Нарықтық экономика жайлы мәлімет

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. Нарықтық экономиканың мәні, мазмұны және қағидалары ... ... ... .4
2. Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға көшудегі ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
3.Нарықтық экономикаға көшудегі шетелдік тәжірбие ... ... ... ... ... ...23


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
Нарық – бұл жүйелер мен ортаны өгертуге қабілетті қозғаушы күш дегенге саяды. Біз «нарық» ұғымының көп қырлы және қатынастардың тұтас гаммасын бейнелейтіні жөнінде қорытынды шығарамыз. Нарық ережелері, оның атқарымдық көптеген аспектілері жеткіліксіз зерттелген. Алайда шетелдердің даму тәжірбиесі нарық өзінен өзі әлі адамдардың тұрмыс деңгейін, қоғамның материалдық-техникалық дамуын анықтайтынын; нарықтық экономикасы бар елдердің барлығы да тұрмыстың жоғарғы деңгейі мен тұрақтылығын қамтамассыз етілген мемелекеттердің қатарына шын мәнінде жатпайтындығын көрсетеді. Нарықтың пайда болу шарттары болып қоғамдық еңбек бөлінісуі мен тауар өндірушілердің мамандануы, сондай-ақ нарық шаруашылығы субъектілерінің экономикалық оқшауланушылығы есептеледі. Экономикалық оқшауланушылық пен айырбастау еркіндігі тек өндірушінің өзі ғана не өндіру керек екендігін, қалай өндіру керек екендігін, өндірілген өнімді кімге және қайда сату керек екендігін шешетінін білдіреді. Нарықты қалыптастырған кезде тағам өнімдерін өндіру мен тұтыну сипатына байланысты болатын, оның сұраныс пен ұсыныстарын шарттастыратын заңдарын ескерген жөн. Молығу шегіне жақындаған сайын сұранымның өсуі тіпті халықтың табысы өскен кезде баяулайды және де керсінше, табыстың төмендеуімен тағам өнімдеріне сұраныс салыстырмалы түрде өседі (Энгель заңы). Нарықтық экономикаға көшу – ұзақ, күрделі және қайшылықты жол. Әлемдік тәжірбие көрсетіп отырғандай, қалыптасып қалған шаруышылық жүесін түбірінен қайта құруға байланысты әлеуметтік-экономикалық шаралар соңы өндіріс дәрежесінің анағұрлым төмендеуімен, демек тұтынудың құлдырауымен қатар жүретіндігін өмір көрсетіп отыр. Бұл заңдылық экономиканы қайта құрудың стратегиясы мен тактикасын сенімді болжап, экономикалық саясаттың ықпалды да тиімді жолдарын таңдай білуді талап етеді. Саяси да экономикалық еркіндік алған Қазақстан алдында әлемдік тәжірибе мен республикамызға тән ерекшеліктерді ескере ортырып, экономикалық дербес дамудың жолдарын қарастыру міндеттері тұр. Қазақстан Республикасының ұлан-ғайыр жері, оның ерекше бай қазыналары, табиғи-экономикалық қолайлы жағдайлары бар. Қазақстанның осыншама байлыққа ие болуы оның экономикасының дербестігінің негізі болып табылады. Саналы нарыққа көшу жағдайларындағы ең маңызды міндет – республиканың өндірістік ахуалына экономикалық дұрыс баға беру, қолда барды ұтымды пайдаланудың нақтылы бағдарламасын жасап, «технологиясын» талдау. Республика экономика мен бизнес салаларында осы заманғы жоғары маманданған кадрлар даярлау студенттер тарапынан Қазақстан экономикасының нақтылы жағдайын «өткені – қазіргісі – болашағы», «сала – регион – бүтіндей халық шаруашылығы» тарауларына бөле, нарықтық құрылым жүйесін дамыта қалыптастыру жолдарын неғұрлым тереңірек зерттеп білуді талап етеді. Экономиканы қайта құру бағдарламасындағы және оларды іс жүзіндегі асырудағы тиімсіздіктер білмеушіліктен ғана емес, адамдардың отан шаруашылығының шын мәнін, ерекшеліктерін, кездесетін қайшылықтарды болжай алмайтындықтарынан болып отыр.
1. Нурғалиев Қ.Р «Қазақстан экономикасы» 1999 ж.
2. Есқараев.Ө.Қ. «Қазақстан Республикасының нарығын реттеу»
3. Баймұратов.О «Қазақстан қаржы нарығы»
4. Жүнісов Б., Мамбетов Ұ., Байжомартов Ү. «Нарықтық экономика негіздері»
5. Сейқасымов Ғ.С. «Экономика», Алматы 2001 ж.
6. Сатыбалдыұлы С. «Маркетинг және нарықтану», Алматы 1999 ж.
        
        Жоспар
Кіріспе...................................................................
.....................................3
1. Нарықтық экономиканың мәні, мазмұны және қағидалары.............4
2. Қазақстан ... ... ... ... ... көшудегі шетелдік
тәжірбие.......................23
Қорытынды.................................................................
............................29
КІРІСПЕ
Нарық – бұл жүйелер мен ортаны өгертуге қабілетті қозғаушы күш дегенге
саяды. Біз «нарық» ұғымының көп ... және ... ... ... ... ... ... Нарық ережелері, оның атқарымдық
көптеген аспектілері жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... өзі әлі ... тұрмыс деңгейін, қоғамның
материалдық-техникалық дамуын анықтайтынын; нарықтық ... ... ... да ... ... деңгейі мен тұрақтылығын қамтамассыз
етілген мемелекеттердің қатарына шын мәнінде жатпайтындығын ... ... болу ... ... ... ... ... мен тауар
өндірушілердің мамандануы, ... ... ... ... ... ... Экономикалық оқшауланушылық пен
айырбастау еркіндігі тек өндірушінің өзі ғана не өндіру ... ... ... ... ... өндірілген өнімді кімге және қайда сату керек
екендігін шешетінін білдіреді. Нарықты қалыптастырған кезде тағам өнімдерін
өндіру мен тұтыну сипатына ... ... оның ... пен ... ... ... жөн. ... шегіне жақындаған сайын
сұранымның өсуі ... ... ... ... ... ... және де
керсінше, табыстың төмендеуімен тағам өнімдеріне сұраныс салыстырмалы түрде
өседі (Энгель ... ... ... көшу – ... күрделі және
қайшылықты жол. Әлемдік тәжірбие көрсетіп отырғандай, қалыптасып қалған
шаруышылық жүесін түбірінен қайта ... ... ... соңы ... ... анағұрлым төмендеуімен, демек тұтынудың
құлдырауымен ... ... өмір ... отыр. Бұл ... ... ... ... мен ... сенімді болжап,
экономикалық саясаттың ықпалды да тиімді ... ... ... ... ... да ... ... алған Қазақстан алдында әлемдік
тәжірибе мен республикамызға тән ... ... ... ... ... жолдарын қарастыру міндеттері тұр. Қазақстан
Республикасының ұлан-ғайыр ... оның ... бай ... табиғи-
экономикалық қолайлы жағдайлары бар. Қазақстанның осыншама байлыққа ... оның ... ... ... ... ... ... көшу жағдайларындағы ең маңызды міндет – республиканың өндірістік
ахуалына экономикалық дұрыс баға ... ... ... ұтымды пайдаланудың
нақтылы бағдарламасын жасап, «технологиясын» талдау. Республика экономика
мен бизнес ... осы ... ... ... ... ... тарапынан Қазақстан экономикасының нақтылы жағдайын «өткені –
қазіргісі – ... ......... халық шаруашылығы»
тарауларына бөле, нарықтық құрылым жүйесін дамыта қалыптастыру жолдарын
неғұрлым тереңірек зерттеп ... ... ... ... ... ... және ... іс жүзіндегі асырудағы ... ғана ... ... отан ... шын ... ... ... болжай алмайтындықтарынан болып
отыр.
Нарықтық экономиканың мәні, мазмұны және ... ... ... мен өндірушілерді байланыстырудың тиімді
механизмі ретінде әлемдік өркениеттің ұлы ... бірі ... оны ... ген ... ... ... ... ұжымдық даналығының шыңымен теңеуге болады. Бірақ ... ... пен ... ... өмір сүре ... ... ... алуан түрлі формалары және әр түрлі ... ... ғана ... ... ... ... ... әлсіз, өмір сүруге
қабілеті жоқ шаруашылықтардан тазарады, оның есесіне олардың тиімді жұмыс
жасайтын болашағынан үміт ... ... ... жасайды. Бұдан біз
нарықтың қоғамға қажет шаруашылық бірліктерін іріктеудің ... және ең ... ... ... ... ... бірге нарықтың мезанизм ... ... оның ... да бар. Оның ... жақтарына әлеуметтік жіктелу,
әлсіздерге, әсіресе банкротқа ... ... ... ... ... бірыңғай сұранымға ғана бағдарлап, нарық орны ... ... және ... ... ... қамтамасыз етепейді.
Сондықтан мемлекет қоғам атынан дұрыс экологиялық жағдайда өмір сүру хұқын
реттеп отыратын шараларды іске асыруы ... таза ... ... адамның еңбек ету, білім ... табу ... ... ... ... бермейді.
Бұл салалар мемлекеттің белсенді ... ... ... қажет етеді.
Мемлеткет бағаны реттеу, салық жүйесінің негізінде табысты ... ... ... ... ... ... мамандандыру, оларға жәрдем
ақша бөлу және халықты ... ... ... ... ... ... ... Бұнадай шараларды жүзеге асырмайынша ... ... ... ұстап тұру мүмкін емес.
Нарық механизмі ғылым мен техника жетістіктернің, еңбек ресурстарын,
еңбекті ұйымдастырудың жаңа әдістерін кеңінен пайдалануды ... ... ... мен ... ... ететін оның жаңа бағыттарында стратегиялық
мақсаттарды жүзеге асыруды, өндірісті терең құрылымдық ... ... ете ... Бұл жерде мемлекеттің стратегиялық ... ... мен ... ... ірі кәсіпорындар мен
бірлестіктердің қаржы қуатынсыз жақсы нәтижеге жету ... ... ... біздің елде терең зерттелмеген, сондықтан оның ... ... ... әдебиеттерде жиі кездеседі. Себебі нұсқау-бөлу әдістеріне
негізделген басқару жуйесі нарық проблемалары ... ... ... ... ... Ұзақ ... бойы әкімшіл-әміршіл жүйенің ... ... ... ... ... ... ... мен орны
туралы даурықпалық көзқарас басым болды.
Нарық мәселелерінің, қоғамды қайта құру теориясы мен ... зор ... ... ... ... мемлекеттердің және Қазақстан
ғалым экономистерінің арасында нарық туралы бірңғай ... жоқ. ... ... ... ... ... ел ... рөлі мен мәні ең алдымен бұл нарықтың
атқарымы мен мақсаттарына, сондай-ақ атқарымдылық ... ... рөлі мен мәні оның ... ... ... ... және мақсаттарымен анықталады. Нарық – күрделі әлеуметтік-
экономикалық санат, егер ... ... ... ... ... оның мәні толығырақ ашыла түседі. Қоғамдық ұдайы
өндірісте нарық ең алдымен тауар-ақша қатынасының ... ... ... экономика ұтымды жұмыс істейді, егер мына жағдайлар айқын болжалып
және анықталса:
1. Товарды қанша ... ... ... ... ... ... ... Қолда
бардың қаншасын немесе қандай бөлігін жұмсау керек ... ... ... ... Не ... керек, яғни қоғамның материялдық тұтынымын ... ... ... мен ... қызметті анықтау.
3. Қоғамға қажетті товарлар қалай өндіріліп, қандай ... ... ... өнім кімге арналған, оны қалай алу керек, яғни өндірілген
өнім нақты тұтынушылар арасында ... ... ... бола ... ... ... бейімделе білуіне қол
жеткізу,яғни тұтынушылар тарапынан сұраным өзгере қалса экономика ... ... ... мен ... технолгиясы жасалуы
керек.
Нарықтық қатынас дегеніміз – аталған бес шарттың ... ... ... ... мен ... арасындағы бітістік болып табылады.
Нарықтық қатынас кемеліне келгенде иелік ететін екі жақ ... ... ... мен оның ... ... зат ... ... көлемін және олардың бағасын алушы мен ... ... ... ... ... ... қатты қысым жасалмайды.
Нарықтық экономикада өнімнің де, ... де ... бар. ... әлде бір өнім ... ... ... ... жоғары пайда пайда
табу үшін оның бағасын көтере түседі, бірақ ол баға ... бір ... ... ... өнім ... ... өндіруші шығынын жабу үшін
бағаны төмендетеді . ... ... ... әлеуметтік-экономикалық
тиімділігіне де әсерін тигізеді. Егер өнім пайдалы болса, өндіруші ғылыми-
техникалық прогесс пен озат ... ... ... оны ... ... Ал егер өнім ... бермесе сұраным жоқ болса ... ... өнім ... ... ... ... ... рететелінеді.
Тұтынушылар мүддесін қанағаттандыруға бағытталған және өндірушілердің
баға көтерушілік ниеттерін тежеу, өнімді ... ... ... ... ... ... ... байланыстардың белгілі көрінісі
болғандықтан бөліс, сұраным мен тұтынушы әрекеттерін жарасымды ... ... ... ... ... де сіңірген еңбегі
қоғамға қажет, ал өндірген өнімдері қоғамға пайдалы болып шығады.
Нарықтық қатынас ... мен ... ... ... ... қарай нені алатындығын білдіреді. Сұраныстың
басты жетекшісі ... ... - ... ... өссе ... баға ... сұраным арта береді. ... ... ... ... ... деген сұраныстың көлемі, сатып алушының орташа
кірісі, нарықтық көлемі, басқа өнімдердің бағасы мен ... бұл ... ... өнім алу ... ... ... ... байланысты болады.
Ұсыныс өндірушінің сатуға шығарған товарының санынан-ақ белгі бермек.
Товар неғұрлым тиімді болып, оның ... ... ... ... ... ... немесе керісінше болады. Өйткені бәсеке дегеніміз біреуге
жаны ашығандықтан емес, өндірісті пайда табу үшін ... ... әсер ... ... ... ... пайда қуалап бағаны өсіре
беруге тежеу жоқ емес, оған ... ... ... ... ... Демек,
өндіруші технологияны жетілдіре отырып өнімнің сапасын жақсартады немесе
өндіріс шығындарын азайтады.
Тұтынушының сатып алғысы ... ... саны ... сатамын
деген товарының санына дәлел келсе, сұраным мен ұсыныстың тең ... ... ... ... ... қарым – қатынас жүйесі
болғандықтан өндіріс барысында, таратуда, айырбас пен ... ... ... ... ... мекеме, бірлестіктерге дейін олардың экономикалық,
шаруашылық және кәсіпкерлік іс-әректтеріндегі еркінділік заңдылықты ... ... ... Мұның өзінде еркіндіктің екі жағы бар. Біріншіден,
әрбір адамға меншіктену мен кәсіпкерлік құқығы ... яғни ол ... өз ... іске ... ... ... ... іс-
әрекеттерге байланысты қабылданған ережелер мен нормаларды сақтаса,
экономикалық ... ... ... мекмелермен азаматтардың
кәсіптерінің түрі, сипаты және көлеміне қатаң тежеушілік жасау ... ... ... деген жоқтаусыз еркіндік болмайтындығын ... ... ... ... ... ... ... реттеліп отырады . Нарықты және қатынастарды ... ... ... ... ... Мәселе тек мемлекет қандай
амалдар қолдануында. Нарықтың мемлекеттік реттеушісі ретінде бағдарамалар,
салық салу, ... ... ... банк ... ... ... заңдар
монополиялыққа қарсы шаралар, ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілікпен, кәсіпкердің
тәуекелімен қатар жүреді. Теңдік құқығы енгізіліп, меншіктеудің қанша бір
түрлеріне еркіндік туғызған ... ... ... ... иесі толығынан
экономикалық жаупкершілікте болады.
3.Тұтынушының үстемдігі, яғни тұтынушының өндірушіге өктемдігі. Жеткіліксіз
дүниеде өндіруші тұтынушыға өз шартын ... ... ... сол ... да ... тіпті өнім беру азайса да баға дегеніміз көтеріле береді,
өндіруші еш нәрседен қаймықпай-ақ өнім сапасын ... ... ... ... ... ... ... экономикалық еркіндігі кеңейе
түседі, ал мұның өзі әрқайсысынан өз жолын тауып, іс-қимылын қайта қарау,
бағаны ... қою, ... пен ... бөлісу, қайтадан бөлісу, бәсеке
механизімінің ... ... ... ... өз ... ... туғызады.
4.Экономиканың ашықтығы. Мұның мәні мекемелердің белгілі шарттарды сақтай
отырып, ... тыс ... ... ... ... ... ... жергілікті мекемелермен бірдей құқықта ішкі нарықта ... ғана емес ... иесі ... ... ... ... бабы. Бәсеке дегеніміз іскерлікті қоздырудыңықпалды да ... ... ... ... ... өнім ... ... құбылып отыратын мүдделерін қанағатттандыру. Әрине,
бәсеке ең алдымен ұқсас ... ... ... ... туындайды.
6.Финанс және қаражат айналымында әсері. Егер орталықтанған экономика
материялдық-заттық орындарды басқаруды қорлар дасау, ... ... ... ... жүргісе, нарықтық экономика ... ... ... ... ... банк, салық арқылы жүргізеді.
7.Нарқтық баға қою жолдары. Нарықта баға деген сатушы мен алушы ... ... пен ... ... ... нәтижесінде
қалыптасып, ауызша немесе жазбаша келісім жасасады. Нарықтық бағаны еркін
баға деген түсінік бар. Оның тіркелуі ... ... - ол ... ... ... ... ... кезеңде, мемлект өзін-өзі ақтаудың
орташа ... ... ... жоғарғы шегін бақылайды.
Екіншіден, тұрақтандырылған экономикада әлдебір ... ... ... ... ... ол ол ... жарыса өндіріп сатады да бағаны құлдыратып
жібереді. Сөйтіп қалыпты нарықта баға заттың ... ... ... ... ... ... мен табыс өндірісті кеңейте беруден аспайды.
8.Шарт және конракт қатынастардың талаптарын сақтау нәтижесінде жоғарыдан
басқару ... ... мен ... яғни тең ... шруа ... ... ... негізінен серіктестік қарым-қатынас қалыптасады,
Жалпы заңдылықты, ережелерді сақтау үшін ... ... онша ... ... мағыналы нарықта товар ... мен сату ғана ... алу, ... еңбек төлеу, мекемелерге несие беру ... ... ... ... ... ... көшудегі ерекшеліктері.
Экономистердің назарын аудартуға тиісті ең маңызды проблемалардың
бірі – бұл Қазақстан Республикасында нарық ... ... ... қайта қарауды талап ететін ... ... ... көшу ... ел экономикасын дағдарыстан шығару. Атап айтқанда,
экономиканың дамуындағы қателіктер мен күрделенген ... ... ... ... басқару істерінің жолға ... ... ... ... ... ... ең жоғары талаптарды қояды. Нарықты
дұрыс басқару үшін не қажет екенін анықтау ... ... ... ... ... үш ... шешу керек.
- ел нарығының тұжырымдамасын жасау;
- нарықты басқарудың негізгі ... мен ... ... ... ... ...... тетігін, оның критерийін анықтау.
Проблемалардың үш тобының барлығы да бір – бірімен өзара байланысты.
Өзінің өткені туралы ... ... ... ... тәжірибе алуға және
сенімді алға жылжу мүмкін емес. Кеше ғана бізге марксизм ... ... ... біз одан ... басқа ғылымды іздеудеміз. Соңғы кездерде
социализм идеясының өзі мен оның өткендегі ... ... ... ... ... орынды сұрақ туындайды: бізге жалпы айтқанда
капитализмді қалпына келтіру қажет пе? ... елде ... ... ... ... ... ... оның дамуына мүмкіндік бермеді.
Біз шын мәнінде ... елде ... ... ... Мұның салдарынан
қоғамдық – экономикалық және саяси формация жіберіліп алынды, ал ... ... ... Қазақстан Республикасы қазір қоғамдық дамудың
қандай сатысында орналасқан? Алдымен ... ... ... олар ... теориясы бойынша өндірісті
ұйымдастырушылар болуға тиіс еді. ... ... елде ЖЭС ... ... ... ... ... қағидалары қолданылды. Алайда бұл шындығында
болмаған ... ... ... – да ... ... М.С.Горбачев айтқандай 70 –
жылдары емес, одан әлдеқайда бұрын басталды. Объективті түрде дағдарыстық
жағдай тіпті 50 – ... ... ... ... құрылыс емес,
мемлекеттік капитализм болды. Біз феодализмнен капитализмге өтудің орнына
70 жыл ... ... өмір ... Бұл жүйе ... ... ... ... құру үшін не істеу керек?
Ең алдымен өзгерістердің теориялық тұғырнамасын әзірлеу ... қол ... ... ... ... өзгеруі, жаңа
нарықтық жүйелердің қалыптасуын талап етеді, олар өздерінің кеңею ... ... ... ... ... қайшылықтарды
шешу тәсілдерін табады. Мұның салдарынан «мемлекет - нарық» ... ... ... ... ... ... ... үлгілері өзгереді.
Нарық экономикалық реформалар жағдайында пайда болды және дамиды,
сондықтан экономикада пайда болғанның барлығы да ... ... ... ... болады және дамиды. Алайда оның даму деггейі, мазмұны мен
теориялық - әдіснамалық қағидалары нақты сәтпен ... ... 1992 ... жылдарындағы сияқты нарықтың экономикалық өсуі мен қарқынды дамуын
атап өтуге болады.
Республикада нарық жүйесін қалыптастырған кезде өзіндік ... ... ... нарығының дамуы үш кезеңге бөлінеді.
1.1991 – 1993 жылдары. Нарық жүйесінің негізгі құралдарын ... ... ... ... нарықтық баға бірнеше есе өсіп, жалақы, зейнетақы,
жәрдемақы бірнеше айға кешіктірілгенде тиді; ақша ... өтті – ... ... алу, ... – бас ... ... ... пайда болды, жеткізушілер тек өзінің меншікті өнімдерімен есеп
айырысты. Мұның нәтижесінде республикада баспа – бас ... ... - ға ... – 1998 ... ... ... механизмдерінің элементтеріне қатысты
тіркелген ... ... ... ... жаңа ... ... ... қарқынды дамуы меншік иелерінің жаңа ... жеке ... ... ... ... баға ... қарқыны
айтарлықтай төмендеді.
3.1998 – 2006 жылдары. Нарық жеке меншіктің кеңею жағдайында ... және жеке ... ... ... ... 1:5, ал ... бойынша тұтас алғанда 1:3. Нарықтың қалыптасуында ... ... ... ... ... ... ... болды,
нарықта іс жүзінде наннан бастап автомобильге дейін ... ... ... ... туды. Алайда нәтижесінде ауыл ... ... ... азық – ... ... даму ... «талықсытпалы ем» жүргізу;
• өнімді қайта өңдеу үшін жеткілікті қуаттардың болмауы: ... 50% - ы ... ... ... ... ... күрделендіретін ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің
бір жақты мамандануы – нарық жағдайларында болатын мұндай жағдай нарық
үдерісіндегі ... ... ... аграрлық нарықтың дамуына мүмкіндік жасайтын шетелдік инвестицияларды
жүргізу. Елдің инвестициялық нарық жағдайы оның ... ... ... ... мен ... ... ең маңызды
индикаторы болып табылады. Республикада нарық ... ... ... ... тиімділігін арттырды және ... үшін ... ... да ... ете ... нарық жағдайында шаруашылық жүргізудің осы заманғы ... ... ... ... ... ... болмауы; 1991 жылға
дейін мамандарды даярлау тек бір мамандықтың шеңберінде жүргенін атап
өтейік. ... күні ... ... ... ... бар ... ... етеді. Көптеген жас мамандар нарыққа даяр ... ... ... ... жоқ, олар нарық үдерісінен шет
қалған;
• коммунициалдық модернизм элементтерінің болуы;
• мүлдем жаңа ... ... ... ТМД ... ... ... ... (интеграциялық) арқылы ... ... Бұл ... ... ... компаниялардың
(Түркия, АҚШ, Қытай, Жапония) өнімдерін қайта ... үшін ... ... ... ... ... қызметтерінің тек құнын төмендетіп
қана қоймай, сонымен бірге азық – ... ... ... ... шетелден әкелінген азық – түліктің молығуы;
• арзан ... ... ... ... кезде өндіріс үдерісінде
қызмет ... ... ... ... саны 655 мың ... ... Федерациясы және Қытаймен ... ... әрі ... ... Ғасырлық тарихы бар компартиялар жұмыс
істейтіндіктен бүгінде әлемдік ... аясы ... ал ... де ... ... ... өзін - өзі танытуын ... ... ... ... жүзеге асатын меншік пен шаруашылық жүргізудің
алуан түрін қалыптастыру, яғни ауыл шаруашылық ... ... ... ол ... ... ... қалыптасқан ұйымдық құруды бұзбай – ақ
эволюциялық ... ... ... ... жаһандану үшін ... ... құра ... өзі ... ... ... бірі бола ... біртұтас республикалық экономиканың
қалыптасуына және оның тиімділігін ... ... ... ... ... осы ... ... талдау
барысында нарықтың әмбебап сипатта ... және тек ... ... ғана ... ... ... ... бағдарланған нарық
экономикасының қалыптасу шарты қызметін атқаратыны да ... ... ... ... ... емес, сондықтан үкімет нарық реформаларын
жеделдетті, оның нәти - ... ... ... ... жүруі енгізілді т.б.
Нарық өндірістің реттеушісі болып ... ... ... ... шығындарды нарық орташа құнына саяды, ... ... ... кедейленеді, ал басқалары баиды. Дамудың өтпелі
кезең жағдайында, біріншіден, нарықтың дақылдар бойынша егіс ... мен ... ауыл ... ... ... ... ... оңтүстік аймақтарының шаруашылықтары нарық
талаптарына ... ... және ... ... ... бидай,
күнбағыс, шикі – мақта, темекі т.б. өндірісіне көшті.
Екіншіден, халықтың сана сезімі өсуде және ... үшін ... ... бәсекелестік күрес күшеюде.
Үшіншіден, нарық ауылдан адамдардың ағылу есебінен қала халқының
тез ... ... ... ... ... табысқа бола көптеген
шаруалар саудагер болып өздерінің жұмыстарын ... Қала ... ... ауыл ... ... толықтырылады, сондықтан
ауыл тұрғындарына ауылдан кетпеулері үшін оларға туғызу қажет.
Төртіншіден, таптық ... ... ... ... яғни байлар мен
кедейлер табының қалыптасуы, біреулердің баюы және басқалардың ... орын ... ... соңғы жылдары бюджеттік міндеттемелерді
орындауға ... ... ... ... ... көптеген кәсіпорындар
өздерінің болашағын нарықтың дамуымен байланыстырады.
Алтыншыдан, нарық адамға өзінің қабілеті, қуаты мен ... ... ... ... десе де ... ... ... жерде
жұмыс істеуге, жұмыс істейтін зейнеткерлерге т.б. бұрынғыдай ... ... ... жүруде, тауарлардың жаңа түрлері пайда
болуда, сауда компьютерлендірілуде.
Сөйтіп, өзінің мазмұны ... ... ... ... болып табылады, ол тек меншіктің өзгеруіне байланысты ... ... ... қатар, сонымен бірге ... да ... ... асыру үшін жағдай тудырады.
Алайда экономикалық реформалар өте баяу және ... ... ... ... ... ... рөлі ... мүлдем жете бағаланбайды, сондықтан біртұтас республикалық
нарық керек. Нарық тауар өндірушілермен тығыз ... ... ... ие ... ... өнім ... ... қозғалтқышы болып тұтынушы
бәсекелестігі ... ол ... ... ... ... болады.
Алайда соңғы кезде оның болмай қалуы байқалуда. Бұл ... ... Атап ... ... ... даму ... ... күні қазақстандық нарықта өнімдердің бәсекелестігінің орнына,
олигархтардың бәсекелестігі байқалады.
Мемлекет ... ... жете ... ... ... сондықтан ауыл шаруашылығы өнімдерінің кейбір түрлерін өндіру
мүлдем тоқтатылды. Импорт күрт ... ... 0,7 млн ... ... қол ... басым. Соның нәтижесінде қоғамда байлар ... ... ... ... ... сыбайлас жемқорлық,
қылмысты іске бой ұру, халықтың кедейленуі ұшы – қиыры жоқ көлемге өсті.
Осы ... ... ... ... ... тұтқасы болмай отыр.
Жоспар мен нарық нарық жүйесінің біртұтас ... ... ... ... ... жағдайы оны басқару әдістерінің жетілмегендігін
көрсетеді.
Ішкі ... ... ... ... ... сұранымына сәйкес
келмейтіні байқалады. Қолданылып жатқан шараларға қарамастан, көптеген
тауарларға ... ... ... ... негізінен
импорт есебінен толықтырылады. Жергілікті өндіріс үлесінің ... ... ... ... ... азық – ... шығындары экономиканың тұрақсыздану факторы болып
табылады, бұл ел ... ... ... ету ... ... ... өсуі адамдардың табыстары мен тұтыну
тауарларын сатып алу ... «жеп ... Ал ... ... тіршілік ету деңгейінің төмендеуін тоқтатуға мүмкіндігі жоқ.
Ел экономикасын он жыл ... ... ... ... ... ... дәрменсіз екенін ... ... олар ... ... деңгейінің күрт төмендеп
кетуін ... ... ... пен ... өндірушілердің
тұтынушылармен қатынастарының реттеушісі болав ... ... ... ... ... ерекшеліктерін зерделеу
мен талдау нарықтық үдерістің ... ... ... үкіметтің
жүргізген нарық ... ... ... онда
шаруашылық жүргізудің әміршіл - әкімшілдік ... ... ... бар.
Республика экономикасын бұдан әрі дамыту шаруашылық жүргізудің нарық
жағдайын ырықтандырмай ... ... ... ... нарықтың ең үлкен
дамуға 1997 жылдан 2001 жыл ... ие ... ... ... ... ... ең ... және прогрессивті үрдісі ... ... жөн. ... ... ... ... орны ... өзгертеді және ... ... ... ... ... ... мемлекеттік меншікті тиімсіз объектілерін
ұстауға байланысты мемлекеттік ... атық ... ... ... жете ... ... ... тоқтатуына
әкеп ... ... ... ... қайта құру нарықтық
қатынастарды әлеуметтік бағыттың мүдделеріне қарай сенімді ... ... ... ... ... ... ... табиғи және
экономикалық байлықтарына сай ... етіп ... ... өзінде
Қазақстанның нақтылы жағдайлары – ... ... ...... және ... ... ... – географиялық
тиімді орналасуы нарыққа жетістікпен көшуге әсер етті. Сыртқы ... да ... ... ... ... бар.
Қазақстанның нарыққа еркін өту үшін негізгі концептуалдық бағыттарының
мынадай міндеттерін шешу ... ... қол ... Ол республиканың жерге деген
бірегей меншігі, оның қазба байлықтары, ішкі және ... ... ... ... және ... ... ... және тарих қазыналары,
материялдық және финанс /қаржы/ мүмкіндіктері, ... және ... сала ... ... ... саясат жүргізе алатындығы.
Қазақстан Республикасы Президентінің 31 тамыз 1991 ж. жарлығы бойынша
одаққа бағынған Қазақстанның жеріндегі ... ... ... ... мен ... олардың бөлімерімен филиалдары
Қазақстан ... ... ... беріледі және олардың мүліктері
республиканың меншігі болып табылады.
2.Меншікті қайта қарауда жекешелндіру жолымен ... ... ... ... ... қаржы министірлігі және олардың аймақтық
органдары жергілікті әкімшіліктердің қатысуымен жүргізеді.
Мемлекеттік меншікті жекешелендірудің мақсаты – ... және ... қол ... ... өндірістің тиімді жұмыс істеуіне жағдай жасау
үшін, өндірістің тиімді жұмыс істеуіне жағдай жасау үшін шаруашылыққа иелік
жасаудың сан – ... ... ... ... ... ... ... екі міндетті шешу керек. Біріншіден, Қазақстан азаматтарын
мемлекеттік меншікке иелендіріп, ... ... ... ... нарық сипатына сай келетін осы заманғы шаруашылыққа тиімді иелік
жасай алатын жеке меншік топтарын ... ... көп ... ... ... ... ұзақта күрделі
жұмыс екенін атап көрсеткен жөн.
Республикада мемлекеттік меншікті жекешелендіру ұлттық бағдарламасына
сай мынандай бағыттарда жүргізіледі:
- ірі және бірегей мүлік кешендерін дара ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарын /200адамға дейін/ қамтитын ... ... 1993 ж. ... ... ... ... және ... көрсететін
ұсақ кәсіпорындары жекешелендірілді.Шағын кәсіпорындары /жұмыс істейтіндер
саны 200адамға дейін/ алдын ала акцонерлік қоғамдарға айналдырылмай тұрып
жекешелендіріледі. ... ... ... ... 9 мыңдай кәсіпорындары жекешелендірілді, олардың 21% жеке
меншікке берілді де, ал 57% ... ... ... ... жаппай жекешелендіру /жұмыс істейтіндер саны ... ... ... ... ... ... ... халқына жекешелендіру және жекешелендіру инвестициялық
купондар /ЖИК/ беру;
- Инвестициялық жекешелендіру қорлардың ... /ИПФ/ ... ... ... ... мен заңды жақтар.
ЖИК-терді есептеу, айналдыру және пайдалану тәртібі ... ... ... ... ... Ірі және ... /жұмыс істеушілер саны 5000 адамнан асса/ өнім шығаратын немесе
ерекше маңызды жұмыстар атқарса, сол сияқты мемлекеттік табиғи ... ... ... ... инвестиция мен Қаржы
министрлігінің басшылығымен жасалған дара жобасымен жекешелендіріледі. Олар
белгілі инвесторларға ... шарт ... ... ... ... ... ... жасау жолмен, сол сияқты акцияларды
саудаларда жекешелендіріледі.
Шетелдік құқықтық және жеке тұлғалар ... ... ... ... ... үкіметаралық келісімдерге және шарттарға
сәйкес шетелдік инвестициялар жөніндегі ұлттық агенство тиісті лицензия
бергеннен ... ... ... ... ... ... және шетелдік валютада әлемдегі ұқсас кәсіпорындарының бағасы
мен жұмыс дәрежесіне ... ... ... құқықтық және ... ... ... ... инвестиция комитеті мен
Қаржы министрлігі ... дара ... ... ... мен ... ... ... қаражат мемлекет меншігіне алынады ... ... ... және ... ... жұмсалады:
- мемлекет ішкі несиелерін /қарыздарын/ төлеуге;
- халықтың жете қамтамасыз етілмеген және әлеуметтік жағынан ... ... ... ... ... ... және кадрлар даярлауға, қайта даярлауға т. б.
мақсаттарға жұмсалады.
3. Банк жүйесін ... құру ... ... және банк ... ... ... ... Қазақстанда екі сатылы банк жүйесі құрылған.
Жоғары сатыда ҚР Ұлттық ... тұр, ... ... ... ... ... қарамастан банкі жүйесінің екінші
/төменгі/ деңгейіне жатады.
1916 ж. басында республикада 170 ... банк ... ... оның үшеуі толық
мемлекеттік.
Эксимбанк ірі экспорт-импорт операцияларымен және әдетте үкімет
кепілдемесі бойынша ... ... ... ...... ... ... –құрылыс компанияларына қаржы
қорын бөледі және республика халқына ... үй салу үшін ... ... ... ... ... ... қызмет етеді, мұның төрт
мыңнан астам агенттігі ... банк ... ... ... және басқа міндетті талаптар
белгілеуі екінші деңгейдегі банктердің қызметін инспекторлық ету ... ... салу ... ... ... ... ... қатаң
бақылайды және реттейді.ҚР Ұлттық банкісі түгел банк ... ... және ... қажетті кепіл деңгейінде қамтамасыз ... ... ... ... алмайтын, банк менеджментті дамытпайтын осал
банкілерді ығыстыру үшін қатаң саясат жүргізеді. ҚР ... ... ... ... ... міндетін атқарады. Қазақстан жерінде
барлық төлеу ұлттық валютада – теңгеде жүргізіледі.
Негізінде жекеменшік капиталы бар комерциялық банктердің ... ... ... ... ... ... ... қоры (01.01.95) 1
млрд.теңгеден астамға жетіп, олар қаржы нарығының 70% дейін қамтыды.
ҚР банкаралық валюта ... өкіл ... және ... ... ... нарық қалыптасып қызмет істеуде.Валюта биржасына ... ... ... ... және ... ... ... (күрделі қаржы бөлушілеріге ) кең өріс міндеті қойылған.
Бірқатар шетел банкілері Қазақстанда өздерінің өкілдіктерін ... 1995 ... өкіл ... саны 31-ге ... ... 19 ... есебін ашуға құқық алды. АҚШ, Англия, Франция, Германия,
Жапония, Швецария және басқа елдердің орталық және ... ... ... ... қатар халықаралық қаржы мекемелері мен және ... ...... ... олар: Әлем, Европа, Азия қайта
құру және даму банкілері ХВҚ (халықаралық валюта қоры).
ҚР ұлттық банк ... ... ... ... бойынша өкіл банкілер
және айырбас пункттері ... ... ... ... ... деп саналады. Республикада валюта нарығын дамыту ... ... ... табыстың 50% өкілдік ... ... ... ... банкілер аралық валюта биржасы ... күші бар ... және ҚР ... ... ... ҚР
президентінің нұсқауы бойынша тікелей және портфельдік инвестиция бөлуші
инвестициялық банкілер ... ... ... ... ... ... ... өздерінің әрекеттерін материалдық өндіріс
өрісінде жүргізетін шаруашылық ... ... ... рұқсат
берілген. Бұл болса бағалы қағаздардың екінші нарық ... ... ... қаржыландыруды ұйымдастыруға кең өріс береді.
4. Қаржы және ақша-кредит жүйесін ... және ... ... ... ... (ЖІӨ) 4-6% деңгейінде ұстау – бұл күрделі және қайшы процесс
түпкі ... ... ... ... жою үшін ... ... ... және
шығындарды шектеу саясаты жүргізілді, бұл ... ... ... ... ... және ... ... әкеп соқты.
Қазір салық төлемеушілерге қатаң ... ... ... ... ... салуға байланысты заңды ұйымдарға және жеке
адамдарға салық ... ... бет бұру ... бюджетін құрғанда оны төменнен жоғары құруға бір
каналды сорап ... ... ... және ... қоры ... жарнама
төлеуінің тиісті сомасы есебі арқылы толтырылады және ... ... ... ... ... көздерден қаржыландыру үшін ең алдымен кепілді
құқық неігінде ішкі және сыртқы қарыздарды пайдалану ұйғарылған. ... ... ... ... табиғи қорымыздың орасан молдығына және
қарыз беретін елдердің Қазақстанға сенімді ... ... ... ... ... ... ... қабілетін анықтау мақсатымен
объектілердің және шаралардың техника-экономикалық ... (ТЭД) ... мына ... ... Инвестицияларды іске асырудің мақсатқа сәйкестігін анықтау ... және ... ... ... жалпы мәләметтері
және неігзі жағдайы;
- Қаржы көздерін дәлелдеу және объектілерді өндіріс, материалдық, еңбек
қорларымен қамтамасыз ... ... ... ... өндірістік әрекеттен түсетін пайданың болжанған
мөлшері, күрделі қаржының ... ... ... және ... ... ... ... дайындағанда несиені қайтарып беруді
кепілдемемен қамтамасыз ету мақсатымен мынадай құжаттар тапсырылады:
Қарыз ... ... ... Бұл құжат бойынша қазіргі заңдарға
сәйкес несие сомасын және несие процентін төлеуге болады.
Несиені қайтару жөніндегі ... ... – банк және ... ... ...... ... бар кәсіорындар,
ұйымдар,банкілер. Әдетте кепілдемеші болып бірге ... ... ... шығады. Ол үшін екі дана хат құрастырылады: біреуі ... шот ... бак ... ... бірге қатысушы құрылтайшы банк үшін. Сақтандыру
шарты, қарыз ... ... ... өз ... сақтандыруы, яғни
сақтандыру туралы мәмілені дәлелдейтін ... ... ... шарт жеке адамға ұзақ ... ... ... ... ... ... куәландырған құжат.
Залалды және пайдалылығы төмен кәсіпорындар жөніде(дотация ... ... ...... ... үшін ... және банкротдеп жариялау туралы ұсыныстарды зерттеп дайындау ... ... ... және оның ... кәсіпорындарды қайта
ұйымдастыру агентсвосына жүктелеген.
5.Инфляция, бағаның өсуі, өндірістің құлдырауы және ... ... ... ... ... ... тұрмыс дәрежесінің құлдырауына
және жұмыссыздыққа әкеп соқты. Сондықтан халықты әлеуметтік сақтану ... ... шешу ... ... ... әкімшілік басшылары ҚР Қаржы министірлігіне және
тиісті салық ... ... ... ... ... ... бюджетінің жобасын құру үшін белгіленген мерзімде ұсынып отырады.
ҚР экономикалық Министірлігі ... ... ... және ... ... ... «әлеуметтік салаларды кәсіпорындарынан
бөліну мемлекеттік стратегиясы» жобасын дайындап Үкіметтке ... ... ... ... үшін ... бағдарлама жасалып
және оның үйлесімді заңды негізіқұрылды.
5.Республиканың сыртқы экономикалық әректіне әлем нарығына енуде толық
еркін ... ... ... ... жүріп жатқан қайта құруға байланысты
нарықты реттеудің мемлекеттік ... ... ... маңыздылыққа ие
болады. Жалпы алғанда нарық нені білдіретінін, экономика мен мемлекетте
бұл ұғым ... ... ... мәнге ие болатынын анықтап ... ... ... ... ... зерттеулер аса бір қызығушылықты
тудырады.
Осы замандағы ... ... ... мен ... ... жалпы ғылыми тұжырымдамасы қандай? - деген сұрақ туындайды.
Заманға сай ... ... және ең қиын ... ... ... ... ... және «мемлекет» сияқты категориялар
арақатынасы жөніндегі мәселе алдымызда ... ... ... ... ... ... қарамастан, бұл проблема жеткілікті
зерделенбеген болып қала ... Ал ... ... ... әңгіме
ететін болсақ, онда не «экономика» ұғымымен теңестіреді, не ... ... ... ... енгізбейді. Әзірге қарастырылып отырған
жүйелік қатынаста ... пен ... орны ... ... ... бір шамада олардың арасында қандай да бір байланыс бар. Алайда
мұнда ... ... ... ... және ... ... болжайтынын ескерген жөн. Бұл ... - ... ... үшін не ... болады? Бұл проблемалар бойынша
қиындықтар ең алдымен ... ... ... бір мәнді
ұғындырмаудан және мемлекет ... ... ... олардың
айқын қолданбауынан ... ... ... пәні ... аса және көп ... күрделі құбылыс
ретінде байқалады. Оны зерделеу ... сол, ол ... ... ... ... бірге қандай да бір орнықты ... шама ... және ... ... ... ... нарық проблемасы бойынша зерттеулер салыстырмалы ... ... және оған ... ... ... өсуде. Отандық
экономикалық әдебиетте зерттелген ... ... ... пайда болды, алайда олардағы барлық берілген ... бір ... ... ... Бұл ... «мемлекет»,
«нарық» ұғымдарының мәні олардың өндіріс ... ... ... арасындағы теория - әдіснамалық мәселелердің
арақатысы бұл саладағы ... ... ... рөл ... ... - экономика» қатынастарын зерттеу, әдеттегідей, олардың ... ... ... негізделетіндіктеріне байланысты, онда олар ерікті
немесе еріксіз түрде тек жеке ... ... Осы ... ... ... ... ... шықты. Кейбір экономистер, нарық –
бұл тауар мен көрсетілетін қызметті ... ... ... ... ... байланысты жүзеге асыратын тетік деген тұжырымға
келіп отыр. Бұл анықтама дұрыс ... ... ... ... ... ... Басқа да пікірлер бар. Мысалы, ғалым –
экономист Я.Корнаи /15/ нарық - бұл ... ... ... көретін
тарихи даму өнімі деп санайды.
Ғылыми әдебиетте бұл шот ... ... ... ... жоқ. Біз
нарық (рынок) деп барлық халықтың мүддесіне қызмет етуге ... ... ... өз ... ... және ... алатын жағдайдағы әлеуметтік – экономикалық бөлімшелері деп
түсінеміз. ... ... ... ... ... ... өз дамуын өзі басқаруға қабілетті қоғамның бір ... ... ... рөлі ... ... өте ... жағдайындағы оның мәнін дұрыс түсіну үшін соңғысы экономикаға
қатынасты дербес категория бола ма немесе оның ... ене ме, ... ... мен ... ... ... ... Күрделі
экономикалық ... ... ... ... өнімдер мен
көрсетілетін қызметтерді сатып алу – сату ... ... ... ... ... ... ... қарағанда кеңірек, ол
экономиканың бөлігі және оның ... ... ... болып есептеледі.
Ол экономиканың ең серпімді құрамдас бөлігі ... ... ... ... көбінесе оның әсер етуіне байланысты. Демек, нарық пен
экономика - бір бүтіннің екі өзара байланысты ... өзі ... ... ... ... өз ... ... қалыптасуы бірқатар субъективтік және
объективтік ... ... ... ... ... тиіс емес ... да ... оны басқару қажет, бірақ қалай басқару керек? Нарық
адамдардың өміріне ... ... да ... жасай алады. Онымен өнімдерді
өндірудің артуы немесе төмендеуі, ... ... ... ... Ол ... базисі мен материалдық негізі,
табыс пен алуан түрлі өнімдердің көзі болып ... ... – бұл ... ... ... Ол ... өмір ... жағдай тудыруда, инфляция
мен тоқыраушылықты ескертуде, тамақ өнімдеріндегі тұтыну ... ... ... Cөйтіп, экономиканың ... етуі мен оның ... ... ... ... ... ол нормалар, құндылықтар мен ... ... ... ... қарсы тұра алады.
Бұл нарықтың экономикалық дамудағы атқаратын рөлін ... ... ... ...... ... нақты
жолдарын дұрыс анықтау үшін қажеттілікті көрсетеді.
Атап айтқанда, неге нарық өндірістің ұйымдық ... ... ... ... экономиканың міндеттерін шешкен дұрыс емес пе? Өйткені ол атап
айтқанда өндірушінің мүдделерін бейімдеуге мүмкіндік ... және ... ... ... ... әдіснамалық алғышарттарға сүйене отырып,
мемлекет пен нарықтың арасындағы қатынастарды ... ... ... ... ... мен тұтынушылардың толық оқшауланған
ұжымы болып есептелмейді, ... өз ... ... ... ... өндірісін ұйымдастыра отырып, тек өз ... ғана ... ... ... ең алдымен өз қызметін өндірушілер мен тұтынушылардың ... ... ... ... ... құрылымдарымен
келісе жұмыс істеуге тиіс.
Нарықтың ұдайы өндіріс үдерісінде «мемлекет» пен ... ... ... ... мен ... ... ... қызмет ете отырып,
олардың әрқайсысы өз ... ... ... ... ... тарапынан ... ... ... беру ... ... ... ... мемлекет пен
өндіріс байланысты емес. Ол өзінің ... ... оған ... әкімшілік – құқықтық уәкілетті пайдаланады, яғни нарық дербес ... ... шыға ... мәселелерді шешуге мүмкіндік жасайды. Бұл
аспектіде, біздің пікірімізше, үш ... ... ... ... ... нарық неге қажет?
2. Неге нарықтың дамуын басқару қызметін мемлекет ... ... ... ... ... ... жүйесінде қандай орын
алады?
Нарық экономикалық жүйе ретінде кез ... ... ... Оның ... кемшілігі - бұл басқарудың біртұтас пәрменді
жүйесінің болмауы, ... ... ... экономикалық өзара
өзара байланысы орнатылмайды. Біртұтас республикалық ... ... ... болып, сондай – ақ ішкі, әрі халықаралық операциялар
үдерісін ... ... ... заңдар актілерінің ... ... ... бұл ... ... біртұтас орган жоқ
(бұрын, ол ... ... ... ... ... оларға барлық
министрліктер бағынатын).
Сонымен бірге есеп жүргізу жағдайында іріктеп алуға ... ... ... ... ... Қазақстан біртұтас
нарық жұмыс істеп жатқан дамыған елдердің ... мен ... ... Оның ... және салалық белгілері ... ... ... тым артта қалдырды. Тауар
өндірушілермен ... ... ... ... ... жағдайда ие
болмады. Басқаша айтқанда, өндіргіш күштер ... ... іс – ... ... ... ... Біріншіден,
нарық дамуының объективті қажеттілігі ... жеке ... ... іске ... ... ... ... өндірудің
тікелей субъектісі ретінде білінеді. Бүкіл өндірілген өнім ... ... ... халықтың қажетсінуін қамтамасыз етеді және
жеке тауар ... ... ... нәтижелерін өз ... және ... ... ... ... жол ... Екіншіден, нарық тауар ... ... ... жаңа ... нығаюына көмектеседі, мүдделер
ортақтығы оларға тең ... және ... ... Нарық өндіруші мен
тұтынушы арасындағы жаңа экономикалық қатынасты ұйымдастырушы ретінде
көрінеді және ... ... ... ... ... ... ... өнімді өндіруші мен тұтынушы арасында ... ... ... оларға баға тілімен қатынасуға не өндіруге, немесе
өндірмеу ... ... ... ... нарық дақылдар
бойынша егіс алқаптарының көлемдері мен құрылымдарына елеулі әсер ... ауыл ... ... ... ... өзінің
түзетулерін енгізеді. Басқаша айтқанда, нарықтың дамуына қозғау салатын
күш болып ішкі және ... ... ... ... ... Бұл ... ... толығырақ қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... – ақ кейбір реформаторлар арасында
енді мемлекеттің араласуының қажеттілігі жоқ ... ... бар, ... реформалар тәжірибесі бұл пікірді жоққа шығарды. Өндірістің
құлдырауы басталған, инфляция қарқыны ... ... ... ... ... ... ... артты, білім, денсаулық,
ғылым, әлеуметтік қамсыздандыруға қажетті т.б.шығыстар қысқарды, ... ақ ... ... ... бас ... әрі оған ... тиіс ... айқын болады. Сонымен, нарықтың қалыптасуындағы
мемлекеттің рөлі ... ... ... ... ... ... ынталандыратын тікелей субъект ретінде көрінеді.
Екіншіден, ... ... ... нарықтың нығаюына
көмектеседі, оны реттеуге, ... ... ... ... мысалы, бірқатар ... ... ... ... ... ... ... жасауға арналған мемлекеттік
табыстарды қайта бөлу құралын: заңдарды, салық, қаржы, бюджет ... ... ... кемшіліктерін белсенді түрде жояды. Ол
сондай – ақ ...... ... мен ... ... ... пен нарық арасындағы қатынастар жиынтығы күрделі және жан
– жақты жүйені білдіреді. Бір ... ... ... өнім ... ... оның бөлінуін нарық анықтайды және ... ... ... ... ... ... ... Екінші
жағынан, шаруашылық жүргізуші субъектілердің белгілі бір ... өз ... ... үшін ... ... қарамастан
нарық үдерісі әрбір кәсіпорында материалдық және еңбек ресурстарымен,
мемлекеттік бюджеттен ... ... ... ... ... ... республиканың экономикалық
дамуындағы ... ... ... осы ... ... негіздері
объективтілік, өзара байланыс, жүйелік ... ... ... ... ... Осы ... біз ... – нарық -
мемлекет» құрылымының өзара іс – қимыл ... ... ... олардың жүйелік мәні ашылды және ерекшеліктері анықталды.
Біздің қоғамдық өмірде ... орта ... ол ... ... ... ... ... үлкен еркіндік бере
отырып, нарықтың экономикадағы орнын қайта қарауға мәжбүр етті. Бұл ... және ... ... ... ... Мемлекеттік
тәуелсіздік кезеңінде бұл бағытта аз іс жасалған жоқ. ... ... ... ... пен ... дамуға қол
жеткізілді. Қазіргі ... ... ... ... жаңа формаларын,
үлгілерін, технологияларын, ұйымдастыру ... ... ... Бүгінгі күні жоғары тез өзгеретін талаптар тек техника мен
технологияға ғана емес, сонымен бірге ең ... ... да ... пен ... ... ... ... айтарлықтай күшейе
түсті, өйткені нарықта барлық экономикалық мүдделер ... ... ... өзара байланысы ... ... ... олардың қарама – қарсы тұруы бәсеңдейді.
Бүгінгі Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... жөн. Мына ... ... беру керек: нарықтық
реформаларды жүзеге ... ... ... ... ... ... мемлекеттің экономикаға араласу шегі
қандай; мемлекет қандай стратегияны ... ... ... үйлестірудің құралдары қандай? Жоғарыда ... ... ... ... даму ... үлгісін әзірлеуге мүмкіндік берді (1 - кесте).
|Әдіснамалық |Стратегиялық реттеуіштер ... ... ... | ... ... ... |
|1 |2 |3 ... ... ... |Біріктіру үдерістерін үлгілеу |
|үдерістерін |дамыту ... ... ... ... ... бажын анықтау әдістемесі |
| ... ... ... саудаға арналған|
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... |Біріккен кәсіпорындар арасын - |
| ... |да ... бөлу ... |
| ... ... ... инфляция деңгейін |
| ... ... ... әдістемесі ... ... ... ... ... ... |
| |Баға белгілеу ... ... ... |
| ... басқару ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| |басқару ... ... ... |
| ... үдерістерінің |әдістемесі |
| ... ... ... ... мен ... |
| ... дамыту ... ... |
| ... ... | |
| ... өндіріс | |
| ... ... | ... ... ... қайта |Кредиттерге қажетсінуді есептеу ... ... ... ... ... ... |Кәсіпорындарды басқару әдістемесі|
| ... | |
| ... ... ... ... |
| ... ... әдістемесі |
| ... ... ...... қалыптастыру |
| ... ... ... ... ...... |1. БК ... пайдалануды анықтау |
|әлеуетті ... ... ... ... ... ... пайдалану |Шетелдік жұмыс күшін тартуды |
|пайдалану |Жер ... ... ... ... |
| |Су ... ... |Жер ... анықтау әдістемесі |
| ... ... ... кедейлігін анықтау |
| ... ... |
| | ... Республикасының |
| | ... ... ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... көрсеткіштерін |
| | ... ... |
| | | ... |Кәсіпорындарды басқару ... ... ... |
|индикаторларын|Қаржы ресурстарын |анықтау әдістемесі ... ... ... ... ... |
| ... салуды реттеу |анықтау әдістемесі |
| ... ... ... ... |
| ... ... бағалау әдістемесі |
| ... ... ... ... ... |
| |ды ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... бюджеттерді анықтау |
| | ... |
| | | |
| | | ... ... және оны ... ... ... ... көп сатылы болады. Зерттеулер Қазақстанда бұл проблема бойынша іргелі
зерттеулердің жоқ ... ... ... республика дамуының
экономикалық бағдарлануын толығырақ ... жаңа ... ... ... Оның ... ... біріктіруді
басқару, нарықты реттеу, ... ... ... экономиканың
құрылымын өзгертуді қайта қарау, қаржы тұрақтылығын қамтамасыз ету ... ... ... атқарымдығын қамтамасыз ететін элементтерден
тұрады. Оларға сәйкес елдің ішінде экономикалық тепе – ... ... ... ... ... ... ... орында
экономиканы басқару тұрады. Республика ... оның ... ... ... ... ... ... (салааралық бірігу),
кәсіпорындар (қарапайым бірігу), ... ... ... ... ... жиынтығын көрсетеді.
Алайда жеке салалардың даму ... ... ... ... ... ... ... тұрақсыздығы
салалар дамуының үйлесімсіздігін тудырады. Бірігу үдерістерін ең тиімді
тереңдету ... ... ... немесе бірлескен кәсіпорындарды
құру негізінде болады. ... бұл ... ... ... ... Қазақстан ТМД елдерінің бірлескен іс - әрекеттері ... ... ... ... ... ... байланыстарын
дамыту аймақтық ... даму ... ТМД, ... ... ... ... ... одағы. Олар ... ... қол ... тек ішкі ... ... ... ... ықпал жасай отырып,
айырбастау үдерістеріне қатысуды қамтамасыз ... ... ... баяу ... себептері
тиісті экономикалық жағдайлардың жоқтығынан болып отыр. Бірігудің
барлық ... ... ... іс - ... үшін ... ... ғылыми негізделген әдістемесі ... ... ... ... табыс, салық, кеден баждары өнім мөлшері,
кәсіпорынның төлем қабілеттілігі.
Кеден саясаты ... және сол ... ... ... ... ... ... (интеграцияның) ең қарапайым
нысаны – ... ... ... оның ... қатысушы – елдер арасында
сауда шектеуі, ең алдымен, ... ... ... ... ... ... ... табылады, ол оған қатысушыларға өзара еркін сауда
– саттықпен қатар, ... ... ... ... ... етеді.
Жоғары нысан болып экономикалық және ... одақ ... ... ... және ...... ... жүргізумен біріктірудің
барлық көрсетілген нысандарын қоса атқарады. Халықаралық сауда мүлдем
жаңа ... ... ... ... ... үдерісі арқылы
жаулап алуға тырысады, бұл ... ... ... АҚШ, ... ... ... пайда болуына ... ... ... ... ... ... ... соңғы уақытқа дейін кәсіпорындармен бірігудің ... ... қол ... ... ... өндірушілердің тек
механикалық ... ... ... бәрі үдерістің дамуында өзіндік тежеу
факторын тудырды, өнім өндірудің ... ... ... ... ... ... ... анықтауды және бірігу нысандарын
жетілдіруді ... ... ... ... басқа стратегиялық реттеушісі өзінің
табиғаты бойынша өзін өзі ... жүйе ... ... да, ... ... ... ... тастамайды. Өнімді өндіру мен
импорт – ... ... ... ... ... талдау, ел
басқа біреудің есебінен күн көргендігінен емес, сондықтан, ол ... ... аз және ... ... ... пайдасына жатпайды. Экономиканың бұдан арғы дамуы өндірістік
әлеуетті барынша көп пайдалануға ... ... ол - ... негізі және нарық үдерісінің басты тұтқасы. Республиканың
егемендігі мен экономикалық дербестігі ... ... ... бар, ... кең ... жаңа ... қалыптасуын талап етеді.
Экономиканың одан арғы ... атап ... ... оның ... деген
көзқарасына, оның өмір салтына ... ... ... ... ... даярлаудың қалыптасқан кәсіпқойлық құрылымы нарық ... ... ... ... мүмкін болатын амалдармен
адамдарды жоғары өнімді ... ... жөн. Атап ... ... ... ... анықтайтын стратегиялық
реттеуіштерінің ... ... одан әрі ... ... резервтері, әрі
өндіріске ғылыми – техникалық жетістіктерді ... ... ... ... жаңа ... ... ... үнемдейтін және қалдығы
аз технологиялар, кешенді механикаландыру үшін жаңа ... ... ... дақылдардың жоғары өнімді сұрыптары мен мал тұқымдарын
шығару жатады. Аталған үлгінің ең ... ... ... ... ... ... Мемлекет иелігінен алу шаруашылық жүргізудің
көптеген нысандарына ... бұл ... ... ... ... ... ... меншік нысандарының ауысымы,
кәсіпорынның ішкі ... ... ... қоса ... ... арттыруға мүмкіндік бермейді. ... іс – ... ... ... кәсіпорынды қайта құруға көбірек жағдай жасайды.
Ол кәсіпорынның ... ету ... мен ... ... бұл оның тиімділігі мен бәсекеге ... ... ... келесі стратегиялық реттеушісі болып өндіріс индикаторларын
жетілдіру ... ... ... ... бөлу адамдардың көңіл
– күйінен, олардың тәртібінен, еңбекке деген көзқарастарынан білінеді.
Олар әлі ... ... ... ... ЖШС – ... жоқ. ... келісудің айқын ретке келтірілген тетігі
болмаған кезде ... ... етуі ... ... ... ... негізінде әрбір кәсіпорын табиғи – экономикалық жағдайды ескере
отырып өз варианттарын әзірлей алады.
Сөйтіп, біз ... ... қай ... ... та, ... ... ... өнімдерді барынша көп алу үшін өндірістің
түрлі факторларын жұмылдыруға ... ... ... ... ... болады:
1.экономикасын дамыту стратегиясының ұсынылған үлгісі барлық ... ... ... ... ... ... мүдделерін
үйлестіруге мүмкіндік туғызады және ... ... ... ... қатынастарына өту жағдайында экономиканы ... жаңа ... ... ... ... мен құрылымын анықтауға жағдай
жасайды, салалар арасындағы ... ...... ... кәсіпорындар арасындағы өзара қарым – ... ... ... нысанының алуан ... ... ... ... ... ... қатынастарды өзгертуге ... ... және оны ... мүмкіндіктері.
Шетелдерде сақтандыру қызметін реттеу сақтандыру ... ... ... Бұл, не ... және ... да ... сақтандыруға маманданатын сақтандыру компанияларының
толық бөлістері, не, тіпті болмаса, барлық қаражаттардың және ... ... ... ... бұл ... ... ... нарықта өмірді сақтандыру бойынша бір компания («Династия» ЖАҚ)
және жалпы ... ... 33 ... ... ... ... ... ассоциациясының сақтандыру
компанияларының мамандануы бойынша белгіл бір талаптары жасалған. Сонымен,
өмірді ... ... бар ... ... ... түрлерін
жүзеге асыруға берілген лицензияларды қоспағанда. ... та, бұл ... екі ... олардың есебі мен есептемесінің ... ... ... ... түрлерінің біреуі бойынша залал, басқасының шеңберінде
алынған пайдаларымен өтеліне алмайды. Сонымен ... ... ... ... ... асыратын компаниялар, өмірді сақтандыруға
маманданатын компаниялардың бақылау ... және ... де ... ... ... бар ... Халықаралық сақтандыруды қадағалау
ассоцияциясы мамандану қағидасын ... ... ... қажырлы түрде
ұсыныс жасайды, лицензиялар бөлуде және сақтандыру ... ... ... ... қоса есптегенде, - өмірді
сақтандыру және сақтандырудың басқа түрлері ... ... ... қана ... шеңберінде бірлесе алады. Бұл талаптың негізінде
сақтандыру ызметінің ... ... ... арасындағы қаражаттың қайта
құрылу мүмкіндіктеріне жол бермеу ұмтылысы жатыр, бұл нарықтың пайда ... ... ... ерекше қауіпті.
Дамыған елдерде, атап айтқанда, Ұлыбританияда, өмірді сақтандыру –
сақтандыру бизнесінің ең ... ... ... ... ... ... ... өзіне өмірді сақтандыруды полюстермен, аннуитеттерді
сатуды және ... ... ... ұзақ ... ... ... ел жетекі орындардың бірін алады. Мысылы, ХХ ғасырдың 90-
жылдарының ортасынды ... ұзақ ... ... бойынша
кіргізілген табыстың барлық сыйақыларының ... ... ... ... құрды. Мұнда жек зейнетақы үлесі бірнеше жылдардың
ішінде – барлық сыйақының 1/3 бөлігі, ... ... ... ... ... және жеке меншік болып ... ... ... ... мен қандай да болмасын бір ... ... ... зейнетақымен қамтамасыз ету мақсатында құрылған
зейнетақы қорларының қалыптасу тәртібі шарттары ... ... ... ... ... жеке ... зейнетақы алуға мүдделі
азаматтарға ашық ... ... ... ... ... ... Қосымша зейнетақымен қамтамасыз ету субъектілері,
өздерінің салымшыларын қосымша ... емес ... ... ... емес зейнетақы қорлары болып саналады. Мемлекеттік емес
зейнетақы қорларының ... ... ... ... ... ... ... әрі олар қорлану мен салымшыларға зейнетақы
төлеу тәртібін анықтайды. Британ азаматтары алатын зейнетақыларының ... тап ... ... ... ... ... ... команиялары, зейнетақы
сұлбасының әкімгерлері міндетін атқарады: сақтандыру сыйақыларын алу ... ... ... ... ... әрі ... ... асырумен айналысады. Ал зейнетақылық қорды басқаруға құқығыбар
банктер және қаржы институттары зейнетақылық ... сата ...... полис ұстушыға өмірінің соңына ... ... ... «мәңгі»полис. Мұндай қағида зейнеткер өмірін ... ... ... ... ... ... қаупінен сақтандыруды
қамтамасыз етеді. Өмірді сақтандыру полисі сияқты, ... ... ... жеке - дара ... ... ... сатып
алады. Кәсіптік және жеке меншік зейнетақы сұлбаларына қатысушылардың бұл
жарналары ... ... ... қорланудың белгілі бір ... ... бір ... ... шыққан кезде сақтанушы ірі ақша
сомасы түрінде алады, екінші ... бір ... ... ... ... ... сатып алуға кетеді.
Ұлыбританияда зейнетақы қорларының активтерін 200-ден астам ... Ең ірі бес ... ... ... ... нарығының
жартысына жуығын алады. Олар тек сақтандыру сыйақысынан ... ... ... ... ұзақ ... сақтандыру нарығында жеке меншік және кәсіптік
зейнетақылық сұлбаларды ... ... ... ... ... ... жуығын құрайды, ал кәсіптік және жеке ... ... ... төленетін зейнетақының арақатынасы шамамен
тең. Сақтандыру ... ... ... ... ... ... және ... басқарады. Кейбір жағдайларда зейнетақы қорлары
зейнетақы сұлбаларын өздері басқарады да, сақтандыру компаниялары олардың
басқарушылары бола ... ... ... ... ... ... ... активтерін сақтандыру компаниясы басқаратын қорларда
сақтауға болады. Бұл – ... ... ...... ... да пайдаланылады, оның қаражаты сақтандыру ... ... ... ... жеке меншік зейнетақысы жеке меншік зейнетақы қорын
құру есебінен қалыптасады. Сұлбаға ... оның ... ... ... ... ... мөлшерге дейін жарна енгізе алады.
Бұл қордан оған қатысушы 50 ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру коипаниясының түпкілікті қызметі - өз
клиенттері алдында ... және ... ... ескеріп,
міндеттемелерін орындау. Бұл үшін салымшылар, зейнетақы қорлары мен қаржы
нарығы арасында қаржы ресурстарының тиімді ағын қозғалысын ... ... Бұл ... және ... басқаратын зейнетақы сұлбаларын
пайдаланылатын түрлі ... ... ... ... саны ... ... ... әдетте өзін-өзі
басқаратындардан кем. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... мерзімі ұзартылған аннуитеттерді
сатып алуға жасалған өзара шарттарды пайдаланады. Сақтандыру сұлбалары
зейнетақыны төлеудің ... ... ... ... ... зейнетақы қоры активтерінің үлкен көлемін қалыптастырады, ... мен ... ... басқаруда икемділік көрсетуе мүмкіндік
береді. Егер ... ... ... үшін ... ... ... кезде алынса, ал өзін-өзі басқаратын сұлбалар үшін бұл жағдай
тән емес мұнда зейнетақылар тікелей жинақталған ... ... ... ... ... ... құралдар едәуір
белгі:
• әкелетін мерзімі ұзартылған ... ... ... ... шартта
ескертіледі);
• депозиттік шоттар (мақсатты бола тұра ... ... ... ... ... Бонус сақтандыру компанияының инвестициялық
қызметіне тәуелді, алайда инвестициялық тәуелдік үшін компания ... айда ... ... аннуитет (төлемдердің тіркелген ... ... ... ... ... ... аннуитет (сұлбасын жапқан
пайдаланылады).
Жемісті ... ... ... ... ... тартылған
сақтандыру компанияларының кепілі болады.Түрлі-түрлі құралдарды пайдалану
сақтанушылардың зейнетақы шоттарындағы қаражаттарының ... ... ... жағынан – сақтандыру компаниялары басқаратын
зейнетақы қорларының қаражаттары, мемлекеттік ... ... ... бас тартуға және оған ... ... сома ... ... шын мәінде ішкі ұзақ мерзімді инвестициялық қорлар болып
табылады.
Қазақстандағы сақтандыру ... ... ... әлемдңк күйден
айтарлықтай қалып қоюда.Мысалы, ЖІӨ-нің сақтандыру үлесі Швейцарияда–11,9%,
Ұлыбританияда-11,22%, Голландияда-9,41%, ... т.б. ... ... жиынтық активтері 2003 ж басында ... ... ... ... ... мұндай көрсеткіш-1,3%-ға жетті.
Қазақстанда өмірді сақтандыру ең дамыған сала ... ... бұл ... аз ... ... ... өмірді сақтандыру
мәдениетінің төмендігімен, ... ... сала ... ... бағдарламасның болмауымен және шамасы сақтандырушылардың
инвестициялық ... ... ... болса керек. Ал Қазақстанның
ДСҰ-на кіруі олардың ... ... ... ... бұл ... – елдің ішкі нарығында шетелдік сақтандыру компаниларымен
бәсекелестіктің ... ... ... етеді. Көптеген отандық ... ... ... ... ... ... ... банкротқа ұшырап қалуы мүмкін. Меншікті
сақтандыру нарығын қорғау жөніндегі пәрменді шараларды алдын ала ... ... ... ... қазақстандық сақтандыру
нарығына Батыста пайдаланатын қаржы ... ... ... ... жағдайында әекет етуге үйрену қажет. Олар бейрезиденттердің
инвестицияларды бағалы ағаздарға ... ... ... ... ... тікеей инвестиция жүргізуге мүмкіндік береді, сыртқы
сауда операцияларын ықшамдайды.капитал ағымына байланысты тәуелділіктеді
азайту ... ... ... ... ... ... компанияларында тәуелділіктерді басқарудың ішкі жүйелерін енгізу
қажет. Әсіресе, шетелде Қазақсатнға деген қызығушылық арта түсуде. 2003 ... ... ... жаңғыру және даму банкісі (ЕЖжДБ) «Казкоммерц Полис»
қазақстандық сақтандыру компаниясының 35 пайыз акциялар пакетін ... ... ... алу ... –нің Орталық Азиядағы акционерлік капиталға қатысты
бірінші тікелей акциялары болады. «Біз ... ... ... ... оптимисті түрде бағалаймыз. Біз компанияға тек белсенді
қатысын ғана қоймаймыз, ... ... ... бұл ... ... жақсарту
жөнінде келіссөздер жүргіземіз»,- деді. Банкілік емес ... ... ... ... ... ... Қазақстандық сақтандыру компанияларының негізі таяу болашаққа
жұмыс істейтінін ерекше атап өткен жөн. ... ... ... және ... ... ... кәсіптік аурулардың
артуына қарамастан, тек бір компания өмірді сақтандырумен айналысады.
Қазақстанда да, ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық жағдай
қалыптасты.Біріншіден, айтарлықтай қиын қаржзы- экономикалық жағдайда ... ... ... ... қызығушылық танытпайды.
Екіншіден, өмірді сақтандыру компаниялардың тұрақты қаржы жағдайына сүйенуі
керек. Алайда, ұлттық сақтандыру компанияларының ... іс ... ... және бұл ... көпшілігінің сақтандыру ұымдрына
сенімділігін тудырмайды. Үшіншіден, өмірді сақтандыу халықтың ұзақ ... ... ... ретінде инветициянарығы жеткілікті
дамығандықтан ұтымды жұмсалым ... ... ... ... ие ... ... ... заңдар өмірді
сақтандыу келісімшарттарын жасауға экономика субъектілерін де, халықтың
өзін де ынталандырмайды, яғни ... ... үшін ... ... ... ... және басқалары) қолдану керек.
Өз табыстары мен пайдаларын арттыруға ұмтылып халықтың түрлі топтары
мен ... ... ... ... отырып сақтандыру
компаниялары ұқсас сақтандыру өнімдері мен қызметтерін ұсынады. Мысалы,
барлық компаниялар ... ... ... олардың 25-і
ауырып қалу қауіпінен қорғайды, көпшілігі жүктерді, мүліктерді және ... ... ... ... ... ... ортада
сақтандыру компанияларының жалпы өсуі мен дамуына сақтандыруды сату және
қаржы ресурстарын ... әрі ... ... әдістері үлкен әсер етеді.
Нарықтағы қолайлы ... ... ... ... көрсету
нысандарын, қайырымдылық көмекті, сақтандыру қызметтерінің жарнамасы мен
икемді ... ... ... ... өз ... ... құйылуын арттыруға, әрі сол арқылы ... ... ... ... ... ... әрекеттенеді. Сақтандру
компаниялары дамып, коммерциялық банкілермен ... ... ... ... ... бір ұстамын (өйткені өздерінің табиғты
бойынша олар ақша нарығында ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... арту ... сипатымен түсіндіріледі.
Егер коммерциялық банкілер жұмылдыру қаражаттарын тарту ... ... ... ... онда сақтандыру компанияларының
қөызметі несие капиталының нарығы арқылы ... ... ... ... ... ... бизнесінің атқарымдық бағытын ақшалай ... ... ... ... ... анықтайды.Ең алдымен, бұл сақтанушы
мүдделерін және ... ... ... ... бағытталатынын
ескеретінін сақтандыру компанияларының сақтандыру өнімдері ... түр- ... ... ... ... ... ... компаниялары сақтандыру макетингінің ақпаратына ... ол шын ... ... орташа да, кедей де топтарын тартқан кезде
(сұраным қарқынды ... ... ... ... ... Сақатандыру қызмет түрлерін жиынтық тұтынушы мүдделеріне
бағдарлаған ... ... ... әртараптандыру стратегиясы,
мөлшерлемелерді төмендеуді және ... ... ... ... ... Бұдан басқа, сақтандыру компанияларының жалпы өсуі мен
дамуына қатысты олардың капиталдануында тәуекел-менеджмент ... ... ... ... дайындықты мерзімді жүргізу, арнайы ... құру ... ... сақтандыру жұмысынң уәждеме жүйесін
енгізуі мақсатқа сай, ол тұас ... ... ... ... және сақтандыру сыйлықтарының ... ... әсер ... ... ... ... ... және пайданы бөлуге бірлесе қатысуы арқылы болуы
мүмкін. Мұндайда сақтандыру униясын құру ... қоры ... ... ... ... сенімін арттырады және барлық
қоғамның ақша жиынын жұмылдыртады. ... ... ... ... ... ... арттыру мақсатында, ... ... ... ... байланысты тәуелділіктерді
бірінші жіктелімді шетелдік сақтандыру ... ... ... ... ... тырысады.
Ресурстарды орналастыру жөнінде нақты бәсекелестік түрлі бағыттарда:
қор, инвестициялық, қаржы нарықтары, ... ... т.б. ... сәйкес сақтандыру компанияларының резервтерін ... бірі – ... ... ... жұмсалым болып есептеледі.
Қазақстан қаржы нарығы сақтандыру секторы компаниясы үшін ұзақ ... ... ... мен ең ... ... ... болады.Сақтандыру
компаниялары қор құралдарының ... ... ... ... ... ... нәрсе, олар жинақ ақшаны тек инфляциядан
қорғап қоймайды, сонымен ... ... яғни ... ... ... ... ... компаниялары, әдеттегідей, «табыстылық-
тәуекелдігі», ... ... ... ... ... ... ... таңдап
алған тәуекел деңгейіне байланысты.
Сақтандыру компаниялары, ірі ақша ... ие бола ... ... ... ірі ... жүзеге асыра алады, әрі ақша
қорларын ипотекалық қарызға жібереді. АҚШ пен ... ... ... ... ... ... ... пайызын,
Англияда-40 пайызын құрайды. ГФР мен ... ... ... ... ... мен кредиттер арқылы, сондай-ақ бағалы
қағаздарға, негізінен акцияларға инвестиялау жолмен ... ... ... ... ... кезеңінде және мемлекеттің
белгілі бір шарттары мен құралдарын талап етеді.
Қорытынды.
Сонымен - нарық бұл ... ... ... оның ... ... ... байланысты болатын өндірістік қатынастардың белгілі
бір ... ... ... ... мен ... арасаында тауар
және қызмет көрсету процесіне байланысты ... ... ... да ... ... ... пен ... арасындағы қатынастар жиынтығы ... және жан ... ... ... Бір жағынан, бүкіл жасалған өнім мемлекеттің
қарауына түспейді, оның ... ... ... және республика
алдында тұрған саяси ... ... ... ... ... ... жүргізуші субъектілердің белгілі бір ... өз ... ... үшін олардың жауапкершілігіне қарамастан
нарық үдерісі әрбір ... ... және ... ресурстарымен,
мемлекеттік бюджеттен бөлінетін қаражаттармен кепілдендіріледі.
Жоғарыда ... ... ... ... экономикалық
дамуындағы нарық рөлін ... осы ... ... ... ... ... жүйелік сияқты ... ... ... ... Осы мақсатпен біз «экономика – нарық ... ... ... іс – ... ... ... сипаттамасын
бердік, олардың жүйелік мәні ашылды және ерекшеліктері анықталды.
Біздің қоғамдық өмірде ... орта ... ол ... қызмет етуінің нарықтық тетіктеріне үлкен еркіндік бере
отырып, нарықтың экономикадағы ... ... ... ... етті. Бұл үшін
ұйымдық және ... ... ... ... ... ... бұл бағытта аз іс жасалған жоқ. Дағдарыстық
құбылыстардан ... ... ... пен әлеуметтік дамуға қол
жеткізілді. Қазіргі ... ... ... ... жаңа ... ... ... әдістерін белсенді іздестіру
жүргізілуде. Бүгінгі күні жоғары тез ... ... тек ... ... ғана ... ... ... ең алдымен нарыққа да қойылады.
Нарық пен экономика ... ... ... ... ... өйткені нарықта барлық экономикалық мүдделер біліне бастайды:
мұнда ... ... ... ... ... ... ... қарама – қарсы тұруы бәсеңдейді.
Бүгінгі Қазақстан Республикасының ұлттық экономикасын қалай қалпына
келтіруді ... жөн. Мына ... ... беру ... ... ... асырудағы ... ... ... ... ... ... экономикаға араласу шегі
қандай; мемлекет қандай стратегияны ... ... ... ... ... ... ... аталған
проблемаларды зерттеу, ... ... даму ... үлгісін әзірлеуге мүмкіндік берді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі.
1. Нурғалиев Қ.Р «Қазақстан экономикасы» 1999 ж.
2. Есқараев.Ө.Қ. «Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Жүнісов Б., Мамбетов Ұ., Байжомартов Ү. «Нарықтық экономика
негіздері»
5. Сейқасымов Ғ.С. «Экономика», Алматы 2001 ... ... С. ... және ... ... 1999 ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары және кемшіліктері жайлы мәлімет12 бет
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары мен кемшіліктері жайлы мәлімет4 бет
"Кинопарк 7 Ақтөбе" деректер қорына навигациялық тәсілдерді қолдану20 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері31 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Delphi ортасында10 бет
Delphi ортасында мәліметтер қорымен жұмыс39 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру55 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь