«Green House» ЖШС-тің өндірістік шаруашылық қызметі

1. «Green House» ЖШС.тің өндірістік шаруашылық қызметі
1.1. «Green House» ЖШС.тің өндірістік шаруашылық қызметінің экономикалық сипаттамасы.
1.2 ЖШС.тің 2006.2007 жылдардағы негізгі экономикалық көрсеткіштері
1.3 «Green House» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің есеп саясаты

2. «Green House» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің бухгалтерлік есебінің ұйымдастырылуы.
2.1. Меншікті капитал есебі
2.2. Материалды емес активтер есебі
2.3. Ақша қаражаттары есебі.
2.4. Дебиторлық берешек есебі
2.5 Табыс және шығын есебі
2.6 Қаржылық есептіліктің мінездемесі, оның мағынасы және оған қойылатын талаптары.

3.Өндірістік шығындар есебі.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік «Green House» (Грин Хауз) Қазақстан Республикасында 2005 жылдың 17-маусымында мемлекеттік тіркеуден өтіп, өз қызметін атқарып келеді.
ЖШС «Green House» (Грин Хауз) (әрі қарай мәтін бойынша Серіктестік) Қазақстан Республикасының 1-сәуір 2000 жылғы Азаматтық Кодексіне, 16-шілде 1999 жылғы, №436 «Жауапкершілігі шектеулі және қосымша серіктестіктер туралы» Заңына және басқа да Қазақстан Республикасының заң актілеріне сәйкес жеке меншік негізінде құрылған.
Серіктестік меншік құқығында оқшауландырылған мүлкі бар заңды тұлға болып табылады және осы мүлкімен өз міндеттері бойынша жауап береді, өз атынан мүлікті және жеке мүлікті емес құқықтарын жүзеге асырады және сатып алады, серіктестіктің дербес балансы және өз атауымен мөрі бар. Серіктестікті басқару органы болып табылады:
- жоғарғы орган – қатысушы немесе оның өкілі;
- атқарушы орган – директор.
Серіктестіктің заңды мәртебесі. Серіктестік мемлекеттік тіркелу кезінен бастап заңды тұлға құқығын иемденеді. Серіктестік жұмысшыларының орташа жылдық саны 50 адамнан аспайтын шағын кәсіпкерлік субъектісі болып табылады.
Серіктестік өз қызметінің мақсаттарына жету үшін өз атынан келісімдерге отырады, мүліктік және жеке мүлікті емес құқықтар алуға, міндеттерін көтеруге, сотта талап қоюшы және жауап беруші болуға, сондай-ақ Қазақстан Республикасы территориясында және одан тыс жерлерде бөлімшелер мен өкілдіктер құруға, басқа заңды тұлғалармен бірлестіктерге кіруге, сондай-ақ басқа заңды тұлғалардың қатысушысы болуға құқылы.
Серіктестік өз міндеттемелері бойынша оған тиесілі барлық мүлкімен жауап береді. Мемлекет серіктестіктің қарыздарына жауапты емес. Серіктестік мемлекеттің қарыздары бойынша жауап беррмейді. Серіктестік заңда қаралған жағдайлардан басқа жағдайда қатысушының міндеттемелері бойынша жауап бермейді. Қатысушы серіктестіктің міндеттемелері бойынша жауап бермейді және өзі қосқан үлес құны шамасында серіктестіктің қызметіне байланысты шығындар тәуекелін алады.
Серіктестік қызметінің мақсаты мен мәні. Серіктестік қызметінің негізгі мақсаты болып келесі қызмет түрлерін жүзеге асырудан табыс табу табылады:
- Қоғамдық тамақтану орындарын, асханалар, кафе, бар және ресторандар ашу;
- Көтерме, бөлшек және комиссиялық сауда;
- Азық-түлік өнімдерін сатып алу, өндіру, қайта өндіру және сату;
- Сауда-саттық операциялары және делдалдық қызмет ету құқығымен ауыл шаруашылық өнімдерін дайындау, өндіру, қайта өндіру;
- Компьютерлік техника және оның құраушыларын жеткізу, жинау және сервистік қызмет көрсету;
- Программалық қамсыздандыру мен жаңа технологиялар құру және оларды өндірістік процесске енгізу;
- Сервистік-тұрмыстық орындарды құру;
- Сауда орындарын құру;
- Ғылыми қызмет;
- Заңды және жеке тұлғалардың, соның ішінде шетел азаматтарының мүдделерін ұсыну;
- Жарнамалық қызмет;
- Сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асыру;
        
        Жоспар
1. «Green House» ЖШС-тің өндірістік шаруашылық қызметі
1.1. «Green House» ЖШС-тің өндірістік шаруашылық қызметінің
экономикалық сипаттамасы.
1.2 ... ... ... ... ... «Green House» ... ... серіктестіктің есеп
саясаты
2. «Green House» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің
бухгалтерлік есебінің ұйымдастырылуы.
2.1. Меншікті капитал есебі
2.2. Материалды емес ... ... Ақша ... ... ... берешек есебі
2.5 Табыс және шығын ... ... ... мінездемесі, оның мағынасы және оған
қойылатын талаптары.
3.Өндірістік шығындар есебі.
1. . «Green House» ... ... ... ... сипаттамасы.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік «Green House» (Грин Хауз)
Қазақстан Республикасында 2005 ... ... ... тіркеуден
өтіп, өз қызметін атқарып келеді.
ЖШС «Green House» (Грин Хауз) (әрі ... ... ... ... ... 1-сәуір 2000 жылғы Азаматтық Кодексіне, 16-шілде
1999 жылғы, №436 «Жауапкершілігі ... және ... ... Заңына және басқа да Қазақстан Республикасының заң ... жеке ... ... ... ... ... ... мүлкі бар заңды тұлға
болып табылады және осы мүлкімен өз міндеттері бойынша ... ... ... ... және жеке ... емес құқықтарын жүзеге асырады және сатып
алады, серіктестіктің дербес ... және өз ... мөрі ... ... ... ... табылады:
- жоғарғы орган – қатысушы немесе оның өкілі;
- атқарушы орган – директор.
Серіктестіктің заңды ... ... ... ... бастап заңды тұлға құқығын иемденеді. Серіктестік ... ... саны 50 ... ... шағын кәсіпкерлік субъектісі болып
табылады.
Серіктестік өз қызметінің мақсаттарына жету үшін өз ... ... ... және жеке мүлікті емес ... ... ... ... ... ... және ... беруші болуға, сондай-ақ
Қазақстан Республикасы территориясында және одан тыс жерлерде бөлімшелер
мен өкілдіктер құруға, ... ... ... бірлестіктерге кіруге,
сондай-ақ басқа заңды тұлғалардың қатысушысы болуға құқылы.
Серіктестік өз міндеттемелері ... оған ... ... ... ... ... серіктестіктің қарыздарына жауапты емес. Серіктестік
мемлекеттің қарыздары бойынша жауап беррмейді. Серіктестік заңда қаралған
жағдайлардан ... ... ... ... ... ... Қатысушы серіктестіктің міндеттемелері бойынша жауап бермейді
және өзі қосқан үлес құны ... ... ... ... тәуекелін алады.
Серіктестік қызметінің мақсаты мен мәні. Серіктестік қызметінің
негізгі мақсаты болып келесі қызмет ... ... ... табыс табу
табылады:
- Қоғамдық тамақтану орындарын, асханалар, кафе, бар ... ... ... ... және ... сауда;
- Азық-түлік өнімдерін сатып алу, өндіру, қайта өндіру және сату;
- ... ... және ... ... ету құқығымен
ауыл шаруашылық өнімдерін дайындау, өндіру, қайта өндіру;
- Компьютерлік техника және оның құраушыларын жеткізу, жинау ... ... ... ... қамсыздандыру мен жаңа технологиялар құру және
оларды өндірістік процесске енгізу;
- Сервистік-тұрмыстық орындарды құру;
- Сауда ... ... ... ... Заңды және жеке тұлғалардың, соның ішінде шетел ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру;
- Маркетингтік зерттеу ұйымдастыру, нарықты зерттеу және болжау,
ақпараттық-коммерциялық қызметті ұйымдастыру;
- Жеке құрылыс-жөндеу және транспорттық ... ... ... ... ... ұйымдастыру, жеке баспаны (газет-журнал,
программалар шығару);
- Өз ... және ... ... ... ... материалды-техникалық қамсыздандыру;
- Қоғамдық-саяси, экономикалық, мәдениет және басқа да қоғамдық
айналымдардың әртүрлі аспектілері бойынша жеке ... ... ... ... ... мен аукциондар өткізу;
- Қазақстан Республикасының Заңдарымен рұқсат етілген басқа да
қызмет түрлері.
Серіктестіктің жарғылық ... Өз ... ... ... ... ... үлесімен 100 000 (жүз мың) теңге көлеміне тең
сомада жарғылық ... ... ... ... ... Республикасының заңдарының талаптарына сәйкес құрылады.
Серіктестіктің жарғылық капиталына салым ... ... ... ... мүліктік құқықтар, сондай-ақ интеллектуалды қызметтің объектіленген
нәтижелеріне құқықтар және басқа да мүлік бола ... ... құны ... ... ... ... ... немесе азайту туралы шешімді
қатысушы қабылдайды. Серіктестік мүлкіндегі қатысушының үлесі тек салымы
төленіп ... ... ғана ... ... ... кепілге берілуі
мүмкін.
Серіктестік өз қызметін Қазақстан Республикасының Заңдары ... ... ... тек қана ... негізінде жұмыс істей алады.
Серіктестік қатысушысының айрықша құзыреті. Серіктестікті ... ... ... ... немесе оның өкілі табылады.
Серіктестік қатысушысының айрықша құзыретіне жатады:
- серіктестік жарғысының ... ... оның ... мөлшерінің, орналасқан жері мен фирмалық атауының
өзгерілуі немесе серіктестік жарғысының жаңа ... ... ... ... құрылуы және оның
өкілеттігінің мерзімнен ... ... ... шектеулі серіктестікті немесе оның мүлкін сенімді
басқаруға табыстау туралы шешім қабылдау және мұндай табыстаудың
шарттарын анықтау;
- серіктестіктің бақылаушы кеңесін және ... ... және оның ... мерзімнен бұрын тоқтатылуы;
- жылдық қаржылық есептіліктің бекітілуі және таза ... ішкі ... ... және ... қабылдануын, сондай-ақ
серіктестіктің ішкі қызметін реттейтін құжаттардың бекітілуі;
- серіктестіктің басқа шаруашылық серіктестіктерге, ... емес ... ... ... ... жою ... ... және жою баланстарын бекіту;
- заңға сәйкес серіктестік қатысушысының үлесін мәжбүрлі түрде
сатып алу туралы шешім;
- ... ... ... ... туралы шешім;
- заңға сәйкес серіктестік мүлкіне қосымша жарна ... ... ... ережелеріне түсіндірме.
Серіктестік директоры. Серіктестіктің атқарушы органы болып директор
саналады. Директор тек заңды тұлға ғана бола ... Ол ... ... да ... Өз қызметтерін атқару ... ... ... шын және ... ... ету ... Директор
қатысушының шешімі бойынша белгіленген мерзімге, яғни 5 ... ... ... ... ... ... ... және оның қызметіне жауапты болады. ... ... есеп беру ... директорының құзыретіне осы жарғымен және ... ... ... ... мен ... ... ... серіктестіктің қызметін қамсыздандыру жайындағы барлық сұрақтар
жатады. Содай-ақ, директор:
- сенімхатсыз серіктестік атынан іс-әрекет жасайды;
- ... және ... ... өз ... ... ... ... таныстыру құқығына сенімхаттар береді, сондай-ақ
қайта сенім беру құқығымен де ... ... ... Республикасының және шетел банктерінде есеп айырысу,
валюталық және басқа да шоттарды ашады және жабады.
- ... ... және ... ... өкілеттігін анықтайды.
- серіктестіктің жұмысшыларына ... ... ... олардың ауытырылуы және қызметтен босатылуы туралы
бұйрықтар береді, ... ... ... ... ... мөлшерін бекітеді, сыйақы беру
сұрақтарын шешеді, ... және ... жаза ... қабылдайды;
- серіктестіктің осы жарғысы бойынша қатысушының немесе ... ... ... ... да ... ... (және әрі қарай, оның орынбасары) серіктестіктің Тексеруші
комиссиясының ... бола ... ... директорына және оның
орынбасарына серіктестікті шығынға ұшырататын немесе басқа да ... ... ... ... мен ... ... тыйым салынады,
соның ішінде:
- серіктестік қатысушысының рұқсатынсыз ... ... ... ... ... келісімдер (сондай-ақ табыс ету, займ,
қайтарымсыз қолдану, сауда-саттық келісімдерді) жасауға;
- ... және ... ... ... ... үшін ... ... комиссиондық сыйақы алуға;
- серіктестікпен болған қарым-қатынастарда үшінші тұлға атынан
немесе оның мүддесіне шығуға;
- серіктестіктің қызметіне бәсеке ... ... ... тыйым салынады.
Серіктестіктің мүлкі. Серіктестіктің мүлкі қатысушының жарғылық
капиталға бастапқы жарнасы, ... ... ... және кәсіпкерлік
қызметтен табыстар негізінде, сондай-ақ ... ... ... ... қарыз қаражаттары және басқа да мүлік негізінде,
сонымен бірге заңға қайшы келмейтін басқа да ... ... ... қор, ... ... және ... да материалды
құндылықтардан тұратын мүлікті иемдену, ... ... өз ... Жаупкершілігі шектеулі серіктестіктің мүлкі оның балансында
көрсетіледі. Салықтар мен басқа да ... ... ... ... ... ... таза табысты құрайды. Серіктестіктің табысын
бөлу қатысушының шешімі негізінде жылдық ... ... ... ... ... ... ... осындай шешімді қабылдағаннан кейін
бір ай ішінде жүргізіледі.
Осы жарғы ... ... ... ... ... сәйкес шешіледі. Жарғының ережелерінде қарама-қайшылықтар
туған жағдайда, серіктестіктің мүддесін ... ... ... ... ... ... өзгертулер мен толықтырулар енгізілуі
мүмкін немесе жарғы жаңа баспада ұсынылуы мүмкін.
Қатысушылар құрамының өзгеруі, жарғылық капитал мөлшерінің азаюы және
серіктестік атауының ... оның ... ... әділет
органдарында тіркелуіне әкеледі.
1.2 ЖШС-тің 2006-2007 жылдардағы негізгі экономикалық көрсеткіштері
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| |2006 ... |жылға | |
| | | ... |% ... ... ... табыс,мың |195983,98 |101931,63 |-94052,35|52 |
|тенге. | | | | ... ... ... ... мың |0,00 |631,77 |631,77 |  ... | | | | ... Жалпы табыс (1қатар-2қатар) |195983,98 |101299,86 |-94684,12|52 |
|4. Кезең ... мың ... ... ... ... ... ... ұсталғанға дейінгі |45816,53 |14692,08 |-31124,45|32 |
|табыс, мың ... | | | | ... ... ... ... мың ... ... |-23675,83|47 |
|тенге | | | | ... ... ... мың тенге |13506,20 |6403,46 |-7102,75 |47 ... Таза ... ... |8288,63 ... ... Негізгі құралдардың орташа |10625,04 |39865,38 |29240,34 |375 |
|жылдық құны, мың ... | | | | ... ... ... |5599,54 |2912,33 ... |52 ... Қор ... , тг. |18,45 |2,56 |-15,89 |14 ... Қор ... тг. |0,05 |0,39 |0,34 |721 ... Қор ... тг. |303,57 |1139,01 |835,44 |375 ... Активтер айналымы (рет) |2,327 |0,865 |-1,46 |37 ... ... ... |16,486 |8,132 |25,54 ... (%) | | | | ... ... ... |38,37 |7,034 |-31,34 |18 ... ... ... ... жылы 52 ... ... ... табыс
азайған, себебі кәсіпорын жоспарлаған шаруашылық қызмет түрінің орындалуы
азайғандығы әсер еткен. Осыған байланысты салық ұсталынатын табыс
мөлшері,табыс салығы және таза ... ... ... ... ... 37 ... төмендегенАктивтердің
рентабелділігі құлдырағаны еліміздегі болғн экономикалық дағдарыстың
себебінен деген пікір қалыптасып ... «Green House» ... ... ... есеп саясаты
« Green House» (Грин Хауз) жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің есеп
саясаты Қазақстан Республикасының ... ... ... есеп және ... ... туралы» Заңына сәйкес ... Есеп ... ... ... ... ... Бухгалтерлік есеп стандарты (БЕС) және ... ... ... есеп және қаржылық есептілік туралы» ҚР-ның заңы,
№329-11, 26.06.2002 ж. ... және ... ... ... есептілікті беру» 30 Бухгалтерлік есеп стандарты, ... ... ... ... ... ж.
- ҚР-ның Азаматтық кодексі (Жалпы бөлім) №409-1, 13-бөлім «Меншік
құқығын алу», 1999 ж.
- «Бухгалтерлік ... ... 24 ... ... ... ... салықтар мен басқа да міндетті төлемдер» ҚР-
ның кодексі ... ... ... ... ... 501-бап; 10.01.2006ж. №116-ІІІ,
462-бап; 31.01.2006ж. №125-ІІІ, 259,260,264-баптар; 22.06.2006ж.
№147-ІІІ, 17,518,550-баптар және т.б.).
Есеп саясаты Уәкілетті органдар мен ... ... ... ... Бұл есеп ... есеп жүргізудің
негізгі ережелері мен бухгалтерлік есепті жүргізудің тәсілдері анықталады.
Есеп саясатын құрудың ... ... ... ... ... ... ... шестеулі серіктестік « Green House» (Грин Хауз)
Қазақстан Республикасының әділет ... ... ... ... ... 2005 жылы тіркелген (тіркелу туралы куәлік
0162977 ... В, ... ... ... ... ... ... (СТН) 600500529068. Қосылған құн бойынша 1-қаңтар 2006 ... ... ... ... куәлік серия 60305, № ... ... ... асыру үшін серіктестікте қатысушының үлесімен
100 000 (жүз мың) теңге көлеміне тең сомада ... ... ... ... ... ... ... заңдарының
талаптарына сәйкес құрылады.
« Green House» (Грин Хауз) өз ... ... ... мен
нормативтік актілер негізінде жүзеге асырады:
- « Green House» ... ... ... құжаттары;
- 01-сәуір 2000 жылғы Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі
(өзгертулерімен және ... ... 1999 ... №436 Қазақстан ... ... және ... ... туралы»
Заңы (өзгертулері және толықтыруларымен);
- Қазақстан Республикасындағы мекемелердің қаржы-шаруашылық
қызметін ... ... да ... нормативтік актілер,
нұсқаулықтар және әдістемелік ұсыныстар.
Салықтық төлемдер мен есеп айырысулар ... ... №2235, ... 2005 ... ... күші бар ... төленетін
салықтар және басқа да міндетті төлемдер туралы» Жарлығына және ... ... ... ... және басқа да міндетті төлемдер туралы»
Қазақстан ... ... ... ... ... №107-
ІІІ, 122,130,131,178,179,227-баптар; 10.01.2006ж. №115-ІІІ, 501-бап;
10.01.2006ж. №116-ІІІ, 462-бап; 31.01.2006ж. ... ... ... 17,518,550-баптар және т.б.).
Қызмет барысында серіктестік өзінің есеп саясатына ішкі ... ... ... және тағы ... ... ... ... алады. Сондай-ақ есеп саясатына өзгертулер келесі
жағдайларда енгізілуі мүмкін:
- ... ... ... ... байланысты;
- Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есебін нормативті реттеу
жүйесінің өзгеруіне байланысты;
- серіктестіктің бірігуіне ... ... және ... ... ... ... ... активтер, меншікті капиталы,
міндеттемелер және қызмет нәтижелерін көрсетудің басқа да ... ... ... ... ... басқару-ұйымдастыру құрылымы.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік «Green House» ... ... ... ... ... ... ... – қатысушы немесе оның өкілі;
- атқарушы орган – директор.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік «Green House» ... ... мен ... ... ... ... заңнамаларымен және серіктестіктің жарғысымен анықталады.
Серіктестік директорының қол ... ... ... ... бас ... ... атқарушы тұлғалар, кафе-дүкендердің
администраторлары және т.б.
Бас бухгалтер бухгалтерия жұмысына жетекшілік етеді, басшығы қаржылық
есептілікті (баланс, табыс және ... ... ... ... ... ... есеп) дер кезінде тапсыруға және толық, сенімді
мәліметтермен ... ... ... Сондай-ақ ол бухгалтерия
мамандарын ... ... ... ... ... ... ... қадағалайды.
Кәсіпорын құрылымында келесідей бөлімдер мен қызмет көрсетулер бар:
- әкімшілік-шаруашылық бөлім;
- техникалық ... ... ... ... алу бөлімі;
- жеткізу-қамсыздандыру бөлімі;
- кадрлар бөлімі;
- көлік-транспорттық ... ... ... есеп және ішкі ... жүйесі. ЖШС «Green House» (Грин
Хаузта) ... есеп ... ... ... ... ... 2002жылғы №329-11 «Бухгалтерлік есеп және қаржылық
есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы (өзгертулері
және толықтыруларымен);
- ... есеп ... ... ... ... ... әдістемелік ұсыныстар;
- 18-қыркүйек 2002 жылғы №438 бухгалтерлік есептің типтік шоттар
жоспары;
- «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру ... ... 2003 ... ... ... ... «Міндетті
әлеуметтік сақтандыру туралы» Заңы.
ЖШС «Green House» (Грин Хауз) бухгалтерлік есебі мен ... ... ... ... ... ... шектеулі
серіктестіктің қаржылық жағдайы, ондағы өзгерістер және ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету табылады;
Серіктестіктің бухгалтерлік есебі келесі қағидаларға ... ... ... – ол ... ал шығыс болып – шығысталғанда
есептелінеді.
Қаржылық есептілікті жасау ... ... ... жыл ... ... ... ... құрған кезде кеткен қателердің
аңғарылған жағдайында, қателерді түзету ... ... ... таза табыс
немесе шығынды есептегенде ескеріледі (альтернативті тәсіл қолданылады).
Серіктестіктің қаржылық ... ... ... ... ... ... мәнділік, нақтылық және салыстырмалылық табылады.
Қаржылық есептілік №30 ҚБЕС-не сәйкес жасалады және оның ... ... ... ... пайда және зиян туралы есеп;
- ақша қаражаттарының қозғалысы туралы ... ... ... өзгерістер туралы есеп;
- түсініктеме хат.
Қаржылық есептілік, оған аудиторлық және тексеруші комиссияның
қорытындысы ... ... ... ... ... ... есеп жүйесіндегі барлық жазулар жұмыс шоттар ... ... ... ... ... ... бастапқы құжаттары болып
Қазақстан Респпубликасының Азаматтық Кодексінің талаптарына және ... ... ... ... келісімдер, бұйрықтар және т.б.
табылады. Бастапқы құжаттар 16-қараша 1994 ... №73 ... ... Статистикалық Комитетімен бекітілген бастапқы
есеп құжаттарының ведомствоаралық нысандар ... ... ... басшысы бухгалтерлік құжаттарға қол қоюға құқығы бар тұлғаларды
анықтайды және тұлғалардың қызметіне, ... ету ... ... ... байланысты қол қою құқығының сатылы лауазымын бекітеді.
ЖШС бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп регистрларын қағаз түрінде
және электронды ... яғни ... ... ... ... және есеп саясатын да ... ... ... ... ... сақтайды.
Бухгалтерлік жазулардың реттілігі:
(сурет-1)
|Келісімдер, шарттар, контрактілер |
|Бастапқы құжаттар ... ... ... ... бас ... ... ... |
|Қаржылық есеп |Өндірістік есеп |Статистикалық есеп ... есеп ... ... басқаруға |Статистикалық |Салықтық есептілік |
|есептілік ... ... ... және уақытша|
| ... | ... |
| | | ... ... ... ... меншік иелері |
2. «Green House» ... ... ... ... ... ... ... есебі
Жауакершілігі шектеулі серіктестіктің қаржы-шаруашылық қызметін
сәтті жүзеге асыру үшін экономикалық ресурстары болуы қажет. Ұйымға тиісілі
және ... ... ... мен ... да жағдайлардың нәтижесі ретінде
бақыланатын және болашақта оларды пайдаланудан ұйым ... ... ... ... бухгалтерлік есепте активтер деп аталады.
Қаржы-шаруашылық қызметте қызметтендірілуі мен өтеу ... ... ... ... (1 ... жоғары)
ағымдағы
Ұзақ мерзімді активтеге- материалдық емес активтер, негізгі құралдар,
1 жылдан артық, мерзімге орналастыруға арналған инвестициялар, бірнеше
кезеңгеалдын-ала төленген соммалар бөліміндегі болашақ ... ... ... ... ... жатады: дебиторлық берешек,
ақша-қаражаттары, тауарлы-материалдық қорлар, 1 жылға деінгі пайдалануға
арналған болашақ мерзім шығындар ... ... ... мәні мен ... және оның есебінің
әдістемесі алдыңғы бөлімдер де толығырақ қарастырылған.
Экономикалық ресурстарның құрылымының негізгі көзі меншікті капитал
мен міндеттемелер болып табылады.
Меншікті капитал – бұл ... ... ... ... ... ... ... бөлімі.
Жарғылық капиталының есебі. Ұйымның жарғылық капиталдағы негізгі
орнын меншікті капитал алып отырады.
Жарғылық капитал – бұл ... ... ... ... ... ... ол негізгінен шығаруға жарияланған барлық
акциялардың жиынтық құнынан құралады, құрушылар мен ... ... ... ... немесе құрушылардың (қатысушылардың) қайта құрылған
ұйымның жарғылық қызметін қамтамасыз ету үшін ақша-қаражаты немесе
басқа мүліктер (негізгі ... ... ... ... қағаздар,
мүліктік құқықтар, оның ішіндежерді пайдалану құқықтығы мен интелектуалды
қызметінің нәтижесіне құқық және басқа шаруашылық серіктестікке ... ... ... ... ... ... функциялары мен
құрылу тәртібі ең бастысы ... ... ... және ... кодекспен, аукциондық қоғам туралы) Қосымшы және
шектеулі жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы Қазақстан ... ... күші бар ... ... ... ... ... жарғысымен реттеулі.
Қазіргі уақытта елдің экономикасын реформалаудың нәтижесінде халық
тұтынатын қоғамдар, жауапкершілігі шектеулі серіктестік, салалық тұтыну
кооперативті.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік пен аукциондық қоғамның
жарғылық ... үш ... ... ... ... (бастаулы) капитал, яғни қоғамның қызметі үшін мүліктік
негіз болып табылады
ол қоғамға әрбір құрылымның (аукциондық,қатысушының) салымның үлесін
анықтауға ... ... оған ... ... ... ... саны мен оның ... (дивиденттің) мөлшері сәкес келеді.
Жарғылық капиталының көлемі үшінші тұлғалардың алдында қоғамдық
міндеттемелерді орындауға кепілдік береді, сондықтан оның ... ... ... ... құрылу тәртібі мен мөлшері аукциондық қоғам мен
жауапкершілігі шектеулі серіктестікте әртүрлі.
Аукциондық қоғамның құқықты-ұйымдастырушылық нысанда құрылған сауда
ұйымның жарғылық капиталы «аукциондық ... ... ... ... бекітілген талаптарына сәкес құрушылардың(жалғыз
құрылымының) акциясының номиналды құны бойынша және инвесторларға
акцияларды ... құны ... сату ... ... ... жарғылық капиталының минималды мөлшері
сәйкесінше қаржылық жылдың ресурстық бюджеті туралы ҚР-ң Заңымен
бекітілген 50 00 – ... ... ... ... құрайды.
Акция – бұл акционерлік қоғаммен шығаратын және ... ... ... ... ... жағдайда бөлігін және ол үшін
дивидент алуға құқықты куәландыратын бағалы қағаз.
Акцияның номиналды құны – ... ... ... ... ... ... ... анықталған, құрушылармен (жалғыз
құрушымен) төленетін акция құнының ақшалай көрінісі.
Орналастыру ... – бұл ... ... ... ... орналастыру кезінде анықталатын акцияның бағасы.
Акциялар қарапайым және тартылған болып бөлінеді. Акционер құжатсыз
нысанда жиналысында, ... ... ... ... беру ... ... ұйымның таза табысы болған жағдай да дивидент алуға ... ... ... ... ... мүлкін тәркіленген жағдайда оның
бөлігін алуға құқық береді,акция оның меншік ... ... ...... ... ... ... анықталған кепілдендірілген мөлшерде дивидент пен
заңнамалық тәртіпте қоғамның мүлкі тәркіленгшен жағдай да бөлігін алуға
мүліктік ... ... ... акционерлерге төмендегіден басқа жағдайларда қоғамды
басқаруға қатысу құқығын бермейді:
- қоғамның акционерлерінің ... ... ... ... ... ... шектеуі шешімге әкелуі мүмкін сұрақты
қарастырылады. Мұндай сұрақтарға бай ланысты шешім шектеуге тұратын
акцияның жалпы санының үштен екі бөлігін аз ... ... ... ... ... жалпы акционерлік жиналысы мүлікті қайта құру ... ... ... қарастырады
- акциялар бойынша дивидент төленеуі үшін бекітілген мерзімінен
өтіп кету ... үш ай ... ... ... ... ... ... тіркелгеннен кейін оның құрылымдарының
құрушы орналастырылатын қоғамның жарияланған акциясының саны түрі ... ... ... ... ... төленетін жарғылық капиталдың
мөлшері құрушы құжаттар (жоғарыда құрушы ... ... ... акцияларды шығаруды тіркеу үшін құжаттарды заңды
тұлға ркетінде ... ... ... ... бір ... ... немесе
жарияланған акциялардың санын көбейту туралы акционерлердің жалпы
жиналысының қабылдаған шешімінің ... ... ... ... ... өзінің акцияларының олардың шығарылуын мемлекеттік
тіркелгеннен кейін аукциондар арқылы орналастыруға құқылы. Қоғамның
директорлар кеңесімен бекітілген орналастыру бавғасы бойынша сатиуға
болады, осы кезде акцияны ... ... ... ... ... ... болуы қажет.
Құрушылармен төленетін жарғылық капиталдың мүшелері қоғамның жарғылық
капиталының минималды мүшедерінің аз емес болуы қажет және ... ... ... мемлекеттік тіркелу мерзімінен бастап отыз күн ішінде
құрылушылармен толық төленуі керек.
Қоғамның жарғылық ... ... ... ... заңға
сәйкес акцияларды шығару мен орналастыру арқылы акционерлерды шығару мен
орналастыру арқылы акционерлердің ... ... ... ... шешімі
бойынша рұқсат етіледі.
Орналастыратын акциялардың төлеміне ақшалар, мүліктік құқықтар
(соның ішінде ... ... ... ... және ... ... ... жағдай басқа да мүлік. Акциялардағы құнын
ақшамен төлеу Қазақстан Республикасының ұлттық ... ... ... ... ... төлеу заңнамаға сәйкес берілген лицезияның
нешгізінде әрекет ететін бағалаумен анықталатын баға ... ... Егер ... ... төлеміне мүлікті пайдалану құқығы
енгізілсе, мұндай құқықты бағалау бұл меншікті пайдаланудың барлық
мерзіміндегі ... ... ... ... ... ... ... аяқталуына дейін мүлікті қоғамның жалпы акционерлер
жиналасының келісімінсіз тәркілеуге тыйым салынады. Қоғамға өзі жариялаған
акцияларды бағалы қоғамның алғашқы ... ... ... тиым салынады.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестікт нысанында құрылған сауда
ұйымның жарғылық капиталы құрушылардың ... ... ... ... капиталдың бастапқы мөлшері құрылымдардың салымдарының
слмасына тең және серіктестікті мемлекеттік тіркеу үшін құжаттарды ... ... ... ... жүз ... ... сомадан
аз болмауы қажет.
Жарғылық капиталға салым ретінде ... , ... ... мүліктік құқықтар,оның ішінде жерді пайдалану құқығы мен
интеллектуалды қызмет пен басқа мүліктің нәтижесінде құқық ... ... емес жеке ... мен ... да материалдық емес түріндегі салымдар
салуға тыйым салынады.
Жарғылық капиталға құрылымдардың ... ... ... ... ... емес ... ... және т.б.) немесе мүліктік құқықтық түріндегі
салымдары құрылуы ... ... ... ... ... ... жалпы қатысушыларының жиналысының шешімі
бойынша ақшалай нысанда бағаланады. Егер мұндай салымның құны 20 мың ... ... ... ... болған жағдайда,тәелсіз сарапшымен
бағалануы тиіс. Егер серіктестікке салым ретінде мүлікті пайдалану құқығы
берілсе, онда құрушы құжаттарда көрсетілген, ... үшін ... ... ... келісімінсіз жарғылық капиталға құүрушылардың
салымы ретінде мүлікті, пайдалану құқығын мерзімнен бұрын алуға рұқсат
етілмейді. Әрбір қатысушы салымының жарғылық капиталының жиынтық сомасына
қатынасы ... ... ... үлесін анықтайды. Бұл үлес
жиынтықтың бөлігінде немесе пайыз түрінде көрсетілуі мүмкін. Жауапкершілігі
шектеулі ... жаңа ... ... ... ... да бір бұрынғы қатысушыларды шығарумен
байланысты. Жарғылық капиталдың көлемінің өзгеруіне сейкесінше қабылдау
немесе шығару кезеңінде ... ... ... ... ... алып келеді.жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің қатысушы
серіктестікті тіркегенге дейін жарғылық капиталдың жалпы ... ... аз ... жүз ... есептік көрсеткіштен аз емес мөлшерде салым
салулары тиіс. Барлық қатысушылардың жалпы жиналыстың шешімімен
белгіленген ... ... ... ... ... ... ... Бұл
мерзім серіктестіктті тіркеген күннен бастап бір жылдан аспауы тиіс.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктестіктен жарғылық капиталдың
көлемінің өсуі оған толық төлем ... ... ... ... ... ... ... қатысушылардың қосымша пропорциялы салымдары
серіктестіктің меншікті капиталы,оның ішінде ... ... ... ... ... таза активтерінің қайта бағалануы, олардың нақты құны
баланстық құнан асады. Қайта бағаклауды тек тәуелсіз сарапшылар ... ... ... негізінде бір немесе бірнеше
қатысушылардың қосымша салымдар салуы
Серіктестіктің құрамына жаңа қатысушы қабылдауы
Серіктестіктің бір ... ... ... ... қайта
қабылданған қатысушылардың қосымша салымдар көлемі алдыңғы жарнаманың
көлемі мен барлық қатысушылардың жарғылық капиталыдағы үлесін қайта
есептеуді есепке ала отырып анықталады.
Серіктестіктің ... ... ... ... барлық
қатфысушылар салымдарының көлемін пропорциялы түрде азайту немесе жеке
қатысушылардың ... ... ... ... өтеу ... ... ... Жарғылық капитал көлемінің азайтылуы қатысушылар, құрушы құжаттарда
қарастырылған, жарғылық капиталдың толық көлеміне дейін өз салымдарын
салғаннан кейін жүзеге асырылуы ... ... ... жиналысында жарғылық капиталды
өзгерту туралы шешім қабылдаған күннен екі ай ішінде барлық қарыз берушілер
жазбаша хабарлама немесе басылымдарға хабарландыру беруі ... ... ... ... ... азайтуды,
қарыз бе,рушілер берген мерзімнің аяқталуымен серіктестікке талаптар қою
үшін мемлекеттік тіркеуді жүзеге ... ... ... алады.
Жарғылық капиталдың жағдайы мен қозғалысы – туралы ақпарат кеңейту
барысында бухгалтерлік есептің типтік шот жоспарында 5010 «Жарғылық
капитал» бөлімінде ... ... ... Қарапайым акциялар
5010 Артықшылығы бар ақшалар
5010 Салымдар мен пайдалар
Бұл шоттар бойынша жазулар бекітілген тәртіпте ... ... ... ... ... ... құжаттарына
сәйкесінше өзгертулер енгізгеннен кейін жарғылық капиталды құру көбейту
немесе азайту керек.
Акционерлік қоғамның жарғылық капиталына салымдар бойынша
құрушылармен есепайырысу есебі.
5020 «Төленбеген капитал» ... ... ... ... ... ... «активті болса, 5000 меншікті капитал
бөлімінде орналасқан. Бұл шоттың дебеті ... ... ... бойынша құрушылардың жарғылық капиталы бойынша түскен
салымдардардың нақты сомасы көрсетіледі. 5020 Төленбеген капиталшоты
бойынша дебеттік сальдо қалдық құрушылардың жарғылық ... ... ... ... ... жарғылық капиталға жариланған бірақ
төленбеген сальдолары бойынша ... ... ... ЖШС ... ... ... өзінің жарғылық капиталын торлық құрғанда
5020 «Төленбеген капитал шоты толық ... және оның ... ... ... ... пен ... ... капиталының құрылуының есебінің тәртібін қарастырайық.
Құрушылардың номиналды құны бойынша жарғылық капиталдағы
жарияланған және тіркелген салымдары бойынша қарыздардың ... ... есеп ... ... жазылады.
Шоттың дебеті 5020 «Төленбеген капитал» сәйкесінше шоттардың
кредиті: 5010 «Қарапайым акциялар»
5010 «Артықшылығы бар акциялар»
Акционерлік қоғамның жарияланған ... ... ... ... мемлекеттік тіркелгеннен күннен отыз күн ішінде құрушылармен
толық төленуі тиіс. Жарғылық капиталға жарияланған және тіркелген
акциялардың салымдар немесе нақты төлемдерінің түсуі ... ... үшін ... ... көшірмесіне сәйкес ақшалардың
валюталық немесе есеп айырысу шотына көшірілуі. немесе кассалық кіріс
ордеріне сәйкес ... ... ... ... салынады
негізгі құралдар, материалдық емес активтер, тауарлы-материалдық
қорлар үшін көрсетілген мүліктік құндылықтардың түсуін расстайтын, негізгі
құралдарды, материалдық емес ... ... және ... актісін,
үстеме және басқа да құжаттарды құру
Акционерлік қоғамның жарғылық капиталына есеп айырысу нысанында
байланысты қолма-қол ... ... ... ... ... акциялардың құндарына төлемдердің түсуіне қарай келесідей
бухгалтерлік жазулар жазылады:
Сәйкесінше шоттардың дебетіне:
1040 «Есеп айырысу шотындағы ақша-қаражаттары»
1010 «Ұлттық валютадағы ... ... ... кредиті 5020 «Төленбеген капитал»
Құрушылардан жариланған және тіркелген акциялардың құнының төлемі
ретінде негізгі құрушылардың шоттарының емес активтерінің, ... ... ... ... ... бухгалтерлік жазулар
жазылады:
Келесі бөлімшелердің сәйкесінше шоттардың дебеті
2700 «Материалдық емес активтер (2710-2730 шоттары)
2410 «Негізгі құралдар»
1310 «Материалдар» (1310 – 1350 ... « ... ... ... ... ... 5020 ... шоттар»
Акционерлік қоғам бағалы қағаздар нарығында өз акцияларын номиналды
құнынан жоғары орналастыру құны ... ... ... ... ... ... сату құнының сомасының номиналды құнынан асуы кезінде
келесідей бухгалтерлік жазулар береді:
Шоттың дебеті 1040 «Есеп айырысу ... ... ... 5110 ... төленген капитал»
Айтылғандай, жарияланған және тіркелген жарғылық капиталға толық
төлем ... ... 5020 ... ... ... ... сальдосы
болмайды.
Жарғылық капиталының, акцияның айналысынан алынған сомадан, азаюы
кезінде келесідей шоттардың корреспонденциясы жасалады сәйкесінше ... ... ... Артықшылығы бар акциялар
Шоттың кредиті 5210 «Алынған капитал»
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік нысанында құрастырған ЖШС-ның
жарғылық капиталы ақша, ... емес ... ... құралдар, таурлы-
материалдық қорлар, бағалы-қағаздар, және т.б. түріндегі құрушылардың
салымдарын біріктіру арқылы. Құрастырылады.
Ұйымның жарғылық капиталына құрушылардың бастапқы кріс ... ... ... ... ... мен ... ... есеп шоттарында келесідей жазу жасалады.
Келесі бөлімшелерден сәйкесінше шоттардың дебеті:
2700 Материалдық емес активтер (2710-2730 шоттары)
2410 Негізгі құралдар
1310 ... ... ... ... ... шоттар)
Шоттың дебеті 1040 «Есеп айырысу шотындағы ақша-қаражаттары»
Шоттың дебеті 1010 «Кассадағы ұлттық валютадағықолма-қол ақша-
қаражаттары»
Шоттың кредиті 5010 «Салымдар мен пайдалар»
Жарғылық ... ... ... құрушы құжаттар көрсетілген
акционерлер немесе құрушылар заңды және жеке тұлғалар бойынша субшоттар
бөлімшелерінде номиналды құны мен ... ... ... ... мен ... түрдеріне қарай №13 журнал-ордерінде жүргізіледі.
Акцияның талдамалы есебінің жүргізу үшін негіз ... ... ... ... ... ... нөмері, мерзімі атауы мен
тіркелген тұрақты жері және ... ... ... ... ие ... жалпы саны
тартылатын акциялардың жалпы саны мен оларға ие акционерлердің ... ... ... ... ие ... ... капиталдағы үлесі
туралы ақпараттар.
Есепті компьютерлендірудің кезінде жарғылық капитал мәліметтер №13
журнал ордерінде сәйкес машинограмма нысанында алуға болады. Ұзақ мерзімде
пайдалану ... ... ... құрамы өзгереді: Олар сауда
ұйымларына келіп түседі, іске асырылуға жіберіледі, іске асырылу кезінде
тозады, жндеу негізінде қалпына келтіріледі, ұйым ішінде орын ... ... ... ... болғанда және басқа да кәсіпорындарға
берілген жағдайда шығысталады.
Осы аталған операциялардың барлығы бухгалтерлік есепте көрсетіледі.
Негізгі құралдарың бухгалтерлік есебінің мақсаты:
... ... ... орындарына байланысты тіркелуінің дұрыс
жүргізілуі және олардың сақтығын бақылу;
• негізгі құралдардың кірістелуінің және олардың ұйым ішінде орын
ауыстыруын, шығысталуын және жойылуын ... ... ... ... ... ... құралдың тозуын уақытылы есептеу, есептілікте көрсету және
оның ЖШСның шығынының уақытылы кірістелуі;
• негізгі құралдың жаңартуына, жөндуіне, қалпына ... ... ... ... толық амортизациядағы негізгі құрал объектісінің шығысталуынан
шеккен зиянды және жойылуын нақты анықтау;
... ... ... ... ... ... ... салық соммасын дұрыс орнату (транпорттықтан басқа) ҚҚС құнын.
Сонымен қатар бухгалтерлік есеп негізгі құралдың падалануына ... ... ... ... ... ... басқа кәсіпорынға
егізгі құралды қайтарымсыз беруг, сатуға ауыстыруға, жалға беруге, олар
тозған немсе моральді ... ... ... ... амортизациясының
амортизацияланбауына байланыссыз баланстан шығара алады. Осындай
жағдайлардаға байланысты ... ... ... ... негізгі құралдарың келіп түсуін, оларды дұрыс пайдалануын,
сақталуын бақылау негізінде жоғарылай түседі. Ол алдын ала, ... ... ... көрсетеді.Алдын ала бақылауда негізгі
құралдардың келіп түсуі және шығысталуының алғашқы бухгалтерлік
құжаттарының падалануы және құжатталуы бекітілген тәртіппен ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық
опреацияларының бухгалтерлік есепте уақытылы және шынайы көрсетілуі
маңызды, себебі ... ... ... ... ... шығындары,
мүлік салығы, рентабельділік және кәсіпорынның қаржы шаруашылық қызметінің
тиімділігін көрсететін басқа да көрсеткішер осыған ... ... ... ... ... ... есеп негізгі құралдарың тек нақты жағдайын ғана анықтап
қоймайды, сонымен қатар ЖШСнда шаруашылық ... ... ... бақылауға мүмкіндік береді. Жақсы ұйыдастырылған бухгалтерлік
есептілікте тек негізгі құралды тиімді пайдалану ... ... ... оны ... ... әсер ететін жағдайлар мен мәселелерді
анықтауға мүмкінді береді.
2.2. Негізгі құралдыңжәне ... емес ... ... Негізгі құралдың келіп түсі есебі және құжаттың рәсімделуі
Негізгі құрал кәсіпорынға капитал ... ... ... ... ... жаңа құрал-жабдықтар сатып алу және қондыру; жеке және ... ... ... ... жаңа ... бұрын қолданыста болған
негізгі құрал объектілерін аукционда сатып алу жеке және заңды
тұлғаларданжаңа және қоладаныстағы ... ... ... ... акционерлік кәсіпорындардаң қатысыушыладың жарғылық капиталға
салым ретінде; инвентаризация кезінде , ұзақ мерзімді жал ретінде келіп
түседі.ъ
Белгілі құджаттар негізінде барлық негізгі ... ... ... ... ... ... ... түскен негізгі құралдарды
кәсіпорын басшысының бұйрығымен құрылған арнайы комиссия қабылдайды.
Негізгі ... ... ... жасалатын « Негізгі құралдардың
кірістелуі» актісімен рәсмделеді. (НҚ-№ 1) Акт формсы төменде ... ... ... ... тлық ... ... ... тозу сомасы
сонымен қатар комиссияның нгізгі құрал жағдайы туралы қорытындысы
көрсетіледі. Акт ... ... ... ... объектсіне жасалады.
Жиынтық акт құралдар , құрылғылар бірдей болған және календарьлық ай ішінде
кірістелген жағдайда ғана жасалады.Негізгі құралдың қабылдауберу ... ... ... ... келісімімен жасалады. Онда іске жіберілу
уақыты, жасалу мерзімі, бастапқы құны және тозу сомасы көрсетіледі. Негізгі
құралды қабылдау-беру актісіне сол объектіге қосымша техникалыққұжат
беріледі. ... ... ... және ... қабылдау
құжатымен және басқа да техникалық құжаттар мен қоса кәсіпорынның
бухгалтериясына берілуі. Онда сол құжаттар негізінде объектілер жауапты
тұлғаның атына ... ... ... ... жек инвентарлық
карта жасалады. (аналитикалық есеп регистрі) ( НҚ №6), оюъектіге
инвентарлық ... ... ... ... тізімге бекітеді (орндасу
орнына байланысты), Негізгі құралдың кірістелуі жайлы жазба жасалады.
Инвентарлық карта формасы төменде көрсетілген.
Объектіге берілген инвентарлық ... оның ... ... барлық
кезеңінде сақталады. Осы нөмірмен ол барлық алғашқы құжаттарда және ... ... ... ... жағдайда оның инвентарлық
нөмірі басқа объектіге берілмеуі тиіс.
Негізгі құрал қозғалысының синтетикалық есебі 12 бөлімде «Негізгі
құрал» шотында жүргізіледі.
Мұнда негізгі құралдардың жеке объектілердің ... ... бар: 2415 ... 2410 ... пен құрылыс», 2412 «Машиналар мен
құралдар» 2414 «Басқа да ... ... ... қондырғылары, 2413
«Транспорттық құрал-жабдықтар» 2930 «Аяқталмаған құрылыс». Бұлар активті
шоттар, сондықтан дебитінде келіп түсулер, кредитінде негізгі құралдардың
шығысталуы көрсетіледі. Негізгі құрал бастапқы құн ... ... ... ... ... ұзақ ... бабында сол құнымен көрсетіледі.
ЖШС « Green House»
Кәсіпорын,ұйым
«БЕКІТЕМІН»
Кәсіпорын жетекшісі
Баймукашев Л.К.
Аты-жөні
АКТ
КІРІС-ШЫҒЫС
НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАДЫҢ ( ЖЫЛЖУЫ) (қысқарған)
«10» ақпан 20 хх ... ... ... ... |
| ... ... ... үшін |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | | ... |
| 003| 10.02.20 | 01| ... |хх | | ... ... ... ... |Аналити|Аморт|
| | | |қы | ... ... | | ... | ... |
| | | ... | ... ... | | | | ... |ым |
| | | | | ... ... | | | | | |сы ... |Жер ... |Шот, ... |Аналитикалық |
|(бөлім) | | | ... коды |
| 13 | 14 | 15 | | 17| |
| | | |16 | |18 ... | | - | 2001| ... Х-23416 |
| |099 | | |хх | ... себебі
Объектіге қысқаша анықтама жаңа, құжат бойынша қорапта
Объект техникалық ... ... ... техникалық шатқа
сай
Не сайес келмейтінін нақты
көрсету
Объектінің сынақтағы нәтижесі эксплуатацияға жарамды
Комиссия қорытындысы № 1магазинге жатады
Қосымша. ... ... ... ... №Х – ... ... Директор замы ... ... ... Бас инженер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Дүкен меңгерушісі
Исина ... қолы ... ... ... қолы ... ... ... ОС-6 №12 ... ... ашылу туралы не
кітапқа тіркелу туралы
ЖШС «Green House»
НҚ-6 ведомствоаралық типтік форма
Кәсіпорын
|Бухгалтерлік жазба ... саны ... ... |
| | ... ... ... |
|күні |Нөмірі | | |
| 14 | 15 | 16 | |
| | | |17 ... | 15 | 1| |
| | | |350000 ... ... есебінің
ИНВЕНТАРЛЫҚ КАРТОЧКАСЫ
Тоңазытқыш құралы
(объектінің бағыты және толық атауы)
ААҚ «Самсунг»
Шығарушы-зауыттың толық атауы
|Кәсіпорынның ... |Шот, ... ... есеп ... ... |ріс ... | ... ... | | ... ... ... ... ... ... |Нөмірі |Инвентарлық|Сома, |
| | ... ... | | ... |теңге |
| | | | | | | | ... жеке ... ... ... ... ... және басқа да ақпарат ... ... | ... және ... ... ... атауы | |
| | | |
| ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... атауы |
| | | ... ... ... ... | |
| ... | ... ... ... ... ... ... ... 20хх жыл
Негізгі құрал объектілерінің сатып алу, жасау немесе құрылыс негізінде
пайда болуы капитал ... ... ... ... ... және ... ... анықтау
мақсатында келесі шоттар қолдалынады: 2930 «Аяқталмаған құрылыс», шығындар
осы шоттарда есепкп ... ... мен ... ... ... ... ... да шығындар, күрделі құрылысқа байланысты сметалар және қаржылық-
сметалық есеп айырысулар қарастырылған. (бұл құрылыс шаруашылық немесе
медігерлік әдіспен жүргізілгеніне ... ... ... құрылыс
кезеңінде алынған қарыз сыйақылар.
• жаңа негізгі құрал сатып алу және құрылысымен байланысты.
Негізгі құрал ... ... ... ... ... ... ... құрылп жатқан объектілерге қонлырылуға
арналған және монтаждауды талап ететін техникалық, энергетикалық, сауда-
саттық және өндірістік құралдарды сатып алғанда.
Құрылыс-монтаждау ... ... ... ... және қацйта қру кезеңінің бастапқы кезеңінен соңғы кезеңіне ... ... ... ... ... ... ... шығындары жобалау және басқа
ұйымдарының атқарған жұмыстарына төленген сомада көрсетіледі. Егер жобалық-
зерттеу ... ... рет ... не ... ... ... объектілерге
байланысты болса, онда бұл шығындарды объектінің сметалық құнына
пропорционалды бөледі.
Құрылыс мнтажлау ... ... және ... ... ... ... – ЖШС ... беруші ретінде, ал құрылыс-
монтаж жұмыс өндірісін келісім бойынша арнайы медігерлік ... ... ... ... ғимарат құрылысын медігерлік ұйыммен жасап,
тапсырыс беруші (ЖШС) медігерлік ұйымды құрылыс материалдары мен қамтамасыз
етуге міедеттенген жағдайда тапсырыс ... ҚҚс ... ... ... ... алып ... ҚҚС сомасы есептен шығарылып,
салынған (аяқталған) объект құнына іргзілуі керек. Медігерледің атқарылған
жұмыс актісінде ҚҚм ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Тапсырыс берушіде құрылыс монтаж жұмыстарының шығындары келесідей
көрсетіледі.
Жобалау ұйымдарының және медігерлерінің жобалау және жобалық-
зерттеу жұмыстарына есептеу ҚҚс – қоса:
Дебиттік шт 2930 ... ... - ... сомасына құрылыс-
монтаждық және жобалау жұмыстарына, ҚҚС-сыз.
Дебиттік шот 1420 «Төленуге тиісті ҚҚС»- атқарылған жұмыстың ҚҚС
сомасына. Кредтиттік шт 3310 ... ... шот» - ... және медігерлерге барлық төленуге тиісті сомасы.
Құралды монтаждауға медігерлік ұйымға берілуі ҚҚС сомасын қоса
есептегенде келесі бухгалтерлік жазумен көрсетіледі:
Дебеттік шот 2930 ... ... шот 2414 ... да ... ... ... ... тиісті
құрал»
Құрылысқа бөлінген жерге компенсация есептегенде ҚҚС сомасы қоса
есептегенде келесідей көрсетіледі.
Дебиттік шот 2930 ... ... ... ... Дебиттік шот 1420 «Төленіге тиіс ҚҚС»- есептелген компенсациядан
ҚҚС сомасына. Кредиттік шот 3230 «Басқа да кредиттік қарыздар ... ... ... және ... ... атқарылған құрылыс-
монтаж жұмыстары шоттары төленген жағдайда ҚҚС қоса есептегенде келесі
жазба беріледі:
Дебиттік шот 3310 ... ... ... шот 3220 «Басқа да кредиттік қарызлар мен есептеулер»
Кредиттік шот 1040 «Есеп айырысу шоты»
ҚҚС сомасы ... ... шот 3130 ... шот 1420 ... ... ... объект акт бойынша қабылданғанда
бухгалтерлік есепте келесі жазбалар көрсетіледі.
Дебиттік шот 2410 «Ғимарат пен ... шот 2930 ... ... байланысты кеткен шығындар объектінің бастапқа құнына
енгізілген жағдайда
Дебиттік шот 7210 «Әкімшілік шығындар»
Кредитік шот 2930 «Аяқталмаған құрылыс».
Мұнда айта кететін жағдай, ғимарат немесе ... ... ... ... ... ҚҚС сомасы олардың бастапқы құндарына
кіргізіліп, амортизаця есебінің арасында өтеледі.
Негізгі құралдың ... ... ... ... ... ... жазба қалай берілетінін келесі мысалда
қарастырамыз.
Жобалау ұйымдарфына және медігерлерге жасаған жобалар мен құрылыс
монтаж ... үшін ... ... ... ҚҚС сомасы 2.896552
теңге.
Медігерге монтаждауға бастапқы құны бойынша ... ... ... ... қоса 5400.000 ... жер ... байланысты компенсация есептелінді 2400.000
теңге.Сонымен қатар ҚҚС сомасы 331034 теңге.
Жобалау және ... ... үшін ... ... ҚҚС ... қоса есептегенде 23400 000 теңге
Кіріс-шығыс актісі негізінде салынған ғимарат кірістелді
(21.000.000+5400.000+2400000)........28.800.000 теңге.
Объектінің бастапқы ... ... ... кеткен шығындар ...
385 000 теңге.
Медігерлік әдіс бойынша құрылыс-жобалау хұмытарының шығындары тапсырыс
беріушінің бухгалтерлік есеп ... ... ... шот 2930 «Аяқталмаған құрылыс»-1803448 теңге.
Дебиттік шот 1420 «Төленуге тиісті ... ... шот 3310 ... ... шот»-21.000.000 теңге.
Дебиттік шот 2930 «Аяқталмаған құрылыс»
Кредиттік шот 2414 ... да ... ... ... ... ... - 5400 000 ... шот 2930 «Аяқталмаған құрылыс» -2068966 теңге.
Дебиттік шот 1420 «Төленуге тиісті ҚҚС»-331034 теңге
Кредиттік шот 3230 ... да ... ... мен есептеулер» 68
бөлім -2400 000 теңге.
Дебиттік шот 3310 «Төленуге тиісті шот»
Дебиттік шот 3230 «Басақа да кредиттік ... мен ... шот 1040 ... ... ... -23400.000 теңге.
Медігерлердің жобалау және құрылыс монтаж жұмыстарының және акт
бойынша қабылданатын ... ... ... ... ... кемуі негізінде ҚҚС сомасы есепке алынды.
Дебиттік шот 3130 ... шот 1420 ... ... ... ... Объектіні кіріс-шығыс акт негізінде пайдалануғ берілді:
Дебиттік шот 2410 «Ғимарат пен құрылыс»
Кредиттік шот 2930 ... ... ... ... ... ... енгізілмейтін құрылысқөа байланысты
кеткен
Шығындар:
Дебиттік шот 7210 «Әкімшілік шығындар»
Кредиттік шот 2930 ... ... ... ... ... монтаж жұмысы ЖШСның өз күші арқылы
іске асады. Ол үшін ұйымда арнайы құрылыс учаскелері, құрылыс құрал-
жабдықтары, ... ... ... және ... қрылыс бригадалары
құрылады. Жобалық-зерттеу және құрылыс-монтаж жұмыстарының синтетикалық
шығындар есебі келесідей жүргізіледі.
Дт 2930 «Аяқталмаған құрылыс»-жобалық-сметалық құжат құнына ҚҚС-
сыз
Дт 1420 «Төленуге тиіс ҚҚС»-атқарылатын ... ҚҚС ... 3310 ... ... ... ... ... жұмыс сомасына.
Құрылыс жұмысына жұмсалған негізгі, қосылқы және құрылыс матриалының
нақты құнының сомасы, жанар ... май, ... ... ... жазбалапмен көрсетіледі:
Дт 2930 «Аяқталмаған құрылыс»
Кт сәйкес шоттар
1310 «Шикізаттар мен материалдар»
1311 «Жартылай ... мен ... ... ... ... ... ... да матриалдар»
1318 «Құрылыс материалдар және басқалар»
Салық кодексіне сәйкес шаруашылық әдіс бойынша құрылыс, ... ... ... ... ... ... ... құрылыс материалдарына және басқаларға алдын ала есепке
алынған ҚҚС ... ... ... құрылыс және объектінің құн өсіміне
апарылуы тиіс екенін ескеру керек.
Көрсетілген ҚҚС сомасын есептен шығару.Құрылыс, құрылыс-
монтаждау жұмысының, ... ... ... ... ... ... байланысты болады.
Жоғарында көрсетілген материалдардың ҚҚС сомасы келесі
корреспонденциамен көрсетіледі:
Дт 2930 «Аяқталмаған құрылыс»
Кт 3130 «ҚҚС»
Құрылыс-монтаж жұмыстарының қызметткерлерінің еңбек ... ... 2930 ... ... 3350 ... ... ... есеп айырысу»
Осы еңбекақылардан сақтандыру садығфы есептелген жағдайда:
Дт 2930 «Аяқталмаған құрылыс»
Кт 3150 «Әлеуметтік ... ... ... тиіс ... құны шығысталғанда
Дт 2930 «Аяқталмаған құрылыс»
Кт 2414 «Басқа да негізгі құралдар» субшот «Қондырылуға арналған
құралдар»
Медігерлердің көрсеткен және де басқа да көмекші ... ... ... ... ... ... ... 2930 «Аяқталмаған қрылыс» - көрсетілген қызмет пен атқарылған жұмыс
құны ҚҚС-сыз.
Дт 1420 «Төленуге тиіс ... ... ... пен ... ... ... 3310 ... тиіс шот» - төленуге тиіс қызмет құнына
медігерлермен көмекші ұйымдарға ... ... пен ... ... ... ... 3310 ... тиіс шот»
Кт 1040 «Есеп айырысу шоты»
Құрылыс жұмыстары аяқталып объектіні «Негізгі құралдарды кіріс-шығыс
актіне» (НҚ №1) сәйкес падалануға беріліп ... ... ... 2410 ... пен ... 2930 «Аяқталмаған құрылыс» ҚҚС сомасы 1420 «Төленуге тиіс ҚҚС»
дебиттік шот бойынша есепке алынуы ... ... ... ... ... ... кемуіне жатқызылып келесідей көрсетіледі.
Дт 3130 «ҚҚС»
Кт 1420 «Төленуге тиісті ҚҚС»
Жеке және заңды тұдғалардан төлем ... ... ... ... құнымен ҚҚС қоса есептегенде негізгі құрал келіп ... ... ... шоты есеп ... формасына және төлем көзіне
байланыссыз төленген жағдайда:
Дт сәйкес шоттар
2410 «Ғимараттар мен құрылғылар»
2412 «Машиналар мен құралдар, аудару құралдары»
2413 ... ... ... да ... ... құралдардың ьастапқы құнына
ҚҚС-сыз.
Дт 1420 «Төленгуе тиіс ҚҚС»-осы негізгі қралдардың ҚҚС сомасына
Кт ... ... ... ... шоттағы ақша-қаражаты»
1050 «Ел ішінде валюталық шоттағы ақша»
1040 «Есеп айырысу шоттарындағы ақша-қаражаттары»
1010 «Кассадаға ұлттық валютадағы қолма-қол ақша»
1020 ... ... ... қолма-қол қша»-медігерлердің
төленген шот сомасына.
«Негізгі құрал кіріс-шығыс актісі» негізінде ... және ... ... құрал ұзақ мерзімге немесе кейінге қалдарырлған төлем
келіп түсті ҚҚС қоса есептелді де бухгалтерлік есепте келесідей жазба
көрсетілді:
Дт 2410 «Ғимараттар мен ... ... мен ... ... ... ... ... «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы құнына
ҚҚС-сыз.
1420 «Төленуге тиісті ҚҚС»
3310 «Төленуге тиісті шот»-төленуге тиісті кіріс-шығыс акт ... ... ... ... ... үшін есеп айырысу, төлем
көзіне байланысты.э
Дт 3310 «Төленуге тиісті шот»
Кт 1060 «Банктегі арнайы шот ... ... ... ... ... ... валюталық ақша-қаражаттары»
1040»Есеп айырысу шотындағы ақша-қражаттары»ҚҚС сомасы бюджеттен
есептелінетін төлемдердің кемуі негізінде, медігерлерінің шотының төленуі
және негізгі құрал нақты келіп түсуі төмендегі ... ... 3130 ... 1420 «Төленуге тиісті ҚҚС»
Қолданыста болған негізгі құралдар мен ... ... ... түскен
негізгі құралдар, бастапқы құнмен кірістеледі, ол негізгі құралдың сатып
алуға, ... ... және ... тозу ... нақты
шығындардан құралады.
Нақты келіп түскен негізгі құралдарға медігерлердің шот төленген
жағдайда есеп аырысу формасы және төлм ... ... ... ... ... құны келесіде жазбамен көрмсетіледі:
Дт 24101 «Ғимараттар мен құрылғылар»
2412 «Машиналар мен құралдар, аудару құралдары»
2413 «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да ... ... ... ... ... арнайы шоттағы ақша-қаражаты»
1050 «Ел ішінде валюталық шоттағы ақша»
1051 «Шетел валютасы шотындағы ақша-қаражаттар»
1040 «Есеп ... ... ... «Кассадаға ұлттық валютадағы қолма-қол ақша»
1020 «Кассадағы шетел валютасындағы қолма-қол қша»-медігерлердің
төленген шот.
Келіп түскен негізгі құрал объектілеріне жинақталған тозу сомасына
Дт 2410 «Ғимараттар мен ... ... мен ... ... құралдары»
2413 «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы құнына
ҚҚС-сыз.
Кт 2420 «Ғимараттар мен ... ... ... құрылғылардың тозуы»
2423 «Транспорттық құрылыс тозу»
2424 «Басқа да негізгі құралдардың тозуы»
Медігерлердің шотына кіргізілген жеткізу, қондыру шығыстардың сомасы
есеп айырысу формасына және ... ... ... ... ... ... 2410 ... мен құрылғылар»
2412 «Машиналар мен құралдар, аудару құралдары»
2413 «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да негізгі ... ... ... ... ... шоттар
1060 «Банктағы арнайы шоттағы ақша-қаражаты»
1050 «Ел ішінде валюталық шоттағы ақша»
1051 «Шетел валютасы шотындағы ақша-қаражаттар»
1040 «Есеп айырысу шоттарындағы ақша-қаражаттары»
1010 «Кассадаға ұлттық ... ... ... «Кассадағы шетел валютасындағы қолма-қол қша»-медігерлердің
төленген шот.
Қолданыста болған негізгі құрал бастапқы құнымен (ағымдағы)
кірістеледі. Осы келіп түскен негзгі құрал төленген шотына ҚҚс ... 1420 ... тиіс ... ... ... ... арнайы шоттағы ақша-қаражаты»
1050 «Ел ішінде валюталық шоттағы ақша»
1051 «Шетел валютасы шотындағы ... ... ... ... ақша-қаражаттары»
1010 «Кассадаға ұлттық валютадағы қолма-қол ақша»
Қолданста болған және төлем баланстық құны ... ... ... ұзақ ... немесе кейінге қалдырылған төлем ретінде кірістелген
негізгі құрлдардың бухгалтерлік есеп жазбасы:
Дт 2410 ... мен ... ... мен құралдар, аудару құралдары»
2413 «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы құнына
ҚҚС-сыз.
Кт 3310 «Төленуге тиісті шот»
Келіп түскен негізгі құралдың ... тозу ... 2410 ... мен ... ... мен ... ... құралдары»
2413 «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың бастапқы құнына
ҚҚС-сыз.
Кт 2420 «Ғимараттар мен құрылғылардың тозуы»
2422 «Машиналармен құрылғылардың тозуы»
2423 ... ... ... «Басқа да негізгі құралдардың тозуы»
Медігерлердің шотына кіргізілген жеткізушілерге, қондыруға, делдалдық-
операциялық шығындар сомасына:
Дт 2410 «Ғимараттар мен құрылғылар»
2412 ... мен ... ... ... ... ... «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы құнына
ҚҚС-сыз.
Кт 3310 «Төленуге тиісті шот»Қолданыста болған ... ... ... ... ... ... ... негізгі құрал ҚҚС сомасына
шоттар корреспонденсиясы:
Дт 1420 «Төленуге тиісті ҚҚС»
Кт 3310 «Төленуге тиісті шот»
Медігерлерден келіп түскен негізгі құрал шоты ... ... ... ... 3310 «Төленуге тиісті шот»
1060 «Банктағы арнайы шоттағы ақша-қаражаты»
1050 «Ел ... ... ... ақша»
1051 «Шетел валютасы шотындағы ақша-қаражаттар»
1040 «Есеп айырысу шоттарындағы ақша-қаражаттары»
Бюджетке төленуге тиісті ҚҚС сомасын есепке алу:
Дт 3130 ... 1420 ... ... ... ... ... негізгі құрал ұзақ мерзімге келіп түскен
жағдайда болатын операцияларға жасалатын бухгалтерлік жазбаға мысал:
Тоңазытқыш құрал ... құны ... ... ... ... ... негізгі құралдың жинақталған тозу сомасы 195 000
теңге
ҚҚС сомасы – 104 000 теңге
Объектіні қондыру және жеткізу шығыны -52200 теңге ҚҚС-8352 тг
Делдалдық шығын – 37500 тг ... ... ... ... үшін ... шот ... қолданыста болған негізгі құрал және ұзақ мерзімде есеп айырысу
негізінде келіп түскен негізгі құралдарға жүргізілген шаруашылық
операцияларға бухгалтерлік жазба:
негізгі құралдар ... ... ... ... мен ... ... ... 3310 «Төленуге тиісті шот»-(650 000-195 000)455 000 тг
2.Келіп түскен кездегі негізгі құралдың жинақталған тозу сомасы
Дт2412 «Машиналар мен ... ... ... ... ... ... тг
3.ҚҚС сомасына
Кт 3310 «Төленуге тиісті шот»-(650 000-195 000)455 000 тг
Дт 1420 ... тиіс ... ... және ... ... ... «Машиналар мен құралдар, аудару құралдары»-45000тг
Дт 1420 «Төленуге тиіс ҚҚС»-7200тг
Кт 3310 «Төленуге тиісті шот»-52200тг
5.Делдалдық шығын сомасына
Дт2412 «Машиналар мен құралдар, ... ... ... 1420 ... тиіс ҚҚС»-5172тг
Кт 3230 «Басқа да кредиторлық қарыз»-37500тг
6.Жеткізушілерге ... және ... да ... ... ... ... тиісті шот»-611 200тг
Дт 3230 «Басқа да кредиторлық қарыз»-37500тг
Кт 1040 ... ... ... ... тг
7.Бюджетке төленген шоттар кемуі негізінде ҚҚС есепке алынды:
Дт 3130 «ҚҚС»
Кт 1420 «Төленуге тиіс ҚҚС»-(104 000+7200+5172)116372
Басқа жеке және ... ... ... ... ... ) ... ... түскен негізгі құралдар кіріс-шығыс акт
толтырылғаннан кейін негізгі кұрал кұрамына бастапқы құндылығы негізінде
кіргізіледі және келесідей бухгалтерлік жазбаға
Дт 2410 «Ғимараттар мен ... ... мен ... аудару құралдары»
2413 «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы ... 6251 ... ... ... « Негізгі емес қызметтен басқа да табыстар»
Егер келіп түскен негізгі құралдар бұрын қолданыста болған
жағдайда, өткізу ... оның ... құны мен тозу ... ... ... ... ... бухгалтерлік есебі негізінде
есептелген).Мұндай негізгі құралдардың келіп түсуі бухгалтерлік есете
келесідей екі жазбамен көрсетіледі.
• Негізгі құралдың ... ... 2410 ... мен ... ... мен ... аудару құралдары»
2413 «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы
құнына ҚҚС-сыз»
Кт 6251 ... ... ... « ... емес ... басқа да табыстар
• Ауысу ( берілу кезіндегі ... ... ... ... 2410 ... мен құрылғылар»
2412 «Машиналар мен құралдар, аудару құралдары»
2413 «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы
құнына ҚҚС-сыз»
Қайтарымсыз келіп ... ... ... ... ... құны бойынша кірістеледі, ал жеткізу шығындары сатып алушылардың
шы,ындарына кіргізіліп 7210 «Әкімшілік шығындар» немесе 7110 ... ... ... ... ... ... құрылтайшыларды жарғылық
капиталғасалым ретінде келіп түскен колданыстағы негізгі құрал бухгалтерлік
есеп келесідей көрсетіледі.
• Құрылтайшылардан келіп түскен жарғылық капиталға салынған негізгі
құрал ... ... 5020 ... ... 5010 «Жай ... ... бар акциялар»
5012 «Салымдар мен пайлар»
• Құрылтайшылардан келіп ... ... ... ... ... құнына:
Дт 2410 «Ғимараттар мен құрылғылар»
2412 «Машиналар мен құралдар, аудару ... ... ... ... да ... құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы
құнына ҚҚС-сыз»
Кт 5020 «Төленбеген капитал»
• Құрылыстардан жарғылық капиталға келіп түскен негізгі
құралдардың
жинақталған тозу құнына:
Дт 2410 ... мен ... ... мен ... аудару құралдары»
2413 «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы
құнына ҚҚС-сыз»
Кт 2420 «Ғимараттар мен құрылғылардың тозуы»
2422 «Машиналармен құрылғылардың ... ... ... ... ... да негізгі құралдардың тозуы».
Инвентаризация кезінд анықталған артық негізгі құралдардың
бастапқы құнына бухгалтерлік жазба:
• Кірістелі және қондыру шығысталу ... ... ... ... ... құнына:
Дт 2410 «Ғимараттар мен құрылғылар»
2412 «Машиналар мен құралдар, аудару құралдары»
2413 «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы
құнына ... 6280 « ... емес ... ... да ... ... ... келіп түскен кездегі жинақталған тозу құны
сомасына:
Дт 2410 «Ғимараттар мен ... ... мен ... ... ... «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы
құнына ҚҚС-сыз»
Кт 2420 «Ғимараттар мен құрылғылардың тозуы»
2422 «Машиналармен құрылғылардың тозуы»
2423 «Транспорттық құрылыс тозу»
2424 ... да ... ... ... ... анықталған негізгі құралдың бастапқы құны
бойынша кірістеледі. Нарықтық экономика ... ... ... ... жалға алу маңызды болып саналады.
Дт 2410 «Ғимараттар мен ... ... мен ... аудару құралдары»
2413 «Транспорттық құралдар»
2414 «Басқа да негізгі құралдар»-негізгі құралдардың ьастапқы
құнына ҚҚС-сыз»
Кт 3360 ... лау ... ... ... ... ... бағаға сәйкестендіру
мақсатында құн индекстері жүргізіліп отырады. Негізі құралдың құнды
жоғарылату ... ... ... ... бағалау кезінде негізгі құрал
объектісінің құнының пропорционалды өзгеруімен түзетіледі.
Дт «Негізіг құралды қайта бағалау кезіндегі төленбеген капитал»
Кт 2420 ... мен ... ... ... ... ... ... құрылыс тозу»
2424 «Басқа да негізгі құралдардың тозуы».
Қондырғыларды және монтаждауды талап ететін негізгі құрал құнын
индекстеу қорытындысы:
Дт 2414 «Басқа да негізгі ... ... ... арналған
құралдар»
Кт 5320 «Негізгі құралды қайта бағалау кезіндегі төленбеген
капитал»
Негізгі құралдарды индексациялау кезіндегі аяқталмаған құрылыс құнының
өсісі:
Дт 2930 «Аяқталмаған құрылыс»
Кт 5320 ... ... ... ... кезінде төленбеген
каитал»ә
Негізгі құрал объектілерін қайта бағалаудан алынған табыс, олардың
пайдаланылу көлеміне байланысты бөлінбеген пайдаға апарылады. Ол
амортизация есептеу ... ... ... ... ... ... 2930 «Аяқталмаған құрылыс»
Кт 5431 «Ағымдаығы кезең бөлінбеген пайдасы»
Негізгі құрал объектісін қайта бағалаудың барлық ... ... тек ... ... ... ... апарылады.
Келіп түскен (кірстелген) негізгі құралдар бастапқы құндары бойынша 12
бөлім «Негізгі ... ... ... ... ... ... ... заттық формасын
сақтай отырып, құнын кәсіпрынның шығындарына апара отырып бітірген деп
тозады. №6 бухгалтерлік есп стандартына сәйкес ... ... ... Тозу ... негізгі құраладрың моральді және физикалық
сипаттамаларының тозуы.ъ
Негізгі құралдар объектілерінің физикалық тозуы жегеніміз-ол
механизмдердің бөлшектер мен бөліктердің пайдалану барысында және
пайдалылық сапалық ... ... ... орта ... барысында бастапқы құндарының жойылуы. Негізігі құралдар
объектілірінің пайдалану барысында моральді тозу ... ... ... ... ... ... ... байланысты
қолданыстағы негізіг құралдарың бастапқы құнын жоғалтуы. Бұл тозуға барлық
негізігі құралдардың ... ... ... ... ... ... бастапқы құндарын сақтайды, бірақ құндары нақты тозу
сомасына дейін төмендейді. Негізгі құралдардың қызмет ету кезеңінде
амортизациялық құнын систематикалық бөлінуі – амортизация деп ... құн ... құн мен ... ... айырма арқылы анықталады. Ол негізіг құралдардың қызмет ету
соңында ликвидациялау кезінде пада болған ломдар, қалдықтар, қосалқы
бөлшектердің құны ... ... ... құн нормативтік
қызмет және қызмет ету мерзімінің барлық кезеңінде кәсіпорындардың әр
есептілік кезеңіне амортизациялық ауларым ретінде ... ... ... ... орташа жылдық құнына бекітілген жылдық
амортизациялық пайызқойылымы негізінде жүргізіледі. Салық кодексіне сәйкес
амортизацияға жататын негізгі құралдар амортизацияның шекті нормасымен
белгілі топтарға бөлінеді. ... өз ... ... ... ... ... ... ол шакті нормадан аспауы керек. Негізгі
құрал қызмет ету кезеңінің амортизациялық аударымының жалпы көлемі олардың
ликвидациялаудан ... таза ... алып ... ... құнына ең
болуы тиіс. Амортизация сомасын есептеу үшін, БЕС №.6 «Негізгі есебі»
стандартына, сәйкес, әдістер қолданылады:
Біркелкі құнды ... ... ... атқарылған жұмыстың көлемінің пропорционалды құнын
шығару;
Жедел түрде есептен шығару:
• қалдықты ... ... ... ... сомасы бойынша құнын шығару.
Негізгі құралдың әртүрлі түріне байланысты көптеген амортизация
әдісін қолдануға мүмкіндік бар. ... ... ьір ... бір ... ... етіп ... ... тегі таңдалып алынған амортизацияны есептеу әдісі есеп
саясатына сәйкес белгіленеді және ол бір ... ... ... ... ... ... ... Егер таңдалған амортизацияны есептеу әдісі
өзгертілген жағдйда, оның себептері түсіндірілуі тиіс.
ЖШС- те ... ... ... ... әдісі қолданылады, тозе
есебі негізіндегі құралдарды пайдалану біркелкі болып табылады. Сондай-ақ
одан түскен табыс құралдарының пайдалану мерзімі ... ... ... ... яғни ... ... ... біркелкі жүреді. Бұл әдіс
ең қарапайым, мұнда тозудың есебі қызмет ету мерзімі және шекті тозу
нормасына сәйкес анықталады және ... құны ай ... тең ... ... Негізгі құралдардың мерзіміне байланысты тозу сомасын анықтау
тәртібі келесі мысалда ... ЖШС «Green House» ... құны 54 000 тг ... ... ... ... ... құн – 3400 тг.
Қызмет ету уақыты-11 жыл. ... ... ... ... 12=4217 тг ... ...... тг.
Тозу сомасын анықтау кезінд бухгалтер норманы % ... ... тозу ... ... ... ... ... объектісінің жарамды қызмет мерзімімен
ликвидациялық құны керек мезетінде кейінгі өндіріс шығындарының есебінде
қарастырылады. Бұл қызмет мерзімін ұлғайтатын объект жағдайын жақсартады.
Сонай-ақ нарықтағы техникалық ... ... ... шартының
өзгеруі нәтижесінде объектінің қызмет мерзімі қысқарады.
Қазіргі уақытта тозу нормасын есптеудің тек қана ... ... ... келтіру нормасы түрлерінің бостапқы құнына %
түрінде белгіленеді.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... қызмет мерзімінде немесе олардың бастапқы
құны толықтай ұйым шығынына жіберілген кезде есептеледеі, яғни аталған
негізгі ... ... ... толықтай объектінің бастапқы құны
өтелген кезде тоқтатылады. Бұл объектілердің бстапқы құны бойынша
амортизациялық есебін артық төлеуге жол берілмейді.
Машина, құрал-жабдықтар және ... ... ... үшін ... ... ... жзүргізуге рұқсат етілген. Бұл
бойынша тозу нормасы ұлғайтылады, бірақ екі еседен артық ... ... ... ... ... ... аударымдар
олардың барлық нақты қызмет ету кезеңі мен жүргізіледі немсе жергілікті
өкілетті органдар шешімі бойынша консервацияға аударылған ... ... ... ... ... ... амортизациялық аударымдар
жасалмайды. Жалға берілген негізгі құралдарға амортизацияны жалға беруші
есептейді.
Амортизация негізгі құралдардың аналитикалық есебінің
регисторларының ... ... ... құралдар есебінің инвентарлық картасы» (НҚ №6) негізгі
құралдардың бастапқы құндылықтарды және амортизациялық нормалар негзінде
амортизациялық жылдық сомасы анықталады. Сосын бұл сома 12 айға ... ... ... ай ... негізгі құрал амортизациялық аударым есептілігі
жасалады.
Жыл ішінде негізгі құрал объектілерінің шығысталуы мен
кірістелуінің байланысты түзетулер енгізіліп ... ... ... ... ... ... ... жылдан
кейінгі айдың басынан белгілі мөлшерде көбейеді және негізгі құрал сатылған
немесе басқа біреуге берілген және ... ... ... ... ... кейінгі айдан бастап кемиді. Көрсетілген форма бойынша
негізгі құралдардың амортизация есептілігі былайша жүргізіледі: алдыңғы
айға ... ... ... ... айда ... ... негізгі
құралдарға ағымдағы айда есептелген амортизация сомасын қосады да, ... ... ... құралдарға ағымдағы айда есептелген амортизация
сомасын алып тастайды.
Осындай формамен бір айдың амортизация сомасы есептелінеді.
1.Кәсіпорынның балансында есепті айдың ... ... ... құралға.
2.Амортизацияның бекітілген қызмет ету мерзімінің соңына дейін әр ай
сайын есептеледі.
3.Негізгі құралдардың шығысталған айдан ... ... ... бастап
амортизация есептелу тоқтатылады, келесі келіп түскен негізгі құралдарға
амортизация, келіп түскен айдан кейінгі айдың бірінен бастап есептеледі.
Буъхгалтерлік есептіліктің Типтік шот ... ... ... ... бір жолғы әдіс қарастырылған. Амортизация есебі және
тозу сомасының қорлану есебі 13 «Негізгі құралдардың тозуы» бөлімінде
көрсетіледі. Мұнда негізгі құрал бөлек ... ... ... ... және құрылыс тозуы», 2422 «Көлік, жабдықтар және беріліс
құрылғыларының тозуы», 2423 «Транспорттық құралдардың ... 2424 ... ... ... ... ... негізгі құралдардың қалдығы, тозу
сомасының жинақтары көрсетіледі. Олар: 2410 «Ғимарат және ... ... ... және құрылғы», 2413 «Транспорттық құралдар», 2414 «Басқа
да ... ... ... 2420 ... және ... ... 2422
«Көлік, жабдықтар және беріліс құрылғыларының тозуы», 2423 «Транспорттық
құралдардың тозуы», 2424 «Басқа да негізгі құралдардың тозуы». Жинақталған
тозу сомасының шығысталуы көрсетіледі.
Негзгі ... тозу ... ... ... ... ... есебі ай сайын шоттар кредитінде, ал дебетінде кәсіпорынның
шығындар есебі негізінде ... бар ... ... байланысты жылдық
түзетулер негізінде алынған амортизациялық аударымдар сомасы ... ... емес ... ... ... ... ... мен бухгалтерлік есептің
шоттар жоспарын жасау және ендіру жолымен қайта құруы, алғашқы рет отандық
бухгалтерияның ... ... ... жоқ объектілерді
белгілеу үшін, «материалды емес активтер» ... ... емес ... есебі» 28 стандартына сәйкес материалды емес
активтер – бұл ... мәні жоқ, ... ... дайын өнімді сатуда,
әкімшілік мақсатта және басқа ұйымға жалға беруге ұзақ уақыт пайдалануына
арналған ақшалай емес активтер. Оларды:
анықтауға болады;
ұйыммен бақылауға болады;
пайдаланудан ұйым ... ... ... ... ... есеп ... үшін материалды емес активтердің құрамына
тек Стандартта ғана аталған шарттардың барлығы орындалған кезіндегі
обектілер жатқызылады, ... ... ... ... ... ... бір жылдан аса пайдалану мүмкіндігі және экономикалық
пайданы табу қабілеттігін бөлуге ... ... ... ... емес ... интеллектуалды
меншік объектісіне, табиғи ресурстарды пайдалану құқығы, тауар белгісі және
қызмет белгісі, тауардың атауы мен орналасу жері, ... ... ... ЭЕМ ... және т.б. ... ... орындалған бағыты мен қызметіне байланысты материалды емес
атктивтер ... ... 5 ... ... ... ... ... құқығы. Олар жаңалық патенттерінен,
селекциондық жетістіктен, пайдалы модельдің куәлігінен, тауарлық белгі мен
қызмет ету ... ... ... ... ... ... туындайды;
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодекстің 961 бабына сәйкес
интеллектуалдық меншік құқығы объектілеріне ... ... ... ... ... ғылым, әдібиет және
өнер шығармашылығы; жаңалықтар, пайдалы модельдер, өндірістік үлгілер;
селекциондық жетістік; микросхемалардың интегралды ... ... ... ... ... ... (ноу-хау); Азаматтық Кодекс
немесе басқа да заңды актілерімен қарастырылған басқа да интеллектуалдық
шығармашылық қызмет нәтижелері..
Азаматтық айналым, ... ... мен ... ... ... фирмалық атауы; тауарлық белгілер (қызмет ету белгілері)
тауарлардың орналасқан орынның атауы; Азаматтық Кодекс немесе басқа да
заңды ... ... ... да азаматтық айналым, тауарлар мен
қызметтер қатысушыларының жеке құралдары.
«ноу-хау» құқығы және т.б.
мүлік құқығы. Мүлік құқығына келесілер жатады: ... су ... ... мүлікті, пәтерді, лицензияны және т.б. пайдалану құқығы;
ұйымдастыру шығындары – бұл ... құру және ... ... ... ... ... шығындары, құрылтайшылық құжаттарды
дайындауға және кәсіпорынды тіркеуге көмектесетін заңды (юридические)
фирмалар қызметі үшін төлем; тіркеу үшін мемлекеттік баждар, кәсіпорынды
мемлекеттік ... үшін ... ... ... үшін ... банкте шот ашу
үшін; құрылтайшылық құжаттарды көбейту үшін төлем; заңдылығына сәйкес
қызметтің бөлек түрін жүзеге асыруға арнайы рұқсат алу ... ... ... ... ... ұқсат шығындар
Тиестілігіне байланысты материалды емес активтерді төрт топқа бөлуге
болады:
өндіріспен байланысты материлады емес ... ... ... ... меншік объектілер құқығы; өндірістік ақпаратты
пайдалану құқығы; интегралды микросхемалар технологиялары; өндірістік
үлгілер, селекциондық жетістіктер; ұйымдастыру шығындары; ЭЕМ ... ... ... ... ... ... пайдалану
құқығы;
сауда қызметімен байланысты материалды емес активтер: Осы топқа
кіретіндер: ... ... мен ... ету ... ... маркалар;
тауардың орналасу жерінің атауы; ұйымдастыру шығындары; ЭЕМ және мәліметтер
базасы қамсыздандыру ... және ... ... ... ... емес ... Осы топқа
жаңалық құқығы; патенттер; лицензия; франшиза*; өндірістік үлгілер және
басқалары ... емес ... ... ... Осыған кіретіндер: гудвилл
(фирманың бағасы), интеллектуалдық меншік және т.б.
ЖШСныңқаржы-шаруашылық қызметі процесінде пайдаланылатын, материалды
емес активтердің негізгі түрлерінің мазмұнын ... ... және ... ету белгілері – бұл 1996 жылдың 26 шілде
айында шыққан № 456-1 «Тауарлық белгілері, қызмет ету ... ... ... ... атауы туралы» Қазақстан Республикасының Заңына
сәйкес тіркелген, ... бір ... ... жеке ... ... ... ... немесе жеке тұлғалардың тауарларынан ажырату үшін арналған,
Қазақстан ... ... ... ... күші ... ... ... Тауарлық белгілерге құқық куәлік арқылы
куәландырылады. Тауарлық белгілерге құқық кәсіпкерлік қызметті жүзеге
асыратын заңды және жеке тұлғаларға жоғарыда аталған Заңға ... ... ... ... ... иесі ... тауарлық белгісін
пайдалану және куәлікте көрсетілген тауарларға байланысты тауарлық
белгісіне бұйрық ету құқығына ие, және бұл тауарлық белгіні иенің
рұқсатынсыз ... ... ... ... ... бір ... тауарларын басқа бір тұлғаның
ұқсас тауарларынан ажыратуға көмектесетін бейнелік, әріптік, сандық
көлемдік және басқа да ... ... ... ... ... бола ... ... сипаты жоқ, тек белгілерден тұратын
тауарлық белгілер тіркелуге жіберілмейді, соның ішінде: белгілі бір тауар
түрін белгілеу үшін жалпы тұтынуға ... ... ... ... ... ... ... сипатын, санын, бағасын, түрін, сонымен қатар,
олардың өндіру немесе жеткізу орны мен ... ... тек ... тауарлық белгілер. Таурлық белгі ретінде мемлекеттік елтаңбалар,
тулар және эмблемалар, халықаралық ұйымдардың қысқартылған немесе толық
атауы, олимпиадалық символдар, және ... да ... ... ... ... үшін ... бір ... бірнеше
мәлімдеушілер сұранымды береді. Ұйымдық тауарлық белгіні тіркеуге берілген
сұраным ынтымақтастық атынан беріледі. Сұраным бір тауарлық белгісіне
қатысты болу керек және ... ... орыс ... ... ... тиіс және оның мазмұнында болуы керек: мәлімдеуші ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар, оның
орналасу жері немесе тұрғылықты жері; мәлімделген белгі; Тауардың
халықаралық жіктелуіне сәйкес, тауарлық белгінің тіркелуі жүргізілген
тауарлар ... ... ... ... ... ала ... – сұранымның түсу мерзімінен екі ай ішінде оның
мазмұны, орнатылған заңнамаға сәйкес қажетті ... ... ... ...... беру ... 12 ай ... орнатылған
заңнамаға сәйкес мәлімделген белгінің сәйкестігі тексеріледі.
Толық сараптама нәтижесі бойынша Қазпатент тауарлық белгіні тіркеу
немесе түсіндірілген қорытынды ... ... бас ... ... ... ... ... шешімді тауардың барлық тізіміне немесе олардың
бөліктеріне жатқызуға ... ... ... ... ... ... ... және сұранымды беру мерзімінен бастап он жыл әрекет
етеді және оның соңғы қызмет ету жыл ... ... ... ходатайствосы
бойынша, оны әр 10 жылға созуға болады.
Күші бар Заңдылығына сәйкес тіркелген тауарлық ... ... ... ... ... және ол тауарлық белгісінің тіркеу фактісін,
оның артықшылықтарын, куәлікте көрсетілген тауарларға байланысты тауарлық
белгіге иенің құқығын ... ... ... ... ... ... ... тауарлық белгісіне құқығын, иесінің өзі (лицензиар) басқа бір
тұлғаға (лицензиат) лицензиялық келісім негізінде бере алады. Лицензиатқа
тауарлық белгіні пайдалануды рұқсат ететін ... ... ... лицензир тауарының сапасынан төмен болмайтыны туралы шарты ... бұл ... ... ... ... болуы туралы бар
болуы тиіс. Тауарлық белгіге өту құқығы, соның ішінде, келісім бойынша
немесе қабылдау құқығы негізінде оны өткізу жазбаша түрде ... ... ... ... берілген куәлік иесі тауарлық белгімен бірге R латын
әрпі түріндегі маркировкасын, немесе «тауар белгісі», «товарный знак»
немесе ҚР-да тіркелген белгі екенін ... ... ... ... сөз ... ... алады.
Тауар шығарылған жердің атауы. Тауар шығарылған жердің атауы ... ... ... ... ... жер ... ... тарихи атауын
қоса, сонымен қатар басқа да географиялық ... ... ... орны ... ... және тауар шығарылған жердің
атауын пайдалану ққығын беруі сараптама шешімінің негізінде тауардың
орналасу орны атауының Мемлекеттік регистрінде Қазпатентпен жүзеге
асырылады ... ... ... ... ... ... ... белгіленген үлгісі бойынша куәлік беріледі. Бұл куәлік тауар
шығарылған жер атауының тіркелуін және куәлікте көрсетілген ... ... оны ... ... ... ... жер атауын пайдалану құқығы бар иесі тауар шығарылған
жер атауымен бірге R латын әрпі түріндегі маркировкасын, ... ... ... тіркелген атауы», «Зарегистрированное наименование места
происхождения товара» түріндегі белгісін өндіре алады.
Тауар белгілері және тауар шығарылған жердің атауы міндетті түрде
тауарда, жарнамада, тауар ... ... және осы ... айналымда жүргізумен байланысты бухгалтерлік құжаттардың
бланкілерінде белгіленеді. Олар тауарды ішкі, сонымен қатар сыртқы
нарығында сату ... ... ... ... ... мен сипатын
жарнамалау үшін және тұтынушылардың мүдделері мен тарту үшін кең
пайдаланылады.Тауарлық белгілер мен тауар шығарылған жер атауының мысалы
ретінде «Қазахстанские» ... ... ... «Бибигуль»
(шарабы), «Львов» (автобусы), «Лада» (автомобилі) және т.б. белгілерін
айтуға ... – бұл ... ... ... және ... ... құқықты
куәландыратын құжат. Патенттік құқық оның иесіне басқа тұлғалар жағынан еш
араласуынсыз патенттің таратылуы жүретін бұйымды, үрдісті немесе ... ... сату және ... ... ... ... ... оның иесіне тауарды сатып алу, сақтау, өңдеу және сату, яғни сауды
қызметімен айналысу құқығын береді. Патентті беру кезінде патенттік баж
алынады.
Лицензия – ... ...... – сыртқыэкономикалық сауда қызметін
жүзеге асыру үшін сауда және индустрия Министрлігімен ЖШСна берілген ... ... ... ... ... және ... тауардың экспорты мен импортына рұқсат болып табылады және
лицензияланған тауарды ... ... үшін ... ретінде қызмет етеді.
Лицензия негізінде тауар экспорты мен импортына, сонымен қатар, валюталық
қаражаттарды пайдалануына бақылау жүргізіледі. Лицензияның мәні мен түрі
туралы 6.1. ... ... ... ... ... ... толық қарастырылған.
ЭЕМ қамсыздандыру бағдарламасы – бұл белгілі бір нәтижені алу
мақсатында (ЭЕМ үшін бағдарламаны жасау барысында ... ... және ол ... ... ... қоса) ЖШСмен
сатып алынған ЭЕМ қызмет ету үшін арналған бағдарламалық құжаттардың
және мәліметтерді ... ... ... түрде берілудің объективті
формасы.
«Фирма бағасы» немесе «гудвилл» - бұл ... алу ... ... ... ... мен ... (әрекет ететін сауда
кәсіпорындары немесе олардың құрылымдық бөлімшелері) ағымдағы ... ... алу ... асып кетуі. Нарықтық экономика жағдайында осындай
кәсіпорындар шаруашылық қызметтің көлеміне, ... ... ... оның ... ... және ... ... байланысты
жылжымайтын мүлікті сату бойынша белгілі-бір аукционда, конкурстарда
анықталған бағасы бойынша сатылады және сатылып алынады. Егер сатып алынған
сауда ... ... ... ... ... ... ... бар болған жағдайда, сонымен қатар, тауарлы-материалдық
қорларды жеткізушілердің, сатып алушылардың жанында орналасатын болса, онда
мұндай мүмкіндіктерді рационалды ... ... ол ... ... болады. Сондықтан да, кәсіпорынның сатушысы көрсетілген және басқа
да артықшылықтарын айта келе, баланстық құнынан жоғары бағасын ... ... ... құны ... ... ... ... 11,2
млн. теңге құрайтын болады. Активтердің баланстық құны (11,2 млн.) мен ... (12,7 млн.) ... ... ... ... – гудвилл» құрайды.
(1,5 млн. теңге).
Табиғи ресурстар мен жер учаскілерін пайдалану құқығын алу – бұл сауда
қызметін жүзеге асыру үшін ... ... ел ... ... ... құрал жабдықтарды құру немесе сатып алу кезінде туындайтын мүліктік
құқық. Жер учаскісін және табиғи ресурстарын пайдалану құқығының құны,
құрылатын ... ... ... ... орналасқан жер үчаскісінің
орналасу жерінің жер бағасына байланысты.
Ұйымдастыру шығындары – бұл сауда кәсіпорынның құрылу және тіркеу
сәтінде ... ... ... ... ... кеткендей, жарнама
шығындары, заңды фирмалар қызметі үшін төлемі, мемлекетік баж және т.б.
жатады.
Материалды емес активтер бухгалтерлік есептің 28 «Материалды емес
активтер есебі» атты ... ... ... бағалар түрлері бойынша
есепке алынады:
Бастапқы құн – бұл материалды емес активтерді құру немесе алу кезінде
ақшалай немесе оның ... ... ... ағымдағы бағадағы
немесе басқа да компенсациялардың құны. Материалды емес активтердің
бастапқы құнының өлшемі, бұл материалды емес активтің ... ... ... ұйымның өзімен құрылатынына байланысты.
Материалды емес активтер ұйымды ... алу, ... ... ... ... ... алынады.
Ақша және оның эквивалентімен сатып алу нәтижесінде алынатын
материалды емес активтердің бастапқы құны , ұйымды сатып алуға кететін
нақты шығындардың соммасы ... ... ... мен ... және
материалды емес активтерді пайдалануына дайын түріне әкелуімен байланысты
шығындарды қоса) ретінде мойындалады.
Ұйымды біріктіру нәтижесінде алынатын материалды емес активтердің
бастапқы құны сату құны ... ... құны – бұл ... ... ... және ... ... арасында айырбастауы мұмкін материалды емес активтердің құны.
Егер біріктірілген ұйымның бөлігі ретінде алынатын материалды емес
активтердің сату құны ... ... ... болмаса, онда актив бөлек
материалды емес актив болып мойындалмайды, ... ... ... кіреді.
Сатып алушы материалды емес бабын, егер ол материалды емес активті
мойындаудың критерийлері мен анықтамасына жауап беретін болса және егер де
ол ... ... ... қаржылық есептілігінде материалды емес актив
ретінде мойындалмаса да, материалды емес актив ретінде мойындайды.
Мемлекеттен тегін, номиналды құны, немесе мемлекеттік субсидия
есебінен алынатын ... емес ... ... құны ... ... сату құны ... ... (егер ол осы материалды емес
активтің түрі активті нарық есебінен ... Осы ... ... ... нарығы жоқ болған жағдайда, олардың бастапқы құны нолдік
немесе ... құны ... ... емес ... ... ... ... байланысты нақты шығындардың соммасы ретінде мойындалады.
Ұқсас емес активке айырбастау нәтижесінде алынатын материалдв емес
активтің бастапқы құны ... ... ... ақша ... ... ... ... активтің сату құны бойынша мойындалады. Ұқсас
активтке айырбастау нәтижесінде алынатын материалды емес активтердің
бастапқы құны ... құру және ... ... нақты тікелей шығындар
және үстеме шығындар соммасы бойынша мойындалады.
Баланстық құн – бұл бастапқы құны мен жинақталған амортизация ... ... ... ... қаржылық есептілікте көрсетілетін
материалды емес активтер соммасы.
Амортизациялық сомма – бұл ... құны мен ... құны ... ... емес ... амортизациялық соммасын, оның пайдалы
қызмет ету мерзімінің ішінде жүйелі бөлу ... деп ... құны – бұл ... сату ... ... ... қызмет ету мерзімінің соңында материалды емес активтер үшін ұйым
алуға дайын соммасы.
Материалды емес активтердің жойылу құны ... тең ... ... ... ету ... ... оны ... алу туралы үшінші
жақтан келісім жоқ болса;
осы материалды емес ... үшін ... ... жоқ болса.
Материалды емес активтердің бухгалтерлік есебі келесіні қамтамасыз ету
керек:
олардың келіп түсуімен, орын ауыстырумен немесе шығысталуымен
байланысты есепте барлық өзгерістерді ... және ... ... және
уақтылы рәсімдеу;
материалды емес активтердің әр бір объектісінің рационалды
пайдалануына және ... ... ... ... емес ... ... соммасын уақтылы және
дұрыс есептеу мен көрсету;
материалды емес активтерді сату және басқа да шығысталу нәтижесін
есепте нақты көрсету;
материалды емес активтердің уақтылы және ... ... ... ... ... есепте көрсету.
Көрсетілген сатыда материалды емес активтер есебінің тәртібі
көрсетіледі.
Материалды емес активтер есебі үшін ... емес ... ... ... ... ... ... «Басқа да материалды емес активтер».
Осы шоттар дебеті бойынша айдың басы мен аяғына материалды ... ... ... ... ... ... ... кредиті
бойынша – материалды емес активтердің жойылуы көрсетіледі.
Материалды емес активтер ЖШСке келесі жағдайларда келіп түсуі мүмкін:
жақтардың келісімі бойынша құрылған ұйымның жарғылық ... ... ... ... ... ... өндірілген шығындар есебінен (төленген жабылмаған
салықтар мен алымдарды ... ... және жеке ... үшін ... арқылы
алынған жағдайда;
заңды және жеке тұлғалардан және мемлекеттен ақысыз алынған немесе
мемлекеттік субсидия есебінен алынған жағдайда – ... ... ... ... ... ... емес активтермен алмасқан жағдайда – сәйкесінше
сату құны немесе алмасқан активтің ... құны ... ... ... жағдайда.
Материалды емес активтердің келіп түсуін «Материалды емес активтерді
қабылдау-өткізу актісімен» (ф.№НОК-1) рәсімделеді, оның ... ... ... ... емес активтердің дұрыс атауы, оның қысқаша
сипаттамасы, қабылданған және өткізілген жақтардың атауы, объектінің ... ... ... оның ... ... ... ... тозудың
нормасы мен соммасы, өткізудің себебі және т.б. көрсетіледі.
Материалды емес ... ... ... акт әр бір қабылданған
объектіге бір данада құрылады. Бірнеше біртипті ... емес ... ... ... ... актіні құруға рұқсат етеді.
Есепке алынған материалды емес активтердің әр бір объектісі белгілі
бір объективті нысанында көрсетілуі тиіс. Сонымен, осы ... ... ... ... ... құқығымен байланыссыз болады. Егер тауар
белгісіне құқық сатып алынатын болса, онда тауар белгісінің иесі осы
құқықты кірістеу ұшін ... ... ... ... ... ал тауар
белгісіне құқығын иенің өзі басқа бір тұлғаға берген жағдайда, ... ... ... құқығы расталатын немесе ЖШСна пайдалануға бері
фактісін растайтын лицензиялық келісім болып табылады. Куәлік және
лицензиялық ... ... ... сәйкес рәсімделуі және Қазпатентте
тіркелуі керек.
Ұқсас құжаттармен сонымен қатар, ЖШС сатып ... ... да ... ... ... ... Осы ... объектінің сипаттамасы, оның
пайдалану ережесі, сонымен қатар, осы объектілерге қатысты ұйымның басқа да
мүліктік ... ... Осы ... ... лицензиялық келісім,
патент, лицензия және т.б.) «Материалды емес активтерді қабылдау-өткізу
актісіне» толықтырылады.
Актіге материалды емес ... ... ... материалды жауапты
тұлғалар қолын қояды және ол қосымша құжаттармен ... ... ... ... ... ... оған бас бухгалтер қол
қояды және ЖШСның басшысымен немесе өкілетті тұлғалармен ... емес ... ... ... ... ... және жоспарланған
мақсаты үшін пайдалануға жарамды жағдайға келтіру бойынша шығындар
соммасында көрсетіледі.
Жақтардың келісімі бойынша ... ... ... капиталына
құрылтайшылардың салымы есебінен енгізілген әр түрлі материалды емес
активтерді кіріске алған кезде, бухгалтерлік есеп ... ... ... ... да ... емес ... соның ішінде:
Лицензиялық келісім
Қамсыздандыру бағдарламасы
Патенттер
сәйкес шоттардың дебеті
5110 «Төленбеген капитал» шоттың ... ... ... ... ... ... емес ... бухгалтерлік жазумен көрсетіледі:
2730 «Басқа да материалды емес активтер» қосылған құн ... емес ... ... ... ... тиісті қосылған құн салығы»
сәйкес шоттарының дебеті.
3310 «Төленуге тиісті ... ... да ... ... ... берешек»
сәйкес шоттарының кредиті
Алынған материалды емес активтер үшін ... ... ... кезде, төлемнің нысаны мен көзіне байланысты, банк
көшірмесіне және басқа да ақшалай құжаттарына сәйкес, келесі шоттар
корреспонденциясы ... ... ... ... ... да ... берешек»
сәйкес шоттардың дебеті
1010 «Кассадағы ақша қаражаттары»
1030 «Ағымдағы банк шоттарындағы ақша ... ... ... ... ... ... үшін ... алынған қосылған құн
салық соммасына келесі бухгалтерлік жазу жасалады:
3130 «Қосылған құн салығы» шотының дебеті
1420 «Төленуге тиісті ... құн ... ... ... ... ... сату ... аукционда, конкурстарда сауда
кәсіпорындары немесе олардың құрылымдық бөлімшелерді сатып алынған
жағдайда, сатылып алынған мүліктік кешеннің сатып алу құны (12700000 ... ... мен ... баланстық құнынан (11200000) асып
кетуі мүмкін. Ол «фирма бағасын» немесе «гудвилл» құрайды. Осы жағдайда
келесі бухгалтерлік жазу жасалады:
Сатып алынған ... ... ... және ... да ... ... активтер мен міндеттемелердің баланстық құнына:
5520 «Бөлінбеген пайда (жабылмаған зиян) шотының дебеті
1030 «Ағымдағы банк шоттарындағы ақша қаражаттары» шотының кредиті ... ... ... ... құнынан сатып алу құнының асып кету
соммасына:
2710 «Гудвилл»
1030 «Ағымдағы банк шоттарындағы ақша ... - ... ... алу үшін ... ... ... ... алынған кәсіпорын немесе оның құрылымдық бөлімшелері
әкелетін табыс негізінде жабылады.
Сатып алынған сауда кәсіпорынның немесе оның құрылымдық бөлімшелердің
барлық активтері мен міндеттемелерін ... ... ... ... ... келесі жазу жасалады:
Сатып алынған кәсіпорынның балансында көрсетілген активтер соммасына:
2700 «Материалды емес активтер»
2400 «Негізгі құралдар»
1300 «Қорлар»
сәйкес шоттарының дебеті
5520 «Бөлінбеген пайда ... ... ... ... ... ... ... болған міндеттемелер соммасына:
5520 «Бөлінбеген пайда (жабылмаған зиян) шотының дебеті
2740 «Материалды емес активтердің амортизациясы»
2420 «Негізгі құралдардың тозуы»
сәйкес шоттарының кредиті
«Фирма ... ... ... ... ... ... ... есептеу мерзімі он жылдан аспау керек.
Біздің мысалымызда материалды емес активтердің – «гудвилл» есептелген
амортизациялары бес жыл мерзімде жүргізілді (60 ай). ... ... ... ... ... ай = 250000 ... ... жазу беріледі:
2740 «Материалды емес активтердің амортизациясы» шотының дебеті
2710 «Гудвилл» шотының кредиті
Материалды емес активтерді мемлекеттен, ... және жеке ... ... мемлекеттік субсидия есебінен нөлдік немесе номиналды құны
бойынша алынған жағдайда келесі шоттар корреспонденциясы жазылады:
2730 «Басқа да материалды емес ... ... ... ... субсидиялардан түскен табыс»
6160 «Қаржыландырудан түскен басқа да ... ... ... ... бірлескен немесе акционерлік қоғамды құра алады.
Кәсіпорынды құру және тіркеу кезеңінде ұйымдастыру шығындары пайда болады
және олар пайда болған сәттен ... емес ... ... саналады.
Ұйымдастыру шығындарының түрлері алдыңғы параграфтарында қарастырылған,
сондықтан олардың есептеу ережесін қарастырайық.
Ұйымдастыру шығындарының есебі 2730 «Басқа да ... ... ... ... келісім шартқа сәйкес, құрылтайшылық құжаттарды дайындау және
кәсіпорынды ... ... ... ... беру ... үшін заңды фирмаларға
есептелген төлем соммасына келесі бухгалтерлік жазу жасалады:
2730 «Басқа да материалды емес активтер» шотының ... ... да ... ... шотының кредиті
Мемлекеттік тіркеу үшін мемлекеттік баждар мен алымдар соммасына
келесі бухгалтердік жазу ... ... да ... емес ... ... дебеті
3190 «Өзге де салықтар» шотының кредиті
Құрылтайшылық құжаттарды көбейту, мөрді ... және т.б. ... ... жазу жасалады:
2730 «Басқа да материалды емес активтер» шотының дебеті
3310 «Төленуге тиісті шот» шотының дебеті
Банкте шот ашу және ... бас ... ... ... ... ... нотариалдық куәландыру бойынша шығындар соммасына келесі
шоттар корреспонденциясы жасалады:
2730 «Басқа да ... емес ... ... дебеті
3390 «Басқа да кредиторлық берешек» шотының кредиті
Кәсіпорынды құру бойынша ... ... ... бойынша қосылған
құн салық оммасына келесібухгалтерлік жазу жасалады:
1420 «Төленуге тиісті қосылған құн салығы» шотының дебеті
3390 «Басқа да кредиторлық берешек» ... ... құру ... ... және басқа да фирмаларға көрсетілген
қызмет үшін төлемді төлеген жағдайда (төлемнің нысаны мен көзіне
байланысты), банк көшірмесі немесе шығыс ... ... ... ... жазу ... «Төленуге тиісті шот»
3390 «Басқа да кредиторлық берешек»
сәйкес шоттарының дебеті
1010 «Кассадағы ақша ... ... банк ... ақша ... ... ... төленетін төлемді азайту үшін (ұйымдастыру шығындарын нақты
жұмсалуына және көрсетліген қызметі үшін фирмалардың есептеу-төлем
құжаттарына ... ... ... қосылған құн салық соммасына келесі
бухгалтерлік жазу жасалады:
3130 «Қосылған құн салығы» шотының дебеті
1420 «Төленуге тиісті қосылған құн ... ... ... ... ... ... материалды емес активтер
пайдалы қызмет ету мерзімінің ішінде өздерінің бастапқы құнын біртіндеп
амортизацияны есептеу көмегімен ұйымның шығындарына апарады. Амортизация
нормасын ... құны мен ... ... ету ... ... ұйымның
өзі анықтайды. Пайдалы қызмет ету мерзімі – бұл материалды емес активтердің
ұйымға табысты әкелу мерзімі ішіндегі кезең. Бұл мерзім материалды емес
активтердің әр бір түрі ... ... ... емес ... ... ету ... материлады емес активтерді пайдалану сәтінен
ұйым қызметінің мерзімінен аспауы керек.
Пайдалы қзмет ету ... ... ... ... есепке объектіні
қабылдау негізінде келесілердің негізінде анықталады:
Куәліктің, патенттің, лицензияның және басқа да ресми құжаттардың
қызмет ету мерзімі;
№ 1- НОК ... ... ... House» ... ... ... ... ... 20хх ... нмес ... ... ... |Операция |ДЕБЕТ ... ... ... ... | | |
| | ... | | |
| | | |шот ... ... | | ... ... коды ... ... коды ... ... | |2730 | |3310 | |
| |ж. | | | | | ... емес ... түрі ЭЕМ ... ... ... ... ... бағдарламалық
кешені
Беруші жағы «ИнтерКомпьютерСервис» АҚ
Алушы жағы «Green House» ЖШС
|Сатып алу |Материалды ... ... ... ... ... |емес ... ... ... ... |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... | |
| ... ... теңге |___20___ж-ға | | |
| | | ... | | ... ... ... ... ж |1,667 |- ... |№18 шотқа | |– ... | | |
| ... | ... ... | | ... ж №16 ... негізінде
Комиссия «АЛТЫН» компьютерлік бухгалтерия» Бағдарламалық кешенінің
өткізу-қабылдауын орындады.
Материалды емес активті қабылдады бөлім басшысы ___________ К.Ж.
Болатов
қолы
МП ... Н.М. ... А.Д. ... ... алу ... объектінің болжанған пайдалану мерзімі
Материалды емес активтердің бөлек топтары үшін пайдалы қызмет ету
мерзімі
тауарайналымы көлемі негізінде анықталады.
Пайдалы қызмет ету ... ... ... емес болса, онда
амортизация нормасы 10 жыл есебінен анықталады, бірақ ұйымның қызмет ету
мерзімінен аспауы керек.
Материалды емес активтер әр бір объектінің ... ... ету ... ... мен дәлелдігі есептелген амортизация нормасының
нақтылығына және сәйкесіше, ЖШСның шығындарына кіретін материалды емес
активтердің амортизацияланған соммасына байланысты ... емес ... ... активтердің нормативті
пайдалы қызмет ету мерзімі мен бастапқы құны негізінде есептелген айлық
норма ... ... еме ... ... ... құны мен ... ... пайдалы қызмет ету мерзіміне бөлу негізінде біркелкі
шығыстау әдісімен ... емес ... ... талдамалы есебі «Материалды
емес активтер бойыншаамортизациялық жарна соммасын есептеудің құрастыру
кестесі» бекітілген типтік нысанында ... ... бір ... ... және ... емес ... мен барын сонымен қатар, олар бойынша есетелген амортизация
соммасын есепке алу үшін қызмет етеді. ... ... әр бір ... ... ... мәліметтер сызықтық-позициялық әдісімен жазылады – түрі,
қысқаша сипаттамасы, ... ... ету ... ... ... басындағы
қалдығы, дебет (кіріс), кредит (шығыс) қозғалысы, есепті кезең соңындағы
қалдығы (бастапқы құны) және амортизация туралы мәлімет. 8-ші графада
материалды емес активтердің әр бір ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. 9-шы графада
материалды емес активтердің әр бір түрінің бастапқы құнына амортизацияның
айлық соммасы ... ... ... ... ... ... соммасы № 10 журнал-ордеріндегі №5 Ведомосте 7210
«Әкімшілік шығындар» шотының дебеті мен 2740 «Материалды емес ... ... ... ... көрсетіледі. Материалды емес
активтердің түрі бойынша жинақталған амортизациялық жарна туралы
2007 ж. ақпан айына арналған
Материалды емес активтер бойынша амортизациялық жарна соммаларын
есептеудің
ҚҰРАСТЫРУ КЕСТЕСІ
|№ ... ... ... ... ... емес ... |емес |сипаттамасы |уақыты |кезең | |
| ... | | ... | |
| ... | | ... | |
| | | | ... | |
| | | | |құн | |
| | | | ... | |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... | | | | |, ... |
| | | | | ... | ... |Б |В |Г |1 |2 |3 ... |ЭЕМ ... |6 жыл |59200 | | |
| ... ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | ... |Лицензиялық |Экспорттық-импо|3 жыл |120000 | | |
| ... ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... ... | | | | ... қозғалысы ... емес ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... % ... | |
| ... | ... |
| ... | ... | |
| ... | ... | |
| ... | | | ... | | | | ... ... ... | | | | ... | | | | | | |
|4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 |
| | | |59200 |1,389 |8,22 | |
| | | |120000 |2,778 |3334 | ... ... үшін 2740 «Материалды емес активтер
амортизациясы» шоты арналған.
2740 «Материалды емес активтер амортизациясы» соның ... ... ... ... да ... емес ... шоттар пассивті, контрактивті және реттеуші шоттар болып саналады.
Сондықтан да көрсетілген шоттардың кредиті бойынша ай басындағы амортизация
соммасының қалдығы, ағымдағы айда ... ... ... ... ... соммасының қалдығы; дебеті бойынша - материалды емес
активтердің шығысталған кездегі жинақталған амортизация соммасые есептен
шығарылуы көрсетіледі.
Амортизация соммасы шығын ретінде мойындалады, егер ол ... ... ... ... ... ... Сондықтан, материалды емес
активтер бойынша амортизациялық жарна соммасы есепті ... ... ... ... емес ... ... ... есептелген амортизация
соммасына есептеме бойынша бухгалтерлік есеп шотында келесі жазу жасалады:
7210 «Әкімшілік шығындар»
2740 ... емес ... ... ... ... ... ... емес активтердің
есептен шығару нәтижесінде көрініс табады.
Материалды емес активтер бухгалтерлік баланстан оның шығысталу ... егер ... ... ... экономикалық пайда алуға
күтілмейтін болса, есептен шығарылады.
Материалды емес активтердің шығысталуы, олардың сатылуымен, моральдық
тозу ... ... ... ... ұйымға ақысыз (тегін)
берілуімен және басқа кәсіпорынның жарғылық капиталына ... ... ... болуы мүмкін. Материалды емес активтердің шығысталуын,
олардың себептеріне қарай, «Материалды емес ... ... және ... емес ... ... ... ... емес активтердің сатылуы, есептен шығарылуы, өткізілуі және
басқа да жолмен шығысталуы кезінде, олардың амортизацияланбаған құны
материалды емес активтер шотынан шығарылуы керек. (шығысталуынан ... пен ... ... емес ... ... сату кезінде келесі бухгалтерлік
жазу жасалады:
Материалды емес активтердің сатылған объектілерінің баланстық құнына:
7410 «Активтердің шығысталуынан шыққан шығындар» шотының дебеті
2730 «Басқа да ... емес ... ... ... емес ... ... сату ... жинақталған
амортизация соммасына:
2740 «Материалды емес активтердің амортизациясы» шотының дебеті
2730 «Басқа да материалды емес активтер» шотының ... ... ... ҚҚС-сыз сатылған материалды емес активтердің
келісім құнына:
1210 «Төленуге тиісті шот» шотының дебеті
6240 «Материалды емес активтердің ... ... ... шотының
кредиті
Материалды емес активтердің сатылған объектілері бойынша ҚҚС
соммасына:
1210 «Төленуге тиісті шот» ... ... ... құн ... ... кредиті
Банк көшірмесіне сәйкес материалды емес активтердің объектілерін
сатқаны үшін сатып алушылардан төлемнің келіп түсуі:
1030 «Ағымдағы банк ... ақша ... ... ... ... ... шот» шотының кредиті
Материалды емес активтерді пайдалану кезінде, оның моральды
тозғандығы, немесе оның ағымдағы баланстық құны экономикалық пайдадан
асқандығын анықтауы ... ... ... амортизацияланбаған құнын
есептен шығару және материалды емес актив құндылығының азаюын көрсететін,
зиянды мойындауы керек.
Моральды тозу салдарынан материалды емес ... ... ... ... келесі бухгалтерлік жазу жасалады:
7410 «Активтердің шығысталуынан шыққан шығындар» шотының дебеті
2730 «Басқа да материалды емес ... ... ... емес ... ... ... ... кезіндегі
жинақталған амортизация соммасына:
2740 «Материалды емес активтердің амортизациясы» шотының дебеті
2730 «Басқа да материалды емес активтер» ... ... ... ... емес ... ... ... ҚҚС соммасына
7410 «Активтердің шығысталуынан шыққан шығындар» шотының дебеті
3130 «Қосылған құн салығы» шотының кредиті
Материалды емес активтер ... ... сый ... беру ... ... «Материалды емес активтерді қабылдау-өткізу актісімен»
бекітілген тәртіпте рәсімдеу кезінде келесі ... ... ... ... ... алынатын шығындар» шотының дебеті
2740 «Материалды емес активтердің амортизациясы» шотының ... ... да ... емес активтер» шотының кредиті
Материалды емес активтер жақтардың келісімімен анықталған құны бойынша
басқа кәсіпорынның жарғылық капиталына салы ретінде берілу ... ... емес ... ... құны көп ... олардың
баланстық құнымен сәйкес келмейді. Соныменен, материалды емес активтерді
сату, ... (сый) ... ... ... ... бухгалтерлік жазулар
жасалады, және қосымша бухгалтерлік есеп шоттарында келесі жазулар
жасалады:
жарғылық ... ... ... ... ... емес ... ... «Еншілес ұйымдардың қысқа мерзімді дебиторлық қарызы»
1230 «Ассоцияланған және бірлескен ұйымдардың қысқа
мерзімді ... ... ... дебеті
6240 «Материалды емес активтердің шығысталуынан түскен табыс» шотының
кредиті
берілген материалды емес активтердің құнынан есептелген ҚҚС соммасына:
1220 «Еншілес ... ... ... ... қарызы»
1230 «Ассоцияланған және бірлескен ұйымдардың қысқа мерзімді
дебиторлық берешегі»
сәйкес шоттардың дебеті
3130 «Қосылған құн салығы» шотының кредиті
Материалды емес ... ... ... ... немесе
шығындар баланстық құны мен сату құны арасындағы айырма минус Табыс және
шығыс туралы есептілікте табыс және шығыс ... ... ... ... ... ... соңында материалды емес активтерді сатудан алынатын табыс және
шығыс соммасы 6240 ... емес ... ... түскен табыс»
және 7410 «Активтердің шығысталуынан шыққан шығындар» шоттарынан келесі
бухгалтерлік жазумен жылдық жиынтық табыс шотына апарылады:
табыс соммасына:
6240 «Материалды емес ... ... ... табыс» шотының
дебеті
5610 «Жиынтық табыс (зиян)» шотының кредитішығын соммасына
5610 «Жиынтық табыс (зиян)» шотының дебеті
7410 «Активтердің шығысталуынан ... ... ... ... ... емес активтер» бөлім шоттарының талдамалы есебі
төменде келтірілген «Материалды емес активтер есебінің түгендеу
карточкасында» (№НОК-2 ныс) жүргізіледі.
Бухгалтерияда ... ... ... емес ... әр ... үшін бір ... ... Оның ішіндегі жазулар «Материалды
емес активтерді қабылдау-өткізу актісі», техникалық және ... да ... ... ... ... емес ... түрінің толық атауы,
қысқаша сипаттамасы, есепке қабылдау мерзімі және құжат номірі, бастапқы
құны, амортизация нормасы мен соммасы, ... ... ету ... ... ... емес ... бөлек объектілерін
есептен шығарылуына қарай «Материалды емес активтерді ... ... ... ... және ... ... ... нөмірі
мен мерзімі туралы белгі жасалады.
Материалды емес активтер есебінің түгендеу карточкасын материалды емес
активтердің атауы, қысқаша сипаттамасы, ай ... ... бір ... құны ... ... қозғалысы және ай соңындағы қалдығы
көрсетілетін «Материалды емес активтер есебінің Ведомосінде» жинақтайды.
Ведомосттің ... ... ... - НОК ... ведомствоаралық формасы
««Green House»» ЖШС
кәсіпорын, ұйым
материалды емес активтер есебінің
ТҮГЕНДЕУ КАРТОЧКАСЫ
ЭВМ бағдарламасы
материалды емес активтердің толық атауы
Қысқаша сипаттамасы: «АЛТЫН» компьютерлік бухгалтерия ... |Шот, ... ... емес ... ... ... | ... |апару үшін талдау есебі шотының коды және |ция ... | ... ... ... | |алу) | |% ... | ... | | ... | | | | | ... | | | | ... | | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | | ... | | | | ... | | | | |
| | | | ... ... | |
| |
| ... жауапкершілік хаты |
| ... ... қол ... Жанадилова Риза Жанадиловна ЖШС “ «Green House» |
|” ұйымының маған тапсырған барлық ... мен ... үшін ... ... ... Егер ... ... немесе |
|байқаусыздығымнан пайда болған залалды толық көлемде қайтаруыма ... ... ... ... жүргізу ережелерін дәл сақтауға және оларды |
|бұзған жағдайда толық жауапкершілікті өтеймін. ... ... ... ... таныстым |
| |
|1 ... 20хх ж. ... ... ... бар немесе ортақ бухгалтериясы бар ұйымдар еңбекақы,
жәрдемақы, уақытша жұмыссыздық бойынша жәрдемақыны қызметкерлерге және т.б
тұлғаларға кассирден басқа ... ... ... ұйым ... ... бойынша төленеді. Бұл тұлғалар басшылыққа толық жеке жауапкершілігі
туралы жазбаша міндеттеме береді және оларға бүкіл кассирдің міндеттері
жүктеледі.
ЖШС басшылары кассадағы ... ... ... жағдайлар жасап, ұйым кассасынан банкке өткізуін сақтылығын
қамтамасыз ету қажет.
Кассаның бөлмесе басқа бөлімшелерден жеке және кассаны техникалық
қамтамасыз ету ... сай ... ... және ... және ... ... қамтамасыз етілуі қажет. Кассалық операцияларды
жүргізу уақытында касса есігі іш жағынан құлыптануы қажет. Касса бөліміне
оның жұмысымен айналыспайтын тұлғаларға кіруге ... ... ақша және ... ... ... ... жеке ... темір шкафтарда сақталып, жұмыс соңында кассир
бұл шкафты құлыптап сургуттық мөрмен жабады. Сейфтың немесе шкафтың кілті
және мөр кассирдің өзінде сақталады және бұл ... ... ... және ... ... беру немесе есептке алынбаған кілт
бубликатын жасауға тыйым салынады. Есепке алынған кілт дубликаты кассирмен
тағайындалған қорапшаларда сақталып, ұйым басшысының ... ... ьір рет ... ... ... ... ... акт түрінде
бекітеді. Кілттің жоғалу фактісі анықталған жағдайда ұйым басшысы ішкі
істер органына хабарлау қажет.
Ұйымның ... ... ... ... ... ... орналасқан бөлмені ашпас бұрын кассир құлыптың, есеіктің және
басылған мөрдің сақтылығын тексеру ... Егер ... ... ... ... бұзылуы анықталса, кассир бұл жағдайды дер кезінде ұйым басшысына
айту ... Ал ... оны сол ... ішкі ... басқармасына хабарлауға
тиісті.
Мұндай жағдайда бас бухгалтер, ұйым басшысы немесе олардың орнына
уақытша қызмет атқаратын ... ішкі ... ... қызметкерлерімен
бірге кассада сақталатын ақша-қаражаттар және т.б құндылықтардың бәрін
тексеріп, осы тексерістің нәтижесінакт ретінде бекітіп, барлық
қатысушылардың қолымен 3 экземпляр түрінде жасалады. 1-ші ... ... ... 2-ші ... жоғарғы органға, ал үшінші ұйымның
өзінде қалдырылады. Мұндай тексеріс ... ... ... ... ... ... органдарымен бекітілген меншік
формалары мен ведомствалық бағынуына байланыссыз, өзгеріссіз қолданылатын
құжатпен ... ... ұйым ... ... берілген, тіркеу журналында тіркелген, бухгалтер немесе оның
орнына ... ... ... тұлға қол қойған кіріс кассалық ордер
арқылы жүзеге асады. Кіріс кассалық ордер мен ... ... ... ... журналы кіріс және шығыс кассалық құжаттарға бөлек-бөлек
ашылады. Мұнда кассалық кіріс құжатының мерзімі, номері және келіп түскен
ақша-қаражаттарының жұмсау мақсатын көрсетеміз.
|ЖШС ... House» » ... № КО-1 ... ... |
| ... жылғы шығыс және кіріс құжаттарын тіркеу ... |
| ... және ... ... ... ... ақша ... |
| ... ... ... беру үшін ... алу |
| |
| |
| |
| |
|1 |
|2 |
|3 |
|4 |
|5 |
|6 |
|7 |
| ... ... ... ... ... т.б |
| ... ... ... |
| |
| ... |
| |
| ... ... |
| |
| |
| |
| ... кассалық ордерде ақша-қаражаттар кімнен және не үшін
алынғанын көрсетеді және олардың соммасы ордерді жазу негізіне ... ... ... ... ... ... бас ... қолы
қойылғаннан кейін бұл ордер кассирге ұсынылады да кассир бұл ... ... бас ... ... растылығын тексеріп, ордерге қол
қойып, ақшаны санап, қабылдап алады. Бұл ақшаны кассаға өткзген тұлғаға
тапсырған фактісін дәлелдеу мақсатында ... ... ... ... бас
бухгалтер және кассирдың жеке қолымен, ұйым мөрімен басылған түбіртекті
табыс ету қажет. Кіріс кассалық ордені бойынша ақша тек осы құжат
толтырылған ... ғана ... ... ... мақсатында кіріс кассалық ордерлерді
ақшаны тапсырған адамның қолына беруге тыйым салынады.
Ақша-қаражаттарды банктен алған уақытта ... ... ... ... ... ... ... толтырып береді. Одан кейін ұйымның
ьас бухгалтері өзі қол қойып, ұйымның басшысына қол қойғызып мекеме мөрін
басып береді.
Чекті ... ... ... қол, мөр ... ... ... ақшаны алғанда кассир міндетті түрде ақшаны банк
бақылаушысының көзінше санап, чекте көрсетілген соммаға сәйкестігін
тексеруге міндетті.сәйкестігін тексеруге міндетті.сәйкестігін тексеруге
міндетті. Бнкноттар мен ... ... ... ұйым ... ... ... мен ... төлем қабілеттілігін анықтау” құжаты
негізінде алуы қажет. Мұндай құжаттар болып төлем қабілеттіліктің
белгілері, төлем банкноттарының ... ... ... ... ... ... және ақшалық белгілерін тексеру тәртібі жатады.
Чек бойынша алынған қолма-қол ... ... ... ... ... бірге кірістеледі. Бұл ордерге берілген түбіртекті
кассир қол қойғаннан кейін бақылауға алуы үшін бухгалтерияға өткізіледі.
Кіріс кассалық ордерлер ... ... ... ... ... ... ... қолы қойылып, оған берілетін құжаттарға
“Алынды” деген мөрмен және қайта қолдану мүмкіндігінен айыру үшін міндетті
түрде айы, күні, жылы жазылады.
Қолма-қол ... ... ... үшін ... ... ... ... бар шығыс кассалық ордернегізінде алынады. Барлық құжаттар ұйымның
бас бухгалтері немесе орнын уақытша басушы тұлға мен ұйым ... ... ... Егер ... ... ... ... ұйым
басшысының рұқсат етуші жазбасы болатын болса, онда шығыс кассалық
ордерлерде оның қолы міндетті емес.
ЖШСның ... ... ... ... ... инкассаторлар арқылы
өткізіп, әр бірі өзіне тән атауы мен мақсатқа ие 3 ... ... ... ... 1-ші ...... ала ведомості –инкасаторлық
ақша салатын дорбаға слып, ал 2-шісін яғни қосымша қағазды инкассаторға
дорбамен бірге беріп, ал ...... ала ... ... ... ... ... Кассир мұны осы ақша-қаражаттарды есептен
шығару үшін пайдаланады.
Еңбекақыны, жәремақыны, уақытша жұмыссыздық бойынша жәрдемақыны,
зейнетақы төлемдерін ... ... ... ... ... ... ведомстары арқылы жүзеге асырылады.
|ЖШС ««Green House» » ... № КО-2 ... ... |
| ... КАССАЛЫҚ ОРДЕР |
| ... ... ... күні ... шот, ... ... есеп коды ... ... бағыттағы коды |
| ... ... ... |
| ... |
| |
| |
| |
| ... С.А ... ... |
| ... жұмыс істемеуіне байланысты пособие негізінде ... мың ... 00 тиын 2000 ... 00 тиын ... |
| ... ... ... К.К Бас ... Нурмаганбетов |
|А.Д |
| ... екі мың ... 00 тиын ... |
| ... наурыз 20хх ж. ... ... С.А ... ... ... ... 1998 ... 06 қаңтарында берілген |
|жеке куәлік номері, күні жәнеберілген жері |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... осы
уақыт аралығында, _____ бастап _____ дейін 20хх жылы деген рұқсаттық жазба
жасалады. (міндетті түрде бас бухгалтер мен директордың қолы ... ... ... ... ... талапта төленеді. Бір реттік (уақытша)
еңбекақы төлемдерін кассалық шығыс ордерлерімен рәсімделеді.
Еңбекақы, зейнетақы, уақытша жұмыссыздық бойынша төлемдерді төлеу
мақсатында ... ... ... кейін 3 күн өткен соң кассир төлем
ведомостінде өзіне тиесілі сомманы алмаған тізім ішіндегі фамилияларға
қарама-қарсы ... ... мөр ... ... ... құру ... ... төлем ведомостінде төленген және төленбеген
яғни депоненттелген соммаларды ведомосттің жалпы нәтижелерімен салыстырып,
бас бухгалтерге қол ... ... ... төленген сомманы кассир кассалық
кітапқа енгізеді. Егер ақша кассирмен емес ... ... ... ... ... ... ведомосты бойынша берген” (қолы) деген
жазба жазылады.
Кассир мен үлестіруші тұлғаға 1 ... ... ... беруге тыйым
салынады. Бухгалтерия кассирмен жасалған төлем ведомостін мұқият тексеріп,
берілген және депоненттелген соммаларды санап, жалпы сомма бойынша шығыс
кассалық ордерді жазып, ... «№___ ... ... ордер» деген мөр
басады. Депоненттелген сомманы ұйым банк кассасына қайтарады, алайда керек
жағдайда 1-ші талабы бойынша ... Банк ... ... ... ... кассалық ордерді жазып береді.
Дайындаушы ұйымдар оның ішінде тұтыныу кооперативтері қолма-қал ақшаны
ауылшаруашылық өнімдері мен ... ... ... ... ... саңында барлық берілген соммалардың жалпы шығыс кассалық ордер
негізінде береді.
Қолма-қол ақшаны ұйымның қызметкерлер тізімінде ... ... әр ... жеке ... ... мен жеке ... ... беріледі.
Жеңілдік тек ауыл шаруашылық жұмыстарына, тиеу-тасмалдау жұмыстарына, соңғы
апатта ... ... ғана ... яғни ... ... Кассир ақшаны тек шығыс кассалық ордерде немесе орнын басатын
құжатта көрсетілген ... ... ... ... ... ... тұлғаның
төл құжатын көріп, номерін және берілген жерін жазып алып, алушы ... алуы ... ... тек сол ... ... яғни ... ... сомманы жазбаша жазып, қол қоюы қажет. Ақшаны ведомость бойынша
алғанда, сомма жазбаша жазылмайды. Егер ақшаны алу ... ... ... ... ... асырылса, онда шығыс кассалық ордерде алушының аты
жөнінен кейін, оның орнына - алуға келген тұлғаның аты-жөні көрсетілуі
қажет. Ал егер ақша алу ... ... іске ... онда ... ... деген жазбаны көрсетеді. Сенімхат кассирде қалып, шығыс
кассалық ордерлерге немесе ведомостьқа қыстырылады.
Егер шығыс кассалық ордерлердің орнын басушы құжат бірнеше тұлғаларға
қаражат беру ... ... онда бұл ... жеке ... ... қояды.
Еңбекақыға, жәрдемақы, уақытша жұмыссыздық бойынша төлем жұмсалмаса
немесе ұйымның сұранымынан тыс сомма болса, онда оны 3 күн ішінде банк
кассасына ... ... ... ... ұйымның кассирі қолма-қол ақшаны
өткізу хабарлама қағазына бұл ... ... болу ... ... ... депоненттелген еңбекақы т.б) көрсету қажет. Банк
қызметкерлері кассирге тіркелген формада жасалған түбіртекті ұсынады, бұл
түбіртек бухгалтерия ... ... ... ... ... ... табылады.
Шығыс кассалық ордер немесе орнын басушы құжат олар бойынша ақша
берілгеннен кейін, кассирмен қол қойдырылып, оған қосымша құжатқа «Төленді»
деген мөр ... ... ... ... де жазылып, кіріс және шығыс
журналында тіркеледі және кассирге өткізіледі.
Алаяқтық фактілерден сақталу мақсатында ақша алмайтын тұлғалардың
қолына беруге тиым салынады.
Кіріс кассалық ... және ... ... ... ... басатын
құжаттар қаламмен немесе басылым машинасы мен компьютермен жасалып, жазуы
анық болуы қажет. Ешқандай түзетулер мұнда болмауы қажет. Егер ... қате ... ... онда оны ... ... ... және шығыс кассалық ордерлерде міндетті түрде ақша берудің
мақсаты көрсетіледі және оған тиісті құжаттар беріледі.
Кассалық ордер бойынша ақшаны қабылдау немесе ... тек оны ... ... ... ... ... алу мақсатында, қалдықты және ақша қозғалысын
білу мақсатында кассир әр беті номерленген, мөрмен басылған, тгілген
кассалық кітапты жүргізеді. Кітап бетінің ... ... ... ... мен ... ... ... көрсетіледі.
Әр ұйым тек 1 кассалық кітапқа ие болу қажет. Кассалық кітаптағы
жазулар 2 ... яғни ... ... ... ... қаламмен немесе
химиялық қарандашпен жазылады. Кітапта барлық кіріс, шығыс ордерлер
көрсетіліп ақшаны кімге ... және ... ... ... ... ... шоттың № көрсетіледі.
Кассалық кітапта түзетулер жасауға тиым салынады және жасалған
түзетулер кассир мен бас бухгалтер ... ... ... ... басқа бекітілген уақытта кассир жұмыс күні
аяқталғаннан кейін күні бойы жасалған кіріс және шығыс бойынша нәтижелерді
есептеп, қалдықты екінші күнге шығарады. Бір ... ... ... ... ақша соммасының қалдығы мен кассаджағы нақты сомманы бір-
бірімен салыстырады. Кейін кассалық кітаптың 1 ... ... ... ... ... ... Кассирдің есептілігі төменде
көрсетілген.
| ... ... |
| ... наурыз 20хх жылғы касса ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| |
|1 |
|2 |
|3 |
|4 |
|5 |
| |
| ... ... қалдық |
| ... |
| |
| ... ... чек ... ... ... ... ... |
| |
| ... ... ... ... |
| ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| |
| ... ... құн ... ... ... |
| |
| ... ... ... ... |
| ... |
| ... ... түскен табыс ... ... |
| |
| ... ... құн ... ... ... |
| |
| ... ... ... ... ... |
| ... |
| ... күн ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... және кіріс және шығыс |
|ордерлерін алды ... ұйым 100000 ... тең ... ... ... асырса,
кассалық есептіліктер 3-5 күнде 1 рет өткізілуі қажет.
Кассалық кітапты дұрыс жүргізілуін қадағалау міндеті бас ... ... ... ... қабылдағанда міндетті түрде
кассалық кітаптың дұрыс жүргізілуін, қалдықтарды, кіріс, шығыс ордерлерін
толтыруын, барлық қажет қолдардың, ақша-қаражаттардың күн соңындағы
қалдығын ... ... ... ... ... ... ... кассадағы есеп соммасы бойынша ақша-қаражаттарының келіп түсуін,
есептен шығарылуын, банкке өткізілген және алынған соммаларды банк
жазбалары бойынша ... ... бар және ... міндетті болып
саналады. Бухгалтер кассирдің есептілігін тексергеннен кейін қол қойып,
кассалық кітапты кассирге қайтарады.
Ұйымның компьютерлендіру жағдайында кассалық кітапты компьютерде ... ... бар. ... кассалық кітаптың беттері
машинограмма түрінде «Кассалық кітаптың қосымша беті», «Кассирдің
есептілігі» түрінде қалыптасады. Мұнда ... ... ... ... ... ... ... басталады.
Алынған машинограммалар тексеріліп, кассир қол қойып кіріс және шығыс
кассалық ордерлермен бас кітаптың қосымша бетімен бухгалтерияға өткізеді.
Кассалық кітаптың қосымша бетін кассир әр ... ... ... бір ... ... мен басшы қол қойып, басылып шығарылады.
Бухгалтериямен тексерілген кассирдің есептілігі бухгалтерлік
сұрыптаудан өтеді мұның мәнісі кіріс және ... ... және ... ... есептілік графасында шоттар корреспонденциялық кодтары
көрсетіледі.
Бухгалтерлік есептің типтік шоттар жоспарында кассалық операцияларды
есепке алу үшін синтетикалық шоттар жүргізіледі. 1000 ақша-қаражаттар, 1011
кассадағы ұлттық ... ... 1021 ... шетел валютадағы
қаражаттар. Бухгалтерлік есеп шоттарында кассалық операцияларды көрсету,
кассирдің есептілігі және оған тіркелген кіріс және шығыс ... ... ... ... ... ... ... қорытынды мәліметтері кассадағы қаражат есептілігін
жүргізуге арналған №1 журнал ордері мен осы ... ... ... ... Есеп ... төменде көрсетілген.
Есеп регистрін толтыру №1 журнал ордерінің ведомостіндегі ай басындағы
сальдомен басталады. Мұндағы сальдо яғни кассадағы ай ... ... ай ... қалдықтан яғни сальдодан аламыз. Кейін кассирдің
тексерілген, өңделген есептілік негізінде ағымдағы айға жазбалар
жүргізіледі.
Әр біркүнгі операциялар ... ... ... ... ... ... 1 жол ... Керекті кассалық есептілікті тез табу
мақсатында есеп регистрінде көрсетілген жол номері кассалық есептіліктің
өзінде көрсетіледі. Керекті кассалық есептілікті тез табу ... ... ... жол номері кассалық есептіліктің өзінде
көрсетіледі. Журнал ордері мен ... ... ... ... ... күні ... ал егер ... бірнеше күн үшін
жасалса, онда бұл графаларда есептілік ... ... ... және ... ... ... 1-5, 6-10 және т.б. ... шоты бір
соммаларды бір-біріне қосып тиісті графаға жазады. Мұндай біркелкі
шаруашылық операцияларды жазуды жеңілдету үшін ... ... ... ... ... есеп ... бірден көшіру қажет. В
графасындағы 1-33 журнал ордерлері негізгі сомма «Ақша-қаражаттар» бөлімі
бойынша ... ... ... В ... осы жол бойынша есептілігін
34 «Барлығы» есептілікке сәйкес шот ... ... ... 1 ... ... ведомостта 1-28 графаларында коды көрсетілген
корреспонденциядағы синтетикалық шоттар бойынша ... ... 29 ... ... №1 ... ордер ведомостінде көрсетілген,
әр бір жол бойынша есептелген дебеттік айналымдарды көрсетуге арналған.
Ай ... ... ... ... ... ... сомма
есептеліп, бас кітапқа енгізіледі. Шоттар бойынша кредиттік және дебеттік
айналымдар есептеліп, бас ... және №1 ... ... ... ай соңындағы қалдықты шығарады. Дебеттік, кредиттік айналымдар
және күн соңындағы сальдо кассадағы кіріс және шығыспен, кассир
есептілігінің қалдығымен салыстырылуы керек. Бұл дер ... ... ... №1 ... ... көшіру кезіндегі ақаулықтарды
болдырмаудан сақтап қалады.
Кассалық операциялардың есебін компьютерлендіру кезінде «Кассирдің
есептілігі» деген машинограмма лез де келесі шоттардың дебеті мен
кредитініңмашинограммасына өзгереді.
1011 – ... ... ... – шетел валютасындағы ақша-қаражаттар.
Шетел валютасындағы қолма-қол ақшалардың есебі.
Нарықтық экономиканың қарқында дамуына байланысты көптеген ЖШС
тауарлы материалдық қорларды ... ... және оны ... ... арқылы
экспорттық-импорттық операцияларды жүзеге асырады. Мұндағы бір артықшылық
ұйымның қызметкерлері сыртқы ... ... ... ... ... бару ... ие болады. Осы есеп айырысу
операциялары өкілеттік банктер арқылы және ұйымның кассалары арқылы шетел
валютасында жүргізіледі.
Егер ЖШСның валюталық шоты ... онда ол ... ... банктерінде қолма-қол шетел валютасын ала алады. Шетел
валютасындағы ақша-қаражаттарымен жасалатын операциялардың есебін жүргізу
үшін 1021 ... ... ... шоты ... Шетел
валютасындағы ақша қаражаттардың түсуі мен берілу есебінің құжаттық
рәсімдеу тәртібі кассадағы теңгелік эквивалентте жүргізілетін операцияларға
тең болып келеді. Мұндағы ерекшелік ... ... ...... ... және оған ... ... кассалық кітапта ақша-қаражаттар
бойынша операциялар шетел және ұлттық валютада да сол күнгі ақша айырбастау
бағамына сәйкес бірдей жүргізіледі.
Шетел валютасымен жүргізілетін операциялар үшін ... әр ... жеке ... ... ашу ... ... доллар, рубль, евро.
Ауыспалы курсқа байланысты ағымдағы валюталық операцияларды жүзеге
асырған кездегі нәтижесінде бағамдық айырмалар пайда болады. Бұның ... ... және ... ... методикасы 6 бөлім «Экспорттық-
импорттық операциялардың есебі» көрсетілген.
Кассада шетел және ұлттық валютасындағы ақша-қаражаттар есебінің
негізгі ... ... 9.2.1 ... ... ... есебі бойынша шоттар корреспонденциясы
|№ |Шаруашылық операциялардың мазмұны|Шоттар корреспонденциясы |
| | ... ... |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... ... |1011 ... |1210 «Алынуға |
| ... үшін ... ... ... |
| | ... ... |
| | |1021 ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... | |
| ... ... ... жабу |1011 ... |1281 ... |
| | ... ... |
| | ... | |
| | |1021 ... | |
| | ... | |
| | ... | ... ... ... қарыздың |1011 «ұлттық |2120 «Еншілес |
| ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | |1021 ... | |
| | ... | |
| | ... | ... |Сыйақы бойынша берешектің келіп |1011 «ұлттық |2170 «Сыйақының |
| ... ... ... |
| | ... | |
| | |1021 ... | |
| | ... | |
| | ... | ... |Қызметкерлердің ұйымға қарыз |1011 ... |2150 |
| ... ... ... ... ... |
| ... есепке алынған |ақша-қаражаттар», |және т.б |
| ... ... |1021 ... ... |
| | ... |берешектері», |
| | ... ... ... |
| | | ... есеп |
| | | ... |
| ... зиян мен |1011 ... |2150 |
| ... ... ... ... ... |
| | ... |және т.б |
| | |1021 ... ... |
| | ... ... |
| | ... |субшот |
| | | ... |
| | | ... беру |
| | | ... |
| | | ... |
| ... сатылған тауарлар үшін |1011 «ұлттық |2150 ... ... ... ... өтеу ... |мен және т.б |
| | ... ... |
| | |1021 ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | | ... есеп ... ... берілген |1011 «ұлттық |1210 ... ... өтеу үшін ... |мен және т.б |
| | ... ... |
| | |1021 ... ... субшот |
| | ... ... ... |
| | ... |бойынша есеп |
| | | ... ... ... ... ... |1011 «ұлттық |1073 «Банктегі |
| ... ... ... ... ... |
| ... шоттарда ... ... |
| ... ... |1021 ... |1051 «Мемлекет |
| | ... ... ... |
| | ... |шоттағы |
| | | ... |
| ... ... |1011 ... |1041 «Есеп айырысу|
| | ... ... |
| | ... ... ... ... ... түскен |1011 «ұлттық |5010 «Пай және |
| ... ... ... |
| ... ... | |
| | |1021 ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| ... ... |1011 ... |5020 «Төленбеген |
| | ... ... |
| | ... | |
| | |1021 ... | |
| | ... | |
| | ... | ... ... ... ... ... «ұлттық |3521«Болашақ кезең|
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ақы және т.б)|ақша-қаражаттар» | ... ... қор үшін |1011 ... |3511 |
| ... ... алынған |валютадағы ... ... ... ... ... |ық ... |
| | |1021 ... |жекізгені үшін |
| | ... ... ... |
| | ... | ... ... ... үшін ақша |1011 ... |6010 «Дайын өнімді|
| |төленген ... ... ... ... ... |
| ... табыс алынды: |ақша-қаражаттар», |табыс», субшот |
| |тауарларды ... |1021 ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| ... кеңістігін жалға бергенде |1011 «ұлттық |6227 ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | |1021 ... ... ... |
| | ... |түскен табыс» |
| | ... | ... ... емес ... |1011 ... |6210 «материалды |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | |1021 ... ... |
| | ... |түскен түсім» |
| | ... | ... ... ... сатудан |1011 «ұлттық |6210 «негізгі |
| ... ... ... ... ... есептен |
| | ... ... ... |
| | |1021 ... ... |
| | ... | |
| | ... | ... ... ... қарағандағы |1021 «шетел |6250 «Курстық |
| ... ... ... ... |айырмадан түскен |
| |нәтижесінде оң курстық айырма ... ... |
| ... ... | | ... |Инвентаризация нәтижесінде |1011 ... |6220 ... ... |кассадағы қалдық есепке алынды |валютадағы |қызметтен ... |
| | ... ... |
| | |1021 ... | |
| | ... | |
| | ... | ... |Кассадан ұлттық және шетел |2730«Лицензиялық |1011 «ұлттық |
| ... ... ... 2730 |валютадағы |
| |төленді: ... ... |
| ... ... ... емес ... ... |1021 «шетел |
| ... |2730 ... ... |
| | |2730 ... ... |
| | |2730 ... да | |
| | ... емес | |
| | ... | |
| ... ... ... құралдар |2410«Ғимарат пен |1011 «ұлттық |
| | ... ... |
| | ... мен ... |
| | ... |1021 ... |
| | ... |валютасындағы |
| | ... 2410 ... |
| | ... да ... | |
| | ... | |
| ... ... ... |2410 «Аяқталмаған |1011 «ұлттық |
| ... ... ... |
| | | ... |
| | | |1021 ... |
| | | ... |
| | | ... |
| ... ... сатып |2040 «Еншілес |1011 ... |
| ... ... ... ... |
| | ... |ақша-қаражаттар», |
| | | |1021 ... |
| | | ... |
| | | ... |
| ... ... ... ... |1310 «Шикізат пен |1011 «ұлттық |
| ... ... ... ... ... |
| |және жанармай материалдары ... ... |
| | ... |1021 «шетел |
| | ... 1350 ... |
| | ... да ... |
| | ... 1350| |
| | ... және т.б | |
| | ... | |
| ... ... ... құны |1330 ... |1011 «ұлттық |
| | ... ... ... |
| | | ... |
| | | |1021 ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... ... әкімшілік |1250 «Қызметкерлер|1011 «ұлттық |
| ... және ... ... |немесе т.б |валютадағы |
| ... ... ... ... |
| | ... ... |1021 ... |
| | ... ... ... |
| | ... есеп ... |
| | ... | ... ... ... қарыз |1250 «Қызметкерлер|1011 «ұлттық |
| | ... т.б ... |
| | ... ... |
| | ... ... |1021 ... |
| | ... ... ... |
| | ... есеп |ақша-қаражаттар» |
| | ... | ... ... ... ... ... да |1011 «ұлттық |
| ... ... ... ... ... |
| | ... субшот |ақша-қаражаттар», |
| | ... |1021 ... |
| | |акт ... ... ... |
| | |да ... ... |
| | ... | |
| | ... ... | ... ... ... ... ... |1620 ... |1011 ... |
| |Сақтану полисі мен автокөлікті ... ... |
| ... ... ... пен | ... |
| |қызметкерлерді сақтауды алуға | | |
| ... ... ... ... | 1620 «Жал төлемі»|101 «ұлттық |
| | | ... |
| | | ... |
| ... ... қолданылатын |1620 «Басқа да |1011 ... |
| ... ... ... ... ... |
| | | ... |
|19. |Тауарлы материалдық қорларды |1610 ... |1011 ... |
| ... аванс төленді |жеткізгеніне |валютадағы |
| | ... ... ... |
| | | |1021 ... |
| | | ... |
| | | ... ... |Инвестормен сатып алынған бағалы |2020 «Акциялар», |1011 «ұлттық |
| ... ... ... |2021 ... |
| ... ... ... |
| |Акциялар; |2022 «Т.б ... ... |
| ... ... |валютасындағы |
| ... да. | ... ... |Есеп айырысу шотына аударылу |1031 ... ... ... |
| ... банк кассасына, |қаражаттар» ... |
| ... ... ... | ... |
| |ақша-қаражаттары түсті | |1021 ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... ... ... |1051 «Мемлекет |1021 «шетел |
| ... ... ақша ... |ішіндегі валюталық|валютасындағы |
| | ... ... |
| | ... | ... ... есеп ... шотына ақша|1040 «Есеп айырысу|1011 «ұлттық |
| |аударылды ... ... |
| | ... ... ... |Қолма-қол ақшаға акционерлерден |5210 «Алынған |1011 «ұлттық |
| ... ... ... көрсету|капитал» |валютадағы |
| | | ... |
| | | |1021 ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... және жай акция |3030 «Жай акция |1011 ... |
| ... ... қолма-қол ақша|бойынша есеп ... |
| ... ... ... 3030 ... |
| | ... бар |1021 ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... тұлғалармен бірге |4120 «Еншіліес |1011 «ұлттық |
| ... ... және ... ... ... |валютадағы |
| |ұйымдардың қарызы қолма-қол |41311 ... ... |
| ... ... ... қарыз», |1021 «шетел |
| | |4132 ... ... |
| | ... ... |
| | ... қарызы» | ... ... ... пен |4110 ... |1011 ... |
| ... ... үшін ... шот» ... |
| ... шот бойынша қаражат | ... |
| ... | |1021 ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... ... ... |3350 ... |1011 ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... айырысу» | ... ... ... органдарғы |3350 ... |1011 ... |
| ... ... ... ... |валютадағы |
| | ... ... ... ... ... ... |4430 ... да |1011 «ұлттық |
| |еңбекақы төленді ... 44 ... |
| | ... да |ақша-қаражаттар», |
| | ... |1021 ... |
| | ... ... |
| | | ... ... |Сатып алушылар мен тапсырыс |6020 ... |1011 ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... көрсетілуі |қайтару» ... |
| | | |1021 ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... сатумен байланысты |7110 «Тауарларды |1011 «ұлттық |
| ... ... ... ... ... ... |
| |төленді ... ... ... |
| | ... ... |1021 ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... | ... ... ... шығындары |7440 «Ортақ |1011 «ұлттық |
| ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | | |1021 ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... валютасына қарағанда ұлттық|7430 «Курстық |1021 ... |
| ... ... ... бойынша |валютасындағы |
| ... ... ... соммасының |шығындар» ... |
| ... | | ... |Түрлі апат нәтижесінде |6310 ... |1011 ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... |ақша-қаражаттар», |
| |шығару ... |1021 ... |
| | ... |валютасындағы |
| | | ... ... ... ... ... сату ... ... деп – тауары үшін сатып аоушылардан кассаға түскен ... ... ... ... кассасына берілген немесе есеп айырысу
шотына салу үшін инкассаторлар арқылы жіберілген ақша-қаражаттарды ... ... ... ... ... кассаға банктің жұмыс күні
аяқталғанда енгізуіне байланысты бұл түсім есеп айырысу шотына келесі күні
түседі. Мұның қортындысында аұшаны банкке енгізу мен оның есеп ... ... ... ... ... пайда болуына байланысты, ақша
белгілі бір уақытта жолда болып ... ... ... ... ... қаражаттар деп
есептелінеді егер олар жұмыс күнінің соңында ... ал ... ... ... жаңа ... бірінші күні есептелінсе.
Жолдағы ақша-қаражаттар соммасы бөлшек сатумен айнылысатын ұйымдардың
1 күндік табысынан ... ... ... ... ... ұйымның 2-3
күндік табысынан тұруы мүмкін, егер табыс банктің жұмыс істемейтін
күндерінде өткізілсе.
Тағы да жолдағы қаражаттар деп – ұйымның еншіліес ... ... ... хабарландыру негізінде банк кассасына өткізілген бірақ
әлі есеп айырысу шотына түспеген қаражаттар. Мұндай ... ... банк ... ... ... және ... өткізуі әсіресе
пошталық аударымдарды қатаң бақылауға итермелейді. Банк түскен табысты 1
күннен аспайтын уақытта есеп айырысу шотына аударуға міндетті. Тиісті
уақытта есеп айырысу ... ... ... банк ... ... ... ... төлеуге қажет. Ақша-қаражаттарыдың қозғалысының ағымдағы
есебі мен жүйелі бақылау жүргізу мақсатында 1030 ... ... ... 1030 «Жолдағы ақша-қаражаттар» шотының дебеті бойынша
жазба жасаудың негізі болып – кассирдің есептілігі мен басқарушы бөлек
ЖШСның ... ... ... берілген, поштадаға байланыс
бөлімінің түбіртектері мен инкассаторға ақшаны өткізбес бұрын ... ... ... мен халқ ... ... құжаттары жатқызылады.
Мұнда берілген құжаттар негізінде ЖШСның кассасына банк кассасына
инкассатор арқылы ақша бергенін растайтын келесі бухгалтерлік жазуды
көрсетеміз:
Дебет 1030 ... ... 1021 ... ... ақша-қаражаттар»
Сатудан түскен түсімді өзінің кассасы жоқ ұсақ ұйымдар өткізген
уақытта келесі бухгалтерлік жазу беріледі:
Дебет 1030 «Жолдағы ақша-қаражаттар»
Кредит 6010 «Сатудан, көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... хабарлама бойынша
банк кассасына өткізілген алайда, есеп айырысу шотына түспеген ақша
қаражаттарға келесі бухгалтерлік жазба беріледі:
Дебет 1030 «Жолдағы ақша-қаражаттар»
Кредит 4120 ... ... ... есеп ... шотына түскен табысты растайтын жазбаның келу
уақытына байланысты ұйымның есеп ... ... ... ... көрсетіледі:
Дебет 1040 «Есеп айырысу шотындағы ақша-қаражаттар»
Кредит 1030 «Жолдағы ақша-қаражаттар»
Ақша-қаражаттардың аналитикалық есебі 1030 ... ... ... операцияларды топтастыруға арналған №3 журнал ордер
мен осы шоттың дебетіндегі операцияларды топтастыруға арналған №3 журнал
ордерінің ведомостінде жүргізіледі. Бұл ... ... ... есеп ақша ... ... компьютерлендіру аналитикалық
формасы бар машинограммада жүргізіледі.
Ай басындағы ақша-қаражаттарының қалдығы ... ... ... ... ... мен есеп ... журнал ордерінің
кредитінде ақшаны тапсыруды растайтын түбіртек номері мен аударылған
ақшаның соммасын растайтын түбіртек номері аударылған ақшаның соммасын
растайтын банк жазбаларының номері ... ... ... ... ... Есеп ... сызықтық позициялық тәсілі
1030 «Жлдағы ақша-қаражаттар» шотының дебеті мен кредитіндегі мәліметтердің
№3 журнал ордердің бірдей ... ... осы ... ... ... ... ... топтастырып, №3 журнал ордерге және бас
кітапқа көшірілетін ай соңына ақша-қаражаттар қалдығы ... есеп ... есеп ... ... позициялық
тәсілі жолдағы ақша-қаражаттар банктегі есеп айырысу шотына түсуі мен ... ... ... ... Ай соңындағы ақша-қаражаттарының
жабылмаған сальдолары келесі айдың басында жабылуы керек.
Ақша-қаражаттар құжаттарының есебі. ЖШСның кассасында ақшадан басқа
бағалы қағаздарқаражаттық құжаттар мен ... да ... ... банктер
сақталынады. Бағалы қағаздарға акциялар, мемлекеттік несиелердің
облигациялары мекеменің ... ... ... ... жатады.
Мұның есебі келесі шоттар бойынша жүргізіледі. «Қаржылық инвестициялар»,
«Акциялар», «Облигация» және «Басқа да қаржылық инвестициялар». Ақша-
қаражаттар құжаттарына ... ... ... ... мен ... демалыс үйлерінің, пенсионаттардың, туристтік базалар мен
бағыттардың жол жүру билеттері, асханаға тамақ ішу үшін берілетін
абоненттер ... және ... да ... бар ... ... ... ақша ... және жұмсалғанда кіріс-және шығыс бланкілерінде
рәсімдеп, содан кейін осы қағаздарды негізге ала отырып, кіріс және шығыс
кітабына бланкілердің ... ... ... ... түрде
тізімдепжазып көрсетеді.
Ақшамен байланысты құжаттардың есебін жүргізу әдеттегі есеп-қисап
жоспарынба бухгалтерлік есеп жеке шот ретінде қарастырылмаған. Жоғарыдағы
ақшамен байланысты құжаттарды, түскен ... ... ... ... ... атты ... пайдалану керек. (Артынша Ақшамен байланысты
құжаттар» деген субшот ашу қажет)
Жоғарыда көрсетілген қаржы путевкаларды, почта маркаларын, жол жүру
билеттерін, абонементтерді төлегені жөніндегі есеп ... ... ... ұйым бұны 1030 шот «Жолдағы ақшалар» деп атайды.
Ақшамен байланысты құжаттарды есепке алу жоғарыда ... ... ... ... ... көрсетіледі. Ұйымдардың шипажайға, демалыс
орындарына, пансионаттарға туристік базаларға алған жолдамалар почта
маркілерін мемлекеттік салықтардың белгілері, жол жүру билеттері,
абономенттер, есептесудің ... ... және ... ... ... ... негізінде бухгалтерлік есеп шотында төмендегідей жазбалармен
көрсетіледі:
Дебет 1030 «Жолдағы ақша», субшот «Ақшалы құжаттар»
Соған сәйкес ... ... ... ... ... ақша»
1011 «ұлттық валютадағы ақша-қаражаттар»,
1021 «шетел валютасындағы ақша-қаражаттар»
Ұйымдардың ... ... және ... ... ... ... ... чектері есеп беру уақытына дейін кассаға не шотқа
түспеген жағдайда ... ... ... ... 1030 ... ... ... «Ақшалы құжаттар»
Кредит 1210 «Алуға тиісті шот»
Почтамен аударылған ақша және клиенттің талап ... ... ... кеткен шығындарды өшіру үшін бухгалтерлер жүргізетін
жазба:
Дебет 1030 «Жолдағы ақша», субшот «Ақшалы құжаттар»
Шоттардың сәйкес кредиті:
1250 «Жұмысшылардың және басқа да ... ... ... ... ... ... да ... қарыздар», Субшот «талаптар
бойынша есеп айырысу»
Ұйымдардың есеп айырысу шотына сатып алушылар алдын ала алған есеп
айырысу чегі немесе ... және ... ... ... бойынша
құнан есептеу үшін төмендегідей жазба жүгізіледі:
Дебет 1040 «Есеп айырысу шотындағы ақша»
Кредит 1030 ... ... ... «Ақшалы құжаттар»
Жұмысшылар мен қызметкерлерге шипажайға, демалыс үйіне, пансионатқа
берілген жолдамадан, туристік база мен маршруттан, жол жүру билеттерінен,
кассаның кіріс ордерінің негізінде түскен ... ... ... ... ... ... жазулар жүргізіледі:
Соған сәйкес дебет шоты:
1011 «ұлттық валютадағы ақша-қаражаттар»,
1021 «шетел валютасындағы ақша-қаражаттар»
Кредит 1030 «Жолдағы ақша», субшот «Ақшалы құжаттар»
Аналогтық бухгалтерлік жазу ... ... ... материалдық шығынды
өтеу кезінде және поштамен жіберілген қарызды өтеу үшін жіберген ақша
кезінде де аналогтықбухгалтерлік жазу қолданылады.
Мемлекеттік пошлинаға жұмсалғаншығынды есептен шығарғанда ... ... ... қажет
Дебет 2140 «Басқа да дебиторлық қарыздар», субшот «Талаптар бойынша
есеп айырысу»
Кредит 1030 «Жолдағы ақша», субшот ... ... ... ... кезіндегі ұйымның жұмсаған шығыны,
почта маркаларының шығынын өшіру кезінде ... ... ... 7210 ... және ... ... 1030 ... ақша», субшот «Ақшалы құжаттар»
Кассирлер және материалдық жауапкершілігі бар адамда белгіленген
уақытта, айына бір рет есеп-қисап бөліміне түскен қаржының, жұмсалған ... ... ... ... ... көрсетіп есеп беріп отыру керек. (Кіріс-
шығыс бланкілерінде анық және дәл ... ... шот ... бойынша «Жолдағы ақша», субшот «Ақшалы құжаттар»
бойынша, жүргізілген шаруашылық операцияларын арнайы журнал ордер
операциялардың тізімдеп және әр құжаттық жеке-жеке ақшасын ... ... ... №1, №2 ... ... және осыған сәйкес 1011 «ұлттық
валютадағы ақша-қаражаттар», 1021 «шетел валютасындағы ақша-қаражаттар»
шоттарын байланыстырады.
Бухгалтерия ұйымның ақшалай құжаттарындағы аударылған ... ... ... өз ... ... ... керек.
Кассадағы ақшаның сақталу жағдайын білу үшін және басқа да бағалы
заттардың (бағалы қағаздар, демалыс үйіне ... ... ... ... білу үшін айна бір рет ... ... кассаға есеп
жүргізу керек. Ұйым басшылығының бұйрығымен есеп жүргізу үшін кассирмен
бірге арнайы комиссия құрылады: олар сол ақша ... ... ... ... сай емес пе, ... ... құралын, сигнализация жұмысын, кассирдің
жұмыс жасауына дұрыс жағдай жасалынған ба, соны тексереді.
Есеп жүргізер алдында комиссия кассирден ең соңғы ... алу ... ... ... ... және ... ... орнына жүретін
қолхат, сонымен қатар, шығындарды өшірген құжаттарды алу керек. Бұл
қолхаттар кассаның ... ... ... ... ... ... кейін комиссия ақша қандай жағдай болғанына қарамай
тексереді, санайды. Бағалы қағаз, есеп айырысу кітапшаларының ... ... жол жүру ... шипажайға демалыс үйіне берілген
жолдамалар тексеріледі. Тексеріс нәтижесі «Ақшаны есепке алу акті» (ф.№ Инв-
15) және «Бағалы ... мен ... ... түрде есептеп қаттау» (ф.№
Инв-16) құжаттарна сәйкес рәсімдеп, бүкіл ... ... ... ... ... Акт 2 ... ал егер ... жауапкершілігі бар адам өзгерген
жағдайда 3 дана етіп жазылады: 1 – дана ұйымның бухгалтериясына, қалғаны
материалдық жауапкершілігі бар адамға ... ... ... ... бар ... актіде көрстілген
барлық ақша оның жауапкершілік сақтауында екенін көрсетіп қолхат
келтіріледі.
Егер ақша артық шыққан не ... ... ... ... түсінік
алынады, онда ол актіде көрсетілген айырмашылықтың себебін түсіндіру керек.
Егер айғақтайтын құжаттар болмаса, кассирдің түсінігі есепке алыгбайды.
Бұндай жағдайда жетпеген ақша кассирден ... ... ... ... ... ... онда ұйым есебіне пайда ретінде
кірістеледі.
Ақша жетпеген жағдайда, ЖШСның басшыларының шешімімен, акт қаралмастан
бұрын, бухгалтерлік есеп шотына төмендегідей жазба жүргізіледі:
Дебет 2140 ... да ... ... ... ... акт
бойынша бағалы заттардың жоғалуы және жетіспеушілігі»
Сәйкес шоттардың кредиті:
1011 «Ұлттық валютадағы ақша-қаражаттар»,
1021 «Шетел валютасындағы ... ... House» » ... ... форма ... |
| ... ... ... ... ... |
|1 ... 20хх ж. |
| ... Шектеулі Серіктестік ««Green House»» ... ... ... ... Риза ... ... ... дейін |
|ақша-қаражаттарға қатысты ... ... және ... ... ... ... ... түскен қаражат кірістеліп, ал төленген ақша-қаражат есептен |
|шығарлғандығына кепілдік ... ... ... №199 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Р.Ж ... ... ... ... |
| |
|1 ... 20хх жылы ... ... негізінде №25 ақша-қаражаттарының ... ... ... ... келесілер анықталды: ... ... ақша 950 ... 00 тиын ... Пошталық маркалар 50 ... 00 тиын ... ... баж ... ... 250 ... 00 ... ... ... ... ... 1250 ... 00 тиын ... мың екі жүз елу ... 00 тиын ... көрсету |
| ... ... ... 1300 ... 00 тиын ... ... елу теңге 00 тиын жетіспейлі артық жок ... ... ... ... ... ... №167 ... ... ... ... ... ... Т.О ... ... ... ... ... ... Т.В ... ... ... ... |
|Р.Ж ... ... ... көрсетілген ақша-қаражаттар менің жауапкершілігімде екенін растаймын |
|Материалдыжауапты ... ... Р.Ж |
| ... тұлғаның артықшылық пен жетіспеушіліктің болуын түсіндіруі ... ... ... ... ... тұлға _____________ ... ... ... ... жетіспеушілікті кассаға қолма-қол ақша түрінде енгізу|
Ұйым басшысы кассирден кассадағы жетіспеушілікті қайтару жөнінде
шешім қабылдаса ... ... ... ... 1250 ... және т.б тұлғалардың қарызы», субшот
«Матреиалдық зиянды қайтару жөніндегі есеп ... 2140 ... да ... ... ... ... бойынша құндылықтардың бұзылуы мен жоғалуы»
Жасалған кассалық ордерге сәйкес жетіспеушілікті жабу мақсатында
кассаға қаражат енгізудегі бухгалтерлік есеп
Дебет 1011 «Ұлттық валютадағы ақша-қаражаттар»,
1021 ... ... ... 1250 ... және т.б ... ... субшот
«Материалдық жетіспеушілікті қайтару жөніндегі есеп айырысу»
Жасалған кіріс кассалық ордерге сәйкес инвентаризация қорытындысы
бойынша кассадағы артықшылық болу кезінде келесі бухгалтерлік жазу
көрсетіледі:
Дебет 1011 ... ... ... «Шетел валютасындағы ақша-қаражаттар»
Кредит 6260 «Негізгі емес қызметтен түскен басқа да ... ... ... ... кассаның
инвентаризация нәтижелері №1 журнал ордеріне немесе оған қосымша берілген
ведомстта немесе кассирдің мәліметтерінің аналитикалық шот бойынша жеке
жолда көрсетіледі. Бұл жазбадан кейін ... есеп ... ... ... кассадағы нақты қалдыққа сай келеді.
Есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттар есебі
ЖШС шаруашылық қаржы жұмысына қатысты бос ақшаны және ... ... ... соларға қызмет ететін банктен шот ашу керек.
Банктік шот – бұл банк пен ... ... ... депозит
бойынша, клиентке қызмет көрсететін, келісім-шарт бойынша алдын-ала
қаралған, банк практикаснда іскерлік айналымда қолданылатын, заңды ... шот ... ... және ... ... ... болады.
Банкте шот ашу, сақтау және ондағы ақшаны жұмсау және ... ... ... банк құқықтық актілрі меннормативіне сай рәсімделеді.
Банкте шот ашу үшін банк пен шот ашып отырған иесінің арасында келісім-
шарт ... ... ... ... ... банк ... пайдасына
түскен ақшаны қабылдап алуға, ақшаны клиентке беруге және келісім-шартқа
көрсетілген басқа да қызметтерді көрсетуге тиіс.
Шот ашу үшін ЖШС ... ... ... ... ... ... тиіс: мемлекеттік немесе орыс тілінде жазылған мөрі, клиенттің қол
бар ... ... ... салық есебінде тіркеуде тұрғанын растайтын
қаулы, атқарушы органның қабылданған форма бойынша құжаттың ... ... ... ... ... ... жеке құжатының
көшірмесін ұсыну керек.
| ... қою ... және мөр ... бар ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... House» » ... ... белгілері |
| |
| ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... жайы ... ... Складская көшесі, 12үй |
| |
| |
| ... 55-05-40 |
| |
| |
| ... ... ... ... ... ашық ... қоғамының Қарағандыдағы филиалы |
|19180301 |
| |
| ... ... |
| |
| |
| ... ... ... ... ... ... ... 40лет ... ... 11үй |
| |
| |
| ... 41-12-82 |
| |
| |
| ... ... ... ... ... ... |
| |
| |
| ... жеке ... коды |
| |
| |
| ... ... көрсетілген үлгілер клиенттің келісімін талап ететін банктік |
|есепшот бойынша барлық операцияларды жүргізген кезде ... деп ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... |Қойылған қолдың |Мөр ... |
| | ... ... ... - директор|Дүсебеков |Дүйсенбеков | |
| ... | | |
| ... | | ... | | | ... – бас ... Арыстан|Қалменов | ... ... | | ... | | | |
| ... бет |
| ... ... ... атауы ... ... ... бар ... ... |
| |
| ... ... күні ... куәландыратын адамдардың қойған қолдары мен мөрлері |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
| ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... оң ... ұйым ... қол немесе соның орнын
ауыстырушы басқа адамның қолы, екінші бас есепшінің немесе соның орнын
ауыстыратын басқа адамның қолы болуы керек.
Олардың ... ... адам ... негізінде ұйым басшысының бұйрығы
мен осы орында ауыстыра алатындай болу керек. Бірінші қол қоятын адамның
орнын ауыстыратын адам болмаған ... бұл ... ... ... ... үдгісімен қатар ұйымның мөрінің де үлгісі болуы керек.
Мөр үлгісінің орнына ... ... ... ... және т.б)
арнайымақсат үшін қолданылатын мөрлер жарамайды.
Қол мен мөр басылған ұйым қағаздарының санын банк анықтайды. Ұйымның
аты ... ... ... ... ... банк ... жаңа мөр ... уақыт белгілейді. Осы уақытта төлем құжаттарын рәсімдеу үшін ұйымның
мөрінсіз құжаттарды рәсімдеуді енгізеді және бұл жөнінде келісім-шартта
көрсетілуі тиіс.
1 адамның қолы ... мөрі ... де, ... ... ... банк сол ... қол не ... жаңа құжат дайындайды.
Егер ұйымның атынан бір банкте бірнеше шот ... ... ... ... ... банк жаңа ... ... етпейді:
Егер банктік алғашқы шот сол банкте не оның филиалында, бөлімшесінде
ашылса;
Және соны айқындайтынбанкте толық пакет құжаттар болса.
Банк ... ... ... сай жүргізіледі.
Банк ұйымдарға көшірмелерді (егер келісім-шартта көрсетілсе)
электрондық әдіспен жіберуге болады.
Банктік шот бойынша шығын операциялары тоқтатылған жағдайда, банктің
есебінде жатқан ақшалар ҚР-ның заң ... ... ... ... сай ... ... ... шығындарды тоқтатуға құқығы бар
ұйым жүргізеді.
Банк есебіндегі операцияларды жаңарту атқарушы ұйымдардың банк
есебіндегі операцияны тоқтату не аңғыртуын жазбаша түрде хабарлауы арқылы
іске асады.
Банктік ... жабу ... ... ... егер ол ... не
келісім шартта көрсетілмеген кез келген уақытта іске асады. ... ... неге ... себебі көрсетілуі керек. Банктік шотта
сақталған ақша ұйымның жекеменшігі болып табылады. Осы шот бойынша
жүргізілген барлық операциялар, жазбаша бұйрық негізінде ... ... ... ақшаны көлемінде ұйым басшысымен келісе отырып жүргізеді.
Банктік шот операциялары ҚР-ның Ұлттық банкінің басқармасы бекіткен
құжат бойынша рәсімделеді. Негізгі төлем ... ... ... – чек ... яғни алушыға шартқа негізделген төленген ақша
мөлшері көрсетілген, келісім шартқа негізделген, беруші мен алушының аты-
жөні көрсетілген қағаз.
Ұйым бланк ... ... ... ... ... ... бойынша
номерленген чектік кітапша түрінде алады.
Банк қол қою мен ұйымның мөрінің ... ... ... ... ... қалған бос қаражаттар шегінде чек бойынша ақшалай
қаражатты береді.
Ақшалай жарнаға хабарландыру – бұл ... ... ... ... ... ... шотына аудару туралы жазбаша бұйрық. Ақшалай жарнаға
хабарландыру енгізіліп отырған ақша қаражаттарының пайда болу көзі ... бір ... ... ... түсімі, еңбекақы)
Ақшалай жарнаға хабарландыру формасы төменде көрсетілген:
Қабылданған ақшалай қаражатқа банк ... ... ... ... ... ... ... касса ордерімен қосылып берілетін
квитанцияны ұсынады.
|Ақшалай жарнаға ... |
| ... № 156 |
| ... ... 2007 ж. |
| ... ЖШС ... House» » ... аудару күні: ... ... ... ... № 465325 ... ... ЖШС ... Инжиниринг» ... ... |
| ... бес мың теңге 00 тиын ... ... ... жазбаша |
| ... ... ... ... ... ... ... ... қолы Саматова ... ... ... тапсырысы – ақшаны жіберушінің (төлеуші) қызмет етуші банк-
қабылдаушыға оның шотынан ақшаны түсіруді және бенефициар пайдасына
(ақшаны қабылдаушы) тапсырыста көрсетілген сомманы аударуы ... ... ... ... ... ... банк-қабылдаушыға төлем
тапсырысын төменде көрсетілген қабылданған формада береді.
«Төлемнің тағайындалуы» бағанында ақшаны жіберуші (төлеуші) міндетті
түрде ақшаның аударылуы жүзеге асуының негізі болып отырған ... ... және ... ... ... сонымен қатар «төлемнің тағайындалуының
коды» графасында төлемнің кодтық белгіленуі ... ... ... ... ... ... ... банктің талап етуі бойынша
банкке қарап шығуы үшін төлемнің мақсатты пайдалануын куәландыратын
келісімдерді, шоттарды тауарлық-транспорттық жүкқұжатты, шот-фактураларды
және басқа да құжаттарды тапсыруы ... Өзге ... және бір ... айырысу кезінде, төлеуші мен қабылдаушыға бір банк қызмет еткен кезде
төлем тапсырысы үш ... ... ... ... ... ... ретінде қызмет етеді, екіншісі (бір қаладағы есеп айырысу кезінде)
қабылдаушыға үзінді көшірмемен бірге жібереді, өзге қаладағы есеп айырысу
кезінде ... ... ... авизоны қабылдаушыға беру үшін қосып
береді. Телеграфпен аудару кезінде тапсырыстың екінші экземпляры төлеушінің
банкісінде авизоны құрастыру үшін және ... ... ... ... ... есеп ... шотына төлемді аударудың негізі болып табылады.
Үшінші экземплярды төлеушіге қабылдағаны туралы қолхатымен береді.
Бір қаладағы есеп есеп айырысулар кезінде ... мен ... банк ... ... кезде төлем тапсырыстары банкке төрт экземплярда
ұсынылады: бірінші ... ... ... ретінде пайдаланады, екінші
және үшінші экземплярды төлем жүзеге асырылғаннан кейін қабылдаушы банкке
жібереді, мұнда екінші экземпляр ордер ретінде банкте қалдырылады, үшіншісі
қабылдаушының ... ... ... қосылады, төртінші экземпляр
төлеушіге қолхатпен және банктың мөрі үлгісімен ... ... ... ... үзінді көшірменің уақыты
көрсетілген он күнтізбелік күн ішінде қабылданады.
Қызмет ... банк – ... ... ... ақшаны жіберуші
(төлеуші) төлем тапсырысында валюталаудың күнін көрсетуге болады.
Төлем талап тапсырысы (№ 0401001) бенефициардың төлеушіге оған қызмет
көрсеткен банкке бағытталған жөнелтілген өнім ... ... ... ... ... есеп ... ... негізінде төлеу талабы.
Бенефициар (ақшаны қабылдаушы) бенефициар банкіне ... ... ... ... мен ... талап тапсырысының реестрын төменде
көрсетілген қабылданған формада табыс етеді.
«Төлемнің тағайындалуы» бағанында бенефициар (ақшаны қабылдаушы) төлем
талап тапсырысының ұсынылуына негіз болып отырған ... ... ... ... ... талап тапсырысы реестрмен бірге бенефициар банкісіне (ақшаны
қабылдаушы) ұсынады, ол бенефициардың реквизитінің толтырылуының толықтығын
тексеріп, төлем талап тапсырысын ақшаны жіберушінің банкісіне қабылданған
тәртіпте ... ... ... және ... ... бір банкте
қызмет еткен жағдайда, сонымен қатар ақшаны жіберушінің банкісіне ... ... ... ... банкісінің көмегінсіз жүзеге асқан
жағдайда реестр қосымшасы қажет емес
Төлем талап тапсырысы және қосылған реестр бенефициармен ... ... беру күні ... отыз ... күн ... ұсынылуы
мүмкін. Сонымен қатар төлем талап тапсырысы мен реестрді толтыру күндері
сәйкес келуі тиіс.
Ақшаны жіберушінің банкі төлем ... ... ... ... кейінгі
жұмыс күні ішінде төлем талап тапсырысының экземплярын ақшаны жіберушіге
қағаз түрінде немесе электрондық ... ... ... мен оның банкінің
арасында электрондық форматта ұсынуы туралы келісім негізінде оның келесі
акцепты мен төлемі үшін жіберуі тиіс.
| ... ... ... ... №6 ... қаласының Қазыбек би атындағы ауданның салық комитеті, Код 11 |
|302000027759 ... ... Код, РНН) |
| ... ... 2007 ж. ... сомма 5600000 ... ... ... ... алты |
| ... ... Қазынашылық ОБ ... орны |
| ... ... ... ИИК 080200 |
| ... ... ... ...... ... күні ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... |
| |
| |
| |
| ... |
| |
| |
| |
| ... |
| |
| |
| |
| ... ... ... ... 07 20xx ж. |
| ... аты-жөні_____________ ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардың қолы) ... ... ... ... ... ... ... талап тапсырысының
акцепіндегі төлеу немесе бас тарту туралы ескерту хат алмаған жағдайда үш
күн ... бұл ... ... акцептелген деп санап, келесі жұмыс күнінен
кешіктірмей ақшаны жіберушіге төлем талап тапсырысынмен бірге оны
акцептеуден бас тарту ... ... ... жіберу міндет. Төлем талап
тапсырысын акцептеуден бас тарту туралы ескерту хатында ақшаны жіберушінің
банкісі берген төлем талап тапсырысының реквизиттерін және ... ... ... ... қажет. Төлем талап тапсырысын ақшаны жіберушінің
банкісі тек қана ақшаны жіберушінің акцептісі болған кезде жүзеге асырады.
Егерде жіберуші ... ... ... ... ... ... ... жіберушінің шотынан ақшаны акцепсіз түсіруге келісімін
қамтитын құжаттарын ұсынған кезде, мұндай төлем талап ... ... ... ... етпейді.
Ақшаны жіберушіде немесе қабылдаушы-банкте ақша соммасы төлем ... ... ... ... ... жағдайда қабылдаушы-банктің
төлем талап тапсырысы мен реестрін сақтау мерзімі ҚР-ның заң актілеріне
сәйкес ... ... ... ету ... тоқтатады. Сонымен қатар
қабылдаушы-банк ақша жіберушінің акцептісін қажет етпейтін төлем талап
тапсырысынан басқа ақша жіберушінің тек қана акцептелген төлем талап
тапсырысын сақтауға ... өкім – ... ... ... жағдайда ақшаны
жөнелтушінің келісімінсіз, оның банктік шотынан ақшаны алу үшін
пайдаланатын құжаты.
Ақшаны алушы ақшаны жіберушінің банкіне инкассалық өкіммен бірге
ақшаны жіберушінің келісімінсіз ақшаны ... ... өкім ... ... ... анықталған және бекітілген шешімдер мен үкімдер негізінде
берілген атқарушы парағы мен ақшаны алу туралы сот ... ... ... пен ... да уақытында төленбеген бюджетке
міндетті төлемдерді, салықты төлемеген үшін немесе уақытында төлемеген үшін
есептелінген заңмен бекітілген ... ... және ... да ... ... ... алу ... өкімі;
алынуы кеден органына жүктелген уақытында төленбеген баж салығы мен
басқа да міндетті ... ... ... ... ... ... ... мен пенияларды күштеп алу туралы кеден
органының өкімі;
әкімшілік заң бұзушылық істерді қарауға өкілетті ... ... ... ... ... ... алу ... қаулы;
нотариустардың атқарушы қолы бар құжаттар;
ақшаны жіберушінің жазбаша түрдегі толық немесе ... ... ... ... ақшаны жіберушінің өзі акцептеген төлемін уақытында
төлемеу шағымы;
ақшаны жіберушінің ... ... ... құқығын қамтитын алушы
мен ақшаны жіберушінің арасындағы келісім;
ҚР-ның заң актілерімен ... ... да ... жіберушінің келісімінсіз банктік шоттан ақшаны алуға негізді
растайтын атқарушы немесе басқа да құжат тек қана бір ... ... ... ... негіз болып табылады, егер басқасы атқарушы құжаттың
мәтінінде ақшаны жіберуші мен қызмет ... ... ... ... ... ... көрсетілмесе.
Инкассалық өкімде ақшаны жіберушінің келісімінсіз банктік шоттан
ақшаны алуға құқығын қарастыратын заң актілеріне сілтеме жасалған төлем
тағайындалуы көрсетіледі. Атқарушы құжаттағы (ол болған ... ... ... ... ... өкімде көрсетілген соммамен сәйкес келуі
қажет.
Салық және кеден ... ... ... ... түрде бюджеттік
жіктелудің, операция түрінің коды көрсетіледі.
Төлем құжаттары қағаз парағында, сонымен ... ... ... ... ... ... төлем құжаттары электрондық-төлем хабарламасын
жіберуге қажетті формаға сәйкес қалыптастырылып, банкке байланыстың және
телекоммуникацияның электрондық каналдары арқылы ... ... мен ... ... ... алу ... орындалуын
тоқтату туралы өкімді магниттік түрде ұсыну тек қана санкцияланбаған
төлемдерден сақтану іс-әрекеті тәртібін ұстанған жағдайда жүзеге асады.
Сонымен ... ... ... ... банкпен қабылданған бағдарламалық-
криптографиялық қорғаныс жүйесі мен бенефициар мен оның ... ... ... қолы ... ... жіберуші мен оның банкінің арасындағы
осындай ұсынылымдар болуы қажет, егер басқасы ... ... ... ... ... алмасудың электрондық жүйесін пайдалану туралы
келісім төлем құжатын төлеу жағдайы, акцепт, акцептеуден бас тарту және
банктік төлем құжаттарын өңдеумен ... ... да ... ... ... ... ... оның орындалуын тоқтату туралы өкім мемлекеттік
немесе орыс тілінде жасалынуы мүмкін. Оны жасау ... ... да ... ... банк пен ... ... жасалынған келісім-шартта
қарастырылады.
Ұсынылып отырған төлем құжаттары мен оны қайтарып алу немесе оның
орындалуын тоқтату туралы өкім қағаз парағында жасалынған экземпляр ... ... ... және ... басқа да заңдарымен қарастырылмаса,
оның банктік операцияны жүргізу жағдай туралы жалпы ережеде көрсетіледі.
Банктік шоты бойынша ақша ... ... алу ... және ... ... ... жоғарыда айтылып кеткен төлем құжаттарының
көмегімен ресімделеді. Осы құжаттардың мазмұнын негізге ала отырып банк
банктік шоттар бойынша орындалатын ... ... ... ... ... ... олар ұйым ... олардың
жарғысымен анықталатын қызметінің сипатына сәйкес келмейтін операцияларды
орындауды немесе қаражаттарды пайдалану және есептеу ережелерін
пайдаланудың қабылданған тәртібіне қайшы келетін операциялардың ... Егер ... ... ... банк оларды іске асырмайды.
Сонымен қатар банктік шоттар толығымен ... ... ... яғни
шоттың иесінің қарамағында болуы; тек қана оның рұқсатымен және шоттағы
қалған ақша қаражаттар шегінде инкассалық өкімнен басқа есеп айырысу
құжаттарын ... ... ... айырысу шоты бойынша жүргізілген операциялардың дұрыстығын
бақылау және есебін жүргізу үшін банк ұйыммен жасалған келісім шартқа
сәйкес бекітілген ... ... ... ... ... ... ... бойынша үзінді көшірме берумен айналысады. Банк клиенттердің шоты
бойынша үзінді көшірмені, егер келісім шартта қарастырылса ... ... ... ... ... Үзінді көшірме ұйымның шоты
бойынша банкпен ашылған және автоматтандырылған әдіспен көшірме қағаздың
көмегімен жасалынатын ұйымның жеке ... ... ... табылады.
Бірінші экземпляр жеке шоттан үзінді көшірме болып ... және ... ... ... – шот ... ... ... көшірмеде мерзім
басындағы қаражаттың қалдығын, қаражатты есеп айырысу шотынан шығаруға
немесе кірістеуге негіз болған құжаттың күні мен нөмері корреспонденциялық
шот, яғни ... ... ... операция соммасы мен мерзім соңындағы
қаражат қалдығы көрсетіледі. Үзінді көшірмеге үзінді көшірмеде көрсетілген
ақша қаражатты есепке алу ... ... ... ... ... ... есеп айырысу төлем құжаттары қосылып беріледі.
Үзінді хатқа қосылып берілген құжаттар операциялық қызметкердің ... ... ... ресімдеуге пайдаланылатын мөртаңба мен
ұйымның жеке шоты бойынша берілген құжаттарды жазу күні көрсетілген
күнтізбелік ... ... ... ... ... ... ... тәртібінде номерленеді,
сосын соммаларды корреспонденциялық шот бойынша белгілеп, оларды
мақұлдайды.
Ұйымға келіп түскен банкінің ... ... ... ... ... арифметикалық тексеру, ақтаушы төлем құжаттарына
келіп түскен және шығысталған соммалардың сәйкес келуі. Сонымен қатар ... банк ... чек ... ... ... өз уақытында
кірістелуі. Бұл үшін кассирден ұйымның кассасына ... ... ... ... беруін талап етіп, бұл соммаларды үзінді көшірмемен
салыстырып, сомманың кірістелуін алдын-ала тексеріп, түбіртекті банктің
үзінді көшірмесіне сәйкестендіру қажет. Қате болған жағдайда ұйым ... ... ... ... ... ... ... он күннен кешіктірмей
(егер ол басқа елді мекенде болған жағдайда жиырма күн) хабарлауы қажет.
Банктің басшысы мен бас ... ... ... ... себебің анықтап,
болашақта мұндай қателіктердің болдыртпауына шаралар қабылдайды. Банктің
үзінді көшірмесін тексеру процесінде оған қосылған барлық ... ... ... ... ... ... мен құжаттарды бірдей нөмір
болатындай бірінші нөмірден бастап ... ... ... ... нөмірлейді.
Банктің есеп айырысу шотынан үзінді көшірмелерді бухгалтерлік өңдеу
кезінде, оның жолында әрбір шаруашылық операция ... ... ... ... оң ... және ақтаушы есеп айырысу – төлем
құжаттарының тәртіптік нөмірін сол жағына қою қажет. Бір уақытта
корреспонденциялық шоттар сәйкес ... ... ... шотындағы ақша қаражаттары қозғалысының операциясының
есебі, есеп айырысу шотындағы «ақша» деген 1030 шотында жүргізіледі. Банк
үшін есеп айырысу шоты ... шот ... ... себебі тартылған
қаражаттың соммасын көрсетеді, сондықтан банктің үзінді көшірмесіндң ақша
қаражаттың келіп түсуі шоттың кредиті бойынша, ал ... - ... ... ... Ұйым үшін есеп ... шоты ... болып
табылады, сондықтан мұнда бұл операциялар керісінше көрсетіледі, яғни
шоттың ... ... – түсу ... ... ... ... кредитынан
есеп айырысу шотына ақша ның келіп түсуі, ал кредит бойынша – шығындардың
түріне байланысты әртүрлі шоттардың дебетіне есеп айырысу ... ... ... ... шотындағы ақша қаражаттары» атты 1030 шотының активті
шот ретінде есеп айырысу ... ақша ... ... көрсететін
дебеттік қана сальдосы болады.
ЖШСның есеп айырысу шотына ақша ... ... ... ... ... ... ... қолма-қолсыз да тауарларды сатудан түскен
түсім болып табылады. Есеп айырысу шотына сонымен қатар: негізгі
құралдарды, материалдық емес ... мен ... да ... сатудан түскен түсім, орындалған жұмыс пен қызмет көрсеткенінен
түсім, жарғылық, ... ... ... ... еншілес
(тәуелді) кәсіпорындардан, жеке балансқа шығарылған кәсіпорын филиалдарынан
төлемдер; дебиторлық борышты ... үшін ... және де ... ... ... ... қаражаттар кіреді (алынған жалдық төлем,
айыппұлдар, пения тұрақсыздық төлемі, ... ... ... ... ... ... ... шот иесінің келісімімен
немесе бұйрығы бойынша еңбекақыны төлеу, ... ... ... қорлар үшін жеткізушілердің шотын төлеу, транспорттық
ұйымдарға тауарды жеткізгені үшін, көрсеткен қызметі үшін сыртқы ұйымдарға
төлем (жал, коммуналды, пошта-телеграфтық және телефондық қызмет), ... ... ... ... іс-сапарды төлеу үшін
пайдаланады. Есеп айырысу шотына шығындарды төлеу банкке құжаттардың түсу
күніне байланысты күнтізбелік ... ... ... ... ... ... ... немесе жетіспеген жағдайда
уақытында төленбеген құжаттар борышты өтеуге қажетті ақша соммасы түскенше
картотекада сақталады және есеп ... ... ... ... ... ... кезектілік тәртібімен өтеледі.
Есеп айырысу шотынан банктің үзінді көшірмесін ... ... ... ... ... ... шотындағы қолма-қол ақшаның есебінің шот
корреспонденциясы
\
|№ |Шаруашылық операциялардың ... |
| ... |шот |
|1 |2 |3 |
|1 ... ... ... ... » атты 1030 шоттың дебеті |
| ... ақша ... ... ... ... ... ... |
|1.1 |Сатылған тауарлы-материалдық | |
| ... | |
| ... ... пен ... | |
| ... үшін ... ... мен | |
| ... ... ... |
| ... түсуі: |1210 ... ... ... ... |
| ... ... ... шоттар |1510 «Алынған вексель» |
| ... | |
| ... ... | ... ... және ... |1220 ... ... ... |
| ... |1230 ... ... ... |
| |бірге бақыланатын заңды |1230 ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... келіп түсуі | ... ... ... жөндеу келісім| |
| ... ... ... ... |6110 ... ... |
| ... | |
| ... ... ... байланысты| |
| ... ... ... | ... ... ... үшін материалдық |1250 «Қызметкерлер мен басқа да |
| |зиянды ... ... ... |
| ... мен жетіспеушілік бойынша |«Материалдық зиянды өтеу бойынша |
| ... өтеу үшін ... ... ... ... |Әртүрлі дебиторлардан ұсынылған |1210, 2180 «Басқа да дебиторлық |
| ... ... ... ... ... ... |
| |сомма ұрлау, ... ... және | |
| |де қате ... ... | |
| ... ... ... түсім | ... ... ... ... күні | |
| ... ... | |
| ... пошталық бөлімі |1020 «Жолдағы ақша» |
| ... ... ақша | |
| ... есепке алу | ... ... пен ... ... |1060.1 «Аккредитивтегі ақша» |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... | |
| ... алу | ... ... ... ... |1010 ... ... валютадағы |
| |ақшаны ... ... |
| ... алу | ... ... ... жарна шотына | |
| ... ... | |
| ... |5030 ... мен пай» |
| ... ... |5110 ... капитал» |
|1.10|Банктен және банктік емес |4010 ... ... |
| ... түскен қысқа және |4020 «Банктік емес ұйымнан қарызы» |
| ... ... ... |4430 ... да ұзақ ... |
| |бен басқа да тартылған ... ... |
| ... алу | ... ... болашақ кезең |3520 «Алдағы кезең кірістері» |
| ... | |
| ... ... ... ... |
| ... үшін ... | ... өтеу ... |4210 ... ... ... келісім шартына сәйкес| |
| ... ... ... | ... ... |3510, 4410 ... |
| ... үшін сатып алушылар мен |құндылықтарды жеткізу үшін алынған |
| |тапсырыс берушілерден аванс келіп|аванстар» |
| ... | ... ... ... ... |3390 ... де ... мерзімді |
| |соммалар ... ... ... ... ... ... | |
| ... тауарларды сату |6010 «Дайын өнімді (тауар, ... |
| ... ... мен ... да ... сатудан түскен табыс» |
| ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... түскен кіріс» |
|1.16|Негізгі ... емес ... | |
| ... |6210 ... емес ... |
| ... емес активтерді |шығуынан кіріс» |
| ... |6210 ... ... ... |
| ... құралдарды сатудан |кіріс» |
| ... ... ... және |6110 ... ... ... |
| ... |6200 ... да ... |
| ... қағаздар бойынша, берілген| |
| ... ... ... және де | |
| ... мерзімді жал келісім шарты | |
| ... ... | ... апаттан құртылған |6280 «Басқа да табыстар» |
| ... үшін ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... өтеу| |
| ... ... ... | ... тәуелді серіктестіктерге,|6400 «Басқа ұйымдарға үлестік |
| ... ... ... ... кіріс (зиян)» |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... | |
| ... | |
|2 |1030 ... ... ... ақша ... атты ... кредит |
| ... ақша ... ... дебетіне аудару және есептен шығаруды |
| |көрсету ... ... ... ... емес |2730 ... ... |
| ... |2730 ... ... ету» |
| | |2730 ... |
| | |2730 ... да материалдық емес |
| | ... ... ... ... ... |2410 ... пен ... |
| |сатып алынды |2410 ... мен ... |
| | ... |
| | |2410 ... ... |
| | |2410 ... да ... құралдар» |
|2.3 |Еншілес тәуелді серіктестіктердің|2040 «Еншілес ұйымдарға |
| ... ... ... |инвестициялар» |
| ... ... |2040 ... ұйымдарға |
| |инвестицияларды алу ... |
| | |2040 ... ... заңды |
| | ... ... ... ... ... ... құны | |
| ... |1310 ... және ... |
| ... пен ... |1312 ... |
| ... жағармай материалдары және |1313 ««Ыдыс пен ыдыстық материалдар»»|
| |газ |1314 ... ... |
| ... отын |1317 ... ... және |
| ... пен ыдыстық материалдар |басқалар» |
| ... ... | |
| ... материалдары | ... ... үшін ... ... ... |1330 ... тауарлар» |
| ... ... үшін | |
| ... | ... ... ... ... есептеп |2180 «Өзге де ұзақ мерзімді |
| ... үшін ... ... ... ... |
| ... | ... |Берілген есептік мерзім үшін | |
| ... ... ... бұл | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... |1620 ... ... ... |
| ... ... ... |1260 «Жалдық төлем» |
| ... ... үшін ... ... |1620 «Басқа да алдағы кезең |
| ... ... ... да ... |
| ... | ... |Тауарлы-материалдық қорларды |2910 «Тауарлы-материалдық |
| ... үшін және ... ... ... үшін берілген |
| |қызмет үшін аванс берілді ... ... ... ... алынған | |
| ... ... үшін ақша ... |
| ... |2040 ... |
| ... |2040 ... |
| ... |2040 ... да ... |
| ... да қаржылық инвестициялар |инвестициялар» ... ... ... алу: | |
| ... |1060.1 ... ақша» |
| |чектік кітапшаға |1040.1 ... ... ... ... ... ақша ... |1010 ... ақша ... ... және ұзақ ... |
| ... өтеу үшін аударылды: | |
| ... |3010 ... ... |
| ... емес ... |3020 ... емес ұйымдарға |
| ... да ... ... ... |
| | |3050 ... да қысқа мерзімді |
| | ... ... ... ұстаушыларға есептелінген| |
| ... ... ... | ... ... | |
| ... тұлғалардан табыс салығы |3110 «Төленуге тиісті КТС» |
| ... құн ... (ҚҚС) |3130 ... |
| ... |3140 ... |
| ... ... ... |3150 ... салық» |
| ... ... ... | |
| |жер ... |3160 «Жер ... |
| ... салығы |3180 ... ... » |
| ... салығы | |
| ... ... ... ... да |3170 ... ... |
| ... ... ... |3190 «Өзге салықтар» |
| ... | ... ... үшін ақша | |
| ... ... шығару: | |
| ... ... |3320 ... ... қарызы » |
| ... ... |3330 ... ... ... |
| ... ... заңды |3330 «Бірге бақыланатын заңды |
| ... ... ... ... зейнетақы қорына |3220 «Жинақтаушы зейнетақы қоры |
| ... ... ... ... есеп ... |
| ... | ... ... |3310 ... ... ... |
| |құндылықтар үшін шоттар ... | ... ... ... |4150 ... ... |
| ... міндеттемелер аударылды| ... ... жал ... |3380, 4160 ... ... |
| ... және ... ... ... |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... |
| ... | ... жал, ... қызмет |3390 «Өзге де кредиторлық берешек» |
| |және басқа да ... емес | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... | ... ... ... | |
| ... ... ... |7110 ... ... ... жұмысты,|
| |келісім шартқа сәйкес банкке ... ... ... |
| ... ... сәйкес субшоттар (сауда |
| ... ... және ... ... не |
| ... ... ... ... ... ... мен оған ... ақша ... ... қарастырылған есеп айырысу шоты бойынша операциялар 2
есептік ... ... 2 ... және оның ... № 2 ... 1030
«Банктегі ағымдағы шоттағы ақша» шотының кредиті бойынша операциялардың
есебі, яғни корресподенцияланатын шоттың дебеті бойынша соммаларды бөлу
есебі үшін арналған, ал № 2 ... ... – 1030 ... ... ақша» дебеті бойынша корреспонденцияланатын шоттың
кредитіне сомманы бөлу. Есептік-регистрдің формасы төменде келтірілген.
№ 2 ... мен оның ... ... шот ... ... ... үшін банктің үзінді көшірмелеріндегі
бухгалтерлік жазуларға сәйкес мәліметтерді есептеу арқылы соммаларды топтау
жүргізілгені және журнал-ордер мен оның ведомостісіне жазуларды ... ... ... бойынша топталған қорытындымен жүргізіледі.
Банктің үзінді көшірмесін қосылған ақтаушы ақша құжаттарын топтастыру
үшін ... ... 2 ... ... ... онда ... көрсетілген құжат жазылады және ақша кімнен түскені, немесе кімге
аударылғаны, не үшін, сомма, 1030 ... ... ... ақша» шоттың
дебеті мен кредиті бойынша шот корреспонденциясы көрсетіледі.
№ 2 журнал-ордер және ведомостіге ... 1030 ... ... ... шоты ... № 2 ... ... жоғарғы сол
жақ бұрышында көрсетумен басталады. Содан соң ағымдағы айға банктің үзінді-
көшірмелерінің түсуі мен бухгалтерлік өңдеуі бойынша жазулар ... ... ... әрбір үзінді көшірмесі реттік нөмірі үзінді көшірмеде
көрсетілетін бөлек жолмен жазылады.
№ 2 журнал-ордердің және оның ... ... ... ... ... көшірмесінің бастапқы және соңғы күнін көрсетуге арналған
1030 «Банктегі ағымдағы шоттағы ақша» шотының дебеті бойынша немесе
кредитімен корреспонденцияланатын ... ... ... мен ... ... 1-35 ... және ведомостінің 1-28 бағанына
әрбір баған бойынша шаруашылық ... ... ... ... ... 1030 ... ағымдағы шоттағы ақша»
шотының дебеті және кредиті бойынша банктің үзінді ... ... ... ... ... ... үзінді көшірмесінде
көрсетілген айналымға сәйкес келуі керек.
Ай соңында баған бойынша қорытынды ... № 2 ... оның ... ... ... ... үзінді көшірмесіне сәйкес
шаруашылық операциялар бойынша кредиттік және дебеттік айналымдардың
есептелінген соммалары көшіріледі. Бір жол төмен № 2 журнал-ордердің
ведомостінің оң жақ ... ... ай ... ... мен берілген шот
бойынша кредиттік және дебеттік соммалары есебімен шығарылатын «Ай соңына
сальдо_______теңге» көрсетілед
2.4. Дебиторлық берешек есебі
ЖШС Республикамыздағы басқа да ұйымдар ... ... ... ... мемлекеттік құрылымды қамтамасыз етуге,
халықтың материалдық және мәдени деңгейін жоғарылатуға және басқа да
мақсаттарға пайдаланылатын ... ... бір ... ... ... қажеттілігі үшін бекітілген барлық ұйымдардан
алынатын салық, жинақ және т.б міндетті төлемдер: ҚР-ның «салық туралы және
бюджетке төленетін ... ... ... ... (салық
кодексімен).
Салық кодексіне сәйкес ЖШС келесідей салық түрлерінің және
міндетті төлемдермен ... ... ... ... бюджетпен есеп
айырысады: КТС, ЖТС,ҚҚС, акциздер,әлеуметтік салық, жер салығы,көлік
салығы, мүлік салығы.
Осы аталған салық түрлері мен міндетті төлемдерді есептеудің
тәртібі Салық ... және ... ... ... ... ... төлеушілер есебін жүйелендіру және ретке келтіру
мақсатымен ҚР-ның Президентінің 1993 жылдың 6 қыркүйегінен бері №1362 «ҚР-
ғы салық төлеушілерді кодтау және ... ... ... салық төлеушінің
тіркеу номерінің жүйесі енгізілді. Бұны енгізу салық және басқа да міндетті
төлемдерді бюджетке төлеуді компьютерлік өңдеу негізінде енгізуді
оперативті ... ... есеп ... ... ... шоттарда жүргізіледі:
«бюджетпен есеп айырысу» 6310
«ағымдағы төленетін табыс салығы» 4310
«кейінге калдырылған табыс салығы»
«ҚҚС» 3130
«басқа да» 3190
Негізгі ... ... мен ... ... ... тәртібі туралы қарастырайық:
ЖШС тің КТС-ң объектісі болып салық салынатын табыс және ... ... ... ... ... ... жылдық жынтық табыс пен салық кодексінде
көрсетілген шегерімдердің арасындағы айырма. ЖШС ... ... ... үшін ... ... ... салықтық есебін және шегерімдер мен
олардың түрлері бойынша шығындарды ... ... ... ЖЖТ ... табыс түрлерін қамтиды: тауарды
сатудан түскен табыс, тозуға жатпайтын ғимараттарды, құрылысты, активті
сату кезінде оның құн өсімінен түскен табыс, күмәнді ... ... ... ... ... ... табыс, қайтарымсыз активтер, жасалған
жұмыстар, көрсетілген қызметтер, дивидендтер, сыйақы, оң курстық айырма:
ЖЖТ-ты түзету Салық кодексінің 91 бабына сәйкес жүргізіледі.
Шегерімдерге ... ... ... айыппұлдар, пенялар,
тұрақсыздықтар жатады.
Шегерімдер ЖЖТ-ты алумен байланысты шығындарды растайтын
құжаттардың негізінде жасалады. Болашақ кезең ... ... ... ... ... болған кездегі салық кезеңінің шегеріміне жатады.
Болашақ кезең шығындары өзі қатысы бар кезеңнің салық шегеріміне
жатқызылады.
Егер бір шығын түрі ... ... ... ... ... анықтаған кезде бұл шығын бір рет қана шегеріледі.
Болжанған ... ... мен ... ... есебі
негізінде ЖШС жыл басында «КТС бойынша салық салу мақсаты үшін қаржылық
қорытындының алдын ала есебін» құрады және оны ай сайын және ... ... ... ... ... ала есептеуде мыналар көрсетіледі:
қаржылық қорытынды;
салық кодексіне сәйкес салық салу мақсатына жүргізілетін түзетулер;
зияндарды қоса есептегендегі болжанған салық салынатын табыс;
есепті жылдағы КТС-ның ... ... ... КТС ... ... ... ... аванстық төлемдердің саласы;
уақытында төлеуге жатуы;
төмендетілуі.
ЖШС есепті жыл ... ... ... ... және ... заңды тұлғаның өндірістік шегерімдерінің декларациясын» тапсыру
керек. Мұнда табыс пен шегерімнің ... ... ... мен ... сәйкес шеккен зияндарының сомасын төмендетуі негізінде есептелген
ССТ-тың сомасы көрсетіледі. КТС бойынша декларациядан және оған қоса ... ... мен КТС ... ... ... байланысты объектінің
ақпараты туралы қосымшадан турады. ССТ-тың сомасына бекітілген қойылым
бойынша салық салынады.
КТС бойынша салық кезеңі ... ... күн ... ... күнтізбелік жылдың басынан кейінгі күні құрылса, онда 1-салық кезеңі
болып, ол құрылған күннен күнтізбелік жылдың соңына дейінгі уақыт болып
табылады.
Салық кезеңі ... ... ... ... төлем негізінде
төлеп отырады. Ұйымның төлейтін деп отырған аванстық ... ... ... ... тең ... ... есеп стандартының 1.1. «Табыс салығының есебі»
талабы бойынша, міндеттеме әдісі ... ... ... ... тұлғалардың
табысына салынатын және табыс пайда болған кезеңде есептелетін шығын
ретінде қарастырылады.
КТС бойынша ай сайынғы аванстық төлемді ... есеп ... ... ... жазу ... КТС ... ... 7710
Кт: Төленуге тиісті КТС 6310
ЖШСндағы есеп саясатының өзгерісіне немесе қателерді жөндеумен
байланысты бөлінбеген пайданың бастапқы қалдығына түзету енгізуге қатысты
КТС-ң соңғы ... ... ... ... ... ... жазу
қолданылады:
а) есептегенге дейін:
Дт: Алдыңғы жылдың бөлінбеген пайдасы 5430
Кт: Төленуге тиісті КТС 6310
б) Төмендетілген жағдайда:
Дт: Төленуге тиісті КТС ... ... ... ... ... ... тоқтатылуы мен кездейсоқ жағдайларға байланысты
алынған табыстан КТС-ті есептеу кезіндегі бухгалтерлік жазу:
Дт: Сәйкес шот:
Апатты жағдайларға байланысты табыс (шығын) 7513
Операцияның тоқтатылуына ... ... ... ... ... ... КТС 6310
КТС-ын төлеу кейінге қалдырылса
Дт: Ктс бойынша ... ... ... ... КТС ... төленетін КТС-ын кейінге қалдырылса
Дт: Кейінге қалдырылған КТС 4310
Кт: ... ... КТС ... ... ... ... төленсе, бухгалтерлік жазуы:
Дт: Төленуге тиісті КТС 6310
Кт: Есеп айырысу шотындағы ақша ... ... КТС ... шығындар келесідей бухгалтерлік жазу
бойынша шығысталады:
Дт: Қорытынды табыс (Зиян) 5410
Кт: КТС бойынша шығын 7710
Аналитикалық есеп «КТС бойынша ... 7710 шоты ... ... ... ... Журнал ордерде екі таблица көрсетілген: «Есепті
кезеңдегі таза табыс есебі» және «Табыс салығының есебі». Таблица алғашқы
құжат пен есеп ... ... ... Таза ... пен ... ... ... тәсілі 3 «Қаржы шаруашылық қызметтің қорытындысы туралы
есеп» және 11 «Табыс салығы ... ... ... есебімен
анықталады.
Есепті компьютерлендірген кезінде аналитикалық мәліметтер «КТС
бойынша шығындар» 7210 шоты ... ... ... №14 ... ... Сауда ұйымдарда ЖТС-ын төлеушілер болып төлем көзіне
салынатын табысы бар қызметкерлер, жұмысшылар табылады. Салық ... ... ... ... мен әр түрлі төлем түріндегі
табыстары жатады. Жұмысшылар мен қызметкерлердің табысына ЖШС төлейтін
еңбек ақы, материалдық және әлеуметтік көмек ... ... ... ... Әр ... ... ... табыстарына жұмысшының ЖШСмен
ҚР-ның заңына сәйкес азаматтық құқықтық келісім ... ... ... ... мен қызметкерлердің ССТ-не 10
пайыздық қойылыммен салынады.
Сонымен қатар, ҚР-ның «Салық салу сұрақтары бойынша ҚР- ның
кейбір заңдық актілеріне ... мен ... ... ... ... ... ҚР 2002 жыл 23 ... бастап қызметкерлердің тиісті
қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы ... ... ең ... ... 12 ... ... аспайтын жалақысының
төлем көзінен салық салынатын кірістеріне, қызметкерлердің тоқсан ішіндегі
орташа айлық ... ең ... ... ... ... ... ... бойынша салық салынуы тиіс.
ЖТС-нын есептеу және ұстау төлемі көзінен ... ... ... ... Ұйым ... ең ... ... ай табысын
төлеу күнінен кейін 5 күн ішінде ... ... ... ... бойынша бюджетпен есеп айырысу «Бюджетке төленетін басқа да
салықтар, алымдар және міндетті төлемдер» 3190 шоты ... ... ... ... «ЖТС бойынша есеп айырысу»
Арнайы есеп негізінде ұсталған салық сомасын бухгалтерлік
есепте былай көрсетеді.
Дт сәйкес шот:
«Еңбекақы бойынша персоналдармен есеп ... ... ... ... ... ... басқа да салықтар, алымдар және
міндеттемелер» 3190
Субшот «ЖТС бойынша шығындар»
Банк көшірмесі негізінде ЖТС-ты бюджетке төлеу.
Дт: «Бюджетке төленетін басқа да салықтар, ... ... ... ... ... шотындағы ақша» 1040
Әр тоқсан сайын ұйымдар салық органдарына келесі тоқсанның 15
дейін ЖТС-тың табыс бойынша төленгені туралы есебін көрсетуге міндетті.
ЖТС ... ... ... ... орны бойынша салық
органына салық жылынан кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей табыс
етіледі.
Қосымша құн салығы. Тауарларды (жұмыстарды, ... ... және ... ... процесінде қосылған, оларды өткізу бойынша
салық салынатын айналым құнының бір бөлігін ... ... ... ҚР-
ның аумағындағы тауарлар импорты кезіндегі аударымды білдіреді. ҚҚС-ң
экономикалық мазмұны, ... §10.4. ... да ... ... ... ... ... тауарды өткізуде есептелген ҚҚС сомасы мен тауарды ... ҚҚС ... ... айырма болып табылады.
ҚҚС бойынша бюджетпен есеп айырысу есебі «ҚҚС» 3130 шоты
бойынша жүргізіледі. ... шот ... ... ... ҚҚС ... ... 3130
Кт: «Орны толтырылатын ҚҚС» 1420
Сатып алушылар тауарларды сатып алған соманы қайтарғанда ҚҚС-
ның бухгалтерлік жазуы келесідей:
Дт: «ҚҚС» 3130
Кт: «Басқа да ... ... ... ... да» ... ... ... алушыларға санап бергенде
Дт: «Басқа да кредиторлық қарыздар» бөлімінің «Басқа да» шоты
Кт: «Есеп айырысу шотындаңы ақша» 1040
«ҚҚС» 3130 шоты ... ... ... ... ... есептелген ҚҚС сомасының бухгалтерлік жазуы
Дт: «Алынуға тиісті шоты» 1210
Кт: «ҚҚС» 3130
Салық ... ... ... ... кезеңіндегі есептелген
салық сомасы бюджетке ҚҚС-мен алда төлеу шотында есептеледі немесе банк
көшірмесі негізінде оны ... ... ... ... ... ... ... айырысу шотындағы ақша» 1040
ҚҚС-ын төлеуші ұйымдар әрбір салық кезеңі үшін ҚҚС ... ... ... ... ... 15 нен кешіктірмей табыс етуге
міндетті.
Акциздер – бұл жанама салық, олардың сомасы ... ... ... және сатып алушы төлейді. ҚР-ның территориясында
өндірілетін және ... ... ... тауарлар акцизделеді.
Салық кодексіне сәйкес келесідей тауарлар ацизделеді:
спирттің ... ... ... өнімдері;
құрамында темекі бар барлық өнім;
бекіре икрасы және арқан балығы;
алтын, күміс және платина әшекей бұйымдары;
бензин (авиядан басқа);
дизель отыны;
жеңіл автомобилі ... ... ... ... және ... қару.
Акциз ставкаларын тауар құнына немесе заттай күйіндегі нақты
көлеміне ... ... ... ... бекітеді. Алкогольдік өнімнің
акциз ставкасы сусыз таза спирттің көлеміне байланысты бекітіледі.
Спирттің барлық түрлері үшін ... құны ... ... қарай оны пайдалану мақсатына қарай. Алкогольдік өнім үшін өндірілетін
спиртке акциз ставкасы базалық ... ... ... ... ... ... ... акцизделетін тауардың
салықтық базасы, натуралды түрдегі тауарды өндіру, сату көлемі арқылы
анықталады. Тұрақты акциз ставкасы бекітілген ... ... ... ... ... ... ... натуралды түрдегі
импортталатын акцизделетін тауардың көлемі бойынша анықталады.
Адвалорлы акциз ставкасы бекітілген акцизделетін тауарларды
импортаудағы салықтық база ... ... ... кедендік
құнымен анықталады.
2.5 Табыс және шығын есебі
Қаржылық есеп ... тура ... ... ... ... мен ... болып табылады.
Пайда - бұл есепті кезең кезінде экономикалық ... ... ... ... ... құнының өсуі енмесе міндеттемелердің
азаюы, өзіндік капиталдың өзуіне әкелетін, меншік иелерінің
салымдарымен ... ... - ... пайданың азаюы, активтердің және ... ... өзуі ... ... және ... ... ... яғни басты және
басты емес жұмыстың пайдасы мен шығын синтездейтін, және ... ... ... ... ... ... ... ақпарат
алуға мүмкіншілік береді. Берілген есептің құру және ұсыну тізімі
бухгалтерлік есеп ... 30 « ... ... ... ... есептілікті толтыру методиканың ... ... ... құру және ... ... жоғарыда айтылып
кеткен нормативтік құжатпен есептің класталу тізімі белгіленеді, яғнм
қаржылық есептіліктің және юристің тұлғалардың әр түрлі есептік ... ... ... нормативтік құжаттар әр түрлі
статьялардың құрылымын, және шығындардың, басты және негізгі емес
жұмыстардан пайда ... ... ... ... ... ... және ... және шығын есеп формасы төменде келтірілген. Мұнда барлық
алынған табыстың соммасы мен барлық шығын ... ... яғни ... қаржылық-шаруашылық әрекетінде бір жыл мерзімінде пайда болған, есепті
кезеңдегі соңғы қаржылық (жартылай табыс және шығын) ... ... ... ... және 8 ... ... негізіндегі табыс және шығын есебі
құрылады, барлық статьялар
|Пайда және ... ... |
| ... аты ... ж.______________мерзім (жыл, күні, айы) |
|Ұйым жұмысының түрі__________________________________________ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... аты ...... |
| |1 |2 |3 |
|1 ... ... ... түскен |010 | |
| ... ... ... ... | |
|2 ... ... өнімнің өзіндік |020 | |
| ... ... ... ... | | |
|3 ... ... |030 | |
|4 ... ... ... ... (1 |040 | |
| ... 2 бет) | | ... ... және әкімшілік шығындар |041 | ... ... ... түскен кіріс» (тауарлар, жұмыс, қызмет көрсету)
бабы бойынша негізгі әрекеттің кірісі суреттеледі, ол 6010 «Дайын өнімді
сатудан түскен кіріс» ... ... ... көрсету) есепшотта
ескерілген және тауар сатуды ұйымдастыру саудасынан. «Сатып алынған
тауарларды сатудан түскен кіріс» субсчетынан алынған. Тауар ... ... ... ... ... ... ... тиелген тауардан
немесе сомасы немесе өткен тауардың төленген ұйым кассасына тікелей түскен
сомамен қорытылады.
«Дайын өнімді сатудан түскен кіріс» (тауарлар, ... ... ... № 11 ... ... ... негізінде «Сатып алынған тауарларды сатудан
түскен кіріс» субсчет ... ... ... кірген кіріс қосылған құнға салықты алғаннан
суреттеледі, акциздерден тағы ... ... мен ... төлемдерден
сонымен бірге қайтқан тауарлардың құнынан, тұтынушыға ұсынған бағаны және
сатуды төмендеткен.
«Жүзеге асқан дайын өнім өзқұндылығы (тауарлар, ... ... бабы ... ЖШС ... ... ... ... көрсетеді, ол 7 (Тауарлық-материалдық қор санағы( стандартына
сәйкес тауар, транспортты-дайындау шығынымен сол кезде орналасқан ... ... ... ... кіреді сонымен бірге өнімді өңдеуге
кеткен шығынды да. Тауарлы-материалдық қорды алуға кеткен шығынға ... ... ... ... ... ... ... қайта төлем, аралық
ұйымдастыру, көліктік дайындау шығындары мен басқа да шығындар, ... тура ... ... ... ... затқа шығынды анықтағанда ,
тауарлық төмендету, қайта төлемді қайтару мен басқа да түзетулер кесіп
алынады.
Бұл бап 11 журнал ордері ... ... ... ... (Дайын өнімді сату өзқұндылығы бойынша( (тауарлар, жұмыс,
қызмет көрсету) , ... ... ... жүзеге асқан тауар өзқұндылығы(.
(Иінді кіріс( бабы жүзеге асқан тауардың қаржылық нәтижесін көрсетеді,
ол тауарды жүзеге асырғандағы кіріс пен сатуға алған ... ... ... ... анықталады.
(Мерзімді шығын( бабы есептік мерзімдегі (шығыс мерзімі) шығын деп
саналатын және тауарлы-материалдық қордың өзқұндылыныа кірмейтін шығынды
көрсетеді және оған мыналар кіреді:
Жалпы және ... ... ... ... ... ... шығындар
(Тауарлы материалды қорды есептеудің( жалпы және әкімшілік
шығындарының 7 ... ... ... ... бұл шығындар, ұйымның
қаржы-шаруашылық әрекетінің жалпы басшылығымен, әкімшілік белгіленген және
жалпышаруашылық шығынмен байланысты тарату бойынша ... бұл ... ... ... ... ... ... Ынталандыру түріндегі
шығындар бұл банктен тыс мекеме мен банк заимдары бойынша, жабдықтаушылар
заимдары бойынша, активтер мен басқа арендалар бойынша ынталандыру ... ... ... ... бабы №10 журнал ордерге №5 ведомость
мәлдіметі негізіндегі толтырылдады. Ол мын есепшот бойынша: (Дайын өнімді
тарату бойынша ... ... ... ... ... және әкімшілік
шығындар(, (ынталандыру түріндегі шығындар(.
(Негізгі әрекеттен кірген ... ... бабы ... ... қаржы
нәтижесі суреттеледі, онда ол иінді кіріс пен мерзім шығыны арасындағы
айырыммен ... емес ... ... ... бабы ... ... емес
әрекеттің кірісі нәтижесіндегі сальдоны көрсетеді, ол айналымнан тыс
активтердің алынған, ол басында сатуға арналмаған, ... ... ... қағазды қайта бағалаудан кірген, ол биржа мен ... ... ... ... ... 62 бөлімше есепшотына есекерілмеген әрі осы
операциялар бойынша шығындар, (негізгі емес әрекет бойынша шығындардың(
бөлімше есепшотында ... ... ... ... ... ... ... кірген кіріс (шығыс)(
бабы сальдолы қаржылық нәтижені көрсетеді (кіріс, шығыс), ол (негізгі( және
(негізгі емес( ... ... ... қосу ... ... салығы" бабы салықпен айналатын кірістегі подоход салығын
көрсетеді, ол ... ... 11 ... ... сай ... ... ... есеп және №5 журнал ордер мәліметі негізінде 631 есепшот
бойынша төлемге коорпоративті салығы.
Салық төлеген соң кәдімгі әрекеттен түскен кіріс ... бабы ... ... ... ... салық төлеу қосындысынан санау жолымен
анықталады.
Кездейсоқ жағдайдан кіріс сатысы подоход салығынана кездейсоқ
жағдайдың сальдолы ... ... ... ... – бұл ұйымның
кәдімгі әрекеттен ерекшеленген жағдай нәтижесінде операция. Мұндай
операциялар мен жағдайлар жиі қайталанбайды десе де болады.
Таза кіріс бабы ... ... ... ... ... ... кіріс, шығыс).
Егер сол жылы қаржылық есепті құрғанда өткен мерзім ... онда осы ... ... таза ... ... өткен мерзім шығыны
анықтау қатесі кіреді.
Қателер таза техникалық санақ нәтижесінде, шығын және кіріс қоспасы
туралы әртүрлі мәлімет негізінде есепшотта қате суреттелумен ... ... ... ... ... өткен мерзімге қатысты, бөлінбеген кіріс
сальдосының бастапқы өзгеру жолындағы есептерде суреттеледі, әрі есепті
мерзімдегі кіріс немесе таза шығысты анықтағанда ескеріледі.
2. 6. ... ... ... оның ... және ... талаптары.
ЖШС – тің қаржылық шаруашылық қызметіне ағымдағы бухгалтерлік есепті
енгізу қаржылық есептілік көлеміндеқұрумен аяқталады, түрлері ... ... ... ... мерзімде белгіленген «Бухгалтерлік есеп және қаржылық
есептілік туралы» 24 маусым 2002 ж. №329-11 Қазақстан Республикасының
бухгалтерлік есеп ... ... ... – бұл ... есептің қорытынды көрсеткіштерінің
өзара байланысқан жүйесі, активтердің күй-жайы және ... ... ... ... ... ... өзіндік капиталды,
міндеттемелерді, ақша қозғалысы және мекеменің өзіндік капиталындағы
өзгерісі.
Қаржылық есептілік мақсаты ... ... ... және ... қаржылық жағдайы жайлы ақпаратпен қамтамасыз ету, есепті
кезеңдегі мекеменің қаржылық жағдайының өзгеруі және қызметінің нәтижелері.
Қаржылық ... ... ... экономикалық шешімдерді
қабылдауға қажетті ақпаратты қоспайды, өйткені, негізінде өткен
жағдайлардың қаржылық нәтижесін бейнелейді.
Нарықтық экономикаға өтуіне байланысты және бухгалтерлік есептің
халықаралық ... ... ... ... ... ... және оның ... мерзімі және ұсыну түсінігі.
«Бухгалтерлік есеп және қаржылық-есептілік туралы» Қазақстан
Республикасының заңына сәйкес қаржылық-есептілік мекемесі өзіне келесілерді
қосады:
Бухгалтерлік баланс;
Кірістер мен шығындар есебі;
Ақша қозғалысының ... ... ... ... ... ақпарат және тусініктеме хат;
Қаржылық есептіліктің құрамына қосымша кестелер және ... ... есеп ... талаптарына сәйкес басқа да
материалдар және мекеменің қаржылық-шаруашылық қызметін ескеретін
бухгалтерлік стандарттар есебі.
Құрылымы және ... ... ... бір ... ... ... кезеңге қолданылады.
Қаржылық есептілікті құру барысында негізгі әдістемелік
қайнарлары ... ... есеп және ... ... ... Заңы, Қаржылық есптілікті ұсынудың және
дайындаудың концепция негізі, 30 бухгалтерлік есеп стандарттары «Қаржылық
есептің ұсынуы» 4 «Ақша қозғалысының ... ... ... ... ... қаржылық-шаруашылық қызметі бухгалтерлік есеп
шоттарының типтік планы, оның қолдану нұсқауы.
Қаржылық есептілік, қорына келгенде мекеменің қаржылық-
шаруашылық ... ... ел ... ... басқару үшін басты
ақпарат көзі болып, басқару, барлық меншік формаларының, мекеме қызметінің
перспективалы болжауының талдауы. ... ... ... және ... ... ... ... тексерістер жүргізуге, сауда
мекемелерінің қаржылық-шаруашылық қызметінің қолданылмаған ішкі резервтерін
тауып және одан әрі дамуы үшін іске қосуға, ... ... үшін және ... ... және ... ресурстардың қолдануын
нәтижесін көтеру. Қаржылық көрсеткіштерінің талдауы нәтижелерін келешек
кезеңде перспективалық шарттарды құруға қолданады және ... ... ... түзету үшін, сонымен қатар ел экономикасының
дамуындағы пропорциясын орнату үшін ... ... ... ... ... құрылады: есептеу және
үзілмешілік.
Есептеу принципінің маңызы – шаруашылық операцияларының нәтижесін
мойындауын қабылдаудан тұрады, сонымен қатар, шаруашылық мекеменің
әрекетінің ... ... ... ... ... ... төлем
уақытына тәуелсіз факт бойынша жасалған оқиғалар. Сонда да операциялар және
оқиғалар бухгалтерлік есепте бейнеленеді және қаржылық есептілік
периодтарына қосылады да соған ... ... ... ... ... ... туралы хабарлап қана қоймай, (бұл
операциялар ақша төлеу мен ақша түсу) сонымен қатар келешекте ақша төлеу
міндеттемелер, ... ... ... ... ұғым туады: табыс түскенде пайда алғанын, ал шығын
болғанда ғана шығын деп айтамыз. Ақша қаражаты түсіп және құртылғанда ... ... ... ... ... ... қажетті
қолданушыларға өткен операциялар мен басқа да оқиғалар туралы хабар береді.
Үзілмешілік принципі дегеніміз мекеме өзінің жұмысын болашақта
жалғастырып және ол ... ... ... және ... ... ... ... ой немесе қажеттілік туындайтын болса, онда қаржылық
есептілік басқа негізде құрылу керек және ол қабылданатын негіз толық ... ... яғни ... ... құрылуының
бұзылуы ұйымның мүліктік және қаржылық күй-жайының бұрмалауына алып келеді.
Нарықтық экономика шартында қаржылық есептілікте қолданылатын ақпарат
ұйымының ішкі назарларына қызмет етіп қана ... ... ... бұл ... ... ... ... – қазіргі және потенциалды
инвесторларға, қарыз берушілерге, жабдықтаушыларға, сатып алушыларға,
жұмысшыларға, сонымен қатар министрліктерге, ведомстволар және қоғамға
қызмет етеді.
Олар қаржылық есептілікті өздерінің ... ... үшін ... ... ... келесілер үшін қажет:
Қазіргі және потенциалды инвесторларға – инвестиция беру және ол
арқылы табыс алу ... ... ... ... ... Бұл ... алу керектігін ұстау және сату қажеттілігін анықтауға
көмектеседі. Ол ұйымның дивидент төлеуге қабілеттілігін бағалауға мүмкіндік
береді;
Қарыз ...... беру үшін ... төлеу қабілеттілігінің
және қаржылық тұрақтылығын анықтау үшін. Осында ұсынылған зайымдардың
қамтамасыздығы ... олар өз ... ... және ... үшін ... ... берілуі тексеріледі;
Жабдықтаушылар мен басқа да сатушы зайым берушілерге – сауда ұйымның
төлеу қабілеттілігін анықтау үшін және ... ... ... үшін өз ... ... жасалынатынын тексеру үшін;
Сатып алушыларға – халық қолданысында болған ... ... ... көзі ... ... әсіресе көтерме сатып алушылар олармен
ұзақ мерзімді келісімдері (келісім шарт) болса және сол ұйымға ... – ұйым ... ... және табыстылығын білу
үшін, жалақы алуы үшін келешек ақша ағымының өз уақытын бағалау үшін;
Мемлекеттік органдарға – экономикалық қорларды ... үшін және ... одан әрі ... және сол ... істің дамуы үшін экономикалық
саясаттық дайындауға, сонымен қатар салық салу ... ... ... ел
табысын анықтау үшін және де т. б.;
Қоғамға – ЖШСның жұмысы туралы жан-жақты мәліметтерді жеткізу үшін,
өйткені сату кәсіпорын, халық ... ... ... ... ... ... экономикалық дамуына әсерлі үлес қосады;
Қаржылық есептілік ЖШСның келешек дамуы туралы қоғамда ақпаратпен
қамтамасыз етеді, және олардың ... ... және ... ... көрсететін аймақтағы әлеуметтік-экономикалық жағдайын
жақсарту үшін көмектеседі.
Сол себептен, ... ... ... ... ... ... ... Ол ақпарат жайлы қажеттіліктеріне тиісті болуы керек,
әсіресе ұйымға өз капиталын ... ... және ... ... ... өзіне қойылған фунцияларын орындауы үшін және
барынша көп пайдаланушылардың талаптарын ... ... ... ... сапалы мінездемелерін қатал сақтау керек. Басты сапалы
ммінездемелер келесілер: түсіністілік, орындылық, сенімділік және
салыстырмалылық.
Қаржылық есептілікпен ... ... ... ... ... ... ... шешім қабылдауға маңызды ақпараттарды
түсіну үшін шаруашылық және экономикалық салада жеткілікті білімі болуы
керек. Және оларды оқуға тілегі болу керек.
Экономикалық шешім ... ... ... ... ету үшін ол орынды болуы керек
Ақпараттың орынды болуы ... ... ... ықпалын тигізетін, оларға келешек, өткен және кәзіргі
оқиғаларын бағалауға көмектесетін, олардың ... ... ... ... ... ... ақпарат алу үшін ол сенімді баолу керек. Ақпараттың
сенімділігін қамтамасыз ету үшін ақпарат ... ... ... да
оқиғаларды шыншыл көрсету қажет. Мысалы, бухгалтерлік баланста есептік
мерзімдегі активтер шыншыл көрсетілуі керек.
Ұйымның жұмысының нәтижелерін және қаржылық жайдың ... ... үшін ... қаржылық есептілік әртүрлі кезеңдерде
салыстырмалылығы маңызды болып келеді. Сонымен қатар, салыстырмалылық
сапалы қаржылық есептіліктің мінездемелігі бола келе, әр түрлі ұйымдардың
қаржылық ... ... ... орнын бағалау мақсатымен
салыстырады. Сөйтіп келгенде, ұқсас операцияларға қарағанда қаржылық
шешімдерді бағалау ... ... ... ... ... жүзеге асуы тиіс.
Ол тәсіл бүкіл ұйымдарға және оның ... өмір ... ... ... ... бірыңғай болуы керек.
Қаржылық есептілік дер кезінде құрылып, көрсетілуі тиіс. Ұйымның дер
уақтылы ақпаратты ... оның ... ... табу керек. Өйткені
уақыт өте ол ақпарат өзінің орындылығын жоғалтуы мүмкін. Ақпараттын дер
уақытында берілуін оның сенімділігін кемітуі ... егер ... ... Бір ... ... ... егер ол дер ... берілмегені
болса аз пайда әкелуі мүмкін. Орындылық пен сенімділік арасында балансты
табу үшін экономикалық шешім қабылдау қажеттілігін табу керек.
Қаржылық есептіліктің дер ... ... ... ... ... ... шешуге, соңғы қаржылық нәтижеге белсенді
ықпал ету құралы, нағыз басқару құралы болады.
Қаржылық есептілік ұйымның есепті кезеңі болып календарлық жыл, яғни 1-
інші ... ... ... ... ... ... ... жаңа
құрылған ұйымның 1-інші есептік жылы бо
лып оның сол жылғы 31-інші желтоқсаннан бастап мемлекеттік тіркеу ... ... ... басқа кезеңділікті орнатуға құқығы бар. Бірақ бір
жылда 1 реттен кем болмауы керек және қаржылық есептілік-көрсетілу мерзімі
болуы керек. Есептік кезеңнен кейінгі ... ... кеш ... ... ... сауда ұйымның бас бухгалтерінің және басшының
қолы қойылады және олар арнайы жауапты болады.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... Статистика мүшелерінде сауда ұйымның тіркелу мекен-
жайына байланысты, жергілікті қаржылық мүшелікте, Қазақстан
Респубдликасының мемлекеттік ... және ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
заңнамалығымен және ұйымның құрылтай құжаттарымен ... ... ... және ... ... ... даярлау жұмысы
Қаржылық есептілік тізім негізінде құрастырылады. Бұл тізімдегі
жазулар дұрыс қарастырылған және ... ... ... ... ... ұйымдағы қозғалысын және басқа активтердің,
өзіндік капиталдың өзгеруі және міндеттемелер, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... дер уақытылы құрастыру үшін және есептік
кезеңге ақпараттың нақты және анық ... үшін ... ... ... ... ... есептіліктің құжаттың негізделуі оның
нақтылы болуынан бірден бір маңызды ... ... ... ... ... құру алдында бүкіл шаруашылық ... ... ... , яғни есептік кезеңге жататыны, бұл
мағлұматтардың есептік тізімге (регистрлерге) бөліну ... ... ... назар сонымен бірге сауда ұйымының
бухгалтериясына құжаттардың қоймалардан, дүкендерден,
шатырлардан,киоскілерден,ларектардан,жауапты ... ... ... ... ... ... тізімделу барысында
ағымдағы есеппен нақты ... ... ... және ... ... және ... ... арасында айырмашылықтар болуы
мүмкін.
Мұндай қарама-қайшылықтар тауарлардың табиғи азаюы, есептік
жазуларда және санаудағы кеткен ... және т.б ... ... ... жүргізген жағдайда алдыңғы жазулармен
салыстыру барысында табады.
Сондықтан ... ... ... үшін ... басқа да түрлерін, бухгалтерлік баланстың толтыру алдында
толық ... ... ... ... ... ... ... қарама-қайшылықтар тиісті шоттарда және ... ... ... есептілік құрылғанға дейін
бейнеленуі керек.
Қаржылық ... ... және ... ... ету
үшін бүкіл пайдамен шығын толық және нақты бейнеленуі ... ... сол ... ... ... ... қаржылық есептілікті құру
барысында, есептеудің толықтығын пайда мен шығынның дұрыс көрсетілуі
басты не ... емес ... ... ... ... есептеумен қатар есептік кезеңге қатысы бар
бүкіл ... ... ... ... ... ... есебінде
шығындар толық көрсетілуі керек.
Пайда мен шығынға ұйымның есептік кезеңінде, сонымен ... ... ... ол ... ... ... мен
басқа резервтер; келешек периодтың табысы мен шығыны, ол сол ... ... ... ... шығарылады.
Барлық пайда мен ... ... ... ... ... ... қатысы болса, онда ... ... ... ... бөлім «Шығын» 571 шотын «Қорытынды табыс» зиян шотының
шығарылуы арқылы ... ... ... ... ... кезеңге жататын табыс пен шығындар ... ... ... ... қалады да, тиісті статьяларда
бухгалтерлік баланста көрсетіледі.
Даярлай іс барысында бухгалтерлік жазудың толықтығы мен дұрыстығы
шаруашылық ... ... және ... ... және ... ... ... есептеліп,
аналитикалық және синтетикалық шотттардың ... ... ... ... ... түрде барлық аналитик шотының сальдосы
және айналымдарының міндетті түрде ... ... ... ... ... яғни ... есепте жіберілген
қажеттіліктерді табуға мүмкіншілік береді, сонымен синтетикалық және
аналитикалық регистрларда толық тепе-теңдікке ... ... ... ... Бас ... ... бір жылға ашалып синтетикалық есептің регистрі болып
табылады. Оның мақсаты журнал - ... ... ... ... ... бухгалтерлік жазуларды өзара тексеру үшін.
Бас кітапшада ... ... шот үшін бір ... ... ай – ... әр ... келесілер көрсетіледі: Бастапқы сальдо ,
кореспонденттеленетін кредитителетін ... ... ... ... ... ... жалпы сомма, кредиттелген айналым соммасы
және кезең соңындағы сальдо.
Бас кітапша формасы 222 ... ... ... формасы төменде
келтірілген
Егер синтетикалық шотқа бір емес, бірнеше парақ берілсе,
келесілер негізгіге қосымша ... ... ... ... Бас ... ... бекітілген сол
айға жазылады.Сонда дебит ... ... ... яғни ... сол шоттар: Кредитті айналым журнал
орденден Бас кітапшаға тиісті ... ... ... ... ... кредиттік айналымының расшивровкасы арнайы
(тиісті) журнал-ордерлерінде, ведомостьтерінде немесе есептің
компьютерлендірілген машинаграммада жасайды.
Бас кітапшаның толтырылуы келесілі сипаттайды, ... ... және ... бір ... ... яғни ... және оған жататын. Бас кітапшасындағы жазулардың дұрыстығы
шоттардың, сальдосының айналымы және олармен сальдо ... ... ... ... және Бас ... ... журнал-ордер
соммасымен бірдей болуы керек. Бұл шоттармен, яғни журнал-ордермен бір
уақытта жүргізілетін ақпартізім, дебиттік айналым Бас ... ... ... (ведомость) салыстырылады.
Мағлұматтың алып кетпеуі үшін немесе қайталанып жазылмауы үшін, барлық
соммаларды Бас кітапшасына жазғаннан кейін барлық журнал-ордеріне
орындаушының қолы мен күні ... яғни Бас ... ... және ЖШСның
бас бухгалтерінің қолы мен күні қойылады.
Бас кітапшасына сүйене отырып, тиісті регистрлер көрсеткішін қолдана
отырып ... ... ... ... ... оның ... және ... техникасы
Бухгалтерік баланс – ЖШСның қаржылық есептілігінің формасы болып
келеді. Ол экономикалық ресурстардың негізгі экономикалық топтасуы және
бірлесіп бейнеленуінің тәсілін, өзіндік капитал және ... ... ... ... ... ... Активтер, өзіндік капитал
және міндеттемеліктер қаржылық есептіліктің элементі болып келе тікелей
ұйымның бухгалтерлік балансында қаржылық ... ... - ... ... барысында алынған оқиғалар иемленуші және
жеке иеленбеушілік игіліктер, ... ... бар ұйым ... ... табатын болады. Активте экономикалық пайда іске асырылған, ол ұйым
эквиваленттеріне және ақша ағымына тікелей ... ... іске ... үлес ... ... ... бола ... мекеме өздерінің активтерін әдетте тауарларды сатуда және қызмет
көрсетуде қолданады. Сонымен, сатып алушылардың мудделерін қанағаттандыра
ұйымның ақша ағымын көбейтеді. Ақша ұйым үшін ең ... ... ... ... ұйымдағы басқа қорларға қарағанда маңыздылығының арқасында.
Көптеген активтер экономикалық (физикалық) формада (негізгі қорлар,
тауарлық-материалды қорларжәне т.б.) актив бола алады, егер ұйым ... ... ... ... ... олар да қол астында.
Ұйым активтері ұйымның шаруашылық операцияларына әсерімен және басқа
да ... ... ... алу ... өндіру жолымен пайда болады және
қайтарымсыз келіп түсу ... ... ... ... ... ... ... бола
алмайды. Мысалы, тауарлы-материалды қорлар алу ойы.
Активтер болып тағы да дебиторлық қарыздар, қаржылық инвестициялар,
ақша қаражаты және т.б. ... - ... ... ... ... ... немесе
оқиғалар және ұйымға немесе құндық бағалауы бар физикалық мүшеге пайдалы
белгілі әрекеттер келесідегідей: меншікті беру, ... ... ақша ... ... ... ... ... бас тарту, яғни ол іс активтердің
азаюына алып келсе, міндеттеме болып ЖШСның қаразы, яғни экономикалық
пайдасы бар ұйымдағы қорларында азаюына алып ... ... ... ... тауарларды алу кредиторлық қарыздардың (егер алдын ала ... ... алып ... төленбесе) пайда болуына алып келеді. Ал
банктен зайым алу оны қайтаруға алып келеді. әр жылғы сатып ... ... ... ... ... ұйым ... жасалуы мүмкін. Және ол
міндеттемелік болады. Бұл кезде өткен кезеңдегі ... ... ... ... ... ... міндеттемеліктер тек жақын ғана нақтылықпен өлшенуі мүмкін.
Кейбір ұйымдар бұл міндеттемелікті қорлар деп белгілейді. Оларға кепілдік
міндеттемеліктері бар қорлар, басты құралдарға жөндеу ... ... ... ... және т.б.
Қазіргі және келешектегі міндеттемелікерді ажырата білу ... ... ... ... ... алуы ... ... уақытта
міндеттемелікке алып келмейді. Міндеттемеліктер тек активтерді сатып алған
кезде немесе ұйым сатып алып ... ... ... яғни келісімді
орындалмағанда немесе бір жақты бұзылғанда, ұйымнан айып алынатын болса
ғана ... және ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
бермейді. Міндеттемелікті өтеу оны өлеумен, басқа активтерді берумен,
қызмет көрсетумен және жұмысын істеумен, бұл міндеттемені басқасымен
ауыстыруымен міндеттемеліктің жарғылық капиталға ... іске ... ... ... ... ... ... құқығынан бас тартса, егер
оның құқығының күші болмауында (қарыз мерзімінің ... ... сот ... және т.б.) ... деп ... ... ... активтер) – бүкіл міндеттемеліктер төленгеннен
кейін ұйым меншігінде қалатын активтер. ... ... ... ... ... ... ... қоғам ретінде құрылған, келесі
бөлімшелермен көрсетіледі: белгіленген капитал, қосымша төленген капитал,
қосымша өтелмеген ... ... ... ... табыс арқылы
құралған резервтік капитал. Мұндай кластарға бөлу қаржылық ... ... ... ... ... және олар ... ... капиталды басқаша қолдануға немесе бөлуге юристік және басқа да
мүмкіншілігін анықтайды. Ол тағы да ... ... ... әртүрлі
құқықтарын көрсетеді (таза табыс бөлігі) немесе жарғылық капиталға үлесін
қайтаруын.
Өзіндік капитал үлесі бухгалтерлік баланста активтердің бағасының
бағалауынан және міндеттемелігіне тәуелді және ұйымның ... ... ... ... жалпы мөлшерлі қоғамдық акцияның жалпы
нарықтық бағасымен сирек бірдей болады, немесе сатудан алынатын немесе
қаржы ... ... ... ... ... иелік жүйе ретінде бүкіл
ұйымның соммасымен бірдей бөлмейді.
Бухгалтерлік баланста активтер және ... ұзақ ... ... ... ... ... өзімен актив пен пассивтен тұратын кестені
білдіреді (өзіндік капитал және міндеттемелік). Бухгалтерлік баланс
қысқартылған түрде төменде көрсетілген.
|Қазақстан Республикасының ... ... ... |
| |
| ... ... |
| ... аты: ... |
|Дейін ___________200_ ж. _______ мерзімі (күні, жылы, ... ... ... ету ... ... ... ... меншіктің басқару органы: ... ... ... ... ... ... бірлігі: ... ... ... ... беті ... ... |Есептік кезең |
| | ... ... |
|1 |2 |3 |4 ... Ұзақ ... | | | ... | | | ... емес |010-012 | | ... ... | | | ... ... | | | ... емес |020 | | ... | | | ... | | | ... | | | ... емес ... |030-032 | | ... ... | | | ... ... ... | | ... (121-125): | | | ... ... ... |050 | | ... ... қалдық |060-063 | | ... ... | | | ... ... ... |070 | | ... | | | ... (141-144, |080-082 | | ... | | | ... ... |090-092 | | ... | | | ... қоғамның |100 | | ... ... ... | | | ... | | | ... да ... ... | | ... 334): | | | ... ... |120 | | ... (341-343): | | | ... ... ... | | | ... Ағымдағы активтер | | | ... ... |130-132 | | ... 211-214, ... | | ... ... ... |140 | | ... | | | ... ... (351-352, |150-153 | | ... | | | ... ... |154 | | ... ... ... | | | ... | | | ... ... ... (301, |151 | | ... | | | ... ... (302): |152 | | ... да ... қарыздар|155 | | ... 332, 334): | | | ... ... ... |160 | | ... ... | | | ... (451, 441, 431): |170 | | ... ... ... | | | ... | | | ... ... және ... |Бет коды ... |Есептік |
| | ... ... |
| | ... ... ... Өзіндік капитал | | | ... ... |180 | | ... ... ... ... |190 | | ... ... (531) | | | ... ... ... ... |200 | | ... капитал) (541-543) | | | ... ... ... |210 | | ... ... ... ... | | ... 562) | | | ... бөлімнің қорытындысы | | | ... Ұзақ ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... |230 | | ... | | | ... ... |231 | | ... | | | ... ... ... |232 | | ... ... ... ... | | ... (603) | | | ... ... ... (632) |240 | | ... ... ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... ... және |250 | | ... ... | | | ... ... зайымдардың ағымдағы |251 | | ... ... | | | ... ... | | | ... жататын шоттар мен |260 | | ... (671) | | | ... ... ... |261 | | ... бойынша қарыздар (631, 634, |262 | | ... | | | ... ... ... |263 | | ... | | | ... ... операциялары мен |264 | | ... ... ... пен | | | ... ... ... | | | ... (641) | | | ... ... ... |265 | | ... ... (682) | | | ... да ... ... ... | | ... 642, 651-655, 687) | | | ... ... ... (681, 683, |267 | | ... 685-686) | | | ... ... ... (611) |268 | | ... болмаған жағдайларға бөлінген |269 | | ... | | | |
|V ... ... | | | ... | | | ... бухгалтер
Баланстың активінде меншік, меншіктік және жеке меншіктік емес ұйымның
игілігі және құқығы, (келешекте экономикалық пайда алып келетін)
бейнеленеді. Оларға, мысалы, ... емес ... ... ... және т.б. кіреді. Баланстың пассивінде өзіндік капитал және
міндеттемеліктер көрсетіледі.
Әр элемент (түр) активтердің, өзіндік капитал және ... ... ... ... (жол) және ... ... ... деп аталады. Актив статьясы және пассив балансы ұйымның
баланс құру кезінде ... әр жеке ... түрі мен оның ... ... ... құрылу уақыт тәртібі (регламент) «Қаржылық есептілікті
ұсыну» және қаржылық есепті құруды жүйелік нұсқаулармен орнатылады.
Бухгалтерлік балансты толтыруға негіз болып сальдо (қалдық), ... ... басы мен ... және ... ... ... мен
кредиті. Олар Бас кітаптан немесе Бас кітапшасының машинограммасынан
алынады. Кейбір баланс статьяларының толтыру ... ... ... ... ... соммасынан (қалдықтан) бірнеше шоттардан
(бедебиторлық қарыз, келешек кезең шығынндардан және т.б.) тұрады.
Сондықтан бухгалтерлік ... ... ... ... ... және ... статьяларының құрылуы белгілі принциптерге тәуелді.
Өтімшілік дәрежесінің орналасуына байланысты, яғни өтімшіл еместен
(материалдық емес активтер, негізгі қорлар және т.б.) өте ... ... ... ... ақша ... ... ... дәрежесі баланстың активтерінің ақша қаражаттарына ауысу
жылдамдығымен сипатталады. Көрсетілген принципке сәйкес, баланс активінің
статьясы екі бөлімде қосылған:
І. ... ... ... ... ... бөлімде «Ұзақ мерзімді активтер» иеленушілікті бейнелейді, меншікті
және жеке меншікті емес игіліктің және ұйым құқығы, мұндағы ұзақ ... және ұзақ ... ... болған.
Материалды емес активтер;
Негізгі игілік;
Аяқталмаған күрделі құрылыс;
Инвестиция;
Дебиторлық қарыз;
Келешек кезеңдердегі шығын;
Белгіленген статьяларда материалды емес активтер және үш ... ... ... ... және ... құны, және бөлек жолмен
жмнақталу амортизациясы көрсетіледі. Баланстық құн 28 «Материалды емес
есебі» және 6 «Негізгі құралдар есебі» бухгалтерлік стандарттармен
сәйкесінде, ... ... ... және ... құн ... ... күрделі құрылыс» баланс статьясы аяқталған
құрылыстың фактірі өзіндік құнын көрсетеді, яғни шаруашылық жалдамалы
тәсілмен және 126 «Аяқталмаған ... ... ... ... ... ұйымның ұзақ мерзімді салыныстар, яғни
бағалы қағаздар немесе басқа ұйымның акциялары, олар 14 «Инвестиция»: 141
«Дочерлік ұйымдар инвестициялары», 142 «Тәуелді ұйымдарға ... ... ... ... ... ... және ... мүлікке инвестицияның салынуы», 401 «Акциялар», 402
«Облигациялар», 403 «Басқа да қаржылық инвестициялар» шоттарында
көрсетіледі.
«Дебиторлық қарыз» статьясы бойынша ұзақ ... ... ... пайда болуынан бір жыл уақыт өтсе.
«Келешек кезеңдердегі шығын» статьясы бойынша келешек кезеңге
кіретін, шығын соммасы көрсетіледі, және 34 ... ... 341 ... полисі», 342 «Жалдық төлеу» және 343 «Келешек
кезеңдердің басқа да шығындары».
I бөлімнің қорытынды соммасы ... ... ... ... және ... емес ... соммалау арқылы табылады.
II бөлім. «Ағымдағы активтер» аз өтіледі (тауарлы-материалды қорлар:
материалдар, дайын өнім) мен ... ... ... ... ... ... ... мерзімді қаржылық инвестициялар, және ақша
қаражаты) ұйымның ағымдағы сауда-қаржылық жұмысын атқаруға арналған
материалды ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құны
көрсетіледі. 34 «Келешек кезең шығыны» бөлімшесінде ... және ... ... ... ... қарыз» статьясы бойынша қарыздыортақ соммасы көрсетіледі,
олар төмендегідей бөлімшелерде көрсетілген:
30 ... ... мен ... беру ... ... ... ... дебиторлық қарызы»;
33 «Басқа да дебиторлық қарыз» (331 ... ... ... ... ... ... ... мерзімді қаржылық инвестициялар» статьясы бойынша ұйымның қысқа
мерзімді инвестициялары көрсетіледі (1 жылдан көп емес ... ... ... ... ... ... акция және облигация), мемлекеттік және
жергілікті зайым облигацияларына; ақша қаражат және меншік, білесіп жұмыс
істеу келісім шарттарына кіріс ретінде қойылған; басқа ... ... Жаңа ... 1 ... ... бұл статья инвентаризация
нәтижесінен бекітілу керек.
«Ақша қаражаты» статьясы ... ақша ... ... ... Олар ... ... көрсетілуі керек: 41 «Жалдағы
ақша», 42 «Банктегі арнайы шоттардағы ... 43 ... ... 44 ... ... ... ақша», 45 « Кассадағы даярлық».
ІІ бөлімдегі ... ... ... ... ... ... жалпы соммасы есептелініп, баланс активінің ортақ
саммасы есептелінеді.
Баланстың пассивінде өзіндік капитал мөлшері ... ... ... ... және оның ... ... , бюджетпен, жеткізушілерге және әр түрлі зайым
берушілерге, еңбек ұйымының ... ... ... ... ... келешек периодтар пайдасы және т.б. Осыған байланысты
өзіндік және ... ... ... ... ... ... капитал.
IV. Ұзақ мерзімді міндеттемелік.
V. Ағымдағы міндеттемелік.
ІІІ бөлім «Өзіндік капитал» , ... ... бар ... және
орналасқанын дәлелдейді. Мұнда келесілер жазылады:
Жарғылық капитал;
Акция бойынша сыйлық ... ... ... бағалау соммасы (қосымша төленбеген капитал);
Резервтегі капитал ;
Бөлінбеген пайда (жабылмаған шығын);
«Жарғылық капитал» ... ... ... ... ... ... ... құжаттарға немесе
жарғылыққа сәйкестікте құрылған жарғылықты капитал соммасы
көрсетіледі. Егер есепті кезеңде оның ... ... ... ... алған болса, онда ол сауда ұйымның жарлығында немесе ... ... ... ... ... ... бойынша сыйлық» (қосымша төленген капитал) статьясы
бойынша акцияны ... ... ... оның ... ... соммасының асып кетуі жазылады.
«Қайта ... ... ... ... ... статьясы
бойынша негізгі құралдардың, инвестиция және ... ... ... ... бағалау жүргізгендегі шыққан сомма
көрсетіледі.
«Резервтік ... ... ... ... және ... ... түсімдерінің иелену құжаттарға сәйкес жазылады.
«Бөлінбеген табыс» ... ... ... қол ... ...... ... барысында алынған жабылмаған шығын
көрсетіледі.
Көрсетілген статьяларды ... ... ... ... ... ... белгіленеді.
Ұйымның міндеттемешілігі төлем мезеттігіне ... ... және ... ... ... бөлініп баланста көрсетілген.
IV бөлім «Ұзақ ... ... ... ... ол бір ... шек ... өтелу керек. Бұл бөлімде
келесі статьялар бойынша ұзақ мерзіді ... ... ... ... иеленуші серіктестікпен және оның дочерлік серіктестігімен
бір –біріне берілген зайымдар.
Бұл статьяларда ... ұзақ ... ... ... ... ... басқада ұйымдардан алынған
қамсыздандырылған және қамсыздандырылмаған қайтару кепілдігі, және
басты ... ... ... ... ... ... ... салық» статьясынеда кейінге қалдырылған
корпоративтік салықтың әр ... ... ... ... салық
салынатын бухгалтерлік және салықтық есептерінен айырмашылығы соммалар
көрсетіледі.
V ... ... ... ... ... ... пайда
болған кезеңнен бір жыл ішінде төленуі тиіс.
Келесі статья ... ... ... ... ... ... мен ... мерзімді зайымдардың ағымдағы бөлігі.
Бұл баланс статьяларында ... ... ... ... және ұзақ мерзімді зайымдардың ағымдағы бөлігі, басқа ... және ... ... ... ... ... бір ... төлену тиіс.
Одан кейін, баланстың бесінші бөлігінде әр түрлі статьялар
бойынша: кредиторлық ... ... ... ... ... ... келешек кезеңдер пайдасы; төтенше жағдайлар бойынша
аударылған төлемдер ... ... « ... ... ... ... толтырғанан
кейін, бөлімнің қорытынды соммасы және баланс пассивінің ... ... Ол ... ... көрсетіледі.
Есептің дұрыс енгізілуі және ... ... ... ... ... , ... ... және міндеттемелік соммасына тең
болу керек, өйткені бухгалтерлік баланста бірдей ... ... ... ... Өндірістік шығындар есебі.
Қазіргі жағдайда басқару есебін ұйымдастыру және жүргізу бойынша жеке
шешімдер болуы мүмкін. Ішкі ... ... ... ... ... ... ... және есептеу техникасының ... ... ... басқару есебіне үйлестіріп қайта құруға мүмкіндік
береді.
Басқару есебі жүйесін қайта өңдеуде оның негізін қалайтын белгісі болып
әрбір ... ... ... ... ... ... бойынша шығындар есебі болуы керек. Басқару есебін ұйымдастыруда
мұндай тәсіл оның құрамды бөліктерін бөліп ... ... ... ... қызметі;
- өндірістік қызмет;
- өндіріске кеткен шығындар есебі және өнімнің өзіндік құны;
- қаржылық-өткізу қызметінің есебі;
- ұйымдастыру қызметінің басқару есебі;
- контроллинг ... есеп және ... ... өндірістің алғашқы сатысы болғандықтан ондағы
басқару ... ... ... мән ... ... Онда ... есебі, яғни: көтерме сатып алуды ұлғайту, жекелеген бұйымдардың
өндіріс көлемін кеңейту, сатып алу ... ... (өзі ... немесе
жеткізушіден сатып алу), кәсіпорынның айналым қорына ... және ... ... ... ... ... көрсетілуі қажет.
Осы мақсатта қойма және жұмыс түрлері бойынша шығындар, ... ... ... дайындаудың өзіндік құны, өндіріске
берілген материалдық ресурстардың бағасы туралы ... ... ... ... ... ... ... және сапалық бағасы, сақтау,
жұмыс ... ... ету және ... ... - ... бойынша шығындар сметасын жасауға ерекше мән беріледі.
Жабдықтау - дайындау қызметі туралы қорытынды ақпараттар ... ... ... ... үшін ... ... ... есебі - басқару есебі ... ... ... ... Мұнда мақсаты, қызметі, тәртіптері бойынша
шығындар туралы ақпараттар топтастырылған. Өндірістік ... ... ... ... (нормирование) бөлінеді - материалдық, еңбек және
үстеме, сонымен қатар нақты және ... ... ... ... ... ... байланысты өндірістік есеп калькуляциялау және
шығындар есебінің біртұтас процесі болып ... ... ... ... ... және ... ұйымдастыру,
шығаратын өнімнің номенклатурасы мен күрделілігі ерекшеліктеріне байланысты
өзіне сәйкес ... ... ... ... есебін ұйымдастыру үлгісін
таңдауға болады. Есептің бұл ... ... әр ... ... ... өзіндік құны туралы мәліметтер анықталады.
Қаржылық-өткізу есебі қызметінің көмегімен ... ... ... мен сақталу уақыты, орау, маркетинг, жарнамаға ... ... ... ... ... шығарылатын өнімнің ассортименті туралы
ақпараттарды ... ... және ... ... -өткізу
қызметінің бөлімдері және сегменті бойынша шығындар ... және ... ... Есептің бұл бөлімінде өндіріс өніміне, материалдық
пайданың көлеміне және барлық ... ... мен жеке ... ... ететін факторлар анықталады.
Басшыларға қысқа мерзімде пайданы жоғарылатуға мүмкіндік беретін шешімдер
қабылдау үшін ... ... ... ... ... жеке шығындар, трансфертті бағаларды
қалыптастыру принципі, мамандандырудың ... ... ... ... ... -шикізатты өңдеу көлемі-пайда» принципін
қолдану ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі деңгейіндегі менеджерлердің талаптарын
қанағаттандыру үшін қажет.
Осы жерде ұйымдастыру қызметі ... ... ... ... және ... есептік-аналитикалық есептеулер жүргізіледі:
өндіріс көлемінің күдікті нүктесі, трансфертті баға, жалпы ... ... және ... ... Осы есеп ... ... ... және пайдалылық туралы ақпараттар жинақталады.
-----------------------
Код 29

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 128 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Internet-тің қызмет баптары27 бет
«1-АЛЛИЛ-2,5-ДИМЕТИЛПИПЕРИДОЛ-4-ТІҢ ФЕРМЕНТАТИВТІ ЭТЕРИФИКАЦИЯСЫ»65 бет
«Айданқұс» ЖШС-тің өнеркәсібі қорлары айналымына талдау жүргізу19 бет
«Приречное» ЖШС-тің кәсіпорнының қысқаша сипаттамасы31 бет
АТС – тің жұмысын автоматтандыру17 бет
Бұлшықет тіндері6 бет
Бұлшықет тіндерінің жасқа байланысты өзгеруі және қалпына келуі7 бет
Жасуша тіндерінің патологиясы9 бет
Жасушалар және тіндердің патологиясы9 бет
Жасушалар мен тіндер патологиясы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь