бекітеді;
- төтенше ... ... ... ... олар туралы ережелерді бекітеді;
* төтенше жағдайлар аймақтық жэне ... ... ... жағдайларға
жатқызады, сол төтенше жағдайлардың таралу көлемі мен аймақтарын анықтайды;
* жағдайды қадағалау, бақылау жэне ... ... ... қызметін,
шүғыл медициналык жэрдемді, авариялық-қүтқару қызметін, төтенше ... ... ... ... ... ... жағдай саласында хабардар ету, білімді насихаттау,
халықты
және мамандарды ... ... ... ... ... ... алу мен оларды жою жөніндегі
мемлекеттік сараптама мен мемлекеттік инспекцияны үйымдастырады,
олардың кызметінің және төтенше жағдайлар саласында мемлекеттік есеп
жүргізудің ... ... ... ... ... алу мен ... жою ... бюджет есебінен қаржыландыру, мемлекеттік резервтерді,
материалдық-техникалық, азық-түлік, медициналық және баска ресурстар
қорларын жасау тэртібін белгілейді және бүл ... ... ... алу мен ... ... ... төтенше жағдайларды жою үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің резервінен
қаражат бөледі;
* қорғану шараларын, ... ... ... жүмыстары мен басқа
да кезек күттірмейтін жүмыстарды жүргізу, көлік ... ... ... да ... мен ... ... ... төтенше
жағдайларды жойғаннан кейін қоршаған ортаны сауықтыру, үйымдар мен
азаматтардың ... ... ... ... шараларын жүзеге асыру
тэртібін белгілейді;
- ... ... ... ... ... ... мен
қызметкерлерді әлеуметтік қамсыздандырудың жүйесі мен ережелерін,
азаматтардың денсаулығы мен мүлкіне, ... ... және ... ... келтірілген залалдың өтелу тэртібін белгілейді;
- ... ... ... ... ... ... алу
мен оларды жою жөніндегі халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асырып,
шетелдік үйымдар мен азаматтардың қызмет тәртібін белгілейді.
Қазақстан Республикасының төтенше жағдайлар жөніндегі ... ... ... және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар саласында арнайы
уэкілдік ... ... ... ... табылады жэне оның ... ... ... ... ... ... жағдайлар жөніндегі орталық атқарушы
органы:
министрліктердің, мемлекеттік комитеттердің жэне ... ... ... ... орталық атқарушы органдардың,
жергілікті атқарушы ... мен ... ... ... ... ... ... жағдайлар саласындағы жүмысын үйлестіреді;
* нормативтерді, стандарттар мен ... ... ... ... ... саласында мемлекеттік есеп жүргізеді, халықты, қоршаған
орта мен шаруашылық жургізуші ... ... ... ... ... ... баяндамалар дайындайды жэне Қазақстан
Республикасы Үкіметінің қарауына енгізеді;
* азаматтық қорғаныс күштерінің төтенше ... ... алу мен ... жою
жөніндегі шараларға қатысуына, өз қарамағындағы жағдайда кадағалайтын,
бақылайтын жэне ... ... ... ... ... автоматтандырылған ақпараттық-басқару жүйесіне ... ... ... ... ... ... ... етеді жэне
қажет болған жағдайда халықаралық сараптама үйымдарын тарта отырып ... ... ... өртке қарсы қызметке басшылық етеді, өрттердің алдын алу жэне
оларды жою жөніндегі шараларды үйлестіреді;
* ... ... ... ... ашық жэне жария болуын
қамтамасыз етеді;
* төтенше жағдайлардың алдын алу мен ... жою ... ... қаржы шегінде республикалық бюджет қаражатынан қаржыландыруды
жузеге асырады, Қазақстан ... ... ... ... ... қүрамындағы материалдық-техникалық азық-түлік,
медициналық жэне ... ... ... пайдаланылуы туралы, сондай-ақ
Қазақстан Республикасы Үкіметінің резервінен ... ... ... ... алу мен оларды жою үшін пайдаланылуы туралы үсыныс
енгізеді;
* төтенше ... ... ... ... білімді насихаттау, халықты
жэне мамандарды оқытып-үйрету ісін үйымдастырады;
* мемлекеттік бақылауды жүзеге асырады жэне төтенше жағдайлардың ... ... ... жою ... ... инспекцияға басшылық етеді;
- аттестация өткізіп, төтенше жағдайларды жою кезінде күтқару
жүмыстарын жүргізуге лицензиялар ... ... ... және ... ... ... кірмейтін орталық атқарушы органдарға,
жергілікті атқарушы органдарға, ... мен ... ... жэне
техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу мен оларды жою жөнінде
міндетті күші бар нүсқамалар береді;
төтенше жағдайлардың пайда болуына экеп ... ... ... мен апатты
тексеру ісін үйымдастырады, материалдарды белгіленген тэртіппен лауазымды
адамдарды, азаматтар мен үйымдарды ... ... ... Республикасы Үкіметінің шешімдері бойынша аймақтық және барынша
ауқымды төтенше жағдайларды жоюға тікелей басшылық етуді ... ... ... жою ... қолданылып жүрген заңдарға сәйкес, меншік
нысандарына жэне ... ... ... ... ... ... ынтымақтастықты жүзеге асырады, шетелдік үйымдар ... ... ... ... ... ... алдын
алу мен оларды жою жөніндегі қызметін қамтамасыз етеді, ізгілік шараларын
өткізуді үйымдастырады.
Министрліктердің, мемлекеттік комитеттер жэне ... ... ... ... өзге де ... ... ... өз қүзыреті
шегінде:
- төтенше жағдайлардың ... алу мен ... жою ... ... ... ... нормативтерді, стандарттар мен ережелерді
бекітеді немесе келіседі, мемлекеттік есеп ... жэне оның ... ... төтенше жағдайлар жөніндегі орталык ... ... ... ... жағдайлар жөніндегі салалық комиссиялар күрады жэне олардың
жүмысын қамтамасыз етуді ... ... өз ... жағдайды қадағалайтын, бақылайтын жэне төтенше
жағдайларды ... ... ... ... салалық мемлекеттік сараптама жүргізеді, ... ... ... ... ... ... ... және мамандарды оқытып-
үйрету ісін үймдастырады;
- салалық мемлекеттік ... мен ... ... ... ... жергілікті атқарушы органдарға, үйымдар мен азаматтарға
нүсқамалар береді, төтенше жағдайлардың пайда болуына әкеп соққан
аварияны, зілзала мен ... ... ... лауазымды адамдарды,
азаматтар мен үйымдарды белгіленген тэртіппен жауапқа тартады;
- төтенше жағдайлар саласындағы ... ... ... және ... ... ... аумақты табиғи жэне
техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу мен ... жою ... ... ... ... ... жене техногендік сипаттагы төтенше
жағдайлар саласында:
- жергілікті атқарушы органдар мен үйымдар басшыларының ... ... алу мен ... жою ... ... ... есептерін
тыңдайды;
- төтенше жағдайлардың алдын алуға және оларды жоюға қатысты
бөлігінде көзделмеген шығыстарды қаржыландыру үшін жергілікті атқарушы
органның жергілікті бюджет қүрамындағы ... ... ... ... ... ... жэне басқа ресурстардың
жергілікті қорларын қүру туралы шешімдер қабылдайды;
- ... ... ... ... ... ... тәртіп пен
қауіпсіздікті
қамтамасыз ету, олардың алдын алу мен оларды жою жөнінде міндетті
ережелер ... ... ... ... үшін экімшілік жауаптылық
көзделеді. Міндетті ережелер Қазақстан Республикасының заңдарына кайшы
келмеуге тиіс және дереу күшіне ... ... ... табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше
жағдайлар саласында:
* төтенше жағдайлардың алдын алу мен оларды жою ... ... ... ... ... ... ... жағдайлардың пайда болуына
экеп соққан аварияны, зілзала мен ... ... ... ... ... мен ... белгіленген тәртіппен жауапқа тартады;
* төтенше жағдайларды объектілік және жергілікті төтенше ... сол ... ... ... ... мен аймақтарын анықтайды;
-* халықты жэне үйымдарды қажетті қауіпсіздік, төтенше жағдайлардың
алдын алу мен оларды жою жөніндегі ... ... ... етеді;
* төтенше жағдайлардың алдын алу мен оларды жою жөніндегі шараларды
жергілікті ... ... ... асырады, материалдық-техникалық,
азық-түлік, медициналық жэне басқа ресурстардың жергілікті қорларын қүрып,
пайдаланады;
* бекітілген бюджет нысаналарына сэйкес төтенше жағдайлардың алдын алу ... жою ... ... ... ... ... етеді жэне
материалдық-техникалық, азық-түлік, медициналық жэне ... ... ... ... ... ... жағдайлар салдарынан зардап шеккен халықтың жэне
қызметкерлердің элеуметтік қорғалуын, азаматтардың денсаулығы мен мүлкіне,
қоршаған ортаға жэне шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... төтенше жағдайлар
аймақтарында түрғаны жэне жүмыс істегені үшін өтемақылар мен жеңілдіктер
алуды өз қүзыреті шегінде ... ... ... ... жойылғаннан кейін қоршаған ортаны сауықтыру,
үйымдар мен азаматтардың шаруашылық қызметін қалпына келтіру жөніндегі
шараларды жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы аумағында ... ... ... ... және ... ... ... жағдайлардың алдын
алу мен оларды жою ісіне қатысуына жол беріледі, бүл халықтың жергілікті
мэні бар мэселелерді дербес ... ... ... ... ... органдарының үйымдастырылуы мен қызметі тэртібін заңда
белгіленген шектерде азаматтардың өздері анықтайды.
Табиғи жене техногендік сипаттағы ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер, жағдайды кадағалау, бакылау, ... ... ... экеп соғуы мүмкін аварияны, зілзала мен апатты
болжау жэне олардың қаупі туралы ... ... ... ... білімді насихаттау, халықты жэне
мамандарды оқытып-үйрету, корғану шаралары.
Табиғи жене техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар пайда болған кезде
қатер төнуін, шығындар мен залалды ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуға тиіс:
- сейсмикалық жағынан берік қүрылыстар салу жэне ... ... ... ... ... ... және инженерлік-геологиялық қорғану шаралары;
* көлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету жэне ... ... ... үшін ... ... ... ... өнеркэсіптік объектілердегі қорғану шаралары;
* өрттерге, індеттер мен малдың ... ... ... мен ормандардың кеселдермен жэне зиянкестермен зақымдануына жол
бермеу шаралары;
* арнайы уэкілдік берілген ... ... күші бар ... ... да ... мен азаматтардың төтенше жағдайлардың пайда болу қатеріне
байланысты қызметі міндетті түрде сақтандырылуға тиіс.
Табиғи жэне ... ... ... ... ... ... ... міндеттеріне мониторинг әдістерін әзірлеу мен төтенше
жағдайлардың деректер банкін жасау, төтенше жағдайларды ... ... ... ... ... мен ... ... оларды болжау,
зардаптарына баға беру, олардың алдын алу мен оларды жою ... ... ... ... ... ... Жағдайды кадағалау,
бақылау мен табиғи жене техногендік сипаттағы төтенше жағдайларды болжау
қызметі ... ... сел ... хабарлау, радиациялық
қауіпсіздікті бақылау жүйелер жене ... ... ... ... ... жанынан қүрылады жэне төтенше жағдайлардың ... мен ... ... ... ... енгізіледі.
Табиғи жэне техногендік сипаттағы ... ... ... ... ... ... қатерлі жэне зиянды екені, кажетті
қауіпсіздік, зардаптар, төтенше жағдайлардың алдын алу мен ... ... ... ... ... ... Ол ашық жэне жария болып
табылады, бүқаралық ақпарат қүралдары, ... жэне ... ... жэне ... ... төтенше жағдайлар туралы" ҚР-ң Заңы
1998. 5 шілде.
ҚОРЫТЫНДЫ.
Төтенше жағдай әкімшілік - ... ... ... кешенді
сұрақтардың тізімін қарастыруды аяқтағаннан кейін белгілі бір қорытынды
шығаруға мүмкіндік береді.
Мен бұл тақырыпты қарастыра отырып, ... ... ... ... - ... ... ... асырумен байланысты мэселелердің
барлығын толық ангу мүмкін емес. Осы мэселеге қатысты барлық үсыныстар мен
нәтижелер ... емес жэне ... ... ... ... да ... ашқан
тақырыбым төтенше жағдай экімшілік - ... ... ... ... ... зерттеудің эдістемесі оның одан ары дамуы ... ... ... жэне ... ... ... ... әсер ететіндігіне сенемін, өйткені ... - ... ... ... ... кеңінен таралған жэне атқарушы билік
органдарының қызметі мен орындайтын міндеттерінің көпкөлемдігін ... ... ... - ... режимді жүзеге асыруды дамыту
тиісті укілеттік берілген лауазымды түлғаларға көмек көрсетеді, сондай-ақ
әртүрлі ... яғни ... ... ... ... ... ... қарау үшін мемлекеттік билік органдарының қарамағындағы экімшілік
- күқықтық қүралдарды іріктеу, ерекше әлеуметтік мәртебеге ие ... ... ... ... ... бақылауды жүзеге асыру.
Қазақстанның қүқықтық жүйесінде эрекет етуші экімшілік - ... ... жэне ... ... әрқайсысы өз алдына ерекше қүқықтық
институт болып табылады, ... ... ... қоғамның, сондай-ақ
жеке жэне заңды түлғалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.
Егер үлттық заңдардың анализін жасасақ, Қазақстан Республикасы ... ... ... - ... режим жағдайында пайда болған қоғамдық
қатынастарды реттеу үшін ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясын
қабылдаумен ... ... және ... ... ... ... ... тыныс тіршілігі жағдайында жэне эртүрлі салалардағы ... ... ... бірнеше қүқықтық актілерді қабылдау жэне
барларына өзгерістер мен толықтырулар енгізуді ... ... ... ... ... төтенше жағдайлар
туралы, табиғи жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы жэне
тағы ... да осы ... ... ... ... ... ... тиімді жоюға ықпал етеді. Менің ... ... ... ... мен ... эр ... ... шектеулерді
қолдануды дүрыс деп есептеймін, өйткені ол арқылы азаматтардың негізгі
кұқықтары мен бостандықтарын ... ... ... ... ішіндегі
негізгі қүқықтарының бірі - өмірге қүқығы.
Төтенше ... ... - ... ... қамт; , ... ... ... ... ... ... атап айтқа; і гы һ ім
салушы мшдеттеуші нормалар, ... ... ... ... ... осы ... алдын алу мен жоюга
катысты барлық мэселелерді дамыту керек деп есептеймін.
Қазіргі уақытта осы салада ... ... жэне тағы ... ... ... ... болсақ жақында ғана өткен бес
мемлекеттің Қазақстан, Қырғыстан, Ресей, Украина және АКДІ ... ... (12-17 ... ... ... өзі ... елдермен төтенше жағдай салысындағы ынтымақтастығын көрсетеді.
Қазақстанда 1994 ... ... ... жағдайлар нэтижесінде
келтірілген салдарға жүргізілген есеп бойынша 40000 адам ... ... ... ... ... ... ... бойынша төтенше жағдайлардың
нэтижесінде келтірілген залалдың мөлшері жыл сайын есеп бойынша шамамен ... ... ... ... ... залалдардың көп мөлшерін табиғи
сипаттағы ... ... ... атап көрсеткенде олардың ең көп
мөлшерін ормандағы болатын өрттер қүрайды. Бүл ... ... ... ... ... ... ... күнге дейін элі де түбегейлі шешілмеген.
Орман өрттеріне қарсы күрес жүргізуге бағытталған экономикалық ... ... ... ... жэне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың салдарын жою
үшін ... ... атап ... ... - 2010 ... ... ... жағдайларды жою жэне
алдын алу жөніндегі мемлекеттік жүйені дамыту туралы бағдарламаны жасау,
бүл бағдарлама елдің шүғыл қызмет күштерінің жэне ... ... ... ... қүрудың негізін қайта қарауды,
болжау органдарының қызметін, өндірістік қызметті жэне өрт ... ... жэне ... жүйесін дамытуға бағытталған;
2006 жылға дейін геодинамикалық мониторинг жүйесін құру жэне
көмір сутегінің орналасқан ... ... ... ... қабылдау;
2005 - 2006 жылдарда орман өрттерін алдын ала анықтауға қатысты
арнайы бөлімдер ... ... ... ... ... үшін ... ... жасау, оларды бастапқы сатысында алдын алу мен сөндірудің және де
орман өрті туралы ... ... ... ... жағдайды алдын алу жэне жою жөніндегі шараларды орындау зардап
шеккендердің санын жэне оның салдарынан келтірілетін материалдык залалдың
мөлшерін ... алып ... ... ... жэне ... да осы саладағы жүмыстар төтенше
жағдайлар туындаған жағдайда қүқық қорғау жэне өзге де ... ... осы ... ... қолдану үшін жоғары дайындықта болуына эсер
ететініне сенемін.
ҚОЛДАНЫЛҒАН НОРМАТИВТІК - ... ... ... ... ... Конституциясы. 1995 жыл 30 тамыз.
«Қазақстан Республикасының Президенті туралы» ҚР-ң Конституциялық Заңы.
1995. 26 ... ... жэне оның ... мәртебесі туралы» ҚР-ң
Конституциялық Заңы. 1995. Ібқазан.
« ҚР-ның ... ... ҚР-ң ... ... 1995. 18 ... қауіпсіздік туралы» ҚР-ң Заңы 2998. 26 маусым.
«ҚР-ның жергілікті мемлекеттік басқару туралы» ҚР-ң Заңы 2001. 23 ... ... ... » ҚР-ның Заңы 2003 жыл 8 ақпан.
«Табиғи және техногендік сипаттағы ... ... ... » ... ... жыл 5 шілде.
9. «Әскери жағдай туралы» ҚР-ң Заңы. 2003. 5 ... ... ... Күштері жэне қорғанысы туралы» ҚР-ң Заңы 1993. 9 сәуір.
11. «ҚР-ның ішкі істер Министрлігінің ішкі әскерлері ... ҚР-ң ... 23 ... ... - қүқықтық актілер туралы» ҚР-ң Заңы 1998. 24 ... ... ... ... ҚР-ң ... ... 1999. 20 ... «Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар жөніндегі Агенттігі
туралы » Ереже 1999 жыл 27 ... ... ... ... білімді насихаттау, халықты жэне мамандарды
оқытып-үйрету жөніндегі Ереже. ҚР-ң ... ... ... ... ... ... ... жэне азаматтық қорғаныс жөніндегі материалдардың
ақпараттық-әдістемелік жинағы» №1 (17) ... 2004 ... ... ... ... 2004. 6 мамыр.
18. «ҚР-ның экімшілік қүқық бүзушылық туралы Кодексі» 2001 жыл 30 қаңтар.
19. «ҚР-ның Азаматтық Кодексі» Жалпы ... 1999 ... ... экллогической безопасности РК. на 2004-2015 г.г. Астана 2003.
б) Әдебиеттер:
1. Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы. Астана, 2004. 19 ... ... ... - 2030 ... Алматы, 1997.
3. Под ред. Таранов А.А. Административное право РК. общая ч. -Ал.,1996.
4. Под ред. ... А.А. ... ... РК. ... ч. ... ... Х.Ю. Административное право РК. общая ч. -Ал.,2000.
6. Анасимов А.С. Правовые и организационные основы деятельности ... дел в ... ... ... ... ... ... Алексеев С.С. Общая теория право: Т.1. -М., 1981.
8. Бахрах Д.Н. Административное право России. -М., ... В.Б. ... - ... ... ... -М., 2000.
10. Ожегов Д.И. Шведова Н.Ю., Толковый словарь ... ... -М., ... ... Б.В. ... режим земель городов. -М., 1976.
12. Самощенко И.С. Охрана режима законности в советском государстве. ... ... ... А.Е. Стручков А. Основы теории исправительного-трудового
право.-М., 1967.
14. ... В.В. ... ... и ... ... -М., ... Розанов И.С. Указ. раб.
16. Ведель Ж. Административное право Франции. -М., 1973.
17. Гессен В.Н. Исключительное положение. -СПб. 1908., Бахрах Д.Н. ... ... ... ... и ... ... Коммерсант-Дейли. 1995. 27 август.
19. Гончаров И.В. Обеспечение ... прав и ... ... в ... положения. -М., 1999.
20. Гессен В.М. Указ. раб.
21. Международное право. -М., ... С.Д. ... ... ... статуса
граждан в условиях чрезвычайного положения\\Известия вузов. ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әкімшілік құқықтық режимдер21 бет
Әкімшілік-құқықтық режимдер11 бет
Банк қызметi саласындағы қылмыстарға қылмыстық құқықтық сипаттама65 бет
ЖШС "Восток нан комбинаты" кәсіпорнында сапа менеджмент жүйесін енгізу. Бас инженердың қызметі5 бет
Канаданы Францияның отарлау тарихы41 бет
Пәндік аймақтарды сипаттау және мәліметтер қорының құрылымын дайындау3 бет
Шқо әлеуметтік-экономикалық дамуы16 бет
Саяси жүйенің түрлері5 бет
Саяси режимдер7 бет
Саяси режимнің негізгі типтері және оларды жіктеу принциптері12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь