Нарықтық экономиканың мәні және қағидалары

Кіріспе

Негізгі бөлім:
1. Нарықтық экономиканың мәні және қағидалары (принциптері)
2. Нарыққа өту кезеңіндегі Қазақстандағы экономикалық және әлеуметтік жағдайы
3. Республиканың нарыққа өтуінің концептуальды жағдайлары
4. Нарықтық қатынастардың қалыптасуы
5. Нарықтың атқаратын басты қызметтері

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Ең алдымен мынаны анықтап алайық. Нарық бұрын-соңды біздің елде терең зерттелмеген, сондықтан оның мәнін қате түсіну қазіргі әдебиеттерде жиі кездеседі. Себебі нұсқау-бөлу әдістеріне негізделген басқару жүйесі жағдайында нарық проблемалары тиісті ғылыми зерттеу пәні бола алмады. Ұзақ жылдар бойы әкімшіл-әміршіл жүйенің идеологиялық тұтқынында болып келген экономикалық ғылымдар нарықтың маңызы мен орны туралы даурықпалық көзқарас басым болды.
Нарық мәселелерінің, қоғамды қайта құру теориясы мен практикасында алатын зор мәніне қарамастан, ТМД-ға кіретін мемлекеттердің және Қазақстан ғалым-экономистерінің арасында нарық туралы біріңғай пікір жоқ. Осыған байланысты нарықтың бірнеше анықтамасын келтірейік.
Нарық - бұл өндіріс факторларын немесе оның нәтижелері мен шарттарын айырбастауға байланысты болатын өндірістік қатынастардың белгілі бір бөлігі немесе жүйесі.
Нарық - бұл сатушылар мен сатып алушылар арасындағы экономикалық қатынастардың белгілі бір жүйесімен сипатталатын тауар айырбасының саласы.
Нарық - бұл сатушылар мен сатып алушылардың арасында тауар және қызмет көрсету процесіне байланысты қалыптасатын экономикалық қатынастардың жиынтығы.
Нарық - тауарларды сатып алу-сату мен байланысты орын алатын экономикалық қатынастар жиынтығы.
Басында нарық дегенді әр түрлі тауарларды сату мен байланысты жұртқа жария орын ретінде түсіндірді. Қоғам дамыған сайын, оның экономикалық құрылымы қиындаған сайын нарық ұғымы да өзгеріп отырды. Қазіргі дамыған қоғамда нарық деген міндетті түрде сатушылар мен сатып алушылар кездесіп, келісім жасайтын орын емес.
1. «Аралас экономика негіздері». Е.Жатқанбаев, Алматы, 2001ж.
2. «Экономикалық теория» В.Крымова, Алматы 2004 ж. /”Ақиқат” 1996ж-№1/
3. Уоттс. М “Нарық экономика әліппесі” /”Ақиқат” 2003 ж-№9/
4. Әміров.Т “Нарықтық қатынастардағы кикілжіңдер” /”Ақиқат” 2003ж-№4/
5. Адасбаев. А “Нарықтық экономиканың маңызды буыны” /”Егемен Қазақстан” 2004–19 наурыз/
6. Жүнісов.Б, Мәмбетов.Ү, Байжомаров.Қ “Нарықтық экономика негіздері” /Оқу-методикалық құралы 1-бөлім. Ақтөбе 2005 ж/
7. Нұрғалиев. Қ “Қазақстан экономикасы” /Оқу-құрлалы. Алматы 2005ж/
        
        Жоспар:
Кіріспе
Негізгі бөлім:
1. Нарықтық экономиканың мәні және қағидалары (принциптері)
2. Нарыққа өту ... ... ... ... ... ... нарыққа өтуінің концептуальды жағдайлары
4. Нарықтық қатынастардың қалыптасуы
5. Нарықтың атқаратын басты қызметтері
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... алайық. Нарық бұрын-соңды біздің елде терең
зерттелмеген, сондықтан оның мәнін қате ... ... ... ... Себебі нұсқау-бөлу әдістеріне негізделген басқару жүйесі
жағдайында нарық ... ... ... ... пәні бола ... ... бойы ... жүйенің идеологиялық тұтқынында болып келген
экономикалық ғылымдар нарықтың маңызы мен орны ... ... ... ... ... ... ... құру теориясы мен практикасында
алатын зор мәніне қарамастан, ТМД-ға кіретін мемлекеттердің және Қазақстан
ғалым-экономистерінің арасында ... ... ... ... жоқ. ... ... ... анықтамасын келтірейік.
Нарық - бұл өндіріс факторларын немесе оның нәтижелері мен шарттарын
айырбастауға байланысты ... ... ... ... бір ... ... - бұл ... мен сатып алушылар арасындағы экономикалық
қатынастардың белгілі бір жүйесімен сипатталатын тауар айырбасының саласы.
Нарық - бұл ... мен ... ... ... ... және қызмет
көрсету процесіне байланысты қалыптасатын экономикалық қатынастардың
жиынтығы.
Нарық - ... ... ... мен ... орын ... ... ... нарық дегенді әр түрлі тауарларды сату мен байланысты жұртқа
жария орын ... ... ... дамыған сайын, оның экономикалық
құрылымы қиындаған сайын нарық ұғымы да ... ... ... ... ... деген міндетті түрде сатушылар мен сатып алушылар ... ... орын ... ... заманда саудагер теледидар арқылы
жарнама бере алады, ... ... ... ... ... ... телефонмен жинап және тауарларды почта арқылы
жібере алады. Нарық - ... ... ... ... ... арасындағы үстемдік етуші және анықтаушы байланыс әдісі
ретінде көрінеді.
Келтірілген ... ... да ... түрде дәлелді,
бірақ проблеманың бір жағын ғана қамтиды. Бұл ... ... ...
ол нарықты өндірістің емес, айырбастың категориясы, нарықтық қатынастардың
субъектісі - өндірушілер мен тұтынушылар ... ... және ... деп ... Шын ... ... ... байланыстар сату-
сатып алумен шектелмейді. Бұл ... ... ... пен ... ... емес, өндірісте болатын қатынастарға тиісті болуы
керек, себебі тек осы жерде ғана өнім ... және оның ... ... ... ... ... нақты нысандарда болатынын
көрсететін экономикалық ... ... ... ... ... мәні және қағидалары /принциптері/
Нарықтық экономика ұтымды жұмыс істейді, егер де мына жағдайлар айқын
болжалып және ... ... ... ... ... ... ... қызмет
атқару керек. Қолда бардың қаншасын немесе қандай белігін жұмсау ... ... ... ... ... Не өндіру керек, яғни ... ... ... ... ... ... мен ... қызметті
анықтау.
3. Қоғамға қажет товарлар ... ... ... қызмет
атқарылуы керек, яғни өндірістің ... ... және ... ... ... ... анықтау.
4. Өндірілген өнім кімге арналған, оны кім алу керек, яғни ... ... ... ... ... бөлінбек.
5. Өзгерістер бола қалса ... ... ... ... ... яғни ... тарапынан сұраным өзгере қалса ... ... ... ... алым-берім мен ... ... ... қатынас дегеніміз - аталған бес ... ... ... ... тұтынушы мен өндіруші арасындағы қарым-қатынас сатушы мен алушы
арасындағы ... ... ... қатынас кемеліне келгенде иелік ететін екі жақ та маманданып,
өндіріс технологиясы мен оның өнімін өткізу, зат өндіру мен ... ... ... ... ... мен ... ... келісімімен нарық
белгілейді. Бұған жоғарыдан қатты қысым жасалмайды.
Нарықтық экономикада өнімнің де, ... де ... бар. ... әлде бір өнім көбірек керек болса, өндіруші жоғары ... ... оның ... ... ... ... ол баға ... бір дәрежеде
шектеледі. Екінші жағынан өнім көбейген жағдайда өндіруші шығынын ... ... ... ... ... пен ұсыныс арасында теңестік
туады. Нарық өндірістің жалпы әлеуметтік экономикалық тиімділігіне ... ... Егер өнім ... ... ... ... пен өзат тәжірибеге сүйене отырып, оны көптеп ... ... егер өнім ... бермесе сұраным жоқ болса немесе азайса, өндіруші өнім
шығаруды азайтады. Сөйтіп өндіріс ... ... ... ... ... және өндірушілердің
баға көтерушілік ниеттерін ... ... ... ... ... саласы айналысады.
Нарық дегеніміз шаруашылық байланыстардың белгілі көрінісі болғандықтан
бліс, ... мен ... ... ... ... ... ... қатысушылардың бәрінің де сіңірген еңбегі қоғамға
қажет, ал өндірілген өнімдері ... ... ... ... қатынас сұраным мен ұсынысқа негізделеді. ... ... ... нені ... білдіреді. Сұраныстың
басты жетекшісі өнімнің бағасы - өнімнің бағасы өссе сұраным төмендейді,
баға ... ... арта ... ... ... ... болып
жатқанындай, өнімге деген сұраныстың көлемі сатып алушының орташа кірісі,
нарықтық көлемі ... ... ... мен ... бұл өнім ... өнім алу ... ... алушының қалауына байланысты болады.
Ұсыныс өндірушінің сатуға шығарылған товарының санынан-ақ білгі ... ... ... ... оның ... өсіңкі болса, товар өңдіру
көбейтіле түседі немесе керісінше болады. Өйткені бәсеке дегеніміз ... ... ... өндірісті пайда табу үшін ұйымдастырады. Сондықтан
ұсынысқа әсер ететін басты себеп - ... ... ... қуалап бағаны өсіре
беруге тежеу жоқ ... оған ... ... сияқтылар ықпал жасайды. Демек,
өндіруші технологияны жетілдіре отырып өнімнің сапасын ... ... ... азайтады.
Тұтынушының сатып алғысы келген товарының саны өндірушінің сатамын
деген товарының ... дәл ... ... мен ... тең ... адамдар арасындағы сан-салалы экономикалық қарым-қатынас жүйесі
болғандықтан өндіріс ... ... ... пен ... ... ... Жеке адамнан бастап ... ... ... ... ... және ... ... еркінділік
заңдылықты сақтаса ғана ... ... ... ... екі жағы бар. ... әрбір адамға меншіктену мен
кәсіпкерлік құқығы беріледі, яғни ол ... ... ... іске ... ... ... шаруашылық іс-әрекеттерге
байланысты қабылданған ... мен ... ... ... ... Екіншіден, мекемелер мен азаматтардың кәсіптерінің түрі,
сипаты және көлеміне қатаң тежеушілік жасау жойылады.
2. ... ... ... ... ... еркіндік болмайтындығын
есте сақтау керек. Нарықтық ... ... ... ... ... отырады. Нарықты және қатынастарды
мемлекет тарапынан реттеп отыру ... ... ... ... ... ... ... Нарықтың мемлекеттік реттеушісі
ретінде мемлекеттік бағдарламалар, салық салу, несие қаржы ... ... ... ... зандар монополиялыққа қарсы шаралар, халықты әлеуметтік
қорғау сияқтылар араласады.
Нарық еркіндігі экономикалық ... ... ... ... ... ... ... меншіктеудің қанша бір түрлеріне
еркіндік ... ... ... кәсіпкерші шаруа иесі толығынан
экономикалық жауапксршіліктс болады.
3. ... ... яғни ... ... ... дүниеде өндіруші тұтынушыға өз шартын қояды. Өндіріс өнімі сол
қалпымда қалса да немесе тіпті өнім беру ... да баға ... ... өндіруші ешнәрседен қаймықпай-ақ өнім сапасын төмендетіп, пайда
табады.
Көлденең араласқа шығысымен ... ... ... ... ... ал мұның өзі әрқайсысынан өз жолын тауып, іс-қимылын қайта
қарау, бағаны еркін қою, кіріс пен пайданы ... ... ... ... ... ... жолдарын пайдаланып, ... ... ... туғызады,
4. Экономиканың ... ... ... ... ... отырып, эконмикадан тыс байланыстарда еркін кәсіпкерлікті
кенейте ... ... ... ... ... ... құқықта
ішкі нарықта товар өндіруші ғана емес ... иесі ... ... ... ... ... ... дегеніміз іскерлікті қөздыруды ықпалды да
тиімді құралы, ғылыми-техникалық ... ... ... ... артыру, тұтынушылардың құбылып отыратын мүдделерін
қанағаттандыру. Әрине ... ең ... ... ... ... ... туындайды.
6. Финанс және қаражат ... ... ... ... ... ... басқаруды
қорлар жасау, өндірер заттың көлемін белгілеу арқылы жүргізсе, нарықтық
экономика ... ... баға ... ... ... ... салық
жүйелері арқылы жүргізеді.
7. Нарықтық баға қою жолдары. Нарықта баға деген сатушы мен алушы
арасында ... ... пен ... ... қарым-қатынас нәтиесінде
қалыптасып, ауызша келісім немесе шарт жасасады.
Нарықтық бағаны еркін баға деген түсінік бар. Оның ... ... - ол ... өсе ... ... ... ... кезеңде,
мемлекет өзін-өзі ақтаудың орташа көрсеткішіне ... ... ... ... ... тұрақтандырылған экономикада әлдебір
товардың жоғары табыс бсрс ... ... ол ... ... ... да ... қүлдыратып жібсрсді. Сөйтіп қалыпты нарықта баға заттың
өзіндік құнынан төмен емес, бірақ өзіндік құнның сомасы мен ... ... ... ... және ... ... ... сақтау нөтижесінде
жоғарыдан басқару көлденеңңен ... ... яғни тең ... ... ... келіседі. Нәтижесінде негізінен серіктестік қарым-
қатынас қалыптасады. Жалпы заңдылықты, ережелерді сақтау үшін ... онша мән ... ... ... ... товар ... сату ғана емес ... алу, ... ... ... ... беру де ... жағдайга кешірілсді.
2. Нарыққа өту кезеңіндегі қазақстандағы экономикалық және әлеуметтік
жағдай
Қазақстанда көп салалы экономика, оны нарық жолына салуға ... құру 1990 ... ... ... ... ... көшірерде
республиканың әлеуметтік-экономикалық дамуында ... тән ... бар ... ең ... Қазақстан экономикасының құрылымындағы қайшылықтар да
болды. Мұнда терілмеген мол мүмкіншіліктер бола тұра ... ... ... болды. Реформаға кірісерде /1987ж/ республиканың қоғамдық
табысындағы өнеркәсіп өндірісіндегі үлесі ... КСРО ... орта ... болса, Қазақстанда 46% қана болды. Қор және капиталды көп жұмсайтын
салалардың үлесі өте жоғары еді, КСРО да ОЭК, ТМК, ... жәнс ... ... орташа 9% келсе, Қазақстанда 15% /1987ж/ еді. Ал машина
жасау өнеркәсібінің үлесі ҚСРО бойынша 27% ... ... 17%-ке ... ... КСРО ... 6 ... тұрғанмен, Одақ бойынша
өндірілетін қоғамдық өнімнің 4,5 ... ... ... ... ... және оның ... ... болғандықтың
салдарынан адам басына шағатын өнім өте ... ... ... ... ... ... үлесі Қазақстанда кем
сді. Ол өнімдердің 60 проценте дейін республикаға сырттан ... ... ... жүннің 70%, жиналған астықтың ... ... мал ... аң ... 50% ... ... ... отырды. Шикізат және жартылай өңделген күйінде сыртқа жіберілген
өнім құны 6-7 млрд. рубль ... оны ... тыс ... ... ... ... өлгілердің құны 13,8 млрд. болып шықты. Республика
бюджетіндегі кірісте салық айналымының үлесі ... 9% еді, ал ... үлес - 45% ... ... ... ... республикада
дайындалған барлық еттің 33%-ін /басқа республикалар 17-19%/ жіберіп
отырды. ... ... ... қор ... ... КСРО бойынша адам
басына шаққанда келетіп ет көлемі 42 кг. ... ол ... 32 кг ... ... ... астық пен жүннің салық айналымынан бюджетке
түспеген ақша 1,1 млрд. рубльге кеміп отырды.
Орталықтан басқару қатаң жүргізіліп ... ... ... ... ... пен ... алыптандыру бағытында
жүргізілді. Мысалы, Қазақстан өнеркәсібінің 93%-ін одақтық министрліктер
мен түрлі иеліктер ... ... ... 70 ... ... ... өнеркәсіп саласын дамытуға жұмсалды. Мұның өзі экономиканы ... ... ... мемлекет меншігінен ал алуды және
жекешелендіруді припатизациялауды қиындата түсті.
Қазақстанның ... ... ... ... дәрежесі төмен болды.
Республикада адам басына шаққанда кіріс төмен болды. ... ... ... ... тұжырымы бойынша, тұрмыс дәрежесі төмен 5-6 ... ... ал ... өзі ... ... 1/3-ден астамы.
Республикадағы 214 селолық аудандардың 180-і жәрдем қаржымен
/дотациямен/ күнелтті, 70 ... ... даму ... өте ... ... 30 ... ... күйін кешті. Ауыл шаруашылығында пайдаланатын
жердің 20 млн. ... ... ... - ... ... ... болды.
Республикадан толып жатқан байлық көздері алынып, ал мұнда қоршаған
ортаның экологиялық былғанышы ғана қалдырылды, ... ... ... қоюлана түсті. Қазақстанның ... ... ... да
ауадағы зиянды заттар тиісті мөлшерден артып кетті. Арал теңізінің ернеуі
13 метр төмендеді, су ... ... 1/3 ... ... су ... ... ... салдарынан теңіз суының тұздануы 2,5 есе өсті де ауаға
тарайтын зиянды заттар 5,4 млн. ... ... ... бойы ... ... ... экономиканың
монополиялығы, бұйрық-әкімшілік ... ... қор және ... ... ... ... тепе-теңінің бұзылуына,
қайта-қайта бөле берудің тууына, мемлекетке арқа сүйеушілікке әкеп соқты.
Нарыққа кешудің қиындығы да, ... де, ... ... да
осы себептерден болып отыр. Сондықтан республика ерекшеліктерін ескере
отырып, нарыққа ... ... ... ... Нарықты қалыптастырып
орнықтыру соңғы жылдардағы тәжірибе көрсеткендей, ... де ... ... ж. ... ... «Қазақ КСР-ның экономикасын тұрақтандыру
және нарыққа көшу» бағдарламасы ... Бұл ... ... ... ... ... ... сәйкес реттеу республиканың
әлеуметтік-экономикалық жағдайын тұрақтандыру, нарық тарапын қалыптастыру,
шаруашылық әрекеттерді белсендіру қаралған.
"Дағдарыстарға қарсы және ... ... ... ... ... күттірмейтін шаралары туралы" екінші
бағдарламада /экономиканы тұрақтандырып, нарыққа өту ... ... ... ... мынадай міндеттер қойылды:
- мемлекет меншігінен алып, меншікті жекешелендіруді ... ... ... ... ... ... республиканың әлем шаруашылығына енуі.
Мұнда күштің ... ... ұлт ... ... ... саясатты белсене жүргізуге, инфляцияны ... ... ... құлдырай беруін тоқтату, оны өркендете беруге жағдай
жасау, халықтың әлеуметтік нәзік жағына нарық кеселінің салдарын ... ... жж. ... ... кезеңде көзделген міндеттер:
- республиканың шикізат қана өндіруге бағыт ұстауын жойып, ... ... ... транспорт тараптарын тезірек дамыту жене нарықтың
барлық түрлерін де қалыптастыру;
- ... ... ... ... ... атаулыны
кеңінен қолдау арқылы барлық товар ... шын ... ... жаңа ... игеріп „Экология,, жайында жан-жақты жасалған
бағдарламаны іс жүзіне асыру арқылы ... ... ... қамтамісыз
ету;
отандық және халықаралық бизнес саласын қадрлармен толықтыру.
5-7 жылға ... ... ... ашық ... ... негізінде
Қазақстанның әлемдік саудада алатын ... ... ... ... ... ұлттық валютаға толық жол ашу, ... ... өзық ... қатарына қосылуы көзделген.
Қазақстан экономикасының нарыққа көшуі экономикалық және әлеуметтік
салаларда дағдарысқа ұшырау жағдайында ... ... өзі ... және ішкі ... ... ... отыр.
Біріншіден, Қазақстанда бұрынғы КСРО-ға кірген республикалармен және
оның аймақтарымен ... ... ... ... ... ... бойынша, өндірістің 60%-ке төмендеуі КСРО-
да бірыңғай халық шаруашылығына енген алыптардың шаруашылық байланыстарының
үзілуінен болып отыр.
Қазақстан республикасында 1993 ж. 1992 ... ... ... табыс - 14,8%, өндіріс құралдарын өндіру - 15,2%, тұтыну заттарын
өндіру 12% төмендеді.
Екіншіден, өнімдерді сату ... ... ... де, ... ... да ақша ... қалды. Осының ... ... ... қысқартты, өнімдерін ақы алмай үлестірді. Сөйте
тұра көптеген қаржыны ... ... ... ... ... Мұның өзі
қарыздарын өтей алмауға әкеліп соқты, ал қарыз болса өсе берді.
Үшіншіден, ескермеген шығындар туды - олар ... ... ... емес ... ... меншігіне көшуі. Ал мұның өзі
мемлекеттік бюджеттің шығыс жағын көбейте түсті.
Төртіншіден, экономиканы қайта құра бастаған ... ... ... экономикалық байланысты реттеу болмағандығынан, шекараларымыздың
ашық болуы қаржы-несие саясатымызда, салық төлемінде, еңбек төлемінде, баға
қоюда, ... ... ... т.б. қателіктер жіберілді. Осы
себептер ақша эмиссиясының ... әкеп ... ... және ... өсе ... тұтыну нарқындағы
жағдайды қиындатып, халықтың ... ... ... ... өсудің тежелуі еңбек өнімділігін әлсіретіп, ... ... т. ... Республиканың нарыққа өтуінің концептуалды жағдайлары
Қазақстан республикасында экономиканы ... ... құру ... ... бағыттың мүдделеріне қарай сенімді түрде ... ... ... қамтамасыз ететіндей, республиканың табиғи және
экономикалық байлықтарына сай келетіндей етіп ... ... ... ... ... - ... мүмкіндіктері, экономикалық,
ғылыми-техникалық және ... ... ... ... ... жетістікпен көшуге әсер етті. Сыртқы экономикалық
байланыстарды да дамыта жүргізуге жайлы жағдайлар бар.
Қазақстанның нарыққа еркін өту үшін ... ... ... ... шешу ... ... ... қол жеткізу. Ол республиканың жерге деген
бірегей меншігі, оның қазба байлықтары, ішкі және аймақтардағы ... ... ... және ... ... мәдени және тарихи қазыналары,
материалдық және финанс ... ... ... және өндірістік
емес орындары экономикалық дербес саясат жүргізе ... ... ... 31 тамыз 1991 ж. жарлығы бойынша
одаққа бағынған ... ... ... ... ... меқемелер мен ұйымдар, олардың белімдері мен филиалдары
Қазақстан мемлекетінің басқару ... ... және ... ... ... болып табылады.
2. Меншікті қайта қарауда жекешелендіру ... ... ... ... ... республикасының қаржы министрлігі
және олардың аймақтық органдары жергілікті әкімшіліктердің ... ... ... ... - жанды және таза
бәсекеге қол жеткізу үшін, өндірістің тиімді ... ... ... ... ... иелік жасаудың сан-салалы түрлерін ұйымдастыру. Мұның
өзінде бір-біріне қайпіы келетін, бірақ бір-бірімен ... ... ... шешу ... ... ... азаматтарын мемлекеттік меншікке
иелендіріп, әлеуметтік әділеттілікті жүзеге асыру; екіншіден, нарық сипатын
сай келетін осы ... ... ... иелік жасай алатын жеке меншік
топтарын құру.
Жекешелендіру дегеніміз көп ... ... ... ... ұзақ ... жұмыс екенін атап көрсеткен жөн.
Республикада мемлекеттік меншікті ... ... ... және ... ... бағдарламасына сай мынандай бағыттарда
жүргізіледі:
- ірі және бірегей ... ... дара ... ... ... ... ... жекешелендіру;
- шағын кәсіпорындарын /200 адамға дейін/ қамтитын ... ... ... 1993 ж. ... ... ... сауда және қызмет
көрсететін ұсақ кәсіпорындары ... ... ... ... саны 200 адамға ... ... ала ... қоғамдарға
айналдырылмай тұрып жекешелендіріледі. Қазақстанда 1993 жылдың соңында
экономиканың түрлі салаларындағы 9 ... ... ... 21% жеке ... ... де, ал 57% ... қоғамдарға
айналдырылды.
Орташа кәсіпорындарын жаппай жекешелендіру /жұмыс істейтіндер саны 200-
ден 5000 адамга дсйін/ мынандай жолдармен жүргізілді:
Республика ... ... және ... ... /ЖИК/ беру;
- инвестиңиялық жекешелендіру қорлардың жүйесің /ИПФ/ жасау, оларды
құратындар ... емес ... ... мен занды жақтар.
ЖИК-терді есептеу, айналдыру және пайдалану тәртібі ... ... ... ... ... және ... ... кешендері /жұмыс істеушілер саны 5000 адамнан
асса/ өнім шығаратын немесе ерекше ... ... ... сол ... ... монополиясы болса Қазақстан республикасының Мемлекеттік
инвестиция мен Қаржы министрлігінің ... ... дара ... Олар ... ... ... шарт ... сату,
аукциондарда немесе бәсекелерде басқаруға ... ... ... ... ... ашық ... ... құқықтық және жеке тұлғалар жекешелендіру әрекеттерге ҚР-ның
қолданып жүрген зандылықтарына, үкіметаралық келісімдерге және шарттарға
сәйкес ... ... ... ... ... ... ... кейін қатысады. Мұндайда сатылатын кәсіпорындарының бағасы ұлттық
жене шетелдік валютада әлемдегі ұқсас кәсіпорындарының ... мен ... ... бағаланады. Шстелдік құқықтық жене жеке тұлғалар
жекешелендіруге ... ... ... ... мен ... белгілеген дара жобалармен, қатысу тәртібі мен ... ... ... ... ... ... ... да, арнаулы
есепте болады және мынадай шығындарға жұмсалады:
- мемлекеттің ішкі несиелерін /қарыздарын/ төлеуге;
- халықтың жете ... ... және ... ... ... ... ... жәрдем беруге және кадрлар даярлауға, қайта даярлауға
т.б. мақсаттарға жұмсалады.
3. Банк жүйесін қайта құру ... банк және банк ... ... ... жүргізіледі. Қазақстанда екі сатылы банк жүйесі ... ... ҚР ... ... тұр, ... ... олардың
меншіктігінің ұйымдасу-құқық түрлеріне қарамастан банкі жүйесінің екінімі
/төменгі/ деңгейіне жатады.
1996 ж. ... ... 170 ... банк жұмыс істеді, оның үшеуі
толық мемлекеттік.
"Эксимбанк" ірі ... ... және ... үкімет
кепілдемесі бойынша үкімет бағдарламаларын орындауға инвестициялық несие
береді.
Жилстройбанк - Тұрғынүй құрылыс банкісі - ... ... ... ... және ... ... ... үй салу үшін жеңілдік несие
бөледі.
Халық ... ... ... ... ... етеді, мұның 4 мыңнан
астам агенттігі бар.
Ұлттық банк лицензия беру, нормативтер және басқа міндетті талаптар
белгілеуі екінші ... ... ... инспекторлық ету және
жазалау шараларын салу арқылы барлық ... ... ... ... және ... ҚР ... ... түгел банк жүйесін жақсарту
мақсатымен және клиенттерін қажетті кепіл ... ... ... ... ... ... алмайтын, банк менеджментті дамытпайтын осал
банкілерді ығыстыру үшін қатаң саясат жүргізеді. ҚР ... ... ... ... ... ... атқарады. Қазақстан жерінде
барлық төлеу ұлттық валютада -теңгеде жүргізіледі.
Негізінде жекеменшік ... бар ... ... ... ТұранӘлем Банк, Орталық банк, Қазкоммерцбанк. Бұлардың барлық қоры
(01.01.95.) 1 ... ... ... ... олар ... нарығының 70% дейіп
қамтыды.
ҚР банкаралық валюта биржасын, окіл банкілерді және айырбас ... ... ... ... ... ... Валюта биржасыпа бар
валюта қаржысын тиімді найдалану және шетел ... ... ... ... ... кең өріс беру міндеті қойылған.
Бірқатар шетел банкілері Қазақстанда өздерінің өкілдіктерін ашты. 1995
ж. басында өкіл ... саны 31-гс ... ... 19 ... ... ашуға құқық алды. АҚШ, Англия, Франция, ... ... және ... елдердің орталық және коммерциялық
банкілерімен тұрақты байланыс жүргізіледі.
Осымен ... ... ... ... мен және халықаралық
банкілермен қарым-қатынас жүргізіледі, олар: Әлем, Европа, Азия, қайта ... даму ... ХВҚ ... ... ... ... Ұлттық банк бекіткен "Валюттік операциялар жүргізу Ережесі" ... ... және ... ... ... ... ... валюттік
операциялар заңды деп саналады. Республикада валюта нарығын ... әкеп ... ... ... 50% ... банкілердің клиент-
экспортерлерінің тапсырмасы бойынша Қазақстан банкілер ... ... ... ... күші бар "Банкілер және ҚР ... ... ... ҚР
Президентінің нұсқауы бойынша тікелей және портфелдік ... ... ... ... деңгейдегі банкілер болып саналады.
Тек инвестициялық банкілерге ... ... ... ... ... ... субъектілердің қорына бірігуге рұқсат
берілген. Бұл болса бағалы қағаздардың екінші нарық өрісін, ... ... ... ... кең өріс береді.
4. Қаржы және ақша-кредит жүйесін реформалау және бюджет ... ішкі ... (ЖІӨ) 4-6% ... ... - бұл күрделі
және қайшы процесс түпкі тұтыну үшін.
Алғашында бюджет тапшылығын жою үшін ... ... ... ... ... ... ... бұл өндірістің құлдырауына,
кәсіпорындарының салық төлеуден ... және ... ... әкеп соқты.
Қазір салық төлемеушілерге қатаң жауапкершілік енгізуге, ... ... ... ... байланысты заңды ұйымдарға және жеке
адамдарға салық ... ... бет бұру ... ... ... ... оны төменнен жоғары құруға бір ... ... ... ... және ... қоры облыстардың жарнама төлеуінің
тиісті сомасы есебі арқылы ... және ... ... ... ескеріледі.
Бюджетті құнсыздандырмайтын көздерден қаржыландыру үшін ең алдымен
кепілді құқық негізінде ішкі және ... ... ... ... ... ... ақиқаттығы біздің табиғи қорымыздың ... және ... ... ... ... сенімді қатынастарға
негізделінеді.
Ұзақ мерзімге несие берген кезде қарыз алушылардың ... ... ... және ... техника-экономикалық
дәлелі (ТЭД) анықталынады, онда мына мәселелер қамтылады:
- инвестицияларды іске асырудың ... ... ... ... және ұйғарылған құрылыс объектілерінің жалпы мәліметтері
және негізгі жағдайы;
- ... ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз ету;
- күрделі қаржының көлемі, өндірістік әрекеттен түсетін ... ... ... ... ... ... мерзімі және т.б.
Ұзақ мерзімді несие беруді дайындағанда несиені ... ... ... ету ... ... ... тапсырылады:
Қарыз алушының кепілдік міндеті (кепіл шарт). Пұл құжат бойынша ... ... ... сомасын және несие процентін төлетуге болады.
Неснені қайтару жөніндегі кепілдемелі құжат - банк және кепілдемеші
араларындағы шарт. ...... ... бар кәсіпорындар, ұйымдар,
банкілер. Әдетте кепілдемеші болып бірге қатысушы құрылтайшы басқа ... Ол үшін екі дана хат ... ... ... тот ... ... үшін, екіншісі бірге қатысушы құрылтайшы банк үшін.
Сақтандыру шарты, қарыз ... ... ... өз ... яғни ... ... ... дәлелдейтін сақтану ұйымының
полис (куәландырма) құжаты.
Кепілдік шарт жеке адамға ұзақ мерзімге ... ... ... ... және ... ... ... және пайдалылығы төмен кәсіпорындар жөніңде (дотация жойылуына
байланысты) экономикасының қаражат - экономикалық сауықтыру үшін ... және ... деп ... ... ... ... ... дайындау ҚР Мемлекеттік мүлік комитетіне және ... ... ... ... ... жүктелген.
5. Инфляция, бағаның өсуі, өндірістін құлдырауы және банкроттық
жеткілікті түрде қамтамасыз етілмеген ... ... ... ... және ... әкеп ... ... халықты әлеуметтік
қорғауға тиімді жүйе құру ... ... ... қамту, әлеуметтік сақтану жүйесін дамыту және
еңбекақы төлеу жүйесін реформалау мәселелерін шешу қажет.
Жұмысшылар, қызметкерлер мен ... ... ... ... деңгейін
реттеу ұжымдық шарт және тарифтік келісім арқылы ... ... ... ... ... негізінде анықталған тұтыну
деңгейіне кепілдік береді, осыған байланысты ... ... ... ... ... ... қарапайым және түсінікті жүйеге
ауыстыру ... ... ... ... шек қою көзделген. Мемлекет деңгейінде белгілі ... ... ... ал ... ... ... ... көмек мәселесі жергілікті бюджет көлемінде шешіледі.
Зейнетақыға жеңілдік беруді ... ... және ... және ... сақтық жүйесін ендіру жұмыстары ... ... ... ... ... ... Бірінші сатысы - ол мемлекет кепілдік
берген шектеулі зейнетақы, екіншісі - зейнетақы сақтық қорынан ... ... - ... жатпайтын зейнетақы қоры ұйымының шот
есебінен берілетін зейнетақы. Үкімет 1995 ж. екі ... ... ... ... ... жекешелендіруге әкелуге
ұйымдастыру әрекеттерді ... ... ... ... -
әлеуметтік мәдени тұрмыс салаларын кәсіпорын ... ... ... ... тәртібі белгіленген.
Осы қаулыларды орындау үшін аймақтық ... ... ... ... ... ... ... жергілікті әкімшілікке
беруге жататын объектілердің тізімін және сол ... ... ... ... ... ... ... басшылары ҚР Қаржы министрлігіне және
тиісті салалық министрліктерге жоғарыда ... ... ... жылға
Мемлекет бюджетінің жобасын құру үшін белгіленген мерзімде ... ... ... ... ... ... отандық және шетел
кеңесшілерінің қатысуымен жасалған "Әлеуметтік салаларды кәсіпорындарынан
бөліну Мемлекеттік стратегиясы" жобасын ... ... ... ... жүйесін дамыту үшін мемлекеттік бағдарлама жасалып
және оның үйлесімді заңды негізі құрылды.
4. ... ... ... ... ... ... ... ондаған ғасырларға
созылғанымен, бірақ ол ... ... даму ... қысқа. Алғашқы
қауымда материалдық негіз - қоғамдық еңбек ... және ... ... ... өмір сүру ... ... Өндіріс құралдарын
жетілдіру және еңбек өнімділігінің өсуі нәтижесінде артық өнім, онымен қоса
айырбас пайда болды. ... ... ... тереңдеуі өндіргіш
күштердің дамуына және адамдардың өмір сүруінің ... ... ... ... ... қоғамының дамуындағы әр түрлі кезеңдерде шаруашылықты нарықтық
ұйымдастырудың маңызы әр қилы болды. Ежелгі дүниеде және орта ... зор ... ... ... ... ... ... Жергілікті нарықтар арасында жай және кездейсоқ айырбас процесі
қалыптаса бастады.
Нарық - ... ... бойы ... ... ... өте нәзік
әрі күрделі экономикалық байланыс механизмі. Қазіргі нарық шаруашылық
байланыстары мен ... ... ... ... Осы ... ... жеке мүдде мен бәсеке атқарады. Солар ... кең ... ... ... мен қызмет көрсетулерді, капитал мен еңбекті
керекті жеріне, көрсетілген мерзімде ... ... ... ... ... ... А.Смит нарықтық күшті, “көрінбейтін қол” деп атаған
болатын. ... ... ... мәні мынада; адамдар өз мүддесіне
әрекет етіп, өзінің қара ... ... ... ... ... болғанда
қоғам үшін тиімді игіліктер нарығының негізін қалайды. Шынында да, А.Смит
өмір сүрген ... ... ... ... тауар өндірісін, айырбасын,
бөлісін, халықтың күнделікті қажеттерінің өтелу процесін реттеп ... ... ... қала халқы таңертең нан, сүт, ет, ... ... деп ... ... ... аталған заттарды,
сол сияқты сұранысы бар тауарларды өндірушілер неғұрлым тиімді, мезгілінде
өткізуге тырысады. Демек, тауар ... оны ... ... сатуды ешкімде бір орталықтан басқармайды. Осы істерді ... ... ... бір ... ... сипаттау мүмкін емес, қалай болғанда да
нақты алыс-беріс үшін сатушылар мен сатып ... ... орны ... де ... Нарық түсінігін тар және кең мағынада беруге
болады. Тар ... ... ... ...... кең ... нарық бұл
қоғамның өндірісті ұйымдастырудың белгілі формасы, онда ... ... ... әрекет ете отырып, нақты экономикалық мәселелерді шешеді:
1 Тауарды қанша көлемде өндіру керек, қандай қызмет атқару керек. Қолда
бардың ... ... ... ... ... ... немесе өндіріс барысында
пайдалану керек.
2 Не ... ... яғни ... материалдық тұтымын толығырақ
қамтамассыз ететін тауарлар мен атқаратын ... ... ... ... ... қалай өндіріліп, қандай қызмет атқарылуы
керек, яғни өндірістің тиімді ... және ... ... ... ... ... Өндірілген өнім кімге арналған, оны кім алу керек, яғни өндірілген
өнім нақты тұтынушылар арасында қалайша бөлінбек.
5 ... бола ... ... ... бейімделе білуіне қол
жеткізу, яғни тұтынушылар ... ... ... қалса экономика тез
соған бейімделіп, қолдағы алым-берім мен ... ... ... ... ...... бес ... міндеттерін шешкен
күнде нақты тұтынушы мен өндіруші арасындағы қарым-қатынас сатушы мен ... ... ... ... ... ... келгенде иелік ететін екі жақ та маманданып,
өндіріс технологиясы өнімін ... зат ... мен ... ... ... ... алушы мен өндірушілердің өзара ... ... ... ... қатты қысым жасалмайды.
Нарықтық экономикада өнімнің де, ... де ... бар. ... әлде бір өнім ... ... ... өндіруші жоғары пайда табу
үшін оның бағасын көтере ... ... ол баға ... бір дәрежеде
шектеледі. Екінші жағынан өнім көбейген сайын өндіруші ... жабу ... ... Нәтижесінде сұраныс пен ұсыныс арасында теңестік туады.
Нарық өндірістің жалпы әлеуметтік- ... ... де ... Егер өнім ... ... ... ғылыми- техникалық прогресс пен
озат тәжірибеге сүйене отырып, оны көптеп шығаруға тырысады. Ал егер өнім
шығаруды ... ... өнім ... ... ... өндіріс құрылымы
реттелінеды.
Тұтынушылар мүддесін қанағаттандыруға бағытталған және өндірушілердің
баға ... ... ... өнімді сатуға байланысты мәселелермен
маркетинг саласы айналысады.
Нарық ... ... ... ... ... ... сұраным мен тұтынушы әрекеттерін жарасымды келістіріп
отырады. Нәтижесінде нарыққа қатысушылардың бәрінің де ... ... ... ал ... ... ... пайдалы болып шығады.
Нарықтық қатынас сұраныммен ... ... ... қарай нені алатындығын білдіреді. Сұраныстың ... ... ... - ... ... өссе сұраным төмендейді, баға ... арта ... ... ... ... ... ... өнімге деген
сұраныстың көлемі сатып алушының орташа ... ... ... ... ... мен ... бұл өнім ... басқадай өнім алу сияқты
сатып алушының қалауына байланысты ... ... ... ... ... санынан-ақ белгі бермек.
Тауар неғұрлым тиімді болып, оның бағасы өсіңкі болса, ... ... ... ... ... ... Өйткені бәсеке дегеніміз біреуге
жаны ашығандықтан ... ... ... табу үшін ... ... әсер ... себеп - пайда. Алайда пайда қуалап бағаны өсіре ... жоқ ... оған ... ... ... ... жасайды. Демек,
өндіруші технологияны жетілдіре отырып өнімнің сапасын жақсартады ... ... ... ... ... ... ... саны өндірушінің сатамын
деген тауарының санына дәл ... ... мен ... тең ... ... арасындағы сан-салалы экономикалық қарым-қатынас жүйесі
болғандықтан өндіріс барысында, ... ... пен ... ... ... ... ... негізгі бірнеше алғышарттары бар.
Олар бір орталықтан бүкіл ел ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізу әдістеріне
тікелей, барлық ұсақ-түйегіне шейін араласуын қажет етпейді. Бірақ та ... ... қол ... ... ...... қалуы керек деген
ұғым тумайды. Керісінше, мемлекет стратегиялық, жалпы қоғамдық маңызы бар
мәселелерді реттеуші, оған ... ... күш. ... ... ... ... билік бар, ол елдегі ғылыми-техникалық саясатты жүргізеді,
монополиялық үстемдікке ... ... ... ақша-қаржы жүйесіне әсер
етеді. Сайып келгенде, сан- алуан ... ... ... ... ... елдің қауіпсіздігін сақтау, экологияны жақсарту, ... ... т.с. ... ... ... іргелі ғылымға, оқу
жүйесіне, зейнеткерлер мен мүгедектерге, кадр даярлауға ... ... ... да ... ... ... ... мемлекет бұрынғы кеңес шаруашылығы жүйесіндегі барлық
мәселеге араласатын, тауар ... ... ... ... кері ... ... ... бағаны тағайындайтын күш болмауы керек.
Нарықтық қатынастардың бір ... ... ... ... ... ... ... дамыған елдердің тәжірибесі
дәлелдеді. Онымен ... бұл ... ... ... ... ескермеуге болмайды. Осыған орай стратегиялық маңызды мәселе
мемлекеттік реттеу мен ... ... ... ... ... Нарықтың атқаратын басты қызметтері
Жалпылама тұрғыдан алғанда ... мәні оның ... ... ... Ең ... ... ... тұрғыдан бөлектенген
материалдық игіліктерді және қызметтерді ... мен ... буын ... ... ... іс жүзінде қоғамдық
өндірістің екі нақты қатысушыларының ... ... да ... ... ... ... тиімді болатынын анықтау мүмкін
емес.
Нарықтың маңызды атқаратын қызметтерінің бірі – оның ... ... ... және ... ... етудегі реттеуші
ролі. Нарықтың реттеуші ролінің ... ... ... ... ... өндіріс құрылымдарының үйлеспеуіне,
тапшылықтың пайда ... ... ... ... ... ... ролінің жоғалуына кеп соқтырады.
Нарықтың басқа бір атқаратын қызметі – ақпараттық . ... ... мен ... ... ... және банк ... ... т.б. үздіксіз өзгеріп отыруы арқылы өндіріке қатысушыларға олар
сататын немесе сатып алатын тауарлар мен ... ... ... ... ... ... қажетті сапа жне ассоримент туралы
объективті ақпарат беріп отырады.
Сонымен бірге нарық ... ... ... атқарады – бәсеке
күресінің жәрдемімен қоғамдық өндірісті ... ... ... және ... олардың даму болашағы барларына тиімді жағдай
жасайды.
Біздің нарық терең монополияландырылған, сондықтан нарық ортаны қалыпты
жағдайда ... тұру үшін ... ... ... ... құру міндеті
тұр. Бұл нарықтық қатынастардың табиғи ... ... ... ... өнім ... мен ... ... кәсіпкерлікпен белсенді түрде
айналысуға мүдделі болады.
Осылармен қатар, ... ... ... кем ... ... қызметтеріне мынала жатады: тауарлардың қоғамдық мағыналылығын
мойындау; өндірістік шығындарды азайтуды экономикалық ынталандыру; ... ... ... экономикалық жағынан қамтамасыз ету.
Нарық күрделі экономикалық категория ретінде өз бетінше емес, әртүрлі
факторлаға байланысты ... бір ... ... ... өмір ... ... тәжірибе нарықтық механизмнің мынадай
жағдайла мен шарттар орындалғанда ғана тиімді қалыптасатынын және өмір
сүруін ... ... ... ... ... мен ... ... қатынастарының алуан түрлі нысаналары
- өндіріс қуатының белгілі бір резерві мен жұмыскерлердің болуы;
- нарық инфрақұрылымын жасау;
- тауар өндірушілдердің сан алуан түрлерінің ... ... ... өнімдеріне баға белгілеу құқы.
Енді осы шарттарға толығырақ тоқталайық.
Біріншіден, экономикалық суъектілерді дербестігі мен ... ... ... және өздерінің тапқан табыстарына мәлік
етуге толық құқылы.
Екіншіден, меншіктік қатынастардың ... ... ... ... ... тең ... ... түрлі нысандарын пайдалану
тауалы өндіріс және айналыс қатынастарының ... ... ... пайда
болуына, олардың еркіндігіне, бәсеке ... ... ... ... ... ... құрылуына жеткізеді. Дегенмен, бұл процесс
әкімшілдік- әміршілдік басқару ... ... ... ... ... мен ... нәтижесінде өте баяу жүзеге асуда.
Бірсыпыра ғалымдар, саясаткерлер, журналист-публистер осы жағдайдан ... ... ... мемлекет меншігінен алу және ... ... ... бұл ұшқары пікір. Қазіргі кезеңде
жаппай мемлекет бөлігінен алу және жекешелендіру бір кезеңдегі ... және ауыл – ... ... коллективтендіру сияқты
экономиканың үстінен жасалған зорлық болар еді. Қазіргі заманғы ... бір ... ... ... және ... ... дами алмайды.
Нарықтық экономикаға көшу кезінде ескеретін маңызды жәйт - ол ... ... жеке ... және ... толық еркіндігін заң
жүзінде бекіту.
Үшіншіден, нарықтың тиімді жұмыс ... ... ... ... белгілі бір резерві мен бос жұмыссыздықтың болуы. ... ... ... ... ... ... оның ... икемділігін
баяулатады.
Төртіншіден, нарық механизмінің үзіліссіз қызмет ... үшін ... ... ... Оған тауар және қор биржалары, ... ... ... ... ... ... ... нарық экономикасында мемлекеттік қаржы ... ... ... орталық және жергілікті бюджеттердің алатын орны зор. Оның
ерекшелігі неде? Біріншіден, бюджеттің мөлшері нарықтың қабілеті жетпейтін,
сондықтан да ... ... ... ... ... ... қажетті
шекте ғана болу керек. Екіншіден, нарық экономикада ... ... ... қамтамасыз ету аса маңызды міндет. Егерде мемлекет
бюджтінің кірісімен шығысын ... қолы ... ол ... ... ... жасауының көрсеткіші болар еді.
Алтыншыдан, өндірушіледің өнім ... және оны ... жол ... ... ... ... ... көзге
елестету мүмкін емес.Бәсекені нарықтың тең құқылы суъектілерінің арасында
тауарларды барынша тиімді ... ... ... белгілі бір өндіріс
саласына пайдалы ... ... ... ... экономикалық сайыс
деп түсіну керек. Бәсекенің болмауы монополизмге әкеп ... ... ... ... ... мемлекеттің өздерінің қойған
шартына көндіруге тырысқан үстемдігіне жол ... ... ... көп болған сайын бәсекенің тиімділігіде соғұрлым жоғары болады.
Қазіргі нарық құрылымы жағынан сан-алуан элементтерден тұрады. ... ... ... ... ... ... ... түрлерге
бөлуге болады. Территориялық белгілеріне қарай нарық мынадай түрлерге
бөлінеді: ... ... ... ... аймақтық нарық және оқшауланған
нарық немесе жергілікті нарық.
Нарық ... ... ... ... ... ... факторы- нарық
қатынастары объектілерінің экономикалық бағдары болып табылады. Осы фактор
бойынша олар өндіріс ... ... және ... ... ... ... ... ақпарат, астытын экономика нарықтары болып
бөлінеді.
Нарық экономикаға қажетті элементтерінің бірі – оның ... ... ... және оның ... ... жасау жағдайын қамтамасыз ететін
институтардың жиынтығы түріде көрінеді. Нарықтың ... ... ... қор, ... биржалары, делдалдық және
маркетингтік қызметтер, ақпараттың жүйелер, коммерциалық банктер, көтерме
сауда орталықтары, ... ... ... ... ... ... ... мәдениетіне байланысты
айымашылықтары күшейе түсетін таптар мен ... ... ... ... негізін қоғам құруда. Ал республикадағы нарық экономикаға келер
болсақ, ... ... ... ... пен ... өз бастарына
өткере қоймаған өзгеше шаруашылық түріне ... ... ... бір ... оңайлықпен бола қоймас. Соңғы ... ... ... отырғандай, мемлекеттік социализм жеке
меншікпен топтардың әлеуметік теңсіздігінің ... су құя ... ... ... ... шараларға қарсы, әсіресе, мемлекет
тарапынан реттеліп отыратын ... жоқ ... ... ... ... жоқтау емес. Нарықтық экономиканың бүгінгі өндірістік қуаты ... ... ... ... бағыт болуы әбден ықтмимал, дегенмен оның
артықшылықтары гуманистік түрде өріс алуы үшін, адамды қанау мен ... аз да ... ... қажеттілігін түсіне отырып, өзіне белгілі
бір жауапкершілік жүктемесі болмайды. Бұл дегеніміз, іс ... ... ... ... ... ... хал-ахуалы нашарлау бөлігін де
үлес тиетіндей, ірі өркенитті елдерде ... ... ... ... де бір ... ... ... етеді.
Бұрынғы Одақтың бір республикасы нарық ... ... ... заңдылықтармен бірге өз ерекшеліктерін есептеуі керек.
Осыған орай Қазақстан републикасының ерекшелігі неде десек, оның ... ... ... ... көп ... ... ынтымақты, бейбітшілік
жағдайдағы қажылы ... іске ... ... етеді. Өтпелі дәуірде
республика индустрия ... ... ... және өндірістің
технология жағанан өткізуі керек. Қазақстан бұрын- соңды басқалар басынан
кешкен азабы мол ... даму ... ... ... Бір ... ... ... (Мен өз қателіктерімнен үйренетін ақымақ емеспін,
керісінше басқалардың ... ... ... (,- ... ... да бөтен елдерде жіберілген кемшіліктер мен қателіктеді
болдымау жағын ... ... ... ... олардың
өндіріспен еңбекті ұйымдастырудағы тиімді әдістеріне, жаңа ... ... ... ... қажет. Бүгінгі Қазақстанда, басқа да
тәуелсіздік алған республикалар да ... ... ... бастан
кешуде. Нарыққа өту жолы даңыл болмады, оның ой-шұқыры, түрлі ... осы ... ... ... де аз емес. Пезидент, үкімет
тарапынан соңғы жылдары экономиканы ... ... ... басқаруға, әлеуметік саладағы шығындарға қаражат-қажыны азайту,
эммисияның адрессіз жұмсалуына қатаң бақылау, алыс және ... ... ... дамыту бағытында елеулі жұмыстар ... ... ... ... ... қолайсыз жағдай – елімізде
жабайы нарықтың бет алуы, сауда ... ... ... ... ... ... ... баяу дамуында болып отыр.
Экономика біртұтас тірі организм тәрізді, онда шаруашылық ... ... ... осы ... бір ... ... елдің
дағдарыстан шығуы қиындай береді. Сол себептен ... ... ... қалыптастыру шаралары жүзеге асырылуда. Бұл процестің көптеген
қиыншылықтары, ... бар. ... осы ... ... ... ... әл-ауқатын көтеру үшін пайдалануда ... ... ... ... дағдарыста болуы мүмкін емес. Бұл
жағдайдан ... ... ... ... тәртібін нығайту және техникалық
прогресті ... ... Ал ... ... ... ... елдер
қатарына қосылына күмән жоқ.
Қолданылған әдебиеттер
1. ... ... ... ... ... 2001ж.
2. «Экономикалық теория» В.Крымова, Алматы 2004 ж. /”Ақиқат” 1996ж-№1/
3. Уоттс. М “Нарық экономика әліппесі” ... 2003 ... ... ... ... ... /”Ақиқат” 2003ж-№4/
5. Адасбаев. А “Нарықтық экономиканың маңызды буыны” /”Егемен
Қазақстан” 2004–19 наурыз/
6. Жүнісов.Б, Мәмбетов.Ү, ... ... ... ... ... 1-бөлім. Ақтөбе 2005 ж/
7. Нұрғалиев. Қ “Қазақстан экономикасы” /Оқу-құрлалы. Алматы 2005ж/

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық экономика жайлы мәлімет40 бет
Нарықтық экономикадағы баға және оның экономикалық категориялармен байланысы26 бет
Қазақстанның әлем шаруашылығына енуі66 бет
Ұлттық есепшот жүйесінің мазмұны7 бет
"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"48 бет
Іскерлік этика құндылықтары мен қағидалары13 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығы қағидаларының түсінігі16 бет
Азаматтық іс жүргізудің қағидалары40 бет
Азаматтық іс жүргізудегі диспозитивтік қағида: түсінігі және мәні5 бет
Азаматтық құқықтың қағидалары25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь