Сайлау жүйесі жайлы

КІРІСПЕ

1.Сайлау жүйесі туралы түсінік
1.1. Сайлау жүйесінің ұғымы
1.2. Азаматтардың сайлауға қатысу принциптері
1.3 . Сайлау органдары

2.Сайлау үрдісі және референдумның конституциялық негіздері
2.1 Сайлау алдындағы үгіт

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Дүние жүзі мемлекеттерінде сайлау жүйесінің - тепе-тең және мажорлық екі жүйесі бар. Тепе-тең сайлау жүйесі алған дауыстар мен жеңіп алынған мандаттар арасындағы тепе-теңдік принципіне құрылады. Тепе-тең жүйенің жұмыс істеуі үшін бірқатар ерекше шарттардың болуы қажет. Бірінші — үлкен аумақтық сайлау округтерін қүру қажет. Әлбетте, аумақтық сайлау округтерін тепе-тең жүйенің ерекшеліктеріне лайық өзгертуге болады. Екінші — тепе-тең жүйенің тиімді жүмыс істеуі үшін кемінде калыптаскдн екі партияның болуы қажет. Осыған орай, Қазақстанда әлі де саяси партиялар әлсіз және азаматтардың елеулі бөлігі саяси партиялардан тыс тұруына байланысты, тепе-тең сайлау жүйесі қабылданған жоқ.
Мажорлық сайлау жүйесінің: абсолюттік көпшілік және біршама көпшілік деген екі жүйесі бар. Бұл орайда мажорлық жүйеде, 1) егер оларға сайлаушылар тізіміне енгізілген бірінші тур сияқты, екінші турда да азаматтардың 50 проценттен астамы қатысса, сайлау өткен болып есептеледі; 2) егер кандидатқа берілген дауыстар саны дауыс беруге катысқан сайлаушылар санының 50 процентінен асса, ол сайланған болып есептеледі.
Мажорлық жүйе кезінде біршама көпшілік сайлау дауыс беруге қатысқан сайлаушылар санына карамастан өткен болып есептеледі, ал егер оған сайлаушылар тізіміне енгізілген азаматтар санының 25 проценттен астамы дауыс берген жағдайда басқа кандидаттарға қарағанда көп дауыс жинаған кандидат сайланған болып есептеледі.
1. Конституция РК от 30 августа 1995 года
2. Всеобщая декларация прав человека от 10 декабря 1948 года
3. Богданова Н.А. «Конституционное право общая часть» уч. Пособие
4. А.H. Сагиндыкова «Конституционное право РК» изд. Бiлим» 1999 г.
5. Г. Сапаргалиева «Конституционное право РК» учебник.
6. «КПРК» «Определение и схемы» уч. Пособие
7. Выступление Президента Республики Казахстан Назарбаева Н.А. на Совещании по вопросам внешней политики 15 февраля 1995 года // Внешняя политика Казахстана. - Алматы-Москва. - 1995. - С.5-17 (208 с.).
8. Дугин А.Г. Четвертая зона // Вторжение. - http://www.chat.ru/ barron_reeck/dugin/dugin054.htm.
9. Ибрагимбейли Х.М. Крушение планов гитлеровской Германии на Кавказе // Вопросы истории. - 1983. - №7. - С.52.
10. Ә. Нысанбаев. Қазақстан. Демократия. Рухани жаңару. — Казахстан. Демократия. Духовное обновление. Алматы, 1999.
11. Қазақстан Республикасынын Конституциясы. Алматы: Жеті жарғы, 2000.
12. Общая и прикладная политология./Под общей редакцией Жукова В И , Краснова Б И М , 1997
13. Основы политической науки: Учебное пособие/ Под ред проф В П Пугачева М , 1994
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1.Сайлау жүйесі туралы түсінік
1.1. Сайлау жүйесінің ұғымы
1.2. Азаматтардың сайлауға қатысу ... . ... ... үрдісі және референдумның конституциялық ... ... ... ... ... ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Дүние жүзі мемлекеттерінде сайлау жүйесінің - тепе-тең және мажорлық
екі жүйесі бар. ... ... ... ... ... мен ... ... арасындағы тепе-теңдік принципіне құрылады. Тепе-тең жүйенің
жұмыс істеуі үшін бірқатар ... ... ... ... ...... ... округтерін қүру қажет. Әлбетте, аумақтық сайлау округтерін
тепе-тең жүйенің ... ... ... ... ... — тепе-тең
жүйенің тиімді жүмыс істеуі үшін кемінде калыптаскдн екі партияның ... ... ... ... әлі де ... ... әлсіз және
азаматтардың елеулі бөлігі саяси партиялардан тыс тұруына байланысты, тепе-
тең сайлау жүйесі қабылданған жоқ.
Мажорлық ... ... ... ... және ... ... екі ... бар. Бұл орайда мажорлық жүйеде, 1) егер ... ... ... ... тур ... екінші турда да
азаматтардың 50 проценттен ... ... ... өткен болып есептеледі;
2) егер кандидатқа берілген дауыстар саны дауыс беруге катысқан сайлаушылар
санының 50 процентінен асса, ол ... ... ... жүйе ... ... ... сайлау дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар санына карамастан өткен болып есептеледі, ал егер ... ... ... ... ... 25 ... астамы
дауыс берген жағдайда басқа кандидаттарға ... көп ... ... ... болып есептеледі.
1. САЙЛАУ ЖҮЙЕСІ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК
1.1. Сайлау жүйесінің ұғымы
Қазақстан Республикасында абсолюттік көпшіліктің мажорлық ... ... ... ... сайлау жүйесі деп Қазақстан
Республикасы Конституциясынын және ... ... ... ... ... заң күші бар Жарлығында
көзделгендей Қазакстан Республикасының Президентін, ... ... ... мен ... ... ... депутаттарын
Қазақстан Республикасының азаматтары тікелей де, сондай-ақ жанама да
сайлайтын сайлау ... ... ... ... және ... ... ... аталған тәртібі конституциялык-құқықтық нормалармен белгіленеді,
олар өз ... ... ... ... жүйесін құрайды.
Сайлау жүйесін қүрайтын конституциялық-құқықтық нормалар ... ... ... бір ... болып табылады. Олар
Қазақстан Республикасының Президентін, Мәжіліс депутаттары мен ... бір ... ... ... ... ... ... қоғамдық катынастарды реттейді. Аталған қырдағы "сайлау
құқығы" ... ... аса ... ... ... ... ... "сайлау құқығы" ұғымы кәмелетке ... ... ... ... ... ... мағынасында
қолданылады.
Қазақстан Республикасының сайлау жүйесі мен сайлау құқығы ... бір ... ... ... ... ... ... отырып,
азаматтар мемлекеттің жоға-ры өкідці органдарын қалыптастырады [2].
Президент пен ... ... ... ... ... беруді
есептеудің мынадай жүйесі қолданылады:
1) егер дауыс беруге сайлаушылардың не ... ... ... ... ... елу ... ... қатысса,
сайлау өткен болып есептеледі;
2) дауыс берудің бірінші турында дауыс беруге қатысқан сай-лаушылардың
(тандаушылардың) елу проценттен астам ... ... ... ... ... түскен кезде сай-лаушылардың
(тандаушьшардың) елу проценттен астамы болуға тиіс ... ... ... ... көп ... ... ғана ... дауысқа түскенде қайтадан дауыс беру кезінде дауыс
беруге қатыскдн сайлаушылар (тандаушылар) санының елу ... ... ... ол ... ... болып есептеледі.
Мәслихат депутаттарын сайлаған кезде дауыстарды есептеудің мынадай
жүйесі колданылады:
1) егер ... ... ... елу ... астамы қатысса
сайлау өткен болып есептеледі;
2) егер оның кандидатурасына дауыс беруге қатысқан сайлаушьшардың елу
проценттен ... ... ал ... ... ... кезде - басқа
кандидатпен ... ... елу ... ... ... сайлаушылардың көп санын жинаған кандидат сайланған ... егер ... бір ... ... ... егер оның кан-
дидатурасына ... ... ... сайлаушылардың кемінде елу проценті
қатысса, ол сайланған болып ... ... ... ... ... нормативтік кұқықтық актілер болып табылады, оларда
Қазақстан Респуб-ликасының сайлау ... ... ... қатынастарды реттейтін конституциялық-құқықтық актілер болады. Бұл
көздерге:
— 1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясы;
— Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 ... 28 ... ... ... ... ... заң күші ... Қазақстан Республикасының 1993 жылғы 10 желтоқсандағы "Қазақстан
Республикасының жергілікті өкілді және атқарушы оргавдары туралы" ... ... ... ... ... комиссиясының нормативтік
құқықтық актілері жатады [3].
Қазақстан Республикасының сайлау құқығының бастауы болып табылатын
нормативтік құқықтық актілер ... ... ... пен ... ... және жергілікті сайлау органдары мүшелерін
сайлауға әзірлік және ... ... ... ... ... ... азаматтардың еркін ерікті түрде бідціруін қам-тамасыз ететін
кепілдіктерді белгілейді.
1.2. Азаматтардың ... ... ... ... ... ... мемле-кеттік және
жергілікті басқарудың органдарына сайлау және сайлану ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Конституциясымен,
сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 ... 28 ... ... ... ... ... заң күші ... бекітілген. Ол мынадай принциптер.
Жалпыға бірдей сайлау құқығы принципі ... ... ... ... ... шығу ... және тағы ... қарамастан
Қазакстан Республикасының белгілі бір жасқа ... ... ... ... ... ... ... және сайлануға қүқығын
білдіреді. Жалпыға ... ... ... ... ... ... және ... құқығына бөлінеді.
Белсенді сайлау құқығы — ол Республиканың 18 жасқа толған азаматының
сайлауда дауыс беруге ... ... ... құқығы — ол ... ... ... ... Президент, Парламент Мәжілісінің және мәслихаттың
депутаты больт сайлану құқығы. Әлбетте, ... ... ... ... ... ... ... сайлау құқығы кезінде ... ... ... ... табылады. Бәсендіктің мәні мынада, ол сайламайды
(дауыс беру ... ... да), оны ... ... ... сайланатын азаматтарға бірқатар
талаптар қояды. Бұл талап сайлау органдарының мем-лекеттік механизмдегі
сипатына, ... ... ... орай ... Мысалы,
Президент орнына сайлану үшін жасына, біліміне, мемлекетке қатысына және
басқаларына ... ... ... Осы ... ... Пре-зидент
орнының халық пен мемдекет аддындағы ... зор ... ... Парламенттің, мәслихаттардың депутаттығына ұсынылған
кандидатураларға да ... ... ... ... ... сайлаушылардың сайлау құқығын шектеушілік болып табылмайды [4].
Жалпыға бірдей сайлау ... ... ... шектелуін белгілеу
мүмкіндігін теріске шығармаңцы. Қазақстан ... ... ... деп ... азаматтардың сайлауға және сайлануға,
республикалық референдумға катысуға құқығы болмайтынын белгілеген.
Бүл жүйкесі (ақыл-есі) кемістігіне ... ... ... ... ... және азаматтық міндеттерін орындауға қабілетсіз
азаматтардың сайлау ... ... ... Бірақ мұндай
шектеу тек сот тәртібімен белгі-ленеді. Егер сот ... ... ... тек ... ғана ... сайлау күқығы шектеледі. Басқа ешбір
мемлекеттік органның қандай себептермен болсын азаматтың ... ... ... ... ... ... сот ... еркінен айырылу орындарындағы
адамдардың сайлауға және сайлануға құқығы жоқ. ... ... ... ол ... айыптау үкімі шықпаған болса, оның сайлау ... ... ... ... сайлау туралы"
Жарлығында тергеу изоляторлары мен уакытша ұстау ... ... ... және ... адамдардын сайлаушылар тізіміне
енгізілетіні белгіленген.
Қазақстан Республикасы азаматтарының ... ... ... ... ... ... Парламентінің Мәжілісі мен
мәслихаттары депутаттары сайлауына тепе-тендік негізде және әр ... ... ғана ... ... ... ... Әр сайлаушы тек бір
тізімге ғана енгізіледі және осы сайлауца (Президент, Парламент ... ... бере ... ... ... жеке ... қүжаттар бойынша беріледі. Кандидаттардың (Президенттікке,
депутаттыққа) да сайлауға қатысуға тең ... ... ... ... ... сондай-ақ бір де бір сайлаушының басқа сайлаушыға қарағанда
ешқандай жеңілдігі болмауын ... ... ... ... ... халықтың саны бойынша тепе-тең сайлау округтері ... ... ... ... ... ... ... Қылмыстық кодексі республика азаматтарының
сайлау құқығын жүзеге асыруына кедергі келтірушілікке қыл-мыстық ... ... ... депутаттарды төте және жанама
сайлау құқығы белгіленген. Төте ... ... ... Республика
Презвдентін, Парламент Мәжілісінің және мәслихаттарының депутаттарьш,
жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... ... көрінеді. Жанама сайлау қүқығы Парламент Сенатының депутаттарын
сайлауға тандаушылардың, яғни мәслихаттардың ... ... ... ... ... ... Тандаушьшар Сенат
депутаттары сайлауына тепе-тендік негізде катысады жөне Сенат ... ... әр ... бір ... ие ... Сенат депутатын сайлау
кезінде бәсең сайлау құқығы ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады [5].
Дауыс берудіңмұндай принципі болуының мәні ... ... ... ... мен ... ... мәслихат
депутаттарын, жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелерін сайлау ... ... ... беру ... ... ... ... жасау,
сондай-ақ сайлаушылардың еркіне кдсым жасау мүмкіндігін жоқка шығарады.
Дауыс берілетін орындарда сайлаушылардың өз ... ... ... ... ... ... ... дауыс беруде сайлау бюллетеньдері
нөмірленбейді және ешкандай ... ... ... ... ... жеке
бас-тарын анықтауға жол берілмейді. Дауыс ... ... ... ... заңи жауапкершілік белгілеген.
Қазақстан Республикасы азаматтарының сайлауға ерікті түрде қатысу
принципі ... ... ... қатыспауға күштеу мақсатында
сайлаушыларға ықпал етуге ешкімнің құқығы ... ... ... ерік ... ... ... күні үгіт жүргізуге жол
берілмейтіндігімен де қамтамасыз етіледі.
Шет ... ... ... шет ... ... ... ... сайлау құқығьша толық иелі болады. Бұл, атап айтқанда, ... шет ... ... ... ... ... және ... күні жүзуде жүрген кемелердегі сайлау
учаскелері ... ... ... аталған өкілдіктердің басшылары мен
кеме капитандары берген деректер негізінде құрылуы қамтамасыз етіледі.
1.3 . Сайлау органдары
Қазақстан ... ... ... пен оны өткізуді
мемлекеттік ... ... ... Бүл ... ... ... Мемлекеттік органдардың бірыңғай жүйесіне:
республиканың орталық сайлау комиссиясы;
аумақтық сайлау комиссиясы;
округтік сайлау комиссиясы;
учаскелік сайлау комиссиясы кіреді.
Сайлау комиссиясының өкілеттік мерзімі бес жыл.
Орталық ... ... (ОСК) ... ... ... ... басқарады және тұрақты жұмыс істейтін орган болып
табылады. ОСК ... ... ... Парламент Мәжілісі
қызметке сайлайтын және ... ... ... ... ... және комиссия мүшелерінен ... ... және ... жоғары заң білімі болуы тиіс. Тұрақты жүмыс
істейтін мемлекеттік орган ретінде ОСК-ның өз аппараты болады. ... ... ... [6].
ОСК-на мынадай өкілеттіктер берілген:
Республика аумағыцда сайлау туралы зандардың орындалуын бақылауды
жүзеге асырады; осы заңның бірыңғай қолданылуын ... ... және ... ... ... ... әзірлік пен
оның өткізілуін ұйымдастырады; Парламент Мәжілісі депутаттарын ... ... ... құрады; Президент сайлауы жөніндегі сайлау
комиссияларына басшылықты жүзеге асырады; олардың шешімдерін кері қайтарады
және тоқтата ... ... ... ... ... ... ... және округтік сайлау комиссияларынын шешімдеріне және әрекеттеріне
жасалған өтініш пен шағымды қарайды;
Президент және ... ... ... ... беру ... сондай-ақ Презвденттікке кандидатты ... ... ... ... ... депутаттығына кандидатты
қоддаушы таратқыштардың қолын жинау үшін қол қойылатын парактың нысандары
мен мәтінін, басқа да ... ... ... ... мен ... ... ... бойын-ша
мемлекеттік органдар мен ұйымдардың есебін тындауға, сондай-ақ қоғамдық
бірлестіктер органдарының ... ... ... ... ... ... тындауға кұкылы;
Президенттікке кандидаттарды, оның сенімді өкілдері мен ... ... ... ... ... ... ... хабарларды жариялайды;
Президент және Парламент депутаттары ... ... ... ... және ... ... ... осы
туралы хабарларды жариялайды;
мәслихаттардың кезекті және кезектен тыс сайлауларын шақырады;
қайтадан дауыс беруді және қайтадан ... ... ... ... ... мәселелер бойынша барлығына бірдей міндетті шешімдер
кабылдайды.
ОСК басқа да өкілеттіктерді жұзеге асырады.
Облыстық, қалалық, ... ... ... комиссиялары тиісті
әкімдердің шешімдерімен құрылады. Олар ... ... ... ... депутаттарының, жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... және ... қамтамасыз етеді [7].
Аумақтық сайлау комиссиялары 9-дан 15 мүшеге дейін кұрамда белгіленген
сайлау ... жеті ... ... ... ... комиссиясының өкілеггігін шартты түрде екі топқа
бөлуге болады:
ОСК-ның өкілеттігін қамтамасыз ... ... топ. ... ... ... ... ... сайлау туралы зандардың орындалуына
бақылауды жүзеге асыру, Президент, Парламент және мәслихат депутаттары,
жергілікті ... ... ... ... сайлауын әзірлеу мен
өткізуді қамта-масыз ету жатады.
Аумақтық сайлау комиссиялары қызметі ... ... ... ... ... сайлауын өткізуді ... ету, ... ... ... ... ... мен
бастамашьшықтоптарды тіркеу, гтункттерді ... ... ... ... ... берілген дауыстың нәтижесін шығару және оны ОСК-на
беру; ... ... ... ... ... ... құру, сайлау
комиссияларын хабарландыру, мәслихат депутаттары сайлауының қорытындысын
шығару, Сенат пен мәслихаттың ... ... ... ... қайтара
дауыс беру мен қайтара сайлау өткізуді ұйымдастыру жатады. ... ... ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқару
органдары мүшелерін сайлау да жатады. Олар тиісті ... ... ... аумағында орна-ласқан жергілікті өзін-өзі басқару
органдарының ... ... ... ... сайлау комиссиясының
қызметін орындайды.
Тиісті әкімдердің шешімдерімен құрамында 9-15 мүшесі бар ... ... ... Олар ... ... Парламент Мәжілісі
мен мәслихаттарының депутатта-ры сайлауын ұйымдастырып, өткізуді камтамасыз
етеді.
Қазақстан Республикасы Презвдентін сайлау кезінде ... ... ... Республикасының бүкіл аумағы Президент сайлауы
жөніндегі бір сайлау округі болып табылады.
Парламент ... мен ... ... сайлауьш өткізу
кезінде сайлаушылардың саны шамамен тепе-тең мөлшерде бір ... ... ... ... ... ... мүшелерін сайлау кезінде қалалык
және селолық жергілікті қоғамдастықтар аумақтарын ... ... ... ... ... Мәжілісі депутаттарын сайлау жөніндегі сайлау округтерін
Орталық ... ... ... ... ... сайлау жөніндегі
сайлау округтерін тиісті аумактық сайлау комиссиялары құрады ... ... ... және ... конституциялық непздері
2.1 Сайлау алдындағы үгіт
Сайлау алдындағы үгіт үшін жағдай жасау сайлауды ұйымдас-тыру мен
өткізудің ... ... ... табылады. Сайлау алдындағы үгіт
кандидаттарды ... ... және ... ... күні ... ... 00 ... аяқталады. Қазақстан Республикасының белсенді
сайлау құқығы бар азаматтары, қоғамдық бірлестіктері ... ... ... ... ... қай кандадаттың болсын кедергісіз үгіт
жүргізуіне кепілдік береді.Сайлау аддындағы үгіт ... ... ... ... ... ... сайлау аддындағы
жария шаралар (жиналыстар, сайлаушылармен (таңдаушылармен) кездесулер,
сайлау ... ... мен ... ... ... ... ... дыбысжазу және басқа үгітшілік
материадцар шығарылады және ... ... ... ... басқару органдарының, лауазымды адамдар-дың өздерінің қызметтік
міндеттерін орындау кезінде сайлау ... үгіт ... ... ... ... бағдарламасын қолдайтын кандидатураның сайлануы үшін
сайлаушылардың өз ... ... ... ету мүмкіндігін болдырмау
қажеттігінен туындап отыр. Сондай-ақ әскери бөлімдерге, әскери мекемелерге
және ... ... ... ... де ... ... ... тыйым салынады.
Сайлау алдындағы үгіттің объективті болуы үшін бұқаралық ақпарат
құраддары қызметкерлерініңтіркелген кандидаттармен не ... ... ... ... ... ақпарат кұралдары арқылы жариялануына
қатысуына болмайды.
Жоғарғы Кеңеске 1994 жылғы сайлау кезінде кандидаттардың сайлаушыларға
арзан тауарлармен "сый-сияпат" көрсеткен ... аз ... ... барысы мен түпкі нәтижесіне әсер етпей қоймады. Осындай теріс
тәжірибені ... ... заң ... ... ... ... беруге не сатуға, қызмет көрсетуге, ақшалай ... ... ... деп уәде ... ... ... ... баспа материалдарын,
значоктарды, жалаушаларды және тағы басқаларын ... ... ... ... ... тіркелген сәтінен бастап кандидаттарға
бүқаралық акларат құралдарында ... ... ... ... және ... ... берілген. Кандидаттардың өздерінің
бағдарламаларымен тиісті ... ... және ... ... ... құралдарында жариялануына мемлекет кепіддік ... ... әр ... ... ... ... бір рет он бес
минут сөйлеуіне, мемлекеттік баспасөз органдарында екі рет ... ... ... көрінеді. Заң кандвдаттардың сөзін үзуге,
оған түсініктеме беруге тыйым салады.
Сайлау алдындағы ... ... ... үшін ... ко-миссиялары
кандидаттарға тең мөлшерде акшалай қаражат бөледі1. Мемлекеттік органдар
және жергілікті өзін-өзі басқару органдары кандидаттардың ... ... ... және ... ... ... ... Плакаттар,
листовкалар және басқа үгіттік материалдар шығару үшін сайлау комиссиялары
кандидаттарға тең мөлшерде ақшалай қаражат бөледі.
Президенттікке, ... ... ... ... ... ... ... мүшелеріне кандидаттардын сайлау алдындағы
бағдарламаларына белгілі бір ... ... ... ... ... күштеп өзгерту, республиканың тұтастығын бұзу,
мемле-кеттің қауіпсіздігіне нұқсан келтіру, соғыс, ... ... ... ... және ... басымдыкгар, жеке бас-ка табыну және
күштеу идеяларын жоғары қоймауы тиіс. Атал-ған талаптарды бүзу ... ... ... ... соқ-тырады [11].
Кандидаттардың тілектері бойынша азаматтардың бастама-шылық тобы
қүрылуы мүмкін. ... ... ... мен ... сырттан ешкімнің
араласуынсыз кандидаттың өзі белгілейді. ... топ ... ... Ол ... ... ... ... кандидатураларды қолдайтындардан қол жинау, сол
немесе басқа кандидатураларды қолдау науқанын ... үшін ... ... ... ... құқылы. Олар сайлау нау-қанын
өткізуге, сайлау ... үгіт ... ... кандидаттың
мемлекеттік органдарға, ұйымдарға, қоғамдық ... ... ... ... ... ... өкілдер сайлау
комиссияларында тіркеледі. Олар кандидат ... ... ... ... ... келе ... ... сайлау жүйесі мен
сайлау құқығы халықтық ... бір ... ... ... ... ... пайдалана отырып, азаматтар мемлекеттің жоғары
өкілді органдарын қалыптастырады.
Қазакстан Республикасындағы сайлау азаматтардың ... ... ... ... сайлау және сайлану кұқығын еркін жүзеге
асыруға негізделеді.
Сайлау кұқығы принциптері Қазақстан Республикасының Конституциясымен,
сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 ... 28 ... ... ... ... конституциялық заң күші бар
Жарлығымен бекітілген.
Мемлекет ... ... ... азаматтарға бірқатар
талаптар қояды. Бұл талап сайлау органдарының ... ... ... ... ... орай ... Мысалы,
Президент орнына сайлану үшін жасына, біліміне, мемлекетке ... ... ... ... ... Осы ... талаптар Пре-зидент
орнының халық пен мемдекет аддындағы айрықша зор ... ... ... мәслихаттардың депутаттығына ... да ... ... ... ... ... ... сайлау құқығын шектеушілік болып табьшмайды.
Жалпыға бірдей сайлау құқығы сайлау құқығының шектелуін ... ... ... ... ... Конституциясы
сотпен қабілетсіз деп танылған азаматтардың ... және ... ... ... құқығы болмайтынын белгілеген.
Бүл жүйкесі (ақыл-есі) кемістігіне байланысты өзінің азаматтық құқығын
толық пайдалануға және ... ... ... ... ... ... ... біддіреді. Бірақ мұндай
шектеу тек сот тәртібімен ... Егер сот ... ... ... тек ... ғана ... сайлау күқығы шектеледі. Басқа ешбір
мемлекеттік ... ... ... болсын азаматтың сайлау күқығын
шектеуіне құкығы ... ... ... сот ... ... ... орындарындағы
адамдардың сайлауға және сайлануға құқығы жоқ. ... ... ... ол туралы айыптау үкімі шықпаған болса, оның сайлау ... ... ... ... ... туралы"
Жарлығында тергеу изоляторлары мен уакытша ... ... ... ... және ... ... ... тізіміне
енгізілетіні белгіленген.
Қазақстан Республикасы азаматтарының сайлау ... ... ... ... ... ... Мәжілісі мен
мәслихаттары депутаттары сайлауына тепе-тендік негізде және әр сайлаушының
бір дауысты ғана иеленіп ... ... ... Әр ... тек бір
тізімге ғана енгізіледі және осы ... ... ... депутаттары
жәнет.б.) бір-ақретдауыс бере алады. Сайлау бюллетені жеке ... ... ... беріледі. Кандидаттардың (Президенттікке,
депутаттыққа) да сайлауға қатысуға тең құқығы болады. Сайлауға ... ... ... бір де бір сайлаушының басқа сайлаушыға қарағанда
ешқандай жеңілдігі болмауын қамтамасыз етеді. Мысалы, өкідцік нормаларына
сәйкес ... саны ... ... ... ... ... құқығы заңмен ... ... ... ... ... ... республика азаматтарының
сайлау құқығын жүзеге асыруына кедергі келтірушілікке қылмыстық ... ... ... ... РК от 30 ... 1995 года
2. Всеобщая декларация прав человека от 10 декабря 1948 ... ... Н.А. ... ... ... ... уч. ... А.H. Сагиндыкова «Конституционное право РК» изд. Бiлим» 1999 г.
5. Г. Сапаргалиева ... ... РК» ... ... ... и ... уч. ... Выступление Президента Республики Казахстан Назарбаева Н.А. на
Совещании по вопросам ... ... 15 ... 1995 года //
Внешняя политика Казахстана. - Алматы-Москва. - 1995. - С.5-17 ... ... А.Г. ... зона // ... - ... ... Х.М. Крушение планов гитлеровской Германии на Кавказе //
Вопросы истории. - 1983. - №7. - ... Ә. ... ... ... ... ... — Казахстан.
Демократия. Духовное обновление. Алматы, 1999.
11. Қазақстан Республикасынын Конституциясы. Алматы: Жеті жарғы, ... ... и ... ... ... ... ... В И ,
Краснова Б И М , 1997
13. ... ... ... ... ... Под ред проф В П ... , 1994

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақш президент сайлау жүйесі, ерекшеліктері10 бет
Жергілікті өкілді органдар, олардың жүйесі міндеттері, сайлау тәртібі31 бет
Орта Азия мен Саха (Якутия) тұрғындарын сайлаушылар есебінен атымен шығарып тастауы8 бет
Президенттік сайлау жүйесі7 бет
Сайлау жүйесі6 бет
Сайлау жүйесі туралы13 бет
Сайлау жүйесінің ұғымы5 бет
Сайлау жүйесінің ұғымы туралы12 бет
Сайлау науқанында саяси маркетинг пен PR-тің қолдану тәжірибесі55 бет
Сайлау технологиялары4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь