Металл нанобөлшектерінің құрылымдық ерекшеліктері мен электрлік қасиеттерін зерттеу

КІРІСПЕ
1.БАСТЫ БӨЛІМ
1.1 Металл нанобөлшектері туралы жалпы мәлімет
1.2 Металл нанобөлшектерінің жіктелуі
1.3 Мыс металлының құрылымдық ерекшеліктері мен қасиеттері
1.4 Мыстың бір және екі валентті қосылыстары

2. ТӘЖІРИБЕ МЕТОДИКАСЫ
2.1 Мыс нанобөлшектері
2.2Мыстың нанобөлшектерінің физикалық.химия сипаттамасы және мыс оксидінің нанобөлшектері
2.3 Нанобөлшектермен зарядталған ауа тозаңының негiзiнде үш өлшемдi нано құрылымдардың алуын жаңа әдiс
2.4 Графенаның қабаттарымен мыс нанобөлшектерін тұрақтандыру
2.5 СО2 мыс . алтын набөлшектері отынға айналуы
2.6 Мыс оксидінің наноөлшемді синтезі

3. НӘТИЖЕЛЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ
3.1 Мыс оксидінің нанобөлшектерін мыс тұзынын бастапқы қоспалармен алу

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Зерттеу жұмысының өзектілігі:1974 жылы «Нанобөлшектер» терминін ең алғаш жапондық ғалым Нарио Танигучи ұсынған болатын. Жеке атомдардың манипуляциясы көмегімен жаңа объектілер және материалдар жасауға болатынын жариялады. Нанометр – бір метрдің бір миллиард бөлшегі (10-9).
Тіршілікпен қоғам пайда болғаннан бастап, адамзат өзінің өмірін жақсартуға, жеделдетуге тырысты. Алғашқы қауымдық құрылыс кезінде олар түрлі еңбек құралдарды пайдалана білді, уақыт өте келе адамзатқа пайдасы келетін жан-жануарларды қолға үйретті.
Тақырыпты бастамас бұрын ғылымның тарихына көз тастасақ, адамзат қоғамында көптеген революциялық өзгерістердің адамдардың көне идеяға жармасып, жаңа информацияны қабылдаудан бастарту қиындықтармен байланысты болғанын көрген болар едік. Солай батыс өркениеті жүз жылдар бойы жерді жазық деп келді. Бұл ақиқатқа жақын болмаса да, адамдардың карта қолдануына және онымен бағытұстауына кедергі болған жоқ. Галилейдің және басқа да ғалымдардың осы мәселе жөніндегі тұжырымдамалары оларға қымбатқа түсті. Соның ішінде Джордано Бруноны «діннен азған» деп, католик шіркеуінің әмірімен отқа жақты. Сонымен қоғамға бұл фактіні мойындау үшін 200 жылдай керек болды.
Солай 200 жыл бойы ең кішкентай шама атом екендігіне ешкімнің күмәні болмады. XX ғасырда ғылым ең кішкентай элементар бөлшектерді (электрон, протон, нейтрон) ашып, бұл барлық әлемнің негізгі түсініктерін өзгертті. Барлық ғылымның негізінің негізі Аристотель постулаты - объект бір мезгілде «А» немесе «А емес» болуы мүмкін емес дегенімен, ол жарықтың бірмезгілде бөлшектер ағыны және толқын болатындығын түсіндіре алмады.
Ньютон механикасы әлемнің барлық заңдылықтарын мінсіз түсіндіретін болғанды және салыстырмалы теорияның тууына еш себеп жоқ еді. Бірақ бұл теорияның ашылуы ғылымның түбірлі өзгерісіне әкелді.
Мыс және тағы басқа түсті металдар металлургиясы отандық түсті металлургияның жүргізуші буыны болып табылады. Қазақстандағы ауыр түсті металдар еншісіне
Іс жүзіндегі өнеркәсіптің жаңа бағытта дамуындағы өркендеуі одан әрі тусті металдарды, оның ішінде мысты пайдалану және өндіруді күшейтуді көздейді. Соңғы жылдар шикізат шарттары кешенділігін күшейту, механикаландырылған және автоматтандырылған үздіксіз өндіріс құрумен, металлургтердің санитарлы гигиеналық еңбек жағдайын жақсарту және арттырумен, қоршаған ортаға зиянды қалдықтарды лақтыруды азайтумен айқындалады.
Қазіргі кезде шикізаттан мысты өндіру кезінде 12 ден аса құраушылар алынуда. Мысты негізінде полиметалды кендер сульфидтерінен алады. Бұл флотацияны байытуға ұсыныстардың күшеюін алдын ала анықтайды.
1. Крутиков Ю.А., Кудринский А.А., Оленин А.Ю., Лисичкин Г.В. Синтез и свойства нанобөлшек серебра: достижения и перспективы. Успехи химии, 2008, Т.77, С.242-270.
2. Ершов Б.Г. Нанобөлшектері металлов в водных растворах: электронные, оптические и каталитические свойства. Рос. хим. ж. (Ж. Рос. хим. об-ва им. Д.И. Менделеева) 2001. Т. 45, С.20-30.
3. Ершов Б.Г. Наночастицы металлов в водных растворах: электронные, оптические и каталитические свойства.Рос.хим.ж.(Ж.Рос.хим.об-ва им.Д.И.Менделеева) 2001.Т.45, С. 20-30.
4. Сергеев Г.Б. Нанохимия металлов. Успехи химии, 2001, Т. 70, С. 905-933.
5. Schmid G.Chem.Rev.1992, V.92, P.1709.
6. Evanoff Jr D.D., Chumanov G.Chem.Phys.Chem.2005, v.6, p.1221.
7. Creighton J.A., Blatchford C.G., Albrecht M.G., Chem J.Soc.Faraday Trans.1979, v.75, p.790.
8. Lee P.C., Meisel D., Phys J.Chem.1982, v.86, p.339.
9. Van Hyning D.L., Zukoski C.F.Langmuir, 2001, v.17, p.3120.
10. Brust M., Walker M., Schiffrin D.J., Whymann R.Chem J.Soc.Chem.Commun. 1984, p.801.
11. Бердашкевич А.П. Законодательная и бюджетная поддержка нанотехнологий // ЭКО. – 2008. - №4. – С.128-139.
12. Богданов К. Нанотехнологии: когда размер имеет значение // Квант. – 2008. - №3. – С. 6-13.
13. Возняковский А. Композиты на наноуглеродах // Техника-молодежи. – 2007. - №11. – С. 5-7.
14. Геворкян Э. Нанореволюция: проклятие или благословение // Наука и религия. – 2007. - №12. – С. 4-6.
15. Головин Ю.И. Введение в нанотехнику.-М., 2007.-496с.
16. Горохов В. Социальные проблемы нанотехнолгиии // Высшее образование в России. – 2008. - №3. – С. 84-99.
17. Горохов В., Сидоренко А. Нанотехнонаука: взаимное влияние фундаментальных теорий,
18. современного эксперимента и новейших технологий // Высшее образование в России. – 2008. - № 2.10. – С. 130-144.
19. Гуляев Ю. Стандарты информационных и нанотехнологий: проблемы и решения // Проблемы теории и практики управления. – 2008. - №10. –С. 8-17.
20. Давидьянц А. Человечество на пороге НТР. Не проспать бы // Инженер. – 2005. - №2. – С. 18-21.
21. Езепова, Е.В. Нанотехнологии в создании нового продукта //Маркетинг в России и за рубежом. - 2006. - № 5. - С. 9-12.
22. Каблов, Е.Н. Нанотехнологии - основа создания авиакосмических материалов XXI века // Инновации. - 2007. - № 12. - С. 67-70.
23. Ковальчук, М.В. Нанотехнологии и научный прогресс / М.В. Ковальчук //Философские науки. - 2008. - № 1. - С. 28-32.
24. Ковальчук М. У наномира своя философия // Огонек. – 2008. - № 50. – С. 44-47.
25. Козырев, С.В. Нанотехнологии в современном мире / С.В. Козырев // Инновации. - 2007. - №11. - С. 72-75.
26. Макушин, М. Становление многорукого бога. Обзор финансирования работ по нанотехнологии
27. // Электроника: Наука, Технология, Бизнес. - 2003. - № 4. - С. 70-75.
28. Мельников А. Каждой клетке по таблетке // Природа и человек. – 2007. - №11. – С. 14-15.
29. Наноматериалы. Нанотехнологии. Наносистемная техника. Мировые достижения за 2005 г. – М., 2006. – 152с.
30. Нанотехнологии - от теории к практическому применению //Инновации. - 2007. - № 12. - С. 79-83.
31. Остапюк С. Программно-целевое развитие наноиндустрии в Р
32. Пахомов, С. Нанотехнологии на службе Intel / С. Пахомов // Компьютер Пресс. - 2005. - № 4. - С. 152-159.
33. Пул Ч. Нанотехнологии: уч. пособие. – М., 2006. – 336с.
34. Решетов В. Нанотехнологии или Атомы вместо гвоздей // Вокруг света. – 2007. - №4. – С. 84-92.
35. Свидиненко, Ю. Безопасные нанотехнологии / Ю. Свидиненко // Компьютерра. - 2004. - № 25. - С. 31-35.
36. Свидиненко, Ю. Нанотехнологии в нашей жизни: Технологии XXI века // Наука и жизнь. - 2005. - № 7. - С. 2-6.
37. Свидиненко, Ю. Нанотехнологии сегодня / Ю. Свидиненко // Компьютерра. - 2004. - № 25. - С.
38. Севрюков-Кистерев М., Болгова Н. Всемогущие «карлики» // Смена. – 2007. - №9. – С. 62-65.
39. Смыков И.Т., Гудков С.А. К вопросу о пищевых нанотехнологиях // Пищевая
40. промышленность. – 2006. -№ 7. – С. 28-32.
41. Суэтин А. 2006 год: мир сегодня и завтра // Вопросы экономики. – 2006. - №4. – С. 90-104.
42. Тихомиров В. Президент сказал «нано» // Огонек. – 2007. – № 18. – С. 20-22.
43. Чумаченко, Б. Нанотехнологии - ключевой приоритет обозримого будущего // Проблемы
44. теории и практики управления. - 2001.- № 5. - С. 71-75.
45. Шольце, С. Нанотехнологии: трезвый взгляд
46. Journal of Colloid and Interface Science, Volume 289, Issue 2, 15 September 2005, Pages 402-409.
47. Michael Z. Hu, Clay E. Easterly. A Novel Thermal Electrochemical Synthesis Method for Production of Stable Colloids of “Naked” Metal (Ag) Nanocrystals. Materials Science and Engineering: C, In Press, Accepted Manuscript, Available online 26 January 2009.
48. M.Z. Kassaee, A. Akhavan, N. Sheikh, R. Beteshobabrud. γ-Ray synthesis of starch-stabilized silver nanoparticles with antibacterial activities. Radiation Physics and Chemistry, Volume 77, Issue 9, September 2008, Pages 1074-1078.
49. Aleksandra N. Krklješ, Milena T. Marinović-Cincović, Zorica M. Kacarevic-Popovic, Jovan M. Nedeljković. Impregnation of silver nanoparticles into bacterial cellulose for antimicrobial wound dressing. Carbohydrate Polymers, Volume 72, Issue 1, 3 April 2008, Pages 43-51.
50. Крутиков, Кудринский А.А., Оленин А.Ю., Лисичкин Г.В. Синтез и свойства наночастиц серебра: достижения и перспективы. Успехи химии, 2008, Т.77, С.242-270.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ... ... ... ... ерекшеліктері мен электрлік
қасиеттерін зерттеу»
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
- «» мамандығы
Алматы 2013
Қазақстан ... ... және ... ... атындағы Қазақ ұлттық университеті
Физика – техникалық факультеті
Қатты дене физикасы және бейсызық физика кафедрасы
«Қорғауға ... ... ... О.Ю.
«Металл нанобөлшектерінің құрылымдық ерекшеліктері мен электрлік
қасиеттерін ... ... ... ... И.С.
ҚЫСҚАРТЫЛҒАН СӨЗДЕР ТІЗІМІ
|НТ |– | ... ... |– | ... ... |– | ... ... |– | ... ... ... |– | ... ... ... |
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1.БАСТЫ БӨЛІМ
1.1 Металл нанобөлшектері ... ... ... ... ... ... Мыс ... құрылымдық ерекшеліктері мен қасиеттері
1.4 Мыстың бір және екі валентті қосылыстары
2. ... ... Мыс ... ... физикалық-химия сипаттамасы және мыс
оксидінің нанобөлшектері
2.3 Нанобөлшектермен зарядталған ауа ... ... үш ... ... алуын жаңа әдiс
2.4 Графенаның қабаттарымен мыс нанобөлшектерін тұрақтандыру
2.5 СО2 мыс - ... ... ... ... Мыс оксидінің наноөлшемді синтезі
3. НӘТИЖЕЛЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ
3.1 Мыс оксидінің нанобөлшектерін мыс тұзынын ... ... ... ... ... жұмысының өзектілігі:1974 жылы «Нанобөлшектер» терминін ең
алғаш жапондық ... ... ... ... ... Жеке атомдардың
манипуляциясы көмегімен жаңа объектілер және материалдар жасауға болатынын
жариялады. Нанометр – бір ... бір ... ... (10-9).
Тіршілікпен қоғам пайда болғаннан бастап, адамзат өзінің өмірін жақсартуға,
жеделдетуге тырысты. Алғашқы ... ... ... олар ... ... пайдалана білді, уақыт өте келе адамзатқа пайдасы келетін ... ... ... бастамас бұрын ғылымның тарихына көз тастасақ, адамзат
қоғамында көптеген революциялық өзгерістердің адамдардың көне ... жаңа ... ... ... ... байланысты
болғанын көрген болар едік. Солай батыс өркениеті жүз ... бойы ... деп ... Бұл ... жақын болмаса да, адамдардың карта қолдануына
және онымен бағытұстауына кедергі болған жоқ. ... және ... ... осы ... ... ... оларға қымбатқа түсті.
Соның ішінде Джордано Бруноны «діннен азған» деп, ... ... отқа ... ... ... бұл фактіні мойындау үшін 200 жылдай
керек болды.
Солай 200 жыл бойы ең ... шама атом ... ... күмәні
болмады. XX ғасырда ғылым ең ... ... ... (электрон,
протон, нейтрон) ашып, бұл барлық ... ... ... ... ... ... негізі Аристотель постулаты - объект бір мезгілде
«А» немесе «А емес» ... ... емес ... ол жарықтың бірмезгілде
бөлшектер ағыны және толқын болатындығын түсіндіре алмады.
Ньютон механикасы ... ... ... ... ... ... салыстырмалы теорияның тууына еш себеп жоқ еді. Бірақ бұл ... ... ... ... әкелді.
Мыс және тағы басқа түсті металдар металлургиясы отандық түсті
металлургияның жүргізуші ... ... ... ... ауыр ... еншісіне
Іс жүзіндегі өнеркәсіптің жаңа бағытта дамуындағы өркендеуі одан әрі
тусті металдарды, оның ішінде ... ... және ... ... ... жылдар шикізат шарттары ... ... және ... ... ... құрумен,
металлургтердің санитарлы гигиеналық еңбек жағдайын жақсарту ... ... ... ... ... ... ... кезде шикізаттан мысты өндіру кезінде 12 ден аса ... ... ... ... кендер сульфидтерінен алады. Бұл
флотацияны байытуға ұсыныстардың күшеюін алдын ала ... ... және ... мыстың негізгі мөлшері қалыпты
пирометаллургиялық әдіс бойынша ......... Гидрометаллургиянық әдістің бөлігі
12 – 16 пайыздан келеді.
Түсті металдарды пайдалану деңгейі бойынша мыс тек ... ... Мыс және оның ... негізгі тұтынушылары мыналар болып
табылады:
... ... ... машина жасау;
– көлік;
– тікұшақты техника;
– құрылыс материалдары;
– ауыл шаруашылығы.
Қазіргі таңда ... ... ... ... ... технологияны құрастыру. Мыс қорыту зауыттары ... ... ... кен және шоғырлар өндіріп, қайтаөндірілуші шикізат салмағына
жақын мөлшерде үйінді қождарын алады.
Нанотехнологияның ... ... ... ... ... ... ... байланысты зерттеу жұмысымыздың мақсаты: Нанобөлшектердің жалпы
ғылымдағы қолданылу аясын сараптап оның бөлімдерін нақты ... ... Осы ... ... ... мақсатын мен маңыздылығын мына
төмендегі кестре арқылы көрсетсек үлкен дәлел болар еді:
Бұл кестеден тақырыбымыздың ... ... ... ... ... ие ... ... көреміз.
Зерттеу жұмысының міндеттері: Зертеу жұмысының басты ... ... ... ... ... ... ... критерилерді жан-жақты
тәжірбиелік және теориялық тұрғыда айқындап бір-бірімен салыстыру;
• Жұмыстың мақсатында ... ... ... ... ... ... қол жеткізу;
Зерттеу жұмысының зерттелу деңгейі: Тақырыбымыз ... ... ... аясы бүгінгі таңдары өрістеп келеді. Шетелдік
ғалымдар да аз ... ... ... жоқ. ... ... мен
жаратылыстану ғылымдарының іргетасы саналатын әл-Фараби атындағы
Қазақ ... ... де ... ... ... міндеттер атқарып келеді. Университетіміздің физик ғалымдары оның
теориялық-тәжірбиелік тұрғыдан қолданудың амалдарын жетілдіруге
қатысты конференциялар мен ... ... ... ... ... жоғары оқу орындарында инженерлік
бағыттағы 15 ғылыми зертхана құрылып, ... ... ... Бұл ... бюджеттен азды-көпті қаражат та ... ... ... ... тәсілімен шығарылатын
бұйымдардың көлемі триллион доллар болады деп күтілуде. Бүкіл әлем аса бір
құштарлықпен айналысып ... ... ... оның не ... ... ... ... біз әлі күнге дейін
жетік білмейміз. Ресей мемлекеті нанотехнологияны дамытуға бір миллиард АҚШ
долларын ... ... ... Біз ... ... ... жылдан бастап еліміздің 10 алдыңғы қатарлы жоғары оқу ... ... сай ... ... болатын. Солардың қатарында Әл-Фараби атындағы қазақ
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік университетінде аты дүние жүзіне ... Мун, ... ... ... ... ... 2012 жылы Қ. ... атындағы Ақтөбе
мемлекеттік университетінде "Нанотехнологиялар" ғылыми зертханасы ашылды.
Тараз мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... өнімдерін физикалық-химиялық
зерттеу әдістері жалғасын табуда.
Оқу орнына мемлекет тарапынан бөлінген қаражатқа жапондық JSM7500F
микроскопы алынды. Бір айта ... ... ... ... ... оның ... Республикалық ядролық физика ... ... Бір ... ... болғанымен, бұл ретте аталған микроскоп
бүгінгі таңда алдыңғы қатарлы деп те айтуға болмайды. Өйткені, ... ... ... болып есептеледі. ... ... ... ... мен фирмалар, зертханалар мен
орталықтар нанотехнологиялық зерттеулермен айналысуда. Оның 28 ... ... ... ... ... ... ... Италия, Қытай елдері 3 пайыздан, басқа
мемлекеттер, соның ішінде Ресей барлығы 14 ... Ал, ... он төрт ... ішінде де жоқ. Осыдан-ақ елімізде бұл саланың дамуының
мән-жағдайын білуге болады.
Зерттеу жұмысының методологиялық базасы: Крутиков Ю.А., ... ... А.Ю., ... Г.В. ... и ... серебра: достижения и
перспективы» атты еңбек жазып онда бірнеше технологиялық жаңа әдістерді
орындаған болатын. ... ... ... ... үшін де ... Б.Г. ... ... металлов в водных растворах: электронные,
оптические и каталитические свойства» атты еңбегінде технологияның ... ... ... ... ... ... қолданды
атап айтсақ зондтты микроскопияның, зондтты спектрометрді және т.б. Г.Б.
Сергеев «Нанохимия металлов» атты еңбегінде ... мен ... ... ... ... ... ... Э. Геворкян
«Нанореволюция: проклятие или ... атты ... ... сынағанымен нанотехнолгияның өзгерістерін және жаңашылдығын
жоққа шығара ... ... ... ... ... ... және кіріспе
бөлімі мен қорытынды мен пайдаланылған әдебиеттер бөлімінен тұрады.
1. БАСТЫ БӨЛІМ
1.1 Металл нанобөлшектері ... ... ... - ... нанометрлердегi өлшеуге қабылданған өлшемдерi
физикалық объектiсi .
Нанотехнология ретiнде жеке нано - объектiлермен, сол ... ... ... нано – ... ... ... істейді.
Наноматериалдарға негiзгi физикалық сипаттамаларындағы ... ... ... ... ықшам материалдарға бөлiседi және ... деп ... ... ... яғни ... ... ... топтау, бiрнеше нанометрлердiң бар өлшемдерiн
болып көрiнген элемент қайталайтын материалдар макроқұрам бойымен изотропты
кейде және аса; ... ... ... ... ... ... ... өзара тұрады. ... ... ... газ, ... ... ... дене) дисперсиялаудың
ортасынан тұрады[1-56 б].
Дүниежүзiнiң ғалымдары ХХI ғасырда нанотехнологияға ... ... Ең ... ... ... ... жағдайда тек
қана наноғылымының мүмкiндiктерi арқылы қол ... ... ... ... ... оны ... ... АҚШ, Қытай, Жапония,
Германия, Франция мемлекеттерiнiң ғылыми-өнеркәсiптiк кешендерi алдыңғы
лекке шықты. Озық ... ... өз ... ... ... ... ... қазiрдiң өзiнде осы саладағы қарқынды даму
бағдарламаларын жүзеге асыруда.
Американдықтар тiптi ... ... ... ... ... Бiздiң елiмiзге жағрафиялық жағынан жақын ... 2000 ... ... ... ... аса көп мөлшерде қаржы
жұмсайды. Қытайда қазiр осы бағытқа ... ... ... жуық
кәсiпорындар құрылған. Ресей мемлекетi ... ... ... 13 ... АҚШ ... ... ... б].
Қазақстанда наноғылымы мен нанотехнологияны дамыту үшiн 2007-2009
жылдарға арналып бағдарлама ... ... ... ... және ... ... ғылыми орталығы» АҚ таратқан мәлiметтерге
қарағанда жоғарыда айтылған бағдарламаны орындау үшiн ... ... ... 230 ... ... ... ғылыми фантастикаға ден қойған бірқатар жаңашылдардың да
сенімсіздік ... ... ... Amerikaжурналының
болжамына сүйенсек, таяу арада ... ... ... тең ... жасалады екен. Соны жарақат алған жерге қойса жеткілікті, ол қанның
құрамын, қандай дәрі ... ... ... сол ... қанның
құрамына өзі жібереді. 2025 жылы дайын атомнан кез-келген затты құрастыруға
қабілетті алғашқы нанороботтар жасалмақшы. Ауыл ... ... ... ... ... ... мен жануарларды
алмастырып, азық-түлік өндіретін дәрежеге қол ... ... ... ... ... ... жаңа ... қалдық заттар шығармай, оның есесіне нанороботтар ... ... ... ... анықталғандай,тоннельдеуші
микроскоптың бұрынғыларға қарағанда біршама артықшылықтары бар екен. Соның
көмегімен жекелеген атомдарды "көруді" былай қойғанда, ... әсер ... ... де ... ... қарапайым тілмен
айтсақ, тоннельдеуші микроскоптың көмегімен ... ... ... ... ... ... болады. Физиктердің атомдарды өз ... ... ... ... ... яғни ... кірпіш
секілді қалай отырып, кез-келген затты жасап ... ... ... өзi аса ... ... ... ... олқылықтардың
орын алғандығын дәлелдейдi. Наноғылымы мен оның ... ... ... ... қалғанымыз қалай болар екен?..Әрине, алып елдермен
бұл салада бәсекеге түсу бiзге оңай ... ... ... мен өндiрiстегi аса
маңызды саланы дамытудағы алғашқы кезеңде оның негiзгi бағыттарын ... жөн ... едi. ... аталынған бағдарлама нақтылы
жобалардан тұрады. Мұндай наножобалардың ... мен оны ... ... ... ... ... шығаратын бериллийдiң
негiзiнде конденсатор алу белгiлендi.
Бұл жобаны зауыт қаржыландырады. ... оны ... ... ... ... қажет. Кремний өндiру саласымен тiкелей
байланысты бiрнеше жоба бар. Кремний шикiзаты күн ... ... ... ... табылады. Елiмiздiң жер қойнауында осындай 85
миллион тонна шикiзат бар[3-147 б].
Қазақстан ғалымдары ... ... ... ... ... арқылы келешекте фермерлiк шаруашылықтарға арналған күн батареяларын
шығаруды жоспарлады. ... бұл ... ... ... ... ... ... Еуропада жылу көздерiн алмастыратын ... ... ... ... ... ... қуат ... пайдалану
жылына 300 тәулiк бойына күн шығатын, күштi жел ... ... тау ... ... ағатын Қазақстанның экономикалық-әлеуметтiк
дамуы үшiн өте пайдалы. Алыстағы жайылымдар мен ... ... ... ... тым ... түседi. Нанотехнологияның тәжiрибесi күн сәулесi
батареялары көрсеткiшi 36-40 пайызға жеткiзiлгенде ғана бәсекелестiкке
қабiлеттi ... ... Бұл ... ТМД ... ортақ мақсатқа
жұмылған iс-қимыл қажет.
Наноғылымы мен нанотехнология туралы ... оны ... ... оның ... әрi ... өндiрiске ұласатынын көрмеуге болмайды.
Қазiргi таңда ... ... келе ... ... және ... кешен
саласына наноғылымын қолдану осындай ойларға жетелейдi. Мұнай ... ... ... ... өнiмдiлiгiн бiр жарым есеге арттыратын
катализаторлар алды. Ол сондай-ақ ... ... ... жақсартты.
Аграрлық саланың мол ... ... ... ... ... ғылыми-зерттеу институттарымен бiрлесе отырып, биологиялық
бағыттағы жұмыстар жүргiзiлуде. Жоғарыдағы нанотехнологиялық жұмыстарды.
«Жер, металлургия және ... ... ... ... АҚ ... ретiнде бағыттап, үйлестiредi. Бұған қоса, аталған мекеме белгiленген
жобаларды ең болмағанда тәжiрибелiк үлгi ... ... үшiн ... б]
Алдағы уақытта бұл мекеме нанотехнологияны дамытуға мүдделi ... ... ... ... ... ... ... тыңдауды
белгiледi. Ғылыми ортада қазақстандық нанотехнологиялық ... мен оның ... ... мен ... ... ... ие ... озық идеяларымыздың кәдеге асып ... жиi ... ... ... мен оның технологиясы осылай кең
өрiстеп, өндiрiстi барлық қырынан жаңартып, ... ... ... ... Бұл ... тек ... ашып қана ... оның өндiрiске енгiзiлуiн
қадағалау, жұмсалынған қаржының мол қайтарым беруiне қол ... ... және орта ... саласының кәсiпкерлерiне елiмiздегi нанотехнология
өскiндерiнiң берерi аз емес.
Нанотехнологиялардың дамуындағы негізгі кезеңдері:
1959 жылы нобель сыйлығының лауреаты Ричарт ... ... ... ... ... үйреніп қалағанын жинақтай алады деп айтады.
1981 жылы Бинигом Рореромдың затқа атом деңгейінде ықпал етуі ... ... ... ... ... ... ... атомдық шешуге жету.
1986 жылы Туннельдік микроскопқа қарағанда тек ... ... ... ... ... ... ... күшті микроскопты шығару.
1990 жылы Бірлік атомдар мен жұмыс жасау.
1994 жылы нанотехнологияның әдістерін өндірісте қолдану басталды.
Алайда ... ... деп 70 жыл ... Г.А ... ... ... биіктігінен төмен болғандағы бөлшектің энергетикалық
кедергіден де өту мүмкіндігін сипаттайтын гиредингер ... ... рет ... кезін айтады[4-122 б]. Туннельдену деген жаңа құбылыс
көптеген эксперимент түрінде бақыланған процесстерді түсіндіруге ... ... ... ... ... түсінуге мүмкіндік берді және
де атомдық ғылым мен техниканың негізі ядродан бөлшектердің ұщып ... ... ... үшін де пайдаланды. Көптеген ... ... ... ... ... ... нәтижелерінің кереметтігі
үшін Г.А. Гамов бірнеше нобель ... ие ... еді. ... ... ... ... 30 ... кейін бастады: Жапон ғалымы
Л.Есаки ашып осы жетістігі үшін ... ... ие ... сол ... ... пайда болды. Тағы 5 жылдан кейін Мәскеудегі ... – дағы ... ... ... ... ... Ю.С. Тиходеев
жылдам қимылдау нәтижелеріне ... ... ... көп ... ... ... ... құрылғылардың нұсқалары мен
ең алғашқы есептемелерін ұсынды. 20 жылдан кейін олар нәтижелері іске асты.
Қазіргі таңда ... ... өте аз ... мен (1 ... = 10-
9) іс- әрекеттерді мүмкін ететін технологиялар негізіне ... ... ... ... ... өткізгіштік құрылғыларды жасау моно атомдық
қалыңдығы бар түрлі ... ... ... жасауға мүмкіндік
беретін малекулалы–сәулелік эпитаксил астын қою ... ... өсуі ... негізделген.
Алайда бұл процесстердің наноскопикалық құрылыстарды құруға мүмкіндік
бермейтін едәуір шектеулері бар, бұл шектеулерге ... ... ... ... 1000С ... жатады. Бұл кезде жоғары
сапалық ... өсуі ... ... ... ... обылыстардың
жергіліктігі қамтамасыз етілмейді. ... ... асты ... ... ... планарлық құрлыстарын көміртек диффузиялық процесстерге
әкеліп соғады.
«Суығырақ» отырғызу технологиялары, мысылы шаңдату сияқты, бүкіл астын
қоюға материалды бір ... ... ... ... дәндерінің бір
кезде әр жерде өсуіне және олардың ... ... ... ... қарай кемшіліксіз нано құрылыстарды жасауға рұқсат берілмейтін.
Нанометрлік ... ... ... ... ... ... әдісімен иондық уландыру әдісімен қосымшалап жасау жоспарланған.
Алайда жоғарғы энергиялық электрондық сәуле астын қоюда ... ... ... да, оның ... да орналасқан материалды бұзып,
элементтердін нанометрлік ... көп ... ... ... жояды[5-94-95 б].
Нанотехнология (Nanotechnology) терминін 1974 жылы Норио ... ... ... ол оны ... ... ... және 1 ... ультракіші өлшемдерге жетуге мүмкіндік беретін ... ... ... ... Эрик ... (Eric ... 1980-1990 жылдары нанотехнология деп бөлек молекулалардан әртүрлі
құрылғылар құруды ... ... ... ... ... адам
организміне жіберілетін миниатюралық автономдық нанороботтар сипатталады.
Соның өзінде нанотехнологияны ғылым аймағы деп ... ... ... ... ... ... Франкстікі (Albert
Franks) болды. 1987 жылы ол «Нанотехнология – бұл 0,1-100 нм аймағындағы
дәлдіктері мен ... бар ... деп ... да, Эрик Дрекслердің «молекулалық машиналары» формулалар ... ... ... ... ... ... ... үздіксіз өсе бастады, ... ... олар ... ... арқасында Нанотехнология аймағына кіріп ... бұл ... ... дамуында қатты байқалады: қазірдің
өзінде 100 нм және ... ... ... электрондық
элементтердің сипаттамалық өлшемдерімен микросхемалар өндірілуде. Сонымен
қатар, микроэлектрондық технологиялар Микроэлектромеханикалық құрылғыларды
құрудың негізі болып ... ... мен ... ... мен ... көзқарасынан бізді нанотехнологияда ... ... ... ... ... Нанотехнология деп
біз алдымен технологияның өзін, яғни «шикізаттың ... ... ... ... ... ... ... өндірілу, алыну
тәсілдері мен қабылдау жиынтығы, сипаттамалық өлшемдер, немесе олардың
дайындалу дәлдігі 100 нм ... ... ... ... ... ең ... ... ғылыми-техникалық қызмет (ҒТҚ)
мәселелері қызықтырғандықтан, ... ... ... ҒТҚ-ның бөлек
негізгі аймақтарын бөліп көрсету керек.
Ең алдымен ... ... ... ... өнімдермен
байланысты аймақтар көрсетіледі, бұл:
• Наноматериалдар ... ... ... ... ... осы ... ... байланысты аймақтар:
• Нанотехнологиялық орнатулар (Nanotechnology Facilities)
• Нанотехнологияның құрылғылары (Nanotechnology ... ... ... яғни ... ... ... ... «шикізат, материалдар, жартылай
фабрикаттар немесе бұйымдардың алынуымен» байланысты ... ... ... ... сферасына наноөлшеу ... ... да ... ... ... сүйемелдейтіндерін де жатқызуға болады, олар ... дәл ... ... ... шек ... береді[6-78-79 б].
Нанотехнологияның маңызды аймағына Нанобілім (Nanoeducation) жатады,
оған жалпы ғылымдық және жалпы ... ... ... мен құрылғылар операторларды дайындау, сонымен қатар, оқытудың
әдістері мен қосымша тәсілдер ... ... ... ... ... ... ... қабылдауға мүмкіндік беретін
ғылыми-техникалық дүниетанымын құру ... ... ... ... ... ... Қоршаған орта мен Өмір сүру
қауіпсіздігіне мүмкінді әсерімен ... ... да ... ... ... аймағындағы барлық құрылғыларын
ұсынады.
Нанотехнологияның дамуы туралы сөз қозғалғанда, үш бағыт айтылады:
- молекулалар мен ... ... ... ... өлшемдермен электрондық схемалар дайындау;
- наномашиналарды, яғни молекуламен бірдей өлшемді ... ... ... молекулалар мен атомдарды манипуляциялау және ол құралған нәрселерді
қайта жинау.
Осы бағыттарды жүзеге ... ... ... ... Он жыл бұрын-ақ
біртекті атомдардың орын ауыстыруы мен ... ... бір ... ... алғашқы нәтижелері алынған, алғашқы наноэлектрондық
элементтер дайындалып, құрылған. Мамандардың бағалауынша, ... ... ... ... ... 10 ... ... дайындығы жүре бастайды.
Бұйымдар мен материалдарды нанотехнологиялық бақылау ... ... ... жұмыс сияқты болып қалды. Мысалы, ... ... ... ... нанотехнологиялық бақылаусыз
мүмкін емес.
Тән сызықты өлшемдер бәрi қасында шаманың бiр тәртiбi ие ... (0D ) ... нөл ... ... ... - ... ... пiшiнi болады; егер нанобөлшектерге (немесе иондар) ... ... ... ... ... бақыласа, онда мұндай
нанобөлшектер ... ... ... ... ... ... ... жиi ата «кванттық нүктелермен»
немесе «жасанды атомдармен»; олар жиiрек барлығы ... ... ... ... ие ... ... nanowires) нанотікенекті сым (1D ) квази - бiр ... ... ... ... ... мұнда бiр тән өлшемi
екi басқа асады; олардың физикада «кванттық өткiзгiштер»деп атайды.
Егер алу ... ... ... ... ... затты
түрдi қойса, онда нанобөлшектер алуға болады:
1. Әр түрлi әдiстердi ... ... ... ... ... жолымен.
2. Кезең наномөлшерлермен жаңа фазаның өсуiн (әдiс әртүрлi) ... ... ... ... ... ... ... Басқа құрамды нанобөлшектерге бiр құрамды нанобөлшектер айналумен.
Соңғы жол әзiрше аз жайылған және ... тек ... алу ... ... әдiстерiн қазiргi уақытта өңделген
қатар; көпшiлiгi магниттi нанобөлшектер алу үшiн жұмсала алады. Ие болады,
алайда, әжептәуiр маңызды ... ... ... ... технологиясына талаптарын түрде сипаттауға болады. ... ... ... ... және ... ... жағыдайда болса ... ... (5-10% ) ... болуы керек және ұшырайтын бақылауға.
Төмендегі кестеде әлемдегі нанотехнологиялардың қолданылу шеңбері
карта бойынша ... ... ... ... 3 ... этаптарға бөлiнедi:
- жұқа қабыршақтарды плазмалы синтезбен, қалпына келтiрудiң жарылыс
өткiзгiш алынатын үш ... ... және тағы ... екi ... ... - CVD, ALD, ... қабаттауды әдiстiң
молекулалық қабаттаудың әдiс алынатын қабыршақтары және тағы ... ... ... - ... бұл ... ... ... қабаттауды әдiспен, заттармен енгiзулер ... және ... ... ...... енгiзу алынған
материал немесе матрица. Көлемдi қолдану дәл осы кездеге 50 нм өлшемнiң
арал объектiлерi жазық ... бет ... ... ... ... ғана ... ал ... оны қолданылады; CVD әдiс
және негiзiнде ALD мыңнан бiрi ... ... үшiн ... ... ... ... мақсаттарда пайдаланады. Әсiресе әдiс
иондық белгiлеу керек және ... ... ... ... ... ... олардың мүмкiн.
1.3 Мыс металлының құрылымдық ерекшеліктері мен қасиеттері
Мыс, Cu – элементтердің ... ... ... ... атомдық нөмірі 29, атомдық массасы 63,546. Табиғатта тұрақты екі
изотопы бар: 63Cu ... Жер ... ... ... ... ... ... ... металл, кристалл торы қырлары центрленген кубтық, ... ... ... t ... ... t 2540°С, тотығу дәрежесі +1, +2.
Құрғақ ауадағы ... ... ... ... ... ... ... дейін тотығады, галогендермен, S, Se, HNO3, ... ... т.б. ... ... ... Сульфид
концентратын балқытып, одан түзілген мыс ... қара ... ... оны ... не ... ... тазарту арқылы;
гидрометаллургиялық әдіс – құрамында мысы бар ... ... ... ... өңдеп, одан әрі электролиздеу арқылы
алады. Мыс кабельдердің, электр қондырғылары мен жылу ... ... ... ... үшін ... ... (латунь, қола, мыс-
никель, т.б.) құраушысы ретінде қолданылады.
Құрамынан мыс алынатын табиғи шикізат. Оның құрамына мысы бар 240-тан
аса минерал ... ... ... өнеркәсіптік негізгілері: халькопирит
(құрамындағы ... ... ... кен ... ... ... көп ... Қазақстанда бұл кен
типтері басты орында (мысалы, Жезқазған кен орны). Минералдық және ... ... мыс ... ... ... сульфидтік,
тотыққан, аралас болып ажыратылады. Сонымен қатар мыс кендері сом және
сеппелі-тарамшалы ... ... ... мыс ... ірі ... ... ... Ақтоғай, Жаманайбат, т.б. жатады.
Пайдалы қазылымдарды байыту өнімі, не ... ... ... Бұл өнімдерде пайдалы концентрат мөлшері бастапқы шикізаттағыдан көп
болады. Олар ... ... ... ... не ... жіберіледі. Металлургиялық өңдеуге жіберер алдында оларды
флотациялық байытудан өткізеді. Мыс ... ... ... ... ... құрамындағы мыс 55%-ға жететін (көбінесе 10%-дан 30%-ға ... ... ... ... Ал ... кезінде мыстың концентратқа өту
шығымы 80%-дан 95%-ға дейін болады. Байыту барысында мыс концентратынан
басқа ... ... және ... ... ... (мырышты,
молибденді, т.б.) алынады. Қазақстанда мыс шикізат көздері ... ... ... ... ... ... ... мыс-мырыш күрделі концентраттарын балқытып, ұсатып өңдеу, автогенді
балқытып өңдеу тәсілдері Балқаш мыс зауытында жүргізілуде[7-145 б].
Гидротермалық және ол ... ... ... жер ... ... Мыстың кейінгі жаратылысын көрсету үшін халькопирит атты
мысты минералдың ыдырауын келтірейік: ... * ... Осы ... ... ... да ... ... Шет мемлекеттегі кені АҚШ-та Жоғары Көлдер аймағында ... ... ... ... ... ... ... 14 сала
өндіреді. Олардың барлығы қосылып түсті ... ... көп ... аз ... бері ғана ... ... революцияның нәтижесінде олар кеңінен қолданысқа түсті.
Реактивті ұшақтар, ғарыш кемелерін, атом ... ... үшін ... бар, ... жаңа конструкциялық мателиалдарды қажет етті. Ондай
қасиеттер тек ... ... ... келеді, ал күміс, мыс және алюминий жоғары электр өткзгіштігімен
ерекшелінеді. Сондықтан, олардың қолдану аясы өте ... ... ... ... ... ... және әр металл «өз кәсібін ... ... ... алғашқы болып мыстырудадан тез еритін, оңай
бөлінетін болғандықтан ерте кезден ... ... Ескі ... ... Бұл адамзат тарихында қола дәуірі ретінде белгілі. Мыстың
латынша Cuprum атауы Кипр аралына байланысты онда ... ... ІІ ... мыс ... ... ... Халкос деп аталған. Осы сөзден ескі грек тілінде мыстан және қоладан
жасалған заттар, ұсталық өндіріс, ұсталық ... мен ... ... ... екінші латыншы атауы AES (санскр, ayas, гот тілінде air,
неміс тілінде err, ағылшынша ore) руда ... ... ... ... тілдерінің ... ... ... орыстың
«медь»(полякша miedr, чех тілінде – med) ескі ... smida ... ... ... ... smith) сөздерінен шығарады.Әрине, бұл сөздердің
түбірлерінің туыстығына дау жоқ, ... та бұл екі ... ... ... деген сөзінен бір-біріне байланыссыз түрде шыққан. Осы сөздерден
басқада туыс атаулар шыққан – ... ... ... ... мыс және ... жасалған деген сөздер
кездеседі. Алхимиктар мысты Венера (Venus) деп ... ... ... ... ерте ... бар. Олардың атауларын ерте кезде өмір сүрген
ата-бабаларымыз қойған, және де осы күнге дейін сол аттарын ... ... ... сол ... ... ... ... жөнінен бастапқы материалдардан да асып ... ... ... ... қолданылып келсе, ал берилий қоласы ҒТР
дәуірінде пайда болды[6-254 б].
Периодтық жүйедегі орны және атом құрылысы: Мыс – I ... ... ... Мыс атомының электрондық формуласы:
+29Cu 1s2 | 2s2 2p6 | 3s2 3p6 3d10| ... ... ... ... ... ... ... d-деңгейшесіне ауысқандықтан, мыс қосылыстарында +1 ... ... Cu+12O) және +2 ... ... ... Cu+2O)
көрсетеді. Табиғатта таралуы: Мыс табиғатта негізінде байланысқан түрде
кездеседі, мысалы мынадай минералдардың: мыс ... ... (Осы ... және әрі
қарай химиялық формуламен минералдардың негізгі бөліктері көрсетілген).
Алынуы: ... ... ... ... (мыс ... ... түрде
былай көрсетуге болады
Мыс оксиді әрекеттеспей қалған мыс (I) сульфидімен Cu2S реакцияға түседі.
Осы процестің ... мыс ... ... ... ... ... ... Таза мысты электролиз әдісімен
алады. Физикалық қасиеттері: Мыс – ... ... ... ... ... ... 1083 °С. Ол – өте жақсы ... ... ... ... Құрғақ ауада қалыпты
температурада мыс ... ... ... ... ... мыс жай да, күрделі заттармен реакцияға түседі. ... ... ... ... ... ... Мыс тағы да әр түрлі құймалар өндіруде қолданылады. Мыстың
қосылыстары да кең ... ... ... ... (мыс ... CuSO4∙5H2O өсімдіктердің
зиянкестері мен ауруларына қарсы күресте ... ... ... ... ... O
CH3 – C ∕∕\ +2Cu(OH)2□(→┴t )CH3 – C ∕∕\ + 2CuOH+H2O
H OH
Мыс қызғылт-сары түсті, жұмсақ ... ... ... ... ... рең береді. Мыс жұқа түрінде көгілдір-жасыл түске ие. Мыс куб
тәріздес ... ... ... Кеңістікте тобын F m3m, a = 0,36150
нм, Z = 4 ... Мыс өте ... жылу және ... ... 2 ... 200С та ... ... белгілі. Екі тұрақты изотобы бар. 63Cu және 65Cu.
Бірнеше радиоактивті изотоптары да ... Ең көп ... оның ... ыдырау периоды 12,7 сағ. Бұл екі ... ... ... ... ... әртүрлі құймалары
белгілі: мырыш пен латун, қола мен қалайы, мельхиор мен никель, бабит пен қо
рғасын және тағы басқа[7-178 б].
Дәстүрлі түрде мыс әлсіз қышықыл ... ... ... ... ... және ... ... Ерітінділерде мыстың өте аз мөлшерде кинэтикалық тәсілмен
анықталады.
Ауада ылғалсыз және диоксид көмірсутегі ... ... ... ... ... нәтижесінде
ерітіндіге айналады. Мыс концентрленген күкірт ... ... ... ... ... ... ... Мыс ылғалды ауада негізгі мыс карбонатын(II) құрап, тотығады:
Мыс концентрленген суық күкірт қышқылымен әрекеттеседі:
Мыс ... ... ... ... ... 200 °C та ... күкірт қышқылымен әрекеттеседі. :
Мыс, күкірт қышқылын және оттегін ауада қыздырған кезде мыс сульфаты мен ... ... ... қышқылымен әрекеттеседі:
Су қосылған азот қышқылымен әрекеттеседі.:
Мыс патша арағымен әрекеттеседі:
Оттегінің қатысуымен су қосылған тұз қышқылымен әрекеттеседі:
Мыс 500—600 °C та газ тәріздес тұз қышқылымен ... ... ... ... ... концентрленген аммоний гидроксидінде аммиак түзеді:
Мыс 200 °C та оттегі жетіспеген жағдайда мыс оксидіне(I) дейін тотығады,ал
400-500 °C та оттегінің жеткілікті ... мыс ... ... ... ... температурасында хлормен, күкіртпен (сұйық күкіртсутекте)
және броммен (эфирде) әрекеттеседі:
Мыс 300—400 °C та күкірт және селен мен әрекеттеседі:
Металл еместердің оксидтерімен:
Металл еместердің оксидтерімен:
Мыс калий цианидімен ... ... және ... ... ... тұз қышқылымен, калий хлоратымен әрекеттеседі:
Қоспа түрінде мыс екі дәрежеде тотығады. Оксид ... ... Cu+ ... ... Cu2+, тиісінше көк және ... ... тұз ... ... ... ... +3 ... +5 тотыққан қоспаларын
алуға болады. Бұлар 1994 жылы Cu(B11H11)23- купроборан ... ... ... ... ... ие, ... ... жасалған
ескерткіштердің, бұйымдардың және ғимараттардың ... ... Мыс ... ... кезінде көк түсті мыс купорасы
кристалына айналып, CuSO4∙5H2O, ... ... ... Және ... мыс ... кездеседі. Мыстың екі тұрақты мыс оксиді бар – мыс
оксиді (І) Cu2O және мыс оксиді(ІІ) CuO. Мыс ... ... ... ... ... алу үшін ... ... өте жоғары өткізгіштердің
негізі болып табылады. Мыс хлориді түссіз кристал (көбіне ақ ... 4,11 ... ... ... тұрақты. Ылғалды жерде оттегімен
тотығып, көк-жасыл түске енеді. Сульфит натрийнің тұз ... ... ... ... ... Мыстың көптеген қоспалары ақ немесе
түссіз түрде кездеседі. Бұл мыс ионындағы(І) барлық бес 3d ... ... ... байланысты. Бірақ та Cu2O оксиді қызыл-қоңыр
түске ие. Мыс ... су ... ... және ... ... ... мыс(І) суда ерімейтін қоспа түрінде немесе комплекс ... ... ... ... CuCl2 ... ... тұз ... қосып, мыс хлоридін алуға болады.
Мыс хлориді(І) ерімейтін, ... ақ зат. ... да мыс ... ... ол
коваленттік қасиетке ие және мыс галогені(ІІ)-ге қарағанда тұрақты. Мыс
хлориді(ІІ) қатты қыздыру кезінде мыс хлориді(І) ... ... ... ... ... және ... ... ыдырайды.
Оны алудың тағы бір жолы концентрленген тұз қышқылында мыс пен мыс ... ... ... ... ... ... ... қоспа комплексті
дихлоркупрат(І) ионы [CuCl2]- пайда болады. Осы ионы бар ... ... мыс ... ... Мыс ... ... аммиак
ерітіндісімен әрекеттесіп, диамминмыс(І) [Cu(NH3)2]+ комплексін түзеді. Бұл
комплекс оттегінсіз түссіз, ал оттегімен реакцияға түскен кезде көк ... ... ... табиғатта таза және қосылыс түрінде кездеседі. Мыстың өндірісте
қажеттілігі халькопирит CuFeS2 немесе мыс ... ... Cu2S ... Cu5FeS4 сияқты түрінде қолданылады. Сонымен бірге ... ... ... ... CuS, ... Cu2O, ... Cu3(CO3)2(OH)2, малахит
Cu2CO3(OH)2 түрінде кездеседі. Мыс кейде таза ... де ... ... 400 ... ... ... Мыс ... негізінен орташа
температураны гидротермальды жерлерде пайда болады. Мыстың кейбір бөліктері
құмтөбелермен шөлдерде кездеседі. Бұндай жерлер Ресейде Чита ... ... кен ... ... ... Орталық Африканың мыс
белдеуінде, Германияның Мансфельд кен орнында ... ... ... ... орындары Чилиде (Эскондида және Кольяуси) және АҚШ(Моренси). Мыс
рудасы көбіне ашық ... ... Ал ... мыстың мөлшері 0,3-1% ға
дейін құрайды. Техниканың ... ... мыс ... ... ... Оның ... ең тараған түрлері жоғарыда аталған қола
мен латунь бар. Екі құймада көптеген ... ... аты ... Құрамына мырыш пен қалайыдан басқа никель, висмут және басқа да
металдар ... ... ... 16-18 ... ... ... мына негізгі үш металл кірген – мыс, қалайы, мырыш. Қару даярлау
даярланған уақыты мен жеріне байланысты құрамы ... ... ... ... ... ... ... жасауға пайдаланылады. Машина
детальдарын жасау үшін мыстың мырышпен, қалайымен, алюминиймен және ... ... ... үшін ... 30-40 ... және 25-29 ... та*а ... Мыс құймаларына (берилий және
алюминий қоласынан басқа) термиялықлық ... ... ... қасиеттерімен ұзақ тозбастығы химиялық құрамымен және ... ... әсер ... ... Мыс құймаларының қатаңдығы
құрыштан төмен. Мыс құймаларының ... ... ... үйкелу
коэффициентіне иелігі. Сонымен бірге көптеген құймалардың ... және ... ... мықтылығымен түрлі
орталарда қолданылуына жол ашады. Үйкеліс ... ... ... ... ... Бірақ механикалық қасиетімен тозуға шыдамдылығы және
әртүрлі ортада коррозияға ... ... ... мен ... ... екі фазалы құймаларда иілгіштігі бір ... ... ... ... ақша ... (тиын жасауда)
қолданылады, және де «адмиралтиалық» құймаларда, кеме жасауда ... ... ... ... коррозиясына шыдамдылығына байланысты
қолданылады[10-103 б].
Мыс сонымен бірге қатты заттардың да құрамына кіреді. ...... 590-880 °С ... ... ... ... қасиетіне
байланысты әртүрлі металдан жасалған ... ... ... ... металдардың құрамында құбыр арматурасынан бастап ракеталық
двигательдерге дейін.
1.4 Мыстың бір және екі ... ... бір және екі ... ... бір ... Cu2О, CuОН, СuCl, Cu2S жатады. Мыс (І) оксиді Cu2О – қызыл
түсті кристалл, ... t 1240ӘC, суда ... ... кездеседі. Сu-ды аз мөлшердегі оттек қатысында қақтау, CuО-
мен мыс қоспасын қыздыру, т.б. ... ... ... ... ... ... мыс (І) ... CuОН – суда ерімейтін
зат. Ол аммиакпен [Cu(NH3)2]ОН кешенді қосылыс түзеді. Мыс (І) ...... t 450ӘС, ... t ... ... суда ... (ыстық
суда гидролизденеді) ериді, концентрлі тұз қышқылы менпиридинде жақсы
ериді. Оны CuSO4 және ... ... ... ... ... ... ... CuCl2 немесе НСl-мен ауада әрекеттестіру арқылы
алады. Ацетиленді тазалауда және органикалық синтезде катализатор ретінде,
т.б. ... Мыс (І) ... Сu2S – қара ... кристалл, балқу t
1130ӘС, суда, спиртте ерімейді. ... ... ... ... ... ... қолданылады. Екі валентті мыс
қосылыстарының кең таралғандары СuО, Cu(OH)2, CuSO4, СuCl2. Мыс (ІІ) оксиді
CuO – қара ... ... ... ... ... спиртте ерімейді.
Табиғатта тенорит минералы түрінде ... Мыс ... ... ұзақ
қақтау арқылы алады. ... ... ... үшін ... ... – көгілдір-жасыл кристалды немесе аморфты зат, суда
ерімейді. Қыздырғанда ыдырайды[11-132 б]. Оны сулы ... ... ... ... ... алады. Шыны, эмаль, глазурь
пигменті, мыстың тұздарын алу, т.б. мақсаттарда пайдаланылады. Мыс сульфаты
CuSO4 – ... ... ... ... ... 258ӘС-та
сусызданады, көк кристалл пентагидрат (мыс тотияйыны – CuSO45Н2О) ... ... ... ... ... Сu, CuO ... ... Н2SО4-пен әрекеттестіру арқылы, Сu2S немесе СuS-ті О2 қатысында күйдіру
арқылы алады. Ол тері ... ... ... ... ... ... Мыс (ІІ) ... CuCl2 –
қоңыр сары түсті кристалл, балқу t 596С, суда, спиртте, ацетонда ериді. Оны
CuO немесе ... тұз ... ... арқылы, т.б. әдістермен
алады. Ол металдарды ... ... ... реакцияларында катализатор ... ... ... мыс ... моногидраты Cu(СН3 СОO)2Н2О сияқты тұздары бар.
Мыс ... ... улы, ... ... ... ... ... ТӘЖІРИБЕ МЕТОДИКАСЫ
2.1 Мыс нанобөлшектері
Мыстың аммиакты тұздарының су ... ... және ... ерiтiндiге (тетраамминсульфатов немесе тетраамминнитратов) цинк
металдың иондарымен кешен кверцетина ... ... ... ... бояу ... өзгерiстерге алып келедi, ал нанобөлшек содан ... мыс ... ... мыс - ... ... ... максимум
550 5 нмнiң жанында жатады, облыста, нм (550-570 ) бұл ... ... ... жұту ... ... ... = 3.7-шi ... кезеңде (CuQr ) биохимиялық синтез алынған
мыстардың нанобөлшектері жұту спектрi. Салыстыру үшiн Lisiecki I (CuH ... ... ... керi ... w = 4 ... мыстардың
нанобөлшектері спектр көрсеткен., Pileni M.-P., 1995.
Гидратацияның жақын дәрежесiнiң жанында гидразинның қалпына келтiру алынған
керi ... ... ... ... ... жағдайы iс жүзiнде бiрдей көрсетедi, бiрақ айқындау выражена
нанобөлшек жолақ ... ... ... ... ... биiгiрек
дәрежесi мүмкiн салдарынан және сәйкесiнше металдың қалпына келтiрiлмеген
иондарының шоғырланудың ... ... ... Уфасындағы аса
оптикалық тығыздықтың ... ... Екi ... ... ... сипаттайтын шоғырлануын) 800 нмнiң жанында жұту азын-
аулақ; бұл ауаның оттегiсiмен тотығу нанобөлшек ... ... ... ... жеткенiн көрсетедi, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... Cu ... электрондық
микрофотосурет. Нанобөлшектері сфералық ... Орта ... 15 ... б].
260-280 нм аралықта қоңыр, жұтудың жолағы цинктiң нанобөлшектері
ерiтiндi, бұл металды нанобөлшек тән. 14-шi сурет ... ... ... ерiтiндi үшiн шақталарға бөлшектердiң үлестiруiн
гистограмма.
Электрондық микрофотосурет және цинктiң ... ... ... ... ... ... 5.05 3.94 нмнiң
бөлшектерi (сфералық ) орта өлшем.
Сфералық, аз өлшем ... ... сiрә; 80% ... ... 2-7 ... ие болады. Гаустың үлестiруiн жуықтауда гистограмманың өңдеуi ... нм орта ... ... Ие болады да нм 5-ти шақты жуандығымен
бөлшектiң стержнеобразныесi және 30-50 нм ... ... ... ... ... ... ... нанобөлшектері
Мыстың микробтарға қарсы белсендiлiк нанобөлшектерді анықтау үшiн және
[6] жоғары температуралы ... ... ... нанобөлшек
бақыланатын шарттарында оксидтiң мысының нанобөлшектері факторларды ... ауа, ... және ... - ... алынған нанобөлшектерісы болған iс
және оксидтiң мысының нанобөлшектерісы. Көрсеткiш арналған болған ... ... ... үлгiлер,: бөлшектердiң өлшемi, (1-шi кесте) оксид
қабыршағын ... ... ... ... ... ... электрондық микроскопияның
талқыланылған үлгiлердi мыстың нанобөлшектерісы қалай оксидiнiң ... ... ... қабыршақ бүркенген монокристаллиялық
құрылымдар болатынын көрсеттi. 1). ... ... ... ... ерекшеленедi. (үлгi 2, 4) оттегi түрлендiрiлген мыс Нанобөлшектері
және (үлгi 5, 6) ауа, ... ... ... нанобөлшекта бет жағындағы (1-
шi үлгi) су жұп түрлендiрiлген мыстары айқын көрiн ... ... ... ... орта ... (2-шi үлгi) 103 нмге (6-шы үлгi) ... 103-ке ... теңселедi. Мыстың Нанобөлшектері фазалық құрам бойымен
танып бiлiнедi. Осылай, нанобөлшек өзекте ... ... ... (6-шы
үлгi) 67%тен (2-шi үлгi) 96%ке дейiн теңселедi, оксид CuO мысы - ... 4%тен (6-шы үлгi) 33%ке ... ... ... ... ... үлгi) 124 нмге (3-шi үлгi) 77 нмнен 124ке ... ... ... ... ұстау бұл ретте аз және (7-шi үлгi) 0.50%тен (8-шi үлгi)
23%ке дейiн құрайды, оксидтердiң мазмұнию: (II ) Cu (3-шi үлгi) ... ... үлгi) 90%ке ... өзгертедi, (I ) Cu - (7-шi үлгi) 9.05тен (3-шi ... ... ... ... ... бет жағындағы оксид
қабыршағын жуандық байланысты 6-10 нм шегiнде ... ... ... ... ... ... үлгiлер және оксидтiң
мысының нанобөлшектері шақтаға, пiшiн танып бiлiнедi және құрылымға.
2-шi мысал. Мыстың микробтарға қарсы белсендiлiк ... ... ... әдiстi оксидтiң мысының нанобөлшектері.
Зарасыз шыны аяқтарда тегiс жазық түбi бар бiрдей ... ... ... ... ... тест үшiн ... - микробтар: Staphylococcus albus
және ... coli AB1157. (гке) ... ... ... 1 л ... ... пептон-10, ашытқы экстрактiсi - 5, хлоридтың
натри - 5, бензол - 20. Шыны ... ... ... кетуден кейiн айналшықтап
жүр тест егедi - микроорганизмдардың мәдениетiн. Егiн бiр қалыпты өткiзедi
және ... ала ... ... шыны аяғы бәрi ... ... ... шылқыған көгалды өсу үшiн жеткiлiктi болуы керек. Шыны аяқ
зарасыз қалақшаны уқаланады. Мыстың зерттелетiн ... ... ... ... ... әр ... физикалық-химия қағаз
глицерин дисктерiне 5 соқыр тұман ... ... ... 2 ... ... ... ... штамдары
да, грамоң да бiздiң зерттеулердiң мыстың нанобөлшектері талқыланылған үлгi
көрсеттiк, және оксидтiң мысының ... ... ... ... ие болады. Дегенмен әрекет нанобөлшек тиiмдiлiгiнде
айырмашылықта болады. Сiрә, Еcoli AB1157лер жасушалармен ... ... ... ... ... ... ... алаңы аса мыстың нанобөлшектері әрекет. Және де ... ... ... ... әсер етедi: St.albus ең үлкен микробтарға
қарсы ... 5-шi ... ... нанобөлшектеріларының көрсетедi және 6,
ал Еcoli AB1157лерде - 4-шi үлгiнiң мысының ... ... ең аз ... ... ... ... 1-шi ... нанобөлшектеріларына ие болады және 2, ал Еcoli AB1157лер қатынаста
- үлгi3-шi ... ... ... ... және 7 ... ... ... микробтарға қарсы әрекетке ие болады. ... ... ... ... Еcoli ... әрекетпен
салыстырғанда St.albus қатынаста 8 (69%ке) белсендiрек.
Пайдаланылған классикалық антибиотик эталон ... ... - ... шоғырлануда стрептомицин. Мыстың нанобөлшектері ... ... ... шоғырлануы антибиотигiнiң микробтарға ... бұл және ... ... ... ... зарядталған ауа тозаңының негiзiнде үш ... ... ... жаңа ... ... нано ... ... әр түрлi технологияларын даму
өз өзектiлiк жоғалтпайды. Осы уақытқа өңделген және қайда 3D ... ... ... ... қозғаушы күш алуының әр түрлi
әдiстерiн үлкен саны тексерiлген немесе пайдаланылатын нанобөлшектерілары
әрекетiмен бейне ... төс ... ... келтiрiлетiн капилляр күштерi.
Оңтүстiк корея ғалымдарын ұжым нанобөлшектерге зарядталған ауа тозаңының
(құрамда) түрiнде бүрккен үш ... нано ... ... өз ... Басында үшiн болашақ наноқұрылым қоныста саңылау ... ... төс ... ... ... линзалар ролдi ойна ауа
тозаңыдан ... ... ... ... ... болған iстiң фоторезисiнде содан соң. Қорытынды электр
өрiсiсi ... ... ... өсуiн өлшем бойымен, массив нанобөлшек
ендi әкелген дөңес бет ең жоғары маң, ендi ... ... ... ауа ... жаңа нанобөлшектарын ұру тездетедi. Қорыта келгенде,
үш өлшемдi құрылым тұрақты жуандыққа ... iшi ие ... ... ... ... келтiрiледi ендi әкелген. Фоторезист қашан
фоторезист, тебiсу күшiнiң жуандығын ... ... ... антеннаның
әсерiнiң үстiнде басым болауға асады, және нано құрылым үстiне ғана ... су ... ... ... ... ... кейбiр ұқсастығы
бүйiр, образуяға, ал ұшар бас СНО табады да өсе бастайды .1-шi сурет.
Схемалық үш өлшемдi нано ... ... ... ... ... ... әдiс мүлде түрлi пiшiннiң нано құрылымдары
бiр қатар, өсудiң уақыты өзгерте және саңылауларды (2-шi ... ... ... ... ... нано ... ... пiшiн ықпал ететiн
маңызды фактор ойынша тебiсу күшiн болып көрiнедi, ... бет ... ... ... сурет. Жағдайда әр түрлi уақыт ... ... нано ... ... (ал ) ... және (b ) крест
тәрiздi саңылаулар. 1.5 ... ... ... нақтыланған[15-87 б].
Ұсынылған әдiстi перспективалылық, (SERS ) алып комбинациялық шашырату
әдiстердi зерттеу үшiн пайдалану үшiн үш өлшемдi нано ... төс ... ... ... объект ретiнде зерттеу үшiн болған iстiң күмiс
нанобөлшектеріларында алдын ала ... 3D ... ... ... ... ... ... ұластыру) бiлiктi мыс нанобөлшекамиюында
әкелген ... нано ... ... ... ... үш өлшемдi
төс етегiнде тиофенолдың ерiтiндiсiнiң спектрлерi рамановскиенi теңестiре
(ал демек бет жағы оны ... ... нано ... ... ... спектрде сигналдарды қарқындылықтың көбеюiне алып келгенiн жеңiл
байқау.
3-шi ... ... ) ... ... екi ... ... төс етегi үшiн спектр таныстырылған суретте, мақала сипатталған үш
өлшемдi құрылым үшiн мыстың ұруы 30 20нен ... өт (көк ) ... ... ... 60нен ... өт майдала және (қызыл ) күмiс және мыстың ұруын
90нен кейiн өтедi және (жасыл ) күмiс.
2.4 ... ... мыс ... ... ... бөлшектер пайдалы болжағыш көп үшiн iске жарай алады.
Жалын және Cu/C алынған ұнтақ
Мысалы, олар баспа ... ... таба ... ... ... ... тез ... айбарланады, жүзеге ... ... ... ... ... ... ... және алтынмен. Өз кезегiнде, бұл бағалы металдардан өнiмнiң
жасауы өте қымбат.
Графендік қабаттармен ... мыс ... ... ... ... ... артқа қарауы
мыс нанобөлшектер жолымен тұрақтандыруға ұсынды және электр тiзбектерiнiң
мөрi үшiн олардың пайдалану.
Мыс ... ... ... ... ... ... Синтез азоттың атмосферасында болды. нанобөлшектер бет жағындағы
ацетиленi қатысуымен қабық графеновая құрды[16-171 б].
С.оны температура алынған ... ... ... 200 ... ... ... жасауы, ұқсас кәдiмгi сия үшiн ... ... ... iстiң ... ... тұрмыстық принтерге басқарған, және
болған iстiң ... ... ... полимерлiк негiзде өткiзетiн суреттер
басып шығарған. Бiр айналымға 500 нм ... ... ... ... ... ... қабiлетi (1.56 смдар смдар - қарсы 1 5.9*105
таза мыста) аз, ... ендi ... диод ... үшiн жеткiлiктi. Одан ... ... ... жолымен есептейдi, немесе қосымша өңдеу
өткiзу ... ... ... ... б]. Және бiр жағынан кәдiмгi
күйе салыстыру сиясымен жұқа көмiртектi ... ... ... нанобөлшектер ойы бiрдей қызық әжептәуiр көрiнген.
2.5 СО2 Мыс - ... ... ... ... - ... ... ... Бiрақ сiз болар ма екен мыс бiлiңiз, қуатты аз
шығындары бар отынға көмiрқышқылының қос тотық айналдыруға ... ... ... ... зат. ... мыс ... катализатор, көмiрқышқылының
қос тотықпен электрохимиялық реакцияларға алып келе сияқты әрекет жасағанын
орнатты. Сондықтан өндiрiсi ... ... ... ... ... ... ... өйткенi қоршаған ортаға зиян салатын зиянды
газдарды шығу қысқартуғана емес, пайдалы метанолдарда СО2 ... ... да ендi ... көп зерттеушiлерi тегiн көмiрқышқылының қос тотықтан отыны ... ... ... ... ... ... талпынады. Бiрақ керек деп
айт энергетикада бұзылған жердiң жолындағы үлкен бөгеуiлдерi ие ... өте ... ... ... қос ... ... ... және жағымсыз қосымша өнiмдер пайда болады - құмырсқа қышқылы
және көмiртегi тотық. Массачусетск технологиялық институтынан ... ... ... таба ... Олар алтынмен араластырған ... ... ... ... ... селқос және, оған
көмiрқышқылының қос тотықпен реакцияға самое маңызды қуат ... ... ... таза мыспен жағдайда. Қазiр американдық ғалымдар мыс -
алтын ... ... ... жете ... үшiн ... өзгерту СО2 үшiн ең оңтайлы кескiн анықтау[18-94 б].
2.6 Мыс оксидінің наноөлшемдік синтез әдісі
Сурет жарық түсiретiн ... (сол ) ... ... ... ... микроскопта алды кереге бойымен рұқсатпен (JEOL,
Жапония) 0.200 шаршы ... ... ... 14 ... ... - ... ... ) ренткен микроталдау EDAX
EDAX спектрометрде ... ... (Li ) Si ... энергетикалық
жарақтанған
130 эВ-шi рұқсатымен. Суспенций этанольных зерттеулердi түрде үшiн үлгi ... мыс ... ... ... ... ... ... салды. Мыстың синтез нанооксидасы әдiстемесi
250 мл көлеммен ... ... ... ... ... ... 90 ... кедергi жасайды және қосады
араластыру. 1 г мыс содан соң себеле N, N тұзда - ... ... ... массасын 130ге дейiн қыздырады ма?Ағымында 20 өтедi және
жанында осы ұстап тұрады 6 ... ... ... ... кейiн қыздырудан алады және үшiн 100 мл ... бiр ... ... суспензияның қорғауы. Диметилсульфоксид можно заменить
на диметилформамид в количестве 105 мл
(d=0,9445 г/см3).
ІІІ. НӘТИЖЕЛЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ
3.1 Мыс ... ... мыс ... ... ... мыс ДНМ ... ... (II ) мыстың оксидi шамамен құрады
келесi реакция:
Газ тәрiздi оксидтерге ДНМ анион ... ... ... тұрақты аралық
қосындыларды жасалусыз, қабiлеттi түпкi өнiмдi кiрлетiп ... ... ... ... [6-214 б] ... тәсiлге қарағанда, қоспа ретiнде
қатысқан
күрделi ... ... ... тастау, өйткенi олар нанобөлшектеріға, болып табылатындар жақсы
сорғыштармен отырады.
Осы әдiс ... ... ... ... көп ... ... ... алуын тәсiл бiзбен оң ерекшелiк өңделген
термолиз мыс ДНМ тұзда бiр ... ... ... ... көрiнедi.
Температура процестiң жүргiзуi биiк емес болып көрiнедi
130 бе?150 бе?) белгiлi тәсiлге қарағанда [27-98 б]. ... ... ... мүмкiн, үшiн қайтадан қайтару пайдалану.
Диметилсульфоксидте табанды суспензия ... ... ... ... түс ... чернокоричневогосы (1-шi сурет) (II ), ұзақ
уақыт қорғалмайды.
Иметилсульфоксид ... ... ... ) ... ерiткiшiн
қосымшада араласатын негiзгi, коагуляциямен рет екi-үшке бол шапшаңырақ.
Бұл болады, бiлем, оксидтiң ... ... ... зарядталған иондардың мысы олардың электролит, жетекшi қатты
төмендетуге заряд. Одан басқа, бөлшектерiнiң ... ... бұл рет ... ... ... ... Да тығыздықтың
аса тiзiмiмен ерiткiшiмен су қосу ортақ тығыздықты аддитивтi арзандатылады
ерiтiндi[21-215 б].
1-шi сурет. Мыс ... ... ... ... ... тар ... ... 1, 9 ба?3, 5 нм ) және
қоспаларды минималды сан басқа
элементтер. Суретте 2 таныстырылған жарық түсiретiн электрондық ... ... ... ... EDX көрсететiн элементтiк құрам мыстың оксидiнiң алынған
бөлшектерiнiң үлгiсiнен спектр
Затта күкiрт, хлор, темiр, кобальт бiразға қатысады.
Бөтен металдарды үлгiде қатысу ... ... ... ... мыстың сульфатында, синтезде ... ... ... мыс тұзда
[4 ] ДНМ. Күкiрттiң қоспасы және хлор шартталған
бастапқы қосылуды синтездiң ... ... ... да маңызды рөл ойнайды, түпкi өнiмде осылай
реакцияның жеткiлiксiз уақытында ... фаза ... мыс ... ... ДНМ ... таныстырылғаны суреттерде 3.
Кристалдық пiшiндi өнiмнiң қатысуы сiрә. ... ... ... ... ... ... сурет. Бастапқы қоспалармен (II ) ... ... ... сол мыс ДНМ ... ... Мыстың оксидiнiң нанобөлшектері сурет солда
5-шi сурет. үлкен шешiммен суреттегi мыс оксидiнiң нанобөлшектері
өлшем ... ... 4, ... iрi ... ... ... бөлшектерi 20мен 200мен
аралығындағы. Жанында аса
толық қарастыру анықтауға болады
бөлшек ... ... ... осылай
бөлшек 3, 5 нмге 1, 9дан 3ке дейiн әжептәуiр аласа мағыналары ие болған
сiрә 5. Ерiтiндiнiң қоюлығын ... мыс ... ... ... ... ... зат биiк адгезиялар ие болады,
сол сияқты органикалық емес. Бiзбен ... ... ... [5 ] 6 ... ДНМ тұз ... сурет. Мыстың нанооксидімен бүркенген ДНМ тұз ... ... ... жылдамдықтың зерттеуiнде
осы тұзда бүркенген тұз анықталды
мыстың нанооксидомы, жану жылдамдық ие ... ... ... ... келгенде, қыздыру жiктеуiнде кешендi мыс мыстың ... ... ... ... биiк ... ... қайнаған органикалық ерiткiштерiнде N, N динитромочевины тұзда.
Құрастыратыны
бөлшек биiк ... ие ... және нм ... 2мен 20мен ... ... буға айналуын тездетеді
Райс университетінің мамандары күн ... ... ... ... ... ... ... жаңалығын "күннің
буы" деп атап отыр. Жаңа технология өте сәтті шыққан деп айтуға болады.
Себебі ол ... ... суық ... да буды ... ... ... екен. Ал оның
ПӘК-і (пайдалы әсер коэффициенті) 24%-ға тең. 
 
"Күннің буы" технологиясында ... ... ... де кіші ... ... ... суға ... кейін күн сәулесі
арқасында тез қызып, суды буға айналдыра ... бұл ... ... таза ауыз су алу мақсатында тұзды мұхит суын тұщытуға
пайдаланып көрмек. Сондай-ақ ғалымдар бұл технологияны электрэнергиясын алу
жолында және ... ... ... ... ... ... б].   
 
Нанотехнологиялар негізінде өнімнің тез өсуі жағдайында ... ... ... және ... ... қауіпсіздігі
сұрақтарымен барынша алаңдайды. Осы проблеманы шешуге көмектесу үшін, ИСО
нанобөлшектердің ингаляциялық уыттылығын сынауды ... үшін ... ... ... өте ... әрі ... қолдану саласы медицинада,
косметикалық заттарда, АТ, қазіргі ... ... және ... ... де өте кең. ... технологиялардың жаңа түріне
қатысты, ғалымдардың қазіргі кезге дейін нанобөлшектер туралы көп нәрсені
білуі керек. 
Осы ... ... ... ... ... ... Хатто былай
түсіндіреді: Нанотехнологияларды қолданудың тез кеңеюіне ... ... ... ... ... ... жұмысшылар үшін байланыс қаупінің артуы бірге келеді. Бұдан
басқа, егер ауада бар ... ... ... ... ... барлығына әсер етуі мүмкін. Осы бөлшектердің ... ... ... мен ... әл-ауқаты үшін бірінші
дәрежелі мән болады» [28-74 б]. 
Мұқият бақыланатын сынақтар ауада бар нанобөлшектердің ингаляциялық
уыттылығын ... үшін ... ... ... ИСО ...... уыттылығын сынау үшін ингаляциялық
камерада нанобөлшектердің ... ... ... ... ... және ... әлемде келісілген болатынына кепілдік беруге
мүмкіндік береді. 
Доктор Хатто ... ... ... уыттылығын тексеру үшін
ингаляция камерасындағы ... ... ... және ... ... таралуын бақылау қажет. Басқа салаларда
пайдаланылатын дәстүрлі ... ... тән ... ... ... үшін ... деп ... бетіндегі бөлшектер
немесе саны ретінде ... ... ... ... ие ... ИСО 10808 нанобөлшектердің ерекшеліктері мен ... ... ... ... ... үшін ... актив болып табылады». 
ИСО 10808 жылжымалықты дифференциалдық талдау ... (DMAS) қоса ... ... ... ... ... ... өлшемін, өлшем бойынша
таралуын, бетінің ауданын және ... ... ... ... ... үшін ... ... микроанализатормен жабдықталған
жарық беретін электронды микроскопияны (ТЕА) немесе ... ... (SEM) ... ... ... ... ... камерада мониторинг үшін құрылғыларды белгілейді.
Тұздар – класы; қышқыл молекулаларындағы сутек атомдарының орны толықтай
немесе жартылай ... ... ... ... ... ... ... құрылымдағы кристалл заттар.
Тұздар ерте ... ... ... ... ... ... металл атомдары катиондарын және қышқыл қалдығы аниондарын
түзетін күрделі заттар екені анықталды. Мысалы, NaNO3((Na+1+NO3(1. 
Тұздарды ... ... ... металл мен қышқыл қалдықтарының
валенттіліктерін олардың таңбаларының үстіне жазамыз да, ... ... құру ... пайдаланамыз.
Натрий сульфатының формуласын құрумен танысайық:
NaSO4
1. валенттіліктерінің ең кіші ... ... ... ... еселікті әр топтың валенттілігіне бөліп, индекс етіп жазу:
2:1 = 2 (Na); 2 : 2 = 1 ... ... ... Ал ... осы ... ... тұзында Na HS04 натрий мен қышқыл калдығының валенттіліктері
өзара тең болғандыктан (I), тұздың формуласы NaHS04 күйінде қалады.
Тұздар орта, қышқыл, негіздік, қос және ... ... ... Орта ... ... ... (Na2CO3, K3PO4, ... қышқыл тұздар – сутек атомдары металл атомдарымен біртіндеп
алмасса (NaHCO3, K2HPO4);
• негіздік ... ... енсе ... қос ...... орнын бірнеше металл катиондары
басса (KAl(SO4)2, NaK2PO4);
• кешенді тұздар – ... ... ... ... ... ... ... аталады. Тұздар суда
ерігенде иондарға ыдырап, ерітінділері электр ... ... ... 4 ... ... күшті негіз бен күшті қышқылдан;
2. күшті қышқыл мен ... ... ... ... бен ... қышқылдан;
4. әлсіз негіз бен әлсіз қышқылдан түзілген.
Күшті қышқыл мен күшті негізден ... ... [KCl, ... ... ... ... қышқылдармен, сілтілермен
және өзара ион алмасу реакцияларына түседі, металдармен әрекеттеседі.
Тұздарды ... ... аса жолы бар. ... ... кең ... ... (ас тұзы) және еріген күйінде көл, теңіз, мұхит
суларында, ... мен ... ... ... ... шаруашылығында, медицинада, металлургия, шыны,
т.б. өнеркәсіп салаларында, тұрмыста кеңінен қолданылады.
Тұздар негізінен ... ... ... суда ... ... ... ... кабинетінде ілініп тұрады) және «ерігіштік
кестесі» деп ... Онда суда ... ... аз еритіндері
- «а.е», ерімейтіндері - «ем», суда тұрақсыздары сызықшаман (-)
белгіленген. ... ... ... ... карбонаты, күміс хлориді, қорғасын (II) сульфиді т.
т. іс жүзінде ... ... мен ... ... ... суда
ерімтал келеді.
Тұздардың металдар мен әрекеттесуі белсенді металдар белсенділігі
төмен ... ... ... ... ... ... нәтижесінде жаңа тұз бен бос күйіндегі металл
алынады. Мысалы, сынауыққа мыс сульфатының ерітіндісін құйып, оған
темір шеге ... оның беті ... ... ... мыспен қапталады:
CuSO4+Fe=FeSO4+Cu
Бұл типті реакциялардың сұлбасы мынадай:
|тұз + металл (белсенді) = тұз (жаңа) + металл (белсенділігі ... ... ... кері бағытта жүре ме? Жоқ, жүрмейді, ... ... ... ... ... ... тұр. Мұндай
типті реакциялар жүру үшін мына шарттар орындалуы ... ... ... ... ... металл өзінен кейін
тұрған металдарды олардың тұздарынан ығыстырады.
2. Реакцияға алынған және түзілген тұз ... болу ... ... тұз ерімейтін болса, тұз металл бетін
қаптап қалады да, реакция жүрмейді.
[өңдеу]Тұздардың қышқылдармен ... ... ... ... үстіне тұз қышқылын құйсақ,
төмендегі реакция жүреді, нәтижесінде газ бөлінеді:
СаС03+2НСl=СаСl2+Н2С03
Н2С03=Н20+С02↑ (реакцияның жүру ... ... ... ... ... + ... = тұз (жаңа) + қышқыл (жаңа) |
Реакция типі - алмасу, ... ... ... ... ... нәтижесінде түзілетін қышқылдан
күшті және тұрақты болу керек.
[өңдеу]Тұздардың өзара әрекеттесуі
Сынауыққа ... ... ... ... ... сульфатының ерітіндісін коссақ, ақ
түсті тұнба пайда болады, ол мына ... типі - ... ... ... қатысатын тұздардың екеуі
де ерімтал болуы керек.
2. Түзілген тұздардың біреуі ... ... ) ... ... қабаттарды жасау үшін жағу (Ол үшін өңделетін бетті поликремни
қышқылы мен ... ... ... ... ... ... наноқұбырлар жасауға қолдануға болады. Наносүзгіш
арқылыктион және сығу кезінде, қалыңдығы ... ... өте ... ... 60мкм ... Қатар–қатар жағу әдісімен
қалыптасқан ... ... ... ... ... ... тазалау және ең соңындағы өнімге сорбциялық, каталитикалық,
сенсорлық, жартылай өткізіштік, магниттік ... ... ... бөліп  пайдалануға болады. Бұл ... ... ... ... ... ... жанасқан
кез – келген темірді өзіне байланыстырады(сурет 5). Броундық . ... ... ... ... ... және орнаникалық
заттардыэкстракциялау үшін пайдалануға болады. Аммоний жаңалау, уранил
иондарына қасиеті ... кем ... ... ... ... синтездеу. Микро және
наносорбенттерді зерттеп жасауда пайданың басты аргументтері болып, уранды
жер асты және ұсақ дәедердің ионидтарын ... ... К.Н. Ак да ... дисперстік иониттерді
пайдалану,жұмыс қабатының ... ... ... тәжірибелік құрылым зерттелді және
жасалды, және сорбциялау кезінде қолданылатын ұсақ
дәндердің (зернения) ионидтердің болашағы өте зор  ала Сонымен, сорбция
процессін интенсификациалау және ... ... ... ... ... ... бойынша
өтеді. Микроэмульсиялық жүйе «су және май»
Бұлүшін агент)суда ... және ... ... ... ... қосылады, полимеризация реакциясы біткен соң құрамында БАЗ
бармайлы бөлігін бөліп алады және зарядтылығын ЯМР әдісімен,
электрондықмикроскопиямен, жарықтанушы лазермен-синтездеуді зерттеу ... ... ... ... ... ғалымдар тұсауы жаңа кесілген 'нанотехнологияның үш негізгі
міндеттерін айқындап алды: Оларды біз жұмыс ... да ... ... ... жетекшісінің берген ақыл-кеңесімен қзертетуіміздің
қорытындыларын шығара отырып ... ... ... кең де ауқымды нәтижереге ие және ие бола беретіндігін
төмендегі аспектілермен ... ... ... ... ... ... ... атомдарды өз қалауымызша
тікелей орналастыру жүзеге асырылады, яғни ерекше қасиеттерге ие болған
материалдар ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру
көзделіп отыр.
• Үшіншіден, ғалымдар көлемі молекулаға ... ... ... енді ғана ... алына бастаған, тәжірибе жүзінде сынақтан
өткен алғашқы ... ... ... ... мен білімі дамыған бірқатар
елдерде соның ... ... ... ... ... технологиялық институтында қазір көлемі бақыр
ақшадай өрмекші-роботтың алғашқы үлгісі жасалынды, ол бір ... ... ... ... ... ... үлкен
болғандықтан, оны нағыз наноробот деуге ... ... ... ... Олар
нанотехнологияны медицина саласына жұмыс ... ... ... ... ... ... өз ... қозғалып жүретін
және биологиялық заттардың орналасқан әрі шоғырланған жерін ... ... ... ... - ... академиясының академигі, профессор Юрий Евдокимов. Егер осыған қол
жетсе, онда биохимиялық ... ... ... ... адам ... ... дәл
анықтауға және толық емдеуге мүмкіндік туады.
Осындай молекулярлы машина өткен жылы Мичиган университетінде сынақтан
өткізіліпті. Нанороботтар үш ... ... ... ... ... ісік жасушаларын барлап білетін-молекулалар (ДНҚ
фрагменттері бар) және ... ... ... ағзаға
енгізген кезде олар ісік ... ... соны ... көрсеткен. Дәл осындай
амалмен ауру жайлаған жерге дәрі жіберуге ... да ... ... де ... адам ... үшін ... одан ... Олардың сөзіне сенсек, таяудағы жылдары қолдан жасалған ДНҚ-
молекуланың негізінде адам ағзасын микробтардан тазартуға немесе енді ... ... ... ісік ... ... жол ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Крутиков Ю.А., Кудринский А.А., Оленин А.Ю., ... ... и ... нанобөлшек серебра: достижения и
перспективы. Успехи химии, 2008, Т.77, С.242-270.
2. Ершов Б.Г. Нанобөлшектері металлов в водных растворах:
электронные, ... и ... ... ... ж. (Ж. Рос. хим. ... им. Д.И. ... ... 45, С.20-30.
3. Ершов Б.Г. Наночастицы металлов в ... ... ... и ... ... С. 20-30.
4. Сергеев Г.Б. Нанохимия металлов. Успехи химии, 2001, Т.
70, С. 905-933.
5. Schmid ... V.92, ... Evanoff Jr D.D., Chumanov ... v.6,
p.1221.
7. Creighton J.A., Blatchford C.G., Albrecht M.G., ... ... v.75, ... Lee P.C., Meisel D., Phys J.Chem.1982, v.86, p.339.
9. Van Hyning D.L., Zukoski ... 2001, ... Brust M., Walker M., ... D.J., Whymann ... 1984, ... ... А.П. Законодательная и бюджетная поддержка
нанотехнологий // ЭКО. – 2008. - №4. – ... ... К. ... ... размер имеет значение
// Квант. – 2008. - №3. – С. 6-13.
13. Возняковский А. Композиты на ... // ... – 2007. - №11. – С. ... ... Э. ... ... или благословение
// Наука и религия. – 2007. - №12. – С. ... ... Ю.И. ... в ... ... ... В. Социальные проблемы нанотехнолгиии // Высшее
образование в России. – 2008. - №3. – С. ... ... В., ... А. ... ... ... ... современного эксперимента и новейших ... ... ... в ... – 2008. - № 2.10. – С. ... ... Ю. ... информационных и нанотехнологий:
проблемы и ... // ... ... и ... – 2008. - №10. –С. ... ... А. ... на пороге НТР. Не проспать бы
// Инженер. – 2005. - №2. – С. 18-21.
21. ... Е.В. ... в ... ... ... в России и за рубежом. - 2006. - № 5. - С. 9-
12.
22. Каблов, Е.Н. ... - ... ... ... XXI века // ... -
2007. - № 12. - С. 67-70.
23. Ковальчук, М.В. Нанотехнологии и научный прогресс / М.В.
Ковальчук //Философские ... - 2008. - № 1. - С. ... ... М. У ... своя ... // ...
2008. - № 50. – С. 44-47.
25. Козырев, С.В. Нанотехнологии в ... мире / ... // ... - 2007. - №11. - С. ... ... М. ... ... бога. Обзор
финансирования работ по нанотехнологии
27. // Электроника: Наука, Технология, Бизнес. - 2003. - ... - С. ... ... А. ... клетке по таблетке // Природа и
человек. – 2007. - №11. – С. 14-15.
29. Наноматериалы. ... ... ... ... за 2005 г. – М., 2006. – 152с.
30. Нанотехнологии - от ... к ... ... - 2007. - № 12. - С. ... Остапюк С. Программно-целевое развитие наноиндустрии в Р
32. Пахомов, С. Нанотехнологии на службе Intel / С. ... ... ... - 2005. - № 4. - С. 152-159.
33. Пул Ч. Нанотехнологии: уч. пособие. – М., 2006. – ... ... В. ... или ... ... ... ... света. – 2007. - №4. – С. 84-92.
35. Свидиненко, Ю. Безопасные нанотехнологии / Ю. ... ... - 2004. - № 25. - С. ... ... Ю. Нанотехнологии в нашей жизни: Технологии
XXI века // Наука и жизнь. - 2005. - № 7. - С. ... ... Ю. ... ... / Ю. ... ... - 2004. - № 25. - ... Севрюков-Кистерев М., Болгова Н. Всемогущие «карлики» //
Смена. – 2007. - №9. – С. 62-65.
39. Смыков И.Т., ... С.А. К ... о ... // ... ... – 2006. -№ 7. – С. ... ... А. 2006 год: мир сегодня и ... // ... – 2006. - №4. – С. ... ... В. Президент сказал «нано» // Огонек. – 2007.
– № 18. – С. ... ... Б. ... - ... ... ... // Проблемы
44. теории и практики управления. - 2001.- № 5. - С. ... ... С. ... трезвый взгляд
46. Journal of Colloid and Interface Science, Volume 289,
Issue 2, 15 September 2005, Pages 402-409.
47. Michael Z. Hu, Clay E. ... A Novel ... ... Method for ... ... Colloids of ... Metal (Ag) Nanocrystals.
Materials Science and Engineering: C, In Press, Accepted
Manuscript, Available online 26 January 2009.
48. M.Z. Kassaee, A. Akhavan, N. Sheikh, R. ... ... ... of ... silver ... ... ... Radiation Physics and
Chemistry, Volume 77, Issue 9, September 2008, ... ... N. ... Milena T. ... M. ... Jovan M. ... of silver nanoparticles into bacterial
cellulose for antimicrobial wound dressing. ... Volume 72, Issue 1, 3 April 2008, Pages ... ... Кудринский А.А., Оленин А.Ю., Лисичкин Г.В.
Синтез и свойства наночастиц серебра: достижения ... ... ... 2008, Т.77, ... b – ... ... из 102 ... атомдары; c, d – құрылым
Графенделген қабаттармен бүркенген мыс ...

Пән: Электротехника
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гумин қышқылы55 бет
Ластанған су экожүйелерін бақылауға арналған микробалдырлардың тест-штамдарын алу44 бет
Органо–минералды композицияларды алу және сорбциялық қасиетін бағалау81 бет
"Темперамент."11 бет
Ароматты нитроқосылыстар8 бет
Бірқатар кремний органикалық гидрофобизаторлар жөнінде анықтамалық деректер8 бет
Бастауыш сынып оқушыларының тұлғалық қасиеттерін дамыту52 бет
Буындар түрлері және сипаттамалары6 бет
Дене тәрбиесінің әдіс- тәсілдері26 бет
Дене шынықтыру жүйесі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь