Радиация және олардың түрлері туралы

1. Кіріспе

2. Негізгі бөлім
Радиация және олардың түрлері

2.2. Тіршіліктің пайда болуының алғашқы кезеңіндегі сәулеленудің
маңызы.
2.3. Органикалық эволюцияға радиация мөлшерлерінің әресі.
2.4. Сәулеленудің генетикалық әсері.
2.5. Радио сезімталдық.
2.6. Радиациядан қорғанудың химиялық және биологиялық жолдары.

3.Қорытынды

4.Пайдаланылған әдебиеттер
Атом энергиясы – адам өмірінде маңызды орын алады. Энергия жеткілікті болғанда қоғамның дамуы қарыштап алға басады. Оған жиырмасыншы ғасыр дәлел. Бүгінгі күнгі негізгі энергия қоры болып саналатын – көмір, мұнай, газ бір кезде өзінің шегіне жетуі мүмкін. Соны болжай білген ғалымдар энергия көзін ашты. Бұл – атом энергиясы. Атом энергиясы адам өмірінде кең қолданылатын энергия түріне айналып келеді. Бұл энергия түрімен жұмыс істегенде, оның адам ағзасына тигізетін әсерін және соған байланысты физиологиялық өзгерістерді біліп, денсаулықты сақтау маңызды мәселе.
Биологияның барлық салаларының табиғи құбылыстарымен тығыз байланысты өріс алтынын ғылымның бүгінігі даму деңгейі айқын көрсетіп отыр. Өсімдіктер күн сәулесінің энергиясын өзіне сіңіріп, тіршілігін жалғастырса, жануарлар және адам организміндегі физиологиялық құбылыстардың өтіп тұруы да энергияны қажет етеді. Табиғи энергияның тым жоғары немесе төмен болуына байланысты тірі организмнің пайда болып, дамып, күрделенуі немесе Жер бетінен жойылып кетуі эволюциялық кезеңдерде кездесіп отырған.
Табиғи энергия және жасанды энергия /атомнан алынған/ әсерлері қатарлас келсе, онда тірі организмнің өмір сүруіне қауіп туатынын оқымыстылар зерттеулерінде ғылыми тұрғыдан дәлелдеп берді.
1) Н.Ә.Назарбаев «Бейбітшілік кіндігі» Астана, «Елорда», 2001

2) «Радиация және өмір» З.Ж.Асқарова, Алматы, 2000.
        
        Жоспар
1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
1. Радиация және олардың түрлері
2.2. Тіршіліктің пайда болуының алғашқы кезеңіндегі сәулеленудің
маңызы.
2.3. Органикалық ... ... ... ... ... ... ... Радио сезімталдық.
2.6. Радиациядан қорғанудың химиялық және биологиялық жолдары.
3.Қорытынды
4.Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Атом энергиясы – адам өмірінде маңызды орын ... ... ... ... ... ... алға басады. Оған жиырмасыншы
ғасыр дәлел. Бүгінгі күнгі негізгі энергия қоры болып саналатын – ... газ бір ... ... ... ... мүмкін. Соны болжай білген
ғалымдар энергия көзін ... Бұл – атом ... Атом ... адам
өмірінде кең қолданылатын энергия түріне айналып келеді. Бұл ... ... ... оның адам ... ... ... және соған
байланысты физиологиялық өзгерістерді біліп, денсаулықты сақтау ... ... ... ... ... тығыз байланысты
өріс алтынын ғылымның бүгінігі даму деңгейі айқын көрсетіп ... ... ... энергиясын өзіне сіңіріп, тіршілігін жалғастырса, жануарлар
және адам организміндегі физиологиялық құбылыстардың өтіп ... ... ... ... ... ... тым ... немесе төмен болуына
байланысты тірі организмнің ... ... ... ... ... Жер
бетінен жойылып кетуі эволюциялық кезеңдерде кездесіп отырған.
Табиғи энергия және жасанды энергия /атомнан алынған/ ... ... онда тірі ... өмір ... ... ... ... ғылыми тұрғыдан дәлелдеп берді.
Радиация және оның түрлері.
Радиация латын тілінде радиус-сәуле деген сөз.
Радиацияға күнің сәулесі, ғарыштық ... ... ... ... ... ... және ... радиоактивті изотоптар жатады.
Ғарыштық сәулелері және Жердің радиактивтік заттарының сәулеленуі
табиғи радиациялық фон ... ... ... фон Жер ... ... ... ... адамға және өсімдіктерге әсерін тигізеді.
Оны зерттейтін ғылым саласын гелиобиология дейді.
Жердің ... ... ... ... ... ... химиялық
заттарға байланысты болмайды. Әр түрлі элементтердің табиғи 50 радиоактивті
изотобы бар. Көпшілік элементтердің тек біразы ғана ... ... ... ... ... жоқ, олар түгелдей радиоактивті,
мысалы, уран, торий, радий, полоний және т.б. ... ... ... ыдырап, гамма- кванттың және корпускулярлық сәуленеді.
Тіршіліктің пайда болуының алғашқы кезеңіндегі сәулеленудің ... ... ... ... жер ... ... ... құбылыстар
өтіп, жай қарапайым заттар күрделене бастаған, яғни жөнделу құбылыстары
басым болған.
Жердің даму ... ... ... ... ... көміртегінен және азоттан құралған. Соған байланысты онда
мынадай молекулалар болған:
| | | | | |
| | | | | ... ... ... ... ... ... |
| |газ | | | ... күлгін сәулелерінің, ғарыштық сәулелерінің, радитактивтік
минералдың, ... ... келу ... ... ... ... ... Осылардың әсерінен С-Н, Н-О, Н-N, H-H байланыстары ... ... бай ... ... ... ... ... тұрақты молекулалар құрылған.
| | | | | |
| | | | | ... ... ... ... ... ... қышқылы |
| |қышқылы | ... | ... ... ... ... ... қосылыстар молекуласы
күрделі түгеайналған. Энергияның үлкен мөлшерінің одан әрі қарай әсер ... ... ... ... ... ... әкеліп жеткізілген.
Мысалы, амин қышқылдары
| | | ... ... ... қышқылы ... ... ... ... түрлі құбылыстардың
болуына себеп жасап, полисахаритердің, ДНК, ... және т.б. ... ... ... ... ... ... энергия және инфомация
қасиетін тасымалдайтын құрамдар.
Органикалық молекулалардың абиогендік түзілуін және ... ... ... ... маңызды рол атқарған.
Органикалық эволюцияға радиация мөлшерлерінің әресі.
Радиация мөлшері тіршілікке екі бағытта әсер еткен.
- тіршіліктің пайда болуына тигізген әсері;
- тірі ... жер ... ... кетуіне себеп болғаны;
Тірі органмзнің өлі табиғаттан дамуы радиация әсерінен болған ... ... ... ... ... аса ... ... кезеңдер эволюциясының даму
жылдамдығына әсерін тигізіп оьтырған. Бор ... ... ... ... жаңа ... біреуінің жарқылдауынан ғарыштың сәулелену
деңгейі ұзақ уақыт аса жоғары деңгейде болғаны өте ірі ... ... ... ... ... ... аяқ кезі және мезозой
дәуірінің басында жер үстінде бауырмен жорғалаушылар өте көп ... ... олар ... ... ... келіп, денелері ықшамдалған.
Жыл өткен сайын адамдардың радиоактивті сәулеленумен зақымдануы ... ... жыл ... атом ... ... ... олар ... жатыр. Сондай-ақ (ускорительдер) салынып, атом бомбалары жарылып
жатады. Олардан қаншама раиоактивті сәулелер ... ... ... зиян ... ... да адамзат баласын радиациядан қорғау
мәселесі осы кездегі кезек күттірмейтін мәселелердің біріне айналып ... ... ... үшін киімдер тігуді қажетті етеді.
Космостан келетін космостың сәулелерден практика жүзінде адамзат
баласының ... ... ... жоқ. Ол 1000 км ... ... өтіп кетеді де жер шарына түгелдей ... ... ... ... оңай ... емес.
Адамзат баласы Жер бетінде пайда болған кезден бастап, табиғи
радиоактивті заттардан ... ... алып ... әсіресе, радиактивті
сәулені жерден алады. Қалған бөлігі ... ... ... ... ... радиация қабылдайды. Жер шарының әрбір аймақтарына тұратын халықтар әр
мөлшерде радиация ... ... ... ... генетикалық жағдайына пайдалы және зиянды әсерін
тигізеді.
Пайдалы әсері. Сәулеленуді биологиялық заттарға қолданғандағы ... жаңа ... бар тірі ... ... ... оларды сұрыптау
және оның неғұрлым пайдасын таңдау үшін маңызды жағдай етіп қолдану.
-рентген және ... ... ... ... ... ... түзетін саңырауқұлақтардың табиғи қсиетін өзгерту үшін
зерттеулер жүргізу;
- тіршілік ету ... ... және В12 ... ... жоғарғы активті штампаларын шығару және т.б.
- сәулелену әсерінен пайда болған тұқым қаулау ... ... ... сапасын арттыру үшін сақтап, өндірісте кең пайдалану.
- жануарлар және өсімдіктер тұқымын жақсартуда және өнімін ... ... ... ... ... ... қажет, маңызды ферменттер, органикалық қышқылдарды
саңырауқұлақтарды және микробтарды сәулелендіру нәтижесінде алады /генетика
және ... ... ... ... ғылым саласы адамның
практикалық іс-әрекетінде талай пайдалы табыстарға жеткізуде/.
Зиянды әсері. Табиғи сәулелендіру, ... ... ... ... ... ... тұқым қуалау қасиетінің құрылымна әсер ету
нәтижесінде ұрпақтарға таралатын ... ... ... ... ... ... ... және жердің минералдарының
сәуелеленуі/ ядролық сынақпен қатар ... ... ... ... ... Жер үстіндегі тіршілікті жойып жібереді.
- табиғи сәулелену, кейбір химиялық құрылымдар, ... ... және ... ... ... өмір сүру орасына қарай
ұрпақтарда 500 ден түрлі аурулар пайда болғаны анықталады. Солардың ... ... ... түрлі –түстіні ажырата алмау соқырлығы»,-
заттардың алмасуынан болатын ауру түрлері,- ұрпақтардың дене /физикалық/
және ой еңбегіне, сонымен ... ... ... ... ... ... ... қысқарады және т.б.
Радио сезімталдық.
Табиғатта радиосезімталдық өте ... өте ... ... байқалады. Осыдан бірнеше ондаған жылдар
бұрын Сахарада Франция атом ... ... ... тірі жәндіктер,
жануарлар арасында қышаян /скорпион/ радиациямен әсерленбеген. Скорпиондар
гамма- ... жүз мың ... күші бар осы ... ... ... өмір сүре берген. Ал адамға оның 700 ... ... ... скорпиондардың радиосезімталдығының жоғы туралы жаңалық
құпия, ол зерттелетін мәселелердің бірі екеніне оқымыстылар көңіл бөлуде.
Бұл мәселені ... ... ... ... ... әсерінен сақтау үшін
көмектесетін жаңа заттар жасап шығаруға мүмкіндік берер еді.
Ағзаның радиосезімталдылығы табиғаттың негізінен екі ... ... ... ... жән ... ... Мысалы, бақаның денесінде радионуклидтердің жинақталып
көбеюі сыртқы температурасының жоғарлауына сай ... ... ... ... және ... ... ... заттардың ыдырауынан пайда болған ... ... ... ... қасиеттеріне- механикалық және минералдық
құрамына, химиялық қасиетіне, гумус заттардың және т.б. байланысты. Бұл
жөнінде ... ... ... үш түрі ... ... ... ... бірдей. Сазбалшық топыраққа қарағанда құмды-
құнарлы- күлқосқан топырағанда өскен сұлы дәнінде сронций-90 мөлшері 4 ... ... ... ... ... 36 есе көп ... ... ететін жануарлар ағзасына радионуклидтердің ... ... ... қарағанда жүздеген және мыңдаған есе ... ... ... сезе ме және одан ... ала ма?- ... ... көп көңіл бөліп, зерттеулер жүргізген. Зертханалық
/лабораториялық/ тәжірибелерде сүтқоректілер иондық радиациясы бар ... ... ... ... ... ... камерада жұмыс істеп тұрған
аппараттың шуы кезінде ұйықтауға әдет етіп ... ... ... ... жатқан жаққа қарай жәбергенде бірнеше секунд ішінде
олар ояна бастаған. Рентген аппаратының сәулелерін ... ... ... олар ... Көзі ... соқыр жаунарларда осылайша
әсерленген.
Тышқандар қалыпты жағдайда қараңғы жерді ұнатады. ... ... ... ... ... ... ... бөлімінен
жарық бөлмесіне шығуға мәжбүр болады.
Балықтар аквариумныңсәулеленбеген жағынан жүзіп кетіп, сәулеленбеген
жағына ... ... ... ... ... ... арасында радиосезімталдығы үлкені ядролар. Ядролардың үлкен
радиосезімталдық қасиеті сәулеленген жасушаның жарақаттануының ... ... ... рөл атқарды.
Қытай хомягінің 200 р ... ... ... ... ... ДНК молекуласының комплексінің бұзылғаны және
дегидрадацияға /су молекуласының бөлініп ... ... ... ДНК
құрылымының бұзылуынан басқа, ДНК молекуласынан цитоплазмаға ... ... ... ... ... сонымен қатар жасуша
ішіндегі құрылымдардың жасушаларының қызметіде бұзылған.
Сонымен, әр түрге жататын тірі ... және ... ... ... ... ... байланысты. Бактериялардың және
қарапайым ... ... ... ... ... ... иондық сәулелену әсеріне сезімталдылығы төмен. Саңырауқұлақтардың
сәулелену әсеріне сезімталдылығы жоғары. Сүтқоректілердің иондық сәулелену
әсеріне сезімталдылығы өте ... ... ... ... ... адамдарға адиациялық оза 0,1
бэрден аспауы керек. ... ... ... оқу ... ... ... ... аспауы тиіс, иондалған сәуле тарататын
аймақта да тұратын адамдардың ағзасында радиациясының мөлшері 0,5 бэр ... жыл өмір ... адам ... радиациялық қайнар көзерінен 14-15 бэр
алуы ... Бұл ... ... онша ... төндіре қоймайтыны
анықталған. Жер шарында тіршілік ететін әрбір адам өзінің өмір ... ... 250-400 м бэр ... ... ... ... ... бірнеше жолдары бар. Олар физикалық,
химиялық және биологиялық тәсілдер.
Физикалық ... Бұл ... ... ... дер ... ... жылы су мен жуып ... керек. Қолға арнаулы түрде дайындалған
қолғаптар кию қажет. ... ... ... бөлшектерінің
кішкентай түйіршіктері ішкі органдарға өтіп кетпеуін қадағалап отыру керек.
Егер кішкентай бөлшектер ішкі органдарға өтсе, олар тез ... ... ... ... ... ... плутоний, стронций. Иттрий және цироий
бөлшектері ағзаларға өтсе өте қауіпті ісіктер туғызуы мүмкін. Олар ... ... ... ... тез ... тұздарды түзеді. Сөйтіп,
адам ағзаларының жұмсақ ткаьдерінде жиналады да үнемі ... ... ... ... ... үшін ... сірке қышқылы
мен лимон қышқылын көп мөлшерде пайдалану керек. С, Д витаминін ішу ... ... ... пайдалану керек. Көкөніс, жеміс- жидектерді
пайдалануға болады. Арақ- шарап ішуге болмайды. Олар радиацияның ... ... ... қорғанудың химиялық және биологиялық жолдары.
Радиацияға қарсы қолданылатын препараттарды, радиопротекторлар деп
аталады. Олар радиоактивті ... ... ... ... ... препараттарды қолданады.
Олар ағзаларды радиациядан сақтап қалады. Иондалған сәулеленуді ем-дом
ретінде пайдалануға болады. Дерттерге диагностика қою үшін де ... ... ... мен қан, ... ... ... Қауіпті ісіктердіде
емдеу үшін бета- сәулесін пайдаланады. Адамдарды ... ... ... ... аса ірі ... бірі. Қазақстан
Республикасында адамдардың денсаулығына өте үлкен көңіл бөлінеді. Әсіресе
экологиялық апатқа ұшыраған аймақтарда тұратын ... ... ... ... Осы ... ... келе, радиация (сәуле) дертіне
шалдықпау үшін халыққа, әсіресе, жеткіншектерге радиоэкологиядан жан-жақты
білім және тәрбие ... ... ... ... ... ... сәулеленумен зақымдануы
көбейе түсуде. Өйткені жыл сайын атом электр станциялары салынып, олар іске
қосылып жатыр. Сондай-ақ неше түрлі ... ... атом ... ... Олардан қаншама радиоактивті сәулелер бөлініп шығып,
адамзат баласына неше түрлі зиян ... ... ... адамзат
баласын радиациядан қорғау осы кезде кезек күттірмейтін өзекті мәселеге
айналып отыр.
Табиғатта адамзат баласы, жан – ... ... ... ... радиоактивтік сәулеленудің сыртқы және ішкі әсерімен шектелініп
тұрады, яғни ... ... фон деп ... ... ... Бұл ... ... өмірдің табиғи қажеттілігі. Бірақ адамзат баласы өзін
табиғи зат алмасу процестерінің ауқымынан ... ... ... ... жүйе ретіндегі биосферада өзінің ... ... ... ... ... бір ... ... кезек күттірмейтін мәселелердің
біріне айналып отыр.
Космостан келетін космостық сәулелердің практика жүзінде адамзат
баласының ... ... ... жоқ. Ол 1000 км ... лезде өтіп кетеді де жер шарына түгелдей ... ... ... ... қорғау оңай шаруа емес екендігін өмірдің өзі көрсетіп
отыр. Иондалған ... ... ... ... ... қою үшін де ... ... пайдаланады. Сәуле терапиясы мен
қан, ауруларын ... ... ... ... де ... үшін ... пайдаланады.
Адамдарды радияциядан қорғау – ... ... ... аса ... ... ... Республикасында адамдардың
денсаулығына өте үлкен көңіл бөлінуде. Әсіресе экологиялық апатқа ұшыраған
аймақтарда да тұратын ... ... ... ... ... ... экологиялық проблеммалар, әсіресе радиациялық экология өз ... ... ... келгенде, біз – қазіргі жас мамандар, келер ұрпағымыздың
өмірінің жарқын да ... ... үшін ... ... яғни ... ... ... білуіміз қажет. Ол үшін меніңше, әр адам баласы экологиялық
білім мен тәрбие беру мәселелерін бір-бірімен сабақтастырғаны жөн.
Пайдаланылған әдебиеттер
1) Н.Ә.Назарбаев ... ... ... ... ... ... және ... З.Ж.Асқарова, Алматы, 2000.
3) www.kazakh .ru

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Газ разрядты санауыштар және олардың көмегімен радиациялық сәулелерді тіркеу41 бет
Радиация және олардың түрлері6 бет
Октябрьск мұнай кен орны89 бет
ТМД аумағының климаты4 бет
ENRC корпорациясы үшін радиорелейлі жүйелер негізінде резервтік радиоарна құру16 бет
«Радиотехника және антенна негіздері» пәні бойынша емтихан сұрақтары14 бет
А. С. Поповтың радионы ойлап табуы. радиобайланыс принцптері15 бет
Адам денсаулығы және радиация13 бет
Алматы облысы үшін CDMA 450 технологиясының негізінде радиорұқсатты қолданумен көпарналы телекоммуникациялық жүйені жобалау (Телекоммуникация.Радиоэлеклектроника)42 бет
Атомның құрылуы. Радиоактивтілігі10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь