Менеджменттің ғылыми салушылардың негізгі бағыттары

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І.Менеджмент теориясы мен оның ғылыми басқару негізі ... ... ... ... ... 6
1.1Менеджмент түсінігінің мәні мен мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2 Менджмент мазмұны мен ғылыми басқару бағыттары ... ... ... ... ..9

2.Менеджменттің ғылыми салушылардың негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.1 Ғылыми менеджмент мектебінің негізін салушы өкілдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
2.2 Қазіргі замандағы менджменттің басқару негіздері. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16

3. Шетелдік менеджмент ғылыми басқару негізін қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Кіріспе.
XX ғасырдың соңында, XXI ғасырдың басында өндірісті баскаруды жаңаша ұйымдастырмай, басқарушылардың жаңа буынын оқытып, тәрбиелемейінше, стратегиялық бағытгардағы күресте алға сытылып шығу мүмкіншілігі тұйыққа тірелді. Бұл мәселені өз уақытывда шешу үшін бүгінде де кәсіпорындардағы менеджерлер корпусының сапасының төмендігінен қүтылу керектігі туындап отыр.
Экономикалық өрлеуде өндірістің тиімділігіи арттыру үш бағытта жүргізіледі. Олар: өндіріс проценттерін кешенді автоматтандыру; өндірісті ұйымдастыру мен тахникштық-технологаялық негізді дамытуды қоса есептегенде, басқарудың түрлері мен әдістерін жетілдіру; әрбір қызметкердің белсенділігі мен өндіріске берілгенділігін арттыра отырып, олардың мамандығын жоғарылатумен қоса, кадрлардың болашақ мүмкіншілігін дамыту. Міне, осы бағыттағы жұмыс өндірісті басқаруға жол ашып, толық жағдай жасайды.
"Менеджер" ұғымына өндірісті басқару жүйесіне арналған дүниежүзілік әдебиетте ауқымды түсінік берілген. Айталық, ағылшын тіліндегі іргелі Оксфорд сөздігінде менеджмент -'адамдармен қатысу манерасы (фр. - өзін-өзі ұстау тәсілі), билік және басқару өнері, әкімшілік дағдысы мен басқара білудің ерекше түрі, басқару органы, әкімшілік бірлестігі дегеи сияқты анықгамалар беріледі. Біздің елімізде кең тараған шетелдік сөздер сөздігінде "менеджмент" деген сөзді "өндірісті басқару", "өңдірістің тиімділігін және оньщ пайдалылығын арттыру мақсатында өндірісті басқарудың принциптерінің, тәсілдерінің, құралдарының және нышандарының жиынтығы деп аударған.
Өндірісті басқаруға арналған әдебиетте бүл термин өте кең және жан-жақты түсіндіріледі.

Менеджментке анықтама бергенде жиі кездесетін сөздер тізбегіне мыналар жатады:
— процесс;
— басқару өнері;
— басқару қызметі;
— басқару ғылымы;
— ұйымды басқарушы адамдар;
— басқару органдары немесе аппараты.
Аталған түсініктер арасында қарама-қайшылық жоқ, қайта олар бірін-бірі толықгыра түседі, менеджменттің мәні мен мазмұнын терең түсінуге көмектеседі, оны оқып-үйренуде қажетті қорытындылар шығаруға мүмкіншілік туғызады, оның маңызын арттырады.
Үйрену мақсатында қойылып отырған категорияны талдағанда, анықтамаларға жан-жақты талдау жасау барысында ғана түсінеміз. Мысалы, менеджменттің мәні мен мазмұнын анықтағанда, ең өуелі, оның процестік сипаты көрсетіледі. Менедж-мент интеграциялық процесс есебінде анықталады. Осы процестің негізінде кәсіби даярлықган өткен мамандар мақсат қою және оған жету жолын талдау арқылы ұжымды қалыптастырады және оларды басқарады.
Менеджмент жоспарлау, ұйымдастыру, үйлестіру, бақылау, ынталандыру т.б. сол сияқты қызметтерді аткарады жөне солардың көмегімен менеджерлер ұйымдағы қызметкерлердің еңбек тиімділігін арттыруға жағдай туғызып, алға қойған мақсатқа жетуді қамтамасыз етеді.
Сондықтан менеджмент дегеніміз — ұйымда жұмыс істейтін адамдардың еңбегін, зиялылығын және мінез-құлықтарын баскара отырып, алға қойған мақсатка жетуді ұйымдастыра білу. Бұл менеджментті нәтижеге жету үшін жеке жүмыскерлердің, топтың жәтіе барлыкеттеріне әсерін тигізетін процесс есебінде қарауға негіз болып табылады. Мұндай көзқарас өндірісті басқару теориясы мен практикасына арналған жұмыстарда да басты орын алады.
Мақсат қоя білу және оны іске асырудағы болашақта нағыз ең жақсы және өте арзан төсілмен қалай және не істеу керек екенін анықгауды Ф.У. Тэйлор ілуде біреудің қолынан келетін өнер емес деп таныған. Мұндай өиерді адамдардың бір белгілі категориясы — менеджерлер меңгереді. Олардың жұмысы өз қызметкерлерінің күш-жігерін біріктіріп, басшылық ету арқылы әр уақытта ұжымның алдына қойылған мақсатқа жетуге бағытталған. Сондықтан да кейде басқару органдары мен ақпарат ұғып шатастырғандай, менеджмент пен менеджерлер түсініктерін жиі бір-бірімен ауыстырып, бір ұғым есебінде қарайды. Мысалы, бизнес және менеджмент туралы шетелдік анықтамаларда "ұйымның" мүддесіне сәйкес әрекет жасайтын шешімдерді қалыптастырып және оларды талдал, зерттеп беретін адамға немесе адамдар тобына менеджмент деген үғым берілген.
Ғылыми менеджменттің негізін салушы белгілі ағылшын ғалымы Федерик Уинстоу Тэйлор (1856-1915 жж.) әдісі ең алғашқыда ХІХ-ғасырдың 90-жылдары АҚШ-тың "Мидвейл стил" компаниясының кәсіпорындарында қолданыла бастады. Жалпы Тэйлордың еңбекті үйымдастыру және өндірісті басқару жүйесі АҚПІ-та ХІХ-ғасыр мен ХХ-ғасырлардың тоғысында кең пайдаланыла бастады. Оның "Ғылыми менеджментің принцилтері мен тәсілдері" деген басты еңбегі 1911 жылы жарық көріп, оған зор атақ әкелді. Кітапта жұмыс тиімділігінщ төмеңділігінен әрбір фабрикаларда және ел көлемінде үлкен шығыңдарға жол беріліп отырғандығы дәлелденген. Тэйлорша, бүл шығындарды қысқартудың жолы — ерекше қабілеті бар жұмысшыларды жалдау емес, оның орнына бір жүйеге келтірілген менеджментті енгізу. Тэйлор ең жақсы менеджмент белгілі бір заңдарға негізделген нағыз басқару ғылымы екенін дәлелдеді. Ғылыми менеджменттің принциптері адамдар әрекетінің барлық түрінде де пайдаланылады және оны дұрыс пайдаланғамда таң қаларлықгай нәтиже береді.
ӘДЕБИЕТТЕР
1 Қазақетан Республикасынық Конституцияеы. Алматы, Жеті жарғы, 1995
2. Қазакетан Республикасының Азаматтық Кодексі-Алматы,
Қазақстан, 1995.
3. Қазақстан Республикасында кәсіпкерлікті қолдау мен да-
мытудың 1994—1996 жылдарға арналған бағдарламасы.-Егемн
Қазақстан , 25 маусым.
4.1996 — 1998 жылдарға арналған реформаларды тереңдету жөніндегі Қазақстан, Республикасы үкіметінің іс-қимыл жоспары.- Егемен Қазакстан 1995,28 желтоқсан.
5. Н.Ә.Назарбаев — Қазакртанның егеменді мемлекет ретінде
қалыпатасуы мен дамуының стратегиясы.- Алматы, Дәуір, 1992 ж.
6. Н. Ә. Назарбаев — "Ғасырлар тоғысында".-Алматы, Өнер,1996ж,
7. Н, Ә. Назарбаев — "Қазақстан -2030 Барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы". Ел Президентінің Қазақстан халқына жо-дауы, Алматы, 1997.
9. Қ.В.Бердалиев, С. Ы Өмірзақов — Менеджмент негіздері-Алматы, ҚазМБА, 1994,
10. К. В. Бердалиев және т. б. — "Басқару негіздері, Алматы, 1995
11. Мескон М. X., Альберт М., Хедоури Ф. — Менеджмент негіздері, М.,1995.
12. Герчикова И. Н, — "Менеджмент"-М. Банки-Биржи, 1994
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
....................................3
І.Менеджмент теориясы мен оның ғылыми басқару негізі....................6
1.1Менеджмент түсінігінің мәні мен
мазмұны........................................6
1.2 Менджмент мазмұны мен ғылыми басқару бағыттары..................9
2.Менеджменттің ... ... ... ... ... мектебінің ... ... ... замандағы менджменттің басқару ... ... ... ... басқару негізін
қалыптастыру................................................................
.......19
Қорытынды...................................................................
...........................23
Әдебиеттер
тізімі......................................................................
..............26
Кіріспе.
XX ғасырдың соңында, XXI ғасырдың басында өндірісті ... ... ... жаңа ... ... ... ... күресте алға сытылып шығу мүмкіншілігі тұйыққа
тірелді. Бұл мәселені өз уақытывда шешу үшін ... де ... ... ... ... ... керектігі туындап
отыр.
Экономикалық өрлеуде өндірістің ... ... үш ... Олар: өндіріс проценттерін кешенді автоматтандыру; өндірісті
ұйымдастыру мен ... ... ... қоса ... ... мен әдістерін жетілдіру; әрбір қызметкердің белсенділігі
мен өндіріске берілгенділігін арттыра ... ... ... ... кадрлардың болашақ мүмкіншілігін дамыту. Міне, осы
бағыттағы жұмыс өндірісті басқаруға жол ... ... ... ... ұғымына өндірісті басқару жүйесіне арналған дүниежүзілік
әдебиетте ауқымды ... ... ... ... ... іргелі
Оксфорд сөздігінде менеджмент -'адамдармен қатысу манерасы (фр. - өзін-өзі
ұстау тәсілі), билік және басқару ... ... ... мен ... ... түрі, басқару органы, әкімшілік бірлестігі дегеи сияқты
анықгамалар беріледі. Біздің ... кең ... ... ... ... ... ... "өндірісті басқару", "өңдірістің
тиімділігін және оньщ пайдалылығын ... ... ... ... тәсілдерінің, құралдарының және нышандарының жиынтығы деп
аударған.
Өндірісті басқаруға арналған әдебиетте бүл термин өте кең және ... ... ... жиі ... ... ... мыналар
жатады:
процесс;
басқару өнері;
басқару қызметі;
басқару ғылымы;
ұйымды басқарушы адамдар;
басқару органдары немесе аппараты.
Аталған түсініктер арасында қарама-қайшылық жоқ, қайта олар бірін-бірі
толықгыра ... ... мәні мен ... ... ... оны оқып-үйренуде қажетті қорытындылар шығаруға мүмкіншілік
туғызады, оның маңызын арттырады.
Үйрену ... ... ... ... ... ... ... жасау барысында ғана түсінеміз. Мысалы, менеджменттің мәні
мен мазмұнын анықтағанда, ең өуелі, оның ... ... ... ... ... ... ... Осы процестің
негізінде кәсіби даярлықган өткен мамандар мақсат қою және оған жету ... ... ... ... және оларды басқарады.
Менеджмент жоспарлау, ұйымдастыру, үйлестіру, бақылау, ынталандыру т.б.
сол сияқты қызметтерді ... жөне ... ... ... ... еңбек тиімділігін арттыруға жағдай туғызып, ... ... ... ... ... ... дегеніміз — ұйымда жұмыс істейтін адамдардың
еңбегін, зиялылығын және ... ... ... алға қойған
мақсатка жетуді ұйымдастыра білу. Бұл менеджментті нәтижеге жету үшін ... ... ... ... әсерін тигізетін процесс
есебінде қарауға негіз болып табылады. Мұндай көзқарас өндірісті ... мен ... ... ... да ... орын алады.
Мақсат қоя білу және оны іске асырудағы болашақта нағыз ең жақсы ... ... ... ... және не ... ... ... анықгауды Ф.У. Тэйлор
ілуде біреудің қолынан ... өнер емес деп ... ... ... бір ... ...... меңгереді. Олардың жұмысы
өз қызметкерлерінің күш-жігерін біріктіріп, басшылық ету ... әр ... ... қойылған мақсатқа жетуге бағытталған. Сондықтан да ... ... мен ... ұғып ... ... ... түсініктерін жиі бір-бірімен ... бір ұғым ... ... ... және ... ... ... анықтамаларда
"ұйымның" мүддесіне сәйкес әрекет жасайтын шешімдерді қалыптастырып және
оларды талдал, зерттеп ... ... ... ... ... ... үғым берілген.
Ғылыми менеджменттің негізін салушы белгілі ағылшын ... ... ... (1856-1915 жж.) әдісі ең алғашқыда ХІХ-ғасырдың ... ... ... ... ... ... бастады.
Жалпы Тэйлордың еңбекті үйымдастыру және өндірісті басқару ... ... мен ... ... кең ... ... Оның
"Ғылыми менеджментің принцилтері мен ... ... ... ... ... ... көріп, оған зор атақ ... ... ... ... ... фабрикаларда және ел көлемінде үлкен ... ... ... ... ... бүл ... ... жолы
— ерекше қабілеті бар жұмысшыларды жалдау емес, оның орнына бір ... ... ... ... ең ... менеджмент белгілі бір
заңдарға негізделген нағыз басқару ғылымы ... ... ... принциптері адамдар ... ... ... ... және оны ... ... таң ... нәтиже береді.
І.Менеджмент теориясы мен оның ғылыми басқару негізі
1.1.Менеджмент түсінігінің мәні мен мазмұны
Менеджмент ... ... ... ... ... менеджменттің өкілдері есебінде Л.Ф. Уорикты, П.Ф.
Дракерді, Р.К. ... Л.А. ... ... ... ... ... ... және коммерциялық емес
кәсіпорындардың ерекше органдарын кұрайды. Онсыз ұйым бір ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан баскару аппараты кез
келген ұйымды құрушы бөлімше есебінде оның менеджмент ұғымымен үндес. Бұл
аппаратта ... ... ... ... ... барлық қорларды, -
қаталды, қондырғыларды, ғимараттарды, материалдарды, еңбекті, ақпараттарды
тиімді және ... ... ... ... ... ұйымды алдына
қойылған мақсатына жеткізу.
Сонымен қатар көптеген авторлар ... ... ... бұл ... ... ... тән ... шешу әдістері мен тәсілдерін
анықтайтын дербес саласы деген ... баса ... ... Бұл ... негізі жүздеген жылдар бойы басқарушылық практикада жинақталған
тұжырымдамалар, теориялар, принциптер ... ... ... мен ... тұрады. Ғылыми түрде менеджментке анықтама беретін
авторлар өздерінің барлық күштерін ... ... ... ... әрі
павдалы, әрі тиімді екендігіне қатысты басқарушылық еңбектің ... ... ... ... ... ... түрде берілген
анықтамаларда басқару туралы білімді ретке келтірудің маңыздылығына ерекше
көңіл аударылады. Менеджменттің ... ... ... ... және ... ... ... жасап қана қоймайды, сонымен ... ... ... жөне ... ... ... ... мен
тактикасының дамуына мүмкіншілік туғызды. Олар басқарушылық практиканы іске
асырады және ... ... ... қызметін атқарады. Соңдықтан
басқару ... ... ... ... ... мен ... мен атқаратын қызметтері, пішіндері мен ... бар ... ... ... ... ... қоса ... өзі өнер дегсн ұғым кең тараған. Бұл анықтама
көптеген әртүрлі сыртқы жөне, сол сияқты, ішкі орталар әсер ... ... ... ... ... деген ұғымды береді. Ұйымдар мен ұжымдар
ара-сында жұмыс істейтін адамдардан осы процесті басқаруға кджетті ... ... (гр. — ... ... ... сапа ... фактор.
Көптеген әртүрлі сыртқы және, сол сияқты, ішкі орталар әсер ... ... ... ... ... ... береді.
Шынын айтқанда, әрбір жеке адамда ... ... ... ... ... байлаиысты себептер бар. Міне, осы жерде айталық,
медицина немесе инженерлік ... ... ... бір ... ... теориялар, принциптер, механизм мен әдістерге негізделген
менеджменттің өнерге ... ... ... ... Мұндай көзқарас
менеджерлердің жеке басы сапасының және ... ... ... ... қабілетінің дамуына қажетті ғылыми білімін тұрақты толықтырып оты-
румен қоса, олардың басқару ғылымы мен ... ... ... ... туғызады. Ұйымда жұмыс істейтін адамдар
өздерінің күштерін өз ... ... ... ... ... ... ... ыңайлы бірігіп әрекет істеп, әр қызметкерлердің болашақ
мүмкіншілігін толық ашу үшін жағдай тудырады. ... ... мен ... ... ... М. және басқалардың 1992 жылы "Іси баспасынан
Москвада шыққан ... ... ... ... менеджментінің
сабақтары" деген кіріспеде профессор Л.И. Евенко ... ... ... — "бұл, ... ... ... ... қажет ететін өзінше
білім саласы, ... ал ... ... өзін ... ... ... басқарушылық ойға көптеген ғылымның жетістіктері әсеріы тигізеді,
ал көп түрлі ... ... өнім ... және ... ... ... келісіп жасалған қимылына байланысты ... жету XX ... ... ... ... тек қана ... ... негізделген механикалық және
рационалистік шешімдер қабылдауға енді аз көңіл аударатын болды. Мәселе осы
тәсілдерді1 жаңа ... ... ... ... ... ... тек ... орындаушылықпен қатар, ең маңыздысы, жеке адамдардың
ынталылығының ... ... ... ал ұйымдар мен қоршаған ортаның екіұшты
жағдайындағы ... ... ... және қолайлыланған
есеппен құрылған стратегиялар мен жоспарлардың күйреуіне әкеліп ... да ... ... соң оны ... асыратын адамдарға,
ұйым бойынша творчестволық атмосфера жасайтын адамдар бірлестігінің
мәдениетін ... ... ... ... ... жайт. Бұған
өнегелі кұндылықтардың эволюциясы, өнімнің және көрсетілетін қызметтің
сапасына қойылатын талаптың ... күрт ... ... ... ... ... факторлардың жәрдемі тиді.
Жиырмасыншы ғасырдың соңғы жылдарында жаңа ... ... ... ұтысқа ие болды. Сондықтан ұйымдастырушылық
өзгерістерді, тиімді басқаруды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... бизнестің проблемасын шешудің басты тәсілі лидерлікті
(жетекшілікті) дамъггу болып саналады.
Жүйелермен, ... ... және ... ... бұл түрі менеджеризм деген атқа ие ... ... ... әсер жасайтын менеджментке карағанда, айырмашылығы бар лңдерлікгің
негізін қазіргі заманда еңбекті адамгершілік жол мен ... ... ... ... ... ұжымдық ынталылықты ... ... ... ... мен ғылыми басқару бағыттары.
Менеджментте жаңа амалдың қажеттігін өте ірі корпорациялар да, соғыстан
кейін күшейген бәсекелестер де бастарынан кешірді. Бір ... ең ... ... мүмкіндік беретін, екінші жағынан, ірі ұйымдардың
барлық құрамды бөлімдері арасындағы күрделі ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... Бұл ... ... алатын
менеджменттін сандық және жүйелік ... ... жаңа ... бастады. Амалдардың қалыптасуы, жүйелер теориясы ... ... ... ... ... ... байланысты болды.
Алпысыншы жылдары ... ... ... шешу ... ... мен ең ... үйлесімдік амалдар кең
пайдаланылды. Менеджменттің тәжірибесінде қорды баскаруды, ... ... ... ... ... ... ... кең
пайдаланылды. Осы амалдардың негізінде жаппай қызмет керсету, екіұштылық,
белгісіздік ... ... ... ... ... ... жүйелік амал позицияларынан қарау оның барлық ... және ... ... ... ... бақылаудың
мүмкіншілігін айтар-лықтай жоғарылатты.
Жетпісінші жылдары ситуациялық деген атпен ... ... ... ... жаңа амал пайда болды және белсенді дамыды.
Міне, осы амал XX ... ... отыз ... ... жоспарлау,
баскдру мәдениеті, инновациялық менеджмент сияқты ... ... ... ... ... амал нақты жағдайға ең қолайлы
әдістер мен тәсілді тандауды ойлао ... Бұл ... ... ... ... факторлардың барлық жиынтығын есепке алуға мүмкіншілік береді.
Қаулылар мен нұсқаулар орнына дәлме-дәл, сәйкес жұмыс ... әр ... ... ... әртүрлілігі мен санының өсу үрдістері олардың барлық
жиынтығын белгілі бір көрсеткіштер бойынша тәртіпке келтіріп ... ... Осы ... ... ... ... оларда қалыптасқан
жағдайдың сипатына сай нақтылы проблемалардың әдістік аспаптарын жылдам
тауып және тиімді ... ... ... ... болады.
Мұндай топтастыру амалдарының белгілері мен оларды ... ... ... ... ... және ... ... топтарына бөлуге
болады.
І.Менеджменттің ғылыми салушылардың негізгі бағыттары.
2.1 Ғылыми менеджмент мектебінің негізін салушы өкілдер
Ғылыми менеджмент мектебінің ... ... атап ... ... ... Ол ... жеке ... басқару ілімінің көңіл
аударарлық төрт принципін қалыптастырды. Олар: әр ... ... ... ... ... алуға, оқытуға және машықтануға
бағытталған көзқарас; жұмысшылар мен кооперация" ... мен ... ... ... ... ... саласындағы тағы бір белгілі маман А. Файоль (1841-1925 ... ... ... ... тән ... немесе
функцияларды (жоспарлауды, ұйымдастырушылықты, басқаруды, үйлестіру және
бақылауды) ерекшелеп, бір қалыпқа ... ... ... Файоль — әкімшілік менеджмент теориясын негіздеуші. Оның ең ... және ... ... атты ... ... рет 1916 жылы ... Бұл кітапта менеджерлер орыңдайтын басқару принциптері мен қызметтер
жүйеге ... А. ... ... пікірлері қазіргі менеджментте де
өздерінің практикалық қолдануын табуда.
Социалистік шаруашылық жүйеге байланысты ғылыми баскару ... ... ... деуге болмайды. 1965-1966 жылғы экономикалық реформадан
кейін ... ... ... ... ... ... кетті. Соның
салдарынан әрбір мекемеде еңбекті ғылыми ... ... ол ... ... мен ... болды.
Өндіріс құралдарын және ... ... ... ... кәсіби машықтығын және білімін неғұрлым ... ... ... ... ... ... ... жүйесін еңбекті ғылыми
ұйымдастыру деп атады. Кәсіпорындарындағы ... ... ... ұйымдастыру тізбегінің бір бөлімі деп танылды. Еңбек өлшемін
белгілеу мен оны төлеу, ... ... ... ... ұйымдық-
техникалық тұрғыдан тәртіптеу, жұмыскерлерді оқыту, еңбектің ... ... ... ету ... еңбекті ұйымдастырудың аса
маңызды міндетіне айналды. Еңбекті ұйымдастыру неғұрлым көп пайда тауып,
еңбек өнімділігін ұдайы арттыруға бағытталды.
Рынок ... ... ... аса ... ...... жаңа ... дамыту. Олай болса, жаңа кәсіпкерлер мен менеджерлеріміз
еңбекті ұйымдастырудың ғылыми негіздерін оқып, үйреніп, ... ... ... ... дұрыс.
ХІХ-ғасырдың соңынан ХХ-ғасырдың ортасына дейін басқару саласындағы
ғылыми зерттеулер, ... үш ... ... 1. ... ... ... 2. ... мектеп (1920-1930 жылдар), 3. адамдар
қатыстары мектебі (1930-1950 ... ... ... ... ... бес ... ... 1. мінез-кұлықгық мектеп, 2. сандық амал, 3. ... ... ... (фр. — ... амал, 5. жаңа амалдар. Басқару эволюциясына
мұндай ... ... ... ... соғыстан
кейінгі экономикада белсенді қалыптасуына ... ... ... ... мен ... көрсетудің өсуі осыған дейін кездеспеген шағын
рыноктар мен ерекше талаптары бар тұтынушыларға бағытталды. Ал ... ... орта және ... ... ... ... ... соқты. Кәсіпорындар
өте күрделі өзара байланыс пен тәуелділікке ... сол ... ... ... ... ... тап ... Міне,
осыған байланысты қажеттіліктен туатын ... ... ... ... ... және ... ... "сандық амал" шеңберлеріиде жүргізілді. Жаңа ... ... ... ... және икемді бейімделу мүмкіндігін туғызатын
басқару ... ... ... Менеджментке жаңа көзқарастың қажеттілігін
өзара бәсекелестік шиеленісте көптеген корпорациялар бастарынан ... бір ... ... шешімдерді өте қолайлы-ландыратын
жағдайлар туғызатын, екінші жагынан, корпорациялардың барлық құрылымдары
арасындағы ... ... ... қала ... ... ... ... бір жағдайда бұл қажеттілікті ... жөне ... ... жаңа ... ... ... ... өз атынан белгілі болғандай, басқарушылардан ... ... ... ... ішкі және ... ... пайда
болуының біртұтастығына басым көңіл аударуларын талап етеді. Ал ситуациялық
көзқараста ... бір ... ... ... ... ... мәселелер нақтылы жағдайды және факторларды зерттеп, талдауға
сүйеніп қабылданылады.
Жүйелік амал ... ... ... басын қосты. Бұл көзқарастың
негізін ұйымның қызмет атқару процесінде ... ... ... ... ... нақтылы жағдайда пайда болған өзара байланыстан
туған, ең ... ... ... ... алу ... жүзеге асырылады.
Ситуациялық ауыспалылықгың құрамы мен мағынасы ... ... және ... ... ... бір ... және ... бар жүйе арқылы алдынала
анықталады.
Менеджменттің ғылыми іргетасы жаңа білімдермен толықтырылуда. Шамамен ... ... ... ... ... мен ... менеджмент
мәселелеріне ерекше көңіл аударылды, ал 90-шы жылдары ... ... ... ... байланыстырылған лидерлік (ағл. — жетекші,
бастаушы) теориясын зерттеу бірінші орынға шықты. ... ... ... арттыру жолдарын үйренуге бағытталған ... ... ... ... ... мән берілді.
"Жаңа классикалық" деп аталатын екінші бағыттан өзінің мағынасы ... емес ... ...... ойдың үшінші белсенді даму
кезеңі келді. ... ... ... ... бұл бағыт ұйымдар
теориясының әлеуметтік жүйе есебінде дамуының жалғасы ... ... ... бойынша, бұл психология мен социологияның ... ... ... төсілі — адамдардьщ мінез-құлқы туралы ғылым,
1950-1960 жылдардағы дамыған шешімдерді кдзіргі замандағы ... ... ... ... жаңа өрлеуі болды. Бұл бағыттың дамуы
басқаруда математиканы жөне компьютерді пайдаланудың ... ... ... ой үшін ... ... өзгерісті кезең болды.
Осы кезде "ұйымдар көптеген ішкі және ... ... ... ... ... идея ... Бұл идея бойынша, ұйымның өз ... ... ... оньщ сыртқы ортасынан іздеу керек деген ... ... ... ... ұйымның ішкі және сыртқы орталарының түрлері
мен басқарудың түрлі ... ... ... ... ... ... ... жүргізілді,
80-жыддардағы жапондықтардың өте тиімді ... ... деп ... ... қуатты тетігі көп американдықтар ... ... ... ... ... ... теоретиктері, мәдениеттің
адамдарға тигізетін ықпалын басқарушылық аспаптарды ұйымдастырумен пара-пар
қояды, ал 90-жылдары ұйымдарда ... ... ... ... ... ... оқу бағдарламаларында айтарлықтай болды. Шынында, бұл
жаңадан пайда болған ұтымды ұғым еді. Сондықтан да адам ... ... ... ... көңіл аударыла басталды.
Егерде 90-жылдар туралы айтсақ, онда ... ... ... үш үрдіс
көзге түседі. Оның біріншісі — өндіріс пен қызмет көрсетудің ... ... ... ... байланысты бұрынғы көзқарасқа
оралудың ... жете ... Бұл ... тек ... ... ... жоқ, керісінше, конкуренцияда жеңіп шығу және
ұйымның жалпы мақсатына тез жету үшін ... ... ... ... салдары еді.
Алайда, осымен қатар, әлеуметтік, мінез-құлықтық бағытқа қатысы бар
екінші ... ... Бұл ... ұйымдастырушылық мәдениетіне назар аударып
қана қоймайды, сонымен қоса демократияланған басқарудың түрлі формаларына,
пайдаға
қатысгары бар ... ... ... ... ... және ... ... 30-шы жылдары пайда болған және 50-60-шы
жылдардағы теоретиктер табанды ... ... бұл идея ... ... жүзеге асырылады. Міне , осынысымен американдық
менеджмент еуропалық және ... (бұл ... өз ... ... ... ... сипатының күшеюі 90-шы жылдарды басқарушылық
ойдың үшінші ... ... ... ашық ... ... кооперациялануы мен халықаралық бәсекелестіктің күрт есуі,
ұлтаралық корпорациялардың дамуы және ... ... ... мен ... алдына жаңа мәселелер қойды.
Оның ішінде ең маңыздылары: басқарудағы ... және ... ... ... нышандары мен әмбебап әдістепі бар, ал ... ... ... ... ... (гр. — ... сыртқы
экономикалық әрекеттерде басқару қызметін ... ... ... ... ... ... мінез-құлық, қалаған
мақсатқа жету үшін осы ... ... ... ... ... ... ұлттық жергілікті ортаға бейімделуге байланысты әрекет жасавды —
осы ... ... да ... ... ... жаңа мәселелер.
Олардың көпшілігі экономиканың нарықгық жүйемен дамуына ... ... ... ... ... ... басқару негіздері.
Казіргі замандағы менеджменттің даму негізі барлық мектептердің
тәжірибелері мен ... ... ... ретінде."Жаңа
басқарушылық парадигма (гр. — мысал, ... деп жиі атап ... ... ... ... ... ... ережелерінің
шешуші бағыттарьш атап өтуге болады.
Біріншіден, менеджменттің ... ... ... бас ... Бүл ... ... көзқарасы бойынша,
өндіріс орнының табысқа жетуі ең алдымен өнімді көп ... ... ... ... ... ұйымдастыруға, яғни басқарудың
ішкі өндіріс факторларын пайдалануға байланысты. Енді бұл көзқарастың
орнына ... ... ... ... ... ... ... мәселелері бірінші орынға қойылуда. Сыртқы ортаның өзгеріп
отыруы, кәсіпорынның ретінен тыс және оған ... ... өсер ... ... ... теориясының уақыт өлшемін біздің
дәуірімізге шейінгі бес мың жылдан, ягаи көне ... ... ... ... мен дамуына кемінде жеті мың жыл шамасында болса,
осы уақыт ішінде айтьш отырғандай қоғамды түбегейлі өзгерткен осы ... мен ... ... ... ... катар, бес басқарушылық
революциялық өзгерістерге ұшырады.
Сауда ... ... ... ... ... ... ... адамдар өмірін ... ... ... жрец ...... ... болуымен байланысты.
Сондықтан да менеджмент ... ... ... осы ... революцияны "діни-коммерциялық деп атайды.
Екінші басқарушылық революцняны Вавилон патшасы Хаммурапидің (біздің
дөуірімізге шейінгі 1792-1750 ... ... ... ... тауар-ақша қатыстары, құлиеленушілік шаруашылығындағы жеке меншік,
мемлекетті бір орталыққа біріктіру және патша үкіметін ... ... ... дамыған. Ол түрлі әлеуметтік топтар арасындағы барлық
қоғамдық қатыстардың түрлерін реттеу үшін ... ... ... ... Бұл ... мен ... ... стиль берілді, жұмысты
орындауға жауапкершілік пен ... ... ... ... екінші
басқарушылық революцияны "ақсүйектік — әкімшілік" деп атайды.
Біздерге үшінші баскарушылық революция көбіне "өндірістік — құрылыстық"
деген ... ... Бұл ... ... деп аталуының өз себебі бар.
Ол Навуходоносор И-нің (біздің дәуірімізге шейінгі 605-562 жылдары) басқару
уақытында ... ... Ол (осы ... ... пен ... ... ... басқару мен бақылау ... ... ... ... ... патшалығы өзінің экономикалық және
мәдени гүлденуі сатысына жетті. Ірі құрылыстар ... ... мен ... ... ... ... қоршаған қуатты бекіністер ... ... осы ... де осы ... ... ... — құрылыстық" деп атап кеткен.
Капитализмнің тууы және Еуропа цивилизациясында ... ... ... ... ... ... ... факторлары. Бұл революцияньщ нәтижесінде менеджмент
меншіктен (капиталдан) ажырады және кәсіби ... ... ... ... кейбір түсініктерге тоқгай кеткен жөн. ... ... ... сол сияқты "менеджер" және "басқарушы"
деген ұғымдары бірдей ме деген сұрақ туады. Бұл ... ... ... да болады. Жалпы мағынада бұл сүраққа "иә" деп жауап беруге
болады. Бірақ олардың ... екі ... ... бар.
Біріншісі, американдықтар "менеджмент" туралы айтқанда, әр уақытта
ұйымда кездесетін басқару субъектісі — ... ... ... ... Жалпы кең мағынада олар иесізденген басқару жүйесін бейнелейтін
"әкімшілік ету" терминдерін көпшілік ... ... ...
"менеджмент" дегенде басқарумен шұғылданатын жәй инженер немесе экономист
емес, ... ... ... ...... басқарушы екенін түсінетін
адамды айтады. Сонымен қоса ... ... ... ... адам.
Менеджерлер менеджменттің ақпараттық жүйесі арқылы алынған ақааратты
пайдалана ... ... ... мен ... үйлестіреді.Революциялық
өзгерістердің сонша зор маңызына қарамай-ақ, менеджменттің дамуы негізінен
эволюциялық процесс. Бұл процесс барлық әлеуметтік-экономикалық қатыстарда,
экономикадағы ... ... ... ... жаппай) өзгерістерде
сипатталады.
Басқарудың ғылыми негізін қалыптастыру жөне қорланған тәжірибелерін
ғылыми жинақтауға ... ... соңы мен осы ... ... ... Сөзсіз, бұл теориялар куатты корпорациялар түрінде кең ... және ... ... ... ... өндіру мен жаппай
сатуға бағытталған өндірістің ... ... ... ... ... ... пен еңбекті рационалды (лат. - орынды) ұйымдастыруға,
менеджерлер мен «орындаушылардың, барлық бөлімшелер мен ... ... ... нормалар және стандарттарға сай ... ... ... ... ... ... ... қатысу, басқаруды демократияландыру ақиқаттығын
ескеріп, ... да, ... да, ... да ... демократияландыру
нышандарының келешегінің зор екенін мойындауда.
3. Шетелдік менеджмент ғылыми басқару негізін ... ... ... ... дүние-жүзілік тәжірибесімен
танысу өте пайдалы. Оның орталықтандырылған шаруашылық құндылықтары мен
паритеттерінен (лат. — бірдейлік, бүл ұғымды ... ... ... тү-
сінген дұрыс) экономикалық бағыттар мен арақатынастардың және ... ... ... тек ... тән ... жүйесімен
салыстырғанда айтарлықгай өзгешеліктері бар.
Осы замандағы ... ұзақ ... ... және ... ... түрлері мен мазмұны түрлі мектептер мен принциптерге,
мақсат иен міңдеттерге, ... ... ... ... ... ... дәлел береді. Әр ғылыми бағыт қоғам дамуының белгілі
бір ... ... ... басқарушылық проблемаларды шешу үшін тәжірибенің
ұсынған аспаптарын зерттеп, оларға сипаттама береді ... ... ... соңы мен XX ... ... және осы уақыткд дейінгі жинақгалған
тәжірибені қорытындылау менед-жмент ... ... ... Бұл ... ... менеджменттің принциптерін жүзеге асыратын төсіл есебінде
қалыптасты. Мысалы, ғылыми менеджмент мектебін негіздеуші Ф,У. ... ... пен ... ... ... сәйкес еңбек пен
өндірісті рационализацияландыру әдістері жетілдірілді. Олардың ішінен, ең
алдымен, барлық ... ... ... бөліп және
хронометраждың (гр. — уақытты өлшеу) көмегімен ең жоғарғы нәтижеге ... ... ... ең алдыңғы қатардағы прогрессивті элементін
анықгайтын ... атап ... ... Ф.У. ... ... ... ... еңбекті интенсивтендіру және оның ... ... ... "ең ... әдісін тапты.
Жекелеген жұмысшының еңбегін рационалды ұйымдастыру мәселелерімен қоса,
еңбекті ұйымдасырудың ... ... ... ... проблемаларның
әдістері де зерттслді. Классикалық әкімшілік ... деп ... ... ... ... А. Файоль өз зерттеуіне әкімшіліктің әрекетін
талдауға баса көңіл ... ... ... белгілі басқару принциптерін
қалыптастырды. Әдістік аспаптардың дамуындағы басты бағыт жоспарлаумен,
ұйымдастырушылықпен, штат жинаумен, ... есеп ... және ... ... ... ... әрекеттерін қалай жүзеге асыру
керектігіне қатысты ұсыныстар даярлау болды.
Классикалық мектептің ... ... ... ... ... ... ... идеалдық (бюрократтық) типін бір жүйеге келтірген
теориялық еңбектері болды. Басқаруға еңбек бөлісін ... ... ... ... ең ... бірі ... ... жасаудың іргетасы іспеттес еді. Оның ... ... ... ... ... ... жұмыс жүйесі мен
қатаң жоспарлаудың ұсыныстары мен ... ... Бұл ... ... өз ... ... қабылдаудың қажеттігі болмады.
1936 жыл мен 1955 жылдың арасында шетелдік корпорациялардың алдында
түрган проблемаларда айтарлықтай өзгерістер ... аса зор ... ... іске ... ірі ... өндірістің тиімділігін
арттырудың, ең көп өнім өндірудің жолдары мен тәсілдерін белсенді іздестіре
бастады. Мұнда оларға ұйым ... ... әсер ... ... ... ... жөне психологиялық ерекшеліктерін зерттейтін
адамдар қатынас мектебінің дамуы көмектесті. ... ... ... ... ... мен ... ... сол сияқгы
мамандандыруды тереңдету жағдайында ерекше маңызы бар ... әр ... ... және ... ... ... ... амалдарын атап өтуге
болды. Сонымен қатар аталған ... ... ... ... ... ... қатысушылардың еңбегін жетілдіру әдістерін
іздестіру мәселесі белең алды.
Жұмыс орнында психология мен ... ... ... ... мінез-құлқы мен адамгершілік қатынастарын зерттеу, әлеуметтік
аракатынастарды есепке алатын ... ... ... және
қолдағы билік пен абыройды пайдаланудың, ұйымдық ... ... ... ... ... байытудың және еңбек сапасьш
артырудың ... ... ... ... Бұл, ең алдымен, адам
ресурстары мүмкіншілігін ... ... ... ... ... ... ... жылдары менеджменттің маңайындағы зерттеулер бір мезгілде бес
бағытта өріс алды: классикалық, адамшылыққатынастар, мінез-құлықгық ... және ... ... Бұл зерттеулер ЭЕМ мен акпараттық жүйені пайда-
ланған, кәсіпкершілік құрылым белсенді қалыптаса ... ... ... ... ... болатын. Тұтыным тауарлары мен қызмет көрсету
өндірісінің өрісін дамыту жалпы тұтынушыларға ғана емес, ... жеке ... ... қанағаттандыруға бағытталған орта және шағын кәсіпорындар
санының айтарлықтай ... ... ... Бұл ... тиімді дамуы
үшін сыртқы ортаның, өскелең қозғалмалығын еске ала ... және ... ... ... басқарудың жүйесі кажет болды.
Қорытынды.
Қорыта айтқанда, "менеджмент" түсінігінің мәні мен ... ... ... ... ... бірін бірі өзара алмастыра алатын
терминдер есебінде пайдалануға да болады.
Тарихи амал проблеманың пайда болуын, ... мен ... ... ... факторлар мен жағдайларды еске ала ... ... ... ... ... ұйымның өмір циклін бірнеше сатыға
бөлуге ... ... ... ... ... немесе бәсеңдеуі, кемеліне
келуі, құлдырауы. Басқару мақсаттарының айырмашылығына байланысты нақтылы
жағдайға сәйкес түрлі сатыларда ... ... ... Сондықган
ұйымдарды басқару проблемаларын талдағанда, оның пайда болуына, ... ... ... ... ... Жаңа ұйым үшін ... ... (талдаулы) болжау беру өте маңызды.
Проблемалардың қасиеттері мен ерекшеліктерін зерттеуді жеңілдететін үлгі
жасауды үлгілеу дейміз. Оның ... ... бар: ... қою, ... шындығын тексеру, үлгіні пайдалану және жетілдіру. Басқарушылық
үлгілеуде вербальдық ... ... және ... ... ...... ғылыми әдіс есебінде басқару ... мен ... ... ... ... (гр. — ... тексеру
мақсатында мамандардың дамыған ... ... ... ... ... жүзеге асыру барысында мақсатқа ... ... ... мен зерттеу деңгейінің жоғарылылығы,
алдыңғы факторларды белгілеу және ... ... ең ... ... да, эксперименттің қол жеткізген нәтижесіне баға беріледі
Жалпы ғылыми әдістер, өзінің атына байланысты тек басқару ғылымында ... ... ... ... сонымен қоса ғылымның ... да ... Олар ... ... ... негізін
салады. Проблеманы шешіуде ... ... және ... ... ... ... ... құрайды. Жалпы ғылыми әдістерге
кұбылысты зерттеуге тарихи тұрғыдан қарау, үлгілеу, ... ... ... ... жатады.
Жүйелік амалды жеке элементтерден тұратын, олардың ... ... ... ... баскд элементтердің және жүйенің бүтіддей
өзгеруіне өкеліп соғатын ... ... ... ... ... тану үшін оның мәнін, құрамын, құрылымын, ... (лат. ... ... ... ... ... ... байланыстары даму тарихын анықгау керек. Осы мәселелердің
барлық жиынтығын зерттеу үшін ... амал ... ... ... біреуі - бүтінділік ... Бұл ... ... өзара
байланысы мен әрекеттестіктері олардың жеке ... ... жаңа ... ... ... ... принциптерге мыналар
жатады: жүйелік компоненттер олардың компоненттерін ... ... ... ... ... ішкі байланыстар жиынтығын
анықтау арқылы жүйенің құрылымы сипатталады); ... ... ... ... ... ... ... әрекетіне және қалыптасуына әсерін тигізетін жүйе
құрушы ішкі және сыртқы факторларды ... ... ... ... ... ... мен объектілерді
зерттеу); жүйелік-тарихи (проблемаларды өткен және ... ... ... ... ... ... ұсынатын басқару проблемасын кешенді
зерттеу жүйелік амалмен тығыз байланысты. Кешендік амал өзара келісім мен
интеграцияны қамтамасыз ете ... ... мен ... ... тағы ... ... тұрғысынан қабылданған шешімдерді ... ... Бұл ... ... тек қана ... ... ... бағытталғандықты шамалау емес, сонымен қоса, ықпалдың барлық жағын
толық қамтитын жаңа сапа түрінде беріледі. Кешенділік жүйелілікпен ... ... кез ... жүйелілікке кешенділік қосылмайды. Егерде
жүйелік тәсіл құрылғанда бір аспектілі бағытқа және жүйенің ... ... амал оның ... ... негізінде қалыптасады.
ӘДЕБИЕТТЕР
1 Қазақетан Республикасынық Конституцияеы. Алматы, Жеті жарғы, 1995
2. Қазакетан Республикасының Азаматтық Кодексі-Алматы,
Қазақстан, 1995.
3. ... ... ... ... мен ... ... ... арналған бағдарламасы.-Егемн
Қазақстан , 25 маусым.
4.1996 — 1998 жылдарға ... ... ... ... ... үкіметінің іс-қимыл жоспары.- Егемен ... ... ...... ... ... ... мен дамуының стратегиясы.- Алматы, Дәуір, 1992 ж.
6. Н. Ә. Назарбаев — "Ғасырлар тоғысында".-Алматы, Өнер,1996ж,
7. Н, Ә. Назарбаев — "Қазақстан -2030 ... ... ... ... және әл-ауқатының артуы". Ел Президентінің
Қазақстан халқына жо-дауы, Алматы, 1997.
Қ.В.Бердалиев, С. Ы ...... ... ... 1994,
10. К. В. Бердалиев және т. б. — "Басқару негіздері, Алматы, 1995
11. Мескон М. X., Альберт М., ... Ф. — ... ... ... ... И. Н, — "Менеджмент"-М. Банки-Биржи, 1994

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Альмурат - К» Жауапкершілігі шектеулі серіктестік14 бет
Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидасы5 бет
Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидасы жайлы6 бет
Банк менеджменті29 бет
Банк менеджментін ұйымдастырудың мақсаты, міндеттері және принциптері15 бет
Банктердегі басқару процессіне сипаттама31 бет
Басқару жүйесіндегі саяси менеджмент106 бет
Басқару ғылымының пәні мен әдістері35 бет
Жергілікті өзін-өзі басқару жайлы6 бет
Коммерциялық банктердегі қаржылық менеджментті жетілдіру20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь