Мемлекет ұғымы (түсiнiгi ) және оның белгi-нышандары

1. Мемлекеттің шығуының жалпы заңдылықтары
2. Мемлекет туралы ұлы ойшыл ғалымдардың еңбектеріндегі ойлар
3. Мемлекеттің шығуы туралы қалыптасқан теориялар
4. Мемлекттің мәні мен белгі.нышандары
5. Мемлекетті типке бөлу
Мемлекеттің пайда болуының жалпы заңдылықтары. Ру дәуірінде адамдар тек жаратылыстың даяр өнімдерін жинап қореқ етіп, өмір сүрген. Келе-келе адамдар өндіріс құралдарын жасап алып, өздері шаруашылық пен айналысады. Сөйтіп, терімшіліктен өндіру шаруашылығына ауыса бастайды. Мал бағудан егіншілікке ауысады.
Егіншіліктің нәтижесінде отырықшылық қалыптасып, елді мекендер, қалалар салына бастайды. Қалаларда қол өнері пайда болып, ол мал шаруашылығы және диқаншылық сияқты табыс көзіне айналады. Экономиканың аталған салалары бірінен-бірі бөлініп шығып, дербес өмір сүре бастағаннан кейін, бірінің өндірген өніміне бірі мұқтаж екендігі байқалады. Диқандарға - мал өнімі, малшыларға - жер өнімі, қолөнершілерге - тамаң қажет болады. Сөйтіп, оларға делдалдық жасайтын алыпсатарлар қалыптаса бастады.
Құрал - саймандардың жетілдірілуіне байланысты еңбек өнімділігі де өседі. Соның нәтижесінде артық өнім пайда болды. Рулық қауымда барлық жиналған, табылған өнім ру мүшелерінің жалпы мешнігі болған еді. Енді еңбек өнімділігінің өсуіне байланысты артың өнім жеке адамдардың, жеке отбасыларының меншігіне айнала бастады. Сөйтіп, малға, жерге, қолөнер бұйымдарына жекелеген иелер лайда болды.
Ақырында ру қауымының жалпы меншігінің орнына жеке адамдардың меншігі пайда болып, меншіктің айрықша түрі - жеке меншік қалыптасты. Жеке меншіктің пайда болуына байланысты қоғам таптарға бөлінді. Бір жағынан, құрал-жабдықтар, өндірілген бұйымдар, мүлік-дәулет адамдардың бір тобының қолында шоғырланады да, байлар пайда болды. Екінші жағынан, кедейлер, жарлылар пайда болды. Сөйтіп, рулық қауым өзіне тән белгілерінен айырылып, құлдырады. Оның орнына жеке меншікке негізделген, айрықша екі үлкен әлеуметтік топтан тұратын қоғам қалыптасты. Мұндай жағдайда рулық қоғамдағы барлық ру мүшелерінің игілігін көздеп, еркін білдіретін қауымдық билеу құрылымы өз міндетін, қызметін атқара алмады.
Меншік иелерінің - байлардың айрықша мүдделері болғандықтан, басқару мүшелерімен, кедей-жарлылар-мен қатар отырып, мәселелерді тең негізде шешуге бармайды. Содан байлар мен кедейлердің арасында қайшылықтар пайда бола бастады. Қоғамдагы осындай түбегейлі экономикалық-әлеуметтік өзгерістердің нәтижесінде қоғамды билеу, басқару жүйесі де өзгерді. Рулық биліктің орнын саяси билік, саяси құрылым баса бастайды. Сөйтіп, қоғамның белгілі бір сатысында мемлекет және құқық пайда болды.
1. Шәмшәт-ұлы "Мемлекет деген не?" Ақиқат. 1993 N 6-7.
2. Тихомиров Ю.А. "Государство: крах или воскрешение?" Государство и право. 1992, N 2.
3. Бутенко А.П. "Государство, его вчерашние и сегодняшние трактовки". Государство и право. 1993, N 7.
4. Сапаргалиев Г.С. Қазақстан мемлекетi және құқығының негiздерi. Алматы. 1994 ж.
5. Общая теория права и государства. Учебник. Под.ред. В.В.Лазарева. М.,1996 г.
6. Хропанюк В.Н. "Теория государства и права". М.,1996 г.
7. Ибраева А.С., Ибраев Н.С. “Теория государство и право” Алматы, 2000.
        
        Мемлекет ұғымы (түсiнiгi ) және оның белгi-нышандары.
Үлгi жоспар:
1. Мемлекеттің шығуының жалпы заңдылықтары
2. Мемлекет туралы ұлы ... ... ... ... ... ... туралы қалыптасқан теориялар
4. Мемлекттің мәні мен белгі-нышандары
5. Мемлекетті типке бөлу
Мемлекеттің пайда болуының жалпы ... Ру ... ... ... даяр ... ... қореқ етіп, өмір сүрген. Келе-келе
адамдар өндіріс құралдарын жасап алып, өздері ... пен ... ... өндіру шаруашылығына ауыса бастайды. Мал ... ... ... ... ... елді ... қалалар
салына бастайды. Қалаларда қол өнері пайда ... ол мал ... ... ... табыс көзіне айналады. Экономиканың аталған салалары
бірінен-бірі бөлініп шығып, дербес өмір сүре ... ... ... ... бірі ... екендігі байқалады. Диқандарға - мал ... - жер ... ... - тамаң қажет болады. Сөйтіп, оларға
делдалдық жасайтын алыпсатарлар қалыптаса бастады.
Құрал - ... ... ... ... ... де
өседі. Соның нәтижесінде артық өнім пайда болды. Рулық қауымда барлық
жиналған, ... өнім ру ... ... ... ... еді. Енді ... ... байланысты артың өнім жеке ... ... ... айнала бастады. Сөйтіп, малға, ... ... ... иелер лайда болды.
Ақырында ру қауымының жалпы меншігінің орнына жеке ... ... ... ... ... түрі - жеке ... ... Жеке
меншіктің пайда болуына байланысты қоғам таптарға ... Бір ... ... ... мүлік-дәулет адамдардың бір тобының
қолында шоғырланады да, байлар пайда ... ... ... кедейлер,
жарлылар пайда болды. Сөйтіп, рулық қауым өзіне тән белгілерінен айырылып,
құлдырады. Оның ... жеке ... ... ... екі ... ... ... қоғам қалыптасты. Мұндай жағдайда рулық қоғамдағы
барлық ру мүшелерінің игілігін көздеп, еркін білдіретін қауымдық ... өз ... ... ... алмады.
Меншік иелерінің - байлардың айрықша мүдделері болғандықтан, ... ... ... ... мәселелерді тең негізде
шешуге бармайды. Содан байлар мен кедейлердің арасында қайшылықтар ... ... ... ... ... ... ... қоғамды билеу, басқару жүйесі де өзгерді. Рулық
биліктің орнын саяси билік, саяси құрылым баса ... ... ... бір ... ... және ... пайда болды.
Мемлекеттің және құқықтың пайда болуының жолдары. Мемлекеттің пайда
болуы және оның қалыптасуы ұзақ уақыт бойы ... ... Ол әр ... ... өткен.
Мемлекеттің пайда болу тарихының екі түрлі жолын атап айтуға болады:
1. Мемлекеттің пайда ... ... жолы ... Шығыс, Африка,
Америка). Осы жолмен көшпелі мемлекеттер де пайда болған.
Өздерінің дамуы ... бұл ... ... ... ... ... бұл жолдың сипаты мына белгілерден көрінеді:
- рулық қауымға тән ерекше белгілер (ат-рибуттар): жерді ... ... мен ... үжымдық меншік ру-тайпа ақсүйектерінің (абыздар, әскери
көсемдер және т.с.с.) қолына шоғырланған. Бұл ... ... ... ... да ... Ал енді ... басқа рудың
қоғамдық құрылымдары мемлекеттік органдарға айналған, ал ... ... ... ... ... жер ... ... мемлекеттікке көшкен.
2. Мемлекет дамуының батыстық (еуропалық) жолы. Мемлекеттер дамуында бұл
жолды Рим, ... ... ... өткен. Бұл жолға тән сипаттарға келер ... ... ... ... (ру-тайпалардың) ыдырауының белсенді түрде
болғанын, сөйтіп жеке меншік пен ... ... ... атау ... ... ... ... болуына үлкен ықпалын тигізген плебстер мен
патрицийлердің күресі болды. Соның нәтижесінде плебстер ... ... ... ... ... ... болуына қарамастан,
олардың бәріне өз ықпалын тигізген қозғаушы күш - ... ... ... мен ұйымдасқан түрдегі мемлекеттік ... ... ... ... ... ... біркелкілік сипат болмаған, әрбір
мемлекетте оның даму ... ... ... ... өз ... ... ... да екі жолдың бар екені мәлім:
1. Құқықтың пайда болуының шығыстық жолы ... ... ... ... ... мен дамуына үрдістер зор ықпалын тигізген. Сондықтан,
қазірдің өзінде де ... ... ... кейбіреулерінде құқықтың басты
қайнар көзі ретінде діни нормалар қолданылуда.
2. Құқықтың пайда болуының батыстық ... ... Бұл ... ... ... ... ... мен прецеденттік (үлгі боларлық шешім)
құқықта ... ... ... ... ... ... фактор (себеп) - сан алуан
күрделі қоғамдық қатынастар пайда болды.
Мемлекеттің шығуы ... ... ... ... пен ... ... ... түрлі теориялар бар. Осы құбылыстардың пайда болуын олар
түрліше түсіндіреді. Марксизм-ленинизм ілімі ... пен ... ... ... ... тұрғысынан түсіндіреді. Рулық қауым құлдырап, жеке
меншік пайда болып, ... екі ... - ... және ... таптарға
бөлінген соң, олардың арасында шешілмейтін қайшылықтар орын алады. Сол екі
тап нәтижесіз, тоқтаусыз күресте бірін-бірі ... ... үшін ... ... жақа саяси құрылым - мемлекет пайда болады. ... ... шешу үшін ... ... ... ... ... оны қанауға, езуге жағдай туғызу үшін құрылған. Сондықтан қандай
да мемлекет болсын тек ... ... ... бай, яғни ... ... ... ... мүддесін қорғайды. Ф. ... ... ... және ... ... ... деген ғылыми еңбегінде мемлекет пен
құқықты үстем таптың құралы деп таниды. ... ... те ... ... ол сан ... қоғамның басым көпшілігін құрайтын еңбекші
таптың мүддесін қорғайды.
Теологиялық (діни) теория мемлекет пен құқықтың ... ... ... ... ... ірі дінде кұдайдың әрекеті деген діни-
құқықтық қағидалар бар. ... ... да ... ... осындай
қағидаларға негізделіп құрылып, қызмет атқаруда. Бұл қағидаларға сүйене
отырып дін ... ... пен ... ... діни ... ... ... мемлекет пен құқыктың шығуын отбасының дамуымен
байланыстырады. ... ... ер ... ол ... өз еркімен билейді,
отбасы мүшелерінің арасындағы қатынастарды ... ... ... белгілі бір тәртіпке ... ... ... Бұл теория адамдар осындай қағидаларды басшылыққа алып, мемлекет
құруда отбасын басқару үлгілерін қолданған деп түсіндіреді.
Келісім-шарттың теория мемлекет пен ... ... ... ... ... келісім-шартпен байланыстырады. Тағылық дәуірде адамдар
өмір сүру үшін бірімен-бірі жауласып, ... ... ... ... қауіпті өмірден құтылу үшін адамдар өзара ымыраға келіп, ... ... ... мемлекет құрып, оған қоғам мүшелерінің барлығын
қорғауды, лайықты өмір сүруге жағдай туғызуды міндеттейді. Бұл ... ... ... де заң ... ... ... міндеттеме
алады деп түсіндіреді.
Куштеу (зорлау) теориясы мемлекет пен құқықтың шығуын зорлық-зомбылықпен
байланыстырады. Күшті тайпалар әлсіз ... ... алып ... ... басу үшін ... және оған тән басқару, күш қолданатын
органдарды құрады дейді.
Мемлекет пен құқықтың пайда болуын түсіндіретін басқа да теориялар бар.
Осы ... ... тән бір ... бар - ол ... пен ... ... дамуының белгілі бір сатысында пайда болуы. Шынында да ... ... ... пен ... ... ... белгілі бір-
кезеңінде туындай бастағанын байқаймыз.
1. Мемлекет (таптық тәсіл бойынша) - бір ... ... бір ... ... етуін қолдайтын саяси ұйым.
2. Мемлекет (жалпы әлеуметтік ... ... - ... ұйым (ассоциация).
Бұл саяси ұйымға оның мүшелері бұқаралық ... ... ... ... мемлекет адамдардың өзара ымыраға келуінің құралы
болып табылады.
3. Мемлекет - құқыңтық заңдарға тәуелді ... ... ... пайда болуының негізгі теориялары:
1. Теологиялық теория. Бұл теорияны жақтаушылар құқықты құдайдың
жаратқаны, құдайдың ... ... ... әрі жер ... тәртіпті
сақтау мақсатында берген құрылымы деп түсіндіреді.
2. Құқықтық ... ... ... Бұл ... ... бойынша мемлекеттің белгілеуі арқылы анықталған құқықтармен қатар
адамның жаратылыстық табиғатынан туындайтын да құқықтардың бар ... ... ... ... теориясы. Бұл теория құқықты тарихи түрде туындайтын,
сөйтіп, әрі қарай дамитын құбылыс деп ... ... бір ... ... ... ... болады да, олар мемлекеттік құқық дамуы
барысында ескеріліп отырады. Бұл ... ... ... барысындағы ұлттық
ерекшеліктерді ескеріп отыратынын мойындағанымен заң шығарушылардың рөлін
жеткілікті дәрежеде тани қоймайды, яғни мойындамайды.
4. Құқықтың ... ... Бұл ... ... түзілуін (пайда
болуын) адамдардың психикасына (жүйке жүйесіне) ... ... осы ... ... бойынша, құқық деп - адамдар қоғамда ... ... ... ережелерін баянды ету мақсатын білдіретін
психологиялық тілек - ықыласын ... ... ... ... өзі ... ... ... көрініс тапқан, өйткені белгісіздік
пен екі ... адам ... ғой деп ... ... ... ... Осы теорияны жақтаушылар құқықтың терең
тамыры экономикада деп нақты дәлелдер ... ... ... базиске
тәуелді деп сендірген. Құқықтың экономикадан жоғары ... ... ... мемлекет экономикасының белгілі бір мерзіміне қандай құқықтық
нормалардың қажет болатынын тек экономика ғана айта ... ... ... ... ... ... ... құқықтан тек үстем таптың
көзқарастарын іздестіру артық кеткендік болады. Олай ... ... ... ... ... ... мен ... типіне (түріне)
байланысты болып келеді.
Өйткені, құқықтық қоғам, құқық қаналушы таптарды ... ... ол ... ... дамытып, бәріне тең
құқықтылық жағдай жасауға бағытталған
Мемлекет туралы ұғым. Мемлекет - ... ... ... және
соның көмегімен қоғамның тіршілік-тынысын қамтамасыз ететін, оған ... мен алғы ... ... қамтылатын адамзат ... ... ... ... тән ... ... мен қажетіне,
сондай-ақ өзіндегі аса мол мүмкіндіктеріне ... ... ... әлеуметтік-саяси, рухани, ұлтаралық және жеке адамдардың
арасындагы қатынастардың ... ... ... ... қатысып,
қоғамдағы істердің жағдайына белсенді түрде әсер ете алады. Мемлекет тек
өзіне ғана тән ... әсер ету ... мен ... бар ... ... ... ... арқасында оны қоғамда, ұйымда,
құрылымдар мен ... ... ... басқалардан ерекшелігімен көзге
түсетін күрделі саяси организм ретінде ұғынамыз.
Көрсетілген негізгі жағдайлар біздің түсінігімізде мемлекетті анықтауда
өзінің көрінісін ... ... ... ... ... ... мен көп аспектілігіне қарай оның біржақты болуы мүмкін емес.
Мемлекет дегеніміз — адамзат қоғамы дамуының нәтижесінде пайда болған
саяси ... - ... ... ... ... адамдардың, топтардың,
таптардың қарым-қатынастарын реттеп отыратын, ... ... ... - ... саясатын жүзеге асыратын саяси ұйым.
Мемлекеттің негізгі белгілері. Мемлекеттің рулың басқару нысанынан басты
айырмашылығы арнаулы кәсіби ... және ... ... жатыр. Бұл жердегі әңгіме қоғамнан ерекшеленген, басқару ісі
негізгі қызметіне, кәсібіне, яғни мамандығына айналған, қатары біртіндеп
көбейе ... ... ... ... - адамдардың мұндай ерекше тобын
алғашқы рулың басқару нысаны білген емес. Ол тек қана ... ... тән ... мемлекеттің үлкен механизмін іске қосады.
Нәтижесінде мемлекет халқы бір жағынан басқарылатындарға, ... ... мен ... байланысты мамандарға бөлінеді. Сөйте тұра
екіншілерінің біріншісіне қатысы тек қана ... ... ... ... мәжбүрлеп ықлал ету ... да ... ... ... ... ... басқа бір ерекше белгісі, өзінің өмір сүру үшін халықтан
салық жинауға мәжбүр болуы. Бұл ... - ... өмір ... тіршілік
етуінің экономикалық негізі; салықсыз ол күн көре алмайды, өйткені қаржының
жетіспеуінен немесе болмауыыан оның өмір ... ... ... ... ... ... қоса ... мен азаматтығы жоқ
адамдар да төлеиді; халықтың шамалы бөлігі ғана салық төлеуден ... ... ... ... ... және мәжбүрлеу аппаратының орасан
зор армиясын ұстауға, мемлекеттің өзі ... ішкі және ... ... ... ... ... білім беру, ғылым, мәдениет
салаларын қолдауға, экономиканың маңызды ... ... ... ... ... ... және құқық бұзушылықпен күресті
қамтамасыз етуге пайдаланады.
Мемлекеттің ерекше белгілерінің біріне оның өз ... ... ... ... ... ал алғашқы - рулық басқару ұйымының
негізінен мүлдем басқаша - қандас ... ... мен ... ... Енді соңғысы бұрынғы маңызын жойды, ... ... ... ңалды. Керісінше, мемлекет азаматтарға өздеріне тиесілі
құқықтарын бөліп, ... ... ... ... ... ... кезде,
оларды басқару, ұйымдастыру және басқа да шараларға ... ... ... ... қай ... ... тұрғылықты жерін ескереді.
Мемлекеттің дамуы барысында халықтың аумақтың орналасу принципі бірқатар
мемлекеттік-құқықтың институттарымен (түтас алғанда) жанама түрде байланыс
орнатты, ол оны ... ... ... ... мазмұнмен толықтыруға
бағытталған болатын.
Осыған байланысты адамның қандай да бір ... ... ... ... пайда болды. Мемлекет ... ... ... ... жоқ ... ... танылады. Азаматтардың
мәртебесіндегі айырмашылықтарының, сондай-ақ шетелдіктер мен ... ... ... ... ... ... және ... емес"
деп айшықтап атап көрсетеді (дифференциялайды). Сыртқы ... және ішкі ... және ... аумаңтық бөліністер
арасындағы) шекаралар институтының маңызы айтарлықтай. Олардың көмегімен
мемлекеттік биліктің кеңістіктегі ... ... ... егемендігінің
құрамдас бөлігі болып табылатын аумақтық билік ... ... ... ... қоғамда әрекет ететін құрылымдарымен және
институттарымен, егемендік сияқты ... ... Бұл ... ... ұйымдардаң қоғамдық құрылымдар мен институттардан жоғары
қояды.
Егемендіктің екі ... ... бар: ... және ... ... ... деп өз ... ең жоғары билікті айтады.
Өз аумағындағы жұмыс істеп тұрған барлық ұйымдар, бірлестіктер, ... ... ... басымдық рөлін мойындайды, Олар мемлекеттік
биліктін, бұйрығын орындауға, мемлекеттің белгілеген ... ... ... ... ... ... ... бірде-бір ұйым, бірлестік
немесе құрылым мемлекетке қарсы келе алмайды.
Егемендіктің екінші бір құрамдас бөлігі ... ... ... мәнісі - мемлекет өзінің билігін дербес жүргізеді, өзінің
стратегиялық бағыты мен тактикалық ... өзі ... өз ... ... ішкі және ... саясатын өзі жасайды, басқаның үстемдігіне
жол бермейді. Тәуелсіздік ұғымының ішкі аспектісі мемлекеттің ішінде қызмет
істейтін ... ... ... және ... ... ... қол сүға ... ерекше көңіл аударуға міндеттейді. Ал
тәуелсіздіктің сыртқы ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасты сақтайды дегенді білдіреді.
Мемлекеттік басқарудың құқыңтық ... ... және ... ... оның ... ... ... табылады. Олардың алдында тұрған
міндетті мемлекет құқықсыз шеше алмайды. Егер ... ... ... ... ... ... ... бірлестіктер мен құрылымдар
құқық шеңберінде әрекет етіп, ... ... ... ... мен ... да
құқықтық нұқауларды орындауы қажет болса, онда құқық аясындағы мемлекеттің
қызметі мүлде басқаша, маңызды ... ... және әр ... ... Бұл ... ... ... құқық шығармашылық
монополиясы, сондай-ақ құқық қорғау, бақылау, қамтамасыз етіп, кепілдік
беретін функциялары бар. ... ... ... ... өзінің
қызметіндегі басты демеу болып отырған құқық бастауына сүйенеді.
Мемлекетте ішкі жөне сыртқы функциялардың жиынтығы болуы және ... ... мен ... құралдарының жүйесімен жүзеге асыруға
бейімделуі (бұл мәселелер ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Сонымен, мемлекет - саяси ұйым. Қоғамда көптеген саяси ұйымдар ... ... ... - ерекше, бүкіл қоғамды қамтып, негізінеи, соның
атынан, қоғам үшін ... ... ... ... ... қоғамның атынан
қоғамның ішінде де, басқа мемлекеттермен қатынастарда да қызмет атқарады.
Сондықтан ... ... ... ... және ... әсер ... ... және басқа саяси ұйымдардан оны ажырататын белгілері бар.
Оларға жататындар мыналар: 1) Мемлекеттік егемендік. ... ... бірі - ол ... ... ... ... ... емес. Мемлекет өзінің ішкі және ... ... ... өз ... ... ... Билеуші органдар. Мемлекеттің ерекше билеуші, ... ... ... ... тек ... ... шұғылданатын
шенеуніктер (қызметкерлер) болады. Қоғамдағы заңды орнықтырылған тәртіпті
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... жаулардың
жансыздарынан сақтану үшін қарсы барлау органын ұйымдастырады. 3) ... ... ... ... ... оның ... қоры болады. Ол қорды жасау үшін мемлекет алым-салық ... оны ... 4) ... ... ... ... Сол аумақта мемлекет құрылады, өз қызметін ... ... Өз ... ... ... ... күш-қуатымен сақтап,
қорғауға тынымсыз әрекет жасайды. Мемлекеттер арасындағы қайшылықтар,
келіспеушіліктер, соғыстар көбінесе осы жер, ... ... ... ... ... тиімді жүзеге асыру үшін әкімшіліктерге
бөлінеді. Халық әкімшілік-аумақтық бөліктерге бөлініп тұрғандықтан, олардың
құқьщтың ... ... ... ... 5) Мемлекеттің күрделі
белгілерінің бірі - ... ... ... ... ... ... қажетті қалыпқа салып, тәртіп орнату үшін құқықтық нормалар
жасалынады. Оларды жасап, қабылдайтын мемлекеттің ... ... ... ... Сол құқықтық нормалардың жиынтығы мемлекеттің құқықтық
жүйесін құрайды.
Мемлекеттің мәні - мемлекеттің басты тағайыны, осы ... ... яғни ... ... мәні оның ... ... ... бағыттарын
анықтайды. Басқаша айтқанда мемлекеттегі билік пен оның ... ... ... ... ... болып келетін екі мән - таптық және
жалпы әлеуметтік мән болады.
Мемлекеттің таптық мәні. ... ... ... ... ... ... ... органдары қауымдьщ құрылысты басқару
қызметтерін атқаруды тоқтатқаннан бастап пайда ... ... ... аяқ ... бұрынырақта қоғамның (қауымның) барлық ... ... ... ... ... ие ... сөйтіп ол ең алдымен ... ... ... ... ... танытады. Сонымен
мемлекеттің таптық мәні қашанда болсын ... ... ... ... ... ... ... мемлекет тек ауқатты таптың ғана қамын ойлаумен айналыспайды,
қайта ол бүкіл қоғамның қамын да ойластыруга мәжбүр болады. ... ... ... ... соған сәйкес дәулетті топтар ... ... ... ... өмір сүре ... Сөйтіп кез келген мемлекет
қашанда болсын жалпы әлеуметтік қызметтерді де жүзеге ... ... ... да ... ... мүдделерін де ескеріп қызмет атңаруы тиіс.
Осы айтқанымыз мемлекеттің жалпы әлеуметтік мәні болып табылады.
Мемлекетте әрқашанда бір ... ... ... ... ... ... тобы ... мен бүкіл қоғамның мүдделері ұштастырылады,
үйлестіріледі.
Әртүрлі тарихи ... осы екі ... ... ... барлық мемлекеттерде бірдей емес, яғни әр алуан болып
келеді, бір ... ... ... ... ... ... соғады.
Мемлекеттің таптық мәні жоғары дәрежеде құл ... ... онда құл ... субъектісі емес, құқықтың объектісі (заты) -
мүлік, яғни жанды мүлік есебінде құл ... ... ... табылады.
Қоғамның дамуы барысында құл иеленушіліктен феодализмге, феодализмнен
капитализмге ... өту ... және сол ... мемлекеттің
жалпы әлеуметтік жақтары үлкен рөл атқара бастады. Әсіресе ... ... мәні осы ... ... ... ... ... Бүл көріністерді кәсіпкерлердің табыстарына салынатын салықтардың
жоғары мөлшерде болуынан, ... ету ... ... ... ... түрлі әлеуметтік бағдарламалардың кең түрде дамуынан және
тағы басқалардан байқауға болады.
Мемлекеттің әлеуметтік рөлінің жоғарылай түсуі ... ... ... ... ... таптық қарсыластардың
әрекеттерін басу шараларының қажеттілігі де азаяды, қоғамдағы тұрақтылық ... ... ... ... мемлекеттер өзінің жалпы әлеуметтік мәнін ұлғайтуға
деген ... ... ... олар ең алдымен қоғамдағы тұрақтылықты
нығайтуға мүдделі болып отыр.
Мемлекеттің аталған міндеттерді орындауы олардың қызмет ... ... ... - ... ... мемлекеттің
өзінің алдына қойған міндеттері мен мақсаттары, әлеуметтік тағайыны ... ... ... ғана тән ... өздеріне ғана тән ... ... ... және олардың негізгі бағыттары. Мемлекеттің
қызметтері қатып қалған және ешбір өзгермейтін қатаң қағида (догма) емес,
қайта олар ... ... жиі ... ... ... ... ... негізгі мақсаты - қоғам ... ... ... ... ... дамып өркендеуі үшін қызмет атқару болып
табылады. Қоғам - өте күрделі құбылыс. Қоғамның ... ... ... ... дамыту үшін мемлекет те, адамдардың ... ... ... да ... іс-әрекет жасап отырады. Бұл салада
мемлекеттің ... ... сан ... ... өзіне қарайтын
кәсіпорындарды тікелей басқарып, олардың жұмысын ... ... ... ... ... да болуы ... ... ... ... жер және оның қойнауы, су көздері,
өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, басқа да ... ... ... ... ... ... ... пайдалану әдістеріне
мемлекет немқұрайлы қарай алмайды. ... ... ... ... оны
пайдалану иесімен қатар қоғам игілігіне де қызмет етуі тиісті. Сондықтан
мемлекет өз меншігіне жататын ... ... ... ... ал
мемлекеттік емес меншік түрлерін жанамалап реттейді. Демек, қалай да ... ... және ... ... ... ... экономикасы ұйымдастыру, басқару және реттеу функциясы болады.
Қандай да болсын қоғам түрлі таптар мен әлеуметтік топтардан ... ... ... ... ... көптеген ұлт өкілдері өмір
сүреді. Олардың ара-қатынасын реттеу негізінен, ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастарды, туындайтын қарама-
қайшылықтарды реттеу, шешу, жөнге салу - тек қана ... ... іс. Ол үшін ... күш те, ... та, ... да мүмкіндіктер
бар. Осыған сәйкес мемлекет әлеуметтік функция атқарады. Егер ... осы ... кең өріс ... үздіксіз жүргізілетін болса, ... ... ... ... мемлекеттердің бәрінде де ең маңызды қызметтер экологиялық
қызмет болып табылатындығын атап ... ... ... ... ... ... себебі - адамзат баласының қазіргі кездегі тіршілік ... ... ... ... ... ықпал жасауынан туындап отыр.
Мысал келтірсек, табиғатты бүлдіру ... тыс ... асып ... ... ... ... ... сипат алып бара жатыр,
адамды қырып-жоюдың алапат құралдарын жинақтаған қорлар, ... ... ... проблемалар туындатып отыр.
Қандай қоғам болса да ғылымсыз, білімсіз, мәдениетсіз ... ... Бұл ... да ... ... етуі ... Мысалы, Қазақстан
мемлекетінде мемлекеттік ғылыми-зерттеу, ... ... ... ... ... мемлекет қаржыландырып, жұмысын реттеп, басқарып, бағыт беріп
отырады. Мемлекеттік емес оқу, мәдениет ... ... заң ... арқылы оларға да әсер етеді. Демек, мемлекеттің ғылымды, білім
беруді, денсаулық сақтауды, ... ... ... ... ... ... ішкі ... жатады. Мемлекет басқа
мемлекеттермен түрлі, сан ... ... ... ... ... ... ... аумағының тұтастығын басқа елдердің қол
сұғуынан қорғауға, ... ... ... Ол ... ... ... Сол үшін қажетті қарулы ... ... ... мемлекеттермен
осыған байланысты шарттар жасасады. Осы міндеттерді атқару мемлекеттің өзін-
өзі қорғау функциясы деп аталады.
Мемлекеттер бір-бірімен ... ... ... ... саяси,
құқықтық, т.б. түрлі қатынастарда болуға талпынады. Мұндай қатынастар ... ... ... әр ... ... ... жағдайлар туғызады.
Осы салада мемлекеттің басқа елдермен қатынас ... ... ... ... өмір сүру үшін ... өзара келісім-
шарттарға отырады, әскери одақтар құрады, т.с.с. әрекеттер жасап отырады.
Қазіргі тарихи жағдайда соғыс, әскери шиеленістер ... өмір ... ... төндіруде. Сондықтан адамгершілік жолмен дамығысы келетін
мемлекеттер соғыстың алдын алу ... ... ... Демек,
мемлекетке бейбітшілік функциясын атқару да тән көрініс болу керек.
Осы айтылғандар мемлекеттің сыртқы функциясына жатады.
Мемлекеттің аталған ішкі және ... ... ... ... жүзеге асырылады. Олар екі топқа бөлінеді: 1) ... ... ... ... заң, ... да нормативтік-құқықтық актілер
жасау, жедел орындау, ... ... ... ... ... құқық
қорғау қызметі. Ұйымдастырушылық тәсіліне жататындар: ұйымдастыру - ... ... ... ... ... ... беруді ұйымдастыру
қызметі, әскери - ұйымдастыру қызметі.
Дегенмен, осы аталған көзқарастар кеңінен таралмағанын ... ... ... жіктеудің төмендегідей түрін ұсынып отырмыз.
Мемлекеттік тұрпаттары. Мемлекеттің тұрпаттары үшке ... ... ... ... ... және саяси (мемлекеттік) режим.
Мемлекет егеменді болғандықтан жоғары мемлекеттік ... ... оның ... ... ... ... басқару тұрпатын құрады.
Қазақстан Республикасының Конституциясында республикалық басқару ... ... Оның ... ... белгісі — мемлекет бас-шысының
сайланып қойылатындығы және алмастырылғандығы. Бұл — ... ... ... айыратын белгі. Монархияда мемлекет басшысының
мұрагерлік мәртебесі ... ... ... ... басқару тұрпатының
мемлекеттік құрылысқа шешуші әсер етпейтінін байқаймыз. Мысалы, монархиялық
Жапония немесе Ұлыбритания әлде ... ... ... мемлекет
екені белгілі. Республикалық кеңестер Одағы мұндай мемлекет бола ... ... ... та, ... та ... болмаған еді. Ал
Франция Республикасында бұрыннан демократиялық басқарудан республикалық
басқару тұрпаты демократиялық, ... ... ... ... келеді.
Демократия республикалық басқару тұрпатына іштей жақынн. Егер барлық
азаматтарға ... тен ... ... ... ... ... ... тұрпатын халықтың игілігіне қызмет істеуге
бағытгайды.
Республикабилігінің екі жолы бар: ... және ... ... ... тікелей халық ... ... ... ... бола ... негізінен, үкіметгі құрады.
Қазақстан ...... ... ... республика.
Парламенттік республикада мемлекет билігінің жоғары ... ... ... ... ... ... алдында үкімет
өзінің саяси қызметі үшін алқалы ... ... ... ... Парламентгің
сеніміне сүйеніп қызмет істейді. Парламент үкіметті қолдамаса, ол ... ... ... Президентік және ... ... ... ... ... ... Президенттік
(Парламенттік) республика деп атайды. Ресей Федерациясы осындай мемлекеггік
басқару тұрпатына жатады.
Әдебиеттер:
1. Шәмшәт-ұлы "Мемлекет деген не?" Ақиқат. 1993 N ... ... Ю.А. ... крах или ... ... и право.
1992, N 2.
3. Бутенко А.П. ... его ... и ... ... и ... 1993, N 7.
4. Сапаргалиев Г.С. Қазақстан мемлекетi және ... ... ... ... ... ... права и государства. Учебник. Под.ред. В.В.Лазарева.
М.,1996 г.
6. Хропанюк В.Н. ... ... и ... М.,1996 ... Ибраева А.С., Ибраев Н.С. “Теория государство и право” Алматы, 2000.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Есiнiң дұрыстығы мен дұрыс еместiгi29 бет
Оқушылардың мемлекеттік рәміздерге деген құрмет сезімін тәрбиелеу- патриоттық тәрбие берудің бастапқы қадамы6 бет
Ақша айналымын тұрақтандыру әдістері мен нышандары34 бет
Ресей мен шет елдегі бизнестің ұйымдастырушылық-құқықтық нышандарының жүйесі16 бет
Философия, саясат, қазіргі заман. Т Мор мен Т Кампанелланың утопистік- социалистік ілімдері.Саяси және құқық сана мәселелері.Қазақстан тәуелсіздігінің нышандары.Саяси философияның қалыптасу ерекшеліктері.XX ғасырдағы Қазақстандағы қоғамдық-саяси, философиялық ойлар27 бет
Қазақстан Республикасының мемлекеттік нышандары мен рәміздері. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің нышандары және өскери бөлімнің Жауынгерлік туы4 бет
Қолма-қол ақшасыз есеп айырылысу нышандары23 бет
"Мемлекеттің пайда болуы."21 бет
XV—XVIII ғасырлардағы Қазақ мемлекеттігі5 бет
Іскерлік кездесулер9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь