Табиғи және мұнайға серік газдар

Көмірсутектердің ең маңызды көздері— табши газдар мен мұнайға серік газдар, мұнай, тас көмір.
Табиғи газ. Табиғй газдар жөнінде көптеті мәліметтерді
білеміз, өйткені метанмен толық таныстык. ал мпан — бұл газ-
дардын, негізгі кұрам бөлігі. Табиғи газда метаннан өзге оның
ең жақын гомологтары — этан, пропан, бутан болады. Қөмірсу-
тектердің молекулалық массасы үлкен болпш сайын, табиғи
газда оның мөлшері кеми береді.
Әр түрлі кен орындарындағы табиғи газдардың құрамы бірдей
емес. Орта есеппен олардың құралы мынадай (киімі бойынша
процент есебінен): Қатты және сұйык отындар « газ тәрізді отын ретіндегі табиғи газдың үлісіне артыкшылығы бар. Оның жану кезіндегі кызуы анағұрлым шығары , жану кезінде одан күл қалмайды, жану нәтижесі бөлісін өнімдер экологиялык тұрғыдан айтарлықтай таза болады.
Табиғи газ жылу электр станцияларында, заводтағы казан қондырғыларында, өнеркасіптік әр түрлі пештерде домна, мартен, шыны балқытатын т. с. с. көп колданылады. Табиғи газдарды домна пештерінде жағу кокс шығының азайтуға, шойындағы күкірт мөлшерін кемітуге және
пештерден онімділігін арттыруға мүмкінкіндік береді. Табиғи газды ұй шаруашылығында пайдаланудын маңызы каншалыкты зор екені белгілі. Қазіргі кезде ол автотранспортта колданыла бастады (үлкен қысыммен баллондарға кұйылған күйінде), ол жағдай бензинді үнемдеуге, двига-тельді ұзак пайдалануға мүмкіндік береді және оның түгелдей толық жапым котуіне байланысты ауа бассейні де таза болады.
        
        ТАБИҒИ ЖӘНЕ МУНАЙҒА СЕРІК ГАЗДАР
Көмірсутектердің ең маңызды көздері— ... ... мен ... газдар, мұнай, тас көмір.
Табиғи газ. Табиғй газдар жөнінде ... ... ... ... ... ... ал мпан — бұл ... негізгі кұрам бөлігі. Табиғи газда метаннан өзге оның
ең жақын ...... ... ... ... ... молекулалық массасы үлкен болпш сайын, табиғи
газда оның ... кеми ... ... кен ... ... ... құрамы бірдей
емес. Орта есеппен олардың құралы мынадай (киімі бойынша
процент есебінен): ... және ... ... « газ тәрізді отын
ретіндегі ... ... ... ... бар. Оның жану ... ... шығары , жану кезінде одан күл қалмайды, жану нәтижесі бөлісін
өнімдер экологиялык тұрғыдан айтарлықтай таза ... газ жылу ... ... ... ... ... әр түрлі пештерде домна, ... ... т. с. с. көп ... ... ... домна пештерінде жағу
кокс шығының азайтуға, шойындағы күкірт ... ... ... ... ... ... береді. Табиғи газды ұй
шаруашылығында пайдаланудын маңызы каншалыкты зор екені белгілі. ... ол ... ... бастады (үлкен қысыммен баллондарға
кұйылған күйінде), ол ... ... ... ... ... мүмкіндік береді және оның түгелдей толық жапым котуіне
байланысты ауа бассейні де таза ... газ — ... ... үшін аса маңызды шикізат, және осыған
катысты оның маңызы барған сайын1 арта береді. Метаннан сутегі, ... ... ... ... ... ... этилен алады, сол
этилен негізінде көптеген әр түрлі синтездер іске ... ... ... ... басқа көмірсутектер де колданылады.
Мұнайға серік газдар. Мұнайға ... ... ... ... ... ... Олардың бұлай ерекше аталуы мұнай кенімен бірге
кездесуіне байланысты —, олар мұнайда ... ... ... ... мұнай
кенінің үстін «бүркеп» жатады. Мұнйй жоғары көтерілгенде, ... ... ... сұйық мұнайдан оңай бөлініп шығады.
Ертерек кезде мұнайға серік газдар пайдаланылмайтын, мұнай өндіретін
жерде оны жағып ... ... ... ... ... ... ... олар,
табиғи газ сиякты жақсы отын және бағалы химиялык шикізат болып ... ... ... ... да көмірсутектер: этан, пропан, б.утан,
пентаңның едәуір мөлшері болатындыктан, ... ... ... ... ... Карағанда тіпті едәуір кең. Сондыктан табиғи газға ... ... ... ... газдан заттарды көп мөлшерде алуға болады.
Серік газдарды тиімді пайдалану үшін ... ... ... ... ... және ... ... калыпты жағдайда сұйық
күйде болатын ... ... ... тузеді (олар мұнайдан ішінара газбен
бірге үшып шығады). Одан кейін пропан мен ... ... ... ... мен пропан-бутан коспасын бөліп алғаннан кейін құрғащ газ қалады,
оның басым көпшілігі метан мен этан ... ... ... ... өте ... ... көмірсутектер бар, сондықтан
оны Двигательдерді от алдырған кезде тез түтандыру үшін ... ... мен ... ... газ ... жанармай ретінде тұрмыста және
автомобильдік транспортта пайдаланылады. Құрамы жөнінде табиғи газға үқсас
күрғак газ ... ... және ... да ... алу ... сол ... ... вайдаланылады
МҰНАЙ, МҰНАЙ ӨНІМДЕРІ
Мұнайдың физикалык. қасиеттері және қурамы. Мұнай май ... ... ... қара қоңыр түсті және өзіне тән иісі бар; ол
судан жеңіл және суда ... ... ... ... ... ... жасап Көз
жеткізу қиын емес. Егер мұнайды 26-суретте көрсетілген приборда ... ... ... ол ... бір затқа тән накты бір ... ... ... ... ... шегі өте кен, болады. Ен.
алдымен аздап .қыздырған кезде көбінесе молекулалық массасы ... ... ... ... заттар айдалады, ал одан соң жоғары температура
кезінде молекулалык массасы үлкен, т. б. заттар айдала бастайды.
Мұнайлардьщ ... ... ... ... ... бәрінде де
көмірсутектін, үш түрі — ... ... ... ... ... және ... косылыстар болады, бұл аталған
көмірсутектердін, мөлшері әр мұнай кендерінде әр ... ... да ... ... мұнайы каныққан көмірсутектерге, Баку аймағындағы мұнай
циклопара-финдерге бай келеді. Мұнай құрамында көмірсутектерден баска аз
мөлшерде ... ... ... ол ... ... оттегі,
азот, күкірт және баска ... ... ... және ... ... ... ... косылыстар да бар. Мұнай құрамында жүздеген әр
түрлі косылыстар болады.
Мұнай өнімдері және олардың ... ...... массалары
әр түрлі, қайнау температуралары да бірдей емес көмірсутектердін ... ... ... оны жеке фракцияларға (дистиляттарға) ... ... ... ... бар және 40—200°С аралығында
қайнайтын бензин кұрамында ,С— См көмірсутектері болатын жәңе 150—250° ... ... ... ... С ... ... ... 180—300°С аралығында кайнайтын керосин алады, бұлардан кейін газойль
алына-ды. Бұның бәрі — ашык, түсті мұнай өнімдері деп аталады.
Бензин ... пен ... ... ... үшін жанармай
ретінде қолданылады. Сол сияқты бензин майды, каучукты еріткіш ретінде,
матаны тазартуға, т. б. ... ... ... үшін ... ...... ... самолеттер мен ракеталардың жанармайы. ... ... ... өндіріледі.
Мұнайдан ашык түсті өнімдерді бөліп алғаннан кейін қара түсті тұтқыр
да қоймалжың сұйықтык. калады, ол — ... ... ... ... ... ... ... майы, дизель майы, т. б. жағармайлар алады.
Мазутты өңдеп жағармай алумен қатар оны химиялык әдіспен
өңдеу аркылы бензинге айналдыруға ... ... ... ... бу ... қондырғыларында сұйык отын ретінде
пайдаланылады.
Мұнайдың кейбір сорттарынан катты көмірсутектер коспасы — парафиндер
алынады; катты және ... ... ... вазелиң алады.
Парафиннін, және вазелиннін. өздеріңе ... ... ... ... ... ... ... бензиннің болсын сұйық
жанармай ретіндегі аса ... ... бірі — ... детонацияға
төзімділігі.
Детонация кұбылысын дұрыс түсіну үшін іштен жанатын пнтомобиль
двигателінің ... ... ... еске ... ... ... буы мен ауа коспасын сору аркылы Лирады,
коспаны ... ... ... ... да ... ... ... от алдырылады.
Көмірсутектер жанғанда пайда болатын газдардың көлемі ұлғаяды, поршеньді
кері итеріп жұмыс істейді. Бензин буы мен ауа ... ... ... двигательдің құаты соншалықты күшті болады және жанармайды да аз
жұмсайды. Бірақ бензиннін кейбір сорттары катты ... ... ... ... ... кезінде өте тез жанып, копарылыс сияқты белгі
береді. Қопарылыс ... ... ... ... ... дыбыс шығады, осыдан детальдар уақытынан бұрын тозады, двигательдің
қуаты кемиді. Бензиннің копарылыс түрінде жануы детонация деп ... ... ... ... өте ... келеді.
Тармақталған көмірсутектер, сол сиякты ... және ... ... ... ... олар ... коспаны көбірек
сығады, демек әлдеқайда куатты двигательдер жасауға мүмкіндік туғызады.
Бензиндердің ... ... ... үшін ... шкаласы
пайдаланылады. Әрбір көмірсутек және әрбір сорты белгілі бір октан санымен
сипатталады. Детонацияға ... өте ... ... 2, 2, ... ... саны 100-ге тең деп ... Өте онай
детонацияланатын н-гептаннын, октан саны — 0. ... мен ... ... саны ... ... ... (проценттік)
мөлшеріне тең болады. Осындай шкаланы пайдаланып, бензиндердін октан санын
анықтайды. Егер бензиннін, ... саны 76 ... ... бензин цилиндрде 76%
изооктан мен 24% гептан ... ... ... туғыза алады.
Мұнайдан бөлініп алынатын бензиннің, әсіресе оның кұрамында парафин
көп болса, октан саны ... ... ... ... ... ... ... әдістермен кейінірек танысамыз), октан саны едәуіо ... ... ... ... ... бір ... кейін екінші
фракциясын лабораторияда алғандай етіп айдап ... алу ... ... үшін ... Бұл ... ... өте төмен, шығыны көп
болады және көмірсутектердің молекулалык. массаларына ... ... ... қамтамасыз етпейді. Ал үздіксіз жұмыс істейтін ... ... ... ... ... ... ... екі аппараттан құралады: түтікті ... ... және ... ... мұнда мұнай
фракцияларға (дистиллятарға) ... ... ... ... ... — бензинге, лигроинге, ... т.б. ... ... ішкі ... ... ирелендетілген ... Пеш ... ... газ жағу аркылы кыздырылады. Түтікті
құбырмен үздіксіз мұнай келіп тұрады, ондағы мұнай 320 -350° С,-ге ... және ... пен бу ... ... ... ... ... коллонна –биіктігі 40 метрдей болат цилиндр
аппарат. Оның ... ... ... ... деп ... тесіктері
бар бірнеше ондаған қалқалардан тұрады. Мұнай булары колоннаға барғаннан
кейін оның ... ... ... ... өздерінің қайнау
температураларына байланысты ... ... ... ... ... ... бір тәрелкеге жиналып, газойль фракциясына айналады, ... ... ... ... ... ... ... одан жоғарырақ лигроин фракциясы жиналады, әсіресе күшті буланатын
ұшқыш көмірсутектер бу түрінде ... ... да ... ... ... ... бір декгейдс колоіимллм шы ғарылады.
Олар бұдан кейін күкірт кышкылының сілтініп кммсі мен және ... ... ... ... ... өңдеп айдайтын қондырғыларда
лигроин мен керосипді жеке бөліп алмайды, ... ... ... ... отын ... ретінде бөледі.
Мұнайды өндеп айдағаннан кейін қалатын мазут ... ... ... ... ... табылады. Ол жоғарыда айтылғандай,
қосымша өңделіп, одан ... ... ... ... ... ... ... бөліну үшін, сірә, оны айдаған кездегідей 350° С шамасына
дейін ғана қыздырмай (ол ... ... ... ... ... одан едәуір
жоғары температурада кыздыру керок болар. Бірақ, мазут кұрамына кіретін
көмірсутектердің молекуласы мұндай қатты ... ... ... ... Сондықтан процесті төмен қысым кезінде вакуум қондырғыларында
жүргізеді. Мұндай ... ... ... ... төмен
температура кезінде ыдырамастан, бу тәрізді күйге ауысады.
Вакуум-кондырғының сыртқы пішіні мұнай айдайтын қондырғыға ... ... ... ... ... қыздырылады, ал соңынан ректификяциялы барады.
Жоғаруда қарастырылған процестерге үкеле ... ... ... ... фракцияларына болады, тазартылғаннан кейін олардан ... ... ... ... ... бөлігі — гудрон колонна
түбінгіі шығарылады.
Мұнай мен ... ... ... ... атмосфералық вакуумдық
кондырғы түрімде бірге салады. Оның атмосфераның ... ... ... ... айдаладі. колоіш.-і - биіктігі 40 метрдей болат
цилиндр аппарат. Онын. ішіндс горизонталь орналасқан тәрелке деп ... бар ... ... ... тұрады. Мұнай булары колон-наға
бнрғаннан кейін оның.бЬйымен жоғары көтеріледі де ... ... ... ... көтерілген сайын өздері-нін Кайнлу температураларЦва
байланысты біртіндеп суынып, сұйык күіііч1 ... да ... бір ... Булі-нуы НЭШіір көмірсутектер алтеиікы тәрелкеге жиналып, газой^ь
фракциясыма айналады, ал оМн күштірек буланатын ... ... ... ... ... одан ... ... әсіресе күшті булана-тын ұшкыш кнмірсутектер Щ ... ... да ... ... ... бір ... жоғары
көтеріліп келе ,ч жатқан буды са.лқындату жЦе конденсациялау үшін ... ... ... ... ... ... тэрелкелер аркылы
төмен ағып түседі де мазутқа айналады. ' Мазутпен бірге калып коятын ұшқыш
көмірсутектердің булануын ... үшін ... ағыи бара ... ... өте ... бу жіберіледі.
Мұнай өнімдерін крекингілеу. Мұнай айдау ... ... ... ... ... өсіп бара жаткан кажетті өтей ал-майды. ... ... ... ... қосымша кәздерін табу жөнінде аса ■маиызды
міндет туды. Егер ... оңай ... ... айдаған кезде
бөліп алынатын болса, онда бензинді кайдан алуга болады?
Мазутты атмосфера қысымы жағдайында айдауға болмай-
тынын, ... ... ... оныц ... ... бастайтынын еске түс&йік. Бензинді косымша алудың көзі
де осы кұбылыста жатьір.|Ёгер көмірсутектердің ірі молекула-
лары қатты кыздырған кежіе ... ... ... онда осы ... ЩнзИн фракциясына сәйкес келетін
молекулалар алуға боладыЩЛ. Осы құбылыспен тәжірибе жасап
танысайық.
Күшті жалында қыздырщкан темір ... ... керо син ... ... ... ... кейін [} тәріздЯНчкке — сүйықтыК, суға төңкеріл-ген цилиндрде
газ жиналғамИ кнреміз. Бұл темір түтікте хймия1-лык реакция ... ... ... ... зерттеу аркылы да бүл корьИтдыиы дәлелдеуге
болады. Жаңа-дан түзілген сүйықтык, та, щли ... ... ... ... өнім ... ол ... тазартылған болса) оны
туггічпрнпіпм.вйгм\ х I ... ... ... ... ... («крекинг» деген сөз «бөлшеЩну» дічччіді ГІілдіреді) деп
аталады. Крекинг мұнайдан шыға|Ш бсніин мо.ішерін едәуір
а|»ттыруга мүмкіндік ... ... ... \ЩЖ. орыс ... В. Г ... ... ... іс ншШде тск Ү.-іы Қазан социа-
лдстік рснолюциясынан^ кейін ғанаврдццыла Оастады.
;. Қрекиигтің негізгі е'кі түрі баріЯіерміімлик крекинг, мүнда
көмірсутемсрдің айырылуы жоғарІИімііораіура кезінде ... ... бүл ... ... Жүргізі-
леді.' '.!Ш , . %
Термшілық крекинг өнеркәсіпт}(Жыл;ій ігкс асырыладьі: мұнай ... ... ... ... мегапаскаль кысымда^ ... ... ... қалу ... ... ' пешкебарып, 170 550° С
шамасына дсйім кызады. Бүл жагдайді ... ... ... ... ... ... ... Суііык. заттар мен газ
торізді ... ... бөлу үщін ... ... ... ... ... лйдлп ллыіплнОсіііпімкмігрмиялык
крокмнгГнчііиііміңііііі:і|)/іі,іктайайырмаіпилыгыГілрөйткені соцғыныц
қүримі>ін()иқанықпағанкөмірсутсктсрболадыБұлкөмірсутектердіцқаныққанкөмірсут
ектермічісалыстырғандаоктане-.чиыжоғарыболғандықтан,
тікелойайдалғанбензингеқарағанда,крекинг-бензиннін.детонацияға
төзімділігідежоғарыболады.Біракбұлбензинсақтауғажарамсызкеледі,
өйткеніқаныклағанкөмірсутектердің'тотығуыжәнеполимерленуі
нәтижесінде ол көп ұзамай
смолаға айнала бастайды. Мұнда смола ... ... ... ... калады, цилиндр қабырғаларында
клапандарда және двиғательдің баска да бөліктерінде қақ түзеді.
Крекинг-бензин сактауға көбірск төзімді-болу үшін оның смола-
лануына антитотыктырғыш деп ... зат ... ... ... ... ... көмірсутектеріне бай болады (30-
сурет).
Крекинг температурасы неғұрлым жоғары ... ... ... ... ... ... көп ... соғұрлым көбірек
түзіледі. Сондықтан газ тәрізді канык-паған көмірсутектерді алу үшін ... ... ... температурада крекинглеуді' (оны пиролиз деп атайды)
әдейі жүргізеді. Бұл жағдайда ... ... С ... жүреді.
Катализдік крекингті табщк исмесе синтетикалық алюмосили-
каттар катысында ... ... ... процесі,
біршама төменгі температур|іда (450—500° С), ... ... ... және ... ... ... алуға мүмкіндік
береді.Катализдік крекинг жажайында айрылу реакцияларымен ... ... ... ... ... тармакталған
іямірсутектерге айналу реакциясы жүреді,ібұл ... ... ... ... ... ... аз ... Бұл
түзілетін бен-зиннің Сгапасынл әсер етеді.дайткені тармакталған кұрылысты
көмірсутектердің болуы 'беніянііің октан санын көбейтеді, ал ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Катализдік крекингіні техникалык тұрғыдан іс жүзіне асыру аса күрделі
болды. Крекимг процесі ... ... ... үшпайтын
өнімдері каталпзаторлі.і тс.ч ... ... ,ІІІ I ... ... I ЫІІ ... ... ... МКИ!
м-ііім ак ол ніііііп актинтіі ім жоі ,іл і ... ... ... ... ті токтату ж,ніг жііііііліііп кп,'іміп кпһсіЫ ... ... ... ... іури ... процесті дамытудың. келешічі жок ... I ... ... ... өнер ... колді. ҚигИАЫяятщ э ... ... ... ... ... ... ... (катализатор
реактордан ... ... ... оның ... ... калпына келтіроді, ік'Ы-дан кейін кайтадан үздіксіз ... ... ... ... ... қабатында» жүргізіледі (бүл бізге
күкірт кыш-қылын өндіруден белгілі). Осы типті қондырғының ... ... ... ... қарасігырайык (31-сурет).
Пештен шығып жаткан шикізат ... ... ... тәрізді
катализатормен араласады да буланып, түтік аркылы ... ... ... ... сыйымдылығы үл-кен болғандықтан, ондағы ағыс жылдамдығы
бірден төмендеп, ікатализатор бөлшектері интенсивті араласады да кайнаған
[Сұйыктык ретінде ... ... ... ... ... ... де осында өтеді.
Крекинг өнімдері реактордын, жоғарғы қабатына ... ... ... ... ... келген бөлшек-терінен арылады да одан
әрі ректификацияға барады.
Крекинг кезінде айрылу өнімдері ... ... ... ... ... ... ... шығарылып, регенера-торға барады.
Реғенераторда тағы да сол кайнау кабаты принципі бойынша
катализатордағы ... ... ... кейін катализатор
'Жол-жөнекей шикізат ағысымен ар^щасады да реакторға барады.
Термиялық крекинг пен ... ... ... ... ... ... дегенге .жат^ш, яғни мұнда мұнайдың өзі
өңдслмейді, мұнайды алғашқы өңЩоден кейін алынған фракция
-іөндолсді. Мұнай ... ... ... ... ... да ката-
глиздік процестер, мұнай өнімдеріяиіформнніілгу жатады.
'і. ... — бүл ... ... ... ... про-
дЦесінді1 платина катализаторларыЕ катыстырып отырып, ... ... Бүл ... пар^ЯііДор мсп циклопарафиндер:
нДІК аромат көмірсутектеріне айнаВ роакцмягы жүреді, осының
-\Н'әтиж(ч'інде бензиннің октан саншИгГярлііімай өседі. Ароматтау
іаһррцесі ... ... ... жеке ... ... алу үшін де қолданылИы. Мысл.пи, қандай реакция- "
лар кіміиді' ароматсыз көмірсутеиРрлічі бсп иіл мен ... ... ... ... ксзде мұнайдағы жәЛигачдаіы кнмірсутектерді хими4« лык жолмси
нцдеу аркылы зВлык іпаруашылығына каж.е^І көПтеіччі і»рі аііикалық заттар
алады. ... ... ... саласы мүпай химия өнеркәсібі айналысады.
Органикалык заттарды алу ;>діперін оқыған кезде біз мұнай-химия процесімен
жиіМұнай ... және оны ... ... ... ... мі'ііі бара жатуына
.байланысты айналадағы ортаны мұнай өнім-дері қалдықтарынан қорғаудың ... арта ... ... ... ... себептері әр түрлі болады —
мұнайды теңіз кемелерімен және басқа да ... ... тасу ... ағып ... ... өнімдерінін. өндірістің ағын суларымен араласып,
суқоймаларын, т. с. с. ... ... ... ... ... бетіне жұка
жайылып, как сияқты тұрады, судын. атмосферамен газ алмасуын бүлдіреді де
судағы жануарлар мен ... ... ... ете алмайды. Бұл
қүбылыстардың алдын алу үшін әр түрлі қауіпсіздік шараларын жасайды. ... ... ... ... ... ... ... мұнай өнімдермен т. б. органикалык ... ... ... ... жылу электрстанция-ларында,
автомобиль транспортында мұнай өнімдерін жағу сал-дарынан ауа бассейнінің
зиянды заттармен ... ... ... Мұнай өнімдеріңде кездесетін
күкіртті жәі:е азотты заттар ... ... ... ... жану ... ... ... түзеді, ондай оксидтер
аппаратураны коррозияға ұшыратады, атмосферзға косылып, ауа ... олар ... ... ... өте кауіпті болады. Мұндай
элементтерді бөліп шыға^у мақсатымен мұнай ... ... ... ...... ... ... косып, қыздырады. Бүл
кезде күкіртті заттар мен азоты бар заттар айрылады да, ... ... ... ЫНз ... Ол ... бнлігіг алыи пайдаланады. Күкіртсутек
нндірісте күкірт және күкірт кыіикылыи ... үшін ... ... алыикан. күкірт кілшкылы, колчадан негі-зінде ... ... ... ... ... және мұнай^ЛиіІГЗіинщтарыіід;! айна^іадағы ортаны
сақтаудың баска да қор'! ... ... ... ... көмірсутектерді алудың маңызды кн.чдсрі мұнай
өңдеумен қатар ... ... ... ... ... ... жүргйугё болады (32-с^рет). Егер тас
көмірді темір түтік ішіне салып, ауа жібермей ... ... ... ... одан газ бен будың бөлінгеніи байқауға болады. Мұндағы и-
тәрізді ... ... иісі бар ... ... оның ... ... суы ... Ал әрі карай ететін газдар ыдыстағы судың үстіне
жина-лады. Тәжірибе аякталған соң темір түтікте кокс қалады. Осы ... ... газ ... ... оны кокс газы деп ... ауа ... Г8С ... қыздырған кезде негізгі төрт зат
түзіледі: кокс, тас көмір смоласы, аммиакты су, кокс ... ... ... көп ... ... ... тэжірибесіне ұқсас болады, бұл тәжірибені үлкен масштабта ... кокс пеші ... ұзын да тар ... ... ... оғдй щс ... ... екінші бөлігі
от жағылатын қабырга саңылауы, онда газ күйіндегі отын (кокс
немесе домна ... ... ... ... осындай камера-
лар кокс пешінің батлреясын кұрастырады. Жану температурасы
жоғары болуы үшін мартен ... ... ... ... ... газ бен ауа ... ... регенераторларда алдын
ала қыздырылады.
1000° С шамасына дейін қьіздырған кезде тас көмірдің ... ... зат ... ... ... осыныц нәтижесінД^ кокс және
ұшқыш әнімдер түзіледі.
Кокстеу процесі 14 сағаттай гозылады. Ол аяқталғаннан кейін түзілген
кокс ... ... ... ... шығарылады да сумен немесе инертті
газбен сөндіріледі; ... ... жаңа ... салынады, сөйтіп кокстеу
қайта басталады.
Кокс салқындаған соң сорт-тап, домна пештерінде жағу үшін ... ... ... ... ... ... сыртқа шығарылады да
газ жинағыш-ка келеді, мұнда олардан, тәжірибеде ... мен ... су ... ... және ... ... көмірсутектер (әсіресе бён^ол)
алынады. ... ... ... ... ... ... түзілген аммоний сульфаты азот т'йң.айтк,ышы ... ... ... ... ... ... смоласын бензолдын гомологтары — фенол (карболк.ышқылы),
нафталин және фракцңялағанда т. б. алынады.
Қеспадан тазартылған соң кокс газы ... ... және ... ... ... оның құра-мында көптеген жанғыш за^тдр
бао (34-сурет). Ол химиялық шикізат ретінде пайдаланылаіы

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Күкіртсутекпен тазалау қондырғысы44 бет
Табиғи, ілеспе газдар және оларды өңдеу мен тазалау әдістері20 бет
ҚазМұнайГаз Ұлттық компаниясы11 бет
2 деңгейлі алдын-ала су тастау қондырғысын автоматтандыру44 бет
Алмаз алаңының геологиялық құрылысы, мұнайгаздылығының болашағы және жобалау әдістері18 бет
Жаңажол мұнай газ кешенінінің № 4 зауытындағы шикі мұнайды сусыздандыру процесінің автоматтандырылуын жобалау23 бет
Жаһандану жағдайында мұнайгаз өнеркәсібін кешенді дамытудың тиімділігі мен жолдары61 бет
Каспий теңізін қорғау12 бет
Макроэкономикалық үрдістер49 бет
Мұнай мен газ туралы жалпы мәліметтер4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь