Бухгалтерлік есептегі негізгі куралдар

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

І ТАРАУ НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ СИПАТТАМАСЫ ... ... ... ... ... ... ..5
1.1. Негізгі құралдардың ұғымы және жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 5
1.2. Негізгі құралдардың бағалануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8

ІІ ТАРАУ НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫ ЖӨНДЕУ ЕСЕБІНІҢ НЕГІЗІ ... ... ...11

2.1. Негізгі құралдарды жөндеудің әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13

2.2. Негізгі құралдарды жалдау есебі және оның түрлері ... ... ... ... ... ... ...17

2.3. Қаржылық жалдау жөніндегі операциялар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
Бухгалтерлік есепте негізгі куралдар деп өндіріс үдерісінде ұзақ уақыт бойы, яғни бір жылдан артық уақыт пайдаланатын, өзінің бастапқы түрін, көлемін сақтай отырып, құнын шығарылған өнімге, орындалған жүмысқа, көрсетілген қызметке есептелген амортизациялық аударым мөлшері шегінде біртіндеп ауыстырып отыратын еңбек қүралдарын, яғни материалдық активтерді айтады. "Негізгі құралдарга" — қозғалмайтын мүлік, жер учаскелері, үйлер мен ғимараттар, өткізгіш тетіктер, машиналар мен жаб-дықтар, өлшеуіш және реттеуіш аспаптары мен қүралдары, есептеуіш машиналар мен техникалары және олардың бағдарламалық қүралдары, келік тасымалдау қүралдары, өндірістік және шаруашылық құрал-саймандары, өнім және жұмыс малдары, көп жылдық көшеттер, шаруашылықтың ішкі жолы, тағы да басқалар жатады.
Барлық "негізгі кұралдар" өздерінің өндіріске қатысуына қарай өндірістік және өндірістік емес болып екі топқа бөлінеді. Халық шаруашылығының салаларына қарай топтастырған кезде олардың қатысуымен шы-арылған өнімдердің, болмаса орындалған жүмыстар мен қызметтердің шаруашылықтың қай түріне жататындығы негізге алынады. Сонымен қатар пайдалану барысына қарай негізгі құралдар жүмыс істейтін, жүмыс істемейтін және сақтауда түрған деп үш топқа бөлінеді.
Кәсіпорында негізгі құралдардың есебі №6 Ұлттық есеп стандартына және №16 Халықаралық есеп стандартына сәйкес ұйымдастырылады. Осы стандарт негізгі құралдың есебін жүргізудің, субъектіге жататын меншік құқығын, шаруашылық пен оперативтік басқару жүйесін анықтайды.
Инвентарлық объектілер негізгі құралдың есеп бірлігі болып табылады. Инвентарлық объект күрделі әрі жай болып келеді. Негізгі құралдың есебін дұрыс ұйымдастырудың басты шарты оны жіктеу болып табылады.
1. "Бухгалтерлік есеп жоне крржылык, есеп беру туралы" 2002 жылгы 24 маусымдагы Қазақстан Республикасының №309-1/ заңы.
2. В.К. Радостовец, Т.Ғ. Ғабдулин «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп» Алматы 2003.
3. Т. Ә. Әбдіхалықов «Аудит және бухгалтерлік есеп» Алматы «Қазақ Университеті» 2000.
4. С.Б. Баймұханова «Қаржылық есеп» Алматы 2007.
5. К. Кеулімжаев «Типовой план счетов» Алматы 2007.
6. Қазақстан Республикасы Президентінің "Қазақстан Республи-
касындагы аудиторлық қызмет туралы" 1998 жылгы 20 қараш-
дагы №20 заң күші бар жарлыгы (2001 жылгы 15 қарашадагы
өзгертулер жоне толықтырулармен).
7. "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер
туралы" 2001 жылгы 12 маусымдагы №209-11 Қазақстан Респуб-
ликасының салық кодексі.
8. Қазақстан Республикасы Президентінің "Акционерлік қоғамдар
туралы " 1998 жылгы 10 шілдедегі №2811 заң күші бар жарлыгы.
9. Бухгалтерлік есеп стандарттары. Қазақстан Республикасының
Ұлттық комиссиясы. — Алматы, 1996-2003 ж.
10. Халықаралық қаржылық есеп беру стандарттары. (аудармашы
Тарусина В.И.), - М., 1998.
11. Халықаралық бухгалтерлік есеп жоне аудит стандарттары.
(құрастырушы Рапопорт М.М.), — М., 1992.
12. Бухгалтерлік есептің типтік шоттар жоспары. Қазақстан
Республикасы қаржы министрлігінің 2002 жылгы 18 қыркүйектегі
№438 бұйрыгымен бекітілген.
13. Андреев В.Д. Практтескші аудит. — М.: Экономика, 1994.
14. Андросов А.М. Бухгалтерскии учет. — М.: Финансы и статис-
тика, 1996.
15. Әбдіманопов Ә.Ә. Бухгалтерлік есеп теориясы жоне принциптері.
- Алматы: АЙАН, 2001.
16. Безруких П.С. Бухгалтерский учет. — М., 1996.
17. Блейк Д., Амат О. Европеііскии бухгалтерский учет: Справочиик:
Пер. с англ. — М., 1997.
18. Ван Хорн Дж. К. Основы управления финансами. — М.: Финансы и
статистика, 1996.
19. Дюсембаев К.Ш., Егембердиева С.К., Дюсембаева З.К. Аудит и анализ финансовой отнетности. — Аллшты: Қаржы-қаражат, 1998.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
......................................3
І тарау Негізгі құралдардың сипаттамасы..........................5
1.1. Негізгі құралдардың ұғымы және жіктелуі
.......................................... 5
1.2. Негізгі құралдардың
бағалануы..............................................................8
ІІ ТАРАУ Негізгі құралдарды жөндеу есебінің негізі...........11
2.1. ... ... ... ... ... жалдау есебі және оның
түрлері...........................17
2.3. Қаржылық жалдау жөніндегі операциялар
есебі..................................24
Қорытынды...................................................................
..............................29
Қолданылған әдебиеттер
тізімі.....................................................30
Кіріспе
Бухгалтерлік есепте негізгі ... деп ... ... ұзақ ... яғни бір ... артық уақыт пайдаланатын, өзінің бастапқы түрін,
көлемін сақтай отырып, ... ... ... ... ... ... ... амортизациялық аударым мөлшері шегінде
біртіндеп ауыстырып отыратын еңбек қүралдарын, яғни материалдық активтерді
айтады. "Негізгі құралдарга" — ... ... жер ... үйлер
мен ғимараттар, өткізгіш тетіктер, машиналар мен жаб-дықтар, өлшеуіш және
реттеуіш аспаптары мен қүралдары, есептеуіш машиналар мен ... ... ... ... ... ... қүралдары, өндірістік
және шаруашылық құрал-саймандары, өнім және жұмыс малдары, көп ... ... ішкі ... тағы да ... ... "негізгі кұралдар" өздерінің ... ... ... және ... емес ... екі ... ... Халық
шаруашылығының салаларына қарай топтастырған кезде олардың қатысуымен шы-
арылған өнімдердің, ... ... ... мен ... қай ... ... ... алынады. Сонымен қатар
пайдалану барысына ... ... ... жүмыс істейтін, жүмыс істемейтін
және сақтауда түрған деп үш топқа бөлінеді.
Кәсіпорында негізгі құралдардың есебі №6 Ұлттық есеп ... ... ... есеп ... ... ... Осы стандарт
негізгі құралдың есебін жүргізудің, субъектіге ... ... ... пен оперативтік басқару жүйесін анықтайды.
Инвентарлық объектілер негізгі құралдың есеп бірлігі болып ... ... ... әрі жай ... ... ... құралдың есебін
дұрыс ұйымдастырудың басты шарты оны жіктеу болып табылады.
Сонымен қатар, кәсіпорында негізгі ... ... алу, ... ... тозуын есептеу және жөндеу мен жалдау есебі міндетті
түрде жүргізіліп отырады. ... ... ... ... әрі ... ... қызмет ету тиімділігін арттыратыны сөзсіз. Негізгі
құралдар есебін жүргізудің қатарында оларды жөндеу және ... алу мен ... ... де бар. ... ... кезінде мынадай негізгі шығындар есепке
алынады.
Материалдар - жөндеуге жұмсалған материалдардың, қосалқы бөлшектердің
және басқалардың құны. Материалдар өндірістік шығындарға ... ... ... ... еңбегіне ақы төлеу жөндеу жұмысы үшін есептелген
еңбекақы сомасы.
Еңбекақыдан - есептелінетін ... ... ... ... ... ... қамсыздандыруға, зейнетақымен
қамтамассыз етуге арналған және басқа да ... ... ... ... газ, бу, бу ... - ... ... басқа қажеттіліктеріне электр энергиясының, жылудың, газдың, будың
шығыны.
Қосымша шығындар - ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдардың сипаттамасы
1.1. Негізгі құралдардың ұғымы және жіктелуі
Өндіріс процесіне ... ... ... ... ... және ... емес болып екіге бөлінеді.
Негізгі өндіріс қуралдарына өндіріс процесіне ... ... ... олардың көмегімен өнімді әзірлеген кезде еңбек
құралдарына (машина, құрал-жабдық, құрал-саймандар т.б.) әсер ету ... ... ... ... үшін ... ... жағдайын жасайды
(ғимараттар, құрал-жабдықтар, өткізгіш қондырғылар). ... ... ... ... шолушы экономикалық көрсеткіш і — қор
кайтарымы болып табылады, ол негізгі құралдардың бір ... ... ... ... ... ... өнімді көрсетеді.
Өндірістік емес негізгі қүрал-жабдықтар — ... ... ... Олар ... ... ... ... коммуналдык
шаруашылық, денсаулық сақтау мүлкі, т.б.) қажеттіліктерін ұзақ мерзім бойы
өтеуге арналған.
Иелігіне ... ... ... ... және ... ... болып
бөлінеді.
Меншікті дегеніміз — субъектіге тиесілі және оның балансында көрініс
табатын ... ... ... мерзімге шарт бойынша басқа
субъектіден алынған негізгі құралдар, жалға ... ... ... ... жалға берушінің балансында есептейді, жалға алушы 001-ші
"Жалға ... ... ... ... тыс шотында есептейді. Жалға алу
мерзімі аяқталған соң немесе ол аякталмай тұрып, ... ... ... ... ... ... ... 121-ші "Жер", 122-ші ... ... 123 ... ... ... ... 124-ші
"Көлік құралдары", 125-ші "Басқа да негізгі құралдар" ... ... ... ... сипатына қарай негізгі құралдар жұмыс істеп тұрған, істемей
тұрған (тоқтатылып қойған) және қор ... ... ... ... ... ... тұрған негізгі құралдар, әрекет етіп тұрғандар
болып саналады. Жұмыс істемей тұрғандар — бұл ... ... ... жағдайларға байланысты уақытша пайдаланбайтын ... ... ... ... ... жұмыс істеп тұрған құрал-жабдықгарды
жоспарлы түрде ... ... ... ауыстыру үшін тоқгатылған
объектілер есептеледі.
Заттық құрамына қарай ... ... ... және ... ... ... ... (затгай) көрінісі бар, яғни санауға және өлшеуге
болатындар ... ... ... ... ... ... ... жер, орман алқабы, су ... ... ... ... салымы, яғни заттық нысаны жоқ шығындар (жер
учаскелерін, егістік үшін пайдаланылатын ... ... ... алынған негізгі
құралдарға күрделі қаржы жүмсау, т.б.) ... ... ... ... ... ... және атқаратын
қызметтеріне қарай мынаңцай түрлерге (топтарға) бөлінеді: жер; үйлер;
ғимаратгар; ... ... ... және ... ... ... машиналар және құрал-жабдық); күш беретін ... ... ... ... және ... ... және ... аспаптары
және қондырғылар мен лабораториялық жабдықтар; ... ... ... мен ... ... ... ... өндірістік мүлік
және жабдықтар; шаруашылық мүлкі; жұмысшы және өнім беретін мал; көп жылдық
екпе ағаштар; жерді жақсартуға (ғимараттарсыз) ... ... ... ... ... құралдар.
Келтірілген негізгі құраддардың әрқайсысының құрамына енетіндер:
жер - субъект меншігіне сатып ... ... ... мен ... Жерге
меншік кұқығы бар болса, онда олар құқық актісімен расталуы керек. ... ... ... онда ондай жер учаскілері ... ... ... - ... еңбек етуге, тұруға, әлеуметтік-мәдени қызмет
көрсетуге ... ... және ... ... ... арналған
әлеуметті-құрылыс объектілері. Әрбір тұрғын үй мүліктік ... ...... ... ... ... жоқ белгілі ... ... ... өндіріс процесін жүзеге асыруға арналған
инженерлік-құрылыс объектілері (шахта үңғысы, мұнай мұнарасы, бөгет, ... ... ... ... бар ... жеке ... ... объект
болып табылады;
өткізгіш тетіктер (қондырғылар) - электр, жылу немесе ... ... ... ... ... желілері, трансмиссиялар,
құбырлар). Электр ... ... ... ... ... ... ... немесе генератор клеммаларынан бөлу қондырғыларына
дейін, қабылдау подстанцияларынан және подстанциялардан ... ... ... объекті бола алады;
машиналар мен жабдықтар - күш беретін машиналар және ... ... және ... ... және ... ... және
қондырғылар мен лабораториялык жабдықтар; әрбір машина, егер ол басқа
мүліктік объектінің бөлшегі ... оған ... ... ... тиісті затгарды, аспаптарды, қоршауды, фундаментгі қоса алғанда,
мүліктік объекті болып саналады. Негізгі құралдардын бұл тобы бес ... ... - ... мен ... ... ... ... (автомобиль, темір жол және су көлігінің қозғалмалы құрамы, жегін
көлігі). ... ... ... ... ... ... құрадцары мен заттарын
коса алғанда мүліктік объект болып табылады;
құрал-сайман - қол ... ... ... құралдары немесе метадцарды, ағашты және т.б. өңцеу
үшін машиналарға бекітілген заттар (кесетін, соғатын және нығыздайтын еңбек
құралдары). ... ... ... ... ... ... ... объект болып табылады;
өндірістік мүлік және соған жататын заттар — өндірістік операцияларды
орындау немесе жеңілдету үшін ... ... ... ... ... ... ... сұйық, сусымалы және басқа материалдарды
сақтауға арналған ... ... ... ... бар ... да затгар.
Басқа мүліктік объектінің бөлшегі болып табылмайтын және дербес мәні бар
затгарда мүліктік объекті бола ... да ... ... – кітапхана қорлары, спорт мүлкі және басқа
да салымдар.
Негізгі құрал-жабдықтардын бастапқы, ағымды, баланстық, сату, жою, ... ... ... ... ... ... бағалануы
Негізгі қүралдардың ессбін үйымдастыруда оларды бағалаудың маңызы зор
болып табылады. Нсгізгі қүралдар бастапқы ... ... ... ... ... (жойылу) қүнымен және ... ... ... ... қүны — ол ... ... сатып алуға,
әкеліп жеткізуге, орнатуға кеткен (шыққан) шығыңдардан, соңцай-ақ сатып алу
барысында ... ... ... қүрылысты салу кезінде алынған несие
үшін төленетін пайыз (процент) сомалары мен бүл ... ... ... үшін ... ... келтірумен тікелей байланЫсты кез келген
шығын-дардың жиынтығынан түрады (қүралады). Негізгі қүрал-дарды тасымаддау
кезінде болған ... ... ... және басқа да қажет болып
саналатын ... ... ... ... ... ол ... ке-
зеңнің шығыны ретінде есепке алынады. Негізгі қүралдың әр түрі бойынша оның
бастапқы қүнына мынадай шығыңдар кіргізіледі:
а) жер ... ... ... ... алу ... ... мүлік жөніндегі агенттікхе
төленген комиссиялық сыйақылар, сатып алу-сату ... ... үшін ... қыз-метіне төлснетін төлем және ол үшін ... мен ... ... ... мақсатқа пайдалануға әзірлеуге кеткен
шығындар (үйді бүзғаннан алынған материалдарды сатудан ... ... альш ... ... ескі үйді ... ... шығындар,
жерді тазалау, тегістеу, тагы басқа) енгізіледі (кіргізіледі).
ә) қурал-жабдықтардың бастапқы кунына: Қүрал-жабдықты сатып ... оны ... ... ... ... ... ... та-сымадцау кезінде сақтандыру, монтаждау, қүрал-жабдық-тардың
пайдалануға жарамдылығын тексеру ... ... ... тағы да
басқалар енгі-чілепі (қіргізіледі).
Мысалы: кәсшорын жер ... және сол ... ... үй мен ... (бес жүз мың) теңгеге сатып адды делік. Бүл жерде орналасқан үй
бүзылуға ... ... ... сатып алу барысында төленген шығыңдары
25000 (жиырма-бес мың) теңге (салық ... ... ... ... пен шарт ... ... ... қызметінің төлемдері сомасы).
Үйді бүзуға ... ... 40000 ... мың) теңге. Бүзғаннан алынған
материалдарды ... ... ... 20000 (жиырма мың) теңге. Жерді тазалау
мен тегістеугс кеткен шығын 15000 (он бес мың) ... Осы ... ... ... ... алынған жердің бастапқы қүны 560000 (бес жүз*
алпыс мың) теңгені қүрайды ... ... мен ... ... ... ... қүны былайша
анықталады:
үлес қосушылар мен қүралтайшылар негізгі ... ... ... ... салса, онда олардың қүны қүрылтайшылармен арадағы келісім
бойынша;
үйымдар негізгі қүралдарды өзі ... яғни ... ... ... ... кезде шыққан шығындардың нақты сомасы бойынша;
үйымдар негізгі ... ... ... ... ... ... тегін алған кезде қабылдау-өткізу актісінің ... ... ... (сараптамалау) жолымен.
Негізгі қүраддардың ағымдағы қүны — бүл кәсіпорынның белгілі бір
уақыттағы ... яғни ... ... негізгі қүралының нарықтың
бағасы болып ... ... ... қүны — бүл ... ... ... қаржылық есеп беру ақпараттарында көрсетілген негізгі
қүралдардың бастапқы қүнынан ... тозу ... алып ... болып табылады.
Негізгі қүралдардың қалдық (жойылу) қүны - негізгі қүралдың пайдалану
мерзімі аяқталғаннан кейін оны ... ... ... іске ... ... ... ... отын тағы да басқа пайдалануға
болатындарының) қүнынан объектіні есептен шығаруға ... ... ... ... ... алып тастау арқылы анықталады.
Негізгі қүраддардың келісілген қүны — бүл кез келген екі жақтың, ... ... ... мен ... арасындағы келісілген қүн болып
табылады.
Бухгалтерлік ... ... ... ... бастапқы қүндары
тек мына жағдайларда ғана өзгертіледі:
а) негізгі қүралдардың пайдалы қызмет атқаратын мерзімін үзартатындай
немесе қысқартатындай оның ... ... әсер ... ... ... ... (кеңейткенде, жаңартқанда тағы да басқа) немесе ішінара
бүзғанда, жойғанда және бөлшектегенде;
ә) ... ... ... ... ... ... ... бағалағанда.
ІІ ТАРАУ Негізгі құралдарды жөндеу есебінің негізі
Ұйымдардағы негізгі құралдардың пайдалану барысында табиғи және
сапалық ... ... ... ... ... яғни табиғи пішінінің
барлық тетіктері бір ... бір ... іске ... болып
қалмағанымен, негізгі құралдардың бір бөлшегінің ... ... ... ... ... ... ... (пайдалануға жарамсыз болып тұруы)
мүмкін. Тіпті іске жарамды болғанның өзінде ... ... ... өнім ... ... ... да ... емес. Сонымен қатар,
сапалық жағынан тоза бастаған ... ... ... да ... ... қаржылық жағынан мүмкіндігі болмай, пайдаланып
жүруі мүмкін. Кәсіпорындар өздерінің ... ... ... ... бұрын жоғарыда айтылғандай тозып, істен шығып қалмау үшін белгілі
бір ... ... ... ... ... негізгі құралдарды жұмыс
жағдайында ұстау үшін ... ... ... ... қажет. Мұның өзі
машиналардың, ... ... және ... құралдардың басқа
түрлерінің жекелеген бөлшектерінің ... ... ... ... ... есеп орындалған жөндеу жұмыстарының көлемі мен оның
құны туралы ... ... ... ... ... жасауды қамтамасыз етуге тиіс. Ұйымдастыру-техникалық белгілері
бойынша жөндеу:
а) күрделі жөндеу;
б) жай (ағымдағы) жөндеу болып бөлінеді.
Жай ... ... ... ... ... істен шыққан бөлшегін
жүмыс үдерісі барысында ауыстыру немесе оны қалпына келтіру болып табылады.
Бүл ... ... ... тағы да ... ... ... ... негізгі құралдарға жүргізілетін күрделі жөндеу дегеніміз алдын ала
жоспарланып, сапалық және табиғи тозған негізгі құралдардың бөлшектерін
толығымен ауыстырып, оларды түгелдей ... ... ... жөндеуге
жүмсалынған шығындар тек объектінің ... ... ... ... ... тағы да ... ... арттырғанда ғана оның яғни
негізгі құралдың ... ... ... ... ... ... үшін
шығарылған шығындар сомасы негізгі қүралдардың бастапқы қүнына қосылып,
активтің болашақта табыс ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде агрегат
толықтай бөлшектелетін, алмастырылатын немесе тозған барлық тетіктері
мен желілері ... ... ... ... және ... жөндеу машиналардың, жабдықтар мен ... ... ... ... ... ... агрегаттарына (қозғалтқышқа, шестеріне,
қозғалу қорабына) күрделі жөндеу машина ... ... ... ... ... Үйлер мен ғимараттардың күрделі жөндеуі әдетте
жөнделетін ... ... ... ... ұштасады, мұндай кезде тозған
конструкциялар мен тетіктер алмастырылады. Шамалап ... құру ... ... ... ... ... ... №6 ҰЕС-ке сәйкес
негізгі ... ... ... ... ... кейінгі күрделі
салымдардың нәтижесінде объект күйі ... ... ... ... ... оның ... ... нормативтік
көрсеткіштері: қызмет мерзімі, өндірістік қуаты ... ... ... ... және ... мақсатында НҚ, жөндеуге жұмсалған
шығындар бастапқы құнды өсірмейді, олар ... ... ... ... ... танылады.
Ал ағымдағы жөндеуге жұмсалған шығындар мен негізгі қүралдардың
бастапқы құнына қосылмайтын ... ... үшін ... ... ... ... ... болып есептеледі.
Мысал: автомашинаның бастапқы құны 1 500 000 теңге,ұтымды пайдалану
мерзімі 8 жыл, ал 5 жылдан кейін автомашинаға құны 2 900 000 ... ... ... ... оң жақ ... ... алмастырылды. Қозғалтқышты алмастыру нәтижесінде қызмет
мерзімі 2 жылға ... ... 2 900 000 ... ... шығындар
бастапқы құнды өсірді, ал 45 000 сомадағы ... ... ... ... жөндеу НҚ жұмыс жағдайында ұстау үшін оның тозған тетіктерін
алмастырудан немесе түзетуден тұрады. Оны НҚ ... ... НҚ ... мақсатымен белгіленген мерзімдерден ертерек жүзеге
асырылатын жоспарлы-ескерту ... ... зор ... ... ... қою үшін ... ... мерзімге,
көрсеткіштерге сәйкес тоқтатып, күрделі жөндеуге қояды. Оған ... ... ... ... қарап шығып, активтің ауыстырылатын
тетіктерін, ... ... ... ... ... ... күрделі жөндеуге жұмсалатын бүкіл шығындары есептеліп,
«бюджеттеу» ... ... ... ... ... ... ... соң кіріске алынған негізгі құралдарға амортизация есептеу айдың
басынан басталады. Шығысқа ... ... ... ... ... басынан тоқтатылады.
1. Негізгі құралдарды жөндеудің әдістері
Жөндеудің есебі барлық жұмыстардың құжатпен ресімделуін, жұмыстардың
көлемі мен ... ... ... ... ... ... сай ... бақылау жасауды қамтамасыз етуге тиісті.
Жөндеуді үш әдіспен жүргізеді:
1. Мердігерлік;
2. Шаруашылық;
3. ... ... әдіс ... ... құралдарды арнайы субъектілер
(автожөндеу, жөндеу-шаруашылық субъектілері) жөндейді.
2. Шаруашылық әдісі ... ... ... өз күші ... ... асырылады.
3. Аралас әдіс кезінде жөндеу жұмыстарының бір бөлігін өз күштерімен,
екінші бөлігін арнайы ұйымдар жүзеге асырады.
Егер ... ... ұйым өз ... ... ... ... тәсілімен жүргізілген жөндеу болып табылады.
Ал кәсіпорындар ... ... ... ... ... яғни осындай мақсатқа арналған ұйымдарды қарастыратын ... ... ... ... ... ... Басқа ұйымдарға өзінің
негізгі құралдарын жөндету барысында ... ... ... ... Ол ... ... үшін ... материалдар мен қай
ұйымның қамтамасыз ететіндігі, жөндеу жүргізу ... ... ... есеп ... ... тағы да ... жағдайлар (талаптар) көрсетіледі.
Мердігерлік ұйымдармен шарт негізінде мердігерлік әдіспен орындалған
негізгі құралды күрделі және ағымдағы ... ... ... жөнделетін
объектілерді жөнделетін жерге және кері қарай жеткізу жөніндегі шығындарды
қоса алғанда, объектіні ... ... ... ... ... мен ... ... жөндегені үшін
мердігерлермен есеп айырысуды жалпы объект бойынша аяқталған жұмыстар үшін
толықтай жүргізеді.Жөндеу жүргізілген негізгі ... ... ... ... ... ... алады. Оңдай негізгі
құралдарды қабылдау барысында үлгілі түрі НҚ-2-ші "Жөнделген, ... және ... ... ... ... ... негізгі құралдардың төлқүжаттарына және олардың
түгендеу карточкаларына негізгі құралдарға жүргізілген жөндеуге байланысты
тиісті деректер ... мен ... ... ... ... ... ... да құжаттар ... ... Егер ... ... ... мердігерлік әдіспен жүргізілетін
болса, онда жоғарыда аталған негізгі қүралдарды жөндеуден кейін қабылдап
алу үшін ... ... түрі НҚ-2 ... қайта құрылған және
жаңартылған обьектілерді қабылдау-тапсыру ... екі дана ... да, бас ... қол қояды және оны субъект басшысы бекітеді,
екінші данасы негізгі құралдарға ... ... ... ... қорлардың жөнделген объектісінің техникалық паспортына күрделі
жөндеуді, қайта құруды және ... ... ... ... қажетті өзгерістерді енгізу керек.
Егер жөндеу жұмысын мердігерлер жүргізген жағдайда:
1. Егер субъект жөндеу қорын ... және акті ... ... НҚ ... жөніндегі жұмыстар
үшін мердігерлердің шотын төлеуге келісім беріледі, олар мыналарға ... ... ... Д-т 2930 К-т ... негізгі өндіріс Д-т 8100/нө К-т 3310-280,0
• көмекші өндіріс Д-т 8300/ көм.ө К-т ... ... және ... шығындарға жататындар Д-т 7210 к т 3310 -42,0
• тауарды сату орны Д-т 7110 К-т 3310 - ... ҚҚС ... ... 20%) Д-т 1420 К-т 3310 - ... ҚҚС ... ... төлемдерін кемітуге жатқызылды (ҚҚС есепке алу) Д-
т 3130 К-т 1420 - 96,0
3. Орындалған жұмыстары үшін мердігерлердін шоттар ... Д-т 3310 ... 1040, 1050, 1010, 1020 - ... Жыл ... ... шығыстар жиынтық табыстың кемуіне
жатқызылады Д-т 5410 К-т 7110, 7210 - ... ... ... ... ... әдіспен, яғни кәсіпорынның
өз күшімен жүргізілетін болса, онда ол үшін жұмсалған, шыққан шығындар:
"Негізгі құралдарды жөндеу" үстеме шығындары, деп ... ... ... мына ... қорлар" (1350)
"Шикізат және материалдар" (1310)
"Негізгі құралдардың амортизациясы" (2420)
"Еңбекақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек" (3350)
"Жеткізушілер мен ... ... ... ... ... ... (3150) деп аталатын шоттың тиістілерінің кредитіне
жазылады.
II. Егер жөндеу қоры ... және ... ... цехы ... асырса
1 Күрделі құрылыстың негізгі құралдары бойынша Д-т 2930 К-т 8030
2. Негізгі өндірістің негізгі құралдары ... Д-т ... К-т ... ... ... ... ... бойынша Д-т
8044/көм.ө К-т 8030
4. ... ... ... ... ... Д-т 7210 ... Сату процесіне қызмет көрсететін негізгі құралдар бойынша Д-т 7210
К-т 8030
III. Егер жөндеу қоры жасалмаса және ... ... ... ... ... ... асырса:
Қозғалмайтын объектілерде (үйлерде, ғимараттарда) Д-т 7210, 8044, К-т
1310, 1314, 1315, 1317, 3350, және ... ... ... үшін ... ... ... (жұмыстың, қызметтің) өзіндік құнына бірқалыпты кірістіруді, яғни
қосып отыруды қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... жөңдеу қорын (резервті) құру маусыммен жүмыс
істейтін ұйымдар үшін тиімді болып табылады. Бұл ... ... қоры ... ... ... ай сайын өндіріс шығыңдарына қосу ... Бұл ... ... ... ай ... шығыстар» деп аталатын шоттың дебетіне
«Өзге қысқа мерзімді міндеттемелер»
«Өзге ұзақ мерзімді міндеттемелер»
деп ... ... ... ... Ал ... ... ... уақытында бұл резервтегі қордың жұмсалуына төмендегідей
бухгалтерлік жазу жазылады.
Дт
Кт
8410. 3540 ... ... ... Негізгі құралдарды жалдау есебі және оның түрлері
Жалдау - бұл кәсіпрорындар мен өзге ... ... ... ... түрде жерді, өзге табиғи ресурстарды және жалгердің
шаруашылық немесе өзге ... өз ... ... ... қажетті
мүліктерді мерзімді, қайтарымды түрде пайдалануы. Жалдау нәтижесінде жалға
беруші мен ... ... ... ... ... ... ... беруші - жалдау шарты мүлікті жалға беретін меншік иесі. Мүлікті
жалға беруге меншік иесі өкілеттік ... ... мен ... ... ... және жеке тұлғалар жалға беруші бола алады.
Жалгер бұл жалдау шарты бойынша мүлікті жалға алатын ... және ... ... және жеке тұлғалар, біріккен кәсіпорындар, шетелдік заңды
тұлғалар, халықаралық ұйымдар мен ... ... ... ... ... - бұл ... алынған мүлік үшін жалгер жалдау мерзімі
ішінде төлейтін тұрақты төлемдер. Жалдау ақысының мөлшері мен оны ... ... ... ... ... және ... табиғи ресурстарды
жалдау жағдайларын қоспағанда, жалдау ақысы өзіне мүлік құнынан алынатын
амортизациялық ... жал ... ... ... ... сондай-ақ жалдау процентін қосады.
Жалдау проценті - бұл жалданған мүліктің құнынан үлес немесе %. Жалдау
шартында тіркелген ... ... ... ... ... ол банк несиесін пайдалану процесіне ұқсас. 14.01.1994 ж. №9
өзгерістері ескерілген ҚР ... ... Бас ... ...... ... жерді жалдау және сату, иелік ету құқы және пайдалану
немесе салынған объектіні ... ... ... үйді жалдау мен сату
ҚҚС-тан босатылады. Үй дегеніміз пайдалануға арналған,
12
өндірістік, ... емес және ... ... ... тұру ақысын қоспағанда, үйді, үй-жайды пайдалану ... ... ... Үйді жалдау ақысы дегеніміз:
амортизациялық аударымдардың сомасынан;
жалдау процентінен ... ... ... қызметтер, байланыс қызметі және үйді пайдалануға
байланысты жалға беруші ... ... ... ... қосымша
шығындарға жатады. Шығындардың аталған түрлеріне ... ... ... ... шарты бұл тараптардың еркінділігі мен толық тең құқықтылығы
негізінде жасалатын жалдау шартының ... сай ... ... ... ... мен ... ... арасындағы келісім. Мүлікті жалға беру
меншік құқығын беруге әкеп соқтырмайды. ... ... ... уақытша қажет болған негізгі құралдарды басқа ұйымдардан жалға
алуларына болады. ... олар ... ... тұрған, бірақ уақытша
пайдаланбай немесе қажет болмай тоқтатылып ... ... ... ... ... ... берулеріне де болады. Ол үшін екі ... ... ... ... алушы және жалға берушілердің арасында
келісімшарт жасалуы тиіс. Бұл ... ... ... ... ... негізгі құралдардың аталуы, техникалық жағдайы, бастапқы құны,
тозу құны, жалға берілетін ... ... ... ... жалдық төлем
ақысының мол-шері, егер осы жалға алынған немесе ... ... ... құралға жөндеу жүргізілуі қажет болған жағдайда кім ... ... ... және ... ... ... жүргізілетіндігі
тағы да басқа мәліметтср көрсетілуі қажет.
Жалға алынған немесе жалға берілген негізгі ... ... ... немесе берілу мерзімінің ұзақтығына қарай үш түрге бөлінеді:
* Қысқа мерзімді жалдагы негізгі құралдар;
* Орта ... ... ... ... Ұзақ ... ... негізгі құралдар;
Кәсіпорындарда негізгі құралдарды қысқа мерзімге жалға алу ... ... ... беру деп, бір жылға дейінгі уақытқа жалға алынған
немесе жалға берілген негізгі ... ... ... ... ... ... ... деп атайды. Негізгі құралдардың бір жыл ... жыл ... ... ... ... ... жалға берілуі орта мерзімді
жал түріне ... ... ... ... бүл ... ... атайды. Қазақстан Республикасының шаруашылық тәжірибесінде жай лизинг
кеңінен таралған.
Орташа мерзімді жал (хайринг) - ... ... ... ... ... 3 ... дейінгі мүлікті жалдауы;
Қысқа мерзімді жал (рейтинг, чартер) - мүлікті жалгердің кейінгі сатып алу
құқығынсыз жалдау, жалдау ... 1 ... ... ... бойынша, жалдау ақысы лизингке қарағанда төмендеу. Чартер әдетте
рейсті, кезекті ... ... ... бір ... ... жалдауға
жасалады (ұшақ, кеме). Чартерлер алдын-ала немесе ... ... және ... ... ... ... дайындықпен (спорпромт) жасалуы
мүмкін.
«Жалдау есебі» ҰЕС сай негізгі ... ... жалы ... ... ... ... ... қайтарылуын көздейді, яғни жалдау
кезеңінде жалгерге жалданған негізгі құралдарға иелік ету және олардың
пайдалануы мен ... ... ... ... ... ... ғана
өтеді. Талдамалы есебі журналда жүргізіледі. Онда есеп талаптарына сәйкес
қажет көрсеткіштер ... ... ... ... ... құралдар
жалгерде баланстан тыс 001 шотта ескеріледі. ... ... ... ... ... ... 2411 - 2417 шоттарда
ескеріледі. Оған «Меншікті НҚ» және «Жалға берілген НҚ» ... ... бұл ... ... негізгі құралдарды жалға алғанда немесе бергенде
жалға алушы ұйым сол ... ... ... ... ... ... табысты тану «Алынуға арналған қысқа мерзімді сыйақылар» (1270)
шотымен шотының ... ... ... ... (4420) ... ... Ал, ұйым бұл ... жал төлемін төлеген
жағдайда түсім «Ағымдағы банктегі ақша ... (1030) ... ... бойынша қысқа мерзімді дебиторлық берешек» (1260),
шотында кредиттеледі.
Кәсіпорындарда негізгі құралдарды үш ... ... ... жалға алу
немесе жалға беру үзақ мерзімді жал түріне ... ... бұл ... ... ... деп те ... ... құралдарды ұзақ
мерзімге жалға алудың немесе жалға берудің өзі жай және ... ... ... Егер ... алынған немесе жалға берілген негізгі
құралдар өзінің жал ... ... ... ... соң ... түрде иесіне қайтарылатын болса, онда бүл ұзақ
мерзімді жалдың жай ... ... Ал ұзақ ... жалға алу немесе
жалға берудің қаржыландырылған түрі бойынша ... ... ... соң ... құралдарды жалға алушының сатып алуына құқығы
бар болып табылады.
Жалгер мүлік құнын жалдық төлем ... ... ... ... ... ... ... - лизинг мұндай кезде жабдықты әзірлеуші ... ... ... Ол ... ... ... арқылы оны
тұтынушыға жалға береді.
Б) «Лиз-бек» лизингі - ... ... иесі оны ... ... және ... ... одан жалға алады (жалға берушінің қаржылық
жағдайын ақытша жақсарту әдісі).
В) «Жеткізушіге» лизингі - мұндай кезде ... ... ... ... ... ... жалгерге айналады, жалданған жабдықты ол ... ... ... ... ... ұзақ ... ... алғанда жалдың бұл түрлері
бойынша негізгі жалға алушы ұйым сол ... ... ... берудегі
жалгерлік пайыз бойынша табысты тану ... ... ұзақ ... (2170) шоттарының дебитінде, «Алдағы кезең кірістері» (4420)
шотының кредитінде көрсетіледі. Ал, ұйым бұл ... жал ... ... ... ... банктегі ақша қаражаттары» (1030) ... ... ... ... ... ... берешек» (1260),
шотында кредиттеледі.
Негізгі құралдарды ұзақ мерзімге ... ... ... ... ... ... шығындар" деп аталатын шот дебиттеліп, ... деп ... ... ... ... Ал бүл ... ... берілген негізгі құралдардан алынатын табыс ... ... деп ... шотының дебитіне, "Жылдық қызметтен алынатын
табыс" (нсгізгі қызметі лизинг болып саналатын үйымдарда) немесе "Негізгі
емес қызметтен алатын ... ... ... қызметі лизинг болып
саналмайтын ... деп ... ... ... ... ... берушіде:
1. Жалға берілген кезде негізгі құрал обьектісінің құнына Д-т ... НҚ) К-т ... ... ... ... ... үшін ... ақылы есептелген, амортизация мен ... ... ... Д-т 1420 К-т ... ҚҚС ... Д-т 1260 К-т 3130 шот ... негізінде.
4. Негізгі құралдар ағымдағы жалға берілген обьектілері бойынша амортизация
есептелінеді Д-т 7450 К-т 2421-2429.
5. Есепті кезең үшін (ай үшін) ... ... ... ... Д-т 1040, 1050,
1010, 1020 К-т 1260.
6. Есепті кезеңнің ... ... ... ... ... ... Д-т 6280 К-т 5410 соңында. Шығыстар Д-т 5410, К-т 7450. 5410
- шот бойынша кредиттік ... - ... Егер ... ... ... айға ... ... төленсе, онда:
• алдағы тоқсанға төленген жалдау ақысының сомасына Д-т 1040,1050,1010,
1020 К-т 1260.
• болашақ есептегі кезеңдер үшін жалдау ақысы есептелді ... ... К-т ... ... ... ... ҚҚС сомасына Д-т 12606 К-т 3130.
8. Басталған есепті кезең бойынша табыс сомасына
1- ... Д-т 3520 К-т ... ... Д-т 3520 К-т ... ... Д-т 3520 К-т 6280
9. Жыл соңында кірістер ... ... ... ... шығарылады. Д-т
6280 К-т 5410, шығыс жиынтық кірістің кемуіне есептен шығарылады Д-т 5410 ... ... ... ... ... ... қайтарылады Д-т 2411-2417/ меншікті Нқ К-
т 2411-2417 /жалданған НҚ.
ІІ. Жалгерде:
1. Ағымдағы жалға алынған НҚ ... Д-т ... ... ... ... ... ... есепті кезеңге
есептелген жалдау ақысы Д-т 7210, 7110, 8047 К-т 3540.
3. Жалдық % ... ... ... есептелген Д-т 7310 К-т 3380
4. Жалдау ақысынан ҚҚС ... ... ... Д-т 1420 К-т 3390
5. Алынған ҚҚС-ҚСС бюджетке төлеудің кемуіне Д-т 3130 К-т 1420
6. Жалдау ақысы ... ... ... Д-т 3390 К-т 1040, 1050, 1010, 1020
Б) жалдық % бөлігіне Д-т 3380 К-т 1040, 1050, 1010, ... Жыл ... ... ... % ... ... ... табыстың
кемуіне есептен шығарылады Д-т 5410 К-т 7310.
8. Жалдау мерзімі аяқталған бойда жалданған негізгі құралдар НҚ обьектілері
қайтарылады К-т ... Егер ... ... ... ... ала төленсе, Д-т 2929 К-т 1010, 1040.
10. ... айға ... ай ... ... ... бөлігінде Д-т 8047, 7110, 7210 К-т 2920.
Б) жалдық % бөлігінде Д-т 7310 К-т 2920.
Дербес (интеллектуалдық) ... ... ... ... радио және телебағдарламалардың қызметіне қатысты авторлық
құқықты, өнер табысы және ... ... ... ... құқығына,
фирмалық атауға және коммерциялық белгілеуге теріс ниетті ... және ... ... ... заңды ұғым. Дербес меншіктің
обьектілері бойынша былай ... ... ... Д-т 1420 К-т 3310.
1. Бірегейленетіндері, яғни дербес ... ... ... сатылуы,
берілуі мүмкін түрлері (патенттер, сауда белгісі, маркілер, өндірістік
үлгілер).
2. Бірегейленбейтіндері, яғни аталған ... ... және ... ... ... меншіктің түрлері. Оған иелік ететін
кәсіпорындар ғана оны сата ... ... ... ... ... ... жолымен жүргізіледі. Дербес меншікті
бағалау және балансқа қабылдау - бұл оның капиталдану процесі.
Капиталдану - бұл ... ... ... құру, яғни дербес меншіктің
кәсіпорынның ... емес ... ... ... Қаржылық жалдау жөніндегі операциялар есебі
«Жалдау есебі» бухгалтерлік есеп стандартына сәйкес қаржылық жал ... ... ... байланысты табыстылық пен тәуекелдің едәуір
бөлігін жалгерге табыс ету. Бұл ... ... ... мүліктерді өзінің
балансында көрсетеді. Меншік құқығының өзі жал мерзіміне берілуі де,
берілмеуі де ... ... НҚ ... белгіленген келісім бағасы
немесе жалдау мерзімі аяқталғанға дейін өтемі төленіп ... ... ... ... ... ... мен ... пайдалану құқығымен біршама дәрежеде байланысты
болса және ... ... ... ... сондай ақ егер:
1. Жалгер жалдан мүлікті тіркелген бағасы бойынша немесе жалдау мерзімінің
соңында белгіленген ... ... ... ... алуға құқылы болса.
2. Жалдау мерзімі жалданатын ... ... ... көрсету мерзімінің 80
% -інен астам болса.
3. Жал мерзімінің соңында жалданған активтің қалдық құны ... ... оның ... ... 20 % - нан кем болса.
4. Жалдау ақысының жалдық ... ... ... құны ... ағымдағы құнының 90 % - нан асатын болса.
5. Жал мерзімінің соңында жалданған ... ... құқы ... ... берілмейтін болса, жал қаржылық болып табылады.
І. Жалгердің бухгалтерлік есебінде жалданған мүлік актив ... ... ... ... ақысы міндеттеме ретінде ескеріледі. Жал мерзімінің
басында жалдау ақысы жөніндегі міндеттемелер өткізу бойынша ... ... ... ... жалдау ақысының дисконтталған құнымен жазылады. Жалдау
ақысы:
А) қаржыландырғаны үшін ... ... ... ... ... ... төлемнен (негізгі міндеттемені өтеуден) тұрады.
Жал мерзімінің соңында ... құқы ... ... онша
сенімділік жоқ болса, екі мерзімнің неғұрлым қысқасының ішінде мүлікке
амортизацияның барлық сомасы есептеледі: ... ... ... 2-шісі
ұтымды қаржыландыру мерзімінің кезеңі. Есепте жалгер мынадай жинақтамалы
шоттар қолданылады:
1. Бөлімнің шоттары (2411-2417) «Ұзақ мерзімді ... НҚ» ... ... - негізгі, активтік, күрделі және инвентарлық болып бөлінеді.
Бұл ... ... ... ұзақ ... ... НҚ ай ... ай ішіндегі түсімдері көрсетіледі. Кредиті бойынша - олардың
шығарылуы ... ... НҚ ... есебі негізгі құралдардың
есебінің инвентарлық карточкаларында жүргізіледі.
2. 4150 - ... ... шоты ... ... есеп айырысу шоты.
Кредиті бойынша кәсіпорынның ұзақ мерзімді жалға алынған НҚ үшін жалға
берушіге ... ай ... және ... ... ... ... сомасы ағымдағы ай үшін ... ... ... жалға берушіге төленуі көрсетіледі. Талдамалы есеп «Әр түрлі
дебиторлармен, кредитордармен есептесулерді ... лау ... (тек ... пайдаланғанда)
3. «Ұзақ мерзімге жалданған НҚ тозуы» субшоты. Мұнда ... ... ұзақ ... ... НҚ құны ... ... кейін
амортизацияның қолданыстағы нормалары бойынша ұзақ мерзімге жалданған НҚ
есептелген ... ... ... Жал мерзімінде есептелген тозу
негізгі құралдардың тозуына қосылады.
ІІ. Жалға ... ... ... ... ... берілетін мүлік
жалға таза күрделі салымға тең болатындай дебеттік берешек ... ... ... кіріс бөлігінде жалға беруші әрбір есепті
кезеңде жалға ... ... ... салымнан алынған табыс ретінде
таниды. Түсуге тиісті жалдау ... ... 2180 - ... берешек» шотында жүргізіледі. Оған «Түсуге ... ... ... Бұл шот - ... активтік және есеп айырысу шоты. Дебеті
бойынша - жалға алушы субьектілердің жалдау ақысы бойынша ... ... және ай ... ... ... ... ... сомасын
есепті ай үшін есептейді. Кредиті бойынша - ... ... ... ... көрініс табады. Талдамалы есеп жалға алушы әрбір субьект бойынша «Әр
түрлі ... және ... ... ... ... ... ... Бұрын пайдалануда болған НҚ жалға берген кезде Д-т 7410, К-т ... ... ... тозу құны ... Д-т 2421-2429 К-т 2411-2417
3. НҚ келісілген құнымен ... Д-т 2180 К-т ... ... ... ... сомасына Д-т 2180 К-т 4420
5. Есепті кезең басталған кезде жалдық % кіріс ретінде есептен ... ... 4420 К-т ... ... ... ақысы келіп түсті:
А) амортизация бөлігінде Д-т 1040, 1050, 1010, 1020 К-т ... ... % ... Д-т ... 1010,1020 К-т 2170
7. Жыл қорытындысы бойынша есептен шығарылатындар:
А) жиынтық кірісті кеміту шығындары Д-т 5410 К-т ... ... ... ... ... Д-т 6210, К-т ... Жалға алынған НҚ обьектілерінің келісім құнына Д-т 2411- 2417 жалдау НҚ
К-т 4150
2. Жалдау ақысы НҚ обьектілер бойынша ... ... д-т 7210, ... ... ... ... есептелген кезде жалдық % бөлігінде Д-т 7310 К-т 4160
Жалдау ақысы аударылған:
А) амортизация бөлігінде Д-т 4150 К-т 1040, 1050, 1010, ... ... % ... Д-т 4160, К-т 1040, 1050, 1010, ... ... ... ... шығыстар жиынтық кірістің кемуіне есептен
шығарылады Д-т 5410, К-т 7310, 7210,7110.
6. Жал мерзімі ... соң НҚ ... ... ... НҚ обьектісінің құнына Д-т 2411-2417/1 К-т 2411-2417/2
Б) тозудың сомасына Д-т 2421-2429/2 К-т 2421-2429/1
Жалға берушінің есебінде мынадай бухгалтерлік жазулар жазылады.
1. Егер ... осы ... үшін ... ... ... (НҚ ... ... қаржылық жалдау шартында келісілген құнға Д-т 2160 К-т 2411-2417
Ә) жалдың барлық серзіміне тиесілі сомасына Д-т 2170 К-т 4420
Егер жалдау ... ... ... ... ... НҚ ... ... бағасы көзделсе, онда:
А) Жалгерде ұсынылған шоттың сомасына (ҚҚС-сыз) Д-т 1210 К-т 4150
Ә) ҚҚС ... ... ... Д-т 1210 К-т ... ... өтемін төлеп алудың құны алынды Д-т 1040, 1050, 1010, 1020 ... Жыл ... ... ... ... ... ... Д-т 6210 К-т
5410. Жалгердің есебінде мынадай бухгалтерлік есеп жасалады:
1. Жалдау мерзімінің соңында НҚ өтемін ... алу ... ... ә)
жалға берушінің шоты бойынша өтемін төлеп алу құнына (ҚҚС-сыз) Д-т ... К-т ... Егер ... ... ... ... НҚ ... берушіге қайтарылмаса Д-т
2421-2429/2 К-т 2421-241725/2
Егер НҚ жалға беру ... ... ... ... ... ... тозу сомасына Д-т 2421-2429/2 К-т 2411- 2417/2
Күрделі жөндеуге жұмсалған шығындарды жабу үшін ... ... ... көзделген күрделі жөндеудің сметалық құнына орай тең
үлестермен резерв жасай алады.
Күрделі жөндеуге жұмсалған ... ... оның ... ... ... есебінен есептен шығарылады.
Егер шарт талабы бойынша, жалгер жөндеуді жалға берушінің ... онда ... ... ... есептелген жалдау ақысының
есебінен есептен шығарылады ... ... ... Д-т 4430 К-т 2920.
ҚОРЫТЫНДЫ
Негізгі құралдардың есебі ... ... ... ... (талдамалық) есебі әрбір түгендеме объектісі бойынша
бөлек жүргізіледі.
Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... ішінде орын ауыстыруын және шығуын, дұрыс құжаттық
рәсімделуін және ... ... ... көрсетілуін; олардың
материалдық ... ... ... және ... мен ұтымды
пайдаланылуын бақылайды; ... ... ... ... ... сомасының есепте дұрыс көрсетілуін, негізгі құралдардың қор қайтарымын
анықгауды, жаңа техниканың және оны ... жаңа ... ... құралдарды жөндеу бойынша шығындардың сенімді есебін;
негізгі құралдарды түгелдеуді және қайта бағалауды мезгілінде ... ... ... ... ... ... ... сату және олардың
жалға берілу, жөнделу, басқаша шығу нәтижелерін есепте ... ... етуі ... келе, кез келген кәсіпорын өндірісінде аса маңызды рөл
атқаратын негізгі құралдардың жөндеу және ... ... ... ... ... ... ... обьектіге кәсіпорынның жөндеу цехтарында
көп жолды карточкасы ... және ... ... ... ... ... ... бітіргеннен кейін обьектілерді акт бойынша
тапсырыс берушілерге табыстайды. Бұл ретте мүлікті ... алу ... ... ... да кәсіпорын үшін тиімді өндіріс құралы немесе тиімді
қаржы көзі ... ... ... алынған негізгі құралдар жалға алушының
талаптарына сай келе ... ... олар ... ... құралдарға
жөндей жұмыстарын жүргізеді, бірақ ол үшін алдымен ... ... ... ... ... ... есеп жоне ... есеп беру туралы" 2002
жылгы 24 маусымдагы Қазақстан Республикасының №309-1/ заңы.
2. В.К. ... Т.Ғ. ... ... ... ... 2003.
3. Т. Ә. Әбдіхалықов «Аудит және бухгалтерлік есеп» Алматы «Қазақ
Университеті» ... С.Б. ... ... ... ... ... К. Кеулімжаев «Типовой план счетов» Алматы 2007.
6. Қазақстан ... ... ... ... аудиторлық қызмет туралы" 1998 жылгы 20 қараш-
дагы №20 заң күші бар ... (2001 ... 15 ... жоне ... ... және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер
туралы" 2001 ... 12 ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің "Акционерлік ... " 1998 ... 10 ... №2811 заң күші бар ... ... есеп ... Қазақстан Республикасының
Ұлттық комиссиясы. — Алматы, 1996-2003 ж.
10. Халықаралық қаржылық есеп беру стандарттары. ... В.И.), - М., ... ... ... есеп жоне ... стандарттары.
(құрастырушы Рапопорт М.М.), — М., 1992.
12. ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы қаржы министрлігінің 2002 жылгы 18 ... ... ... ... В.Д. ... аудит. — М.: Экономика, 1994.
14. Андросов А.М. Бухгалтерскии учет. — М.: ... и ... ... ... Ә.Ә. ... есеп ... жоне принциптері.
- Алматы: АЙАН, 2001.
16. Безруких П.С. Бухгалтерский учет. — М., ... ... Д., Амат О. ... ... учет: Справочиик:
Пер. с англ. — М., 1997.
18. Ван Хорн Дж. К. Основы управления финансами. — М.: ... ... ... ... К.Ш., ... С.К., ... З.К. ... и анализ
финансовой отнетности. — Аллшты: Қаржы-қаражат, 1998.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Негізгі құралдардың есебі6 бет
Бухгалтерлік есеп пен аудиттің жалпы құрастырылу принципі19 бет
"Шоттар жүйесі және екіжақты жазу."8 бет
1С бухгалтерия бағдарламасы6 бет
1С бухгалтерия бағдарламасының қолданылуымен еңбек көрсеткіштерінің есебі62 бет
1С: бухгалтериядағы банк операциялар есебі28 бет
8 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты16 бет
«1С: Бухгалтерия» бағдарламасы9 бет
«Metrocom Service» ЖШС40 бет
«TASTOBE RESOURCES» ЖШС42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь