Отандық кәсiпорындардың дамуында көліктік логистикалық әдiстердi қолдану қажеттiлiгiн теориялық және практикалық негiздеу

Кiрiспе
1 Көліктік логистиканың теориялық аспектiлерi
1.1 Көліктік логистика түсiнiгi және оның даму тарихы
1.2 Көліктік логистиканы қолданудың тиiмдiлiгi
1.3 Темiржол көлiгiнiң логистикасының шетелдiк тәжiрибесi
2 Қазақстан Республикасындағы көліктік логистиканы қолдану
2.1 Қазақстан Республикасындағы көліктік логистиканың қазiргi даму жағдайы
2.2 «Қазақстан Темiр Жолы» АҚ кәсiпорнында көліктік логистиканы қолдануды талдау
3 Қазақстан Республикасындағы көліктік логистиканың даму болашағы және жетiлдiру жолдары
3.1 Қазақстан Республикасындағы көліктік логистиканы қолданудың болашағы
3.2 Қазақстан Республикасы кәсiпорындарында көліктік логистиканы жетiлдiру жолдары
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тiзiмi
Дипломдық жұмыстың өзектiлiгi және оны зерттеуге деген қызығушылықтың артуы көліктік логистикалық әдiстi қолдануды ашатын материал өткiзушi жүйелердiң тиiмдi қызмет етуiн жоғарылататын потенциалды мүмкiндiктерiмен түсiндiрiледi. Көліктік логистика шикiзат пен жартылай фабрикаттарды сатып алу мен дайын өнiмдi тұтынушыға жеткiзгенге дейiнгi уақыт аралығын қысқартуға мүмкiндiк бередi, материалды қорлардың күрт қысқаруына әсер етедi. Көліктік логистиканы қолдану ақпарат алу үрдiсiн жеделдетiп, қызмет көрсету деңгейiн жоғарылатады. Көліктік логистикаға деген отандық ғалымдардың, жоғарғы оқу орындарының оқытушыларының, ғылыми-техникалық жұмысшылардың, өнеркәсiп және көліктік кәсiпорындарының менеджерлерiнiң, инженерлер мен бизнесмендердiң қызығушылығы тек отандық экономика үшiн жаңа және айтуға ыңғайсыз терминмен ғана емес, сондай-ақ өнеркәсiбi дамыған елдер экономикасында көліктік логистикалық әдiстi қолдану арқасында алынған әсерлi нәтижелерiмен түсiндiрiледi.
Шетел тәжiрибесi көрсеткендей, қазiргi бизнесте көліктік логистика стратегиялық маңызды орынға ие. Осы салада табысқа жеткен көптеген мамандардың компания басшылығындағы жоғарғы қызмет орындарына жылжитыны кездейсоқ емес. Қазiргi уақытта алдыңғы қатарлы фирмалардағы көліктік логистиканың дәстүрлi функционалды салалары стратегиялық инновациялық (жаңартпа) жүйе құра отырып, жалпы ақпараттық-компьютерлiк платформа негiзiн-де бiрiктi. Көліктік логистика саласындағы қызмет көп қырлы. Оған көліктi, қойма шаруашылығын, қорларды, кадрларды басқару, ақпаратты жүйелердiң ұйымдастырылуы, коммерциялық қызмет және т.б. жатады. Аталған әрбiр функция сәйкес салалық пәнде терең зерттелiп, баяндалған. Көліктік логистикалық тәсiлдiң жаңалығы – негiзгi өзара байланыс. Көліктік логистикалық әдiстiң мақсаты – материалды ағымдарды толассыз басқару.
Материалды ағымдарды басқару әр уақытта шаруашылық қызметтiң маңызды элементi болып табылатын. Дегенмен, ол тек жақында ғана экономикалық өмiрдiң маңызды функцияларының бiрiне айналды. Негiзгi себебi – өндiрiстiк және сауда жүйелерi тұтынушының тез өзгерiп отыратын талғамына жылдам икемделуi қажеттiгiн туғызған сатушы рыногынан сатып алушы рыногына өту.
Көліктік логистика салыстырмалы түрде жас және белсендi дамушы ғылым мен бизнес сферасы болып табылады. Шет елде көліктік логистика соңғы онжылдықта тез дамыды. Қазақстан үшiн көліктік логистикалық өндiрiстiк, сауда, көліктік және ақпараттық жүйе-лердiң қалыптасуы мен дамуы өте маңызды, себебi ол бiздiң елдiң әлемдiк экономикалық және ақпараттық кеңiстiкке интеграциялануын тездетуге мүмкiндiк бередi.
Өнеркәсiбi дамыған мемлекеттердiң экономикалық әдебиетiнде көліктік логистикалық мәлелердiң алатын орны маңызды және оның дамуын зерттеуге көптеген еңбектер арналған.
1. Тулембаева А.Н. Көліктік логистика. Учебное пособие на казахском языке. Алматы: Қазақ университетi, 2013.
2. Тулембаева А.Н. Көліктік логистика. Учебное пособие. Издатмаркет 62004 Көліктік логистика: Учебник / Под ред. Б. А. Аникина. 2-е изд., перераб. и доп. - М.: Инфра, М, 2000.
3. Неруш Ю. М. Көліктік логистика: Учебник для вузов. 2-е изд., перераб. и доп.- М.: ЮНИТИ: ДАНА, 2008.
4. Голиков Е. А. Маркетинг и көліктік логистика. - М.: ИД «Дашков и КӘ», 1999.
5. Смехов А.А. Введение в логистику. - М.: Транспорт, 2009.
6. Сергеев В.И. Көліктік логистика в бизнесе. - М.: ИНФРА-М, 2012.
7. Сергеев В.И. Көліктік логистика: аналитический обзор. СПб.: Организация об-ва «Знание», 1996.
8. Семененко А.И. Предпринимательская көліктік логистика - СПб: Политехника, 1997.
9. Сухова Л.Ф. «Қазақстандағы математикалық-техникалық құралдарының қозғалысы» - М.: ИНФРА-М, 2012.
10. Сухова Л.Ф., Сариев К.С. «Материалдық өндiрiстiң инфрақұрылымы» М.: ИНФРА-М, 2013.
11. Тулембаева А.Н. Көліктік логистика. – Алматы, «Триумф», «Т», 2008.
12. Көліктік логистика: Учебное пособие/Под ред. Б.А. Аникина. — М.: ИНФРА-М, 2007.
13. Бауэрсокс Дональд Дж., Клосс Дейвид Дж. Көліктік логистика: интегрированная цепь поставок / Пер. с англ. - М.: ЗАО «Олимп—Бизнес». 2012
14. Берталанфи Л. Общая теория систем - обзор проблем и результатов. - М.: Наука, 2009.
15. Гаджинский А.М. Көліктік логистика. - М.: Маркетинг, 2012.
16. Гордон М. П., Карнаухов С. Б. Көліктік логистика товародвижения.- М.: Центр экономики и маркетинга, 2008.
17. Залманова М. Е. и др. Производственно-коммерческая көліктік логистика. - Саратов: Саратовский гос. техн. ун-т, 2005.
18. Зубков Г. С. и др. Торговая көліктік логистика: Учебное пособие. - Ростов н/Д., 2007.
19. Кожамкулова Ж.Т., Урузбаева Н.А., Тулембаева А.Н. Коммерческое предпринимательство. - Алматы: Қазақ университетi, 2009.
20. Костоглодов Д.Д., Саввиди И.И., Стаханов В.Н. Маркетинг и көліктік логистика фирмы - М.: ПРИОР, 2012.
21. Колобов А. А., Омелъченко И.Н. Основы промышленной логистики: Учебное пособие. - М.: Изд-во МГТУ им. Н. Э. Баумана, 1998.
22. Линдере М. Р., Фирон X. Е. Управление снабжением и запасами: Көліктік логистика / Пер. с англ. - СПб.: Полигон, 2009.
23. Миротин Л.Б., Ташбаев Ы.Э. Көліктік логистика для предпринимателя: основные понятия, положения и процедуры. - М.: ИНФРА-М, 2013.
24. Миротин Л.Б., Ташбаев Ы.Э., Порошина О.Г. Эффективная көліктік логистика.- М.: Экзамен, 2013.
25. Миротин Л.Б., Ташбаев Ы.Э. Көліктік логистика для предпринимателя. - М.: ИНФРА, 2013.
26. Неруш Ю.М. Снабжение и транспорт: эффективное взаимодействие. - М.: Экономика, 1990.
27. Родников Л. П. Көліктік логистика: Терминологический словарь. - М.: Инфра - М, 2000.
28. Семененко А.И., Сергеев В.И. Көліктік логистика. Основы теории. - СПб.: Изд-во «Союз», 2012.
29. Семененко А.И. Предпринимательская көліктік логистика - СПб: Политехника, 1997.
30. Уваров С.А. Көліктік логистика: общая концепция, теория и практика. - СПб.: ИНВЕСТ - НП, 1996.
31. Системный анализ и структуры управления. /Под общ. редакцией проф. В.Г.Шорина. - М.: Знание, 1975.
32. Чудаков А.Д. Көліктік логистика – М.: Изд. РДЛ, 2012.
Мерзiмдi басылымдар:
33. Айгуль Тулембаева: «Экономика не прощает эмоций» статья. «Начнем с понедельника», № 10 (724), 7 - 13 марта 2008.
Мақалалар мен мерзiмдi емес басылымдардың тiзiмi:
34. Даулет Б.С., Тулембаева А.Н. Стратегическое управление в транспортно-коммуникационном комплексе РК. - Алматы: Казак университет, 2014.
35. Плоткин Б. К. Введение в коммерцию и коммерческую логистику / Учебное пособие.- CПб: Изд-во Санкт-Петербург. ун-та экономики и финансов, 2006.
36. Логистикалық компанияның жеке сайты: www.htl.kz
37. Турфирмалық компанияның жеке сайты: www.site.kz
38. Информационный портал по логистике, транспорту и таможне: www.logistic.ru
39. Қaзaқстaн Рeспyбликaсының Прeзидeнті Нұрсyлтaн Нaзaрбaeвтің Қaзaқстaн хaлқынa «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» тақырыбындағы жoлдayы, 17 қаңтар 2014 ж. // http://www.akorda.kz
        
        Кiрiспе
Дипломдық жұмыстың өзектiлiгi және оны зерттеуге деген қызығушылықтың
артуы көліктік логистикалық әдiстi ... ... ... ... ... ... ... жоғарылататын потенциалды мүмкiндiктерiмен
түсiндiрiледi. Көліктік логистика шикiзат пен жартылай фабрикаттарды ... мен ... ... ... жеткiзгенге дейiнгi уақыт ... ... ... ... ... күрт қысқаруына әсер
етедi. Көліктік логистиканы қолдану ақпарат алу үрдiсiн жеделдетiп, қызмет
көрсету деңгейiн ... ... ... ... ... ... оқу ... оқытушыларының, ғылыми-техникалық
жұмысшылардың, өнеркәсiп және ... ... ... мен ... ... тек отандық экономика үшiн жаңа
және айтуға ыңғайсыз терминмен ғана ... ... ... дамыған
елдер экономикасында көліктік логистикалық әдiстi ... ... ... ... ... ... ... қазiргi бизнесте көліктік логистика
стратегиялық маңызды орынға ие. Осы салада ... ... ... ... ... ... ... орындарына жылжитыны
кездейсоқ емес. Қазiргi ... ... ... ... көліктік
логистиканың дәстүрлi функционалды салалары ... ... жүйе құра ... ... ... ... ... Көліктік логистика саласындағы қызмет көп қырлы. Оған
көліктi, қойма шаруашылығын, қорларды, ... ... ... ... ... ... және т.б. жатады. Аталған
әрбiр функция сәйкес салалық пәнде терең зерттелiп, ... ... ... жаңалығы – негiзгi өзара ... ... ... ...... ... толассыз басқару.
Материалды ағымдарды басқару әр уақытта шаруашылық қызметтiң маңызды
элементi болып табылатын. Дегенмен, ол тек ... ғана ... ... функцияларының бiрiне айналды. Негiзгi себебi – өндiрiстiк
және ... ... ... тез өзгерiп отыратын талғамына жылдам
икемделуi қажеттiгiн туғызған сатушы рыногынан ... ... ... ... логистика салыстырмалы түрде жас және белсендi дамушы ... ... ... ... ... Шет елде көліктік логистика соңғы
онжылдықта тез дамыды. Қазақстан үшiн көліктік ... ... ... және ... ... ... мен ... өте
маңызды, себебi ол бiздiң ... ... ... және ... ... ... мүмкiндiк бередi.
Өнеркәсiбi дамыған мемлекеттердiң экономикалық әдебиетiнде көліктік
логистикалық мәлелердiң алатын орны маңызды және оның ... ... ... ... ... ... тәсiлдердi және ғылыми көзқарасты
талап етуi Қазақстанның нарықтық ... ... ... ... ... ... көліктік ... ... және ... бүгiнгi күнгi Қазақстандағы әлеуметтiк-
экономикалық, саяси жағдайдан және экономикалық ... ... ... ... ... ... ... логистикалық менеджмент әдiстерiн
енгiзу көптеген ... ... ... және ... ... қор ... ... айналым капиталының айналымдылығын
жеделдетуге, өндiрiстiң өзiндiк құнын төмендетуге, бөлуге тиiстi шығындарды
төмендетуге, тауарлар және ... ... ... ... етуге мүмкiндiк бередi.
Дипломдық жұмысының мақсаты – отандық кәсiпорындардың ... ... ... ... ... теориялық және
практикалық негiздеу болып табылады.
Жұмысты жазу барысында ... ... жету үшiн ... белгiленген:
- көліктік логистика тарихын, эволюциясын, ұғымы мен мазмұнын ашу;
- көліктік логистика әдiстемелерiн, оны қолданудағы ... ... ашу, ... ... Қазақстан Республикасындағы көліктік логистиканың даму жағдайы
және ... ... ... Темiр жолы» ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... бойынша ұсыныстар келтiру.
Дипломдық жұмысының зерттеу объектiсi – Қазақстан Республикасының
кәсiпорындары болып табылады.
Жұмыстың тақырыбына қатысты ... ... ... көрсетiлген.
Жұмыс кiрiспеден, негiзгi үш бөлiмнен, қорытындыдан және қолданылған
әдебиеттер тiзiмiнен тұрады.
Кiрiспеде бұл тақырыпты ... ... ... ... оны ... ... аталып, әр тарауда қолданылған
әдебиеттер және баспасөз материалдары көрсетiлiп кетедi.
1-бөлiмде көліктік логистика тарихы, эволюциясы, ... мен ... ... ... ... қарастырылады.
2-бөлiмде Қазақстан Республикасындағы көліктік логистиканың ... ... мен ... ... ... ... АҚ кәсiпорындарының
iс-әрекетiн жан-жақты талданып, Қазақстан Республикасы кәсiпорындарында
көліктік логистиканы жетiлдiру жолдары ... ... ... ... ... көліктік логистика
қызметiнiң тиiмдiлiгiн арттыру, тәжiрибедегi мәселелерiн шешу жолдарын
көрсетiп, ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... түсiнiгi және оның даму тарихы
Практикалық көліктік логистиканың пайда болу және даму тарихы ... ... ... ... ... ... тiптi Рим империясының кезеңiнде «логистер» немесе «логистиктер»
деген мәртебесi бар қызметкерлер болған. Олар ... ... ... ... ... ... мыңжылдығында бiрқатар елдердiң әскери
лексиконында көліктік ... ... ... ... ... ету және ... қорларын сақтау бойынша ... ... ... ... VI Леон ... кезiнде
көліктік логистиканың мiндеттерiне әскердi қаруландыру, оларды әскери
мүлiкпен қамтамасыз ету, ... ... ... ... деп ... әскер басшылары қажет уақытта және керектi орыннан ... ... ... пен ... ... ... ... маңызды роль атқаратындығын әр уақытта түсiнген. ... ... ... ... ... ұйымдастырылуына
байланысты жеңiлiп немесе жеңiске ұшырап отырған.
Көліктік логистикалық әдiс ... ... ... ... ... ... кеңiнен қолданылды. Әскери өнеркәсiптiң,
тылдағы және фронттағы жабдықтау базалары мен ... ... ... ... ... ... ... қару-жарақпен, жанар-жағар
май материалдарымен және азық-түлiкпен уақтылы және жүйелi түрде қамтамасыз
етуге мүмкiндiк жасады [1,54б.].
Үлкен ағылшын-орыс сөздiгi бүгiнгi ... да ... ... - ... және ... материалды-техникалық қамтамасыз ету; тыл жұмысын
ұйымдастыру және жүргiзу деп аударып жүр.
Философиялық ... ... ... ... ... болады: «Көліктік логистика» гректiң «logistike»
сөзiнен ...... ... ... ... ... ... және
геометриялық өлшеу өнерi, яғни теориялық ... ... ... ... ... ... деп ... Осы мағынада бұл
термин Батыс Европада XVII ғасырға дейiн қолданылған. Бiрақ Лейбниц (немiс
ағартушы-энциклопедисi, ... ... ... ... (ой ... есептеу) үшiн синоним ретiнде қолданған.
1904 жылы ... ... ... ... бұл ... ... ... үшiн ұсынылды.
Әдебиеттерде оның басқа да қолданылуы кездеседi: ... және ... ... ... ... ... логицизм деп аталған (математиканы
оны ... ... ... түсiндiруге тырысатын математиканың
философиялық проб-лемалар саласындағы бағыты). ... ... яғни ... ... сатысындағы әлемдi танудың заңдары,
формалары және тәсiлдерi туралы ғылыммен шатастыруға болмайды.
Көліктік логистика бойынша бiрiншi ғылыми ... ... ... ... ... ... әскери маманы Джоминидi атауға болады, ол
көліктік логистикаға ... ... ... ... ... -
әскерлердi маневрлеудiң практикалық өнерi». Ол көліктік логистикаға тек
тасымалдау ғана емес, ... ... ... және ... ... ... ... анықтау, сонымен қатар көпiр,
жол және т.б. салу ... ... деп ... ... ... ғылым ретiнде тек XIX ғасырдың ортасында ғана қалыптасты. ... - ... ... ... ... ... жаңа
мүмкiндiктерiн iздеумен тiкелей байланысты пәнаралық ғылыми бағыт [2,32б.].
Көліктік логистика - бұл шикiзатты сатып алу ... ... ... дейiн материалды және сонымен байланысты ақпараттық ағымдардың
қозғалысын қамтамасыз ... ... және ... ... барлық
қызметтердi жоспарлау, ұйымдастыру және бақылау.
Көліктік логистика – шығындар тұрғысынан тиiмдi және ... ... ... және дайын өнiмдердi сақтау және
тасымалдау операцияларын, сондай-ақ солармен ... ... ... өндiрiс орнынан тұтыну орнына ... ... ... ... ... ... және бақылау туралы ғылым.
Көліктік логистика дамуының тағы бiр бағыты – экономикалық, мұнда
көліктік ... деп ... ... ... бағыты,
яғни өндiрiс және айналым сфераларындағы материалды және олармен байланысты
ақпараттық және қаржы ағымдарын тиiмдi ... ... ... ... кең ... ... жылдарға
келедi және байланыс технологиялары саласындағы жетiстiктермен ... ... мен ... ... ... барлық сатыларын iштей
бақылау мүмкiндiгi материалды ағымдарды басқарудың дәстүрлi үлгiсiндегi
жiберiлетiн ... ... ... ... ... ... ... логистиканы қолданудан алатын экономикалық ұтыс тауарларды жылжыту
саласында әрiптестердi бiрлестiктерге бейiмдеуге әсер еттi.
Көліктік ... ... ... алғашқы болып
американдық мамандар Пол Конверс және Питер ... ... Олар ... ... «шығындарды үнемдеудiң соңғы ... ... ... материгi» ретiнде анықтады. Кейiннен олардың
көзқарастарын көптеген теоретик-логистиктер бөлiстi. М. ... Д. Стон ... да ... ... американдық зерттеушiлердiң айтуынша, көліктік
логистика өзiнiң ... тар ... ... ... және ... мен ... ... маңызды орын алады [2,43б.].
Көліктік логистика түсiнiктерiндегi белгiлi бiр айырмашылықтарға
қарамастан, олардың екеуi де жалпы және ... ... ... және дәл есептеудi бөлiп көрсетедi.
1-суретте шет елдегi көліктік логистика эволюциясы, материалды, ... онда ... ... және ... ... ... теориясы мен
практикасы бойынша берiлген, яғни шикiзаттардың, материалдардың және дайын
өнiмдердiң айналым үрдiсiмен ... ... ... ... және ... ... ... соңғы тұтынушыларға дейiн
жеткiзумен байланысты барлық кешендi мәселелердiң шешiлуi берiлген.
ХХ ғ. көліктік логистикасының генезисiнде бiрнеше ... ... ... болады.
20-жылдардан 50-жылдардың басына дейiнгi кезеңдi «фрагментаризация»
кезеңi деп ... ... бұл ... көліктік логистика идеясы жалпы
шығындарды төмендету және бизнестегi материалды ... ... ... ... талап етiлмеген. Сонымен бiрге 50-шi жылдарға
дейiн ... ... ... функциялар құрамдас шығындарды
төмендету тұрғысынан маңызды ... ... ... тасымалдауда,
қоймалауда және т.б. Дегенмен, жалпы экономикалық жағдайлар, технология мен
менеджменттiң даму деңгейi ... ... ... пайда болуына
ықпал етпедi.
Қарастырылып отырған кезеңде, онда ... ... ... ... алғышарты қалыптасқандығымен маңызды. ... ... ... тауарлардың өткiзудi ұйымдастыру жүйелерiндегi ... ... ... ... ... ... ... маркетинг концепциясының пайда болуы және тез таралуы;
- әскери көліктік логистиканың ... мен ... ... ... ... бойынша бiрқатар еңбектер шықты, оларда
маркетингтiң ... ... ... ... ... ... ... тауарларды өткiзудiң тиiмдiлiгiн ұйымдастырудағы және жоғарылатудағы
оның ерекше орны көрсетiлген.
Әлемдiк экономиканың өндiрушi рыногынан сатып алушы ... ... өту ... ... маркетинг концепцияның қалыптасуы бизнестегi
көліктік логистиканың пайда болуын түсiндiретiн ... ... ... ... отырған тарихи уақыт мезетiндегi ... ... ... мен ... пайда болуын айта кету қажет. АҚШ-
тағы және әлемдегi ең ежелгi ұйым сатып ... ... ... ... ... ... (1915 жылы ... ол 1967 жылы
жабдықтау агенттерiнiң Ұлттық ассоциациясы болып қайта құрылды.
1950-шi жылдардың ортасынан бастап 1970-шi ... ... ... ... ... логистиканың қалыптасу кезеңi (концептуализация)
деп атайды. Бұл кезең, ең алдымен, АҚШ-тағы көліктік ... ... ... тез ... ... Сол ... ... мүмкiндiгiн, ең алдымен шығындарды төмендету тұрғысынан, ... ... ... ... және ... бойынша кеңесшi Питер
Друкер дистрибьюцияны ... ... және ... бизнесiнiң ең
сенiмдi саласы» деп атаған.
Көліктік логистиканың батыс бизнесiнде тез етек ... ... бiрi - жеке ... жалпы шығындар концепциясының пайда болуы
болды. Бұл концепцияның мәнi, дистрибьюцияда шығындарды ... ... ... кеткен шығындардың жалпы деңгейi азаятындай етiп қайта
топтауға болатындығына келiп саяды. Мысалы, тауарлар ... ... әуе ... алмастыра отырып, аралық қоймаларды құру
қажеттiлiгiнен қашуға ... яғни ... ... ... ... кететiн шығындарды шығаруға болады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... деңгейi төмендейдi.
Бұл мысал, екi маңызды көліктік ... ... (қор ... ... iшкi өзара қатынасқа ерекше көңiл ... ... ... ... ... шешiмдердi қабылдау
әдiстемесiн дамыту үшiн ... ... ... бiрге, осы кезеңде көліктік логистиканың тез дамуын
түсiндiретiн ... ... ... және ... ... ... негiзгiлерiне төмендегiлердi жатқызуға болады:
- тұтынушы сұранысының модельдерiндегi және ... ... ... ... ... жұмсалатын шығындарды қысқарту;
- компьютерлi технологиялардағы прогресс;
- қорларды қалыптастыру стратегияларындағы өзгерiстер;
- әскери ... ... ... 60-шы ... АҚШ-та айқын көрiндi. Рыноктағы негiзгi
тенденциялар сатып алушыларға көңiл ... ... ... ... ... ... өсуi) және ... қажеттiлiктердi қанағаттандыратын
(бәсекелес тауарлардың) түрлi тауарлардың көп ... ... ... ... тез ... бизнес ұйымдарын сұраныс пен ұсынысты
үйлестiрудiң, тұтынушыларға жақсы қызмет көрсетудiң жаңа жолдарын iздеуге
мәжбүр еттi. ... ... ... және өнiм ... ... ... пайда болды. Тауарлар түрлерiнiң ... ... ... ... мен ... кететiн
шығындардың өсуiне алып келдi. Бұл өз кезегiнде тауар өткiзушi құрылымдарды
жетiлдiрудiң және жеке бөлу ... ... ... ... ... ... еттi [4,41б.].
Екiншi дүниежүзiлiк соғыстан соңғы белсендi экономикалық өсуден кейiн,
60-шы жылдардың ортасында өндiрушiлердiң ... ... ... және оның ... кезеңi байқалды.
Рыноктық жағдайдың өзгеруi, олигополистiк бәсекелестiктiң өсуi ... ... ... ... ... ... еңбек
өнiмдiлiгiн жоғарылатудың, өндiрiс пен дистрибьюциядағы шығындарды
төмендетудiң жаңа жолдарын iздеуге ... еттi. Жаңа ... ... ... ... мүмкiндiк бердi. Бұдан басқа, ... ... ... көп мөлшерге дейiн жете алатына көзi
жеттi.
Көліктік логистикалық ... ... әсер ... ... бiрi - ... есептеу техникасының және ақпараттық
технологиялардың қолданылуы болып табылды.
Дамыған капиталистiк ... ... ... ... ... және ... мәселелерiн шешу қажеттiлiгiне алып
келдi, мысалы, ондай мәселелерге көліктік түрiн таңдау, ... ... ... ... оңтайлы маршрутизация, өнiмнiң көп
ассортименттi қорларын басқару, ресурстар ... мен ... және т.б. ... Бұл ... дамушы компьютерлiк технологиялардың
қатысуынсыз қалмады, олар белсендi түрде бизнеске 50-шы жылдардың ортасында
ене бастады. ... кез ... iрi ... ... ... ... ... олармен бiрге қазiргi экономикалы-математикалық әдiстер мен
оңтайлы ... ... ... ... қызмет көрсету теориялары,
қорларды басқару теориялары және операцияларды зерттеудiң басқа әдiстерi
қолданыла ... ... ... статистика, сызықтық бағдарлау
және болжау әдiстерi кеңiнен қолданыла ... ... ... ... басқарушылық шешiмдердi алу құралы ретiндегi ... ... ... ... ... ... қатысты көліктік логистикалық әдiстi күшейткен маңызды
фактор - қор қалыптастыру стратегиясының өзгеруi ... ... ... өз өндiрiстерiнде дайын өнiмнiң көп мөлшердегi ... ... ... ... дистрибьюция арналарына ығыстыруға тырысты.
Сондықтан да көтерме, бөлшек саудагерлер және басқа да ... ... ... ... қорлар деңгейiн басқару, ... ... ... мәселелерiн өз бетiнше шешуге мәжбүр болды. Әрине,
осы көліктік логистикалық ... ... ... өсуi ... ... қайтарудың керi реакциясына алып
келдi. Қайшылықты жағдайлар тек көліктік ... ... ... мүмкiн болды.
Менеджмент әскери көліктік логистиканың тәжiрибесiн бiртiндеп көліктік
логистикалық iс-әрекеттердi үйлестiру үшiн және басқару үшiн ... ... ... ... алдыңғы қатарлы университеттер мен ғылыми-
зерттеу фирмаларының ... ... ... iс-әрекеттерiне
әскерлердiң демеушiлiк етуi өз әсерiн ... ... ... ... ... ... ... құралы ретiндегi бизнес-көліктік ... ... ... негiзгi мазмұны мынадай болды: «Көліктік логистика
– бұл белгiлi бiр уақытта және белгiлi бiр жерде ... ... ... үйлестiруге және жылжытуға әсер ететiн барлық қызметтердi
басқару».
70-шы ... ... ... ... негiзгi
принциптерi құрылды және көптеген батыс фирмалары оларды практикада табысты
қолдана ... ... ... ... қызығушылық бiлдiрген көптеген
фирмалар үшiн шығындарды азайту және ... ... ... әдiс айқын болмады. Бұдан басқа, көліктік логистикалық
үйлестiрудi енгiзу әрекеттерi ... ... ... орта және ... ... ... әрекеттерiне алып келдi. Ұзақ уақыт бойы
дәстүрлi функцияларды орындауға үйренген менеджерлер, мысалы, сатып алу,
тасымалдау, ... ... ... ... отырып, жалпы шығындарды
төмендету концепциясының негiзiнде материалды ағымдарды iштей ... ... ... ... ... ... жасап отырған. Қосымша
қиындықты көліктік логистикалық шығындардың ... ... ... ... бухгалтерлiк есеп жүйелерi және фирмалардың
көліктік ... ... ... ... ... ... жылдардың ерекше сипаты-жоғары сапалы шикiзат ресурстарының
жетiспеушiлiгi кезiндегi бәсекелестiктiң өсуi ... ... ... ... ... ... күрт өсуi ... ауысты.
70-шi жылдардың соңында Батыста қойма процесiн, оның операциялық
құрамын, ұйымдастырылуын, техникалық және технологиялық қамтамасыз ... ... ... ... ... - ... ... өндiру, тара мен ораудың жаңа түрлерi, қазiргi автоматтандырылған
қойма ... ... ... ... ... ... түрде енгiзiле бастады. Тара мен ... ... ... ... ... орау мен паллеттердiң
стандартты мөлшерлi қатарларын енгiзу ... ... әсер ... ... жж. ... ... логистика бойынша ең белгiлi ғалымдар мен
мамандарының бiрi, АҚШ-тың Мичиган ... ... ... ... ... ... кезеңi деп атады. Шынында
да, осы кезең iшiнде көліктік логистика теориясы мен практикасы ... ... ... алға қадам басты.
Көліктік логистиканың тез дамуының басты идеясы минималды ... ... ... жету үшiн «сатып алулар – өндiрiс-дистрибьюция ... ... ... логистикалық торындағы ... ... ... мен оның көліктік логистикалық ... ... ... отырған тарихи кезеңде көліктік логистикалық шарықтау
феноменiн түсiндiретiн әлемдiк экономикада маңызды ... ... ... ... ... ... ... және персоналды
компьютерлердi енгiзу;
- рыноктарды ғаламдастыру;
- экономика инфрақұрылымын мемлекеттiк реттеудегi өзгерiстер;
- TQM философиясын жан-жақты тарату;
- ... және ... ... өсуi;
- бизнестi ұйымдастырудағы құрылымдық өзгерiстер.
Микропроцессорлы техниканың жетiлдiрiлуi және оның дамушы ... ... ... кеңiнен қолданылуы ақпаратты-компьютерлiк
технологиялардағы нағыз революцияның ... ... еттi. ... ... ... ... инфрақұрылымның маңызды компонентiне
айналды. Әлемдiк ақпараттық кеңiстiктiң қалыптасуы ... ... ... электронды мәмiлелер және электронды байланыстардың ... ... құру мен ... ... ... ... ... принциптерiн алға жылжыту үшiн электронды банк операциялары
жүйесiн құру (Халықаралық банкаралық SWIFT және SWIFT II ... ... ... ... арасында өзара ақпараттық iс-
әрекеттердi қолдау үшiн EDI (Electronic Data Inter-change) – ... ... – және EDI FACT ... Data ...... ... электронды ақпарат алмасу» стандарттарын пайдалану
маңызды орын алады [1,24б.].
Бизнестегi көліктік ... ... ... тез дамушы
электронды байланыс ... да әсер еттi, ... ... ... ... ... ... пошта, телеконференциялар, көпшiлiк
пайдалануға болатын бағдарламалық қамтамасыз ... ... ... ... ... ... коммерциялық (Compu Serve, America
Online), сонымен қатар коммерциялық емес (Internet) жаппай ақпараттық
қызмет ... ... ... ... ... ... ... интегралды концепциясын қалыптастыруда және
бекiтуде анықтаушы орынды ақпараттық ... ... ... ... телекоммуникациялық жүйелер) белгiлi бiр уақыт ... ... ... әр ... ... ... ... алады.
Сонымен бiрге, ақпараттық технологиялардың революциясы, тек материалды
емес, ... ... ... ... ... басқару қажеттiлiгi туралы
түсiнiктi күшейттi.
Әлемдiк экономиканы ... және ... ... көліктік логистикалық жүйелердiң құрылуына әсер ... ... ... ... стратегияларды дамытуға, яғни әлемдiк
рынок үшiн және ... ... ... ... ... ... ... өнiм өндiруге тырысты. ЕО елдерiнде және АҚШ-пен Канада арасында
болғандай дәстүрлi ұлттық, сауда, кеден және басқа да ... ... ... ... қызметтердiң және адамдардың ... ... еттi және ... көліктік логистикалық ... ... ... ... ... ... белсендiлiк кешендi
болды, ал өндiрiстi және дистрибьюция орталықтарын орналастыру, көліктік
түрiн ... ... ... қорларды басқару әдiстерiн таңдау, байланыс
және ақпарат жүйелерiн ... ... ... ... ... жаңа дағдыларын талап еттi [5].
90-шы жылдардың басында көліктік логистика алдыңғы ... орын ... ... мен ... ... түрде жасалып енгiзiле
бастады.
80-шi жылдардағы онжылдық оның алдындағы сенiмсiздiктi, күдiктi және
күрестiк бәсекелестiктi алмастырған iскерлiктегi ... мен ... ... ... ... ... логистика концепциясының
арнасында iскерлiктегi әрiптестер ... өнiм ... ... ... ... жүктердi өңдеуде, сауданы ұйымдастыруда табысты
үйлестiрудiң жолдарын iздестiре бастады. ... ... ... ... ... ... ... және тұтынушыларға
қызмет көрсету сапасын жақсарту мақсатында ... ... ... ... ... ... дамыды. Көптеген
көліктік логистикалық ... ... ... сауда және
дистрибьюция ... ... ... ... ... [1,58б.].
Сонымен, «көліктік логистикалық ренессанс» кезеңiнде көптеген iскер
ұйымдары үшiн ... ... ... ... маңызды
стратегиялық құралдардың бiрi болды және ... ... ... ... ... қолданған фирмалар рыноктағы ... ... ... ... болашақ көліктік логистикалық
концепцияның эволюциясына әсер еткен батыс ... ... ... ... жатады:
- өнеркәсiп өндiрiсiнiң құлдырауы;
- өнеркәсiптегi маманданудың тереңдеуi;
- бiрлестiктердi және менеджменттiң жаңа формаларын ұйымдастыруда
жаңа тәсiлдердi қажет ететiн ... ... жаңа ... ... ... ... ... iскерлiктiң барлық салаларында күшейген бәсекелестiк;
- жаңа ақпараттық-компьютерлiк ... ... ... ... ... жаңа өнiм ... өндiрiсiне тез өтуге мүмкiндiк беретiн икемдi
технологиялық құралдарды, ... ... ... ... және ... өндiрiстiң енгiзiлуi;
- қызмет көрсету өнеркәсiбiне көліктік логистика принциптерiн
енгiзудi күшейту.
Көліктік ... ... ... назар бәсекелестiк
күрестегi артықшылықты ... ... ... ... ... өз ... ... жеңу үшiн фирма икемдi және қозғалмалы
болуы тиiс, яғни бәсекелестiктiң маңызды ... ... ... ... ... ... сыртқы ортасы кешендi және анықталмаған ... бұл ... ... ... ... ... деңгейлi
бейiмделуiн және тұрақтануын талап етедi.
Көліктік логистика ... ... және ... ... бизнес құралы
ретiнде ең алдымен АҚШ-та 1950-шi жылдардың басында ... ... ... ... ... ... ... нарықтық
қатынастардың тарихымен, эволюциясымен тығыз байланысты, ... ... ... өзi тек 70-шi ... ... ғана
қалыптасып, әлемде жаппай қолданыла бастады. Мiне, шамамен жарты ғасыр бойы
Батыста ... ... ... ... қарастырылып отырған
түсiнiктiң атауы және мазмұны бойынша талқылаулар әлi ... ... ... ... ... ... әдебиеттерiн сараптай отырып,
мынадай қорытынды жасауға болады: көптеген ... ... ... ... ... ... әр ... терминдердi қолданады.
«Көліктік логистика» терминiнiң ең көп кездесетiн синонимдерiнiң тiзiмi 1-
кестеде келтiрiлген .
Кесте 1 - Шетел әдебиеттерiнде ... ... ... ... ... ... (ағылшын тiлiнде) |Атаудың аудармасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... management ... ... ... ... ... ... инжинеринг |
|Industrial logistics ... ... ... |
|Business logistics ... ... ... |
| ... ... ... |
|Logistical management ... ... ... ... logistics management |Бiрiккен көліктік логистикадағы |
| ... ... ... ... ... |
|Logistics pipeline management ... ... арна |
| ... ... ... ... менеджментi ... chain ... ... логистикалық тiзбек |
| ... ... ... ... management |Уақытқа негiзделген менеджмент ... ... ... ... |
|Supply chain ... ... ... ... |
| ... ... response logistics |Қызметке жауапты көліктік логистика |
|Integrated supply chain management ... ... ... |
| ... ... ... ... дереккөзі негізіде автор құрастырған ... ... ... ... ... ... ... және көліктік логистикалық процестiң жеке жақтарына көңiл бөлудi
қалауымен түсiндiрiледi. Бұл жағдайда көрсетуге болатыны ... ... ... ол ... 1970-шi жылдардың ортасына дейiн көліктік
логистика түсiнiгiнiң синонимi ретiнде қолданылып келдi, ал қазiргi уақытта
бiрiккен көліктік ... ... ... бiрiн ... және
«дистрибьюция» терминiнiң синонимi болып ... ... ... ... жас және ... ... ... болып табылады. Оның
түсiнiктеме аппаратына және терминологиясына қатысты көптеген сұрақтар әр
уақытта ... жаңа ... ие ... өзгерiп отырады. Осыған
байланысты көліктік логистика өткен ... ... ... қазiргi
сатыдағы жағдайын бағалау және шетел мен бiздiң елдегi оның ... ... ... және шетел экономикалық әдебиеттерiнде көліктік логистика
түсiнiгiнiң көптеген анықтамаларын ... ... онда ... материалдық ағымдармен шектелмейдi. Сондай-ақ «банктiк көліктік
логистика», ... ... ... ... ... ... терминдер
пайда болды [2,94б.].
Көліктік логистиканы материалдық және олармен байланысты ақпараттық
ағымдарды басқарудың теориясы мен практикасы ... ... ... ... ... кез ... объектiлердi басқару
сияқты, екi бөлiмнен тұрады:
- шешiм қабылдау;
- қабылданған шешiмдi жүзеге ... ... ... ... ... шешiмдер қабылдау үшiн
белгiлi бiр бiлiм қажет. Осы ... ... ... көліктік логистикаға
жатқызуға болады; сәйкесiнше көптеген анықтамалар ... ... ... ... ... ... пайымдайды: көліктік логистика -
материалдық ағымдардың тиiмдiлiгiн жоғарылатудың жаңа ... ... ... пәнаралық ғылыми бағыт.
Ғылым ретiнде көліктік логистика мынадай мiндеттер атқарады:
- ... ... және ... ... ... ... өндiрiс пен көліктіктiң қажеттi қуаттылығын анықтау;
- материалды ағымдарды ... ... ... дайын өнiмдi
бөлудiң ғылыми принциптерiн жасау;
- өндiрiс ... және ... тиеу ... ... ... ... ғылыми негiздерiн
жасау;
- көліктік логистикалық жүйелердiң қызмет етулерiнiң ... ... ... құру;
- дайын өнiмдердi бiрлесiп жоспарлаудың, жабдықтаудың, өндiрiстiң,
қоймалаудың, өткiзудiң және тасымалдаудың ... ... ... ... ... алынған бiлiм материалды ағымдарды басқару саласында
дәлелденген ... ... ... бередi. Қабылданған шешiмдердi
тәжiрибе жүзiнде жүзеге асыру үшiн ... ... ... ... ... басқа тобы көліктік логистиканы шаруашылық қызмет ретiнде
қарастырады: көліктік логистика - өндiрiс және ... ... ... ... ... табылатын шаруашылық қызметтiң бағыты
[4,132б.].
Көліктік логистиканың негiзгi объектiсi – iшкi материалды ағымдардың
схемасын, шикiзаттың ... ... ... соңғы тұтынушыға дейiн,
қарастырып өтейiк (1-сурет). Бұл схемадағы ... ... ... екi үлкен учаскiге бөлуге болады:
- бiрiншi учаскiде өндiрiстiк-техникалық бағыттағы ... ...... ... ... 1 - ... және ... ағымдар арасындағы байланыс [3,45б.]
Тiзбек бойынша қозғалуына байланысты саналық құрамы өзгерiп отырады.
Ең алдымен, шикiзат көзi мен алғашқы ... ... ... ... ... ... ... бiртектi жүктер қозғалады. Тiзбектiң
соңында материалды ағымдар ... ... әр ... ... ... ... ... орындары iшiнде материалды ағымдар бар. Мұнда
цехтар арасында немесе ... ... ... бөлшектер, жартылай
фабрикаттар, дайындамалар орын ауысып отырады.
Көліктік логистикалық процесс кезiнде материалдық ағым ... ... ... және өндiрiстiк учаскiлер тiзбегi арқылы оның
тиiмдi жылжуы ұйымдастырылады, содан соң ... өнiм ... ... ... ... ... ... ағымдарды басқару бойынша аталған қызмет
түрлерi көліктік логистиканың мазмұнын құрайды, оны көліктік ... ... ... ... ... логистика (logistics) –
шикiзат пен материалдарды өндiрiстiк кәсiпорынға ... ... ... ... сәйкес дайын өнiмдердi тұтынушыға дейiн жеткiзу
үрдiсiнде жүргiзiлетiн материалды және ... емес ... ... басқару, жоспарлау және бақылау туралы ғылым.
Бұл анықтама, оның мазмұнына сәйкес, ... ... ... пайымдайды. Шаруашылық қызмет ретiнде көліктік логистика ... ... ... ... – жабдықтаушыға ақша төлеген
кезден бастап тұтынушыға дайын өнiмдi жеткiзгенi үшiн ақша алу ... ... ... шикiзаттың, бөлшектердiң және дайын
өнiмдердiң қозғалысын және ... ... ... ... осылай пайымдау көбiнесе шетел әдебиетiнде кездеседi [3,56б.].
Материалды ... ... ... объектiсi ретiнде бөлiп
қарастыру экономикалық үрдiстердi ... ... ... ... ... ... ... көзiнен бастап барлық аралық
үрдiстер арқылы соңғы тұтынушыға жеткенге ... ... ... ... және оны ... ... бередi. Бiрқатар факторлардан
абстракциялау және зерттеу мен басқарудың негiзгi ... ... ... ... қарастыру үлгiлеу есептерiнiң шамаларын қысқарта
отырып, iшкi көліктік ... ... ... олардың жүру
тәртiбiн зерттеуге және ... ... ... ... үрдiстердi ресми зерттеуге жаңа мүмкiндiктер ашады.
Жоғарыда көліктік логистиканың пайда болу тарихын зерттеп, оның ғылым
ретiнде қалыптасу эволюциясын, ... ... ... жан-
жақты қарастырып кеткен болатынмыз. Көліктік логистика - жабдықтаушыға
ақша төлеген кезден бастап тұтынушыға ... ... ... үшiн ақша ... дейiнгi шаруашылық айналымдағы шикiзаттың, бөлшектердiң және дайын
өнiмдердiң қозғалысын және сақталуын басқару үрдiсi. Көліктік логистикалық
әдiстердi қолдана ... ... ... ... ... және ... ... жетуге болатындығын төменде қарастырып өтемiз.
Соңғы жылдары нарықтық қатынастардың ... ... ... атты жаңа ... практикалық ағым пайда болып, белсендi түрде
даму үстiнде. Бұның барлығы көліктік ... ... ... ... ... ... ... беруi арқасында. Көліктік
логистика көптеген IBM, Proctor&Gamble, General Motors, Ford ... атты ... ... ... ... Көліктік логистиканы қолданудың тиiмдiлiгi
Қазiргi бизнесте көліктік логистика стратегиялық маңызды орынға ие.
Осы салада табысқа жеткен ... ... ... ... ... орындарына жылжитыны кездейсоқ емес. ... ... ... ... деген корпоративтi мақсатқа ... ... ... жету үшiн ... және ... ... ... қызмет) ағымдарын тиiмдi басқару. Қазiргi уақытта
алдыңғы қатарлы фирмалардағы көліктік ... ... ... ... ... (жаңартпа) жүйе құра отырып, жалпы
ақпараттық-компьютерлiк платформа негiзiн-де бiрiктi. ... ... ... ... ... ... көптеген фирмаларға
өндiрiстегi, жабдықтаудағы және өткiзудегi ... ... қор ... ... ... айналымдылығын жеделдетуге, өндiрiстiң
өзiндiк құнын төмендетуге, бөлуге тиiстi шығындарды төмендетуге, тауарлар
және ... ... ... ... қамтамасыз етуге
мүмкiндiк бередi.
Көліктік логистика саласындағы қызмет көп ... Оған ... ... ... ... ... ... жүйелердiң
ұйымдастырылуы, коммерциялық қызмет және т. б. жатады. Аталған ... ... ... ... ... зерттелiп, баяндалған. Көліктік
логистикалық тәсiлдiң жаңалығы – ... ... ... ... ... ... – материалды ағымдарды толассыз басқару
[3,98б.].
Материалды ағымдарды басқару әр уақытта шаруашылық қызметтiң ... ... ... ... ол тек ... ғана ... ... функциялары-ның бiрiне айналды. Негiзгi себебi – өндiрiстiк және
сауда жүйелерiнiң тұтынушының тез ... ... ... ... ... ... ... рыногынан сатып алушы рыногына өту.
Шет елдердiң көпшiлiгiнде көліктік ... ... мен ... ... ... ... етiп ... Көліктік
логистика салыстырмалы түрде жас және ... ... ... мен ... ... ... Шет елде ... логистика соңғы онжылдықта тез
дамыды. Қазақстан үшiн көліктік логистикалық ... ... ... ... ... ... мен дамуы өте маңызды, себебi ... ... ... ... және ... кеңiстiкке
интеграциялануын тездетуге мүмкiндiк бередi.
Қазiргi таңда Қазақстандағы көліктік логистиканың дамуы нарық заңдары
мен қағидаларынан ... ... ... ... және ... ... жүйесiмен бiрiгуi нарықтық ... ... ... ... ... ... ... кабiлеттiлiгiнiң төмендiлiгi,
кәсiпорынның айналым кұралдарының жеткiлiксiздiгi, өндiрiстiк шығындардың
үнемi өсуi ... ... ... ... ... өткiзудi
қиындатуда [13,36б.].
Әрбiр кәсiпорынның нарыққа дұрыс қадам ... үшiн ... ... ... ... бiрақ бұл көліктік логистика өз бетiнше кешендi сала
ретiнде ... ... деп айту ... ... кәсiпорынға ... ... ... ... зат, оны қалай өткiзу, қалай
жоспарлау, қандай әдiс қолдану деген сұрақтар ... бұл ... ... өз ... ... сұрақтар туғызады, ал осының бәрiн дұрыс қолданбауы
нақты ... ... ... яғни ... ... кәсiби
маманданған көліктік логистиканы жүргiзумен айналысатын ұйымдарға жүгiну
дұрыс шешiм ... ... ... ... көліктік логистикалық
бөлiмшелері бар және онда маркетологтар, ... ... ... ... ... сондықтан бұл команиялар
нарықтық бәсекеге жақсы ... ... ... ... ... ... және ... звено
тiзбегi арқылы соңғы тұтынушыға жылжи отырып, материалды ағымдардың ... ... ... жүргiзiлген зерттеулер көрсеткендей, соңғы
тұтынушыға жеткен өнiм ... ... ... ... тасымалдаумен,
ораумен және материалды ағымдардың қозғалысын қамтамасыз ететiн ... ... ... ... ... ... бағасында көліктік логистикаға кеткен шығындар үлесiнiң
көптiгi материалды ағымдарды басқаруды оңтайландыруда ... ... ... ... ... ... ... екенiн көрсетедi.
Материалды ағымдарды басқаруда көліктік логистикалық тәсiлдi
қолданудың ... ... ... ... қарастырып өтейiк.
Өндiрiс және айналым салаларында көліктік ... ... ... ... ... ... ... бүкiл жолындағы қорларды
төмендету;
- көліктік логистикалық тiзбек ... ... ... ... ... ... төмендету;
- қол еңбегiнiң шығындарын және жүк ... ... ... ... көп ... ... ... қозғалысының бүкiл
жолындағы қорларды қысқарту есебiнен жүзеге асады. Европалық ... ... ... ... ... ... бақылануы
материалды қорлардың 30-70%-ға қысқаруын қамтамасыз етедi (АҚШ-ң өнеркәсiп
ассоциациясының мәлiметтерi бойынша, ... ... 30-50% ... ... ... ... ... түсiндiрiледi:
- көліктік логистикаға кететiн шығындардың жалпы құрылымында
қорларды ұстауға кететiн ... 50%-ды ... оның ... ... ... ... ... тауарлардың
бұзылуынан немесе ұрлануынан болған жоғалтулар ... ... ... ... көп ... ... ... барлық активтерiнiң 10-нан 50%-ға дейiн);
- қорларды құруға кететiн ... ... ... ... ... ... ... логистиканы пайдаланудағы қорлардың қысқаруы көліктік
логистикалық үрдiстерге ... ... ... ... ... ... жеткiзу сенiмдiлiгiнiң жоғарылауы
есебiнен, қорларды дұрыс бөлу ... ... ... да бiрқатар
себептер есебiнен қамтамасыз етiледi.
Көліктік логистиканы пайдаланудың ... ... ... тауардың көліктік логистикалық тiзбек бойында қозғалу уақытының
қысқаруы ... ... ... ... ... ... және ... кететiн уақыт шығындарының үлесi орташа 2-ден
5%-ға дейiн құрайды ... ... ... 95%-нан астамы көліктік ... ... ... ... Бұл ... ... капитал айналымын
жеделдетуге, сәйкесiнше уақыт бiрлiгiнде алынатын пайданы өсiруге, өнiмнiң
өзiндiк құнын төмендетуге мүмкiндiк бередi.
Көліктік логистиканы ... ... ... ... ... ... де пайда болады. Көліктіктiң қозғалу
маршруттары оңтайландырылады, тәртiптерi келiсiледi, бос ... ... ... ... көрсеткiштерi жақсарады.
Жоғарыда айтылғандай, көліктік логистикалық тәсiл жүк ... ... ... ... ... қозғалысының
қатысушыларының жоғары келiсу дәрежесiн бiлдiредi. Көліктік ... ... ... бiр ... ... құралдарын
қолдану, бiрдей ыдысты, жүк өңдеудiң сәйкес технологиялық әдiстерiн
пайдалану ... ... ... ... ... ... құрайды - қол еңбегiнiң шығындарын және жүк ... ... ... ... ... ... ... жүйенiң қызмет етуiнiң
басқа да көптеген көрсеткiштерiн жақсарту үшiн жағдай жасайды, өйткенi оның
жалпы ұйымдастырылуы жетiлдiрiледi, жеке ... ... ... ... ... логистиканы пайдаланғандағы экономикалық әсер жиынтығы
аталған көрсеткiштердi жақсартудан алынатын әсердiң сомасынан ... ... ... ... ... ... ... пайда болуымен түсiндiрiледi, яғни жалпы жүйеге тән, бiрақ
оның элементтерiне жеке-жеке тән емес қасиеттер ... ... ... ... қасиеттерi бұл
жүйелердiң «көліктік логистиканың алты ережесi» деп ... ... ... ... ... бiлдiредi. Көліктік логистиканың алты ережесi:
- жүк - керектi тауар;
- сапа - ... ... саны - ... көлемде;
- уақыт - қажеттi уақытта жеткiзiлуi тиiс;
- орын - керектi орынға;
- шығындар - минималды шығындармен.
Көліктік логистикалық iс-әрекеттiң мақсаты ... ... деп ... егер осы алты шарт ... яғни ... ... қажеттi көлемде
қажеттi сапада керектi уақытта керектi жерде ... ... ... ... ... бойынша қызметтi, өндiрiстiк, сауда
және басқа да ... ... ... ... оның экономикалық дамуының
ерте кезеңiнен бастап адамдар жүргiзетiн. Көліктік логистиканың жаңалығы,
ең алдымен, түрлi ... ... ... ... ... басқару бойынша қызметтерге ауысуында. Кәсiпкерлер тек
жақында ғана ... ... ... және ... ... ... ... iштей бақылаудың тиiмдiлiктi жоғарылатуда
қандай потенциалы бар екенiн бiлдi.
Көліктік логистиканың концепциялары ... ... ... ... қызметтердi жетiлдiруге тиiстi көзқарастар жүйесi болып
табылады.
Материалды ағымдарды басқару құрылатын негiзгi, конструктивтi принцип
жүйелiлiк принципi болып ... Ол ... ... ... ... сатып
алуларды жүргiзу, ұйымдастыру, сақтау, өндiрiс, өткiзу және ... ... ... ... көптеген қатысушылардың қызметтерiнiң
нәтижесiнде пайда болады, ол қатысушылардың әрқайсысының өз мақсаттары бар.
Егер қатысушылар ... ... ... - ... ... ағымдарды
- рационализациялау мақсатында өз iс-әрекеттерiн келiсiп жасаса, онда
олардың барлығы ... ... ұтыс ... ... ... тек бiр ... ... оның
бөлiмшесiнiң шеңберiнде ғана мүмкiн болады. Бiрақ максималды әсердi тек
шикiзаттың ... ... ... ... дейiнгi жолда, жиынтық
материалды ағымдарды ... ... ... оның жеке ... оңтайландыра отырып алуға болады. Бiрақ ... ... ... ... яғни ... ... ... логистикалық жүйелердiң ... ... ... ... ... ... iстеуi қажет. Бұл мәселенi шешу ... ... ... ... ... ... ... үйлескен
технологиялық үрдiстердi жобалауға және қарама-қайшы экономикалық
мүдделердiң үйлесу ... және де ... ... ... басқа мәселелерге жүйелiк тұрғыдан қарау қажет [8,56б.].
Материалды ағымдарды басқаруға ... ... ... ... төменде қарастырылады.
Көліктік логистиканың бастапқы жағдайына (принципiне) жүйелiкпен қатар
мыналар жатады: кешендiк, ғылыми, нақтылық, конструктивтiк, сенiмдiлiк және
варианттылық.
Аталған ... ... ... ... сипаттап өтейiк:
Кешендiк:
- нақты жағдайларда ағымдардың қозғалысын жүргiзу үшiн барлық
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... мен өнiмдер қозғалысының тiкелей және оқшауланған
қатысушылардың iс-әрекеттерiн үйлестiру;
- фирмалардың көліктік логистикалық ... ... ... ... ... ... жүргiзу;
- тауар тiзбегi бойынша фирмалардың сыртқы әрiптестермен тығыз
бiрлесiп қызмет жасауға ... және ... ... ... және iшкi ... ... берiк байланыс орнатуға
ұмтылыс.
Ғылымилық:
- ағымды басқарудың ... ... ... ... ... ... күшейту, ағымдар қозғалысының
траекториясының барлық параметрлерiнiң толық есебiн жүргiзу;
- бiлiктi кадрлардың мәртебесiн ... ... ... ең ... ... деп ... техникалық, экономикалық және басқа да ... ... ... ... ... нақты нәтиженi дәл анықтау;
- қозғалысты барлық ресурстардың ең аз шығындарымен жүргiзу;
- ... ... ... пайдамен есептелетiн, ... ... ... құрылымдық органдар тарапынан
көліктік логистиканы басқару.
Конструктивтiлiк:
- ағымды диспетчеризациялау, ағым ... ... ... ... ... ... және оның ... тез арада
дұрыстап отыру;
- тауарлардың тасымалдануының, және де ... ... ... ... ... ... ... және тоқтаусыздығын қамтамасыз ету,
ағым қозғалысының траекториясын қажет жағдайда өзгерту үшiн
байланыс пен ... ... ... ... ... және де ... қазiргi техникалық
құралдарын кеңiнен пайдалану;
- ақпарат келудiң жоғары жылдамдығы мен ... және оны ... ... фирманың сұраныс ауытқуларына және басқа да сыртқы ортаның
әсерiне икемдi бейiмделу мүмкiндiгi;
- ... ... ... ... ол ... алдын ала
жасалған резервтiк жоспарына сәйкес жүзеге асырылады.
Аталған принциптермен қатар, көліктік логистика концепциясы, сондай-ақ
төмендегiдей жағдайлармен айқындалады:
- ... ... ... ... бойында көліктік
логистикалық шығындарды есептеу;
- технологиялық үрдiстердi гуманизациялау, қазiргi еңбек жағдайларын
құру;
- көліктік ... ... ... ... ... iшкi материалды ағым болып табылатыны
белгiлi, дегенмен ... ... ... ... ... ... бар. Осы ... сәйкес көліктік ... ... ... ... ... сатып алу, өндiрiстiк, бөлу,
тасымалдау және ... олар оқу ... ... ... ... (2-сурет). Бұл бөлiмде әр функционалды саланың
ерекшелiгiн көрсетемiз [1,45б.].
Кәсiпорынды шикiзатпен және ... ... ету ... алу ... ... ... шешiледi. Бұл ... ... ... келiсiм-шарттарға қол қойылады және
оның ... ... ... ... ... жағдайда шаралар
қолданылады. Материалды ағымдарды басқарудың көліктік логистикалық тәсiлi
және iшкi материалды ағымның параметрлерiнiң ... ... ... ... ... ... iшкi ... ағымды
басқару стратегиясына тәуелдi болғанын талап етедi. Материалды ағымдарды
жабдықтаушының дайын өнiм ... ... ... ... ... мәселелердiң белгiлi бiр ... ... бұл ... ... ... ... - ... алу көліктік
логистикасының бөлiнуiнiң себебi болды.
Кәсiпорын iшiнде материалды ағымдарды басқару ... ... ... ... ... шешiледi. Бұл сатының
ерекшелiгi мынада: ағымды жүргiзу бойынша жұмыстардың ... ... ... ... ... ... Көліктік логистикалық
үрдiстiң қатысушылары тауар-ақша қатынастарына түспейдi. Өндiрiстiк
көліктік логистиканың ... ... ... алу және ... ... ... ... байланысты. Бiрақ осы саладағы негiзгi мәселелер - өндiрiс
үрдiсiндегi материалды ағымдарды басқару (2-сурет).
Сурет 2 - ... алу, ... және бөлу ... ... ... ... ... учаскiлерi [3,59б.]
Дайын өнiмдi өткiзу үрдiсiнде материалды ағымдарды басқару кезiнде
бөлу көліктік логистикасының мәселелерi шешiледi. Бұл ... ... ... ... ... ... ... да айналысады. Бұл мәселелердi шешуге билiк құрылымдарының да
қатысы бар, себебi аймақ экономикасының жағдайы ... ... ... ... ... ... бөлу жүйесi қанағатсыз
ұйымдастырылған жағдайда жергiлiктi билiктiң жағдайы ... ... ... ағым бөлу көліктік логистикасының саласына
өндiрiстiк цехтарда жүрiп-ақ түсетiнi көрсетiлген. Бұл дегенiмiз, ыдыс ... ... ... болуға қажеттi топтың мерзiмi және мөлшерi жөнiндегi
мәселелер, сондай-ақ өткiзу үрдiсiне маңызды басқа да ... ... ... ... ерте ... шешiле бастайды.
Тасымалдауучаскiлерiндематериалды ағымдарды ... ... ... ... ... ... ... ағымның
шикiзат көзiнен соңғы тұтынушыға жеткiзiлуi ... ... ... ... ... екi ... ... бөлуге болады
(шамамен тең):
- арнайы тасымалдау ұйымдарына жататын көліктік (жалпы пайдаланатын
көліктік) ... ... ... ... ... ... жекеше көлiгiмен
орындалатын жұмыс.
Көліктік логистиканың басқа да ... ... ... көліктік логистикасының нақты бiр белгiлi шегi болмайды.
Тасымалдау ... ... ... ... ... ... ... бұл бөлiмдегi зерттеу және ... ... ... ... көліктікпен тасымалдау үрдiсiнде орын
алатын материалды ағым ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық ағымдарды дұрыс ұйымдастырумен тiкелей байланысты.
Соңғы онжылдықта күштi ... ... ... ... ... ... ... басқару мәселелерiн қойып, оны шешуге мүмкiндiк
бердi. Көліктік логистикалық ... ... ... ... ... ... ... бөлiмiнiң - ақпараттық көліктік
логистиканың бөлiнiп шығуына себеп болды. Бұл жерде ... ... ... ... ... ... кездесетiн) ұйымдастырумен
байланысты мәселе-лердi, ақпараттық технологияларды, ... ... ... ... ... ... ететiн
ақпараттық жүйелер [2,113б.].
Ақпараттық көліктік логистика көліктік логистиканың ... ... ... ... ... Бұл ... ақпараттық ағымдардың
кәсiпорын iшiнде ұйымдастырылуын, сондай-ақ бiр-бiрiмен алыс орналасқан
көліктік логистикалық үрдiстiң ... ... ... ... ... ... ... байланыс құралдары арқылы).
Сонымен, көліктік логистикалық әдiстердi қолдана отырып төмендегi
артықшылықтарға жете аламыз: ... ... және ... ... жоспарлау, өндiрiс пен көліктіктiң қажеттi қуаттылығын анықтау,
материалды ағымдарды оңтайлы ... ... ... ... ... ... ... өндiрiс пунктiнде және тұтынушылардағы тиеу үрдiстерiн
және тасымалдау-қоймалау операцияларын басқарудың ғылыми негiздерiн жасау,
көліктік ... ... ... ... ... ... варианттарын құру;дайын өнiмдердi бiрлесiп ... ... ... ... және ... жасау және т.б. бiрқатар мәселелер т.с.с. ... ... ... ... ... жалпы экономикалық кұбылыс пен
тетiк ретiндегi көліктік логистиканың рөлi өте зор.
Қорыта ... кез ... ... ... ... - бұл ... дамуына әсер ететiн барлық факторлардың жиынтық
қаралуы, ... еске ала ... даму ... ... және ... iске ... бойынша нақты iс -шаралар колданылу болып
табылады.
Көліктік логистика кәсiпорынның әртүрлi бөлiмшелердiң ... ... ... ... ... ... және маркетингтiк
шараларды жасау және жүзеге асыру үдерiсiне сәйкес ... ... ... ... Осы мақсатта маркетингтiк стратегияларды
қалыптастыру үдерiсi кәсiпорынды басқарудың үш деңгейiмен жүзеге асырылатын
тiзбектелген кезеңдер ... ... ... ... және ... ... үдерiсi кезiнде бөлiмшелер арасындағы механизмдi
зерттеу ... ... ... ... ... ... ... графикалық моделiн құруға мүмкiндiк бередi. ... ... ... iрi ... ... ... ... логистикалық концепциялар мен жүйелердiң түрлерi, олардың
артықшылықтары, кемшiлiктерi, ерекшелiктерi жан-жақты ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикасы бар елдерде басқа шаруашылық салаларына
қарағанда көліктік үкiметтiң, жергiлiктi органдардың, сондай ақ ... ... ... ... ... және ... ... көрсетiп отырғандай, мемлекет жалпы
пайдаланымдағы көліктіктiң ... үшiн ... ... ... ... және оның ... ... маңызды бағыттарын жоспарлы реттеу
элементтерiнен бас тарта ... ... ... саласында ол не
инвестициялық процеске тiкелей қатысады, не көліктікке қаржы тартға қатысты
жекеменшiк капиталдың ... ... ... ... ... ... логистикасының дәстүрлi моделi XX ғасырдың ... ... да, ... берi негiзгi ерекшелiктерi бойынша өзгерiссiз
қалып келдi. Бұл тарихи қалыптасқан модель тым қатаң және мемлекетке ... ... ... бұл өзiнiң табиғаты жағынан тым тәуелдi.
Елдердiң көпшiлiгiнде бұл өзiнiң ... ... тым ... әрi ... олар ... рыногындағы өзгерiстерге дер кезiнде бейiмделе
алмайды, сондай - ақ жұмыстың нақты нәтижелерi үшiн ... ... ... ... ... тiкелей мемлекеттiк субсидия беру арқылы
қамтамасыз етiлдi. Алайда мұнадай саясат сала ... ... ... ... гүлденiп тұрған сала мемлекеттер мен салық ... ... ... ... ... темiр жолдары ондаған
миллиард маркасы мөлшерiнде дотация алады. 1990 жылы ... ... ... темiр жолының берешегi 47 млрд. Марканы құраған едi.)
[15,110б.].
Темiр жолдардың басқа ... ... ең ... ... ... бәсекелестiк күресi, ағымдық шығындардың тез ... ... ... ... ... әрi оның жаңа ... және ... жабдықталуының арттыруды, жетiлдiрiлген
құрылғандарды тасымалдау ... ең ... ... ... автоматтандыруды және мамандандыру құралдарын енгiзу жөнiндегi
жұмысты жүргiзу қажеттiлiгiне алып келдi.
80-шi жылдардың орта шенiнен бастап ... ұлт ... ... яғни ... ... беру ... ... Мұның басты
себебi мемлекеттiң бақылау органдарының күрделi салымдардың ... және ... емес ... компанияларының экономикалық
қызметтерiнiң басқа да ... ... ... ... ... ... ... аясындағы бәсекелестiк күрес енжар болды, ал жұмыс
iстеп жүрген компаниялар монополиялардың артықшылықтарын пайдаланды, ... ... ... ... ... мен ассортименттерiн шектеу
және өскен шығындарын жоғары тарифтерiмен өтеуге мүмкiндiк бердi.
Дамудың жалпы бағыты ... ... ... ... ... құрылымы құруы бойынша ерекшеленедi.
Тасымалдау процесiндегi бәсекелестiктi қамтамасыз ететiн темiржол
көлiгiнiң вертикальдық ... үш ... ... ... ... бөлiну моделi;
- инфрақұрылымға айқаспа қолжеткiзуi бар
вертикальдық бiрiктiрiлген модель;
- ашық қол ... ... ... ... ... Бұл модель үшiн өзара әрекеттесулердiң
принципалдық сызбасы төменде келтiрiлген:
Германияда темiр жол көлiгiн реформалау Ес 91\440 ... ... ... ... көзқарас бiршама таяуда Еуропа ... ... ... модельдi жүзеге асыру үшiн Еуропа қауымдастығының темiржол ... ... Ес 91\440 ... ... ... ... Директиваға
сәйкес Еқ\ға мүше елдерге мынадай талаптар қойылды:
- ұлттық темiржол жүйелерiне толық шаруашылық дербестiк
беру;
- ... ... ... ... ... ұзақ ... есептеп шығару немесе қайта құрылымдау;
- ең болмаса қаржы саласында инфрақұрылымды ... бөлу ... ... ... ... етiледi,
бiрақ бұл мiндеттi түрде емес) және субъсидиялардың қай
бөлiнуiне жол ... ... ... ... және ... басқа да қажеттi
элементтерiне әдiл коммерциялық жағдайда еркiн кiруiне
кепiлдiк беру;
- әлеуметтiк мәнi бар ... ... ... ... тек тиiстi қаржылық өтемақылар болған ... ... ... деп ... жол ... ... ... 3-суретте көрсетілген.
Сурет 3 - Темiр жол көлiгiнiң герман моделi [17,69б.]
Вертикальдық ... ... ... ... ... ... жолдары
құрылымының өз ерекшелiктерi бар. Бұл ең ... ... ... ... ... жүргiзу деңгейiне, сондай ақ тасымалдау
қызметiнде бәсекелестiктiң ... ... ... ... ... ... модель. Бұл нұсқада ... ... ... Яғни компания жолдарға ... ... ... мен ... ең аз ... ... қозғалысты басқарудың диспетчерлiк қызметтерiне иелiк
етедi және ... өзi ... ... ... ... ... ... қол жеткiзуi негiзiнде енгiзiледi. Бұл модель
Солтүстiк Америкада ... ... Бұл ... арналған өзара
әрекеттесулердiң принципиалды сызбас 4-суретте берiлiп отыр.
Сурет 4 - Темiрол көлiгiнiң солтүстiк американдық моделi ... ... ... ... ... ... Америкада темiр
жолдарды реформалау процестерi қолда бар модель шегiнде, жолдардың ... және ... ... ... өттi. ... барлық
процестерi, негiзiнен, темiр жолдардың iрiлендiрiлуiне, бiрiктiрiлуiне, аз
пайдаланылатын ... ... ... ... мен темiржол
саласына түсетiн әлеуметтiк жүктеменiң деңгейiн ... ... ... ашық қол ... ... Вертикальды бiрiктiрiлген
модельдiң түрi болып ашық қолжеткiзу моделi ... ... Ашық ... ... ... қолжеткiзудi қамтамасыз ету талап етiлетiн
вертикальды бiрiктiрiлген темiржол компаниясының болуымен ... ... ... ... сақтап қалады. (үнемдеудiң, үйлестiрiлген
жоспарлау мен операциялық шығындарды қысқартудың белгiлi ... ... ... заң ... ... операторлардың инфрақұрылымға қол
жеткiзуi қамтамасыз етiлуi тиiс. ... ... ... ... ... ... ... тасымалдаушылармен тең
негiзде инфрақұрылым қызметтерi үшiн төлем жасайды. Бұл ... ... Бұл ... арналған өзара әрекеттесулердiң принципиалды
сызбасы 5-суретте берiлiп отыр.
Сурет 5 - Темiр жол көлiгiнiң австриялық моделi ... ... ... ... үлесiнiң күрт азаюы,
темiржол көлiгiнiң қаржылық жағдайының ауыр болуы нәтижесiнде барлық
жерлерде дерлiк темiржол кәсiпорындарының ... ... ... пен ... ... өзгертiлуi кiретiн темiржол саласын
түбегейлi реформалау процесi басталды. Сол ... ... ... ... ... ... ... қадамға темiржол саласы құрылымына
сатылып реформа ... iсiне ... Осы ... ... көлiгiнiң
құрылымы барлық тұрғыдан бiзге ұқсас әрә стратегиялық әрiптесiмiз ... ... ... ... да басталған реформалар және оның
алғашқы жетiстiктерiне назар аударуымыз заңды.
Логистикасының көлемiнiң күрт ... ... ... болып қалған
техникалық құралдарды қалпына келтiру мен жаңғырту үшiн кiрiстер деңгейi
жеткiлiктi ... ... ... мына ... ... ... ... азайған көлемiне тарифтердi саралап
өсiру;
- өндiрiстiк емес шығындар мен артық негiзгi
қорларды азайту немесе оларды ... ... шешу үшiн ... ... министрлiгi тасымалдау
тарифтерiн жоғары қарқынмен өсiрдi және де 1998 ... ... ... Ресей
Үкiметi «Федералдық темiржол көлiгi құрылымдық реформасының тұжырымдамасын»
мақұлдады, ол ... ... ... ... ... ... асығыс емес қайта құруларды ... ... ... ... ... ... ... жолдар министрлiгi бiрiктiрiп
отыр, министрлiкте мемлекеттiк басқару және ... ... ... үш кезеңде өтедi.
Бiрiншi кезең (екi-үш жыл) – жүк және жолаушылар компанияларын құру.
Iс жүзiнде бұл ... ... ... ... екi ... одан артық
тепе тең жүрiсi бар шағын телiмдерде iшкi ... ... ... ... ... ... ... және ЭР – 200.
Екiншi кезең (төрт-бес жыл) - құрылған компаниялардың, Қатынас ... және ... ... ... қарым
қатынастарды реттеу.
Үшiншi кезең (уақыт шамасы белгiленбеген) - инфрақұрылымды жөндеу ... ... ... жүк және ... компанияларын акционерлеу
және жекешелендiру мүмкiндiктерiн қарау [17,127б.].
Тұжырымдамада Қатынас жолдар министрлiгi қалай реформаланады ... ... ... тек қай кезеңде қалай шешiмдер қабылдау қажеттiгi
туралы ақпаратты ... Онда ... ... ... ... ... орталық темiржол компаниясын құрудың орындылығын,
сосын өз вагон ... бар ... құру ... әрi ... ... ... ... бағалау ғана көзделiп
отыр.
Тұжырымдама қабылданған кезде ол бойынша бiр жағынан тым батыл әрекет
деп, ... ... ... ... жоқ деген сын айтылды. Нәтижесiнде
қабылданған ... ... ... ... ... ... жерлердегi, мысалы Табиғи монополияларды реформалау
жөнiндегi үкiметтiк коммисия) мен ... ... ... ... ... ... келуiнiң бiр белгiсi болды.
Жаңа өндiрiс үшiн қажеттi, ... 100 ... ... деп ... инвестициялық рессурстардың тапшылығына тап ... ... ... жолдар министрлiгi құрылымдық ... ... ... жандандыра түстi 2000 жылы Қатынас жолдар
минисрлiгi Үкiметке бастамашылық ... ... ... ... ... ұсынды.
Жаңа тұжырымдама:
- «Российские железные дороги» ААҚ-ын құру арқылы
мемлекеттiк басқару ... мен ... ... ;
- ... ... қалыптастыру есебiнен
инфрақұрылым мен тасымалдаушының ... ... күнi ... ... ... ... ... 40 %-ын құрап отыр
таяудағы ... оның ... 50 %-ға ... деп ... ... ... қысқарту (басқарудың бөлiмшесiз жүйесiне көшу) жөн
шегiнде жабтықтау және қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... жатыр. Ресей мен
Қазақстан полигондарының ауқымын салыстырған кезде жолдың аумақтық басқару
бiрлiгi Қазақстандық аумақтық бiрлiк ... ... ... ... темiр жол саласының нарықтық қарым қатынастар рельсiне
түскенiне тура алты ай ... дәл ... ... ... әлемдегi ең iрi
көліктік алпауыты болып табылатын «Ресей темiр жолдары» ААҚ-ы құрылған едi.
Жаңа компанияның жарғылық ... 1 ... 540 ... ... құрады.
Құрылымдық жаңарулар нәтижесiнде компания барлық көрсеткiштер бойынша бұрын
соңды болмаған таң қаларлық ... ... ... ... үш ай ... 300 млн. ... астам жүк жеткiзген. Жалпы өткен жылы Ресейлiк
темiр жолдар арқылы 1160 млн. тонна жүк ... ... ақ, ... берi тұңғыш рет жолаушылар тасымалының төмендеуi толық тоқтап, ең
жоғарғы өсiмге (1млрд. 303,5 млн. адам) қол ... ... ... яғни ... темiр жолдары» ААҚ құрылғаннан
кейiн бұл көрсеткiш тiптен арта түскен үш ай iшiнде 300 млн- нан ... ... ... айналымы 7,4%-ға өсiптi. Тек соңғы үш айда
компанияның тасымалдан түскен табысы 10,2 млрд. ... ал сала ... - ... ... ... Тапқан табыс жоспардағыдан 56,9-ға
артық.
Әлемдiк көліктік саласындағы жаңадан құрылған ең жас компания сонымен
қатар ... ... ең iрi ... көрсетушi екендiгiнде дәлелдедi. ТМД
және жер шарының өзге де ... өз ... ... сату ... 700 млн. ... ... тапқан. Темiр жолдардың кiрiсi ... ... ... және ... ... ... ... 2004 жылы «Ресей темiр ... ... ... орталық
бюджеттер мен бюджеттен тыс қорларға 121,5млрд. рубль қаржы аударды. Сондай
ақ «Ресей темiр жолдары» ... ... ... мен ... ... ... орындаған Ресейдегi бiрден - бiр кәсiпорын болып
табылады.
«Ресей темiр жолдары» жеке шығып, өз алдына отау ... берi ... ... 15%-ке күрт көтерiлген.
«Ресей темiр жолдары» ААҚ-ы президентi Г.Фадеевтың мәлiмдеуiнше, бұл
«Ресейдегi темiржол көлiгi жүре ... ... ... ... ... eкен. ... ... дейiн ресейлiк темiр жолдар халықаралық
тасымал ... ... ... ете ... ... ... бас тартуға мәжбүр болып келген едi.
Әрине, бұрынғы мемлекеттiк темiр жол монополиясының мұрагерi ретiнде
«Ресей темiр жолдары» әл - әзiр ... қара ... келе ... ... оның алдын оруға ұмтылған жеке кәсiпорындар ендiгi осы ... ... ... ... Қайта құрылымдаулардың алғашқы ... ... жеке ... ... 200 мың жүк ... ... ... 3/1-i) көшкен.
Көліктік саласы бойынша әлемдегi ең алып компания «Ресей темiр
жолдары» ... ... ... ... өз ... ... сонша қайыспай ақ көтере алары анық. Тiптi көшбасшылық туын
қайтарып алуға да қауқары толық ... Тiптi ... ... ... ... бастап та кеттi. ЮКОС-тың Қытайға мұнай тасымалдау көлемiн қазiргi 3
млн-нан 2006 ... ... 12 млн. ... ... өсiру жоспарын жүзеге
асыруына қолдау көрсетуге кiрiстi.
Қайта құрылымдаудан соң темiр жол саласында жүк ... ... ... сай ... ... әлi күнге жоқтығы
алып компанияның адымын кең аштырмай тастауы ... ... ... ... ... ... естi сөз бар. ... Қазақстан да темiр жол
саласында бәсекелестiк тудыру мақсатымен.
«Қазақстан темiр жолы» - дай қуатты ... ... ... темiр жолдары» - ның бүгiнде бастан кешiп отырған ... ... ... жан жақты ескерiп, назарға алғаны жөн болар едi.
«Қазақстан темiр жолы» елiмiзде жүздеген мың ... ... ... алып
кәсiпорын болғанымен әлемдiк алпауыт «Ресей темiр жолдары» әлеуетi ... ... ... ... ... тасымал саласының «жылы жұмағы»
бәсекелестiк тудыру үшiн тәуелсiз операторларға бөлiп берiп, ... ... ... ... ... ... артып қою қуатты
кәсiпорынның аяғын тәлтiректеп жүре ... ғып ... ... ... едi. Онда ол үшiн ... кiрiстi рынокты тез заң жинағын тәуелсiз
тасымалдаушылармен бәсекелесу мұң болып кетуi де ... ... ... ... ... ... қайта құрылымдаудың екiншi кезеңiне
кiретiн шараларды қолға алады. Қазiргi кезде «Ресей ... ... ... ... бөлiмшесi енгiзiлген тiзiм әзiрленiптi. Сол бөлiмшелер негiзiнде
еншiлес компаниялар құрылмақ. Бұл ... ... ... ... жүк ... қала-аралық жолаушы тасымалымен, жол
техникасын жөндеу және өндiрумен, ... ... ... ... ... ... ... құрылыс және жобалау
зерттеу жұмыстарымен, сондай ақ әртүрлi айналыатын болады. Ал ... ... пен ... және бөлiнiп шықпақ Жеке
еншiлес компанияларды құрып тастау бiздiң ... ... ... тиiс -
деп қадап айтты басқарма мәжiлiсiнде ... ... ... темiр жолдары»
президентi Генадий Фадеев. Осы арқылы темiржол жұмысының ... оның ... ... ... ... ... ... қол жеткiзуiмiз керек. Ең бастысы саланың әр тармақтарында
жекелеген жаңа монополистердiң туындап «Ресей темiр жолдары» және өзге ... ... ... құнының қымбаттауына жол бермеуiмiз қажет.
Әйтпесе өзiмiздiң әлеуеттi компаниямыздың бонкрот ... ... күнi ... қол ... ... ... ... кезекте көршiлес мемлекеттерiмiздiң бiрi Өзбекстанға келетiн
болсақ. Бүгiнгi таңда Өзбекстан ... ... ... жол көлiгiн
жетiлдiру мен қайта құрылымдау бағытында жүйелi жобалар iске ... ... ... ... ... ... ... -
акционерлiк темiр жол компаниясы көліктік рыногында қалыпты жағдайын сақтап
қалу және ... ... ... ... шаралары ауқымды
инвестициялар ... ... ... Өзбекстан Республикасының
инвестициялық бағдарламасына шетел инвесторларының есебiмен темiр ... ... - ... және де локомотив ... ... ... ... ... ... жоба ... 2012 жылы
жолаушылар вагондарын жөндейтiн Ташкент зауыты пайдалануға берiлiп қосылды.
Бұл жоба сонау 1996 жылы ... ... мен ... сыртқы
экономикалық iскерлiк қорының арасында жасалған ... ... ... ... ... ... «Өзбекстан темiр жолдарын қалай жетiлдiру»
жобасы ұзындығы 320 ... ... ... - ... ... жолды
толығымен қайта жөндеп, 2004 жылдың соңына дейiн аяқтауды мiндеттеген
болатын. Бiр ерекшiлiгi, ... ... ... ... күрделi
мәселелердi шешуге, оның iшiнде , жаңа да озық техникамен технологиялық
жабдықтарды ... ... ... ... ... ... Австриядан
сатып алынған жол машиналары Келестен Самарқанға дейiнге жол ... ... ... ... ... ... ... пайда болып, биiк
көрсеткiштердге жол ашты. Өткен жылдың соңында ... ... ... жол ... ... ... жылдамдығы сағатына 130
шақырымға жеттi.
«Өзбекстанның темiр жолдарын модернизациялау» жобасы Самарқанд –
Бұхара - Ходжадавлет ... ... ... жол ... қайта қалыпқа
келтiрудi жүзеге асыруға септiгiн тибгiзбеген. Өзбекстан темiр ... ... ... ... құру және даму ... ... ... Бұл банкпен «Узбекстон темир йуллари» мемлекеттiк - акционерлiк
темiр жол ... ... ... атқарып, «Локомотив паркiн жаңарту»,
«Дизельдi Локомотив паркiн модернизациялау» және «Узжелдорреммаш өндiрiстiк
бiрлестiгiнiң ... ... ... ... сияқты iрi жобаларды
жүзеге асырып келедi. Мәселен, «Локомотив паркiн ... ... ... йуллары» мемлекеттiк - акционерлiк темiр жол компаиясына
жалпы құны 39,6 млн. АҚШ ... ... жаңа 12 ... ... ... ... ... қытайдың Чжучжоу электровозқұрылыс
зауытынан үстiмiздегi жылдың мамып айына дейiн жеткiзiлуге тиiс. ... жол ... ... шет ... де ... ете бастады. 2013 жылдың
соңында «Узбекстон темир иуллари» ... ... ... жол
компаниясында жеке кеңестiк топ құру мақсатында ... ... ... ... ... Осы бағытта «SNCF International ALSTOM Transport»
сияқты француз компаниялардың концорциумы мен ... ... ... темiр жол компаниясы құрамындағы «AXIS» компаниясы
Өзбекстандық миллионның бiлiмiн жетiлдiрiп, оқытуға күш ... ... ... жол жобалары мен тендерлердi жасауға және ұсынуға, сондай
ақ, жобалардың орындалуын бақылау ... ... ... ... ... ... жол саласында тек құрылымдық ... ... iске асып қана ... ... да ... ... ... Қысқа мерзiм iшiнде Қызыл-Құм арқылы Үшқұдық – Линскен - Көнiс
бағытында 340 ... жаңа ... ... салынып, пайдалануға
берiлгенi саланың үлкен ... ... ақ, ... ... ... бастап 250 шақырымға созылатын
Ташгузар - Байсун - ... ... жаңа желi ... ... күш
жұмылдырылды. Бұл желi орта Азиядағы таулы аймақтармен өтетiн алғашқы ... ... Жаңа ... тау кен ... және ... ... бар
аз қонысты аймақтардың дамуына ерекше үлес қосып, жаңа жұмыс орындарының
ашылуына мұрындық болады деген ... мол. Осы ... жол ... ... ... ... ... кабинетiнiң арнайы қаулысы
қабылданды. Желiнiң ... - ... ... ... ... және ... техникалық базасын қамтамасыз ету ... ұзақ ... ... бере ... ... қаржы институттарын
тарту мәселесi жолға қойылып отыр.
Өткен жылы «Узбекстон темир йуллари» мемлекеттiк - акционерлiк темiр
жол ... ТМД ... ... Ресей мен Украина кәсiпорындарынан кейiн
үшiншi ... ... - ... ... ... ... Вагон -
цистерналардың өндiрiсi «Узжолдарреммаш» кәсiпорындарында, яғни Андижан
және Пахтаабад зауыттарында iске ... ... Осы ... Ташкент
тепловоз жөндеу зауыты Орталық Азия ... ... ... ... ... жасап, өндiретiн жалғыз кәсiпорынболып табылады. Зауыт
компанияға қарасты жылжымалы құрамдарды күрделi жөндеуулерден ... ... ... жөндеу қызметтерiн атқарып, көршiлес ... орай ... ... ... ... Өзбекстан темiр
жолдарында жолаушылар тасымалын жетiлдiруге басты назар аударылған. Тәулiк
сайын темiр жол қызметiн он мыңнан аса адам ... ... ... он жыл
iшiнде Андижан, Маргилан, Наманган, Карим, ... ... ... Оңтүстiк Ташкент, Китаб қалаларында жаңадан вокзалдар салынып,
жолаушыларға кешендi қызмет түрлерiн көрсете бастады.
2011 жылы жаңа жобалардың басты ... ... ... ... жеке ... 64.3 млрд. cум. инвестиция бөлiндi. Бұл қаражат
Ташгузар - Байсун - Құмқорған темiр жол ... ... ... ... ... ... ... сондай
ақ, компанияның өндiрiстiк және әлеуметтiк салаларын жетiлдiруге ... ... ... компаниясының темiр жолдары шығыс пен батыс
аралығын ... ... ... ... ... ... Осы бөлiк
мемлекеттер арасындағы көліктіктiк ... үшiн ... роль ... ... ... ... Жапонияның Иранмен, Түркиямен және басқа ... ... ... осы жолдар арқылы жүзеге асырылуда. Бүгiнгi таңда
Өзбекстанның транзиттiк дәлiздерiмен оннан аса ... ... ... ... Әлем ... ... ... интеграциялық процестер
дүниежүзiлiк көліктік жүйесiнiң қызметiне оң әсерiн тигiзiп, әлемдiк темiр
жол ... ... ... ... ... ... ... Бүгiндерi
Өзбекстанның темiр жол саласы мемлекеттiң маңызы бар ... ... қана ... халықаралық байланыстарды нығайтып, құрылымдық
iскерлiктерде белсендiлiк танытуда. Экономикалық ... ... ... ... ... ала ... өзбек ағайындардың кемелдi келешегi
жолында «Узбекстон темир йуллари» ... ... ... ... ... ... мол екендiгi де рас.
Шетелдiк тәжiрибеден тұжырымдарға тоқталатын болсақ, лицензиялау және
қауыпсiздiк мәселелерiнiң реттелуiн күшейте отырып, ... ... ... ... ... компаниясының коммерциялық
бағдарының күшейтiлуiне, салаға бәсекелестiк пен жекеменшiк сектордың
енгiзiлуiне ... ... ... реформалаудың жалпы тенденциялары
бар.
Темiржол саласының табиғи монополиялық элементiнiң инфрақұрылым мен
тасымалдар функцияларының анық ... ... және де ... ... ... модель саясында жүзеге асырудың әлеуметтiк
экономикалық орта мен темiржол көлiгi жұмысының нақты ... ... ... жүк және ... тасымалдарының, жаппай үйме және өнеркәсiп
жүктерiнiң арақатынасына, географиялық жағдайларға, автомабиль ... ... ... және ... ... ... елде өз ерекшелiгi болады.
2 Қазақстан Республикасындағы көліктік логистиканы қолдану
2.1 Қазақстан Республикасындағы көліктік ... ... ... көліктік логистиканың даму мәселелерiне тоқтала ... ... ... ... және ... ... ... Қазақстанның нарықтық қатынастарға көшуiнiң бастауымен сай ... ... және ... ... шетелдегi көліктік
логистикалық концепциялардың эволюциясы ... ... ... және ... ... менеджменттiң тәжiрибелiк әдiстерiне
қажеттiлiк өндiрушi күштердiң, технологиялардың, саяси жағдайдың, белгiлi
тарихи ... ... ... ... ... ... ... Отандық бизнестегi көліктік логистикалық ... және ... ... ... ... әлеуметтiк-
экономикалық, саяси жағдайдан және экономикалық реформалар қадамының
болжамынан бөлiп-жарып қарауға болмайды.
Қазақстандағы ... ... ... даму жолындағы
негiзгi проблемаларды қарастырып өтейiк:
Бiрiншiден, қоғамның барлық қабаттарындағы ауыр ... және ... ... ... ... ... инженерлi-техникалық жұмысшылар үшiн белгiсiз ... ... ... ... ... көмегiн тигiзбейдi.
Экономиканың стагфляциясы, монополизмiң және мемлекеттiк меншiктiң маңызды
салалардағы жоғары дәрежесi, қаржылық дағдарыстары, ... ... өмiр сүру ... ... ... ... ... және инвестиция ашылуы - бұның барлығы Қазақстанның
әлеуметтiк-экономикалық жағдайдағы көліктік ... ... ... ... сипаттамасы емес.
Екiншiден, көп уақыт бойы отандық экономикада ... ... ... ... және өнiм өндiру) бағаланбаған, ал
Батыста көліктік логистика ... ... ... алады. Тарихқа
қарасақ, елiмiзде қолдану саласы ... ... ... ... ... қызметтi өндiрудi ұйымдастырудан бiршама артта қалып қойған. Айналым
сферасы тауардың өндiрушiден тұтынушыға жай ... ... ... дәрежесiмен, төмен сенiмдiлiгiмен және тұтынушыларға қызмет
көрсету ... ... ... ... ... сферасы
қалдықтық принциппен қаржыландырылады; басқару персоналының ... ... ... ... ... бағалай бiлмеген.
Үшiншiден, бүгiнгi таңда Қазақстан ... ... ... ... ... ... әлдеқайда қалып бара жатыр (ең алдымен
өнiмдi қолдау саласында). Осы жерде келесi ... ... ... болады:
- тауар өндiрушi құрылымдардың бейрационалды дамуы (өнеркәсiпте
және ... ... ... ... жүйесiнiң стратегиясының
жоқтығы, iрi және орташа көтерме деңгейлерiнде ұйымдастырылған
тауарлы нарықтың жоқтығы);
- ... ... ... ... ... ... және телекоммуникация жүйелерiнiң даму
деңгейiнiң төмендiгi;
- автомобильдi жолдар саласында қалып ... ... жүк ... ... ... ... техника-технологиялық ... және ... ... ... ... ... ... стандарттарға сай
заманауи траспорттық ... ... ... ... физикалық және моральдық жоғары дәрежелi тежелуi;
- қоймалық қожалықтардың өндiрiстiк-техникалық базасының даму
деңгейiнiң төмендiгi; ... ... ... ... ... құрылғының жетiспеуi; қоймалық ... мен ... ... ... қазiргi заманғы шөлмек пен ... ... ... ... ... дамуы және т.б.
Жоғарыда көрсетiлген факторлар мен негативтi жағдайлардың Қазақстан
экономикасына ... ... ... ... ... тежейдi, ал бұл жұмысты қысқа мерзiм iшiнде орындау мүмкiн емес.
Дегенмен, 1990-шы жылдардың басында, яғни нарықтық қатынастарға өтудiң
алғашқы қадамдары ... ... ... Қазақстанда экономиканың әртүрлi
салаларында көліктік логистикалық ... ... ... ... ... ... ... Аталған қадамдарды екi үлкен топқа бөлуге
болады: ғылыми-теориялық және ... ... ... ... оқу орындарындағы көліктік
логистикаға тура ... ... ... бар ... кең ... ... ... Шетелде отандық ғалымдарымыздың заманауи көліктік
логистиканың теориялық базасын құрайтын жүйелiк ... ... ... ... ... ... ... басқару теориясы,
қоғамдық қызмет көрсету теориясы, байланыс және өзге ... ... ... ... ... ... ғалымдарымыз бен
мамандарымыз материалдық-техникалық қамтамасыздандыру және ... ... ... ... ... басқаруда, материалдық ресурстарда
қажеттiлiктi оңтайлы түрде жоспарлауда, ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруда, қойма ... және т.б. ... ... және ... ... ... экономист ғалымдарымыздың материалдық ағымдардың қозғалысы
туралы ғылымының дамуына қосқан орасан зор үлестерiн атап өтпеуге ... ... Л.Ф. ... жеке ... ... ... атты кiтабында былай дейдi:
Жалпыға белгiлi, қоғамдық өндiрiсте қоғамдық үрдiсiмен ... ... өз ... алып ... Бұл тауарларды өңдеудi аяқтау, қаптау,
тасымалдау, сақтауды тоқтату, ... ... ...... ... үрдiсiнiң созылуынан пайда болған. Қолдану ... ... және ... ... ... ... өндiрушi еңбек
болып табылады. Ол тауарға өнiмнiң шығындалған құралдарының бағасына
аударады және ... ... ... жаңа баға ... [17,134б.].
Сонымен қатар, қоғамдық өндiрiс саласында ... ... ... ... ... ... бар. Бұл - көбiнесе
технологиялық үрдiстiң жете дамымауынан, еңбектiң әлсiз механизациясынан,
өндiрiс пәнiнiң төмендiгiнен пайда ... ... ... ... ... тiрi еңбектi жоғалту; қоғамдық еңбектi жоғалту ... ... және ... да материалдық құндылықтарды оларды
дайындау, эксплуатациялау, сақтау, жеткiзу, қолдану үрдiсiнде шамадан тыс
шығындау».
Осылайша, автор бейрационалды ... ... ... ... ... ... ... түсiндiрiп бердi. Содан кейiн
оның айтуынша: «қамтамасыздандыруды ұйымдастыру ... тек ... ... ... ... ғана ... сонымен қатар,
қамтамасыздандыру жүйесiнiң өзiнiң үнемдiлiгiмен және оның ... ... ... және ... ... ... қажеттiлiгiн
қанағаттандыру қабiлетiмен бағалануы керек». Егер осы принциптi басқаша
түсiндiретiн болсақ, онда ... ... ... ... ... негiзгi қағидасы пайда болады. Яғни өнiмдi қажеттi мөлшерде, ... ... ... ... ... ... ... және ... ... ... салааралық баланс көмегiмен тұрмыстық байланыс
талдауда көрiп отыр. Кеңестiк дәуiрдегi экономика ... тек ... ... ... бұл ... экономиканың дамуына зор ықпал
еткен. Бiрақ бүгiнгi күнде де оның ... ... ... кетуге болмайды.
Сухова Л.Ф. былай деп жазады: «Салааралық баланс ... мен ... даму ... ... ... ... функционалды байланысты көрсететiн экономикалық-математикалық
үлгiсiн ... ... ... салааралық байланыс талдауы
көрсеткендей, өндiрiстiк кешеннiң негiзгi ... - ... ... және металлөңдеу, қара металлургия, химиялық
өндiрiс - ... ... ... ... дамып келедi, бұл жалпы өндiрiстiк
кешеннiң экономикалық нәтижелiлiгiн жоғарылатады» [9,234б.].
Әрi қарай ... ... ... байланыстарын жетiлдiру
мүмкiншiлiктерiн сараптайды: «Тұрмыстық байланыстардың ... ... оның ... бiр ... ... ... ... тұтынушылардың және материалды-техникалық
қамтамасыздандыру ... ... ... себепшi болады;
кәсiпорын өндiрiстiк-техникалық мақсаттағы ... ... алу және ... ... өткiзушi желiлердiң қандай бөлiмдерiмен ара-қатынастарына
түсетiнiн анықтайды. Ең нәтижелi және ... ... ... ... қамтамасыз ететiн, өнiмнiң жоғарғы сапасын, өндiрiстiк қордың
мейлiнше аздығын, минималды құжат ... ... ... ... ... ... қатынастарының қарапайым құрылымын қамтамасыз
ететiн тұрмыстық ара-қатынастың түрi деп есептеу керек». Қазiргi заманның
тiлiмен ... ... ... макрокөліктік логистикалық және
микрокөліктік логистикалық ... ... ... ... ... ... материалдық өндiрiстiң
инфрақұрылымының мәселелерiн сараптамалады. ... Л.Ф., ... ... ... ... атты ... авторлар өндiрiстiк
инфрақұрылымның жетекшi салаларының нәтижелiлiгiн көтеру мүмкiндiктерiн
игередi, ... ... ... жұмысын қарастырады. Олар былай деп
жазады: «орталықтандырылған тәсiлмен жүктi ... ... ... мен ... ... құрылыс алаңына, өндiрiстiк
кәсiпорынның цехына қамтамасыздандыру және өндiру ритмдерiнiң сәйкестiгiн
қамтамасыз етедi, жүк ... ... ... ... яғни ... ... ... қажеттiлiгiн де азайтады, соған сәйкес
өндiрiстiк ... ... және ... сақтауға арналған қаржыны ... ... ... ... ... ... профессоры Тулембаева
А.Н. айтуынша көліктік логистикалық шығындарды оңтайландыру арқасында кез
келген кәсiпорынның ... ... ... ... шығындардың 1% азаюуы, табысты 14% көбейтедi деп есептелген.
Көліктік логистикалық ... не ... ... Тек ... ... Яғни ... тасымалдау жолдар, тасымалдау түрлерi,
өткiзу жүйесiнде қоймалар саны және т.б. есептелiнедi. Көліктік логистика
кез келген ... ... ... жүйе ... ... яғни
микродеңгей-микрокөліктік логистикалық жүйе, макродеңгей – маркокөліктік
логистикалық жүйе [11,54б.].
Қорытындылай келе, қоғамдық ... ... ... ... ... нәтижелiлiгiне әсер етедi». Айта кетер жайт,
бұл жапондық мамандары ойлап тапқан және ... әлем ... ... «Дәл ... атты ... танымал микрокөліктік
логистикалық концепцияға толық сай келедi.
Жоғарыда айтылып кеткен ғалымдармен қатар осы ... ... ... К.Х., ... С.Р., ... Ф.Ф. және т.б. ... ... терминiнiң өзi және сонымен қатар ғылыми пән
бiзде жақында ғана ... ... ... ... қарамастан көліктік
логистиканың бөлек теориялық жағдайлары ... ... ... ... және ... ... және
өндiруiн ұйымдастыру, қоймалық және шөлмектiк қожалықты ұйымдастыру,
қорларды ... ... ... ... ... ... жүк тасымалдау ұйымдастыру және басқару,
көтерме ... ... және т.б. пән ... ... ... ... ... дейiн тәжiрибелiк қосымшаларда
және ғылыми-зерттеулiк өңдеулерде территориалдық, салалық және ... ... ... ... және тауарды қодану салаларындағы бiр
көліктік ... ... ... ... жергiлiктi
қызығушылықтарын және орталықтандырылған жоспарланған экономиканында ... ... ... асыру көзқарасымен ... ... ... ... ... және ... аспектiлерде
концептуалды түсiнiкте көліктік логистикалық ... ... ... ... мүмкiн емес едi.
Сол уақытта ҚазСР, кейiн Қазақстанның да экономикасындағы ұзақ мерзiм
бойы өндiрiстiк және қолдану ... ... ... бiз көліктік
логистиканың ерекше билiгiне жатқызып жүрген мақсаты ... ... ... өндiрiстiк-техникалық базалар қалыптасты. Өнеркәсiптiк
өндiрiс салаларында бұл iшкi ... ... ... және қоймалық қожалықтың жұмысын, икемдi автоматизацияланған
өндiрiстерге және роботтандырылған кешендерге, жобалауды ... ... ... ... ... отандық
макрокөліктік логистикалық РИТМ, КСОТО, ... ... ... ... ... MRP/DRP, KANBAN және т.б. шетелдiк жүйелер
секiлдi материалдық ресурстар қорын қадағалау және ... ... ... ... ... ... ... саласының өндiрiстiк-техникалық базасын және көп ассортименттi
материалдық ағымды басқарумен байланысты ... ... ... ... ... және ... ... және өнiм өндiру
жүйелерiнiң түрлi технологиялық объектiлерi ... яғни ... ... ... ... ... ... Мемлекеттiк
агроөнеркәсiп және Мемлекеттiк ... ... ... және ... ... орталықтандырылған таратудың
барлық формалары қысқартылғанымен, Қазақстан территориясында нарықтық
құрылымдарда мықты ... ... және ... ... ... ... iрi ... кешендер,
транспорттық түйiндер және жүк терминалдары, контейнерлiк пунктер, әртүрлi
транспорт және байланыс ... ... және ... ... ... және бөлшек сауда нысандары және т.б.
қалған және де ... ... ... ... ... Қазақстан
экономикасындағы өндiрiс және өнiм қатынасы сфераларындағы ... ... ... ... ... ... ойлауды тұрмыстық жетекшiлердiң және әр түрлi дәрежедегi
менеджерлердiң, қолдану саласындағы кәсiпорын қызметкерлерiнiң және ... ... тез ... ... «Көліктік логистика» мамандығы бойынша
кадрларды интенсивтi түрде дайындау қажет, осы салада орта және ... ... ... дайындау және квалификацияларын жоғарылату
қажет.
Әрине, экономиканың әр түрлi салаларында көліктік ... және ... ... ... ... және жетiлдiру,
логисикалық тауар өткiзушi құрылымдарын, әр түрлi дәрежедегi микро – макро
жүйелердi, сонымен қатар кең ауқымды жүйелердi ... ... ... ... көршi мемлекеттермен интеграция саясаты
территорияда кең ауқымды көліктік логистикалық жүйелердiң ... ... ... ТҰК ... ... ... мемлекеттердiң құрылуына алып келедi. Кең
ауқымды көліктік логистикалық жүйелердi құру сәйкес инфрақұрылымсыз мүмкiн
емес, оған ең ... ... ... ... ... кеңейту, интеграциялық үрдiстердiң
тереңдеуi және халықаралық сауда көлемiнiң ... ... жүк ... ... тосқауылсыз өтуi үшiн қолайлы ... ... ... Олар ... аралық экономикалық және мәдени ... ... ... ... өсуi ... ... ... тасымалдау
мүмкiншiлiктерiнiң қорларын пайдалану нәтижелiлiгiн ... ... ... және ... ... жасайды. Әлемдiк экономика дамуының
болжамдық ... осы ... ... ... және ... ... АҚШ
– Еуропа – Оңтүстiк Шығыс Азия және Қытай үшбұрышында бағытталатын болады
деседi. ... ... ... ... ... мен Азия арасындағы
транзиттiк ... ... ... ... географиялық жағдайын толық
пайдалана бiлу.
Осылайша, жақын ... ... ... ... ... ... оны транспорттық кешенде қолдану болады. Халықаралық жүк
тасымалына қатысатын отандық транспорттық және ... ... және жүк: жүк ... интер, мультимодальдық және
терминалдық жүйелерi, ... ... және ... ... ... жүк ... алып ... заманауи телекоммуникациялық
жүйелерi өңдеудiң заманауи көліктік логистикалық технологияларын ... ... Iрi ... ... ... жеке ... ... кәсiпорындар өздерiнiң терминалды ... ... және ... ... ... ... логистикалық сервистi қолдау жүйесiн шығара бастады [8,545б.].
Халықаралық нарықта тасмалдау кәсiпорынның жұмыс iстеуiнiң ... ... ... және әр түрлi транспорттың түрлерi арасындағы
бақталастықтың ... ... ... ... ... және ... қызмет көрсету сапасына қатаң талап қоя
бастауы ... ... ... ... транспорт сервисiнiң соғыстан
кейiнгi жарты ғасырлық тәжiрибесi көрсеткендей, транспорт қызметi бизнестiң
нарықтық инфрақұрылымның, яғни кең ... ... ... ... үлкен бөлiгiн алып отыр [6,65б.].
Тауарды жер шарының кез ... ... ... ... ... логистикалық концепциясын тұтынушы сервисiнiң орнынан қарағанда,
былайша қарастыруға болады: «Керектi тауар ... ... және ... ... ... және минималды шығындармен, керек жерге жеткiзiледi».
Соның iшiнде шығындар тауарды өндiрудiң өз бағасы ретiнде және де ... ... ... ... және ... ... ... көліктік логистикалық операциялар шығындарына байланысты.
Көліктік ... ... ... ... ... ... дейiн құрайды, сондықтан транспорт глобальды көліктік логистикалық
жүйенiң құрылуында орасан зор рөл атқарады.
Қазақстан үшiн оның ... ... ... ... ... ... iшiнде жергiлiктi транспорттық факторлар: транспорттық
коммуникациялар, сол аудандағы транспорттық және ... ... ... ... ... және т.б. өте
маңызды орын алады. Әрбiр ауданының экономикасының қолдану саласында қандай
да бiр көліктік логистикалық ... ... ... ... жұмыс жасайды: транспорттық фирмалар, көтерме ... ... ... ... ... ... және ... нәтижелi қызмет көрсету, көптеген транспорттық-көліктік
логистикалық фирмаларды және аудандардағы делдалдардың жұмысын басқару және
координациялау жергiлiктi транспорттық-көліктік ... ... ... Осы жүйелердiң түзетушi және бiрiктiрушi потенциалды белгiлi
аудандардың әлуметтiк-экономикалық ... ... ... ... ... ... арқасында тұтынушыларға
қызмет көрсету нәтижелiлiгiн ұлғайту, ... ... ... ... ... және ... ... және қаржылық
ағыммен қамтамасыздандыратын заманауи көліктік логистикалық басқару
технологияларын енгiзу.
Елiмiздiң ... ... ... ... жаңа ... ... терминалды технологияға және тауар қозғалысының көліктік
логистикалық принципiне негiзделген жаңа жүйенiң пайда болуын талап етедi.
Жергiлiктi жүйенiң ... ... ... көрсету қалыптастыру
стратегиясы iрi ... ... жүк ... және жүк жинаушы
терминадар желiсiнiң және көпмақсатты мультимодальдық ... ... ... олардың тасымалдаушылар, экспедиторлар және
жалпыға бiрдей ақпараттық қолдау және телекоммуникация арқасында басқа ... ... ... ... басқару және кординациялауды
жүзеге асыратын көліктік логистикалық орталықтардың құрылуына негiзделуi
қажет. Жергiлiктi макрокөліктік ... жүйе ... ... ... ... ... және ... логистикалық қызмет көрсету ... және ... ... ... ... жүк ... ... сервистiк қызметтер жиынтығымен қамтамасыз етуi қажет.
Бiрiншiден, ... ... ... ... ... ... жетiлдiрiлуi маңызды. ... ... ... ... болуына негiзделе әр түрлi деңгейдегi
көліктік логистикалық орталарда ... ... ... ... жүйе ... дәлiздердiң жасалуын жүзеге ... ... ... және инвестицияларды тиiмдi пайдалануға
көмегiн тигiзедi, терминалды және ... ... ... ... жүзеге
асыру, бейрационалды тасымалды қысқарту, экологиялық жағдайды жақсарту және
соңғы тұтынушыларға транспорттық-көліктік ... ... ... ... ... ... жергiлiктi макрокөліктік логистикалық ... ... ... ... ... ... мыналарды қамтамасыз етедi:
- аудандардың әлеуметтiк-экономикалық сауалдарын шешу, жаңа жұмыс
орындарын туғызу және инвестиция тарту арқылы халықтың жұмыс ... ... қала ... ... ... логистикалық жүйенiң жұмыс жасауынан және тұтынушы
транспорттық-көліктік логистикалық сервис ... ... ... ... ... ... көрсету
сапасының жақсаруы, қызмет көрсету сапасының заманауи бiрiккен
көліктік логистикалық тенологияларды ... және ... ... ... ... ... базасының
дамуы арқасында әлемдiк стандарттарға жақындату;
- сыртқы экономикалық байланыстарды шетелдiк инвестицияларды және
серiктестердi ... ... ... ... ... ... стандарттарға сай экспорттық-импорттық
операциялардың транспорттық-логисткалық ... ... ... қамтамасыз ету. Транспорттық дәлiздер арқылы жүзеге
асырылатын интермодальдi тасымалдаудағы ... ... ... мен ... ... бәсекеге қабiлеттiлiгiн жоғарылату;
- көліктік логистикалық орталықтар және ... ... ... ... билiк органдарының қадағалауымен қызметтер жүйесi арқылы
мониторинг жүйесiнiң, транспорттық-көліктік ... ... ... келтiру, қадағалау және нарықтың
нәтижелi қалыптасуы;
- ... ... ... керi ... ... жергiлiктi
материалдық-транспорттық ағымды рационалды қалыптастыру,
тасымалдаудың ... ... ... ... ... ... ... халықаралық стандарттарға сәйкес
рационалды таңдау арқылы;
- ауданда отандық және халықаралық биржалық және ... ... ... ... және ... ... және көліктік логистикалық
фирмалары үшiн бiр нормативтi ... ... және ... ... ... логистикалық координация және оның жұмысының
мультимодальдық және ... ... ... оны ... ... ... ... жасауының нәтижелiлiгiн
жақсарту.
Елiмiздiң ... ... ... ... ... ... өнеркәсiптер және ұйымдармен ара ... ... де ... ... де, ... iшiнде ауданаралық, аймақаралық
және халықаралық экономикалық ... ... ... көрсету
нарығының қалыптасуына қатысуы қажет. Сонымен қатар тасымалдау шешушi ... ... ... ... кең ... бiрiккен көліктік логистикалық
жүйелердiң жалғыз функциясы емес. Өнiмдi өндiрушiлер мен ... ... ... ... ... ... ... операцияларында жүктеу және қайтадан алу, түрге бөлу, ... ... ... жүк партияларының iрiлендiрiлуi және т.б.
қызығушылық танытуда. Көліктік ... ... ... қатарының
үлкен бөлiгiн қадағалау көліктік логистикалық қызмет көрсету ... ... ... және ... саласындағы
шығындарды азайтуға, көліктік логистикалық фирмалардың кiрiсiн көбейтуге
көмектеседi [10,74б.].
Қазақстандағы көліктік логистиканың дамуының осы келешегi бар ... ... өз ... тапқан. Ол жерде Н.Ә.Назарбаев былай
деген: «Транспорттық ағымдар шығыстан ... және ... ... ... территориясы арқылы өткен бүгiнгi күнi де тоқтамады. Қазақстанның
мақсаты ... ... ... ... ... ... қабiлеттi ету және бiздiң территориямыздан өтетiн ... ... сала ... ... ... және ұзақ ... бойы шоғырланған өсу
стратегиясымен жүру керек, ұлттық диверсификацияда және жаңа нарықтық
iздеуге негiзделедi. Олар бiздiң ... ... ... Бұл ... ... ... ... сервис жүйесi, жол
және капиталдық құрылыс және отандық өнiмнiң өз бағасының төмендеуiне әсер
ететiн болады».
Қазақстандағы көліктік ... ... да ... бар ... алдағы жылдары оны ұйымдастыруда және iшкi өндiрiстiк ... ... ... ... және ... жүргiзушi
байланыстарда технологиялық кешендерде және ... ... үшiн ... ... ... ... капиталистiк елдерде көліктік
логистиканың тарихи ... ... ... жоқ. ... ... және өзiмiздiң потенциалды пайдалана отырып, бiз тез қарқынмен
заманауи көліктік логистикалық ... және ... ... ... ... жүйенi енгiзуiмiз қажет.
Мамандардың айтуы бойынша, Қазақстанның ритейл нарығы түгелдей бос
деуге болады. ... ... бұл ... ... мен ... ... бiрақ тез арада өсе алады. Бұған дәлел ... ... ... ... ... ... желiлерiнiң хабарлауы:
- өткен жылдың желтоқсанынан бастап, Қазақстанның көтерме нарығында
Lacorte супермаркеттер желiсi жұмыс iстеуде;
- Ресей Федерацияның «Вестер» ... ... ... Қазақстандағы
стратегиялық жоспарларын жүзеге асыра бастады;
- «Арбат Престиж» ... ... ... ... ... ... Raimbek Group ... өзiнiң Қазақстандағы ритейл нарығында орнын
ұлғайтпақ;
- финдық «Finn Flare» 2007 жыл ... 4 ... ... ... Астане и Көкшетау қалаларында ашады;
- өткен жылдан бастап «Эльдорадо» және Sulpak қазақстандық желiсiнiң
бiрiккен жобасы ... ... ... ... ... көп ... шағын қатысушылар иеленуде.
Бәсекелестiктiң классикалық ... ... ... ... жоқ. ... ... ... мамандардың пiкiрiнше көтерме тауар айналымның ... ... ... ... ... аймақтар мен нарықтың дамуына
шектелуiне ... ... ... көліктік логистикалық шығындар;
- халықтың төмен тығыздығы.
Iрi ... ... ... 2-3 жыл ... ... ... ... құруды талап етедi, тарату орталықтар желiсiн құру арқасында.
Тауар дистрибьюторлары. Қазақстан нарығының қазiргi ... ... ... ... компаниялар мұқтаж. Мысалы:
- «Кока-Кола Алматы Боттлерс» компаниясы;
- «Проктер Энд Гэмбл Қазақстан» ЖШС дистрибьюторы;
- «Балтика» сыра ... ... ... ... ... ... «Subaru Motor ... көрсетедi - Subaru-дың Қазақстанда эксклюзивтi
және бiрiншi дистрибьюторы;
- «Алем Мото Қазақстан» ... YAMAHA ... ... ресми дистрибьюторы;
- «Turan MC» компаниясы - Hyundai Heavy Industries Co., ... ... ... ... Қазақстан» компаниясы Magner корпорациясының бүкiл
Қазақстан бойынша қызығушылығын көрсетедi;
- ... ... ЖШС ... МАЗ, ... ... МЗКТ және ... ... сатады; Кез-келген импорттық дизельдi
техника үшiн ... ... ... ЖШС – TOTAL LUBRIFIANTS француз мұнай концерннiң
ресми ... (ELF ... ... GENERAL ... ... (ACDelco сауда таңбасы).
Көліктік логистикалық қызметтiң отандық провайдер-компаниялары 6-шi
суретте қарастырылған.
Логистикалық қызмет көрсететiн ...... ... 6 - Қазақстан нарығында көліктік логистикалық қызмет ... - ... ... келгенде, қазiргi таңда Қазақстандағы көліктік ... ... ... мен ... туындағандай көліктік логистиканы
игеру және оны кәсiпорындағы басқару ... ... ... даму ... ... ... ... халықтың төлем кабiлеттiлiгiнiң төмендiлiгi,
кәсiпорынның айналым кұралдарының жеткiлiксiздiгi, өндiрiстiк шығындардың
үнемi өсуi отандық өнiмнiң бәсекеге ... ... ... ... ... ... ... жасау үшiн көліктік логистика
ауадай қажеттi нәрсе, ... бұл ... ... өз бетiнше кешендi сала
ретiнде қызмет ... деп айту ... ... ... ... жүргiзу беймәлiм белгiсiз зат, оны қалай өткiзу, қалай
жоспарлау, қандай әдiс ... ... ... ... бұл ... бiрi өз бетiнше тағыда ... ... ал ... ... ... ... ... бетiн ашпайды, яғни сондықтан нарықтағы
кәсiби маманданған көліктік логистиканы жүргiзумен айналысатын ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы аумағында жұмыс iстейтiн
кәсiпорындардың iс-әрекеттерi талданады. ... ... ... ... ... ... көрсететiн қызмет сипаттары,
ерешелiктерi, артықшылықтары, ... даму ... ... ... Темiр Жолы» АҚ кәсiпорнында көліктік логистиканы
қолдануды талдау
Қазiргi кездегi Қазақстан экономикасының сәттi ... ... өсуi ... ... ... дамуына ықпал етедi. Бiрақ
толық көліктік логистикалық қызмет нарығының ... ... ... ... корпорациялардың келуiне кедергi болып
табылады.
Клиенттердiң тұтынушылық ... ... ... ... ... ... ... бiрi.
Қазақстан Республикасы Президентi Н.А Назарбаевтың тапсырысына жүгiне
отырып, Қазақстанның үкiметi ... ... ... дамыту
бойынша диверсификациялаудың жаңа жобасы жүзеге асыра бастады.
Қазақстан Республикасы кәсiпорындарының негiзгi даму ... - ... ... ... ... ... ... үйлесiмiн икемдi және тиiмдi ... ... ... ету ... құрастыру болып табылады.
Осы заманғы экономикалық үрдiстердiң даму ... ... ... және ... ... ... ... интегралды көліктік логистикалық тiзбекке бiрiгуiне жағдай жасау
керек.
Қазақстанның ... ... өте ... ... көліктік
логистиканың практикалық және ғылыми ыңғайды талап ете бастады.
Экономикалық талдаудан бұрын, ... ... ... даму ... ... ... ... қарастырайық.
Бiрiншiден, көп уақытқа дейiн отандық экономикада ... ... ... ... ... ... (тауарды жабдықтау және өткiзу)
сфераның ролiн жете бағаламады. Бiздiң елде тарихи айналым сферасы өндiрiс
сферасынан артта дамыды, ... ... мен ... өткiзудi ұйымдастыру.
Айналым сферасы тауардың өндiрушiден тұтынушыға ақырын өткiзiлген, сұранысы
қанағаттанбаған, ... ... ... сапасымен ерекшеленедi. Айналым
сферасы негізі «қалдық принцип» ... ... ... ... ... сферасының ролiн түсiнбеуi жоғары ... ... ... ... ... ... орта ... артта қалуда (тауар айналым сферасында). Бұл
жердегi ... ... ... тауар өткiзушi құрылымның рационалды емес дамуы;
- қазiргi ... ... ... ... байланыс және телекоммуникация жүйелерiнiң әлсiз
даму деңгейi;
- төмен транспорттық инфрақұрылым, ... ... ... мультимодальды, кедендiк терминалдар санының
аздығы мен техника-технологияның төмен деңгейi;
- ... ... ... келетiн барлық транспорт
түрлерiнде қазiргi заманғы транспорттық жабдықтардың болмауы.
Транспорттың жоғары деңгейде физикалық және моральды ... ... ... ... ... ... ... тауарды өңдеу қазiргi заманғы ... ... ... ... ... ... даму деңгейi.
Көрсетiлген фактiлер мен жағымсыз жақтар Қазақстан экономикасына
көліктік ... ... ... ... ... ... шешу мүмкiн еместiгi.
Сонымен, жақын арада Қазақстанда көліктік ... ... ... және ... жүйесiнде қолдануға болады. Отандық
транспорттық және экспедиторлық кәсiпорындар бiрiншi болып, ... ... ... және ... ... ... логистикалық
технологияларды енгiздi. Интермультимодальды және терминалды ... ... дәл ... және ... тасымалдау технологиялары
және т.с.с. ... ... ... және жеке ... ... ... ... терминалды желiнi, жүктi бөлшектеу
және көліктік ... ... ... ету ... ... ... ... жүйелерiн құра
бастады [15,97б.].
Осындай көліктік логистикалық жүйелердi тиiмдi ... ... ... ... ... бiрi ... ... Жолы» АҚ.
Қазақстан жерiндегi тұңғыш темiржол магистралi 1894 жылдың ... ... ... (бүгiнде РФ Саратов облысындағы Энгельс қ.) -
Орал тар табанды темiр жол телiмiнiң ... ... ... ... ... 130 шақырымы қазiргi Қазақстан жерi арқылы өткен. Арада 4 ... ... ... тар ... темiр жол iске қосылды. Мұның да
77 шақырымы қазақ ... ... ... Қазақстанның дамуы үшiн ... ... ... ... ... айтқанда, оның «қазақстандық» 190
шақырымының ... зор едi. Бұл жол ... пен орыс ... және ... ... ... ... қосты.
1901-1906 жылдары Қазақстан жерiнiң 1660 шақырымдық аумағын алған,
Орта Азия мен ... ... ... ... темiр жолы
салынды.
1914-1917 жылдары болашақ Түрксiбтiң бiр ... ... ... ... ... ... жылы ... – Троицкi - Қостанай (Қазақстан арқылы 166 км.)
магистралi салынды.
1915-1917 ... ... ... ... ... (Новосибирск-Семей) 122
шақырымы Қазақстан жерi арқылы өттi. Бұдан ... 1918 ... ... ... ... тар ... ... жолы жұмыс iстеп тұрды. 1918
жылға қарай Қазақстан аумағындағы шойын ... ... ... 2,6 ... ... ... ... темiр жолы 1920-1922 жылдары салынған
Петропавл - ... ... ... ... ... аймақтарын
дамыту және астықты шығару қажеттiлiгiне байланысты 1926-1931 жылдары
Бурабай-Курорты және ... ... ... Қарағандыға дейiн жалпы
ұзындығы 700 шақырымнан асатын жол салынды. 1924 жылы Құлынды-Павлодар
темiржол ... ... ... мұнай кәсiпшiлiгiнiң дамуына 1926 жылдан
басталған Гурьев-Доссор тар табанды жолы ықпал еттi.
1927-1930 жылдар аралығында салынған ұзындығы 1444 км ... ... ... заманалық оқиға болды. Ол Қазақстанды
Сiбiрмен ... ... ... дамуына және шөлдi
жерлердiң игерiлуiне әсер еттi.
Орталық Қазақстан өңiрiнiң ... үшiн 30-шы ... ... ... ... (490 км), ал оңтүстiк үшiн Шымкент-Ленгiр жол
телiмдерi зор маңызға ие болған. ... тау кен ... ... 1930
жылы салынған Локоть-Защита (235 км), Лениногорскiден ... ... жол ... рөл ... ... Қазақстанды Орталық Ресеймен байланыстырған,
Саратовқа шығатын жол телiмi - Орал - Елек ... ... ... ... ... ... ... Ресейдiң бiрқатар аймақтарының ... ... ... ... ... ... стратегиялық
маңыздылығын Ұлы Отан соғысы кезiнде дәлелдедi.
1939-1943 жылдары салынған Ақмола-Қарталы желiсi Қарағандының көмiрiн
Оңтүстiк Оралға жеткiзудi қамтамасыз еткен ... ... ... ... ... ...... - Талдықорған және Атасу - Қаражал телiмдерi
iске қосылды. Қазақстандық ... ... ... 10 мың ... Ұлы Отан ... ... ... бойында жол шаруашылығын
және жылжымалы құрамды жөндеу жөнiндегi өндiрiстiк база құрылды.
1950 жылға қарай салынған ... - Шу (440 км) жол ... ... ... ... ... ... Осылай Транссiбiр магистралi
Түркiстан - Сiбiр жолымен бiрiгiп, елiмiздiң ... ... ... - ... - ... - ... - Шу ... темiр
жолдың меридианды желiсiн құрайды.
Ал 1953 жылы Оңтүстiк - Сiбiр магистралiнiң ... ... ... ... - ... (546 км) жолы ... Оның iске ... көмiр бассейнiнiң және осы жерге жақын аймақтардың тез дамуына
жағдайлар жасады. (Тек 1953-1956 жылдардың өзiнде ... ... ... 4 есеге артты).
1950 жылдары тың жерлердiң ... ... ... және орталық өңiрлерiнде темiр жол құрылысы екпiндi қарқынмен
жүргiзiлiп жатты. 1955-1961 жылдары Есiл - ... (224 км), 1959 ... ... - ... 1960 жылы Тобыл - Жетiқара желiлерi салынды. ... ... ... ... ... екi ... артты.
1958 жылдың 1 шiлдесiнде КСРО-дағы ең iрi Қазақ темiр жолы ... 11 мың ... ... ол 15 ... ... ... Сiбiр, Орал, Волга жағалауы, Қырғызстан және Орта ... ... ... және меридионалды магистральдарды бiрiктiрдi.
1960 жылы шөлдi өлкенiң дамуына себепшi болған Мақат-Маңғышлақ және
Маңғышлақ - Өзен ... ... 900 км) ... ... Қазақстан мен
Ресей байланысының жандануына осы ... ... ... - ... пайдалану зор ықпал еттi.
1964 жылы Қазақстанда бiрiншi болып жолдың ... ... ... ... Осы кезден бастап темiр жолды
электрлендiру жұмысы алға ... Олар ... ... ... ... ... жүргiзiлдi. 1969-1970 жылдары Қарағанды-
Магнитогорскi (1180 км) телiмi электр тартымына ... 1980 ... ... ... - Шу, ... - ... Арыс - ... электрлендiру өрiс алды. Бұл жолдардың жалпы ұзындығы 4 мың
шақырымға жеттi.
1977 жылы ... ... ... ... үш жол құрылды: Тың, Алматы
және Батыс Қазақстан.
Осы жылдары ондаған жаңа вокзалдар ... ... ... ... беру ... жол ... ... мен тепловоздардың
жаңа түрлерi iске қосылды. 1980 жылдан бастап автоматика және ... ... ... ... ... темiржол көлiгi тарихының елеулi оқиғаларының бiрi: 1986
жылғы 20 ... ... ... ... ... ... 43,4 мың тонна және
ұзындығы 6,5 шақырым болатын жылжымалы құрамға 440 ... ... ... жолы ... ... ... ... Қытай Халық Республикасына қатынайтын
темiржолдың дамуына үлкен ... ... 1959 жылы ... ... ... ... қазақстан әрi қытай жақтан екi елдiң темiр жолын
қосатын магистральдың құрылысы жүргiзiлдi. Бұл жұмыстар 1988 жылы ... ... ... ... ... 1990 жылы ... ... жолдардың
түйiсуi қазақстандық Достық стансасы мен қытайлық ... ... ... ... ... Осы ... кейiн онда жүк құрамдарының
қозғалысы ... ... ... ... ... дәлiзi
iске қосылды. Сол кезеңде Достық стансасының қайта тиеу және ... ... ... мен ... ... ... ... кезiндегi
Қазақстан темiржол көлiгiнiң өткен жолын шартты түрде үш кезеңге бөлуге
болады.
Бiрiншi кезең (1992-1996 жж.) - ... ... ... ... ... жаңа ... жағдайларға бейiмделуi.
Екiншi кезеңнiң (1997-2012 жж.) - маңызы үш қазақстандық магистралды
өзiнде бiрiктiрген, қиыншылық ... өте ... ... ары ... дамуына
негiз салған, бiрiншi қазақстандық темiржол кәсiпорны «Қазақстан темiр
жолы» РМК-нiң құрылуы мен дамуы болды.
Үшiншi ... (2012 ... ... осы уақытқа дейiн) - саланы қайта
құрылымдау басталды. Атап айтқанда, «Қазақстан темiр жолы» ұлттық компания»
ЖАҚ құрылуы осы ... ... ... бастамасы болды. Олар
елiмiздiң темiржол көлiгiн қазiргi заманға сай әрi жоғары тиiмдi салаға
айналдыруға ... және ... ... ... ... ... ... нарықтық, бәсекелестiк жағдайында тұтынушылардың
талаптарына барынша сәйкес ... ... ... ... ... жылы Қазақстан темiр жолы өзiнiң айрықша межесiне – 100 жылдығы
мерейтойына жеттi.
Бұл жылы Қазақстан ... ... ... 100 ... кең ... өттi. ... жол тарихының маңызды кезеңдерi аталып өтiлдi. ... ... ... саланы, темiржолшылардың еңбек жағдайын жақсарту
шаралары мен iрi құрылыстар аяқталды.
2004 жылы ... ... ... басы ... Ел ... ... Ахметов темiр жол көлiгi саласының ардагерлерi тобымен
кездесу өткiздi. Кездесу барысында ... ... ... ... сала
жетекшiлерi мен темiржолға еңбегi сiңген ардагерлер құрамына кiретiн ... АҚ ... ... ... кеңесiнiң мерейтойды өткiзу
жөнiндегi ... ... ҰК АҚ ... ... ... жол ... санауды ұзындығы
1668 км Орынбор - Ташкент магистралi құрылысының аяқталу уақытынан бастау
туралы шешiм қабылдады. ... ... ... жол ... 100 ... атап өту ... ... наурыздың 12-сiнде қол қойды. Мұны
респубулика ҚР ... де ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаев
мерекелiк датаны атап өтуге арналған медал шығару туралы ... ... Бұл ... ... төрт мыңнан астам темiржолшыларға бұйырды.
Бұл жыл бiздiң елде өткiзiлген Еуропа мен Азияның 25 елiнiң темiржол
басшыларының қатысуымен ... ... ... ынтымақтастығы ұйымы Бас
директорлары конференциясының 19-шы отырысымен тұспа-тұс келдi.
Жоғары мәртебелi қонақтардың көзiнше ... ... ... ... ... ... ... түрде пошта айналымына енгiзiлдi.
Темiр жолдың жүз жылдығы қаржылық қызметтiң жоғары жетiстiктерiмен
атап өтiлдi. Бұның бiр ... ... ... ... ... ... агенттiгi жүргiзген «Қазақстан темiр жолы» компаниясының ұзақ
мерзiмдiк ... ... ... ... ... бұл ... жол көлiгiн дамытудың және саладағы ... ... ... өсуi мен ... ... жоғарылауы себеп болды.
2004 жылдың 1 шiлдесiнде Астанадан «Отан» ... ... ... ... Екi ... айға жуық ол ... жерiмiздiң темiр жол
стансалары мен разъездерiне тоқтап, ... ... ... ... ... ... ... мен ең жақсы жұмысшыларды ерекше назарға
алды. Оларға ... ... ... ... компаниясының мерейтойлық
медальдары мен естелiк сыйлықтары ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк көмектiң ауқымды бағдарламасы
жүзеге асырылды. Бағдарлама аясында алыс ... ... ... ... ... ... ... табалдырығын аттайтын бүлдiршiндерге оқу құралдары, сәбилерге
балалар ... ... ... ... ... ... сауықтық,
спорттық шаралар өткiзiлiп отырды. Мерейтойлық пойыздың сапары темiр жол
жұмысшыларының оңды лебiзiне ие ... ... ... ... шаралар жыл
сайын ұйымдастырылатын болды.
Темiр жолдың ғасырлық мерейтойын мерекелеудiң шарықтау шегi Қазақстан
Президентi Н.Назарбаевтың қатысуымен өткен ... ... ... республика астанасында 2004 жылдың 6 тамызында өткiзiлдi.
Елбасы өз ... ... ... ... ... ... территориялық тұтастығын және әлеуметтiк тұрақтылығын
нығайтудағы темiр жолдың рөлiн жоғары бағалады. Ал ... ... ... ... ... ... жолды салу және жетiлдiру,
темiржол көлiгiне арналған бәсекелеске қабiлеттi ... ... ... iрi ... ... ... уәде бердi.
Осы жылдың 9-қарашасында Ақтау портынан Құлсары стансасына дейiн ... ... төрт ... ... ... ... қазақстандық
темiржолшылар әлемдiк рекордты жаңартты.
30-шы қарашада Арқа стансасында мемлекеттiң жоғары ... ... ... - ... жаңа ... ... ашылуы өттi.
Алтынсарин - Хромтау темiр жол желiсi ... ... 160 ... ... үнемдiлiкке қол жеткiзiлдi. Сонымен ... ... ... жүк ... ... ... екi мың ... дейiн
қысқарды.
Қазақстанның Тәуелсiздiк күнi мерекесiнде Астана вокзалы алдында
тарихи ... - Эш 4161 ... ... ... ... бесжылдықтың
белгiсi, Ұлы Отан соғысының естелiгi, ... ... ... ... ... басты рөл атқаратын Қазақстанның шойын жолы тарихындағы
ерен ерлiктердiң куәсi iспеттi мақтаулы жерден орнын алды.
Алтынсарин - Хромтау жолымен ... ... жаңа сiн ... ... ... ашты. Жолаушыларды жолдың 15 сағатқа дейiн
қысқарғандығы, билет ... екi ... ... ... ... ... - Екiбастұз темiр жол телiмiнде электрлендiру ең ... бiрi ... ... ... - Екiбастұз жобасының жүзеге асуы
тасымалдаудың ... және ... ... тазалығын
сақтауға әкелдi.
Бүгiнгi таңда Қазақстан Қытай арасындағы мемлекеттiк шекаралық өткелi
Достық стансасының ... зор. ... ... ... ҰК ... ... сызбасы 7-суретте көрсетілген.
Сурет 7 - «Қазақстан темiр жолы» ҰК ЖАҚ-тың Ұйымдастыру құрылымы [14,65б.]
2013 жылы Достық ... ... 9,5 ... ... жүк ... ... станцияның әлеуетiн арттыруға 3,5 миллиард ... ... ... бөлу ... 300 метр жол, 64 көтергiш құрал, вагондарды алмастыру
орыны жарақталды. Достық-Ақтоғай жол ... 102 ... ... ... ... пойыздың жылдамдығы сағатына 80 шақырымға дейiн
жеткiзiлдi. Сол жылы Достық ... ... мен ... ... ... 11 мың ... метр ... үй пайдалануға берiлдi.
Ұйымдастырушылық құрылымдарының өзгеруiмен, жолдарды аумақтық басқару
жүйесiнiң жойылуымен және ... ... ... ... ... енгiзiлуiмен қатар 1997 жылдан бастап әлеуметтiк сала мен
қамтамасыз ету ... ... ... саясаты жүзеге асырылып жатыр.
Темiржол саласының қамтамасыз ету қызметiн қайта құрылымдау Қазақстан
Республикасының Үкiметiнiң 21.07.99-дағы №1025 және ... ... ... ... онда ... ... ... ұлттық
компаниясы ЖАҚ-тың құрылымдық ... ... ... және ... ... мекемелерiн бөлiп шығарып,
акционерлеу арқылы қайта ұйымдастырылуы қаралды.
Қамтамасыз ету, ... емес ... ... денсаулық сақтау
мекемелерi мен халықты тұтыну тауарларымен жабдықтау ... ... ... ... ... ... («Қазақстан темiр жолы» ... ... ... ... ... ... ... 40
пайызға жуығы), құрылыс, жобалау және ғылыми экономикалық зерттеулер,
телефон ... ... ... ... жолдары жүк жөнелтушiлерге
қызмет көрсету кәсiпорындары жатады. «Жол жөндеу», «Темiржол құрылыс», «Қаз
темiр көліктік ... ... ... ... ... ... орталығы», «Көліктіктiң медицина қызметi», «Орталық клиникалық
аурухана», «Жосалы рельс ... ... ... қоғамдары құрылды.
Темiржол саласының әлеуметтiк ... ... ... әлеуметтiк сала
объектiлерiн коммуналдық меншiкке немесе ... үшiн ... ... және ... комитеттерiне беру арқылы бөлiп
шығарумен бiр мезетте жоғарыда аталған акционерлiк қоғамдарды құрумен ... жылы ... ... жолы» Ұлттық компаниясы ЖАҚ өз қызметiн
одан әрi ... ... ... Жол, ... жабдықтау,
сигнализация және байланыс шаруашылықтары кiретiн инфрақұрылым ... жүк және ... ... ... ... ... ... шаруашылықтары кiретiн Тасымалдау департаментi құрылды және ... және ... ... ... және ... ... бөлiнiп
алынып, тиiсiнше «Локомотивжөндеу» ЕМК мен ... ... ЕМК ... ... ... осы ... ... жұмыс iстеп отырған тарихи
моделi бұл барлық техникалық құралдарды, операцияларды, қызметтердiң
сатылуын әрi ... ... ... және ... бiр ... ... ... («Қазақстан темiр жолы» ұлттық компаниясы
ЖАҚ). Операцияларға темiржол ... ... ... ... ... жөндеулiк, күзетушiлiк, комуналдық,
өнеркәсiптiк және басқа да қызмет түрлерiнiң кең ... кiрдi және ... ... ... ТМД ... жолдарын ауқымы жағынан
мемлекеттiң әлеуметтiк саласымен салыстыруға тұрарлық ... ... ... және ... ... мен ... азық түлiк пен
қамтамасыз жүйесiн, халықты ... ... ... ... ... ... сала мен тұрғын үй коммуналдық кешенiн
құрды.
Функционалдық сипаты бойынша «Қазақстан ... ... ... компаниясы
ЖАҚ үш кешенге бөлiнедi:
Негiзгi қызметi:
- жүк және ... ... ... және жүк ... ... ... ... инфрақұрылымды басқару және ұстау;
- сумен, жылумен, энергиямен жабдықтау.
Қамтамасыз ету қызметi:
- локомотивтердi деполық жөндеу;
- вагондарды деполық жөндеу;
- ... мен ... ... ... ... ... және ... жөндеу;
- жүктер мен объектiлердi күзету және т.б.
Әлеуметтiк қызмет:
- мектепке дейiнгi шағын мекемелер ... ... қоса ... ... ... ... ... пунктерi
және алыс айрылыспалар мен станциялардағы фельдшерлiк
акушерлiк пункттер арқылы «Қазақстан темiр жолы» ұлттық
компаниясы ЖАҚ ... ... ... ... қоса ... әлеуметтiк тұрмыстық мақсаттағы объектiлер;
- комуналдық инфрақұрылым және т.б.
Аталған функционалдық бөлiнуге сәйкес «Қазақстан темiр жолы» Ұлттық
компаниясы ЖАҚ тың ... және ... емес ... мен ... жаңадан құрылып отырған субъектiлердiң
өзара iс қимыл ... ... ... және ... ... әсер ... ... қамтамасыз етушi және әлеуметтiк
қызметтiң кезең ... ... ... ... ... ақ ... база ... Қайта құрылымдаудың негiзгi механизмi жылжымалы
құрам операторларының компаниялары мен жолаушы компанияларын құру арқылы
тасымалдау ... ... ... өндiрiстi оңтайландыру және
әлеуметтiк сала объектiлерiн бөлу болады.
Бiрiншi кезеңде - 01.01.2012 жыл мен ... жыл ... және ... құрамның жөнделуi мен пайдаланылуын бөлудi аяқтау,
жолды күрделi ... ... және ... ... ... күзету жөнiндегi қызметте бәсекелес ортаны қалыптастыру, аз
пайдаланылатын стационарлар мен ... ... ... ... ... ... ... болатын.
Бiрiншi кезеңде жүзеге асырғаннан кейiнгi темiржол саласының құрылымы
8-суртте ... 8 - ... ... - ... [21,74б.]
01.01.2013- 01.01.2014 кезеңде субсидиялау «Қазақстан темiр жолы» ҰК
ЖАҚ үшiн залалды төмендетiлген «Қазақстан темiр жолы» ҰК ЖАҚ ... ... ... ... ... мен ... кезеңде - 01.07.2013 жыл мен 01.01.2014 жыл аралығында мынадай
iс шаралар жүргiзiлдi:
- мемлекеттiк акциялар пакетiнiң уәкiлеттi ... беру ... ... ... ... ҰҚ ЖАҚ ... еншiлес кәсiпорындарын жабық акционерлiк қоғамдар
етiп қайта ... ... ... ... ... ЖАҚ болып табылатын
«Инфрақұрылым» ЕМК мен «Локомотив» ... ... ... етiп ... құрылды;
- әлеуметтiк жағынан қолайлы аймақтарда «Вагонжөндеу» ЖАҚ
мен «Локомотивжөндеу» ЖАҚ-тың ... ... ... ... ... ... меншiгiнде вагондар мен
локомотивтердi жөндеу жөнiндегi өндiрiстiк қуаттылықтардың үштен бiр бөлiгi
сақталды.
Мемлекеттiк жөндеу ... ... ... қызметтердiң өзiндiк құнының төмендеуiне ықпал етедi және
бөлiнiп шыққан ... ... үшiн ... бағдарларды қамтамасыз
етедi.
Негiзгi қызмет кәсiпорындардың қамтамасыз етушi сектормен ... ... ... ... қолданылады, бұл қамтамасыз етушi
сектордың өнiмдiлiгiнiң арттырылуына, қызметтерiнiң ... ... ... қосымша ынталандыруларды құрайды. Басы артық
қуаттылықтар бiртiндеп экономиканың басқа секторларына бағдарланады.
Бәсекелестiктiң дамуына және ... ... ... ... ... «Қазақстан темiр жолы» ЖАҚ-тың желiсi мен тартым күшiн
пайдаланғаны үшiн ақы ... ... ... ... ... ... ... кезде
Қазақстанда темiржолдың жолаушылар тасымалын «Жолаушылар тасымалы» ЕМК
жүзеге асырады. Кәсiпорынның ... үш ... ... ... ... ... филиалы, жетi аймақтық жолаушы ... ... ... ... Қостанай, Қарағанды, Ақтөбе және Павлодар: ... ... ... ... ... ... филиалдары,
Қаламаңындық тасымалдар, Багаждық тасымалдар, Вагрест, Жолаушы сервис бар.
2014ж. ... ... ... ... ... ... саны 14838 ... құрады.
Темiржол көлiгi бүкiл республиканың аймақаралық қатынастағы жолаушылар
айналымының 50 пайыздан астамын қамтамасыз етедi.
Темiржолдық жолаушылар тасымалдарына байланысты ... ... ... табылады. Бiр жағынан, жолаушы айналымының көлемi республика үшiн
темiржолдың жолаушы көлiгiнiң стратегиялық ... ... ... Екiншi
жағынан, жыл сайын миллиардтап саналатын шығындарға байланысты оларды
жүзеге асырудың экономикалық ... ... ... тұр. ... кезең
схемасы 9-суретте көрсетілген.
Сурет 9 - Екiншi кезең – (01.07.2013-01.01.2014) [21,75б.]
Бұл ... ... ... болып отыр. Бiрiншiсi жаппай
жолаушылар тасымалдарын қамтамасыз ету үшiн мемлекет қатаң реттеп отыратын
тарифтердiң төмендiгi. ... ... ... ... ... тапсырыстың болмауы. Үшiншiсi плацкарт пен билет құрастырушы
құнының ... ... ... ... ... ... ... айқын болмауы.
Қазiргi кезде ... ... жүк ... ... отыр. Бұл жүк тарифтерiне жүктеме түсiредi, олар өз кезегiнде
өз өзiне жеткiлiксiз және жолаушылар тасымалы шығындарының ... ... ... етпейдi. Барлық дерлiк елдерде темiржол көлiгiн реформалау
жолындағы бiрiншi қадам жүк тасымалдарын ... ... бөлу ... әрi ... ... тасымалының әлеуметтiк маңздылығын растау
тәжiрибесi танымал болып отыр. Автомобиль, әуе және ... ... ... ... ... ... қолдаудың белгiлi бiр
механизмдерi енгiзiлдi.
Қазақстан ... ... ... ... ... бәсекелестiктiң «жылыжайлық» жағдайында.
Теңiз немесе өзен көліктік ... жоқ ... ... әуе көлiгi шығынды, ал әуе ... ... ... қолы ... ... қатынастағы автомобиль көлiгi
жақсы жолдардың болмауынан және қыс кезiнде солтүстiк облыстарда ... ... ... ... ... ... шегедi.
Осы бәсекелестiк артықшылықтарына қарамастан темiржолдық жолаушылар
көлiгi үлкен шығындарға душар болып ... ... ... одан ... ... ... төмендеуде, вокзалдардың техникалық жағдайы
нашарлап отыр. Осының бәрi темiржолдың ... ... ... ... ... болжамдық дағдарыстан алып шығу үшiн тарифтердi, соның iшiнде
жолаушылар тасымалы тарифiн де 5-6 есе ... ... ... ... ... едi. Егер ондай жағдай орын алар болса, компания миллиондаған
клиенттерден айырылып, былайғы ... ... ... түсе ... ... ... қалып қоюы мүмкiн. ... ... ... дамытуға қажеттi қаржыны тұтынушылар қалтасынан емес,
қызметтiң негiзгi емес түрлерiн бәсекелес ... ... ... есебiнен
табатындай жолмен жүргiздi.
Бүгiнде жолаушы тасымалы шығынды болып саналады және ол ... ... ... есебiнен қаржыландырып келедi.
Ол жыл сайын 13-15 миллиард тенгеге ... ... ... Мұндай жағдай
бiзде және көршiлес Ресейде ғана бар. Бiздiң ойымызша бұл жерде «Қазақстан
темiр жолы» ҰК ЖАҚ, ... және ... ... ... қоса ... ... сызбасы жұмыс iстеуге тиiс.
«Қазақстан Темiр Жолы» АҚ-ы көліктік логистиканы қандай дәрежеде
қолдануда деген сұраққа ... ... ... Көліктік логистика
жүйесiне, әрине Қазақстан ... ... ... ... ... компания басшылығы әрқашан әр түрлi нұсқаларды тәжiрибеге
енгiзiп отыр. Компания қала және мемлекет ... ... ... жеңiлдетуге тырысып отыр. Бас кезiнде компания басшылығы қала
бойынша әр ... ... ... ... ... транспорттық
жүйелердiң көп болуына және қалалардағы кептелiстердiң әсерiнен тауарлардың
нақты белгеленген уақыттарда жеткiзiлмеуiне ... ... ... арналған «офис - қағаз - мектеп» ... ... ... Осы бағыт бойынша тауарлар қоймаларда ... ... Ендi ... ... ... және ... ... үшiн аймақтық қоймаларды орталықтандырды және ... ... ... жатқан аймақтарды қамтамасыз ету мақсатында 3
негiзгi аймақтық база ... әр ... ... ... ... ... атқаратын бiрнеше менеджерлер де бар. Басты ... ... ... атап айтқанда менеджерлер, маркетологтар, көліктік
логистика мамандары жетерлiк. Сонымен, «Қазақстан ... ... ... ... жоспарларын жүзеге асыруда тек қана корпоративтiк iс
шараларға ғана емес, сонымен қатар, ... ... және ... ... де ... аударады.
Қорытындылай келе, «Қазақстан Темiр Жолы» АҚ кәсiпорыны материалды
ағымдарды басқарудың тиiмдi көліктік логистикалық ... ... көз ... ... атап көрсетiлген сипаттама бойынша
кәсiпорынның ... ... ... кешендi түрде
жоспарланып, оларды жүзеге асыруда ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы көліктік логистиканың даму болашағы және
жетiлдiру ... ... ... ... ... ... Республикасында басқа шетелдiк капиталистiк елдерде
қолданылатын көліктік логистикалық жүйелер мен ... ... жоқ. ... ... ... және ... потенциалды және
елдiң ерекшелiгiн ескере отырып, бiз тез қарқынмен заманауи ... ... ... ... нарықтық бағытталған
құрылымдардағы жүйенi ... ... ... ... таңымал, кең
қолданылатын JIT, KANBAN, MRP, DRP, ROP, QR, CR, AR, LEAN ... ... ... ... ... кәсiпорындарының ерекшелiктерiн
ескере отырып, енгiзу, жетiлдiру жақсы болар едi.
Қазақстан үшiн оның үлкен территориясымен ... ... ... ... iшiнде жергiлiктi транспорттық факторлар: транспорттық
коммуникациялар, сол аудандағы ... және ... ... түйiндер, терминалдар және т.б. ... ... ... ... экономикасының қолдану саласында қандай да бiр көліктік
логистикалық функцияларды атқаратын кәсiпорындардың үлкен тобы ... ... ... ... ... ... ... кешендер, жүктiк терминалдар және т.б.
Тұтынушыларға нәтижелi қызмет көрсету, көптеген транспорттық-көліктік
логистикалық фирмаларды және аудандардағы делдалдардың жұмысын басқару ... ... ... ... жүйесiз
мүмкiн емес. Осы жүйелердiң түзетушi және бiрiктiрушi ... ... ... ... ... ... ... жоғары сапасының арқасында тұтынушыларға
қызмет көрсету нәтижелiлiгiн ұлғайту, ... ... ... ... материалдық және оларды ақпараттық және ... ... ... ... ... ... ... экономикасында қалыптасқан жағдай принципиалдық жаңа жүк
ағымын басқарудың терминалды технологияға және тауар ... ... ... ... жаңа ... ... болуын талап етедi.
Жергiлiктi жүйенiң көліктік ... ... ... ... iрi ... жан-жағында жүк өңдеушi және жүк жинаушы
терминалдар желiсiнiң және ... ... ... ... ... олардың тасымалдаушылар, экспедиторлар және
жалпыға бiрдей ақпараттық қолдау және телекоммуникация арқасында басқа да
көліктік ... ... ... ... және кординациялауды
жүзеге асыратын көліктік логистикалық орталықтардың құрылуына негiзделуi
қажет. Жергiлiктi макрокөліктік ... жүйе ... ... ... ... ... және ... логистикалық қызмет көрсету кешендiлiгi және сервистiлiгiмен
жауап беретiн транспорттық-экспедициялық, қоймалық, жүк ... ... ... ... ... қамтамасыз етуi қажет.
Бiрiншiден - мультимодалдi ... ... ... ... жүйесiнiң жетiлдiрiлуi маңызды.
Қазақстанның жергiлiктi макрокөліктік логистикалық жүйесiнiң
құрамындағы ... ... ... ... ... ... ... сауалдарын шешу, жаңа жұмыс
орындарын туғызу және инвестиция тарту арқылы халықтың жұмыс iстеу
деңгейiн жоғарылату; қала ... ... ... логистикалық жүйенiң жұмыс жасауынан және тұтынушы
транспорттық-көліктік ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету
сапасының жақсаруы, қызмет көрсету сапасының заманауи бiрiккен
көліктік ... ... ... және ... ... ... ... техникалық базасының
дамуы арқасында әлемдiк стандарттарға жақындату;
- сыртқы экономикалық ... ... ... ... қалыптасып жатқан макрокөліктік ... ... ... ... сай ... ... қызмет көрсетудiң жоғары
деңгейiн қамтамасыз ету. Транспорттық дәлiздер арқылы жүзеге
асырылатын ... ... ... ... ... мен ... логистикалық
фирмалардың бәсекеге қабiлеттiлiгiн жоғарылату;
- көліктік логистикалық орталық және ... ... ... ... ... ... ... қызметтер жүйесi арқылы мониторинг
жүйесiнiң, транспорттық-көліктік логистикалық қызметтердiң нарығын
қалпына келтiру, қадағалау және нарықтың нәтижелi қалыптасуы;
- ... ... ... керi ... ... жергiлiктi
материалдық-транспорттық ағымды рационалды түрде ... ... ... ... ... ... және халықаралық биржалық және банктiк iскерлiктi
жүзеге асыру;
- отандық және шетелдiк ... және ... ... үшiн бiр нормативтi құқықтық базаны және кепiлдiк
жүйесiн дайындау;
- ... ... ... және оның ... және ... ... арқылы оны қолдау
арқасында ауданда транспорт жұмыс ... ... ... шарттар бойынша клиенттерден алатын пайдасы ... 2 - ... ... ... ... ... клиенттерден алатын пайдасы
|Өндiрушi ... ... ... ... |Тауарды тез табу, жабдықтаушылар, ... мен ... ... өнiм ... ... ... техникалық |
|ассортиментi бойынша тез және дәл |және бағалық ... ... ... алу ... алу ... төлеу және жүктi жүргiзу |Тауарды сатып алудың оңтайлы шарттары|
|бойынша пайдаланылатын схемалар | ... ... өсуi, жаңа ... қорларды қысқарту негiзiнде|
|нарыққа шығуымен байланысты |шығындарды үнемдеу, жүктi |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
|Қойма қалдықтарының төмендеуi және |Керектi тауарды оперативтi түрде ... ... ... ... құрал-жабдықтың тұрып |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |Әрiптестермен өзара тиiмдi шарттарда |
|жұмыс iстеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... құнының төмендеуi; ... ... ... ... |
|кәсiпорынды одан әрi дамыту ушiн ... ... ... ... ... қабiлеттiң өсуi. |
|бәсекелестер арасында ... | ... ие ... | ... ... ... ... автор құрастырған ... ... ... кәсiпорындарының әртүрлi
бөлiмшелерiнiң арасында ... ... ... ... ... және ... ... жасау және жүзеге асыру үдерiсiне сәйкес
ұйымдық-әдiстемелiк қамтамасыз етудi ... ... Осы ... ... ... үдерiсi кәсiпорынды басқарудың үш деңгейiмен
жүзеге ... ... ... ... ... ... жасау және бөлiмшелер арасындағы механизмдi
зерттеу стратегиялық маркетингтiң негiзгi қағидаларына ... ... ... графикалық моделiн құруға мүмкiндiк бередi.
Осы ерекшелiктердiң өзi ... ... ... ... экспортқа
шығарылатын өнiмдерге болашақ перспективтi нарықтарға ... ... ... ... сыртқы нарықтарға жылжуға жәрдемдесу
бағдарламасы әзiрлеудiң өзi ... ... ... ... ... қолдана бастағанын көрсетедi [17,45б.].
3.2 Қазақстан Республикасы кәсiпорындарында көліктік ... ... ... ... ... талдаудан көптеген
кәсiпорындар шағын ... ... және ... ... төзе
алмайтынын көруге болады, сондықтан ... ... ... ... ... ... отырмыз (3-кесте).
Кесте 3 - Көліктік логистикалық жүйедегi шығындарды ... ... ... ... тиiмдiлiк тудыратын |
|процестер |процестердiң кезеңдерi ... | |
| ... алу ... ... ... логистикасы |
| |логистикасы | |
| ... ... ... ... қысқарту |
| ... ... ... ... |
| ... ... тұрып | |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... және ... |
| ... |өндiрiс |байланысты шығындардың қысқаруы|
| | ... ... ... |
| | ... | |
| ... ағым қозғалысының тездетiлуiнен болатын үнем: |
| ... ... қор ... ... |
| ... ... ұстау бойынша ағымдағы шығындардың |
| ... |
| ... ... жүйеде болу уақытына байланысты |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... мөлшерiнiң азаюы |
|ағым |есебiнен үнемдеу |
| ... ... ... ... ... айналым капиталы |
| |мөлшерiнiң қысқаруы |
| | ... ... ... ... ... ... ... теориясында тауар нарығының инфрақұрылымдық обьектiлерiнiң
ұйымдастыру нысандарын дамытудың ... ... бар. ... ... мен ... және ... ... логистикалық жүйе нарықты ... ... ... ... кездегi Қазақстан экономикасында сатып алу, өндiру және өнiмдi
өткiзу саласында құрылымдық ... ... ... осы ... ... ... бағытталған жүйелiк сипат беру
керек. Нарықтық экономика ... ... ... және олармен
байланысты өнеркәсiптiк және коммерциялық кәсiпорындардағы барлық ресурстар
ағымын көліктік логистикалық әдiстер ... ... - ... ... ... қамтамасыз ететiн объективтi қажеттiлiк.
Жаңа индустриальды ... ... ... ... ... сапалы қызмет көрсетумен алынған интеграция тиiмiмен
сипатталады.
Бiз көліктік ... ... ... ұйымдастыруда, экономикалық
ұйымдар арасында тиiмдi байланыс орнату арқылы қолда бар мүмкiншiлiктердi
қолданып, жоғары тиiмдiлiкке жетуге ... ... ... отырмыз.
Сауда көліктік логистикасында қандайда бiр көліктік логистикалық
операцияны жетiлдiру жалпы жүйiлiк тиiмдiлiк ... ... ... ... инфрақұрылымында да қолдануға
болады, ол осы нарыққа қатысатын барлық шаруашылық ... ... ету үшiн өте ... Ендi ... ... түрiнде тауар нарығының
инфрақұрылымын көліктік ... ... ... жетiлдiрудi
қарастырайық.
Көліктік логистикалық белгiлердiң ... асуы ... ... ... Осы ... синергетика тәуелсiз қосалқы
жүйелердiң немесе элементтердiң бiрiгiп әрекет ... ... ... ... ... ... сомасынан жлғары болатын жалпы
тиiмдiлiктiң жоғарылауын қамтамасыз ететiн көліктік ... ... ... Ендi ... ... логистикалық
жүйенiң әкелетiн тиiмдiлiктерiн көрсетiп өтейiк.
Төмендегi, 10-суреттi ашып ... ... ... ... ... осы көліктік логистикалық ... ... ... ... ... ... болады. Көліктік логистикалық
интеграцияның келесi негiзгi белгiлерiн көрсете кетейiк:
- тауар ... ... ... ... ... ... ... тұтынушыларға жеткiзуге дейiн процестi оңтайландыру ол
көліктік логистикалық координацияны бiлдiредi;
- материалды ... ... және ... ... ... ... болады;
- сауда кәсiпорындарының клиенттерiне көрсетiлетiн ... қоса ... ... ағым технологиясы, ол
технологиялық көліктік логистика болады.
Сурет 10 - Тауар нарығы инфрақұрылымын ... ... ... логистикасының iшкi және сыртқы орталарының өзгермелi
жағдайларына көліктік логистикалық жүйенi ... ол ... ... болады.
Сауда көліктік логистикасының барлық элементтерiн ұтымды ұйымдастыру,
олардың өзара қызмет етуiн қамтамасыз ету, ол ... ... ... көрсетiлген көліктік логистикалық интеграция түрлерiн
қарастырайық:
1) Фирма iшiндегi интеграция үш ... ... ... сауда кәсiпорындарының материалды ағымының ... ... ... ... интеграция. Ол
фирма iшiндегi сауда көліктік логистикасының материалды негiзi
болып ... ... ... ... және ... көліктік
логистикалық операциялардың технико-технологиялық байланысын
көрсетедi. Технологиялық интеграция келесi ... ... ... ... ... ұтымды тәртiбiн орнату;
жүктердi сандық және сапалық қабылдауды уақытылы өткiзу;
жылжымалы ... мен ... ... ... ... ... еңбегiн тиiмдi
ұйымдастеру; тауарларды ... ... ... бойынша
көліктіктердiң нақты жұмыс ... ... ... және ... ... ... ... көліктік
логистикалық операциялардың ... ... ... ... ... ... көрсету
сапасын жоғарлату;
- материалдық қаржылық және ... ... ... жүйесiн құруды ... ... Ол ... ... ... ... ... ағымдарды бақарудағы күш-жүгерiн бiрiктiредi;
- технологиялық және функционалды интеграциялар синтезi ... ... ... ... ... интеграция сауда кәсiпорынының материалды
ағымдарын ... ... ... бiрақ сыртқы орта
факторларына әсер ете алмайды.
2) Сала iшiндегi ... үш ... ... ... ... ... ... қызығушылықтарын бiрiктiруге
негiзделген, бiз оны шоғырландыру тәсiлi ретiнде ... ... ... ... байланысты сауда кәсiпорындарының көліктік
логистикалық күш-жiгерлерiн бiрiктiру арқылы құрылады, оны да
бiз жоғарыда толық қарастырып өттiк.
- көлденең және тура интеграцияны ... ... ... ... үш ... жүзеге асады: регрессивтi,
прогрессивтi және конгломератты, бiрақ мұндай сала араларындағы бiрiгулер
монополияғы ... ... ... ... керек. Ол өндiрушi,
өндеушi және жеткiзушi саларының ... ... ... ... ұйымдастыру үшiн жузеге асады.
Көліктік логистикалық интеграция мәнi ... ... ... ... ... әртүрлiлiгiмен ерекшеленедi,
көбiнесе ол кәсiпорынның мақсатына, қаржылық, техникалық және басқа ... ... ... ... ... логистикалық
интеграция нысандарын келесi үш түрде көрсетуге болады:
- жеке немесе бiрнеше қызметтер түрiн бiрiктiру, оған ... ... алу, ... және тағы да сол ... iс-
әрекеттердi қысқа мерзiмге (соңғы мақсатқа ... ... ... ... ... ... қоймаларды, көліктік
шаоуашылықтарын және ... да ... ... ... ұзақ мерзiмге жоспарланады;
- барлық iс-әрекеттi басқаруды бiрiктiру және бiртұтас кәсiпорын
құру, яғни өзара бiрге жұмыс ... ... ... ... ... ... негiзiнде
болатын делдалдық iс-әрекеттi орталықтандыру.
Кәсiпорындар, фирмалар бiрiгу арқылы өздерi жеке шеше ... ... ... ... ... тудырады. Бiрiккен
кәсiпорындардың өзара қарым-қатынасы екi жақты шаруашылық келiсiм ретiнде,
құжатсыз ... ... ... iс-әрекеттерiн бiрiктiру үшiн ... ... бола ... ... осы тура және көлденең интеграцияны
жүзеге асыру үшiн осы ... ... ... ... ... ... болуы керек. Бұл орган бiрiккен кәсiпорындардың
ең қолайлысында бола алады ... ... ... ... ... алады. Нарықта координирлеу үшiн құрылған ұйым осы интеграцияланған
кәсiпорындардың ... ... ... жаңалық енгiзу тиiмдiлiгi және
т.б. көрсеткiштер бойынша реттеуi керек.
Сонымен, кәсiпорындарды ... үш ... ... ... ... ... жеке меншiк нысанында, бұл жоғарыда көрсетiлген ұйымдардың
құрылуы, бұл кездегi басты шарт-осы ... ұйым ... ... ... ... ... ... яғни сол кәсiпорын үшiн де тиiмдi болуы керек;
- ... ... ... ... ... ... бюджет
тапшылығын жабу мақсатында салықтарды төлейтiн кәсiпорындардың
тиiмдi жұмыс iстеуiне ... ... үшiн ... ... ... ... яғни мемлекеттiң де осы саланы дамыту ... ... ... меншiк нысанында басқару ұйымын құру ең тиiмдi жол болып
табылады, себебi жеке кәсiпкерде, мемлекет те өздерiнiң ... жету үшiн ... ... шешуге тырысады,
мемлекеттiк қолдау да болады.
Осы бiрiктiрулер ... ... ... ... ... құру ... Бүгiнгi күнi тауар нарығының отандық
инфрақұрылымы дамыған елдердiң инфрақұрылымынан бiрнеше есе артта ... ... ... ... ... жүктiк терминалдар осы ұғымда
жоққа тең. Бұрындары салынған қоймалар, ... ... ... ... күнi тек 30-40 пайызы қолданылуда, ал көбiсi иесiз қалды. Осы ... өз ... ... ... ету үшiн ... ... қорын сақтау керек және меншiктi көлiгiн ... ... ал ... шығындарын көбейтiп, тауар бағасына керi әсерiн тигiзедi.
Қазақстан жағдайында бүгiнгi күнi бiз тек ... ... ... ... ... құра ... оны көбiнесе
көліктік логистикалық орталық деп атайды, себебi ... әлi ... ... ... ... ... бар және фирмалардың өзара
келiсiмдерге келуi ұзақ ... ... ал ... ... ... ... ... бiр-бiрiмен келiстiрiп, кездестiрiп, көліктік
логистикалық жүйеге кiру қажеттiлiгiн сендiру керек.
Ендi осы көліктік ... ... ... өнеркәсiптiк-сауда
палаталарының маңайынан немесе жергiлiктi мемлекеттiк басқару органдарының
құрамында ... ... ашу ... ол ... ... ... орналасуы
керек. Осы отралықты сауда саласының ... ... ... ... ... ... ... Ол көбiнесе акциздiк салық.
Көп жағдайда «өнiмдi өндiру-тұтыну» ... ... ... дайындауға
барлық уақыттың 10 пайызы ... ал ... 90 ... көліктіктiк-
қоймалық және делдалдық операцияларға жұмсалады. Жүктердi контейнерленген
түрде өңдеу арнайы комбинирленген жүктi ... ... ... ... ... желi құрайтын терминалдарда бiрiктiрiлген.
Дамыған көліктік логистикалық негiз аймақты дамыту кешенi болып ... ... ... және ... инфрақұрылымды дамытуға тауар ағымы
менинвестициялар қарату үшiн өнеркәсiптiк-сауда-көліктіктiк түйiндерде
құрылатын ерекше экономикалық ... ... ... ... ... күнi аралас тасымалдаулар барлық жүк тасымалдаулардың 50 пайызын
құрайды, ал Қазақстан және ТМД елдерiнде ол 2 ... да ... ... ... ... ... ... шағын тасымалдау мен мауданың
ортағасырлық тәсiлi, ол өте ... ... ... ... және ... қанағаттандыра алмайды.
Келесi 11-сурет арқылы көліктік логистикалық орталықтарды қаржыландыру
жолдары мен атқаратын қызметерiн көрсетейiк.
Қарапайым тасымалдауға қарағанда ... ... ... бар:
- отын-энергетикалық ресурстарды үнемдеу және ұтымды пайдалану;
- көліктік құралдарын және ұлттық көліктіктiк инфрақұрылымды
қолданудың ... ... ... ... ... ... жаңа көліктіктiк технологиялар қолдану;
- ұлттық ресурстарды қолданудың ыңғайлы алғы шарттарын бiлдiретiн
комбинирленген тасымалдаудың салыстырмалы төмен ... ... ... ... ... және ... ... жағдай жасайды;
- кедендiк процедураларды жеңiлдетедi және құжаттарды толтыру
уақыты ... ... ... ... ... ... ... зиян келтiретiн шет ел капиталын
интервенциясынның алдын алу.
Сонымен, тауар нарығының инфрақұрылымын ... ... ... ... ... оны ... ... көрсетiп отырмыз,
бiрақ бiздiң елде бұл процестi енгiзу үшiн бүгiнгi күнi мемлекеттiк қолдау
қажет, себебi көліктік ... ... ... ... оның ... iстеуiн қамтамасыз ететiн мамандар ... ... ... ... құруда мемлекеттiң алатын орны зор.
Сурет 11 - Көліктік логистикалық орталықты құру жолдары [22,145б.]
Қазiргi ... ... ... - бұл копьютерлi-интегрирленген
көліктік логистика. Көліктік логистикалық ... ... ... ... инвестициялық тартымдылықтың және қандай да – бiр
территорияның экспортты-активизирлеушi ... ... ... ... ... және ... бiрiгедi және өзара бiр-бiрiн дамытады. Сенiмдi
сауда-көліктіктiк инфрақұрылым-аймақтардың шаруашылық ... ... ... ... ... әсер етудiң қажеттi факторы.
Сондықтан шет елдердiң көпшiлiгiнде сауда-көліктіктiк және оған сәйкес
ақпараттық инфрақұрылымның дамуы мемлекеттiң қатаң бақылауында болады, ... тура ... ... ... ғана емес, сонымен қатар
заңдылықты ұйымдық-экономикалық реттеу және координациялау арқылы.
Сонымен, ... ... ... қатынастар негiзiнде
интенсивтi көтеру мақсатында тауар қозғалысын өндiрушiден соңғы ... ... ... ... ... ... ... көліктік
логистикалық сауда-көліктіктiк объектiлер мен желiлер құру қажет. Осы
мәселе ... ... ... және жүйелеу келесiдей шешiмдерге
әкеледi:
- ... ... ... ... ... ... қолдану көлемiн әрi қарай жоғарлату тенденциясы ... ... ... ... ... ... iс-
әрекеттердi орындау үшiн сенiмдi ... ... ... әлi де ... ... нарық электронды коммерциямен әлi жаулап алынған жоқ,
Батыстың әсерiн есепке алмағанда iс-әрекеттiң бұл ... өте ... ... ... желiлiк технологиясы желiде коммерциялық iс-
әрекеттердi орындау үшiн ... ... ... ... әлi де ... ... логистиканы тауар нарығының инфрақұрылымында да қолдануға
болады, ол осы нарыққа қатысатын барлық шаруашылық субъектiлердiң
жұмысын тиiмдiрек ету үшiн өте ... ... ... ... тауар нарығының инфрақұрылымын көліктік
логистикалық ... ... ... ... ... ... ... аумақтық және салалық құрылым
түрiне қарамастан барлық өндiрiстiк-коммерциялық ... ... ... ... ... дамуының бүгiнгi
жағдайы нарық нарық инфрақұрылымына ... ... ... ... мен ... жүйеге бiрiктiру бойынша жағдай жасауды талап
етедi. Мұндай бiрiктiрудiң басты ... ... ... ... жағдайын тудыратын шикiзат пен
матеиал көзiнiң тұтынушылардан географиялық алыс ... ... ... ... ... ... ... есебiнде алып, осы интеграциялау жолдарын көрсетiп
отырмыз, бiрақ бiздiң елде бұл процестi енгiзу үшiн бүгiнгi күнi
мемлекеттiк қолдау ... ... ... ... ... құрып, оның сапалы жұмыс iстеуiн қамтамасыз етеiн
мамандар ... ... ... ... ... ... ... алатын орны зор;
- көліктік логистика белгiлi жағдайда дамыған және ұзақ ... ... өсу ... жүру ... ... және жаңа ... ... негiзделедi. Олар
бiздiң транспорттық және ... ... Бұл ... автомобиль құрылысы, туризм, сервис
жүйесi, жол және ... ... және ... ... ... төмендеуiне әсер ететiн болады.
Қазақстандағы көліктік логистиканың басқа да болашағы бар ... ... ... оны ұйымдастыруда және iшкi өндiрiстiк жүйелердiң
өнеркәсiптiк кәсiпорындарды жетiлдiруде, тұрмыстық және материал жүргiзушi
байланыстарда технологиялық кешендерде және ... ... үшiн ... ... ... ... логистиканың дамуы нарық заңдары
мен қағидаларынан ... ... ... ... және оны
кәсiпорындағы басқару жүйесiмен бiрiгуi ... ... ... ... ... ... әртүрлi бөлiмшелердiң арасында өзара
әрекеттесу нәтижесiнде көздеген ... ... және ... ... және ... ... ... сәйкес ұйымдық-әдiстемелiк
қамтамасыз етудi талап етедi. Қазiргi ... ... ... ... нарық заңдары мен қағидаларынан туындағандай көліктік
логистиканы игеру және оны кәсiпорындағы ... ... ... экономиканың даму деңгейiн көрсетедi.
Нарықтағы қатаң бәсеке, халықтың төлем кабiлеттiлiгiнiң ... ... ... ... ... ... өсуi ... өнiмнiң бәсекеге қабiлеттiлiгiн төмендетiп, өткiзудi
қиындатуда.
Әрбiр кәсiпорынның ... ... ... ... үшiн көліктік логистика
ауадай қажеттi нәрсе, бiрақ бұл көліктік логистика өз бетiнше кешендi сала
ретiнде қызмет ... деп айту ... ... ... ... ... ... белгiсiз зат, оны қалай ... ... ... әдiс қолдану деген сұрақтар туындайды бұл сауалдардың
әр бiрi өз бетiнше ... ... ... ал ... ... ... нақты мәлiметтердiң бетiн ашпайды, яғни сондықтан ... ... ... ... ... ... ... дұрыс шешiм болады.
Көліктік логистикалық әдiстердi ... ... ... жете ... ... болжамдау және соның негiзiнде
қорларды жоспарлау, өндiрiс пен көліктіктiң қажеттi қуаттылығын ... ... ... ... негiзiнде дайын өнiмдi бөлудiң ғылыми
принциптерiн жасау, ... ... және ... тиеу ... тасымалдау-қоймалау операцияларын басқарудың ғылыми негiздерiн жасау,
көліктік логистикалық жүйелердiң қызмет етулерiнiң ... ... ... құру;дайын өнiмдердi бiрлесiп жоспарлаудың,
жабдықтаудың, өндiрiстiң, қоймалаудың, өткiзудiң және ... ... және т.б. ... ... ... ... ... көліктік логистиканы әлi тиiстi деңгейде бағалаған жоқ.
Көліктік логистика неғұрлым кең бағытқа иеленiп, кәсiпорынның дамуы
стратегиялары бойынша ... құру ... ... ... бойынша
көліктік логистика стратегиялық менеджментке қажет элемент. Осындай
көліктік ... ... ... және ... ... кәсiпорын
алдында болатын мүмкiндiктер мен қауiптердi табу. Олар:
- тауардың бар және болашақ нарық талаптарын қанағаттандыратын өндiрiс
стратегиясы мен ... ... ... ... оқу, ... жаңа ... немесе қызметтерiнiң
тұтынушыларын анықтау, бар және ... ... ... ... ... ... ұсыныстар жасауға;
- барлық тауарлар түрiне бар және ... ... ... кәсiпорын маркетингтiк, өндiрiстiк мүмкiндiктерiн анықтап,
рынок мұқтаждығын толық қанағаттандыру және ... ... ... ... саясаты бойынша ұсыныстарды
келтiруге;
- сұранысқа әсер ету, маркетинг iскерлiгiне және тауар жасауға кететiн
шығындарды төмендету, бар және ... ... ... ... есебiнен таурларды сатудың пайдасы мен ... ... ... ... ... және ... ... ұйымдастырып, байлныс
кәсiпорынның жұмыс тиiмдiлiгiн көтеруге;
- сыртқы ортаны үнемi бақылай отырып, ... ... ... және оған ... ... және де ... ... мүмкiндiктер бередi.
ғылыми зерттеу негiзiнде келесi қорытындылар жасауға болады.
Бiздiң елiмiзге басқа шетелдiк капиталистiк елдерде қолданылатын
көліктік ... ... мен ... ... ... ... ... тәжiрибесiн және өзiмiздiң потенциалды және ... ... ... ... бiз тез ... ... ... көзқарасты және отандық бизнестегi ... ... ... ... ... Дүние жүзiнде таңымал, кең
қолданылатын JIT, KANBAN, MRP, DRP, ROP, QR, CR, AR, LEAN ... ... ... ... ... кәсiпорындарының ерекшелiктерiн
ескере отырып, енгiзу, жетiлдiру жақсы болар едi.
Көліктік логистикалық белгiлердiң ... асуы ... ... ... Осы ... ... ... қосалқы
жүйелердiң немесе элементтердiң бiрiгiп әрекет еткендегi олардың жеке
тәуелсiз жұмыс iстегендегi тиiмдiлiктерiнiң сомасынан ... ... ... жоғарылауын қамтамасыз ететiн көліктік ... ... ... ... ... АҚ мысалында қарастырғанда елiмiзде көліктік
логистиканың белгiлi жағдайда ... ... бар ... ... ... ұзақ уақыт бойы шоғырланған өсу ... де атап ... ... ... ... отандық транспорттық
және коммуникациялық қызметiмiздiң дамуын айтарлықтай үлесiн қосуда.
Сонымен қатар, «Қазақстан Темiр ... ... ... ... ... түрде компанияның стратегияларын жүзеге асыруда. ... ... ... ... ... ... ... жоспарлап,
ол шараларды ұтымды түрде қолдануында.
Қазақстандағы көліктік ... ... да ... бар даму
бағыттарын алдағы жылдары оны ұйымдастыруда және iшкi өндiрiстiк жүйелердiң
өнеркәсiптiк кәсiпорындарды жетiлдiруде, ... және ... ... ... ... және ... ... үшiн пайдаланылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жол және капиталдық құрылыс
және отандық өнiмнiң өз бағасының төмендеуiне әсер ететiн болады.
Қолданылған ... ... ... А.Н. ... ... ... ... на казахском
языке. Алматы: Қазақ университетi, 2013.
2. Тулембаева А.Н. Көліктік ... ... ... ... ... ... ... / Под ред. Б. А. ... 2-е ... и доп. - М.: ... М, 2000.
3. Неруш Ю. М. Көліктік логистика: Учебник для вузов. 2-е изд., перераб.
и доп.- М.: ... ... ... Голиков Е. А. Маркетинг и көліктік логистика. - М.: ИД «Дашков и КӘ»,
1999.
5. Смехов А.А. Введение в логистику. - М.: ... ... ... В.И. ... ... в бизнесе. - М.: ИНФРА-М, 2012.
7. Сергеев В.И. ... ... ... ... ... ... «Знание», 1996.
8. Семененко А.И. ... ... ... - ... ... ... Л.Ф. ... математикалық-техникалық құралдарының
қозғалысы» - М.: ИНФРА-М, 2012.
10. Сухова Л.Ф., Сариев К.С. «Материалдық өндiрiстiң инфрақұрылымы» М.:
ИНФРА-М, ... ... А.Н. ... ...... ... «Т», 2008.
12. Көліктік логистика: Учебное пособие/Под ред. Б.А. Аникина. — М.: ... ... ... Дональд Дж., Клосс Дейвид Дж. ... ... цепь ... / Пер. с ... - М.: ЗАО ... ... Л. ... теория систем - обзор проблем и результатов. - М.:
Наука, 2009.
15. Гаджинский А.М. Көліктік логистика. - М.: Маркетинг, 2012.
16. Гордон М. П., ... С. Б. ... ... ... М.:
Центр экономики и маркетинга, 2008.
17. Залманова М. Е. и др. Производственно-коммерческая ... ... ... ... гос. ... ун-т, 2005.
18. Зубков Г. С. и др. Торговая көліктік ... ... ... ... н/Д., 2007.
19. Кожамкулова Ж.Т., Урузбаева Н.А., Тулембаева А.Н. ... - ... ... ... ... Костоглодов Д.Д., Саввиди И.И., Стаханов В.Н. Маркетинг и көліктік
логистика фирмы - М.: ... ... ... А. А., ... И.Н. ... промышленной логистики: Учебное
пособие. - М.: Изд-во МГТУ им. Н. Э. Баумана, 1998.
22. Линдере М. Р., ... X. Е. ... ... и ... ... / Пер. с ... - СПб.: ... 2009.
23. Миротин Л.Б., Ташбаев Ы.Э. Көліктік логистика для предпринимателя:
основные понятия, положения и процедуры. - М.: ... ... ... Л.Б., ... Ы.Э., ... О.Г. ... ... М.: Экзамен, 2013.
25. Миротин Л.Б., Ташбаев Ы.Э. Көліктік логистика для предпринимателя. -
М.: ИНФРА, 2013.
26. Неруш Ю.М. Снабжение и ... ... ... - ... 1990.
27. Родников Л. П. Көліктік логистика: Терминологический словарь. - М.:
Инфра - М, ... ... А.И., ... В.И. ... ... ... ... -
СПб.: Изд-во «Союз», 2012.
29. Семененко А.И. Предпринимательская көліктік логистика - ... ... ... С.А. ... ... ... ... теория и практика. -
СПб.: ИНВЕСТ - НП, 1996.
31. Системный анализ и структуры ... /Под общ. ... ... - М.: ... 1975.
32. Чудаков А.Д. Көліктік логистика – М.: Изд. РДЛ, 2012.
Мерзiмдi басылымдар:
33. Айгуль Тулембаева: «Экономика не прощает эмоций» ... ... ... № 10 (724), 7 - 13 ... ... мен ... емес басылымдардың тiзiмi:
34. Даулет Б.С., Тулембаева А.Н. Стратегическое управление в транспортно-
коммуникационном комплексе РК. - Алматы: Казак ... ... ... Б. К. ... в ... и коммерческую логистику / Учебное
пособие.- CПб: Изд-во Санкт-Петербург. ун-та ... и ... ... ... жеке ... ... Турфирмалық компанияның жеке сайты: www.site.kz
38. Информационный ... по ... ... и ... ... ... ... Нұрсyлтaн Нaзaрбaeвтің
Қaзaқстaн хaлқынa «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір
болашақ» ... ... 17 ... 2014 ж. ... ... ... ... басқару
Тауар қозғалысын басқару
Шикізат
№ 1 Өндіріс
№ n Өндіріс
Тұтынушы
Бөлу орталы-ғы
ӨНДІРІСТІК КӘСІПОРЫН
Жабдықтау
Өндірістік цехтар
Өткізу
Сатып алу көліктік логистикасы
Өндірістік
Тарату көліктік логистикасы
в
б
а
Клиенттер
Нарықтық бағалар
Темір жол ... ... ... ... компаниялары
Қозғалысты басқару
Вагондар
Локомотивтер
Ерікті қол жеткізу ... ... жол ... басқару
Вагондар
Локомотивтер
Инфрақұрылым
Темір жол компаниясы
Қозғалысты басқару
Вагондар
Локомотивтер
Инфрақұрылым
Келісу бойынша қол жеткізу
Клиенттер
Нарықтық бағалар
Темір жол компаниясы
Қозғалысты басқару
Вагондар
Локомотивтер
Темір жол компаниясы
Қозғалысты басқару
Вагондар
Локомотивтер
Темір жол компаниясы
Қозғалысты басқару
Вагондар
Локомотивтер
Ерікті қол ... ... ... ... ... ... тасымалы ЕМК
Локомотив шаруашылығы департаменті
Функцияналдық департаметтер мен басқармалар
Қамтамасыз етуші қызмет
Еншілес мемлекеттік кәсіпорындар
Уәкілетті орган
Жолаушылар
Жүк жөнелтушілер
Реттелетін тариф
Реттелетін тариф
Шартты бағалар
Жекеменшік ... ... ... ... сервис рыногы
Жалпы күрделі жөндеу
Вагондарды жөндеу
Жүктерді ... емес ... ... ... ҰК ... ... ЕМК
«Локомотивжөндеу» ЕМК
«Жылжымалы құрам » ЕМК
«Теміржолмашинажөндеу» ЕМК
«Инфрақұрылым» ЕМК
«Локомотив» ЕМК
«Қаз көлік сервис» ЖАҚ
Уәкілетті орган
Жолаушылар
Жүк жөнелтушілер
Құзіретті орган
Реттелетін тариф
Блок ... ... жол ... ... ... технологиялық емес байланыс
- құрылыс
- жүктерді күзету
- вагондарды жөндеу
Опера-торлар
Қызметтерді сату
Вагондар
Жылжы-малы құрам ЖАҚ
Қызметтерді сату
Вагондар
Жолау-шылар тасыма-лы ... ... ... ЖАҚ
«Теміржолмашина жөндеу» ЖАҚ
«Локомотивжөндеу» ЖАҚ
«Вагонжөндеу» ЖАҚ
«Қазкөліктіксервис» ЖАҚ
Шарттық бағалар
ТАРИФ
«Қазақстан темір жолы» ҰК ЖАҚ қозғалысты басқару
«Локомотив» ... ... ... ... ... ... ... көмегімен
жетілдіру
Тауар нарығы инфрақұрылымның негізгі элеметтері
Көліктіктіктіктіктіктіктіктіктік логистикалық интеграция бағыттары
Тауар ... ... ... ... ... ... ... интегрция
Салааралық интеграция
- сауда делдар ұйымдар;
- қоймалық ұйымдар;
- көліктік ұйымдар;
- ақпаратпен қамту ұйымдары;
- буып-түю ұйымдары.
- даму тұрақтылығын күшейтеді;
- іс-әрекет ... ... ... ... ... ... жаңа ... игеруге
мүмкіндік береді.
Тауар нарығы инфрақұрылымын жетілдірудегі көліктік логистикалық интеграция
нысандары
Қысқа мерзімді түрде жеке қызмет түрлерін біріктіру
Ұзақ мерзімге ұйымдық ... ету ... ... ... ... ... бір ... кәсіпорын құру
Кешенді сауда –көліктік логистикалық объектілер құру
Құру жолдары
Атқаратын қызметтері
Жеке меншік ... ... ... ... ... ... ... кіретін фирмалардың төлемдері негізінде, оның
мөлшері арнайы жиналыста бекітіледі
Әрбір облыстың бюджетіне түсетін акциздік салықтар арқылы қаржыландыру
Акциздік салықтар мен фирмалардың төлемдері арқылы ... ... ... және оның ... ... ... өндіріс пен көліктік қажетті қуаттылығын анықтау;
- материалды ағымдардың қозғалысын қадағалау;
- өндірушіден шыққан ... ... ... ... ... ... басқару;
- дайын өнімді жоспарлауға қатысу.
Көліктік логиcтикалық орталық

Пән: Транспорт
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 74 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Материалды-техникалық ресурстарды тасымалдаудың тиімді жолдарын анықтау56 бет
Есеп саясаты туралы түсінік және оған қойылатын талаптар8 бет
Жолаушылар тасымалындағы қызмет көрсетуді басқару34 бет
Негізгі құралдардың есебі6 бет
Радиожиілікті сәйкестендіру технологиясы. биометрикалық сәйкестендіру технологиясы. сызықтық және екі өлшемдік штрихты кодтар8 бет
Салық құқығы негіздері6 бет
Стандарттаудың экономикалық аспектері6 бет
Талғар қаласындағы спорт ғимаратын жылыту72 бет
Темір жол көлігі саласындағы қызмет80 бет
Тоңазытқыш53 бет
Материалды-техникалық ресурстарды тасымалдаудың тиімді жолдарын анықтау56 бет
Есеп саясаты туралы түсінік және оған қойылатын талаптар8 бет
Жолаушылар тасымалындағы қызмет көрсетуді басқару34 бет
Негізгі құралдардың есебі6 бет
Радиожиілікті сәйкестендіру технологиясы. биометрикалық сәйкестендіру технологиясы. сызықтық және екі өлшемдік штрихты кодтар8 бет
Салық құқығы негіздері6 бет
Стандарттаудың экономикалық аспектері6 бет
Талғар қаласындағы спорт ғимаратын жылыту72 бет
Темір жол көлігі саласындағы қызмет80 бет
Тоңазытқыш53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь