Қазіргі білім берудегі интеграциялық процестер

Кіріспе
Жоғары оқу орнындағы педагогикалық практика
Шет елдеріндегі білім жүйесінің жағдайы
Студенттердің курстық жұмысын ұйымдастыру
Студенттердің дипломдық жұмысын орындалуына қойылатын талаптар
Қазақстан республикасы жоғары метептің оқытушысына қойылатын талаптар
Қазақстан республикасы жоғары метептің оқытушысына қойылатын талаптар
Жоғары білікті мамандарды дайындау дәрежесін анықтаудың көрсеткіштері және өлшемдік жүйесі
Жоғары мектеп оқытушысының өзіндік жұмыс ерекшелігі
Қазақстан жоғары мектебінен білім алудың қазіргі жүйесінің даму тенденциясы
Жоғары мектепте оқытудың дидактикалық принциптері
Студенттің білімі мен дағдысын рейтинг жүйесі бойынша бағалау
Жоғары білікті мамандарды дайындау дәрежесін анықтаудың көрсеткіштері және өлшемдік жүйесі
Кеңестік және әлемдік педагогикада зерттеушілер интеграцияға ерекше көңіл бөледі. Бүгінде интегративтік-педагогикалық іс-әрекет мазмұны мен бағытын анықтайтын жүйелі көзқарастар, ережелер мен идеялардың жиынтығы, оларды жүзеге асыратын тұжырымдамалар бар.
В.Д.Семеновтың пікірінше, тәрбие қоғамдық құбылыс, рухани қарым-қатынас түрі, қоғамның тәрбиелік әлуетті (әлеуметтендіру) ғана емес, адамды өмірмен бірлікте тәрбиелеудің қозғаушы күші, қарама-қайшылығы, оның көкейтестілігінің жолы. Осыған сәйкес орта педагогикасы «шектес пәндердің ғылыми жетістігін интеграциялайды және оны қоғамдық тәрбие практикасында жүзеге асырылады». Сонымен, осындай интеграция әлеуметтік педагогика үшін «әлеуметтік-педагогикалық тәжірбиелер барысында педагогикалық міндеттерді шешуге, алдыңғы қатарлы педагогикалық тәжірибелерді қорытындылауға, оны практикаға енгізуге мүмкіндік береді» деп есептейді.
М.Н.Берулаваның зерттеу жұмысында жалпы және кәсіптік білім беру интеграциясының тұжырымдамасы ашып көрсетеді. Оның пікірінше, «білім мазмұнның интеграциясы» - білдім мазмұнының жалпы теориялық түсінігі, оқу пәні, оқу материалы, педагогикалық әрекеті, тұлға сияқты деңгейіне қатысты және процестік, мазмұндық жақтарының бірлігін білдіреді. Жалпы кәсіптік білім интеграциясының объективті негізіне ғылым, техника мен өндірісте орны бар интеграциялық процестер алынады. Сондықтан ғылым, техника мен өндіріс интеграциясының негізгі бағыты «дидактикалық бейімделген түрде» жалпы және кәсіптік білім интеграциясына қатысады. Ол білім мазмұны интеграциясының құрылымдық-типтік сипаттамасын, факторларын, принциптерін, қызметін бөліп көрсетеді.
Ю.С.Тюнников жалпы және кәсіптік білім мазмұны интеграциясының полетехникалық аспектісін қарастырып, оның студенттердің полетехникалық бағдарға дайындығын қалыптастыруға әсер ететіндігін анықтады.
Дидактикалық жүйелер синтезі проблемасын В.В.Гаврилюц «қазіргі дидактикалық жүйенің теориялық синтезінің негізі» деген еңбегінде ашып көрсетеді. Онда теориялық синтездің мақсатын – болжаулық қызметі жүзеге асыратын және бейнелейтін тұтас педагогикалық теорияны дайындау деп анықтайды.
М.А.Махмутов, Л.А.Артемьева дидактикалық синтездің ережелерін ашып көрсетеді. Соның ішінде, интегративтік тәсілдің қосындысына, «айнасына» байланысты тұтастық теориясын дайындайды. Жетекші психологиялық-педагогикалық тұжырымдаманың интегративтік негізіне педагогиканың «студентердің танымдық қажеттілігін, оқу мотивін, білім жүйесін, тұтас дүние танымын қалыптастыру мен жаратылыстану, техникалық және гуманитарлық пәндерді оқытудағы білімнің бытыраңқылығы, жүйеліктің жоқтығы арасындағы» қарама-қайшылықты шешудің тәсілі ретінде синтез идеясы алынады. Авторлар дидактикалық жүйенің интегративті әлеует деңгейін де анықтайды.
        
        Қазіргі білім берудегі интеграциялық процестер
Кеңестік және әлемдік педагогикада зерттеушілер интеграцияға ерекше
көңіл бөледі. Бүгінде интегративтік-педагогикалық ... ... ... ... ... ... ережелер мен идеялардың жиынтығы,
оларды жүзеге асыратын тұжырымдамалар ... ... ... ... ... ... қарым-
қатынас түрі, қоғамның тәрбиелік әлуетті (әлеуметтендіру) ғана емес, адамды
өмірмен бірлікте тәрбиелеудің қозғаушы ... ... ... ... ... ... орта ... «шектес пәндердің
ғылыми жетістігін интеграциялайды және оны ... ... ... асырылады». Сонымен, осындай интеграция әлеуметтік педагогика ... ... ... ... ... алдыңғы қатарлы педагогикалық тәжірибелерді қорытындылауға, оны
практикаға ... ... ... деп ... зерттеу жұмысында жалпы және кәсіптік ... ... ... ашып көрсетеді. Оның пікірінше, «білім
мазмұнның интеграциясы» - білдім ... ... ... ... ... оқу ... ... әрекеті, тұлға сияқты деңгейіне қатысты
және процестік, мазмұндық ... ... ... Жалпы кәсіптік
білім интеграциясының объективті негізіне ғылым, техника мен ... ... ... процестер алынады. Сондықтан ғылым, техника мен өндіріс
интеграциясының негізгі бағыты «дидактикалық бейімделген түрде» ... ... ... ... ... Ол ... мазмұны интеграциясының
құрылымдық-типтік сипаттамасын, факторларын, принциптерін, қызметін бөліп
көрсетеді.
Ю.С.Тюнников жалпы және ... ... ... ... ... ... оның ... полетехникалық
бағдарға дайындығын қалыптастыруға әсер ететіндігін анықтады.
Дидактикалық жүйелер синтезі проблемасын ... ... ... ... ... ... ... еңбегінде ашып
көрсетеді. Онда теориялық синтездің мақсатын – болжаулық қызметі жүзеге
асыратын және ... ... ... ... ... ... ... дидактикалық синтездің ережелерін ашып
көрсетеді. Соның ішінде, интегративтік ... ... ... ... ... дайындайды. Жетекші психологиялық-
педагогикалық ... ... ... ... ... қажеттілігін, оқу мотивін, білім ... ... ... ... мен жаратылыстану, техникалық және гуманитарлық
пәндерді оқытудағы білімнің бытыраңқылығы, жүйеліктің жоқтығы арасындағы»
қарама-қайшылықты шешудің тәсілі ... ... ... ... ... ... ... әлеует деңгейін де анықтайды.
Жоғары оқу орнындағы педагогикалық практика
Білім беру саласында мамандарды ... ... ... ... педагогикалық оқу орындарындағы педагогикалық практиканың
маңызы ерекше. Педагогикалық практика студенттердің мақсаты әрекеті ретінде
болашақ ... ... ... ... ... Практика жоғары оқу
орнындағы оқу ... ... ... тығыз бірлікте бола отырып,
болашақ ... ... ... ... ... ... ... барлық сан алуан түрлері мен өткізілу жолдарын,
мазмұнын біртұтас ... ... ... ... ғана оның ... ... еңбектенуге икемді, іздемпаз да шығармашыл маман
даярлаудағы маңызы арта ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда оның жеке бас қасиеттері мен іскерлік сапаларын
байланыстыруға мән берген жөн. Бұл өз ... оқу және ... ... ... іске ... ... тигізеді.
Студенттердің бойында кәсіби дағдыларды қалыптастырудың ... ... ... оның педагогикалық қабілеттері, дағдылары мен іскерліктері,
педагогикалық ... ... Жеке ... ... ... ... ... бағыттылық болып табылады.
Педагогикалық практикадағы кәсіби бағыттылықты қалыптастырудың негізгі
мазмұны; практикалық-танымдық өндірістік міндеттерді ... бар ... ... ойлауын дамытуға әсер ету организмнің ... ... ... ... ... ... компаненттері
өз мамандығына деген қызығушылық, мақсат қою, қиындықтарды жеңе ... және ... ... ... ... табылады.
Педагогикалық практика өзінің ішкі мәні бойынша кәсіби ... ... ... де ... жолы ... ... практиканың өзіндік ерекшелігі сонда ол ... әлі де ... ... ... ... ... маманның бойына
осы қасиеттер мен сапаларды дарытады.
Педагогикалық практика біртұтас педагогикалық процес ретінде мақсат
қоя отырып ... ... ... ... ... оқыту әдістерін белгілейді. Педагогикалық практика барысында
студенттердің бойында жекелеген кәсіби сапаларды қалыптастыра отырып, мына
міндеттерді жүзеге ... да ... тыс ... ... ... тереңдетіп және бекітіп, оны нақты оқу-тәрбие ситуацияларында
пайдалану; өз мамандығының қоғамдық-әлеуметтік маңызы мен ... ... ... ... ... ... студенттердің
практикалық жұмыстары мен шығармашылық ізденістері үнемі қадағаланып және
талданып отырылуы керек. Педагогикалық практикаға жүйелі нысан мен ... ... сай ... практиканың өз мақсатына жетіп,
кәсіби бағыттылыққа арналған нәтижелі шаралардың жүйелілігін ... ... ... ... ... ... беру ... реформалауда әлемдік тәжірибені
ескеруіміз керек. Көп ... ... ... ... беру ... ... білім беру стандарттары негізінде алдыңғы қатарлы дамыған
елдер ... оқып ... ... ... ... жөн. ... білім беруді дамытудың 2005-2010жылдарға арналған Мемлекеттік
бағдарламасында 12 ... орта ... көшу ... ... ... ... елдердің білім жүйелерінің даму тәжірибесін ... ... ... ... және ... ... ... ескере отырып, білім саласында түбегейлі реформа жасау мүмкіндігі
туындап отыр.
Бүгінгі таңда Ұлыбританияда үздіксіз білім ... жаңа ... Ол ... ... ... ... даярлауды бастауыш, орта және
жоғарғы ... ... ... Жалпы ұлттық бағыттар негізінде жоғары
сапалы маман ... ... ... ... британдық педагогтар
бірімен-бірі тығыз байланысқан 5 деңгейлі жаңа ұлттық кәсіби квалификацияны
енгізген. Бұл жүйені енгізу нәтижесінде ... ... ... ... 50 ... ... Германия, Франция, Ұлыбритания, Канада, Жапония, ... ... ... ... ... ... ... барлық
реформаларды зерделей зерттегенімізде, еліміздің білім жүйесін дамытуға
байланысты белгілі бір жұмыстар жүргізілгенімен, осы елдердегідей ... ... ... ... ... ... ... күрделі жүйесі қабылданған.
Оқушылардың кәсіби бағыттылығын дифференцациялау 3 типтегі орта ... ... ... 5-6 ... ... ... сыныптар болып
есептеледі. Олардың міндеті - әр оқушының қабілетін анықтау. 7 ... ... ... ... ... үш мектептің – жалпы мектеп,
реал мектеп, гимназияның бірінде оқуларын жалғастырады. ... ... ... ... ... келеді. 10 жылдық негізгі мектеп
балаларды кәсіптік оқу орындарына түсуге, 12 жылдық реал мектеп – ... оқу ... ал 13 ... ... университеттерге түсуге
дайындайды.
Гимназия 11 сыныптан бастап арнаулы оқу бағдарламасымен білім алуға
қажетті ... ... ... ... оқу ... ... ерекшелігі
– 9 сыныптан бастап ... ... ... ... және ... да ... дифференциалды пәндер
жүйесін ұсынатындығында.
Гимназияның жоғары сыныптарында (11-13 сыныптар) ... ... ... ... таңдайтын күрделі курстар жүйесі енгізіледі. Бұл ... ... ... ... ... ... өзіндік қабілеттерін толық ескеруге
мүмкіндік береді. ... ... ... ... жүйесі – тіл-
әдебиет, қоғамдық-ғылыми және ... ... ... үш
курс негізінде іске асырылады. Әрбір оқушы осы үш ... ... ... және оның ... міндетті түрде шетел тілі мен ... ... ... бір пәні ... тиіс.
Гимназия бітіргені жөнінде атестат беру үшін 4 ... ... ... ... ... көрсетілген бағыттар бойынша жақсы
білім, ал өздері ... ... курс ... ... ... ... ... ауызша және жазбаша түрде өткізіледі.
Университеттерде талапкерлер емтихансыз ... ... ... ... ... барлық құжаттарының көшірмелері
мен белгілі бір мамандықты таңдағаны ... өз ойын ... ... Әр ... ... ... үшін ... жіберген
құжаттары мен жұмыс жасайтын ... ... ... ... ... ... таңдаған мамандықтарын терең меңгеруге
қажетті пәндерді қандай деңгейде игергендеріне ерекше көңіл аударады.
Болашақ ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Шәкірттік жүйе бойынша ... ... ... ... 65 пайызын, ал реалды мектептің 12 пайызын
құрайды. Бұл жүйеге сәйкес өндіріс орындарындағы кәсіби мектептерде ... 10 ... ... ... Оқушы кәсіпке байланысты ептілік пен дағдыны
жұмыс орнында қалыптастырады. Мұны негізгі дидактикалық қағидада ... ... және ... ... деп ... Ол ұшін ... ... немесе оқу орталықтары құрылады.
Неміс зерттеушілері бұл жүйенің төмендегідей кемшіліктерін көрсетеді:
- көптеген өндіріс орындарында оқу жоспарымен ... ... ... ... ... сәйкес көрсетілген ептілік пен
дағдыны меңгерумен шектеледі;
- оқу шеберханалары ... ... сай ... ... ... ... үшін ... оқу орындарын ашуға бара
бермейді, өндіріс орындарындағы оқу үрдістерін ... және оны ... ... жүктелген. Олар әдетте мына талаптарға сай болуы керек:
а) 24 жастан үлкен болуы; ә) ... және ... ... ... ... және ... ... емтихан тапсырған болуы керек.
Оқыту жүйесін жетілдіруге бағытталған бірнеше қаулы қабылданып, ол
баспалдақты құрылымға ие болды. Бұл құрылымға ... ... ... ... ... ... қабылдады:
- алғашқы кәсіби дайындықтың жылы (кәсіптік оқытудың түрі, онда бағыт
бойынша теориялық мағлұмат беріледі).
- оқушылар бірімен бірі ... ... ... ... және
практикалық білім алады;
- мамандандыру бағыты бойынша ... ... және ол ... ... 9-сыныпта 12 пәннен дәріс берілетін болса, біздің ... Сол 12 ... ... ... өнер, адамгершілікке ... ... және үй ... дене ... бар және ол пәндер
1-сыныптан бастап оқытылады. Ал бізде технология және дене ... 15 ... ... да – ... пәндер. Жапониядағыдай топтастырылған
және пәнаралық пәндер ... ... ... ... баса ... демек мектеп қабырғасында арнайы тәрбие жүйесін қалыптастыру
керек. 12 жылдық ... ... ... ... және ... ... оқытылатын жалпы білім беретін барлық ... ... ... ... оқытылатын пәндердің мазмұнын қайтадан толықтыру ... бір ... ... және ... оқу ... өтілетін көптеген
пәндерді мектепте оқытып, екінші жағынан, ... ... ... ... ... ... ... материалдарды алып тастау
керек. Ал мұндай өзгерістер жоғары және арнаулы орта ... ... ... ... қарауды қажет етеді. Яғни ... ... ... ... мазмұны тұтастай бірге қарастыруы қажет, мұндай
жұмыстарды нәтижелі атқару үшін ... ... ... үйлесімді іс
атқарылуы керек.
АҚШ-та 7 және 8 ... ... оқу ... ... өздері
таңдайтын пәндер енгізіледі. Бұл сыныптарда оқушыларға кәсіптік бағдар
беруге көп көңіл бөледі.
9 сыныпта оқу ... ... ... ... Дифференция
көптеген міндетті түрде оқытылатын пәндердің, әсіресе математика-
жаратылыстану ... ... ... деңгейінде күшейе түседі. Мектептің
жоғары сатысында (11-12 сыныптар) оқыту үш бағытта – академиялық ... ... ... ... Тек ... ... қана оқушыларды
университеттерге түсуге дайындайды. АҚШ-та ... 10 ... ... ... ... ... жөнінде шешім қабылдайды деп есептеледі.
Сондықтан 10 сыныптан бастап әдеттегі ағылшын тілі, ... ... ... ... ... ... ... таңдайтын
пәндермен толықтырылады.
Талапкерлерді университеттерге қабылдау мынандай критерилер негізінде
іске асырылады: ... ... ... ... ... ... осы мамандықта оқи алатын және мамандық бойынша ғылыми жұмыс
жасауға қабілеттілігін анықтайтын тестілер және ... ... ... ... ... 4-3 ... (біздің білім жүйеміз бойынша 8-9
сыныптар) бағдарлау цикілі болып есептелінеді. Бағдарлау цикілі жалпы білім
беру ... 2 ... ... бұл ... ... ... ... Ол оқушыларға өздерінің келешектегі ... ... ... ... лицей (10-12 оқу жылдары) жалпы және ... ... ... 2 сыныпта (10 оқу жылы) міндетті және ... ... 1 және ... ... (10-12 оқу ... оқыту арнаулы
секциялар: А секциясы 3 кіші секцияға – ... ... ... ... ... мен ... тілдер, гуманитарлық пәндер мен ... ... В ... - ... S секциясы –
жаратылыстану-математика және ол ... ... екі кіші ... ... және ... математика және жаратылыстану болып бөлінеді; Е
секциясы – математика және ... Ғ ...... ... ... және т.б.; Е ... - медециналық-әлеуметтік
ғылымдар, музыка, қолданбалы өнер; G секциясы - әкімшілік ... ... ... Н ...... ... негізінде
жүргізіледі.
Лицей бітірушілер жалпы және технологиялық секциялары ... ... алу үшін ... ... Бакалавр дипломы (білім
аттестаты талапкерлерге өздері оқитын ... ... ... ... ... ... түсуге мүмкіндік береді.
Ұлыбританияда 6 жылдық бастауыш мектептен кейін оқушылар 5 жылдық орта
мектепте оқиды. Жоғары мектепте (12-13 сыныптар) ... ... ... ... ... ... 4-6-ға ... азайтылады және барлық
күш осы пәндерді терең оқытуға бағытталады. ... ... ... ... ... ... университеттермен тығыз байланыс жасайды,
әрбір екі ай сайын тестілер алып оған жауап береді. ... ... ... ... ... тереңдетіп отырады. Бұл тестілер
негізінен мектептерде тексеріліп, тест орталығына жіберіледі. Олар ... ... ... ... ... ұсыныстар жасайды немесе қандай
бағытта білімдерін жетілдіру керек екендігін айтады.
Сингапурда білім беру ... ... және ... ... ... артыра отырып, адамгершілікке
тәрбиелейді. Оқу ... кең ... ... ... ... ағылшын
тілі, ана тілі, математика, жаратылыстану, гуманитарлы ғылым. Ана тілін
оқытуда міндетті түрде оқушылар өз ... ... ... ... ... оқу ... тілінде жүргізіледі.
Жекеменшік ақылы мектептер арнайы басқарумен басқарылады, оқу ... ... ... ... ... ... мен ... бар.
Сингапурдағы әрбір бала 10 жылдық жалпы білім алады. 6 жастан бастауыш
мектепте, орта мектепте оқиды. Білім беру жүйесі ... оқу, ... ... ... дене және ... ... ... даму мен өзбетінше
ойлау қажеттігі бар.
Университеттік білім Сингапурда 1905 жылы ... ... ... ... ... соң 1929 жылы ... ... гуманитарлы және
дәлдік ғылым факультетіне тұрды. ... ... ... ... болды. Жоғары білім саласында экономикалық комитет ұсынысы
бойынша ... ... ... ... аударады, ғылыми зерттеулер
саласындағы мамандар санын көбейту бағытын басшылыққа алады.
Студенттердің курстық жұмысын ұйымдастыру
Практикалық, семинарлық сабақтардың ... өз ... ... ... алған теориялық білімдерін басшылыққа ала отырып курс
жұмыстарын жазу ... ... ... ... ... ... жұмысында қолданылатын түрлі әдіс-тәсілдерді игеруге
машықтанады. ... ... ... ... ... ... ... курстық жұмыстар студенттердің ғылыми-танымдық
көзқарасының кеңеюіне, ... ... ... ... да игі әсер ... орай жоғары мектептерде түрлі себептермен студенттердің жазу
дағдысының қалыптасуына жеткілікті көңіл бөліне бермейді.
Курс жұмыстары студенттердің ... ... ... ... барысында практикалық тұрғыда қаншалықты қолдана ... де ... ... ... ... сай ... ... кәсіби
білім мен бейімділікті, жазу мәдениетін, ... мен ... ... білуді, белгілі мөлшерде эстетикалық
сауаттылықты, сөз өнерін сүйюді қажет етеді.
Курстық ... ... ... кәсіби білім алу жолындағы
маңызды әрі міндетті оқу-педагогикалық ... бірі ... ... мен ... мазмұнына, орындалуына белгілі бір талаптар қояды.
Курстық жұмыстардың сапалы, мазмұнды орындалуы мамандық беретін
кфедралардың және ... ... ... Оқу жылы барысында
кафедралар курс жұмыстарының тақырыптарын талқылаудан ... ... ... тым ... ... таптаурын немесе тым ауқымды, аса
күрделі болмау жағына мән беруі керек.
Курстық жұмысқа ... ... ең ... жалпы жұмыс жоспарын жасап
алу міндетті. Ол мынадай бөліктерден тұрады: а) тақырып таңдау; ә)таңдаған
тақырыпты жан-жақты талдап ашуға ... ... ... ... б) іріктелген материалдарды оқу, тақырыпқа сай ... ... ... в) курс ... ... ... жасау; г) жұмысты
жазу, аяқтау.
Курстық жұмысқа кірісудің бастамасы тақырып таңдаудан басталады.
Іріктелген ... ... оқып ... ... сай ... жасайтын қажетті тұстарын белгілеп, зерттеу еңбектер мен оқулық
материалдарымен танысып, олардағы ... ... ... ... үшін ... ... абзал. Осындай даярлық жұмыстары барысында
зерттеу жұмысын тақырыппен ... ... ... ... ... ... ... жолдары айқындалады. Бұл сілтеме,
дәйектемелердің қандай зерттеуеңбектерінен, газет-журналдарынан алынғаны,
авторлары, баспаның ... ... ... айы, күні және ... ... ... Студенттердің курстық жұмыстары: кіріспеден, негізгі
тараудан, қорытынды мен әдебиет тізімінен тұрады.
Студенттердің ... ... ... қойылатын талаптар
Жоғары оқу орындарының оқу ... ... ... ... ... ... ең жоғары түрі саналады.
Дипломдық еңбек курс ... ... ... ... ... ... да, мазмұны мен көлемі жағынан да ... ... ... Онда ... тақырып, мәселе бойынша еңбектерде
айтылған пікірлерді, талдауларды ... қана ... өз ... ... ... ... ... түсінік, көзқарасын да
танытады.
Дипломдық жұмыстар жазу әдетте үнемі үздік және жақсы оқыған, ғылыми
үйірмелерге белсене ... ... ... ... ... ... ... ізденіске бейімділіген танытқан
студенттерге тапсырылады. Бұл ... ... ... теориялық
білімі мен жазу дағдысының қалыптасқанын, шығармашылық қабілетін ... мол ... ... сапалы диплом жұмысы студенттердің
жоғары оқу орнында алған жоғары теориялық білімінің ... ... қоры ... ... ... ... еткен кезінде өзін
білімдар, үнемі шығармашылық ізденіс үстіндегі ... ... ... ... ... ... жұмыстар студенттердің ... ... ... әрі ... пән бойынша мемлекеттік емтиханның орнына
қабылданатын болғандықтан, ... ...... ... ... ... ... да жоғары талап қойылады.
Курстық жұмыс тақырыптарын әдетте ... ... ... ... ... таңдауына ерік береді, кейде ғылыми
жетекші-оқытушымен ақылдаса отырып та тақырыпты белгілеуге ... курс ... ... ... ... болуына,
мүмкіндігінше студенттерді қызықтыратын тартымды, алуан түрлі проблемаға
құрылған, теориялық сипатта болуына ... ... ... жұмыстарына салыстыра талдауға құрылған тақырыптар ұсынуыда
ұтымды. Бұл ... бір ... ... ... қалмай,
кеңірек, жан-жақты ізденулеріне, тақырыптас еңбектерді өзара тақырыптық –
идеялық т.б. ... әр ... ... ... шеберлік туралы
нақтылы қортынды жасауға мүмкіндік туғызады.
Тақырыпқа дайындық барысында студенттер әлденеше ... ... ... ... ... ... ... пікірлерді
конспектілейді, сөйтіп жазу барысында қарастырып отырған проблемасын жалаң
алмай, ... ... ... ... ... – жетістіктерін әділ
таразылауға ұмтылады.
Қазақстан республикасы жоғары ... ... ... ... ... дүниежүзілік өркениеттілікке жету мақсатында білім беру
жүйесін оңтайландыру қажет. Онда азаматтық міндеттерді жүзеге ... ... беру мен ... ... ... ... ... көтеру,
бүкіл ғаламдық мәдени құндылықтарға қол жеткізу керек.
Оқытушыларға қойылатын талаптар:
- оқытушы жеке көзқарасы бар және соны қорғай білетін ... ... ... ... ... ... Зерттеушілік, ойшылдық қасиеті бар оқытушы
жоғары деңгейде болады;
- ... ... ... ... ... ... ... білуі қажет. Дүниежүзінде ғаламтану үрдісі жүріп жатқандықтан,
ақпараттар ағыны көбейгендіктен жан-жақты хабардар болуы ... Көп ... көп ... оқу ... ... жүйесін білу керек;
- міндетті жоғарғы білім ... ... ... ... ... т.б. ... білім берудегі жетекші ролін жойды.
Енді білім беру негіздерін өзбетінше оқып үйренуге студентті ... ... ... ұйымдастырушылық, құрылымдық, бейімділік сараптамалық
қабілеттермен ... өз ... ... ... ... ... білуі және солардың пайда болуының себеп-салдарын
анықтай білуге де бейім болуы шарт;
- оқытушының адамгершілік, саяси-идеялық ... ... ... ол ... студент тәрбиесіне негіз етіп алуы шарт. Студент ықпал
ету объектісі емес, ынтымақтаса қызмет ететін тұлғаға ... ... ... ... мен ... ұлттар мен ұлыстардың өзіне тән
менталитеттерін ескермей, оқыту мен ... ... ... ... ... ... сана мен ... келтіреді, өз ана тілін ұмытқан
ұрпақ пайда болады. Оның орнын толтыру оңай ... ... ... ... ... «этнопедагогика» мен «этнопсихология» ғылыми негіздерін
меңгеруі тиіс;
- кешегі педагогикадағы жақсы ... ... ... ... жершары бүкіл адамзат үйі екенін ... ... ... ... ... ... ... жүйесіне ену қажеттілігі
туып отыр;
- мамандар өзара араласып, ақылдасып атқарған істің ... ... ... жаңа ... оқыту әдістемесі мен дидактикалық
материалдар даярлау барысында ғалымдар мен ұстаздар ... ... ... ... да ... сай болары сөзсіз;
- оқытушылар ынтымақтастық педагогикасы қағидаларын өз ісінде
басшылыққа алулары ... Ең ... ... ... ... ... ... яғни барлық ісімен үлгі болатын тұлғаға
айналуы қажет;
- оқу мен ... егіз ... ... ... қажет.
Студенттердің өзбетінше жұмысының мақсаты мен мазмұны
Студенттердің өзіндік ...... ... және ... тыс
арнайы бөлінген ... ... ... және ... ... ... ... және ұжымдық ... ... ... өзіндік жұмысының әдіснамалық негізін іс-әрекет
құрайды, бұл ретте оқытудың мақсаты ... ... және ... ... шешу ... қалыптастыруға бағытталады, яғни шынайы
жағдайларда олар ... пән ... ... ... қажет. Сипатау,
әзірлемелер мен әдістемелік нұсқауға ... оқу, ... және ... ... таңдау.
Студенттердің өзіндік жұмысының түрлеріне әдебиеттерді конспектілеу,
әдебиеттер бойынша мәнжазба жазу, кітаптарға, мақалаларға аннотация жазу,
ізденушілік-зерттеушілік ... ... ... ... ... ... ... талдау жасау және эксперимент жүргізу,
гигиеналық, емдік, ... ... ... ... ... ... ... тапсырмалар, ұйымдастырушылық-қимыл
ойындары жатады. Сондай-ақ студенттердің өзіндік жұмысына бақылау, курстық
және дипломдық жұмыстарды ... ... ... және ... ... ... және ... жинау бойынша тапсырмаларды
орындау барысындағы оқу-зерттеушілік және ғылыми-зерттеушілік жұмыстары да
жатады. Студенттердің өзіндік жұмысын ... яғни ... ... лобораториялық-практикалық сабақтарда жүргізуге болады. Лекция кезінде
студент өзіндік ... ... ... орындай алады: лекция жоспарын
құру ... ... ... ... конспектісін жасау, конспектіні
ұсынылған әдебиеттер бойынша толықтыру, лекция ... ... ... ... ... немесе сөз сөйлеу.
Студенттердің өзіндік жұмыстарын ұйымдастыру бойынша оқытушыларға
арналған ... ... ... ... ... ... студенттерге шығармашылық тапсырмаларды шамадан тыс көп бермеу,
аудиториядағы шығармашылық жұмысты сабақтан тыс ... ... ... ... әрә толық нұсқау беру, өзіндік жұмыс
тапсырмасының мақсаты, оны орындау шарттары, орындау ... ... ... ... дәл ... ... ағымдық бақылау мен есепке алуды жүзеге
асыру; жұмысты ... және ... ... шығармашылық жұмысты
меңгеру қабілетінің деңгейін жалпылама ... ... ... ... ... ... деңгейін ұстану. Бірінші
курста студентерге өзіндік жұмыс жасаудың реттері мен қағидаларын үйрететін
әдістемелік ... ... жөн. ... ... ... ... ... көлемінің ара-қатынасы өзгертілген жаңа оқу
жоспарларына көшу ... ... ... ... үрдісті
ұйымдастыруда жаңа қадамды талап етеді.
Жоғары білікті мамандарды дайындау дәрежесін ... ... ... ... беру ... ең ... ... бірі – кадр мәселесі.
Өйткені кез-келген ... ... ... ... ғана көтеретіні анық.
Сондықтан да, білім деңгейі мен ... ... ... ... ... ... айқындайды.
Кәсіби-педагогикалық іс-әрекеттің нәтижелі болуы оқытушының
біліктілігін қажет ететіндігі сөзсіз. Біліктілік, ... ... ... ... оның ... мен тәжірибесі, соның арқасында ол өзінің
көздеген мақсаттарына қол жеткізеді. ... ... ... ... ... міндеттерді өз бетінше тиімді шешуге
жағдай туғызатын жеке ... ... да бір ... шешу үшін педагогикалық теорияны, оны практикада ... ... ... ... ... деп ... ... асыру үшін оның теориялық және практикалық дайындығының бірлігін
түсінеміз.
Психологиялық-педагогикалық білімнің мазмұны ... ... ... ... ... мемлекеттік жоғары кәсіптік білім
стандартымен анықталады да, тиісті оқу ... мен ... ... ... және ... ... бір пән бойынша)
білім – мұғалімнің біліктілігі үшін маңызды, ... ... ... ... ... және әдістемелік білім мен дағдының
тек алғышарты ғана болады.
Кәсіби біліктіліктің құрылымы қабылданған педагогикалық білік арқылы
түсіндіріледі, ал ол ... ... ... негізделген және педагогикалық
міндетті шешуге бағытталған бірнеше іс-қимыл жиынтығы арқылы ашылады.
Ғалымдар ... ... ... және ... ұғымдары тұрғысынан
сипаттауды ұсынады. Олар педагогтың кәсіби біліктілігінің ... ... ... ... ... жүйелі түрде қабылдай білу және онда ... ... ... ... технологияны меңгеру.
Қазіргі заман білім беру жағдайында кәсіби біліктіліктің бұл ... ... тағы үш ... ... ... ... ... яғни өз іс-әрекетін әлемдік
педагогиканың деңгейіне сәйкестендіру ... ... ... ... ... ... басқаларға бере білу
білігі;
2) оқыту мен тәрбиенің үнемі өзгеріп отыруы ... ... ... сапасы ретінде оның кәсібіндегі болмыс тәсілі, әр түрлі
білім процесі мен жүйелерінің мазмұны, түрі және әдістері деңгейінде ... ... ... ... ... ... мұғалім рефлексияға, яғни ойлаудың ерекше тәсіліне
қабілеті.
Сонымен, педагогтың кәсіби ... мен ... ... ) ерекшеліктеріне сәйкес олардың кәсіби біліктілігін қалыптастыру
керек болады. Педагогика мен ... ... ... әр ... бар. ... бірінде білік меңгерілген іс-қимыл ретінде,
енді біреулерінде бар білімді пайдалану тәсілі ... ... ... ... ... ... дағды немесе дағдыны қалыптастырудың
маңызды кезеңдерінің бірі ... ... ...... саналы
түрде меңгеру, сол меңгеру нәтижесінде ... ... ... туады.
Оқытушы кәсіби шеберлігі деңгейінде оны педагогикалық іс-әрекетке
даярлау оның педагогикалық білігімен айқындалады. «Білік» ... оқу ... ... ... ... ... сай және ... бар
аса маңызды ұғым түрінде берілген. Оқу іс-әрекетінің құрамына мынадай
компоненттер кіреді: ... ... ... ... ... ... рефлексия және талдау; оқу-таным іс-әрекетін бағалау және
өзін-өзі бағалау амалдары.
В.А.Сластенин барлық педагогикалық ... төрт ... ... ... педагогикалық шындықтың, тәрбиенің объективті нақты
педагогикалық мақсатқа «көшіру» білігі, яғни жеке ... мен ... ... ... ... дайындық деңгейін анықтау үшін зерттеу (диагностика)
және соның негізінде олардың дамуын бейнелеу, алғашқы білімдік, ... ... ... ... ... ... аяқталған педагогикалық жүйені жүзеге асыру
білігі (білім, тәрбие жұмыстарын ... ... беру ... ... ... ... оның ұйымдастыру түрлерін, әдістерін және
құралдарын анықтағанға дейін);
3) тәрбиенің әртүрлі компоненттері мен ... ... ... ... іске қосу ... ... ... ұйымдастырушылық, валеологиялық және басқа жағдайларды жасау
білігі, мектепті ортамен ... ... ету ... ... ... ... оның іс-әрекетін тәрбиенің объектісінен
субъектісіне айналдыратындай етіп дамыту; ... ... ... және ... ... ... нәтижелерін есепке алу және бағалау
білігі, яғни, оқу процесін және басқа ... ... ... ... талдауды жүзеге асыру білігі, сол сияқты ... ... және ... ... ... білігі.
Оқытушы теориялық даярлығының мазмұны аналитикалық, прогностикалық,
жобалау және ... ... ... Аналистикалық білік мынадай жеке
біліктерден тұрады:
• педагогикалық құбылыстарды талдау, яғни ... ... ... ... себептері, уәжі, құралдары, түрлері және т.б.);
• педагогикалық құбылыстың әрбір ... ... ... ... педагогикалық теориядағы қарастырылып отырған құбылысқа сәйкес келетін
жағдайларды, қорытындыларды, заңдылықтарды табу;
• педагогикалық құбылысқа ... ... ... ... ... шешудің ұтымды тәсілдерін табу.
Прогностикалық білік мұғалімнен ... ... қоя ... ... және т.б. әдістерді меңгеруді талап етеді.
Жобалау білігі білім беру ... ... ... ... ... білік мұғалімнің бақылау-бағалау іс-әрекетімен
байланысты.
Дамытушылық білік: ... еркі мен ... ... ... үшін ... ... мен ... жағдаяттар туғызу; оқушылардың
бұрынғы алған білімін қолдануды талап ететін сұрақтар қою; оқушылармен ... ... ... ... бейімі мен мүмкіндіктеріне сәйкес олардың
іс-әрекетіне ынтасын тұрақты түрде қалыптастырумен, тұлғаның әлеуметтік
маңызды ... ... ... ... ... ... ... қатысымдық білігі – ол ... ... ... пен ... ... ... мен
дағдысының өзара байланысты тобы. Мұғалімнің перцептивті білігі – қарым-
қатынастың алғашқы кезеңінде көрінеді, ... ... ... мұғалімді,
т.с.с.) түсіне білу білігі. Бұл білікті жүзеге ... үшін ... ... ... ... өмірге көзқарасын түсіне білуі.
Оқытушының практикалық даярлығының ... ... екі тобы ... және қатысымдық білік арқылы көруге ... ... ... студенттерді әртүрлі іс-әрекетке қатыстыра
білуіне және ... ... ... оны білім объектісінен
білім субъектісіне айналдыра білуіне байланысты. Ұйымдастырушылық ... ... ... ... дамытушылық және бағдарлық
білігі жатады.
Жұмылдырушылық білік: ... ... ... ... ... ... ынтасын дамыту; оқуға қызығушылығын қалыптастыру және оқу іс-
әрекетін ғылыми тұрғыдан ... ... ... ... ... ... ... жағдаяттарды шешуге белсенді, шығармашылық
көзқарасын қалыптастыру. Ақпаратты- дидактикалық білік ... ... ... деңгейін, өмір тәжірибесін, жас ерекшелігін ескере
отырып, оқу материалын түсінікті етіп баяндау; оқытудың әр ... ... ... ... ... проблемалық оқыту, т.с.с.) және
оларды үйлестіре білу; оқу прцесі мен оқу ... ... ... ... ... ... ... түсінікті, жинақты түрде қоя
білу; ... ... ... ... ... тиімді пайдалану;
оқу материалын оқушылардың меңгеруінің диогностикалық сипаты мен деңгейін
алдын-ала болжай білуі; ... ... ... оқушылардың логикасы мен
тәсілдерін дер кезінде өзгерте білу.
Сонымен, оқытушының кәсіби білігі оның іс-әрекетінің тиімді ... және ... ... ... ... ... Жоғарыда баяндалған
білікті меңгеру магистранттарды жоғары оқу орнында оқытушы мамандығына
даярлауда басты міндеттердің бірі ... ... ... ... ... практикалық қызметінде іске асырылады, сондықтан ол ... ... ... ... ... ... - келген елдің білім берудің ұлттық жүйесі халықаралық еңбек нарығының
ішкі және сыртқы талаптарының деңгейінде ... ... ... кепілдік беруі тиіс. Қазіргі уақыт талабына барабар сапалы ... ... ... ... бірі – ... ... ... сатыларын
жоғары білікті мамандармен қамтамасыз ету.
Қазіргі заман ... ... ... беру ... бірінші кезектегі
міндеті жоғары білікті мамандарды оздыра дайындау болып ... ... сала ... ... көздейтін жаңа сапа мен қоғамдық ... пен ... беру ... адамға оқытудың мазмұнын, нысанын
және мерзімдерін таңдауға кеңінен мүмкіндік беру ... ... ... ... ... ... ... рыногы мен
технологиялардың ауысып тұратын талаптарына бейімделген, командада жұмыс
істей білетін жаңа түрпаты маман даярлау;
- білім беру ... ... ... ... ... берудің барлық
жүйесінің сапалы білім беру қызметін ұсінуға деген уәжімдемелерін
күшейту;
- жоғары оқу ... ... ... өтуге дайындау.
- Жоғары оқу орындарын басқарудың жаңа принцптері мен ... ... ... ... ... ... сапасын көтеруге байланысты жоғары оқу орындарында сапа
менеджменті жүйесін ... ... ... ... ... Қарағанды
мемлекеттік техникалық университеті және Атырау мұнай және газ институттары
ИСО 9001 халықаралық сертификациялық ... ... ... оқу ... лицензиялау және аттестациялау талаптары
күшейді, аралық ... ... ... ... оқу ... ... қатайтылды, ЖОО филиалдарының қызметтеріне шектеу
қойылды.
Жоғары мектеп оқытушысының ... ... ... ... ... ... оқытушы жеке басын жетілдіру міндеті
ерекше маңызды болып отыр, өйткені мектептегі бүкіл ... ... ... ... ... ... байланысты. Әрбір оқытушы өз
басының бағалы кәсіптік сапасын, іскерлігі мен дағдысын жетілдірудің, яғни
өзінің ... ... ... ... ... бар. Кезінде
көптеген көрнекі педагогтар өзін-өзі тәрбиелеудің қажеттігін атап көрсеткен
болатын. Оқытушы үшін қастерлі міндет «өзінің жеке басының ... ... ... ... - деп есептейді А.Дистервег.
Халыққа білім берудің көрнекі қайраткері А.В.Луначарский қазіргі
педагогтың жеке басына ... ... ... ... ... бөле отырып
осы талаптарды жүзеге асыруда мұғалімнің өзін-өзі тәрбиелеу рөлін атап
көрсетеді: «Біз үшін ... ... ... бесаспап және
нағыз тамаша адам болғаны өте қажет, өйткені ол жас ... гүл ... атып келе ... ... адамдарға шаттық өмір сыйлай білуі тиіс.
Педагогтың мәртебелі ісінің өзі, міне, осында жәнеде ... ... ... ... қоя ... ... өзіндегі амамгершілік мұратты
жүзеге асыруы ... ең озық ... ... дамыта білу –студенттің
кәсіптік даярлығының іргетасы. Күнделікті кәсіптік қызметінің ... ... ... ... ... оның оқыту және тәрбиелеу
жұмыстарындағы іскерлігі мен дағдысы жетіледі, ажарлана түседі.
Адамның күш-жігерінің мүмкіндігі ұшан-теңіз ... ... ... оқитын, жай ғана қабілеті бар ... өзі, жеке ... ... ... талантын жан-жақты өрістете алады.
Ұстаздық қызметте оқытушы өз мінезін, өз еркін, өз эмоциясын ... ... ... маңызы бар.
Адамның жауапты міндеттерді шешуге, белгіленген жоспарды орындауға,
күнделікті өмірін қызғылықты, әрі ... ... ... ... ... ... ... оның өмірін бай, әрі мазмұнды ете
түседі, еркін шынықтырады. Ең алдымен ... ... өз ... ... ... ... жетуге бағытталуы: өзін ұстай білуі, жақсы көңіл-
күйде бола білуі, өзіне-өзі ... ... және ... ... ... күн ... режимін т.б орындауы тиіс.
Дегенмен жас ұлғайған сайын адам өмірінде өзіне тән арман, өзі ... ... ... ... ... жағымды бола тұрса да ... сақ ... жөн. ... өзі ... ... ... ... өзіне
маңызды бола тұрса да, кейбір адам өзінің сүйікті бейнесіне ... ... ... өз кемшілігіне сын тұрғысынан қарамауы салдарынан,
оның ... ... ... ... Ол өзінің бұл қатесін білуі, алайда
оны елемеуі де ... ... орай ... ... адам ... ... ой ... Бұған қосып айтарымыз: егер ... ... ... өз ... ... ... жеке ... шаң
жуытпайды.
Жеке қасиеттерін дамыту мақсатымен қоса, практикалық қызметте нақты
нәтижеге жетуді жоспарлаудың да маңызы зор. ... ... ... қызметте табысқа жетуге, адамдармен қарым-қатынасқа, өз бетімен
білім алуға, шет тілін үйренуге бағытталуы мүмкін.
Тіпті адамның ... ... ... деп ... ғылыми
жаңалықтардың өзі де көбінесе адам еркінің нәтижесі. ... ... жол жоқ, оның ... ... қажымай, талмай өткенде ғана, оның
ұшар басына жетесің»,- дегенін еске түсірелікші.
Адам ойының бар ынта-ықыласымен жұмыс істеуінің, ... ... ... ... өзі - өз ... тәрбиелеудің маңызды
жолы.
Адам өзінің шығармашылық мүмкіндігі мен танымдық мүддесін ұлғайтудың
жолы - өз ... ... Өз ... ... алу, алдыңа қойған міндетіңе,
жоспарыңа және интеллектуалдық ... ... ... ... мүмкін. Бір
адамдар барлығында көбірек білгісі келеді, олар барлық білім, өнер саласын
құныға оқиды. Ал, кейбіреулер білімнің жеке бір ... ... ден ... ... ғана ... толықтырады да, басқасына көңіл бөлмейді. ... да ... ... ... Жеке ... ... даму тұрғысынан
қарастырғанда, ең қолайлысы - әр ... ... ... ... бола
отырып, белгілі бір саланы және соған байланысты терең оқып-үйрену.
Өз бетімен білім ... ... ... ... ... ... ... жолдарына арналған программа белгілеу көп жәрдемдеседі.
Өз ... ... алу ... бір ... ... ... ... екінші жағынан - өзінің мамандығынан, өзін қызықтыратын ғылым,
әдебиет немесе өнер ... ... ... ... ... тиіс. Мұндай
программаның дұрыстығы, нақтылығы өз бетімен істелінетін ... ... ... ... ... білім алудың қазіргі жүйесінің даму
тенденциясы
Қазақстандағы маңызды және ең ... ... бірі - ... ... ... және ... кадрларды даярлау болып табылады. Білім ... және ... ... өсіп келе ... сұраныстарына сәйкес
болуы тиіс. Білім беру ...... ... ... ... ... маңызды құралдарың бірі.
Жоғарғы мектеп түлегі тек ... ... ғана емес ... қатар
гуманитарлық мәдениетін, этикалық және құқықтық нормаларын ... ... ... өз ... ... ... алатын, үздік
дағдыларын тәжірибеде қолдана білетін жоғарғы ... де, ... ... ... ... Қазақстандағы білім берудің жаңа бағыттары – жаңа
технологияды ... ... ... ... салаларындағы
ірі жобаларды жоспарлап ... ... ... бар, ... және ... ... мамандарды қалыптастыру. Ашық қоғамның
жағдайында әлемдік білім беру жүйелерін интерноционалдау мен ... ... ... ... - ең ... ... бірі. Білім
беру жүйесі - өзіне тән қиыншылықтары бар, ғылыми ... ... жаңа ... күн ... ... көбейіп келе жатқан,
мемлекеттің саяси ... ... ... тәуелді күрделі
жүйелердің бірі.
Қазақстан Республикасындағы жоғары білім беру жүйесін реформалаудың
негізгі себептері:
- елдің дамуының әлеуметтік – ... ... ... ... дамытудың қажеттілігі;
- үнемі жаңа, аса күрделі технологияның пайда болуы;
- халықаралық бәсекелестік;
- ХХІ ғасырдың басындағы дүниежүзілік және отандық ғылым мен ... ... ... ... ... білім беруіндегі тәжірибелер, салыстырмалы педагогикалық
зерттеулердің нәтижелері;
- дүниежүзілік қауымдастықтың нығаю тенденциясы, ... ... және ... ... беру ... ... мақсаттары мен міндеттері:
- эволюциялық реформалау - ЮНЕСКО-ның жүйелеуі ... ... ... онда ... беру ... жекелеген жақтары жетілдіріледі және
жаңартылады;
- революциялық реформалау – реформалаудың екінші түрі, онда ... ... ... ... ... ... стратегиялық міндеттер – негізгі, ерекше елеулі және ... ... ол ... беру ... ... ұзақ уақытқа бағытталған
міндеттері;
- тактикалық міндеттер – ... беру ... ... таяу ... ... оның шешпей стратегиялық міндеттерді жүзеге асыру
мүмкін емес;
- интернацианалдандыру – ... ... ... ... әдет ... дәстүрлері мен міндеттеріне құрметпен қарауға тәрбиелеу, ... ... ... ... бөлу;
- демократияландыру – жастарды толық орта, жоғары ... ... ... ... беру ... қатаң сабақтастығын сақтау, оқудың
тығырыққа тірелген бағыттарын жою, барлық оқу ... ... ... ... берудің мазмұнын өмір мен тығыз байланыстыру, ... ... ... және ... ... ... алғанда білім берудегі «тенденция» деген сөз негізгі бағыттарды
білдіреді. Осы ретте білім берудегі ... ... ... ... ... – радикалдық бағыттар ортақ бір
жүйе құрайды. Әр бағыт басқаша болса да, ... ... ... ...
бағдардың мазмұны осылай анықталады.
Еліміздің білім беру ... ... ... ... ... жалпы алғанда, білім берудің тенденцияларын құрайды.
Сол себепте ... беру ... ... ... зер салайық:
- дәстүрлік – білім берудің бар жүйесін негізінен сақтағысы келеді, оны
мүмкін болғандардың ... ... ... белгілі дәрежеде ғана жаңарту
деп есептейді;
- альтернативтік – білім берудің гуманистік ... ... ... білім жүйесін негізінен өзгерті қажет, оның авториятарлық –
педагоктық құрылымын, түрін және әдістерін жою ... деп ... ...... мектептегі балаларға және қоғамға зиянды деп
есептеп, жастармен жұмыс ... жаңа ... ... көбінесе
анархистік бағытты қолдайды;
- ұстамды – радиокалдық – дәстүрге ерекше ... ... ... ... ... бас тартады. Білім беруді
реформалауды жүргізуде жан – жақты ойластырылған ... ... ... тек ... ... ғана іске ... ... жақсарту үшін көптеген жоғары білім беру ордалары өз
жұмыстарының мазмұнын қайта ... ... ... мен білімнің жаңалықтарын
зерттеуді қолға алып ... ... ... ... жатқан
тұжырымдамалар мен білім бағдарламаларының негізгі бағыты еліміздің жоғарғы
оқу орындарындағы ... ... ... ... ... ... негізінде
білім беру негізделген. Білім сапасын жаңа деңгейге ... үшін ... ... ... ... ... Бұл жағынан кредиттік технологияны
атап өтуге болады. Сапаны жақсарту ... ... ... ... ... болса, білім мазмұнына өзгерістер ендіру ... ... ... зор мүмкіндік аламыз.
Жоғары мектепте оқытудың дидактикалық принциптері
Оқудың дәстүрлі теориясында аса ... ... ... ... ... ... және ... көрнекілілікпен окыту,
жүйелілік жэне бірізділік, беріктік, түсініктілік, ... ... ... мен ... ... Оқытудың саналылық және
белсенділік принципін іске асыру барысында келесі ... оку ... ... ... ... ... мен міндеттерін анык түсіну-саналы
оқудын қажетті шарты: оларды студенттерге көрсету ... мен ... ... ... студент санасына жеткізе білу;
- оқыту барысында студент неліктен және қалай істеу ... ... оку ... ... ... алдын-ала олардың
терең мән, мағынасын ұғынуы;
- окушыларға белгісіз мәліметтерді бұрынғы белгілілерімен ло-
гикалы ұштастыру: игерілгсн мсн игеріліп ... ... ... ... байланыс болмаса, саналы оқу да болмайды.
Көрнекілікпен оқыту принципі. Оның ... ... ... ... адамның сезім мүшелері сырттай тітіркендіргіштерді
әртүрлі ... ... көбі көру ... аса ... ие; ... орталық жүйке жүйесіне бағыталған
байланыс оптикалык каналының ... ... өте ... көру
органдарынан (оптикалық канал бойынша) миға ... ... ... кайта
таңбаланбайды, ол студент есінде жеңіл тез және берік бейнеленіп калады.
0қу тәжірибесі ... ... ... ... ... ... Солардың кейбірін еске салайық:
- сөздік формада, ауызша не ... ... ... ... ... ... ... жақсы, жеңіл әрі тез есте
қалатынын ескеріп, оларды оқу ... ... ... ... ... өтіліп жатқан заттар мен кұбылыстар жөнінде
ете анық және дұрыс ұғымдарды қалыптастыруға жәрдемін беретінін оқу ... ... ... шығармау.
Жүйелілік және бірізділік принципі келесі ғылыми тұжырымдарды ... ... орта ... ... ... мида ... ... ғана,
студунт шынайы білім топтай алады; ғылыми білімдер ... ... ...... ... ... оку; ғылыми білімдер
жүйесінің бірізділігі оқу материалының ішкі логикасымен және ... ... ... жеке ... тұратын оқу
процесінің тиімді әрі жоғары ... ... ол ... ... ... ... ... сәттердің болмауына және
бірізділіктің кандай да себептермен бұзылмауына тәуелді.
Беріктік принципі келесідей заңдылықтарға негізделеді: мазмұнын ... ... ... күш-қуатының дамуы - оку процесінің бір-біріне
байланысқан екі ... ... оқу ... ... ... яғни бұл материалдың мазмұны мен құрылымына ғана тәуелді
болып коймай, студенттердің сол ... ... ... ... ... да; игерілгем білімнің берік болуы оқуды
ұйымдастыруға, әркилы оқу түрлері мен ... ... ... ... ... ... студенттер жады тандамалы сипатқа ие: кандай
да ... ... ... ... сол ... берік орнығады
және ұзак сакталады.
Түсініктілік принципі студенттердің даму заңдылыктарына байланысты келсе,
екінші ... ... ... ... даму ... ... және іске ... тәуелді. Студент өзінің ойлау
деңгейіне, жинактаған білімі, ептілігі, ойлау тәсілдеріне сәйкес ... ғана ... ... принциптің талабы – студенттер игеруіне ғылым тарапынан
аныкталған білімдерді ұсыну. Мектептік білімденудің де ... осы ... ... ... Оқудың ғылымилығы ең алдымен мектеп
білімінің мазмұнына және оны ... ... ... ... ... іске асыра алуына тәуелді;
қабылданған ... ... ... оқу ... ... пән ... ... іске асып барады.
¥намды көңіл-күй сақтау принципі студент табиғатының дамуы мен оның
іс-әрекетіне байланысты туындайды. ... ... адам жаны нәр ... ... ... ... оқу жеңіл, жылдам және жағымды сезіммен
қабылданады.. Көңілін ... ... жек ... ... ... оның ... шынайы болмыс деректерін зорлап ендірумен
бірдей. Мұндай жолмен кабылданған білім ұзакка бармай ұмытылады, одан келер
пайда ... ... ... бар ... ... жоғары мектеп
оку еңбегі мен білім тартымдылығын көтеруге ат салысады.
Теория мен ... ... ... ... ... ... пен танымдык кызметтің ... көзі - ... ... ... туралы тұжырымы алынған. Орынды .ұйымдастырылған тәрбие
әрқашан ... ... ... ... алып, онымен тығыз байланыста
болады, сонымен өсіп келе жаткан ... ... ... ... ... ... принципін іске асыру негізі –теориялық
тұжырымдар мен жоғары ... ... ... ... ... педагогтардың атқаратын міндеттері:
- жоғары мектепте игерілетін білімдердің қажеттігін оларды коғамдық -
тарихи практикамен ... ... ... ... ... ... оған коса ... мектепте алатын кұндылыктарының өмірлік
кажетгі дүние болатынын түсініп, сезетіндеи дәрежеде алып ... ... ... - ... білімнен өмір кажеттігіне өте
отырып, «білім - бай, қуатты тіршілік» кағидасымен тәрбие-
леу;
1. студенттерді өз білімдерін ... ... ... ... ... білімі мен дағдысын рейтинг жүйесі бойынша бағалау
Білімді тексерудің ... ... ... ... ... көп ... студенттің жауабы әділ бағаланбайды. Осы әдістермен
бірге 1970-1080 жылдары «Оқыту процесін ... ... ... оқу процесіне ендірілді. Ғылым мен техниканың дамуы бұл
жүйелерді біртұтас педагогикалық ... ... ... орнына
«Рейтинг жүйесі» пайда болып дамуда.
«Рейтинг жүйесі» студенттерді оқытудың, білім ... ... ... тексерудің және бағалаудың жүйесі. А.Кузибецкий,
У.Куписович, Ф.Янушкевич, ... ... ... т.б. ... ... бағытындағы ғылыми еңбектер жазып, өмір
талабына сай құнды педагогикалық пікірлер ... ... әр ... арналған оқу жоспарларымен типті
бағдарламалар ... ... ... ... Бұл жүйе бойынша пәннің мазмұны бірнеше ... және ... ... Осы ... ... ауызша,
жазбаша жауап беріп, білімді ... әрі ... ... ... ауызша, жазбаша әдістерін ... ... ... яғни ... ... ... әділ ... Бұл
сәйкессіздікті оқытудың, білім берудің «Рейтинг жүйесі» ... ... үш ... ... 14 не 15 балл жинақтап емтиханды «3» деген
бағаға тапсыруы мүмкін т.с.с.
Жоғары оқу орындарының біртұтас педагогикалық процесінде қолданылатын
«Рейтинг ... ... ... ... ... айқындалады:
1. оқытудың, білім берудің методологиялық және пәндік принциптерін қамтуы;
2. оқыту мен ... ... ... мен ... ... ... ... дәстүрлі әдістерінің бұл жүйеде көрініс табуы;
4. оқу ... ... ... байланысты, жұмыс
бағдарламаларының жүйелі құрылуы;
5. студенттің білім алуға деген ынтасын, ... және ... ... оның ... ... ... ... әрбір оқытылатын пәнге байланысты, білімді сатылай ... ... ... оған ... ... ... білімінің сапасын тексеру
жүйесінің немесе ... ... ... ... ... ... ... кемшіліктері бар. Олар:
1. білімді тексерудің бес балдық жүйесі «төрт балдық» жүйе ретінде
көрініс ... ... ... ... ... таппауы т.б.
Дегенмен, «Рейтинг жүйесі» жоғары оқу орындарының оқу процесіне толық
енген және қарама-қайшылыққа кездесіп дамуда.
Жоғары ... ... ... ... ... көрсеткіштері және
өлшемдік жүйесі
Кез - келген елдің білім берудің ұлттық жүйесі халықаралық ... ішкі және ... ... ... ... тұрақты
кадрларды дайындауға кепілдік беруі тиіс. Қазіргі уақыт талабына ... ... ... ... ... ... бірі – білім берудің
барлық сатыларын жоғары білікті ... ... ... ... жағдайында жоғары білім беру жүйесіне ... ... ... білікті мамандарды оздыра дайындау болып
табылатын, оны айрықша сала ... ... ... жаңа сапа ... мәртебе, икемдік пен бейімділік беру қажет.Әрбір ... ... ... және ... ... ... мүмкіндік беру
міндеттері:
- іргелі білімді ... ... ... ... ... мен
технологиялардың ауысып тұратын талаптарына бейімделген, командада жұмыс
істей ... жаңа ... ... даярлау;
- білім беру процесін демократияландыру арқылы жоғары білім берудің барлық
жүйесінің сапалы білім беру қызметін ... ... ... ... оқу ... ... ... өтуге дайындау.
- Жоғары оқу орындарын басқарудың жаңа принцптері мен ... ... ... ... ... ... ... көтеруге байланысты жоғары оқу орындарында сапа
менеджменті жүйесін енгізу ... ... ... болып Қарағанды
мемлекеттік техникалық университеті және Атырау мұнай және газ институттары
ИСО 9001 халықаралық сертификациялық аудитін ... ... оқу ... ... және аттестациялау талаптары
күшейді, ... ... ... ... ... оқу ... ... қатайтылды, ЖОО филиалдарының қызметтеріне шектеу
қойылды.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шет тілін оқытуда жаңа технологияларды пайдаланудың тиімділігін теориялық тұрғыдан негіздеу және оны тәжірибеде тексеру34 бет
12 жылдық білім беру мақсаты6 бет
Азаматтық құқық бойынша өкілдік беру60 бет
Ақпараттық жүйе құру арқылы білім беру процесінің тиімділігін арттыру98 бет
Ақпараттық технологиялар сұрақ-жауап түрінде30 бет
Білім беру адам капиталын дамытудың алғышарты және факторы ретінде91 бет
Білім беру жүйесі16 бет
Білім беру жүйесінде қолданылатын психодиагностика11 бет
Білім беру жүйесіндегі инновациялык технологияның теориялык негіздері туралы8 бет
Білім беру саласының дамуы105 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь