Тurbo Pascal тілінде ”Санды тап” ойынына программа құру


1. Курстық жұмыстың мақсаты
2. Курстық жұмысқа сипаттама
2.1.Жалпы шолу
2.2.Функционалдық қолдану
2.3.Қолданылған әдістер
2.4.Логикалық құрылымы
2.4.1.Алгоитмі
2.4.2.Есептің баяндалуы
2.4.3.Листингі
2.4.4.Блок.схемасы
2.5.Қолданылған техникалық құралдар
2.6.Программаның жіктелуі және шақырылуы
2.7.Нәтижелер мен бастапқылар
2.7.1.Енгізілген мәліметтер
2.7.1.Шығарылған мәліметтер
2.7.2. Енгізілген мәліметтер
2.7.2.Шығарылған мәліметтер
3.Ерекшілігі
4.Қосымша
5.Қорытынды
6.Пайдаланылған әдебиеттер
Қазіргі кезде кеңінен қолданылатын программалау жүйесінің бірі –Turbo Pascal. Американың Borland корпорациясының бұл өнімі сол корпорацияның қызметкері Андерсон Хейлсбергтің жетекшілігімен құрастырылған. Turbo Pascal – дың түп нұсқасы швейцария ғалымы Никлаус Вирт жасаған Паскаль программалау тілінен тарайды. Бастапқыда Паскаль тілі программалауды алғаш үйренушілер үшін өте тиімді құрал болып табылған. Қарапайым Паскальды өңдеудегі А.Хейлсбергтің үлкен еңбегінің нәтижесінде Turbo Pascal қазіргі заман талабына сай, қуатты программалау жүйесіне айналды. Turbo Pascal – жоғарғы деңгейлі программалау жүйесі. Оның логикалық құрылымы әр түрлі есептерді дәл шешуге көмегін тигізеді.
Ал, бүгінгі қарастырылатын курстық жұмыс Turbo Pascal тілінің кейбір мүмкіндіктерін қолдануға арналған. Адам мен компьютерді байланыстыру үшін де, осы тіл мүмкіндігі қолданылады. Курстық жұмыс арқылы, сіз, логикалық есептерді Turbo Pascal тілінде қалай программалауға болатынын көре аласыз.
1. Немнюгин С.А.Turbo Pascal.Программирование на языке высокого уровня.2-е издание.Питер-Пинкт.Санкт-Петербург,2004.
2. Культин Н. Самоучитель.Программирование в Turbo Pascal 7.0. БХВ- Санкт-Петербург,1999
3. Фаронов В.В. Turbo Pascal 7.0. Начальный курс:Учебное пособие.-Москва,Нолидж,1998
4. Ә.Ө.Мұртазина, М.А. Сыдыбаева. Алгоритмдерден программаны құру және талдау.- Алматы:ҚазҰТУ,2003
5. Ж.Қ. Масанов, Б.А. Бельгибаев, А.С. Бижанова, Қ.Қ. Мақұлов. Turbo Pascal. Алматы,2004

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ Ұлттық Техникалық университеті

ТҮ және ӨА кафедрасы

РЕФЕРАТ

Тақырыбы:Тurbo Pascal тілінде ”Санды тап” ойынына программа құру

Оқытушы: Қуандықова Г.А.
Cтудент: Сабырғалиев Б.
Мамандығы: 050702
Тобы: АУб-04-4

Алматы 2005

Жоспар:

1. Курстық жұмыстың мақсаты
2. Курстық жұмысқа сипаттама
2.1.Жалпы шолу
2.2.Функционалдық қолдану
2.3.Қолданылған әдістер
2.4.Логикалық құрылымы
2.4.1.Алгоитмі
2.4.2.Есептің баяндалуы
2.4.3.Листингі
2.4.4.Блок-схемасы
2.5.Қолданылған техникалық құралдар
2.6.Программаның жіктелуі және шақырылуы
2.7.Нәтижелер мен бастапқылар
2.7.1.Енгізілген мәліметтер
2.7.1.Шығарылған мәліметтер
2.7.2. Енгізілген мәліметтер
2.7.2.Шығарылған мәліметтер
3.Ерекшілігі
4.Қосымша
5.Қорытынды
6.Пайдаланылған әдебиеттер

Кіріспе:

Қазіргі кезде кеңінен қолданылатын программалау жүйесінің бірі –Turbo
Pascal. Американың Borland корпорациясының бұл өнімі сол корпорацияның
қызметкері Андерсон Хейлсбергтің жетекшілігімен құрастырылған. Turbo Pascal
– дың түп нұсқасы швейцария ғалымы Никлаус Вирт жасаған Паскаль
программалау тілінен тарайды. Бастапқыда Паскаль тілі программалауды алғаш
үйренушілер үшін өте тиімді құрал болып табылған. Қарапайым Паскальды
өңдеудегі А.Хейлсбергтің үлкен еңбегінің нәтижесінде Turbo Pascal қазіргі
заман талабына сай, қуатты программалау жүйесіне айналды. Turbo Pascal –
жоғарғы деңгейлі программалау жүйесі. Оның логикалық құрылымы әр түрлі
есептерді дәл шешуге көмегін тигізеді.
Ал, бүгінгі қарастырылатын курстық жұмыс Turbo Pascal тілінің кейбір
мүмкіндіктерін қолдануға арналған. Адам мен компьютерді байланыстыру үшін
де, осы тіл мүмкіндігі қолданылады. Курстық жұмыс арқылы, сіз, логикалық
есептерді Turbo Pascal тілінде қалай программалауға болатынын көре аласыз.

1.Курстық жұмыстың мақсаты:

Негізгі сандық әдістерінің, комбинаторлық ойындарының алгоритмдері мен
программасын құруды үйрену. Қайталану нұсқауын күрделі есептерге қолдану
және есептің математикалық моделін құру. Осы жұмыстарды орындай отырып,
“Алгоритмизация және программалау тілдері” курсынан алған білімді,
пайдалану деңгейін компьютермен іс-тәжірибелік жұмыс барысында нығайту.

2.Курстық жұмысқа сипаттама:

2.1.Жалпы шолу:
Программа PASCAL тілінде Borland корпорациясының 7.0 нұсқалы 16 байттық
TURBO PASCAL капиляторын және MS DOC операциялық жүйесін қолдану арқылы
TURBO PASCAL тіліндегі программаны жүзеге асыру үшін жазылған.
2.2. Функциональдық қолдану:
Есептің алгоритмін құру барысында Repeat қайталану нұсқауы,
шартты нұсқау, меншіктеу нұсқауы, Randomize процедурасы, Random
математикалық функциясы қолданылады. Ал, енді осылардың қызметіне тоқталып
өтсем.

Repeat қайталану нұсқауы

Repeat қайталану нұсқауы – келесі шарт бойынша циклді ұйымдастыру
операторы болып табылады. Циклдік процесстерді ұйымдастыруға Repeat
операторы циклдің қайталану саны белгісіз болған жағдайда қолданылады.

Repeat операторының жалпы жазылуы:

Repeat statement until expession;

Мұндағы Repeat – қайталау

Statement - нұсқау
Until – дейін
Expession – шарт,логикалық өрнек.
Бұл нұсқауда бірінші statement операторы орындалады, содан кейін барып
логикалық өрнек тексеріледі. Сол үшін бұл нұсқауды келесі шарт бойынша
орындалуын қайталау деп атайды. Бұл процесс expession жалған болғанға дейін
орындалады. Ал, қалай оның мағынасы ақиқат болғанда, цикл тоқтайды.
Statement операторы құрамды нұсқау болуы да мүмкін.

Begin
Statement_1;
Statement_2;
. . . . . . . . . ..;
Statement_n;
End;

Repeat . . . Until циклінде Begin . . . End операторлары болмауы да мүмкін.
Онда, Repeat . . . Until операторы жалпы жағдайда мына түрде жазылады:

Repeat
Statement_1;
Statement_2;
. . . . . . . . . ..;
Statement_n;
Until expession;

Кейбір жағдайларда цикл шексіз орындалады:

Repeat
Statement_1;
Statement_2;
. . . . . . . . . ..;
Statement_n;
Until False;

Repeat операторының қызметін 1.1-суреттегі блок схема арқылы сипаттауға
болады:

ИӘ

ЖОҚ

1.1-сурет

Шартты көшу операторы

Алгоритмдік тілде қойылған шартқа байланысты екі немесе екіден көп
тармақтары бар алгоритм – тармақталған алгоритм деп аталады. Осындай
тармақталған алгоритмді программалауға шартты көшу операторы қолданылады.
Жалпы жазылуы:

If expression then statement1 else statement2;

Мұндағы If – “егер” қызметші сөзі
Then – “онда” қызметші сөзі
Else – “әйтпесе” қызметші сөзі

Бұл оператор мына жағдайда орындалады: Егер expression ақиқат болса,
онда басқару statement 1-ге беріледі, ал жалған болса else сөзінен кейінгі
statement 2 орындалады. Ал, берілген нұсқаудың қате варианты:

If expression then statement1 else; statement2;

Мұнда бірінші нүктелі үтір If . . . then . . . else операторын else
оператоындағы жағдайды қарастырмай орындайды, сосын (кез-келген жағдайда)
statement 2 операторын орындайды. Бұл мысалдың синтаксисі формальді түрде
дұрыс саналғанымен, алгоритмдік орындалудың логикасы бұзылады да, логикалық
қате пайда болады. Ал, логикалық қатені программадан табу синтаксистік
қатені табудан күрделірек. Күрделі болу себебі, синтаксис автоматты
транслятормен тексіріледі де, ал программаның логикалық жұмысымен өзіміз
айналысамыз. Шарты көшу операторының қызметін 1.2-суреттегі блок-схема
арқылы сипатауға болады:

ИӘ
ЖОҚ

1.2-сурет

Меншіктеу операторы

Негізгі операторлардың бірі. Ол қарапайым операторлар тобына
жатады. Меншіктеу операторының жалпы жазылуы:

Variable:=expression

Мұндағы Variable – айнымалы атауы

Expression - өрнек

: - меншіктеу амалының таңбасы

Randomize процедурасы:
Қарастырылатын есепте берілетін сандарды міндетті түрде кездойсоқ сандар
жиыны деп алу керек. Ол үшін бізге кездойсоқ сандар инилизациясының
генераторы Randomize процедурасын шақыру керек.

Бұл процедураның жалпы жазылуы:

Procedure Randomize;

Random функциясы

Random – математикалық функцияға жатады. Паскаль тілінде математикалық
функциялардың мәні тек нақты және бүтін типті болады. Бұл функция
Randomize процедурасынан кейін шақырылады.

Кесте 1.1.

Математикада жазылуы Паскальда жазылуы Нәтиже типі
0 мен 1-дің арасындағы
кез-келген нақты сан Random Нақты (Real)
0-ден х-ке дейінгі
кез-келген бүтін сан
Random (х) Бүтін(Integer)


Random математикалық функциясының жалпы жазылуы:

Ғunction random [(диапазон :word)];

1.1- кестедегі Random (х) функциясы 0 мен Х арасындағы кез-келген бүтін
оң санды береді, яғни 0=YX. Мысалы, Random (3) болғанда 0 мен 3 саны
аралығындағы бүтін сандар, яғни Y=0,1,2. Егер, a=xb аралықтағы кез
келген санды алу қажет болса, өрнекті Random (b-a)+a түрінде жазамыз.
Random функциясы х параметрінсіз жазылса, нәтиже 0 мен 1-дің арасындағы
кез-келген нақты санды береді, яғни 0=X1. (Word типті).

2.3.Қолданылған әдістер:

❖ Қадамды іздеу (последовательный поиск)

“Басынан бастап, алдыға қарай жылжи бер, керекті кілтті тапқанша, егер
тапсаң тоқта”. Бұндай қағидаға сүйеніп, көптеген алгоритмтерде құралған
қадамды процедурасы іздеу әдісінің ең қолайлы түрі болып саналады. Қадамды
іздеу: R1,R2...Rn жазбалар кестесі және сәйкес К1,K2...Kn кілттері бар
болса, онда алгоритм болып берілген жазбаның К кілтін іздеуге арналған
N=1 деп қарастырамыз.

S1 [Алғашқы орнатқыш] i(1 орнатамыз
S2 [Салыстыру] Егер к=кі болса, алгоритм сәтті өтeді
S3 [Ары қарай жүргізу] і-ді 1-ге арттырамыз
S4 [Файлдың соңы ма?] Егер i=N болса, онда S2 қадамына орнатамыз.

Жоқ

ИӘ
Сәттілік
Сәтсіздік

Ізделінген аргументіңіз кестеде болмаса, сәтсіздікке ұшырайсыз!

❖ Ауыстыру жіктеуі (обменная сортировка)

“Пузырек” әдісі: Ол жіктеудің ең қарапайым түрі болып саналады. Ол әдіс
К1 мен салыстырып, егер R1 мен R2 жазба кілттері тізбектелмеген болса,
онда оларды өзара орындарын ауыстырамыз. Содан кейін ол операцияны R2 мен
R3, R3 пен R4-ke қолданылады. Ең соңында ол операциялар орындалып
болғаннан соң үлкен кілтті жазбалар оң жақ бағытта жылжи береді де, ең
үлкен кілтті ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
«Санды тап» ойыны
Turbo Pascal тілінде циклдармен жұмыс
Си тілінде программа құру
Turbo Pascal тілінде екі өлшемді массивті орындау
Turbo Pascal программалау жүйесі
Turbo pascal тілі
Turbo pascal
Turbo Pascal-да программалау
Turbo Pascal бағдарламалау тілі
Турбо Паскаль тілінде программалау
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь