Кәсіпорындардың маркетингтік іс-әрекет

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. Кәсіпорындардың маркетингтік іс.әрекетінің теориялық негіздері
1.1 Маркетинг ұғымы, мазмұны, функциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2 Тамақ өндірісінде маркетингті қолдану ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ..16

2. Қазақстан Республикасындағы тамақ өндірісінде маркетингті қолданудың қазіргі жағдайы
2.1 Қазақстан Республикасындағы тамақ өндірісінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... ...25
2.2 «Беккер и К» ЖШС кәсіпорнының іс.әрекетіндегі маркетингті қолдануының қазіргі жағдайын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33

3. Қазақстан Республикасындағы тамақ өндірісінде маркетингтік қызметтің болашағы және оны жетілдіру
3.1 ҚР кәсіпкерлікті дамытудағы маркетингтік қызметтің алатын орны ... ... ... 41
3.2 Тамақ өнімдерінің сапасын жақсартудың маркетингтік жолдары ... ... ... ... .50


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..58
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 60
Бітіру жұмыстың өзектілігі. Бүгінгі күн біздің маркетингті жан-жақты білуімізді, оның қыр-сырын ашып, сонымен бірге өмірде оны дұрыс қолдануымызды талап етеді. Бізге рыноктың не екенін, онда кім әрекет ететіндігін және рынок құрылымын білу керек. Маркетинг бағалық емес ережелер негізінде қайтіп бәсекелестікке түсу керектігіне жауап береді. Артық өндірудің салдарынан қазір маркетингтің маңыздылығы өте жоғары. Маркетинг пәні іскерлік ортамен де, қоғаммен де дұрыс түсіндірілмей келеді. Компаниялар маркетингті өндірісті шығарылған өнімнен босату үшін керек деп санайды. Компания әрқашан өз шығынын азайта алады. Бірақ компанияның табыстылығы мен өсуі оның маркетингтік идеялары мен ұсыныстарына байланысты болады.
Нарықтық қатынастарға өту жағдайларында нарықта қалыптасқан қатаң бәсекелестiк күресте жеңiп шығу үшiн фирманы басқару жүйесiнде оның әрекетiн ұтымды реттеуiнде қазiргi кезде маркетинг жетекшi рөл атқарады. Маркетингтiң заңдылықтарын жете бiлу елдiң сыртқы, iшкi саудасында кездесетiн кедергілер мен қиыншылықтарды жеңуге көмектеседi.
Бүгiнгi таңда қалыптасқан экономикалық жағдайларға байланысты кәсiпорындар алдында тұрған жаңа мәселелердi пайымды шешу маркетинг принциптерi мен әдiстерiн қолдану арқылы жүзеге асады.
Қазақстанда маркетинг ғылым бағыты, шаруашылық қызмет ауданы және өндiрiстi өткiзу қызметiн басқару жүйесi ретiнде республиканың нарықтық қатынастарға өтуiнен бастап қалыптасты.
Елдегі нарықтық экономикадағы қаржылық дағдарысқа байланысты оңды экономикалық саясат жасап, алдыңғы қатарлы, озық қоғамдық сана деңгейіне көтеріліп, жан-жақты өркендеп, ғылыми-техникалық прогресті барынша дамытып, нәтижелерін пайдаланып, қоғамның сапалық жаңа экономикалық көшу кезінде, яғни қазіргі таңдағы нарықтық экономикалық жағдайда, тұтынушылардың қажеттіліктері жоғары деңгейге көтерілуі барысында тауарды тиімді өндіріп, тиімді сату жеткіліксіз. Сол өндірілген тауарлар мен қызметтерді нарыққа ендіріп, тұтынушыларды, клиенттерді тауарлармен, қызметтермен жете таныстырып, хабардар етіп, сатып алуға ынталандырып, фирма мен оның тауары жайлы жақсы қарым-қатынасты қалыптастыру – маркетинг жүйесіндегі тауар жылжытудың ең негізгі міндеті мен мақсаты болып табылады.
Тауар тарату мен жылжытуды қолданбай еш фирма немесе кәсіпорын өзінің маркетингтік іс-әрекеттерін тиімді жүргізе алмайды, табысқа жетуі қиынға соғады. Фирмада тауар жылжыту – тауарды сату, жоғары қарқында өткізуде, фирманың беделін көтеру мақсатында маңызды да, ерекше орын алады. Маркетинг жүйесіндегі тауар жылжыту өзінің төрт түрлі әдісінсіз жүзеге асырылмайды, яғни жарнама, насихат, өткізуді ынталандыру мен жеке сату.
1 Есімжанова С. Р: Маркетинг / Оқу құралы. – Алматы: «Экономика», 2003. 466 б.
2 Котлер Ф. Маркетинг негіздері: Оқу құралы. – Алматы: «Жазушы», 2000. 552 б.
3 Нысанбаев С. Н, Садыханова Г. А. Маркетинг негіздері: Оқулық. – Алматы: Қазақ университеті, 2002. 200 б
4. Войтов А. Г. Экономика. Общий курс. – Москва: «Маркетинг», 2000
5. Божук С. Г. Маркетинговые исследования. – Питер, 2003.
6.Котлер Ф. Маркетинг менеджмент. – СПб.: "Питер Ком", 2003
7. Тубекова Д. Қазақстанда шағын және орта кәсіпкерліктегі маркетингті басқару // А. Яссауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университетінің хабарышысы. 2004 - №4 – 87-93 б.
8. Жеке кәсіпкерлік туралы Қазақстан Республикасының 2006 жылғы 31 қаңтардағы №124-ІІІ Заңы // Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік. Нормативтік актілер жиынтығы. – Алматы: Юрист, 2006. -268 б.
9. Нысанбаев С.Н, Қожамқұлова Ж.Т. Коммерциялық кәсіпкерлік
негіздері: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 2004. 138 б.
10. Бревнов А.А. Маркетинг малого предприятия: Практическое пособие -К.: ВИРА –Р, 2000.
11. Малый бизнес как фактор успешного развития региона //Десять лет реформ на постсоветском пространстве: ожидания, результаты, перспективы. Материалы международ.науч.конф.18-19 мая 2001г. В5-ти ч. Алматы, 2001 Ч.1-С.273-277.
12.Г.Бердыкулова. Уроки реформирования, или какой маркетинг нужен Казахстану? // М.: Мысль, № 2, 2003 г
13.Сосина А. Продукция: качество, цена, вкус. http://vkusnodel-oskemen.ruprom.net/
14. Статистический ежегодник 2009 года, Алматы 2009
15. Бекирова А. В. Казахстане ожидается падение уровня торговли и рост теневого сектора экономики // Литер, 7 декабря, 2009
16. Республика Казахстан: 2009. Краткий статистический справочник. Агентство Республики Казахстан по статистике, г.Алматы, 2010.-188 с.
17.Голубков Е.П. Маркетинг: стратегии, планы, структуры. М.: «Дело», 2007. 262 с.
18. Тэпман Л.Н. Малый бизнес – М.: «ЮНИТИ», 2004. 545с
19. Кретов И. И. Маркетинг на предприятии: практическое пособие – М.: «Финстатинформ» 2001
20 Настольная книга www.bekker.kz
21. Соловьев Б.А. Потребности, рынок, спрос (проблемы формирования). М.: «Экономика», 2004. 248 с.
22. Фотоголерея «Беккер и К» www.google.kz
23. Байдолов Р. Қазақстан Республикасының даму үрдістері // Маркетинг. 2009. – 5 б.
24. Алиева. К. Қазақстандағы кәсіпкерлік қай деңгейде? // Егемен Қазақстан. – 2010. – 6 б.
25. ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаев. Қазақстан халқына жолдау. Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік саясатың басты мақсаты. «Егемен Қазақстан» 2008ж
26. Алибаева Г. Қазақстанда кәсіпкерлікте маркетингті қолдану // Қоғам және дәуір. – 2009. – 24 б.
27.Спиридонова И. Организация рекламной кампании. http://marketing.spb.ru/read/m5/index.htm
28.ЖШС «Беккер и К» заманауи тенденцияларды енгізу үрдісі // www.kazinvest.kz
29.Тамақ өнімдерін өндіруші кәсіпорындарды мемлекеттік реттеу // Оңтүстік Қазақстан облысының тамақ өнеркәсібінің сайты - www.onk.kz
30.Структура рынка продуктовых изделия // www.msb.kg.ru
        
        РЕФЕРАТ
Бітіру жұмысы 61 беттен, 13 суреттен, 7 ... 3 ... ... 30 пайдаланылған әдебиеттен тұрады.
Бітіру жұмысының ... ... ... ... сөздер:
маркетинг, маркетинг кешені, тауар, қызмет, баға, жылжыту, жарнама, өткізу,
қажеттілік, ... ... ... құралдары, интернет, клиент,
жабдықтаушы, паблик рилейшнз, өткізуді ынталандыру, сауда ... ... ... ... ... ... және орта
кәсіпорындардың маркетингті қай ... ... ... ... ... ... білу. Сонымен бірге тамақ
өндірісінің бүгінгі жағдайын анықтап, оны ... ... ... ... ... ... ... мынадай міндеттер
қойылған және шешілген − кәсіпкерлік әрекеттегі маркетингтік ... ... ашып алу, ... ... ... ... ... аясында маркетингті жетілдіру шараларын жасау
Жұмысты жазу барысында зерттелетін мәселе бойынша теориялық материалдар
қарастырылып, ... ... ... и К» ЖШС ... ... зерттеліп, қолданылған.
Жұмысты жазу нәтижесінде «Беккер и К» ЖШС ... ... ... ... оны ... шаралары қарастырылған.
МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
...................................................3
1. Кәсіпорындардың маркетингтік іс-әрекетінің теориялық негіздері
1.1 ... ... ... Тамақ өндірісінде маркетингті қолдану
ерекшеліктері..................................16
2. Қазақстан Республикасындағы тамақ өндірісінде маркетингті қолданудың
қазіргі жағдайы
2.1 Қазақстан Республикасындағы ... ... ... и К» ЖШС ... іс-әрекетіндегі маркетингті қолдануының
қазіргі ... ... ... тамақ өндірісінде маркетингтік ... және оны ... ҚР ... дамытудағы маркетингтік қызметтің алатын
орны............41
3.2 Тамақ өнімдерінің сапасын жақсартудың маркетингтік
жолдары.................50
Қорытынды...................................................................
...........................................58
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
..60
КІРІСПЕ
Бітіру ... ... ... күн ... ... жан-жақты
білуімізді, оның қыр-сырын ашып, сонымен бірге өмірде оны ... ... ... ... ... не екенін, онда кім ... және ... ... білу ... ... ... ... негізінде қайтіп бәсекелестікке түсу керектігіне жауап ... ... ... қазір маркетингтің маңыздылығы өте жоғары.
Маркетинг пәні ... ... де, ... де ... ... ... маркетингті өндірісті шығарылған өнімнен босату үшін керек деп
санайды. Компания ... өз ... ... ... ... ... мен өсуі оның ... идеялары мен ұсыныстарына байланысты
болады.
Нарықтық қатынастарға өту жағдайларында нарықта қалыптасқан қатаң
бәсекелестiк ... ... шығу үшiн ... ... ... ... ... реттеуiнде қазiргi кезде маркетинг жетекшi рөл ... ... жете бiлу ... ... iшкi ... кедергілер мен қиыншылықтарды жеңуге көмектеседi.
Бүгiнгi таңда қалыптасқан экономикалық жағдайларға ... ... ... жаңа ... ... шешу ... мен әдiстерiн қолдану арқылы жүзеге асады.
Қазақстанда маркетинг ... ... ... ... ауданы және
өндiрiстi өткiзу қызметiн басқару ... ... ... ... ... бастап қалыптасты.
Елдегі нарықтық экономикадағы қаржылық ... ... ... ... ... ... ... озық қоғамдық сана деңгейіне
көтеріліп, жан-жақты ... ... ... ... ... ... қоғамның сапалық жаңа экономикалық көшу кезінде,
яғни қазіргі таңдағы нарықтық ... ... ... ... деңгейге көтерілуі барысында тауарды тиімді ... сату ... Сол ... ... мен ... нарыққа
ендіріп, тұтынушыларды, клиенттерді тауарлармен, қызметтермен ... ... ... сатып алуға ынталандырып, фирма мен оның тауары
жайлы жақсы қарым-қатынасты қалыптастыру – ... ... ... ең ... міндеті мен мақсаты болып табылады.
Тауар тарату мен ... ... еш ... немесе кәсіпорын өзінің
маркетингтік іс-әрекеттерін тиімді жүргізе алмайды, табысқа жетуі қиынға
соғады. Фирмада ... ...... ... ... ... өткізуде,
фирманың беделін көтеру мақсатында маңызды да, ерекше орын ... ... ... ... өзінің төрт түрлі әдісінсіз жүзеге
асырылмайды, яғни жарнама, насихат, өткізуді ынталандыру мен жеке ... осы ... ... ... ... жан-жақты жүргізуде ғана
фирма тауарлары мен фирма аты- тұтынушылар арасында әйгілі болып, пайдалы,
жақсы қарым-қатынасқа ие ... ... ... нақты бір кәсіпорында маркетингтік қызмет
және оның жағдайы ... ... ... ... ... ... өзі әр түрлі шаралардың жүйесі ретінде көрсетіледі. Маркетинг –
бұл рыноктың ұсыныс нәтижелерінің мониторингі. Маркетингті ... ... ... ұйым ... ... ... мақсатына жетеді, жоспардан тыс
шығындардан қаша отырып, ... ... және ... ... ... ... бәсекелестікке қабілеттілігі және өміршеңдігі
маркетингті ... ... ... ... ... ... ... Республикасындағы шағын және орта
кәсіпорындардың ... қай ... ... ... ... қазіргі жағдайын білу. Сонымен бірге тамақ
өндірісінің ... ... ... оны ... жолдарын табу.
Алға қойылған мақсат арқылы басты міндеттерді анықтап ... ... ... ... ... ... ... ашып алу
- Кәсіпорынның маркетингтік ортасын зерттеу
- Маркетингтік қызметтің жағдайын зерттеу
- Кәсіпорын қызметі аясында маркетингті жетілдіру ... ... ... ... ... зерттеу
Зерттеу объектісі «Беккер и К» ЖШС кәсіпорны және ... ... ... табылады.
Бітіру жұмысының теориялық және ақпараттық негізі ... және ... оның ... ... ... ... қызметті
зерттеуде, осы салада еңбектенген адамдардың мәліметтері болып табылады.
Тамақ өнеркәсібі қашанда адам өмірінен маңызды орын алады. Оның ... и К" ЖШС ... ... ... – ет ... ... кейінгі
уақытта кең етек алып барады. Қазіргі таңда ... бұл ... ... ... ... ... жаңа
технологияны енгізу мен өнім түрлерінің үнемі кеңеюімен көрсетіледі. Өнім
өндірудегі сапаның артуы, өнім ... ... ... ... ... ... ... тамақ өндірісінде бұл сала жоғары сұранысқа ие және
маңыздылығы ... ... жазу ... оның ... және ... маркетингке және маркетингтік қызметті басқаруға қатысты
қазақстандық, ресейлік және ... ... ... ... ... бөлімі рыноктың мамандары мен клиенттеріне, қызметкерлерге
қойылған сұраулар арқылы және маркетингтік ... ... ... ... ... мәліметтерден, кәсіпорын қызметінің қай
дәрежеде екендігі жайлы дәл мағлұматтардан тұрады.
Бітіру ... ... ... жұмысы кіріспеден, үш негізгі бөлім,
қорытындыдан және қолданылған ... ... және ... ... ... ... ... ұғымы, мазмұны, маркетинг қызметінің
теориялық негіздері, функциялары, ... ... ... ... ... байланыс, маркетинг бағыттары және ... ... ... ... қарастырылады. Сонымен бірге тамақ
өнеркәсібінің ерекшеліктері, оның жағдайы және онда маркетингті қолдану
өзгешіліктері орын ... ... ... қазақстандық шағын және орта
кәсіпорындардағы маркетинг қызметі, Қазақстан ... ... ... оның ... ... ... ЖШС ... и К"
қазақ-герман кәсіпорнының қазіргі жағдай, ... ... ... ... ... бөлімде Қазақстан ... ... ... ... ... ... кәсіпорында маркетинг қызметінің тиімділігін арттыру жолдары
қарастырылады.
1. КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ МАРКЕТИНГТІК ІС-ӘРЕКЕТІНІҢ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Маркетинг мәні, мазмұны, ... сөзі ... ... яғни нарық деген сөзден шыққан.
Маркетинг ірі ауқымды ... ... және ... ... өнімді өндіру мен өткізуді басқарудың әдісі ретінде
бөлініп шықты. Маркетинг ... ... ... негізделеді. Бұл концепцияның ... ... ... ... ... Өйткені тауардың артық
болуы, сол рынокты зерттеуді талап етті. Маркетинг – бұл ... ... ... ... ... ... ... ғылым жүйесінің
қалыптасуымен тығыз байланысты. Маркетингті зерттей келе нарыққа тірелеміз.
«Нарық» түсінігі экономикалық ... кең ... ... ... ... оның бірыңғай түсініктемесі жоқ. Көп жағдайда нарықты
«базар», сату орны ретінде қарастырады. ... ... ... тереңдеу
шамасына қарай, маркетинг түсінігінің мәні дамып, неғұрлым күрделі мағынаға
ие болды. Осыған орай, «нарық» түсінігін екі ... ... ... Біріншісі, нарықтың саяси-экономикалық мазмұнына қатысты, нарықты
еркін ... және ... ... шектеуге негізделген қоғамдық
өндірісті ұйымдастырудың әдісі ретінде қарастырамыз. Екіншісі, нарықтың
нақты ... ... ... оны ... мен ... ... жақындататын механизм ретінде сипаттайды. Мұнда нарық
тауарлар мен қызметтерге сұраныс пен ... ... ... ... ... ... ... Нарықты құраушы ретінде
өз қажеттіліктеріне байланысты тауарды сатып алу мүмкіндігі бар тұтынушылар
көрінеді. Осыған байланысты ... ... ... ... мен ... ... және ... қанағаттандыру болып
табылады. Маркетинг жүйесінде сұранысты зерттеу – нарықты ... ... ... ол ... ... ... анықтауға
мүмкіндік береді. Фирманың нарықтағы табысты жұмысы тауарға ... және ... ... ... және оның ... тенденцияларын
білумен тығыз байланысты. Негізінен маркетинг адамның жаратылысына тән
табиғи ... ... оның ... және ... ... ... болған қажеттіліктеріне әсер етеді. Өзінің эволюциясы
кезінде маркетинг көптеген өзгерістерге ұшырады, ... ... ... ... ... өзгерді, оның көптеген анықтамалары пайда болды.
Маркетинг теориясында анықтамалардың екі ... ... ... ... және ... ... түсініктемеде тауарлар мен
қызметтерді жылжыту процесіне баса назар аударылады. ... ... оған ... ... да ... отырады. Ғылыми әдебиеттегі
маркетинг тұжырымдамаларының көптігі, оның ... ... ... кей ... келесідей бөліп қарастырады:
- кең мағынада маркетинг – бұл рынокқа ... бар ... ... ал бір ... ... – бұл ... ... жетекші бағыты, оның
ішінде зерттеу, талдау, жоспарлау, ... ... және ... ... мен ... да, өндірушілердің де талаптарын
максималды түрде қанағаттандыратын, өнімдер мен ... үшін ... ... басқаруды жасау бағдарламасын жассауды бақылау;
- маркетинг анықтамаларының басқа да ғылыми пәндерге бағыттылығының
өзгешелігіне байланысты – бұл ... ... ... мысалы, Американдық маркетинг ассоциациясымен ресми түрде келесі
анықтама қабылданды: маркетинг –бұл ... ... және ... ... ... құрылуы, жеке тұлғалардың және ұйымдардың ... ... ... және ... ... ... және ... асыру;
- әлеуметтік аспекті бойынша маркетинг анықтамасы – бұл әлеуметтік
процесс, тауарлар мен ... ... ... және ... ... ... кеңейеді және қанағаттандырылады [1].
Британдық маркетинг және ... ... ... ... – «бұл ... басқару қызметінің бір түрі, ол тұтынушылар
мен зерттеу ұйымдарының сұраныстарын табу жолымен ... пен ... ... өсуіне көмектеседі; ... ... ... және ... жүзеге асыру
мүмкіншіліктерімен ұштастырады, көп мөлшердегі өнімді ... ... ... ... алу үшін керекті барлық жұмыстың бағыттарын, масштабын
дәлелдейді». Бұл анықтама ... ... ... қызмет ретінде
көрсетеді.
Дж. Х. Бак «Юнилевер» фирмасында қабылданған маркетингтің ... ... ... – бұл ... қатысты, қолайлы бағада
максималды тұтынуды ... ету үшін ... ... әсер қалдыру
мақсатымен жан-жақты қызметті жоспарлау және жүзеге асыру және ... ... ұзақ ... ... алу.
Бұл түсініктерде қайшылық жоқ, қорыту мен нақтылаудың ... ... ала ... ... көпшілігі жалпы бір-бірімен үйлеседі.
Авторлардың әрқайсысы өз ... ... ... ... ... тарих тұрғысынан рыноктың тауарлармен толып кетуі кезеңінде
қалыптасты және ... ... ... ... ... ... ... білдіреді – бұл ... және ... ... ... зерттеу-талдау процедуралары мен инновациондық
белсенділікке негізделген технологиялары бар тұтас жүйе. Және маркетинг
қағидаларының ... ... ... ... тек ... ... тұратын
маркетинг бөлімі ғана емес, барлық персонал айналысуы ... ... ... қызметі осыған бағытталуы тиіс. Егер басшылықтың әр
әрекеті маркетинг ... ... егер ... немесе ұйым дамудың
негізгі жолы ретінде маркетингтік бағдарды таңдаса, мұндай қызмет нақты осы
уақытқа ғана ... ... ... ... Барлық келтірілген
анықтамаларды келесідей етіп біріктіруге болады: маркетинг – ... ... және ... дәл осы ... және ... ... ... мақсатқа жету үшін оның шаруашылық ... ... ... – бұл сапалы жоғары дәреже, бұл менеджменттің жоғары сапалы
деңгейі. Маркетингті басқарудың жаңа концепциясы ретінде қарау, ол ... ... ... менеджментті ауыстырды және тұтынушы рыногында
жалғыз альтернатива болды, бұл түсінік біздің шаруашылықтың теориясына және
практикасына кіруі керек. Ал ... ... ... қазіргі уақытта
маркетинг және менеджмент, қызметтің альтернативті түрлері сияқты, бір-
бірінен бөлек ... тиіс ... ... кезекте ұқыпты маркетингтік қызмет
керек, оның ішінде ... ... ... ... ... маркетинг
талаптарына сай кәсіпорынның басқару қызметі жасалу керек. ... оның ... ... ... ... ... ... Бұл екі ғылымның біріккен одағы, және ол ... ... ... маңызды орын алатын тауар, мәміле, айырбас, сұраныс,
қажеттілік және мұқтаждық сияқты ұғымдарға тоқталып кеткен ... – бұл ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыратын және
айырбасқа түсетін өнім. Тауарлар материалды, яғни шикізат, құрал-жабдықтар,
азық-түлік және ... емес – ... ... ... ... Тауар
төңірегінде маркетингтің саясаты мен ... ... ... іс-әрекеттің қозғаушы күші. Тауар – адамның мұқтаждықтарын,
қажеттіліктерін және сұраныстарын қанағаттандыру құралы. ... ... сай ... ... ... ... ... болады. Сондықтан,
өндірушілер алдымен тұтынушыларды тауып, олардың қажеттіліктерін анықтап
алуы ... ... ... ғана сол ... ... ... ... етіп тауар шығарулары қажет.
Тауар түсінігі тек затты ғана ... ... ... ... ... ... барлығын тауар деп айтуға болады.
Өнімдер мен қызметтерден басқа тауар ретінде ... ... ... мен ... да саналады. Тұтынушы теледидардан қандай бағдарлама
көретінін, демалысқа ... ... ... ... көмек көрсететінін
және қандай идеяны қолдайтынын өзі ... ... ... «төлеу құралы» немесе «ұсыныс» деп те айтуға болады.
Айырбас – бір ... ... ... басқа бір затты алу әрекеті. Айырбас
– керекті ... ... ... ... орнына зат беру арқылы алу,
жекелеген адамдардың қалауындағы затты алудың төрт ... ... ... адам ... ... ... ... ала алады: аңға шығу арқылы өзін
тамақтандыру, балық аулау және жеміс жинау арқылы (өз-өзін қамтамасыз ету),
біреуден ... ... алу ... алу), ... алу ... ... оған тамақ бергені үшін төлеу құралын ұсыну, ақша, басқа тауар
немесе бір қызмет ... ... ... ... осы төрт әдісінің ішінде айырбас тиімді
болып табылады. Ол арқылы адам біреудің құқығына қол ... ... ... ... ... қолынан келмейтін бірінші
қажеттілікті затты да ... ... ... ... бар ... ... ... заттарға сала алады, сосын оларды өзіне керекті ... ... ... ... ... ... тауар өндірісі
артады. [3].
Айырбас – ғылымдық пән ретіндегі маркетингтің негізгі ... ... ... жасау үшін алдымен бес шартты ескеру керек:
- Айырбас ... кем ... екеу ... ... Әр жақтың екінші жаққа ұсынатын құндылығы болуы керек.
- Әр ... өз ... ... және ... беретін мүмкіндігі болуы
тиіс.
- Әр жақ екінші жақтың ұсынысын қабылдау немесе қабылдамау еркіндігіне ие
болуы қажет.
- Әр жақ екінші ... ... ... ... мен қалаулығына
сенімді болуы керек.
Осы 5 шарт айырбастың тек әлеуетті мүмкіндігін құрады. Ал оның жүзеге
асуы екі ... осы шарт ... ... ... Егер келісім іске
асса, онда айырбас ... ... ... ... ... немесе тіпті
болмаса зиян шеккен жоқ деп ... ... ... олардың әрқайсысы
ұсынысты қабылдауына немесе қабылдамауына ерікті еді [4].
Мәміле – бұл заңды немесе жеке ... ... ... ... ... ... ... Мәмілені іске асырғанда екі
немесе одан да көп адам қатысады және олар ... ... ... мен қызметті іске асыру үшін келіседі. Мәміленің екі түрі ... және ... ... ... ... ... айырбасталады.
Тұтынушы сатушыға тиісті ақша көлемін беріп орнына оған лайықты өнім ... ... ... ақша ... ... тек ... ... негізінде жүзеге асырылады. Әр жақ өздеріне қажетті ... бар ... ... ... ... ... айырбас құралы
ретінде қызметтерді қолдануға болады. Мұндай жағдайда бір жақ екінші ... ... ... оның ... өз ... ... Жалпы қызмет
көрсету арқылы бартерлік мәмілені іске асырғанда қызмет түрлерін ескеру
керек және екі ... ... ... сапасы есепке алынуы тиіс.
Мәміле келесі шарттар болғанда жүзеге асады:
- Кем дегенде екі маңыздылығы құнды бар зат ... ... Оны ... ... ... шарттар.
- Іске асырудағы уақыт келісімділігі.
- Орындау орнының келісімділігі.
Әдеттегідей, мәміле шарттары заңмен қолданады және қорғалады. Мәмілені
жай беруден ... білу ... Жай беру ... бір жақ ... ... ... орнына ештеңе алмай-ақ береді. Бұған сыйлықтарды, жәрдем ақша,
қайырымдылық ақшалары жатады. Ал мәміле – бұл ... бар ... Екі ... ... өз ... мәміленің жүзеге асуын қолдайды [1].
Сұраныс. Сұраныс – бұл сатып алу ... ... ... бір ... дәл осы ... ... ... қиын емес. Осыған
орай өндірушілер қоғамның өткен жылғы сұранысын талдай ... осы ... ... ... ... ... ... әрқашан тек бір затты қаламайды.
Олардың сұраныстарына байланысты ... ... ... ... ... тура келеді. Адамдардың жастарына байланысты сұраныстары
да әр ... ... ... ... ... мен ... ... өз
кезегінде үлкен жастағы адамдар ол тауардың сапалылығына көңіл бөледі.
Адамның сұранысы оның ... ... де ... ... ... ... ... көрсе, оны сатып алуға ... ... ... елдер осындай сұраныстарға ... ... – бұл ... ... нәтиже емес. Халықты күнделікті
қолданыстағы заттар жалықтырып жібереді, олар әр түрлілікті іздей ... ... баға мен ... ... ... ... мүмкін. Адам
тауарды таңдағанда өзіндік қажеттіліктерін ескере отырып, ... ... ... және ... қанағаттануын қадағалайды. Сұраныстың екі деңгейі
бар: ... ... ... ... және ... ... ... сұраныс – бұл фирма және тауар маркаларының жиынтығына арналған
нақты кезең мен ... ... ... ... ... жалпы сату
көлемі. Өнімге сұраныс – фирманың нарықтағы үлесіне сәйкес ... ... ... ...... мәдени деңгейі мен даралығына сәйкестелген
мұқтаждықтың өзгеше түрі. Мысалы, қарт ... ... ... ... қанағаттандырса, ...... ... ... бір ... ... ... топтың
мәдени ғұрыптарын қанағаттандыра алатын заттарда көрініс табады. Қоғам
дамуының үдерісіне байланысты оның ... ... де ... ... ... ... және ... оятатын үлкен
мөлшердегі заттармен ұшырасуда. Өндірушілердің өздері өнімге ие ... ... үшін ... ... ... Олар ... ... мен адамдардың мұқтаждықтары арасында байланыс жасайды. Өнімді бір
немесе бірқатар ... ... ... ... ... қажеттіліктері шексіз, бірақ адам тек арзан, ... ... ... ... ... ... ... таңдайды. Адам
өз қажеттілігін қанағаттандырған сайын оның басқа да қажеттіліктері ... ... ол ... ... ... ... ... әлеуметтік, мәдени және технологиялық ортаның даму деңгейіне
және табиғатына байланысты абсолютті және ... ... ... ... ... ... қажеттілікті толық
қанағаттандыру мүмкін емес, өйткені олардың деңгейі жоғарылаған сайын,
қажеттілікті неғұрлым ... ... ... ... – бір ... жетіспейдіндігінің сезілуі. Адамдардың
мұқтаждықтары әр түрлі және ... ... ... ... ... ... ... қалыпқа тән. Мұнда басты физиологиянық
мұқтаждықтар болып тамақ, киім, жылылық ... ... ... рухани жақындық, әсерлену және құштарлық жатады; жеке
мұқтаждықтарға білімге ... пен ... ... тән. ... көп бөлігі адам табиғатының ... ... ... ... Егер ... ... адам өзін ... сезінеді
және өз мұқтаждығын қанағаттандыратын зат іздей бастайды немесе жайсыздықты
бәсеңдетуге тырысады. Мұқтаждығы ... ... ... ... ... ... Адам өз мұқтаждығын қанағаттандыру үшін ақша қаражатын
төлеуге ... ... ... ... ... физиологиялық
мұқтаждықтарды қанағаттандырғаннан кейін ғана адам басқа мұқтаждықтардың
жетіспейтіндігін сезе ... ... адам ... ... ... болып
табылады және оларды әрқашан қанағаттандыру жөн болады. Адамдар әрқашан бір
тауар түрін немесе бірнеше тауарлардың тұтынушылары ... ... ... ... ... адам қандай тауар тұтыну керектігін өзі
таңдайды. Барлық адам тек бір тауар түрін таңдамайды, олар өз ... ... және ... ... ... ... өз ... Адамдардың түрлі тауар немесе қызмет түрлерін таңдауына
байланысты маркетинг адамдарды топтарға бөледі және олар таңдаған ... ... ... түрін көрсетуге тырысады. Осы себепті бұл жерде
маркетингтің ... ... ... ... ... ... ... ықпал ете отырып, тауар тартымды болуы мен
әйгілі ... ... ... [2 ... негізгі тақырыптардың бірі болып рынок табылатындықтан,
маркетинг жүйесіндегі іс-әрекеттердің жүзеге асуы рынокқа ... ... ... ... атқарады, айырбас жасасады, саудаларын жүргізеді,
ақшалық қарым-қатынастарды орнатады. Адамдар қызмет көрсету ... ... өзге ... ... ... ... қаражатына айырбастай
алады. Немесе өзінің ақшалай қаражатын ұсына отырып басқаның еңбегін сатып
ала ... Осы ... ... да ... ... арқылы жүзеге
асырылып отырады. Өмірдің кез-келген көрінісінен ... ... ... ... зат, ... киінуі, тамақтануы, көңіл көтеруі,
демалысы, қызмет жасау және т.б. барлығынан маркетингті ... ... адам ... ... ... ... жетілуі, рухани дамуы,
мемлекет экономикасының жақсаруы, халықтың салауатты өмір сүруі маркетингке
байланысты. Маркетингте маңызды орын ... ... ... күні ... кең ... ... ... «4P» моделі көптеген фирмаларда пайдаланылады. Бұл
модельдің ықшамдылығы және ... оны ... ... логикасы оны теорияда және практикада ... ... ... түрі ... ... мүмкіндік береді.
1 сурет. Маркетингтік 4 «P» (1(
Бұл үлгінің жеке элементтерінің салыстырмалы мәні ұйым типіне, тауар
түріне және оған ... ... ... ... ... құралы ретіндегі бағаның құндылық белгісін көрсететін заттар үшін
шеуші мәні жоқ, ал ... ... ... өткізу кезінде оның
ролі жоғарылайды. Өндірісті кмақсатқа ... ... ... ... ... жарнаманың мәні өте жоғары.
Фирманың өндіру-өткізу қызметін басқару жүйесі ретінде маркетинг нақты
қағидаларға жүгінеді. Ол қағидаларды білу және ... ... ... ... сұранысын дәл мерзімінде анықтап, қажеттіліктер мен
талаптарды дұрыс ... ... ... ... ... ... ... тұрақты заңдылығын сипаттайтын негізгі ережелер.
1) Тұтынушының мінез-құлқын және талаптарын жүйелі түрде үнемі зерттеп
отыру. Бұл ... ... ... ... қалыптастырудың
негізі болып табылатын тұтынушылардың мінез-құлқы мен қажеттіліктері туралы
ақпаратты жинау және ... ... ... ... ... Сұраныс пен қажеттіліктің өзгермелі серпініне өндірістің тәуелділігі
немесе өндірістің тұтынушылық сұранысқа бейімделуі. Өндірістің қызмет етуі
сұранысқа ... ... ол ... ... сәйкес сатып алушылардың қажеттіліктері мен олардың даму
тенденциялары туралы нақты білімге сүйеніп ... ... ... ... «өндірілген затты сату шарт емес, сатылатын затты ... ... сөз ... ... Бұл қағиданы жүзеге асыру нарықтағы өзгеріп
тұратын талаптар мен тұтынушы ... ... пен ... ... ... ... мен ... көздейді.
3) Сұранысты қалыптастыру және ынталандыру. Таупарды ... ... ... ... ... ... нарыққа және
қажеттілікке әсер ету қажет. Нарықта жаңа тауарлардың ... өтуі ... Мұны ... ... алушыларды құлақтандырып, оларға маркетинг
әдістері мен құралдары арқылы ықпал ету негізінде шешу керек.
4) Түпкілікті ... ... ... Бұл ... ... ... ... алуға жетелейтін фирма мақсаттары арқылы бейнеленеді. Осы ... ... ... ... ... ... асырылады. Маркетингтік
бөлімнің жұмысы ағымдық талдауға және фирманың келешектегі әрекеттерін
болжамды ... ... оның даму ... және ... ... ... Маркетинг бөлімі қызметкерлерінің тиімді
қабылданған стратегиялық және ... ... ... ... ... ... ... функциялары мен мақсаттары. Бүкіләлемдік ... ... ... ... ... ... жүйесінің түпкі
мақсаты не? Бұл сұраққа төрт түрлі жауап беріледі: тұтынуды ... ... ... ... ... қол
жеткізу; таңдау кеңдігі максималдылығының көрінісі; өмір ... ... ... ... ... жету –
іскерлік әлемінің көптеген жетекшілері маркетинг мақсаты - өндіріс ... ... ... болатын тұтынудың жоғары деңгейін жеңілдету және
қолдау, - деп ... ... ... ... ... сәйкес, маркетинг жүйесінің мақсаты – тұтынушыларды жоғары
деңгейде қанағаттандыру. Тұтынушыларды зерттеу – ... не ... А. ... ... ... ... таралған. Бұл жүйе
бойынша қажеттіліктер физиологиялық ... ... ... ... ... сақтау қажеттілігі арқылы (қауіпсіздік, қорғаныш),
әлеуметтік қажеттіліктер, өз-өзін сыйлау қажеттіліктері (әлеуметтік деңгей,
мойындату) және өзін ... ... ... ... білдіру – маркетингтік зерттеулердің басты мақсаттары ... Егер ... ... ... ... ол оның ... ... мен тауар сатып ... ... ... алады.
Тұтынушыларды зерттеуде маңызды ролді тауар сатып ... ... ... Бұл ... игілік алу себебі (адамның байлықты
қалауы), тәуекелшіл әрекетті төмендетудің дәлелді себептері (қауіпсіздікке
қажеттілік), ... ... ... беделге қажеттілік), ыңғайлылық
себебі (өз өмірін ... ... ... ... (тәуелсіздікке
қажеттілік) және білу мотиві (дамуға қажеттілік).
Маркетингтің ... ... ... ... ... ... тұтынушыларды зерттеу, фирмалық
құрылымды зерттеу, тауарларды зерттеу, кәсіпорынның ішкі ортасына талдау
жасау.
- Өндірістік функция: жаңа ... ... ... ... ... ... ... функциясы: тауар қозғалысы жүйесін ұйымдастыру, қызмет
көрсетуді ұйымдастыру, тауарлық және ... ... ... ... және ... ... стратегиялық және оперативтік
жоспарлауды және бақылауды ұйымдастыру, басқаруды ақпаратпен қамтамасыз
ету, ... ... ... ... (маркетингтік зерттеулер) – ... ... және ... ... мен
проблемаларды айыра білу және анықтау үшін қолданылатын ақпарат ... ... ... ... ... және ... ... кешенінің тиімділігін анықтау
және маркетингті процесс ... ... ... ... ... ... ... бойынша қабылданатын шешімдермен
байланысты,олар белгісіздік деңгейін төмендетеді және маркетинг кешенінің
барлық элементін, кәсіпорынның ... және ішкі ... ... ... ... – бес кезеңнен тұратын процесс. Біріншісінде
проблеманың дәл анықтау және зерттеу мақсаттарын қою жүргізіледі. ...... ... ... ... ...... және екінші
мәліметтерді қолданумен ақпарат жинаудың жоспарын ... ... ... ... ... таңдауды талап етеді (бақылау,
эксперимент, сұрау жүргізу), зерттеу ... ... ... ... ... ... құру ... бірлігі, сұрыптау
көлемі, сұрыптаудың процедурасы) және аудиториямен байланысты таңдау
(телефон, почта және жеке ... ... ...... кабинеттен
немесе зертханалық іздеулерден тыс жинау. Бесінші кезең – маркетинг бойынша
басқарушыларға өлшенген шешімдерді қабылдауға ... ... ... ... сурет. Маркетингтік зерттеу кезеңдері (5(
Проблеманың мәнін анықтамай тұрып, ... да ... ... болмайды. Шешім табу процесінің алғашқы қадамы болып проблеманы
айыру және анықтау ... ... ... мәселелерді орындамау,
төленбеген шоттар санының өсуі және айналыстың төмендігі – мұның ... ... ... ретінде көрінеді. Зерттеушілер бұл
нышандардың артында жасырынған проблемаларды айыра және ... ... ... дұрыс анықтамау қате шешімге алып келуі мүмкін.
Маркетингтік зерттеулердің мақсаттары қисынға келген проблемалардан
шығады. Мақсаттар анық және дәл ... ... ... ... мен жетістік
деңгейі бағасының мүмкіндігі ... ... ... ... «маркетингті
басқару» термині ұйымның мақсаттарына жету үшін мақсатты ... ... ... ... ... және кеңейтуге бағытталған бағдарламаны
орындауды бақылау, ... ... деп ... ... ... ... ... байланысты, ал ол өз кезегінде
тұтынушылармен қатынастарды ... ... ... және ... ... ... ... кешенін құрайды. Олар маркетингте бар келесі функциялармен
толықтырылады: маркетингті ... ... ... бойынша зерттеу,
кәсіпорындағы маркетинг қызметін ұйымдастыру, тауар саясатын жүзеге асыру,
баға саясатын ... ... сату ... ... ... ... ұйымдастыру, кәсіпорындағы маркетинг қызметін бақылау.
Рыноктық көзқараспен қарасақ маркетингтік зерттеу кәсіпорындардың,
фирма, компаниялардың ... ... ... Маркетингтік
зерттеулер негізі арқылы стратегиялық және оперативтік ... ... Осы ... ... отырып маркетингтің мақсаттары мен ... ... және ... ... ... ... ... коммуникациялық
саясаттары және маркетингтің бюджеті анықталады [5].
Көп адамдар маркетингтік басқаруды ... ... ... тұтынушылар деңгейі деп санайды. Бірақ бұл өте ... ... ... сұраныс деңгейі бар компаниядағы маркетингті басқару,
сұраныс деңгейі жеткіліксіз компанияға да керек. Кез-келген уақытта сұраныс
өзгеруі ... ... ... жеткіліксіз, тұрақсыз немесе аса көп
мөлшерде болуы мүмкін. Маркетингті басқаруға ... ... ... ... ... ... ете алады.
Сұранысты басқару тұтынушыларды басқаруды білдіреді. Компания өніміне
деген сұраныс екі топтан шығады: жаңа клиенттер және ... ... ... ... мен практикасы жаңа клиенттерді тарту және
олармен мәміле жасауға бағытталған ... ... ... бар
клиенттерді сақтап қалуы үшін және олармен тұрақты қатынасты қолдау үшін,
компаниялар бар ... ... Жаңа ... ... ... ... қалумен салыстырғанда бес есе қымбатқа түседі [6].
Маркетингтік зерттеулер негізі арқылы стратегиялық және ... ... ... Осы жоспарларға сүйене отырып ... мен ... ... ... және ... ... ... баға,
сату, коммуникациялық саясаттары және маркетингтің бюджеті анықталады
1.2 Тамақ өндірісінде маркетингті қолдану ... ... ... ... ... кәсіпорындардың, шикізат
шығаратын өндірістердің маңызы ... ... ... саны
көбеюде. Мұндай рыноктық қатынастар жағдайында ... ... ... ... байқалады. Тамақ өндірісі көп жағдайда жеке кәсіпорындар ... ... және ... ... күні ... өндірісінде маркетингті
қолдану кең етек ... ... ...... ... ... санының өсуі. Маркетингті қолдану арқылы тамақ ... ... ... қол ... ... ... кәсіпкерліктің
бір түрі болғандықтан, алдымен кәсіпкерліктің мазмұнын ашып алу қажет.
Кәсіпкерлік – бұл сату ... ... мен ... ... жолымен
тұрақты пайда алу үшін жүргізілетін бір немесе ... ... Бұл ... тәртіп бойынша тіркелген мүлікті қолданғаннан, тауар
сатқаннан, жұмыс атқару ... ... ... ... түрде пайда көруге
бағытталған, тәуекелділікті қажет ... ... ... ... ... мен ... ... көмегімен ғана өлшенбейді,
сонымен бірге бизнес ... ... ... ... ... де бағаланады. Кәсіпкерлік, бизнес – рыноктық экономиканың барлық
институттарын ... аса ... ... ... ... ... немесе
тікелей жеке тұлға арқылы жүзеге асады. Қазақстанда, басқа да ... жеке ... ... қызмет жасауы үшін жеке кәсіпкер
ретінде тіркелуі тиіс. ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және технологиялық кәсіпкерлікті атап
айтуға болады. Кәсіпкерлік қызметті бастау үшін бастапқы капитал ... ... ...... таныстардан), қайтарымсыз көмек
(гранттар немесе жәрдем ақша), инвестициялар (венчурлы қорлар) және ... ... ... ... ... ... бастаушыларға
мемлекеттік және қоғамдық ұйымдар, технопарктер және бизнес-инкубаторлар
қызмет етеді.
Кәсіпкерлік атқарылатын іске ... ... ... ... қызмет көрсету саласы, коммерциялық және т.б. болып
бөлінеді. ... ... ... ұғым екені көрінеді. Кәсіпкерліктің
пайда болуының басты себебі – сауданың пайда болуы және өркендеуі.
Нарықтық ... ... ... ... және ... ... ... тығыз байланысты. Кәсіпкерлік
пен бизнесті экономикалық қызметтің бір түрі ... ... ... және ... ... ... бойынша, бұл терминдер -
өндіру немесе алу және ... ... ... ... ... үшін
қызмет көрсету немесе жай қызмет көрсету, серіктестіктер арасында екі жақты
пайда табу ... ... ... ... табуға бағытталған, жеке
тұлғалармен, ... ... ... ... ... ... тыйым салынбаған) еркін шаруашылықты білдіреді.
Бірақ «кәсіпкерлік» және «бизнес» түсініктері ... ... ... ... ... ... түсінігі экономикалық
тұрғыдан қарағанда кеңірек. Шетелдік әдебиеттерде нарықтық ... ... ... ... ... ... ... өндіріс
жүйесі ретінде анықталады. ... ... ... ... ... ... қамтиды және тек қана жалдамалы
жұмысшылардың да, мемлекеттік құрылым ... де ... ... Республикасының Азаматтық Кодексіне сәйкес (жалпы бөлім):
«кәсіпкерлік – азаматтар мен ... ... ... ... ... ... ... сұранысты қанағаттандыру арқылы пайда табуға
бағытталған, жеке меншік немесе мемлекеттік кәсіпорындарды ... ... ... ... қызметі. Кәсіпкерлік қызмет кәсіпкердің
өз атынан, өз тәуекелімен және өзінің мүліктік жауапкершілігімен ... ... ... тәжірбиеде «кәсіпкерлік» пен «бизнес» терминдері
бірін-бірі алмастыруда. Нақтылап кететін ... ... және ... ... ... бола ... ... шағын бизнес кәсіпкерлік
пен айналысатын шағын кәсіпорындардың қызметін қарастырады. Бәріне белгілі,
шағын және орта бизнесте жеке ... ... ... ... кәсіпорынын
ашу барысында адамдарға не себеп болады? ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік, экономикалық және
материалдық жағдайын жақсарту. Басқалардың ішінде кәсіпкерлік қызметпен
айналысудың ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі, шаруашылық процеске халық қаржысының бір бөлігін
қосу, қосымша және басқада ... ... ... өз ... ... ... ұмтылу.
«Бизнес» және «кәсіпкерлік» түсініктерінің ұқсастығымен қатар, олардың
өздеріне тән бірқатар айырмашылықтары бар. Бизнес іс жүргізу ... ... ... қажетті өнім өндіру, әлеуметтік-экономикалық жүйенің орталық
магистралы. Бизнес ... ... ... ... болып келеді.
Кәсіпкерліктің субъектілері – жеке немесе заңды ... яғни ... ... 3-ші ... ... сурет. Бизнес субъектілері (9(
Бизнес субъектілерімен таныса отырып, 4 суретте көрсетілгендей бизнес
түрлерін көруге болады.
4 сурет. Бизнес түрлері (9(
Бұл ... ... ... талдаған дұрыс. Бизнес түрлерінің
әрқайсысы екі жақты болып келеді. Олардың қарым-қатынасында ... ... ... ... өзара тиімділікке жетеді.
1 – кесте .Әр түрлі бизнес түрлерінің мәні
|Негізгі |Кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... |Тұтыну және |Жұмысшы күшіне|Өндіріс, ақпарат|
|негізі ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... | ... |
| | | | ... |
| | | | ... бағалы|
| | | | ... ақша |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... ...... жұмысшы |ттік ұйымдар |
|ы |кәсіпкерлік-ры| | | ... | | | ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... ... өндіріп|Өнім немесе |Кәсіпкер үшін |Әр ... ... ... ... ... сатып |– фирманың |ағымдағы |
|асыру ... ... ... ... ... |
| ... |мәміле жүргізу |нәтижесі; |бойынша |
| | | ... ... |
| | | ... үшін ... |
| | | ... табыс |жүргізу |
|Соңғы пайда|Пайда табу ... үшін – ... үшін ... үшін – |
| | ... ... |– ... |табыс табу; |
| | ...... ... |
| | ... ... |ұйымдар үшін – |
| | ... ... |
| | |н ... ... ... үшін|(жобаны) өткізу |
| | ... |– жеке ... ... |
|* ... - (9( ... көзінен алынған ... ... ... ... ... кәсіпорындар келесідей
айрықша ерекшеліктерімен сипатталады, мөлшері, жұмыс істеушілер саны, қай
салаға жататындығы, негізгі және айналым қорларының ... ... ... [9].
Сонымен кәсіпорындардың үш түрін бөліп көрсетуге болады: ірі, орта және
шағын. Олардың кешені ... ... ... ... ... ... ... – нарыққа негізгі өнім шығарушылар болып табылады. Ірі
кәсіпорындар – экономика «қаңқасы», экономикалық тұрақтылықтың ... және орта ... ... ... ... номенклатурасымен
және ассортиментімен, аз ғана партияда өнім дайындау, шектеулі тұтынушылар
жағдайында елеусіз материалдар мен шикі ... ... ... болған жағдайда
пайда болады. Сонымен, шағын кәсіпорындар нарықтың салыстырмалы толған
кезінде жекелеген тапсырыстарды ... алып ... ... яғни ұсақ –
түйек өнімдер өндіріледі. ... ... ... ... ... ... ... нәтиже алумен байланысты жоғары тәуекелге ие болып
табылады. Бұл әрі ... ... әрі жаңа ... ... жаңа
түрін игеру. Шағын кәсіпорындардың капиталымен ... ... ... аз ... алып ... ... ... шағын кәсіпорындарды
құру және дамыту үшін арнайы жеңілдіктер тәртібін тағайындайды.
Сондай-ақ шағын бизнес ... ... ... ... ... ... ие және өз қызметі саласында үстемдік ... ... ... ... зерттеулер шағын кәсіпорындарға 500
адамнан аспайтын жұмысшылар бар және сату ... 20 млн ... ... ... ... бұл ... ... болып табылады [10].
Қазақстанда шағын және орта бизнеске бірнеше инвесторлармен құрылатын,
географиялық шектелген зоналарда қызмет ... және ... ... ие, ... құрушылар жүзеге асыратын, барлық негізгі
стратегиялық шешімдерді өздері қабылдайтын ... ... ... ... формалдылықтың жоқтығымен шешімін қабылдау барысында,
өндіріс саласында да, басқару саласында да жұмысшылардың ... ... ... және орта ... ...... ... қажеттілігінің өзгеруіне тез жауап беру және ... ... ... ... ... енгізу мүмкіндігі.
Персоналды басқару саласында бұл еңбек ұжымында ... ... ... ... және ... тікелей қатынасу мүмкіндігі
[11].
Шағын және орта кәсіпкерліктің ерекшелігі қызмет ету ... ... Ірі ... ... өндіріс жағдайында, тұрақты тауар
номенклатурасымен және көтерме сатып алушылармен жұмыс істейді. ... ... ... жеке ... қажеттіліктерін
қанағаттандырады, нарықтық арнайы сегменттегі және ... ... ... ... ... Мысалы, автомобиль өндірісі – ірі
кәсіпорын қызметіне жатса, автомобильді жөндеу – шағын және орта ... және орта ... ... бір ... ... коллективті
еңбекке ұмтылуы, жұмыс орнын сақтап ... ... және ... ... ... ... ... болуына мүдделілік болып
табылады. Ірі компаниялар ... ... ... ал ... ... ... ерекшеліктерін білмейді, нәтижесінде
басқару проблемаларына алып келеді, ал шағын кәсіпорындарда құрушының өзі
менеджер, бір ... ... бұл ... ешқандай түсініспеушілік мәселесі
туындамайды [7].
Осының барлығын айта ... ... ... экономикада құлашын
кең жайғанын көреміз. Бүгінгі ... ... ... ... ... ... да, бұл – ... асқан құбылыс. Ол заңмен
қорғалады және дами береді. ... ... ... ... және ... Біздің көзқарасымыз бойынша қоғамның жаңа
экономикалық негізі ... өз ісін ... ... ... күннен-күнге
өсуде. Бұған себеп – қоғам мен шаруашылық қызметтің демократияға бет бұруы.
Осы орайда маркетинг ... ... ие ... ... ол ... саясатты қалыптастыру кезінде негізгі рөлді тұтынушыға
беретін шаруашылық нарық механизмінің ең ... ... ... ретінде
сипатталады. Маркетинг тамақ өнімдерін өндіруші ... ... ... яғни ... ... ... бар үлкен қалаларда орналасқан
көптеген ірі кәсіпорындарда маркетинг ... ... ... ... адам үшін бірінші қажеттілікте болуы және жекелей басшыларда осы
сала үшін маркетингтің орны және ролі ... ... емес ... ... ... бұрын маркетингке аса көңіл аударылмады. Қазіргі уақытта
маркетингтік және өндірістік-өткізу ... ... ... ... ... ... мен іскер ... ... ... ... пікірдің қисынсыз екені айқын. Рыноктық
қатынастар дамыған сайын бәсеке күшейе түседі. Соған орай ... ... ... ... ... және ... ... мұқият негіздеуі тиіс. Рыноктың тауарлармен толу мөлшері бойынша
кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық іс-әрекетінбасқару кезінде ... мен ... ... ... ... Осы ... жемісі ең алдымен рынокта болып жатқан өзгерістер, жаңа ... ... ... ... ... ... ... жауап беру
икемділігі мен жылдамдығы, сонымен қатар тұтынушылардың ... ... ... ... ... ... Кәсіпорындарды
басқарудың жаңа жүйесін қалыптастыру кезінде маркетинг ... ... ... мен ... ... шаруашылық
тәжірибесі үшін жаңа құралы болып табылып, ол осы ... пен ... және ... ... ... көзқарастардан айтарлықтай
ерекшеленеді. Қазақстан Республикасында маркетингтің қалыптасу қажеттілігі
басқару теориясы мен ... ... даму ... ... ... ... ... даму тенденциялары уақыт
пен сыртқы орта өзгешеліктерін айқындайды, сол ... ... ... ... осы аумақтағы батыстық тәжірибе ... ... ал ... ... ... ... ... тән емес және
белгісіз маркетингтің ... ... ... ... ... ... ... шарттарының әсерінде құрылған
ерекшелігі анықталған проблемаларға әкеліп, маркетингтің ... ... ... ... Осы ... жүргізілетін жұмыстың көп жағдайда
қалыптасқан шарттарға ... ... ... жоқ деп те ... ... ... ... кәсіпорындарда жұмысқа кешенді көзқарас болмады,
яғни нақты экономикалық негізі бар ұзақ мерзімді мақсаттар қойылмады ... ... ... ... ... болды. [12].
Қазіргі кезде маркетингті қолдану арқылы азық-түлік нарығын зерттеу
негізінде нарықты өз өнімдерімен толтырып тастаған ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындары үшін қолайлы
жағдайлар туады.
Маркетингтік басқаруға көшу бұл кәсіпорын үшін ... жаңа күй, ... өз ... ... жағдайларды ескеріп,бұл жаңа бейнесінің
стратегиялық басқаруда қалыптасуы.
Қазіргі заманда стратегиялық басқаруды ... ... ... аумағы деп қарастыру қажет және ол стратегиялық жоспарлардың және
шешімдердің нарық құралдарына ... ... ... ... ... ... ортаның өзара байланысын қамтамасыз ететін іс-
әрекет ретінде қарастыруды қажетті деп білеміз. Ол қазіргі кезде ... ... ... және алға ... мақсатқа жету
жолдарын айқындайды, оны жүзеге ... ... ... Маркетинг пен
стратегиялық басқарудың өзара енуін ... ... ... ... ... толығуы және негізгі нарықтың қажеттіліктерінің қанығуы;
- Тарату қарқынының ... және ... ... жаппай басып
алу;
- Халықаралық саудаға деген тосқауылды ... ... ... ... ... ... ... экономикада дамуына стратегия мен маркетингтің
тигізетін әсері өте зор ... ... ... ... ұйымның нарық
кезіндегі міндеттері мен іс-әрекетінің бағыттарын эволюциялық біріктіру,
сондай-ақ ... мен ... ... ... ... менеджменттің
ерекше нарықты басқару тұжырымдамасын құрғанын көрсетеді, ол басқарушы үшін
философияда, амал жасауға нұсқау да, ұйымның ... ... де. Бұл ... ... ... стратегиялық басқарудың құралдарын
қолдану нарықтың өзара әсер жүйесін құруға ... ... ол ... ... ... ... негізі болып табылады.
Аталған факторлар нарыққа бағдарланған стратегиялық басқарудың жүйесін
дайындау үрдісінде барлық иерархиялық ... ... ... ... ... Сонымен, маркетингті қолдануға негізделген стратегиялық
басқару ұйымның мақсаттары мен ... ... ... ... ол қоршаған ортаны зерттеу мен ... ... ... ... ... [6].
Кәсіпкерлік қызметіндегі маркетингтің ролі мен орны. Маркетингтің
міндеті болып тұтынушыны бағдарлап, оған не ... ... ... ... бірге бәсекелестер қызметін бақылау, әлсіз және күшті жақтарын
анықтау, олар ... ... ... ... алу ... табылады. Осылайша
маркетинг қызметінен өнімнің дамуы жайлы ақпаратты, тауарды қай ... ... және жаңа ... ... ... ... болады.
Маркетинг қызметінен алған ақпаратты баға саясатымен байланысты ... ... ... Осылайша кәсіпорынның техникалық, өндірістік
саясатын анықтаушы және де кәсіпкерлік қызметтің басқару ... ... ... ... ... ... ... өндірістік циклдың басынан аяғына дейін болады.
Олар тұтынушының осы тауарды қалай ... ... ... бұл өнімді қайда және қашан керек ететінін орнықтырып және
әр жұмысшыға осыны жеткізу керек.
Кәсіпорынның барлық маңызды ... ... ... ... ... маңызға ие. Зерттеулердің ... ... ... ... ... келесі функционалдық бөлімшелер
тән:
а) Шаруашылықтың жоспарлы экономикалық бөлімінде құрылатын
маркетингтік топ (рынокты зерттеу тобы).
ә) ... ... ол ... ... мәселелерді қолдау үшін
құрылған: сату ұйымы; потенциалды сатып алушылар жайлы ақпарат ... ... мен ... ... ... және ішкі ... ақпарат жинау; алғашқы талдау және жиналған ақпараттарды ... ... сапа ... және ... ... ... топтың функционалдық мәселелері: қысқа мерзімді және
жуырдағы даму тенденциясын есепке ала отырып кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... және ... кезекте өндірістік, экономикалық, материалды-ресурстық, кадрлық;
өзгешелік пен өз ... ... ... ... ... стратегиясы мен тәсілдерін құру; жүйелеу және барлық коммерциялық-
экономикалық ақпараттарды талдау үшін құжаттар банкін ... ... ... ... шоғырландыру; ... ... мен ... ... өсуі, кәсіпорынның
бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... әдістері мен қағидаларына үйрету.
Маркетингтік топтың ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... өнім түрлеріне және көлеміне, оның өткізу
әдістеріне және техникалық қызмет ... ... ... ... ... ... өзгешелігіне, бәсекелестік шарттарына.
Өндірістік бағдарламаны құра отырып маркетингтік топ ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
қойылымдардың үлесін; өнімнің қалған бөлігікөтерме ... ... ... ... асуы тиіс.
Егер кәсіпорын ірі болса немесе кәсіпорын тобы рыноктағы бәсекелестерге
қарсы тұру үшін күш ... ... деп ... онда ... қызметі
құрамынан брокерлік кеңсені атап айтуға болады., оның басты ... ... ... көтерме түрде сату, делдалдық қызметті іске ... ... ... ... ...... ... қорғау бойынша
операцияларды іске асыру.
Кәсіпорынның маркетингтік ұйымы өнімді әзірлеп жасауға ... ... ... бәсекеге төтеп бере алатындай өндіру
ісінен, заманауи жарнама және сервис ... ... ... ... ... ... қалыптастырумен байланысты мәселелердің тұтас бір
кешенін ... ... ... тек ... құрылған маркетинг
қызметімен ғана іске асырылмайды, бұл жұмысқа кәсіпорын, ... ... ... ... ... ... ... болып келесілер саналады:
- Тек рынок қана емес, сонымен бірге саяси, әлеуметтік, ... ... да ... ... ... (кәсіпорын негізінде) ортаны талдау. Талдау
коммерциялық табысқа жетуге көмектесетін ... оған ... ... ... ... ... Талдау нәтижесінде қоршаған орта
мен оның мүмкіншіліктеріне баға ... ... ... ... Шын және потенциалды тұтынушыларды талдау. Бұл талдау сатып алу
туралы шешім қабылдаған адамдардың демографиялық, экономикалық, ... және ... ... ... ... ... бірге
олардың кең мағынадағы қажеттіліктерін және тауар алу процесін зерттейді.
- Бар ... ... білу мен ... ... тауарларды
жоспарлау, яғни жаңа тауарларды шығару концепциясын құру және ... ... ... ... және т.б. ... Ескірген пайда
әкелмейтін тауарлар өндірістен және рыноктан шығарылады.
- ... ... мен ... ... оған қоса керек жағдайда
қоймалары, дүкендері бар жеке ... ... жүйе ... шығару.
- Сатып алушыларға, агенттерге және ... ... ... жеке ... ... емес шараларды және басқа да
материалды ынталандыруларды қолдана отырып ... ... ... ... ... ... Қойылған тауарларды, баға, несие, ... және т.б. ... ... жоспарлау жүйесіне негізделетін баға саясатын
қамтамасыз ету.
- Өнім болатын ... ... және ... ... Бұл тауарды қолданудағы міндетті қауіпсіздікті ... ... ... ... ету ... ... ... адамгершілікті ережелерге сай болуы, ... ... ... ... ... қызметті жүйе ретінде ... яғни ... ... ... ... мен жеке ... ... және
бақылау, тәуекелділікпен пайданы бағалау, ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТТЕ МАРКЕТИНГТІ ҚОЛДАНУДЫҢ
ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ
2.1 Қазақстан Республикасындағы тамақ өндірісінің дамуы
Елдің өндірістік күштерінің ... ... ... ... ... ... ... деген қажеттіліктерін қамтамасыз
ете отырып, жұмыс күшін жүргізу және ... ... ... ... ... шарттарды құруға қатысуымен анықталады. Тамақ өндірісі
күрделі құрылым болып келеді. Оның құрамына көп мөлшердегі ... ... ... ... белгісі болып шығарылған өнімнің міндеті
табылады. ... егер ... ... тұрғындар тұтынатын дайын тамақ
өнімдерін өндірумен айналысса, басқалары одан әрі ... ... ... ... ... диірмен, май шығаратын орын.
Тамақ өндірісі кез-келген аудандық ... ... ... ... ... саласы ретінде тамақ өндірісі
тауардың жоғарғы көрсеткіштері бар ауыл шаруашылығын ... ... ... ... ... бар ... көрініс табады. Мұнда ... ... ... өңдеу және ауыл ... ... және ... ... ... айналысатын түрлі
өндірістердің аумақтық қосылуын құруға қатысады.
Тамақ өндірісін қайта қалпына келтіру процесі өндірістің ... ... ... ... ... ... келуімен көрініс табады, елдің
экономикалық аймақтарының кешенді ... ... ... ... – заманауи индустриалды өндірістің маңызды салаларының
бірі: өңдеуші өндірісте жалпы өнім бойынша екінші орын ... ... 30 %-ға жуық ... ауылшаруашылық өнімдерде болады, оның 90%-ы
тамақ ... ... ... ...... ... өнімдері өндерісінің көлемі, құрылымы
|Өңдеуші |Өнім көлемі, млн теңге |Үлес салмағы, % ... ... ... | | ... % |
| ... ... ... ... ... ... ... көлемі
өсіп келе жатқаны байқалады, 2007 ... ... 2009 жылы ... өсу ... 41%-ға ... ... өндірушілердің қызметі белсенуде. Тамақ өндірісі
кәсіпорындарында сүт өнімдерінің, шұжық, макарон, кондитерлік ... ... және ... ... ... ... бұның
барлығы азық-түлік өнімдерінің көлемінің өсуіне себеп болды.
3 - кесте. Соңғы бес ... өнім ... аты |2005 |2006 |2007 |2008 |2009 ... өнімдері |85,6 |91,4 |110,2 |113,5 |122,2 ... ұн |26,1 |35,9 |40,2 |43,2 |42,1 ... ... |85,1 |104,1 |124,8 |122,4 |127,2 ... ... |167 |212,7 |237,3 |188,9 |206,7 ... және | | | | | ... | | | | | ... ... сүт, |179,7 |225,8 |258,7 |266 |235,2 ... | | | | | ... түрдегі сүттер |4,3 |4,4 |3,8 |3 |2,8 ... май |19,7 |18,6 |19,7 |17 |14,7 ... және ... |14,9 |17 |17,1 |16 |13,9 ... ... |99,5 |129,9 |168 |122,5 |132,2 ... және ... |5,2 |5,2 |6,3 |6,9 |4 ... | | | | | ... |528,7 |490,2 |392,3 |508,5 |385,1 ... млн. л |52,8 |36,8 |19,4 |13,3 |11,7 ... млн. л |5,4 |6,3 |6,1 |4,3 |4,4 ... млн. л |65,6 |64,4 |63,6 |61,2 |53,9 ... млн, л |323,5 |363,8 |410,9 |360,7 |360,8 ... ... |904,3 |1112,2 |1094 |1005 ... л | | | | | ... ... |30 |30,8 |31,5 |28,5 |26,7 ... штук | | | | | ... (14( ... ... ... ... ... шығаруды жүзеге асыру бойынша Қазақстанның ірі
компаниялары болып АҚ «Рахат» (Алматы қ), АҚ ... ... ... ... ... ... табылады. Олардың үлесіне аталған
өнімнің ... ... ... сыра ... қарастыра отырып, рыноктың 80%-ы ... ... ... АҚ ... Қарағанды» («Старый мельник» және
«Карагандинское» сауда белгілерімен), АҚ ... АҚ ... ... және т.б. [12].
Ет өнімдері өндірісін Қазақстанның барлық өңірлерінің ... ... ... көп ... ... ... ... оның ішінде
Қазақстандық-Германдық «Беккер и К» компаниясының беделі жоғары. Бүгінгі
күні ... ... ... шұжық өнімдерінің 80-нен ... ... ... ... ... ... жасалған ұлттық өнімдерге сұраныс
жоғары, оның ішінде қазы, жая және ... ... ... ... сүт ... ... АҚ ... Компаниясы», АҚ
«Смак» сияқты ірі кәсіпорындар құрылды. Олардың ... ... ... ... ... сүт өнімдері [15].
2009 жылы тамақ өндірісінің көлемі республикада 1,8 %-ға ... ... баға ... 792 млрд. теңгені құрады. Басқа өңдеу өндірістеріне
қарағанда құлдырау қатты ... жоқ, ... ... ... ... ... тұрғындардың сатыпалушылық сұраныстарының тарылуы;
- айналым құралдарының жетіспеушілігі;
- несиелік ресурстарды тарту мүмкіндіктерінің тарылуы;
- ... ... ... ... ... ... ... сурет. Тамақ өндірісі өнімдерінің көлемі (14(
2010 жылы өсімдік майы, ет, ет өнімдері және шырын ... ... ... өсу ... Қант және сүт өнімдерін өндірушілер көп
шығынға ұшырады. Алкогольсіз және алкогольді ... ... де ... Сыра ... 2009 ... көрсеткіштен өзгерген жоқ.
Өткен жылы Қазақстанда сүт және қант ... ... ... ... Сүт ... өндірісіндегі кері қарқын жыл бойы байқалды,
ал қант өндірісі тек қараша және желтоқсан айларында өсуді көрсетті. Мұндай
жағдайдың ... ...... ... Сүт ... үшін бұл ... ... өйткені шектелген төлем қабілеттілік сұраныс жағдайында және
ресейлік өндірушілер жағынан жоғары бағалық бәсеке салдарынан дайын ... ... өсуі ... ... жылы ... сүт өнімдері үшін
жасалған қолайлы жағдайлардың арқасында ел территориясына оның ... ... ... ... ... көрсеткіштерінен асып кетті. 2008
жылмен салыстырғанда Қазақстанға сыр мен ірімшік 6,2%-ға, ... ... ... сүт және ... ... сары май 30%-ға ... жылы қант өндіруде шикізаттың қымбаттауы дайын ... ... ... орны ... отырды (2009 жылмен салыстырғанда 30%-ға).
Бірақ, Қазақстанда 2009 жыыл қант ... ... ... ... ... екі ... ... байланысты
отандық қант шығарушы зауыттардың шығару көлеміне кері әсерін тигізді.
6 сурет. Тамақ өндірісі өнімдеріне ... ... ... ... ... (14(
2010 жылы отандық тамақтану өнімдері өндірісінің бағалары ... ... өсу ... ... ... 2008 жылы ... ... 127,2%-ды
құраса, 2010 жылы ол 103,5% болды. Қантқа 29,8%, шәй мен ... ... ... - 23,7%, ... құстар мен қояндарға – 21,5%-ға
қымбаттады. Бұның барлығына шикізаттың қымбатауы себепші ... 2009 ... 2009 ... желтоқсанымен салыстырғанда өндіруші кәсіпорындар
одан әрі өңдеуге алған қант, шәй, өңделмеген темекі бағалары сәйкесінше
44,5%, 38,3% және ... ... Құс ... ... ... өсуі ... ... кезінде көрініс тапты, және бұған тағы бір себеп –
құстардың басты ... ... ... ... ... Сол ... ... төмендеуінен өсімдік майы – 18,8%-ға, ұн мен жарма –
12,9%-ға, тәтілер мен ...... ... ... ... Тамақ өндірісінің негізгі капиталына салынған инвестициялар
(14(
Көптеген ... ... ... қолданудан сақтану
мақсатында маркетинг бойынша вице-президент қызмет орнын ... ... ... түбегейлі нарықты зерттеуді енгізеді, бірақ іс
жүзінде кәсіпорынның болашақ сатып ... ... және ... ... ... ... ... маркетинг философиясы құрылуы мүмкін
емес, яғни рынок тұтынушылығына ... ... ... ... ... ауысуы үшін қарқынды еңбек етуді талап ететін
бірнеше жылдар ... ... ... ғылымдарында қалыптасқан ... және ... ... ... ... ... ... қатысты, жекелей республиканың кәсіпорындарында маркетинг
жүйесінің даму тұжырымдамаларын құру кезінде келесі ой-пікірлерді ... ... ... ... ... және дамуы үшін қажетті
экономикалық шарттарды құру;
- маркетингтің анықталған ... ... ... ... орта ... жүзеге асырылуы және басқару философиясы ретінде
болуы сияқты екі ... ... ... ... ... ... құрамдастарын кешенді қолдану – тауар және
баға саясаты, өткізу мен тауарды нарыққа ... ... ... ... ... басқарумен толықтырылған;
- маркетинг қызметін құрылымдық ұйымдастырып, маркетинг және басқа да
кәсіпорынның функцияларының интеграциялануға бағытталуы;
- басқарудың маркетингтік қағидаларына өту кезінде ... ... ... ... ... іс-әрекеттік мәні мен мазмұнын одан әрі
айқындау кезінде маркетинг жүйесінің қалыптасу үдерісіне тоқталып, оның ... ... ... ... жекелей қарастыру маңыздылығы
туындайды. Осы орайда Қазақстанда маркетинг жүйесінің қалыптасу ... ... мен ... ... ... ... ... табылады.
Жалпы кәсіпорындарда жиі кездесетін маркетинг жүйесін ұйымдастырудың
негізгі объективті мәселелері келесі суретте көрініс табады.
8 ... ... ... жүйесін ұйымдастырудың негізгі объективті
мәселелері (17(
Мұндай көкейтесті мәселелерге кәсіпорынның маркетинг функцияларын ұзақ
мерзім ескермеуі, сыртқы орта ... ... ... ... кемшіліктері мен тәжірибенің жеткіліксіздігі, қор тапшылығы
және тағы ... ... ... ... ... ... әрі күрделі құбылысты зерттеу
барысында еліміздің кәсіпорындарында маркетингтің даму ... ... ... ету ... ... ... ... әр түрлі бағытта даму үстінде. Және
маркетингтік ... даму ... біз үш ... ... ... ... даму үрдістері;
- маркетинг құралдарының даму бағыттары;
- маркетинг кешенінің даму бағыттары.
Бұлардың ішінде алғашқысы жалпы жүйе қалыптастырушы үдерістері ретінде
болып, ерекше орын ... Олар ... ... ... ... аяларына тән болады. Ал әрбір ... ... ... ... мен ... ... даму бағыттарына аса зор әсер
етеді [17].
Ал маркетинг ... ... ... даму ... ... атауға болады:
- кәсіпорындарда ғылыми-техникалық ... және ... ... ... ... ... интернет-маркетинг пен интернет технологияларының кең тарауы;
- сауда белгілерін жасау мен ... ... ... ... ... яғни ... ... мәселелері ерекше орынға ие
болады;
- сауда тармақтарын дамыту мен мәдениетін көтеру байқалды;
- интернет маркетингтің ролінің ... ... ... ... дербес коммуникацияларды жоспарлаудан интеграцияланған маркетинг
коммуникацияларын жоспарлауға көшу;
- директ маркетингтің тұтынушылармен қарым-қатынасты ... ... ... даму ... ... ... ... ролінің артуы, «Product Placement» пен CRM технологияларының
кең түрде ... ... ... ... ... көрініп тұрады.
Аталғандардың ішінен аутсорсинг пен брендингті жеке қарастырған ...... ... бөлу (дифференциялау) қағидасына
негізделген, бәсеке қабілеттілігін арттыруға ... ... ... Бұнда өндіруші компанияның ... ... ... ... ... ал қосалқы, ілеспе (профильдік емес)
қызметтері шеттегі кәсіпқой ... ... ... ... ... компаниялар алға шығады, ... ... ... бренд ұстаушы компаниялар) қызметін
өздері орындайды және оның орындалуына толық жауап береді. ... ... ... компаниялардан тұратын аутсорсерлер жүйесі қалыптасып жатыр.
Аутсорсинг үлгілерінің қолдануының стратегиялық және ... ... ... ... ... үдерісінде шлғырлануы,
зерттеу, болжау, өңдеу, жобалау, енгізу сияқты негізгі емес ... ... ... ... және ... ... иілгіш әрекеттесу;
- бенчмаркинг (bench-marking) технологияларын қолдана отырып, нарықтағы
“үлгілі тәжірибені» пайдалану ... ... ... ... ... ... отырып, жаңа
технологияларға рұқсат алу, әкімшілік базалар, әдістер және ... ... ... ... ... ... сүйене отырып, нәтижелі және шапшаң
бизнес шешімдерін қабылдау;
- компания штатын кеңейтуіндегі қажеттіліктің болмауы, еңбекақы қорының
және салық төлеудің үнемділігін қамтамасыз ету;
- жаңа ... ... ... ... ... ... қажетсіздігі шығындардың азаюына әкеледі;
- аутсорсинг компаниясының кәсіпкерлік жауаптылық ... ... ... ... ... ... мен кәсіпорын
арасында мынадай мәселелер шешілуі тиіс:
- зерттеулер бағытталуы мен ауқымдылығын анықтау ... ... түрі мен ... ... ... және ... ... айқындау (жүргізу уақыты
мен орны);
- зерттеу құралдары мен әдістерін анықтау (сұрау, ... ... ... жүргізу және осыған қажет ақпаратты жинау мен өңдеу
құралдарын көрсету);
- ... ... ... ... ұйымдастыру (білгірлігіне
талаптарды көрсетуімен ... ... ... жұмыстар құнын анықтау (зерттеу шығындарын айқындау және оларды
нәтижесінде кәсіпорын алатын артықшылықтармен салыстыру).
Шағын ... көп ... ... ... жүргізбейді, оны
басшылықтың сезімталдығы, тапқырлығы алмастырады. ... ... ... ... ... ... тез ... сәтсіздік тәекелділігі төмендеу болады. Соның өзінде кәсіпорындардың
маркетингтік зерттеулер ... деп ... ... Оның ... ... ... ... білгір мамандардың болмауы [18].
Тоқталып кететін бір жай, брендинг тұжырымдамасы бүгінгі күні ... ... ... ұйымдар іскерлігі үшін бағдарлық негізді
құрайды. Бұл ... ... ұйым ... ... жету
кезінде бірінші кезекте тұтынушылардың тауарлар, қызметтер немесе идеяларға
сұранысын максималды түрде қанағаттандыруға ... ... ... ... ... ... сұраныс тауарлары нарығында бәсекелік табыс факторларының алғы
шартына айналады. Күшті сауда белгілеріне ие болмаған кәсіпорындар ... ... орын ... Тауар белгісі – басқалардан тауарды
ерекшелеу ... ... ... ... ... ... ... Ол термин, белгі, ... ... ... ... ... ... ... тауарларының жекешелендіру құралы болып,
тауарлық белгі сауда маркасы немесе фирмалық белгі ретінде әрекет ... ... ... ... мән және ... ... объектісі
болып табылып, оның құны ірі компанияларда миллиондап есептеледі. [19]
Сонымен, қорыта айтқанда, ... ... ... ... ... жаңа ... пайда болып, маркетингтің кәсіпорындардағы ролі
арта түседі. Рыноктар туралы ақпаратқа мұқтаждық жылдан-жылға өсіп келеді.
Тұтынушылармен қарым-қатынас ... ... ... іс-әрекетке
жаңаша көзқарас тудыратын маркетинг болып табылады. Осы тұрғыда ... ... ... ... ... ... жету мүмкіндіктері
асады.
2.2 «Беккер и К» ЖШС ... ... ... ... ... талдау
"Беккер и К" бірлескен қазақ-герман кәсіпорны жауапкершілігі шектеулі
серіктестік ... 1991 ... бас ... ... ... ... ... компнаияға № 6 тіркеу куәлігін берді.
1991 жылы "Беккер и К" ЖШС-не ... ... ... ... мен
Сәтпаев көшесінің қиылысында әкімшілік және өндірістік ғимараттар кешенінің
құрылысын салуға аумағы 0,78 га жер ... ... 1992 жылы ... жылы кешеннің бірінші кезегі пайдалануға берілді. Бірінші кезек алаңы
3800 м2 болып, онда ... сыра ... ... мейрамханасы және шұжық
цехы орналасты. 1994 жылдың аяқ кезінде сыра зауыты іске ... ... ... ... ... мейрамханасы, ал 1996 жылғы сәуірден
бастап – шұжық цехы жұмыс істей бастады.
2000 жылы аумағы 3800 м2 ... ... ... іске қосыла бастады.
Қазіргі кезде ғимарат ішінде ет өңдейтін жаңа цех, наубайхана, тоңазытылған
жартылай фабрикаттар цехы, ... ... ... ... және
қызметкерлерге арналған асхана орналасқан.
Қазақстандық өндірушілерден сатып алынатын немесе Германиядан ... ... ... осы заманғы технологияларды қолдану; өндірісте
санитарлық-гигиеналық ... ... пен ... өнім ... ... ... қамтамасыз етілуі; білікті қызметкерлердің болуы –
осылардың бәрі өнімнің қауіпсіз және жоғары сапалы болуының, тұтынушылардың
қанағаттануының, ... ... және ... ... ... ... тұтыну дәстүрін сақтау» міндетінің жүзеге асырылуының
кепілі.
Компанияда маркетинг бөлімі жұмыс жасайды.Олар ... ... ... ... ... ... айналысады.
"Беккер и К" ЖШС кәсіпорнында маркетингтік қызметпен директор және
кәсіпорын бухгалтері ... ... ... ... ... мәселелері келесілер болып саналады:
- қысқа мерзімді, орта мерзімді және ұзақ ... ... ... ... ... ... тұтынушы сұранысының құрылымы мен динамикасын
анықтайтынфакторларды зерттеу
- өндірілген ... ... ... мен ... ... ... ... өнімге деген тұтынушылардың талаптарын орындауға өндірісті
жұмылдыру;
- өндірілген өнімнің тұтынушылық қасиеттерін ... және ... ... ... ақпарат жинау. Шығарылатын өнімнің ... ... ... ... талдау;
- маркетинг проблемаларын шешу бойынша ... ... ... ... ... деген сұранысты зерттеу;
- рынок жағдайы мен сату ... әсер ... ... факторлар
арасындағы өзара байланыс жүйесін ұсыну;
- ... ... ... ... ... ... ... ақпаратты жинау, жүйелеу, талдау жаса;
- әр тауар бойынша жарнама стратегиясын құру және ... ... ... ... ... стильді қалыптастыру бойынша ұсыныстарды қабылдау [20].
Ірі компаниялар, шағын ... ... ... ... ... ... қайраткерлер клиенттердің көзқарасы бойынша қандай екендері,
зерттеу ... ... ... беретіндігін білуге тырысады. Басшылар
маркетингтік зерттеулерді қолданғанда, жарамды баға жайлы қажетті ақпарат
алу үшін, зерттеулердің өзгешелігін ... ... ... ... ... ... мүмкін немесе алынған нәтижелерді дұрыс талдамауы мүмкін.
Тиімді шешімдер қабылдауға ... ... ... ... ... жоағы
біліктілікті зерттеушілерді тартқан жөн. Әдетте ... ... ... ... ... ... және зерттеу мақсаттарын қалыптастыру,
ақпарат көздерін іріктеу, ақпарат жинау, жиналған ақпаратты талдау, және
соңғысы алынған нәтижелерді ... ... ... мен зерттеуші проблеманы нақты анықтаулары
және зерттеу мақсаттарын келістірулері керек. Рынокты ... ... ... ... Егер кәсіпорын басшылары зерттеуден пайда күтетін
болса, кәсіпорын алдында тұрған проблемаға байыппен қараулары ... ... ... түседі, және проблеманы анықтаудағы көмескілік пен
қателік өндірістік емес ... алып ... ... ... проблеманы
– оның жартысы шешілді деп айтуға болады.
Зерттеу мақсаттары іздеушілік ... ... яғни ... ... ... мағлұматтарды жинау, бұл арқылы гипотеза жасауға да
болады.
Екінші кезеңде ... ... ... ... ақпарат түрін және
оның тиімді жинау жолын анықтап алу керек. Зерттеуші ... және ... бір ... ... ... Бақылау, эксперимент, сұрау сияқты
ақпарат жинаудың үш әдісін атап айтуға болады.
Бақылау – пассивті ...... ... ... ... ... ... мұнда зерттеуші оқиғаға араласпай адамдар мен
жағдайды ... ... ... ... ... ... ... жасайды, адамдардың түрлі тауарлар жайлы не айтып жатқанын
тыңдайды және сатушылардың тауарды қалай ... ... ... ... көрсету сапасын білу үшін өз дүкендерінде және бәсекелестің
дүкендерінде сауда жасаулары мүмкін. Мұндай ... ... ... ... туғызуы мүмкін.
Эксперимент оқиғаға жоспарлы әсер етуді қарастырады. Бұл ... ... ... ... топтарының бір-бірімен
сәйкестілігі ... ... ... осы ... түрлі жағдай жасайды,
ауыспалы құрамды бақылайды және бақылаудағы әр ... ... ... ... ... ...... қайшы келетін
бақылау нәтижелерін іріктеу арқылы себеп-салдарлық қатынасты ашу.
Сұрау іздеушілік және түсіндірушілік зерттеулерге ыңғайлы болып ... ... ... ... мен ... жайлы, олардың
қанағаттану деңгейі жайлы ақпарат алу ... ... ... ... ... ... бағалау үшін жүргізеді [21].
Мысалы, "Беккер и К" ЖШС ... ... ... бәсекеге
қабілеттілігін қалай көтеру керек деген сұраққа ... ... Бұл ... беру үшін ... ... ... ... ассортиментін зерттеу
керек және осы бәсекелестің өнімі мен "Беккер и К" ЖШС шығаратын өнімдердің
экспертизасын жүргізу ... Бұл ... жету үшін ... ... әдісі эксперимент қолайлы болып табылады. Оған қоса, тексерісті
жүргізу керек және таңдаудың ... ... сену ... және алынған
нәтижелерді басқадай пікірлермен түсіндіру мүмкін емес. "Беккер и К" ЖШС
кәсіпорнының басты ... "FOOD KZ" ЖШС ... ... ... ассортименттерін зерттеп білуден бастаймыз. Тауарлардың
ассортименті – ... ... әр ... және ... бір белгі бойынша бірігулері. Ассортиментті зерттеуде ... ... ... және ... ... негізінде қорытынды
шығарады.
"Беккер и К" ЖШС қызметінің негізгі бағыты – ет өңдеу өнеркәсібі.
Шошқа, жылқы, сиыр, қой және құс ... күн ... 10 ... өнім ... өнім ... атаулары 100-ден асады, оның ішінде пісірілген
шұжық, жіңішке шұжық, сарделька, шала ысталған шұжық, ... ... еті, ... ... және пісіріп-ысталған таңдаулы тағамдар,
сондай-ақ ішінара өңделіп, салқындатылған ет өнімдері бар.
Өндірілетін өнім түрлері
- пісірілген шұжық
- шала ысталған және ... ... ... жіңішке шұжық, сарделька және кішкене шұжықтар
- жеңсік ас
- жылқы етінен дайындалған жеңсік ... ... ... нан және нан ... ... ... ... фабрикаттар
Компания қызметінің екінші бір бағыты – ... және ... ... ... өндіру. "Беккер и К" ЖШС-нің сыра өндіруге Алкогольді өнім
өндірісін және ... ... ... ... берген 1999 жылғы 31
наурыздағы № 0002081 мемлекеттік ... бар. Сыра ... ... 20 мың дал. Сыра ... үшін ... ... шикізат (уыт,
құлмақ, ашытқы) және су пайдаланылады. «Becker Bier» ...... оған ... ... және ... ... мерзімі 9
тәулік. Сыра классикалық неміс ... ... «Kaspar ... ... ... ... ... үрдістердің бәрі
автоматты режимде жүзеге асырылады және олар ... ... и К" ЖШС ... директор, директор орынбасары, бухгалтер, технолог,
көлік жүргізуші, кассир және цех қызметкерлерінен тұрады.
Кәсіпорын қызметінің маңызды көрсеткіші болып пайда ... ... ... ... ... ... Ол ... асқан
өніммен, оның сапасымен, ассортиментімен, өзіндік құнының деңгейімен ... да ... ... и К" ЖШС ... ... талдау. Фирманың бәсекеге
қабілеттілігін бағалау үшін ... ... ... ... талдау жүргізу керек. Бәсекелестік маркетингте мұндай рәсім
маңызды элемент болып табылады.
"Беккер и К" ЖШС ет өнімдерінің ... ... "FOOD KZ" ... ет ... оның ... ... бөледі. Әдетте, шұжық
құрамына сиыр еті, шошқа еті, қой еті ... және ... да ... ... байланысты болады. Рыноктағы шұжық өнімінің орташа бағасы
900-1200 теңге. ... и К" ЖШС ... ет ... ... ... "FOOD KZ" ЖШС компаниясының ет өнімдері табылады. Осы
көрсетілгендерден шығаратын қорытынды – егер ... ... ... ... ... онда бағаны да сол ... ... қою ... Қарсы жағдайда кәсіпорын өз өтімін жоғалтып алуы
мүмкін. Егер ... ... ... болса, кәсіпорын тауар бағасын дәл
бәсекелестің ... етіп қоя ... ... ... ... тек ... сапасы жоғары болғанда ғана қоюға болады. Бәсекеге
қабілеттілік сатып алушының қызығушылығын ... ... ... ... ... берумен анықталады.Ал "Беккер и К" ЖШС
өнімдерінің сапасы өте жоғары болғандықтан баға саясатыда жоғары.
Өткізу жүйесін талдау – бұл тауарды ... ... ... ... ... әдістерін зертеу. Біздің ойымызша, өткізу жүйесін құру
"Беккер и К" ЖШС кәсіпорнының басшылығы үшін оның ... ... ең ... шешім. Кәсіпорынның жалпы айналымы, оның өсу
жылдамдығы, алынатын ... ... ... ... ... көлемі мен
тиімділігіне байланысты. Бүгінгі күні кәсіпорын өнімінің соңғы тұтынушыға
жетуінің бақылау ... ... ... ... ... өндіруші мен
тұтынушы арасындағы байланыс айналымының тиімділігі де осыған байланысты.
"Беккер и К" ЖШС ... ... ... ... ... ... арнасы
тек өндірушіден тұтынушыға дейін ғана емес, сонымен ... ... ... және ... жеткізуші арасындағы өзара әрекетті де
қамтиды. Бұл бартер ... және ... ... ... әлі ... ... тән: бұл жағдайда материалды ... бір ... ... ... ... ... табылады. Тұтыну тауарларының тарату
арналарын қарастырайық (9-сурет) [20].
9 ... и К" ЖШС ... ... ... ... ... екі арна ... Нөлдік арна. Бұл арнаның басымдылығы сатылатын тауардың ... баға ... ... ... ... ... аз. ... кәсіпорнының барлық өнімдерінің басым бөлігі азық-түлік
дүкендері арқылы жүзеге асады. Бұл ... ... ... кең жарнамаға
қажеттілік.
ә) Алматы қаласындағы сауда жүйесі. Мұнда өнімнің 95% жүзеге асырылады.
Компания шектеусіз көлемде келесі ... ... ... ... ... ... ... талаптар жеткізушілерге
қойылады:
- Салқындатылған бірінші және екінші категориялы ұша ... сиыр ... ... ... және ... бірінші, екінші және
төртінші категориялы жартылай ұша түріндегі шошқа еті;
- Салқындатылған бірінші және ... ... ұша ... (жамбас)
жылқы еті;
- Семіздігі бірінші категориялық қой еті (жамбас және ... ... ... ... ... құс ... күркетауық, тоңазытылған бірінші категориялы күркетауық еті;
- Бидай ұны ... ... 1 ... қара ... ... Көкөністер (картоп, сәбіз, асқабақ)
Тауар сапасы:
- Жеткізуші тауардың сапасы белгіленген тәртіппен бекітілген ет ... ... ... ... ережелердің
талабына сай болуы керек.
10 сурет. Компания өнімінің ассортимент түрі (22(
"Беккер и К" ЖШС өнімінің рыноктык ... 50% - ... ... ... адамдар, жұмысшылар, қызметкерлер, айлық
табыстары 70000 теңгеге дейін;
ә) 20% - аз табыстылар, 25000-30000 теңгеге дейін;
б) 5% - жоғары ... ... 100000 ... дейін;
в) 3% - бизнесмендер, кәсіпкерлер, 100000 теңгеден жоғары;
г) 10% - студенттер.
Қазіргі ... ... ... тауардың қасиеті мен сапасына
қоятын талаптарын анықтау бойынша жұргізілетін маркетингтік зерттеулерді
қамтамасыз ететін маркетингтік қызмет жүйесінсіз кәсіпорынның ... ... ... ... қиын. Сондықтан кәсіпорын қызметінде
маркетинг бөлімі маңызды рөл атқарады. Маркетингтік ... ... ... – оның ... тиімділігін қамтамасыз ету, және сол арқылы
кәсіпорын құрылымының тиімділігін арттыру. Егер басқаруды ұйымдастыру, оның
ішінде маркетингті басқару ... ... онда ... ... пайда, сату көлемі, ... үлес ... ... - кесте. Өнім бойынша нарықтық сегменттеу
|Пайдалы ... ... ... ... ... ... |белгі бойынша |фирмалар |
|көңіл бөлетін |бойынша ... ... | ... ... |тұтынушылар | | ... ... ... ... |Төмен бағалы ... ... ... ... |талғамды |өндірушілер |
| | | ... | ... ... жұмысы|Белсенді |Белсенді, ... бар |
| |бар ... ... ... ... баға |
| ... | ... |бойынша |
| | | ... | ... |27 ... ... ... ... ... |адамдар |мақсатқа ... ... болу ... | ... | |
| ... | ... | ... ... ... ... жылы ... және ... ... Қазір аспаздықта салқын
және ыстық тағамдар, тұздықталған көкөністер, бәліштер және т.т. ... ... 1,2 ... ... өнім өндіріледі. Аспаздық өнімі "Беккер и
К" ЖШС супермаркетінде сатылады. Супермаркеттің ішкі жағы ... ... ... үй ... ... сатып алушылар онда «"Беккер
и К" ЖШС-нің және басқа да белгілі сауда ... ... ... ... Өнім ... ... сатушы-кеңесшілер көмектеседі. Супермаркетте
компанияның барлық өндірістік ... ... ... 2007 жылғы
сәуірден бастап «Бистро» ... ... онда ... ... мен ... және «Becker Bier» ... ... сатылады.
Біздің сатып алушыларға ыңғайлы болуы үшін 2007 жылы қала ... сан ... ... сататын екінші супермаркет ашылды.
Компанияның фирмалық дүкендерінің болуы тұтынушыларға ... ... ... келесі мекен жайлардан сатып алуларыңызға болады:
Енді "Беккер и К" ЖШС ... ... ... талдау жасап
кетуді жөн көрдік.
11 сурет. "Беккер и К" ЖШС комапаниясының ... ... ... аты ... и К" ... ... неміс аспазшысының бейнесі мен компания аты жазылған.
3. Фирмалық түсі жасыл мен ақ
4. Корпаративті және ... ... ... ... ... ... и К" ЖШС негізгі слоганы салт дәстүрді сақтай отырып. ... К" ЖШС ... ... барысында қызметкерлерге, сондай-ақ қоршаған ортаға
зиянды ... ... және оған жол ... жұмыстарын жүзеге асыруда.
"Беккер и К" ЖШС Қазақстан Республикасының Конституциясын басшылыққа ... ... ... ... және ... денсаулығын
қорғаудың халықаралық тәжірибесін зерттей отырып, ... ... және ... ... ... асыруда [20].
10 сурет. Компанияның негізгі мақсаты (22(
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ТАМАҚ ӨНДІРІСІНДЕ ... ... ЖӘНЕ ОНЫ ... ... ... ... дамытудағы маркетингтің
алатын орны
Қазақстан Республикасы экономикасының даму ... ... ... тұжырымдамасын нарықтық ортада қолдану мен игеруді
талап етеді. Маркетинг тұжырымдамасын рыноктык ортада қолдану мен ... ... ... ... ... кәсіпорынның белсенді алға
жылжу саясатының стратегиясы мен тактикасы болып тадылып, барлық ресурстар
тиімділігі мен шаруашылық ... ... әсер ... ... ... ... республикада көптеген кәсіпорындар не өндіре алса, соны
сатып, тұтынушылардың қажеттілігі және оны ... көп ... ... бір ... ... функционалдық қызметтер жәнемаркетинг
арасында ақпаратты алмасу және ... ... ... ... ... ... ... барлық сәтсіздіктердің тойтарысы емес, ... ... ... ... анықталған «ойын ережелері» болып табылып,
дұрыс қолданылған кезінде ... ... ... ... пайдалы бағдарлар береді. Маркетинг кәсіпоырн іскерлігінің
барлық басқа да ... ... ... байланыста болады. Көбінесе басқа
бағыттағы салалар маркетингтің дамуына шектеулер ретінде әрекет ... ... ... ... ... ... субъектілерінің тиімді
дамуының қажетті шарттары болып табылады [23].
Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуы транзиттік кезеңнің қиын әрі ... ... ... ... ... ... ... төмен кезеңінде өрбіді. Қазіргі уақытта да
экономиканың мемлекеттік емес секторының қалыптасу процесі, өзінің қарқынды
дамуына ... ... ... ... және ... ұшырасуда. Объективті қиындықтар экономиканың жалпы
дағдарысты жағдайымен және кең ... ... ... ... жетіспеушілігіне байланысты. Субъективті сипаттағы қиындықтар
қоғамда пайда табу мен баюға байланысты ескі ... ... ... табу мен ... парадигмасы көпшілік ортасында әлі кең
таралмаған. Толған жеткілікті рынокта сапалы ... ... мен ... ... ... өз ... алу әдеттері жоқ. Рыноктағы жағдайдың
қарқынды өзгеруіне жылдам реакция жоқ, және шешім ... ... ... ... ... пен ... ... таныс емес. Еңбек ақысын төлегенде теңгермешілікке көп ... ... ... ... өзгерту қажеттілігінің шарасыздығын жете
түсінген жоқ. Кәсіпкердің тұлғалық беделі қоғамда төмен, және ол ... ... ... ... ... кезеңінде және тұрақты
социалистік жетіспеушілік уақытында орны алған сауда ... ... ... ... ... ... мен ... менталитетінің бір-бірінен айырмашылығы зор. Отандық мамандардың
көп бөлігінің еңбектік дағдылары мен ... ... ... қатынастарға өту әлеуметтік бағдарларды, ойлауды, жұмысқа деген
қатынасты түпкілікті қайта құруды талап етеді. Мұның ... ... ... ... Социалистік ортадан шыққан жұмысшы тек бұйрықты ... ... іске ... ... Ол ... бейресми
серіктестікке, ынталылыққа, тәуекел етудегі жеке ... ... ... көбейту өндіруді жоғарылатуға себеп бола алмайды.
Сонымен бірге бір жағынан көп жағдайда ... ... ... менеджер
болып табылмайды, екінші жағынан ол өз жұмысшыларын қалыпты ынталануын
үйретуде қажетті әдістер мен ... ... ... ... ... ... ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отырады. Білікті
менеджер болу үшін кәсіпкер ... оқуы ... және өз ... ... ... ... ... жүйеде бұл әдіс табысты
бизнестің айырылмас бөлігі болып ... ... ... ... ... жіберілген қателіктер мен кемшіліктер
болғанымен, қазіргі уақытта ... ... ... бесенді көрініс
тауып келеді және қалыпты әрі сенімді бағыттарды қамтып келеді. Қазақстанда
кәсіпкерлер өздерін сенімді ... ... ... ... ... өзгерістер мен ірі мемлекеттік кәсіпорындардың өзгеруі өндіріс
көлемінің айтарлықтай бағыт бұруына алып келді және жеке ... ... ... ... болды. Тұрғындардың мемлекеттік сектордағы
көлем ... ... және ... еңбек ресурстары экономиканың
мемлекеттіктік секторынан жеке секторларға көшті. Қазақстанда ... ... ... ... ... ... экономикасының
өсуіне зор үлес қосады, сондықтан мемлекет кәсіпкерліктің дамуын үнемі
қолдап және бақылап отырады. Шағын ... ... ... кері әсер
бюджеттің тапшылығымен, жеке ... төем ... ... өмір сүру ... төмендігімен, төлеу
қабілеттілігі бар сұраныстың қысқаруымен экономиканың дағдарыстық жағдайын
көрсетеді. Бұрын атап ... ... бар ... ... мемлекеттік емес сектордың құрылу көлемін толық көрсете алмайды.
Көбінесе, жеке еңбек ... ... ... ... ... көше ... нақты бір тәртіпке келтірілмеген, патентсіз
өндірістік, кеңес берушілік, репетиторлық, аудармашылық және ... ... ... ... ... ... бақыланбайды. Бұл қызмет
түрлерінің ... көп ... ... ... және бұл экономика
секторының көлеңкесінде қалып ... ... ... және ... шешу ... жылдары Қазақстанда кәсіпкерлік кәсіпорын санының өсуінің ... және ... ... ... өзін көрсетті. Салалық және
діни құрылымдар ұтымсыз. ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері көбінесе сирек және
бейғылыми көрініс табуда. ... ... және оның ... ... жүйе ... ... ... тек кәсіпкерлік қызметті
қолдауға бөлінетін ... ... ... және рыноктың
инфрақұрылымының әлсіз дамуында ғана емес, сонымен бірге кәсіпкерлікті
қолдаудағы ... ... ... дәл уақытында жасалмауы.
Салалық, аймақтық приоритеттер айқындалмады. Кәсіпкерліктің ... ... ... шарықтап өсуіне себеп болады. Сонымен ... ... ... байланыс болуы керек. Болып жатқан
процестің, оның теңестіру және жүйелік талдау мониторингі ... ... ... жағдайларда Қазақстан Республикасының Президенті 1996 жылдың
18-шілдесінде ... ... ... ... ... ... ... туралы» № 3036 жарлық шығарды. Бұл жарлықта
Қазақстан азаматтарына кәсіпкерлік қызметті ... ... ... ... ... ... ... бизнесіне
заңсыз қол сұғуды қорғайтын шаралар қолға алынды [24].
Қазақстан ... ... және ... ... экономика
институтының ғылыми кеңесімен кәсіпкерлікті дамытудағы ... ... және ... осы ... ... ... ... механизмі ұсынылды. Сипаттамалар келесі кестеде көрсетілген.
5 - кесте. Кәсіпкерлікті дамыту мүмкін болатын проблемалар сипаттамасы
|Кәсіпкерліктің ... мен ... ... ... ... |
|жолындағы бар |әдістер ... мен | ... | |
|1 |2 ... ... |Мемлекеттік меншікті жекешелендірудің, ақшалай |
|негізгі ... ... ... қатысу. ... ... ... ... аяқталмаған|
|болмауы |құрылыс объектілерін, жер ... ... ... ... ... ... ... сату (бөліп-бөліп |
|қызмет орындары,|төлеуге болады). ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... және |Қазақстанда лизингті дамыту үшін ... ... ... ... ... лизингті дамытуда ұлттық |
|айналым |бағдарлама жасау. ... ... ... ... жекешелендірілген |
|жетіспеушілігі |мүлікті мақсатты қолдануды ынталандыру бойынша ұсыныстар |
|немесе болмауы. |дайындау. |
| ... ... ... үшін қоғамдық және |
| ... ... ... ... |
| ... қорлар мен гранттарды тарту. Шағын |
| ... ... ... ... деңгейлі |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... дамыту қорынан |
| ... ... |
5 ... ... |2 ... |Қазақстанда кәсіпкерлік кодексін жасау, заңгерлік, ... ... және ... ... ... үшін ... ... |жасау. ... ... ... ... коммерциялық банктерді дамытуды |
|дамуының ... ... ... мен ... ... ... қолдау және дамыту.|
|немес мүлдем |Қонақүй шаруашылығы, коммуникация қызметі жүйелерін |
|жоқтығы, ... және ... ... ... ... ... |
|рыноктың ... ... ... ... ... ... ... қолдау және ұйымдастыру. ... ... ... ... ... ... жаңа бағдарламасын жасау және|
|рыноктық жағдайда|енгізу; дайындықтың терең курстары; мамандарды ... ... ... бағдарламаны жеілдіру. ... ... ... ... тарату бойынша міндеттер мен жүйенің ... ... ... ... ... ... ... |Кәсіпкерлер үшін әр облыстық және қоғамдық |
| ... ... ... ... ... ашу. ... Мемлекеттік: |Мемлекеттік қызмет реформасын одан әрі тереңдете тұсу. |
|бюрократизм, ... ... ... ... ... ... |
|төрешілдік, |жетілдіру. ... ... ... ... ... ... |Кәсіпкерлік субъектілері үшін тіркеу, сақтандыру, ... ... ... ... ... жүйесін |
| ... |
| ... ... ... ... |
| ... нотариустерде кәсіпкерлік субъектілеріне |
| ... ... ... ... |
| ... өтініштері бойынша оперативті шаралар |
| ... Ішкі ... ... ... ... |
| ... жақсарту және тәртіпті қамтамасыз ету. |
| ... пен ... ... ... ... жасау. |
|5. Ақпараттық: |БАҚ-та және электронды ... ... ... |
|кәсіпкерлік |дамуын насихаттауды күшейту. ... ... ... ... ... ... ... төмен|парақтарын, шағын бизнес парақтарын жасау. ... және ... және ... ... ... ... ... тәжірибе |кезеңдерін ұйымдастыру. ... ... ... ... ... газет және |
|түрі, қоғамдық |журналдарда хабарландыру. ... | ... | ... | ... | ... | ... салық | ... | ... (25( ... ... алынған ... ... ... меншікте қалған кәсіпкерлік
субъектілеріне басқару және жалға беру ... ... ... ... капиталдың проблемаларын шешуде кәсіпкерлерге қолдау көрсету. Мұнда
ғимараттарды, құралдарды, жер телімдерін, қолданылмайтын немесе ... ... ... ... мен құралдардың, аяқталмаған құрылыс
объектілерін сату немесе беру маңызды орын ... ... ... ... ... ... пайдаланылмайтын өндірістік
объектілер мен алаңдарды, кеңсе орындары мен ... ... ... ... ... тендерлік негізде беріледі.
Кәсіпкерлік субъектілеріне пайдаланылмайтын орындарды жалға беру
тәртібі. Тағы бір проблема болып ... ... мен ... ... емес адамдардың қолына өтіп кеткен. Нәтижесінде бұл капитал тұрып
қалады, және бос олар ... ... ... мен ... ... Мемлекет бұл проблемаға бейжай қарай алмайды, сондықтан осындай
объектілерді кәсіпкерлерге беру жайлы ... ... ... ... ... ... үдерісінің қарқынды
дамуы нарықтық экономиканың өркендеуімен тұспа-тұс келді. Бұл ... ... ... ... мен ... қанағаттандыру
арқылы маркетинг қағидалары негізінде қатаң ... ... ... ... маркетингтің кейбір элементтерін бұрынғы
әкімшіл-әміршіл экономика тұсында да кездестіруге болатын еді.
Қазақстанда маркетинг ғылым ... 1991 ... ... ... ... Президенті Н. Назарбаев 1994 жылы «...басқаруға
маркетингті жетік игерген және ... ... ... ... ... ... ұйымдастыра алатын білікті мамандар келуі
тиіс» деп атап ... ... ... ... даму мәселелерін жан-жақты
зерттей келе ғалымдар дамыған мемлекеттерге қарағанда маркетингті жан-жақты
дамыту ... ... үшін ... маңызды деп санайды. Әрине
маркетингті ... ... ... ... аз ... ... реформаларды жүргізуде кездесетін ... ... ... ... ... ... ... деңгейде
көрсетілуі, маркетингтік инфрақұрылымның әлсіздігі, ақпараттық базаның
жеткіліксіздігі, өндіріс басшыларының алыс ... ... ... ... ... дайындығының төмендігі, маркетингтік қызметке
шығындардың аз жұмсалуы, маркетингті дамытуда ақпараттық ... ... ... жетіспеушілігі мен олардың біліктілігінің төмен
болуы және тағы ... ... ... ... өту кезіндегі маркетингті ұйымдастыру үдерісіне
сыртқы ортаның өзгерістері, соның ішінде заң шығару базасының жетілдірілуі
айтарлықтай ... ... ... ... ... факторлары жағдайын
талдау отандық кәсіпорындарда маркетинг ... ... ... объективті анықтайды. Бұл осы іскерлікте
тәжірибе тапшылығымен қатар нарық ... ... ... қамтамасыз
ету үшін қажет маркетинг жүйесінің ресурстық әлеует элементтерінің барлық
түрлерінің ... ... ... ... және ... алып келеді. Батыс бизнесмендерімен іскерлік араласу
тәжірибесінде отандық кәсіпкерлердің ... ... ... ... ... қажетті өкілеттілік болмауы, ... ... ... ... қол қою, ... және келісім жасау
мерзімдерінің ұзақтығы, келісім-шарт жасауда шамадан тыс ... ... ... ... ... ... ... дайындықсыздығы. Көрсетілген кемшіліктерді кадрлар дайындауда
және толықтай ... ... ... ... ... ... қарастыру керек.
Қазақстан Республикасында маркетингтің дамуы негізгі төрт ... ... ... болады: маркетингтің қалыптасуы, маркетингтің
экономиканың барлық сфераларына тарауы, маркетинг – қоспасы ... ... ... ... ... құралдарына көңіл бөлу (6
кесте). Қазақстан ... ... ... ... ... шарттарында ең
алдымен маркетингтің алғашқы сатыларына негізгі күш-жігерді ... ... ... ала ... өндірістің дамуына ықпал ету
қажет. Қазіргі жағдайда ... ... ... ... ... ... пен ... теңестіру негізінде қоғамдық мұқтаждықтарды
қанағаттандыруға тиіс [26].
6 - кесте. Қазақстан Республикасындағы маркетингтің даму кезеңдері.
|Аралық шартты ... | ... ... ... ... | |
|1 |2 |3 ... |1991-1997 |- көптеген кәсіпорындарда маркетинг бөлімі |
|қалыптасуы | ... ... |
| | |- ... ... өнім өткізу мен |
| | ... ... |
| | |- ... ... міндеттері нақты |
| | ... және ... ... ... |
| | |- ... ... аз ... шектелген; |
| | |- ... ... аз және т.б. ... ... |- отандық экономиканың өрлеуі маркетингтің |
|экономиканың | ... ... ... негізгі түрткі |
|барлық | ... ... | |- ... ... өсуі мен ... |
|тарауы | ... ... өсуі ... |
| | ... ... күрт бетбұрыс көрініс |
| | ... |
| | |- ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... жүргізілді; |
| | |- ... тек ... ... ... |
| | ... ... ... қолданыла |
| | ... |
6 ... ... |2 |3 ... ... |- интернет-маркетинг технологияларының дамуы|
|құрамдас | ... ... ... | |- ... ... ... мен оларды ... | ... ... ... аударылды; |
|қолданыла | |- ... яғни ... ... ... | ... ... орынға ие болды; |
| | |- ... ... ... мен мәдениетінің |
| | ... ... |
| | |- ... ... ... ... | ... ... ... түсу және т.б. |
|Маркетингтің |2005 |- ... ... орын ... ... ... |- ... ... зерттеу; |
|құралдарына |бері |- ... ... ... ... бөлу | |қағидалары; |
| | |- ... ... ... маңызы мен |
| | |оны ... ... (26( ... ... ... ... тұжырымының даму үрдістері ретінде мыналарды атауға болады:
1) Маркетинг нарықтық тұжырым ретінде менеджменттің теориялық ... оның ... ... Экономикалық жағдайдың қазіргі кезінде
маркетингтің ролі ... ол ... ... діңгегіне айналды.
Менеджменттің ... ... ... ... ... ... ... қалаушы американдық ғалым П. Друкер ... ... ... ... ... ... өндіріс үдерісінің
соңына емес ең басына қойып, маркетингті бизнестің ... ... ... Оның ... негізінде әрбір инженер, конструктор және ... ... ... қаланатын бағасы және тұтыну уақытын хабардар ету
керек. Осы ... ... ... ... ... ... талдау, тауарды бөлу, өткізу және өнім ... ... әсер етуі ... ... ... ... ... тұтынушылардың
қажеттіліктеріне бағытталып, CRM (customer relationship ... ... ... ... ... кең ... жүйеде негізгі іс-әрекет өнімнің айналасында болатын, ал ... ... ... орталығы өнімнен тұтынушыға қарай ауысты.
Осыған орай бұқаралық маркетингтің орнын ... ... ... ... технологиясының мәні кәсіпорынның бүкіл іс-әрекеті бәсекелі сыртқы
ортада неғұрлым толықтай ... ... ... ... сұранысы мен қажеттілігін зерттеу негізінде олармен ұзақ ... ... және ... ... Сонда ғана фирма жетістікке
жетеді. Өз кезегінде ол ... ... ... ... ... толықтай қанағаттандыру ортақ мақсат деп алған мамандардың күш-
жігерін ... ... ғана ... асады. Кәсіпорынның басқару
бөлімдері ... ... ... ... ... ары ... дамытуға әкеліп, оны басқаруға ... ... ... ... ... ... «Басқа бизнестің философиялық
анықтамаларына қарағанда маркетингтің айырмашылығы тұтынуды ... ... ... тұтынушылардың өз кандидаттарын таңдауға еркін
құқы болып, оларға «өз ақшасымен дауыс береді».
3) ... ... ... ... ... біртіндеп
интеграцияланған маркетингке айналып отыр. Ол дегеніміз маркетинг ... ... ... ... ... алға ... мақсаттарды тиімді
түрде жүзеге асыруға мүмкіндік ... ... ... – бұл
бизнесті дамытудың интенсивті әдістерінің жүйесі ретінде болады, әр ... ... ... ... ... ... ... Аталған кешенге өзара тығыз байланыста болып келетін
ATL (above the line), BTL (below the line), CRM ... ... ... ... ATL (above the line) – бұл ... ... ақпараттық құралдары, сыртқы жарнама мен ақпарат құралдары. Ал
BTL (below the line) құралдарына сатуды ынталандырудың ... ... ... тұтынушыларды (consumer promotion) және (trade
promotion) сатушыларды ынталандыру әдістері ... ... ... ... тікелей қарым-қатынас қалыптастырып, оларға тікелей қызмет
ету. Ол қазіргі бизнестің жаңа ... ... ... ... ... ... ... тұтынушыларды өздеріне қарату үшін өндірушілер ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның
нарықтағы үлесін көбейту болатын. Ал ... күні ... ... ... ... ... санын көбейту емес, бар тұтынушылармен
тұрақты қарым-қатынастарды нығайту, одан әрі ... ... ... ... ... ... ... тартуда емес, бар
тұтынушылардың қажеттіктерін неғұрлым ... ... ... ... ... ... басты мәселесі ретінде кәсіпорынның нарықтағы бәсекелестік
қабілеттілігін талдап, нарықты ... ... ... ... ... ... мен өткізу тармақтарын, өнімін түбегейлі, жан-жақты оқып
білуі болып табылады.
5) Қазіргі кезде бәсекеге қабілеттілікке барлық ... ... ... аударады. Ол өнім өткізу көлемдері, ... ... ... ... ... ... басты құралына
айналды. Осыған байланысты фирмалар әрі шығарылатын өнімдер бағаларын
төмендету ... әрі ... бар ... сапалық көрсеткіштері жағынан
ерекшеленетін тағамдар өндіру арқылы бәсекелестерді ... ... ... ... ... Жиынтық түрде осы бағыттар
кәсіпорынның бәсекеге қабілеттлігін анықтайды.
6) ... ... ... ... ... ... ролі
күшеюде. Рынок конъюнктурасы мен маркетингтің маңызды сипаттамасы сұраныс
болып табылады. Мәселен, ... ... ... ... ... ... алушылық қабілеттілігін талдау негізгі өнімдерге
сұранысты бағалауға мүмкіндік береді. Оның қысқаруы ең ... ... ... ... ... ... ... азаюы нәтижесі болып
табылады. Сол себептісұраныс жағдайларына негізделіп маркетинг рәсімдерін
тиімді ... ... Ол ... сұраныс деңгейін қадағалап, оны
баптау (көбейту, азайту, ... ... ... ... ... уақытында жүзеге асырып отыру.
7) Маркетингтің қолдану аймағының кеңеюде, яғни маркетинг ... және ... ... ғана қолданылып қоймай, қоғамның барлық
салалары мен аяларында кең түрде дамуда. Оның жаңа түрлері де ... ... ... ... маркетинг», «құқықтық ... ... және т.б. ... экономикасындағы қызметтердің шағын және орта бизнестің,
қоғамдық тамақтану мен қонақүй ... ... ... делдал-коммерциялық қызмет, көтерме және бөлшек сауданың
жаңа нышандарының, халықаралық туризмнің дамуына ... ... ... ... ... ... мен стратегиясын
әзірлеп, іс жүзіне асыру құралы ретінде қызмет көрсету маркетингінің ... ... ... ... саласының қарқынды дамуы және осы ... ... ... көрсету маркетингінің пайда болуына әкелді.
Оның тәсілдері мен әдістері, қағидалары ... ... ... ... ... бар. ... Қазақстанда дамуы жалпы
әлемдік тенденцияларға сәйкес, ол әсіресе, оның коммерциялық емес өрісте
қалыптасуында айқындалады. ... емес ...... ... ... қоғамның құқық қорғау, денсаулық сақтау,
ағарту, білім ... ... және ... ... ... ететін және клиенттерді үйіруге, оларды ... ... ... ... ... ... ... маркетингтік
қызметін талдау, олардың негізінен жедел маркетингті қолданатынын көрсетті.
Бұл – нақты нарықтық жағдайда маркетингтік құралдарын ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру.
Қазақстан Республикасындағы рыноктык қатынастардың даму және қалыптасу
процесі шаруашылық субъектілері арасындағы ... ... ... ... ... ортаның үнемі өзгерісімен жылжиды, мұның барлығы жасап
шығару, тарату және тауарлар мен ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің философиясы және құралы ретіндегі
көзқарас анағұрлым өсті. Сонымен қатар мұны ... ... ... ... өсудің жоғары қарқыны да талап етті. Өйткені маркетинг,
әлемдік тәжірибе дәлелдегендей, кез-келген бизнестің даму ... ... ... субъектілері арасында тепе-тең және нық қатынастар ортасын
құратын және қамтамасыз ететін заманауи рыноктың даму ... 2002 ... ... рет ... қаласы әкімшілігі шағын бизнес департаменті
көмегімен «маркетинг сұрақтары ... ... ... құрылды. Мұның
барлығы кәсіпкерлердің, мемлекеттік емес және халықаралық ұйымдардың,
бұқаралық ... ... және ... ... сұрақтарына деген
қызығушылықтарының өсуі дәлелдейді. Қазір ... ... орын ... ... маркетинг бөлімдері болып қана қоймай, сонымен ... ... өсіп келе ... бәсекеде маркетинг қаншалықты
маңызды екенін түсіне бастады. Маркетингке бизнесті ... ... ... қарайды, демек, маркетолог статусы және ол шешетін ... ... ... ... ... ... ... тұрған
шағында, бизнесті дамыту мақсатында маркетингтік зерттеулер жүйелі түрде
жүргізіледі. Егер 90-шы ... ... ... ... ... ... тек ... үлгіде жүргізілсе, көбінесе
трансұлттық компаниялармен, ал жергілікті ... ... тек ... ... тапсырылды, бүгінгі күні бұл жағдай түпкілікті өзгерді.
Экономикалық өсу жергілікті ... ... ... деген
қажеттілігінің өсуіне себеп болды. Бағалаулар бойынша, маркетингтік
зерттеулер ... ... ... бес ... 5-6 есе ... ... ... өзіндік индустриясы қалыптасты. Қазақстандық
компаниялар заманауи зерттеу әдістері мен ... ... ... ... ... ... ... маркетингтік жолдары.
Шағын және орта кәсіпорындарда маркетингтік іс-әрекетті жетілдірудің
ұсынылған бағыттары нарықтық қатынастар ... ... ... ... ... жүзінде меңгеру мүмкіндіктерін кеңейтіп, күнделікті өмірде
қолдану нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... өз бизнесін қажетті деңгейде ұстап тұруға мүмкіндік беретін
маркетингтік ... ... ... Ол ... ... ірі ... қызмет көрсетуді қарастыру қажет. Жоғары дәрежелі ... ... ... ... ... жеке ... ... және осы
тапсырыс берушілермен қарым-қатынасты үнемі қолдап ... Ірі ... ... бұл ... ... ... ... жүктеледі. Мұндай
жоғалтуларды болдырмау үшін, келесі шараларды қолдану керек.
- Өткізу командасын кеңейту.
- ... ... ... және ... Бар ... ... ... білім алу.
- Потенциалды рыноктарды зерттеп білу және талдау.
- Әр тоқсан сайын ... ... ... ... ... Маркетинг және өткізу бөлімі әр тауар түріне сұранысты есептеп және
алынған ... ... ... құру керек.
- Кәсіпорын жайлы ақпараттың БАҚ-та болмауы, оның ... ... ... ... ... деген сұранысқа әсер етеді, сондықтан жаңа
тауарларды рынокқа шығармай тұрып кең ауқымды жарнама ... ... ... өнім ... 1-2 ... ... ... қою, міндеті
түрде БАҚ-тың ақпараттық қолдауын пайдалана отырып, төмен бағамен сатуды
қандайда бір ... ... ... ... бір ... ... Потенциалды клиенттердің мұқтаждықтары мен қажеттіліктерін алдын-ала
зерттеп алып, жаңа тауарлар жасап шығару.
- Жарнама шараларын өткізу үшін ай ... ... ... отыру.
Өткізу командасын кеңейту. Өткізу қызметін әр ... ...... түрі ... ... ... бойынша, сату процесінің
тапсырыс берушілері ... ... әдіс ... ... әр ... анықтауы керек және осы аймақтарға ... ... ... керек, өйткені тауар немесе тапсырыс беруші түрі бойынша
өткізу қызметін ұйымдастыру қызметтің ... ... ... тиімділігін
күрт төмендетеді, тек егер тапсырыс берушілердің ... ... ... ... ... ... Бұл ... «Жексембинов» ЖК жақсы көрініс
тапқан.
Аймақтар бойынша шешімдер бірнеше жағдайларда ұсынылады:
- Жаңа бөлімше ұйымдастыру.
- Жаңа өнімді ... ... и К» ... ... ... қызметтін
басқаруды жетілдірудің келесі қадамы өткізу персоналын дайындау және оқыту,
яғни ... ... ... бар ... ... ... білім алу;
потенциалды рыноктарды зерттеп білу және талдау. ЖШС ... и ... ... ... зерттеу және талдау өнімді болу үшін, сұранысты
зерттеу жүйесін құру керек. ... ... ... жүргізу қажет,
сосын қажеттіліктерді, мұқтаждықтарды, ынталандыруды зерттеу керек. Мұндай
ақпарат жарнама науқанын жоспарлағанда пайдалы ... ... ... бір ... тұтынушысы екенін біле отырып, сегментке сәйкес өнім
түрін жылжытуға болады. Кімнің потенциалды ... ... жаңа ... ... ... ... бұл ... тұтынушы талаптарына өнім
сипатын дәл түсіндіруге болады.
Анкета алу – тұтынушылар ... ... өнім ... ... әдісі, ол тауарды таңдай кезінде ... ... ... ... зертеудің келесі әдістерін қолдануға болады:
- Көрмелерде тұтынушыларға сұрау жүргізу – арнайы көрмелерде жүргізуге
болады. Ассортименттік саясаттың приоритетін анықтау үшін жаңа ... ... ... болады. Бұл әдіс сұранысты зерттеуден басқа
сатудың ұлғаюына себеп ... ... ... ... ... ... науқаны жүргізіледі, сұранысты зерттеуде орталық ... ... ... ... ... міндетті түрде тұтынушылар
арасында сұрау жүргізіледі. Олардың барлық қалаулары арнайы құрылан кестеге
жазылып отырады.
- Тұрғындар арасында сұрақ әр 8-10 ай ... ... ... ... бақылап отыру үшін ... ... ... ... ... ... ... ұтысты лотереялар, құнды сыйлықтар
арқылы ынталандырылып отырады. Мұндай зерттеу өте тиімді ... ... ... ... ...... ... зертегенде тиімді,
ассортиментті жоспарлағанда қолданылады. Қанағаттанбаған ... ... ... ... ... ... арзандату жайлы
ұсыныстар шығады.
- Сынамалы сату әдісі – жаңа ... ... ... ... тиімді
әрі әділ әдісі. Бұл әдіс дүкендерде және сыртқы саудада жүргізіледі. Сатып
алушыларға сұрақтар қойылады. Бұл ... ... ... ... ... ... зерттеу үшін оларды үнемі қолдану керек. Тұтынушы
сұранысын зертеуді әр тоқсан сайын зерттеп отыру үшін ... ... және және ... пен ... қалауларының өзгерісін
бақылап отыру жеткілікті. Маркетинг және ... ... ... әр ... ... және ... статистикаға сүйеніп жоспар қабылдауы
керек. Сонымен бірге ... ... ... ... үшін
маркетингтік бөлімде арнайы компьютерлік бағдарлама құрған жөн, бұл арқылы
маркетингтік ... ... ... есептелінеді және сатып
алушылардың қалауларының, сұранысының, ЖШС «Беккер и К» ... ... ... ... болады. Бұл ... ... ... дәл ... ... ... алады және рынокта болып жатқан
жағдайларға дер кезінде жауап беруге болады.
Қатаң ... мен ... ... ... ... ... жаңарту қысқа мерзімде жүріп, нарықтағы өз үлесін сақтаумен бірге
тұтынушылардың үнемі ... ... ... ... кәсіпорынның тауар саясаты тұрақты түрде ... ... Осы ... ... дамыған әлемнің барлық елдерінде сапа
мәселесі алдыңғы қатарда тұр. Қазіргі уақытта нарықта жетекші ... ... өнім және ... ... ... субъектілері ие. Сапаны
басқарудың жапондық және кореялық тәжірибесі нәтижесінде осы ... ... ... экономиканы реформалау жолымен дүниежүзінде алғашқы шепке
шыққан [28].
Экономиканы қарқынды дамыту бағдарламаларын жүзеге асыру, өнім өндіру
және қызмет ... ... ... ... органдарынан талап етілетін
сапаны қамтамасыз ету ... ... ... ... ... Осы тұрғыда
тек өміршеңдікті ғана емес, сонымен қатар өндірілетін өнім мен ... ... ... ... ... ... ... екені айғақ. Нарыққа негізделген кез-келген ұйымның басты мақсаты ... ... ... қажеттілігін қанағаттандыру. Қазіргі тұтынушы
қандай тауар қажет ... ... ... ... сай ... таңдап
алады. Нарықтың мұндай талабы кәсіпорыын басшыларын сапаға және ... ... ... ... ... ... күні ... көпшілігі баға саясатына байланысты
бәсекеге қарағанда мүлдем ... ... түрі ... өнім ... ... бара
жатқанын түсінеді. Осы кезде ұзақ мерзімде өнім ... ... ... ... ... ... ... міндеті.
Осы тұрғыда сапа, яғни бәсеке қабілеттілік бақылау жүйесімен тікелей
байланыста болып, халықаралық стандарттарды ... ... өнім ... ... ... ... өнім ... құрылымы маркетингтік
көзқараста өзіндік ерекшелікке ие болады. Оның ... ... ... ... сурет. Өнім сапасының құрылымы (29(
Өнім сапасы нақты қалыптасқан ... ... ... ... ... объективті сипаттамаларының
жиынтығы. Жалпы, сапа ... ... ... ... ... ... жиынтығы. Әрине, сапа
туралы сөз қозғауда өнімнің бәсеке қабілеттілігіне де тоқталу ... ... ... ... ... ... етудің басты кепілі сапа,
яғни оны физика-химиялық параметрлермен бақылап, ... ... Бұл ... ... ... қамтиды:
- шикізат сапасын бағалау;
- жартылай фабрикаттар сапасын бағалау;
- дайын өнімнің сапасын бағалау;
- шикізат, жартылай фабрикат пен ... ... ... жаңа хош ... ... ... және бағалау;
- шикізат беру;
- шикізаттардың салмағын анықтау;
- химиялық шикізатқа сертификаттар мәліметтері базасын енгізу.
Тауар ... ... ... және ... үшін ... ... ... құру керек. Нарықтық экономика жағдайларында қатаң бәсеке
болуына байланысты өнімнің бәсеке қабілеттілігі жоғары болу керек, ал ... ... тек ... ... сапа ғана бере ... ... тамақ өндіруші кәсіпорындар іскерлігін мемлекеттік реттеу, яғни
стандарттау немесе сертификаттау сияқты ... ... бөлу ... ... ... ... ... жүйелік үлгісі
басқаруға үдерістік бап негізінде жүзеге асып, ... ... ... ... ... ... сапа менеджменті жүйесінің құрамдас бөліктері
(29(
Бұл үлгінің негізгі өзегі – бизнес, сапа, ... және ... тыс ... ... ... әсер етуші элементтер
қатары орналасқан. Осы ... ең ... әсер ... ... ... және заң ... ... Бұл заңдар азық-түлік
өнімдері сапасы мен қауіпсіздігі, тұрғындардың ... ... ... ... ... ... қорғау жайлы
мәселелерді реттейді. Сапа менеджменті ... ... ... ... ... ... ... бекітілген [29].
Әлемдік тәжірибені зерттеу ... ... ... ішкі ... ең нәтижелі рәсімі сапаның ... ... ... ... Дүниежүзілік экономикада ИСО 9000 ... ... ... ие. Қазақстан бұл проблемаға кейінгі 3-4 жылда
ғана көңіл аудара бастады. Әрине, ... ... ... ... ... ... ... үкімет тарапынан экономиканы дамыту, елдің
өнімінің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету бойынша заңнамалық шаралар
қабылданды. Елде ... ... ... сапаға заңды түрде өнім, қызмет,
үдерістерді сертификаттау енгізілді.
Сертификаттаудың мемлекеттік жүйесінде 50-ден ... ... ... басым бөлігін «НацЭкС» акционерлік қоғамының ... ... ... сарапшылардың пайымдауынша, сапа саясатын жүргізуде
кәсіпорын басшылары өте үлкен рөл ... ... ... ... ... басты себептері тапсырыс берушінің талаптары, тендер
шарттары, бәсекелестер арасында беделін арттыру, халықаралық ... ... ... Бұл жүйені енгізу көптеген кәсіпорын мәселелерін шеше алатыны
белгілі жай. ... ... ... өзі күнделікті қауырт жұмыс
жүргізуді және бақылауды қажет етеді. Бүгінгі күні ИСО 9000 ... ... ... тапшылығы кәсіпорындар үшін өзекті ... ... ... ... ... республикамызда бірқатар
кеңес беруші компаниялар бар. Дегенмен, олардың біліктілік дәрежесі ... ... ... ... өз басқару жүйесі қалыптасқан. Оның сапаға оң
әсер етуін дәлелдеу үшін сапа жүйесін сертификаттау үшінші тәуелсіз ... ... ... ... ... ... ... «БМ Трайд» сияқты шетелдік компаниялар өз ... ... де олар өз ... ... ... ... ... шетелдік сертификаттарын алуға талпынуын
байқауға болады. Сол себепті заңды түрде Қазақстан Республикасы аймағында
шетелдік компаниялар іскерлігін ... ... ... ... ... ... мемлекеттік аккредитациядан өткен сертификаттау
органдарымен жүргізілуі тиіс.
Өнім ... ... ... да ... ... ... және органолептикалық қасиеттері құрамы мен тағамдық
құндылығына қарағанда тұтынушылар ... әсер ... ... ... немесе, я болмаса технологиялық үдерістерді және ... ... ... ... ... ... ақауларға келесілер
жатады: физикалық, биохимиялық, химиялық, микробиологиялық. Осы ақаулардың
барлығы дерлік құралдан гөрі ... ... ... болады
[30].
Әрине мұндай ақаулардың алдын ... ең ... жолы - ... ... ... ... ... құру. Ол үшін ең алдымен
мемлекет орталықтары деңгейіндегі ... ... ... ... құру ... Мұндай рәсімдер өнім өндірудегі кез-келген деңгейде
бақылаудың объективті әдістері негізінде сертификаттауды қамтамасыз етеді.
Консервілердің сапасына ... ... ... ... ... ... ... болып табылады .Денсаулық үшін қауіп пен
тәуекелділік биологиялық, биохимиялық, химиялық және ... ... ... әсер етуі ... Көп ... барлық өнімдердің
қауіпсіздік дәрежесін анықтаушы факторлар:
- шикізат қасиеттері;
- технологиялық ... мен ... ... ыдыс пен орам ... ... материалдар
қасиеттері;
- санитарлы-гигиеналық талаптарды қадағалау.
Ең алдымен шикізаттық факторға тоқталсақ, оның сапасы ... ... ... ... ... ... байланысты өнім
қабылдаушы кәсіпорындар қауіпсіздік бойынша зерттеулер жүргізу үшін үнемі
бақылау жұмыстарын жүргізуі керек, яғни ... мен ... ... ... ... ... ... орындауды көздейді.
Жабдықтаушыдан тұтынушы денсаулығына кепілдік беретін өнім қабылдау
талаптарын қою ... - ... Өнім ... әсер етуші факторлар
|Әлеуетті қауіп |Қауіп көзі ... ... ... |Су, ауа, әрекетке түсуші|Психотрофтық микроорганизмдер, ... ... ... ... ... |
| ... және ... қаны |бруцеллдер және т.б. ... ... ... ... элементтері, |
| ... ... ... |
| ... ... |гербицидтер, жуу-дезифекциялау |
| ... мен ... ... |
| ... ... | |
| ... жуу | |
| ... бұзу | ... ... құрал-жабдық|Радионуклидтер ... ... ... ... техникалық факторға тоқталсақ, оған ... ... ыдыс пен ... жатады. Осы тұрғыда өндіріс үдерісінде және
одан кейін ... ... мен ... ... көп көңіл бөлу
керек. Сонымен қатар өнім сапасына әсер ... және адам ... ... материалдарды пайдалану қажет.
Соңғы маңызды фактор деп санитарлы-гигиеналық факторды атауға ... ... ... ... ... құрал-жабдық,
аппаратура, ыдыстар, инвентарь, жұмысшылар киімі мен қолдары, су, ... ... ... қолданылатын материалдар. Осындай талаптарды
қадағаламау қауіптер туғызады.
Кейінгі жылдары тамақ өнімі қауіпсіздігін ... ... ... ... ... саны ... ... келеді. Мұнда негізгі
алғы шарт тұтынушылардың талабы болып табылады. Себебі олардың ... гөрі ... көп ... ... ... күні ... сапа болып көп
кезде ИСО 9000 жүйесі бойынша сертификаттау есептеледі. ... ... ... ... ... ... ... өмірлік циклінде
сапа саясатын қадағалау ... ... ... Мұндай халықаралық
стандарт бойынша сертификаттау еуропалық нарықтағы өнімге ... ... ... ... ... ... кеңесі басқармасы
қауіпсіз тамақ өнімін қамтамасыз ету ... ... ... ... жүйе HACCP деген атауға ие болды. Осы жүйе ... ... үшін ... ... ... Дегенмен келешекте сапаны
басқару жүйесін сертификаттау көп ұзамай қазақстандық тамақ өнеркәсібі үшін
міндетті болуы ғажап емес.
Осы ... ... ... ... енгізу түбегейлі дайындықты талап
етіп, басшылықтың ықыласын қажет етеді. Сапаға жаңа көзқарас ... ... ... ... ... кеткен HACCP жүйесін енгізудің негізгі
жеті кезеңін бөлуге болады:
- ... ... ... мен ... ... ... нүктелерін анықтау;
- дағдарыстық шектерді анықтау мен беру;
- мониторинг жүйесін енгізу;
- дағдарыс шектері ... шығу ... ... жою
бойынша рәсімдер бағдарламасын құру;
- кәсіпорында HACCP жүйесінің әрекет ... ... ... ішкі тексерулер бағдарламасын енгізу;
- ақпаратты құжатпен қамтамасыз ету.
Жалпы бұл жүйедегі негізгі түсініктер сапасында ... ... ... ... ... ... ретінде қарастыруға болады.
Аталған қауіпті факторларға биологиялық, химиялық немесе физикалық қауіптер
жатады. Ал ... ... ... – қол ... ... ... тойтарыстар үшін бақылауды қолдануға болатын өндіріс кезеңі.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан ... ... оның ... тамақ өнеркәсібінің
мемлекеттің қолдауымен және қатаң бақылауымен ... келе ... ... ... ... келесідей негізгі бағыттарға бөліп қарастыруға
болады.
- Кәсіпкерліктің бұл түрінің қызмет етуі мен ... ... ... Бұл ... ... ... республикалық және
басқа да нормативті-құқықтық актілер қабылданды: Азаматтық Кодекс, сондай-
ақ «Шаруашылық қызметінің еркіндігі және ... ... ... ... ... «Шағын кәсіпкерлікті мемлекетік қолдау туралы»
және т.б. заңдар.
- Кәсіпкерлікті мемлекеттік қаржымен ... ету және ... ... Бұл үшін ... ... қаржыландыру және несиелеу,
сақтандыру жүйелері мен амортизация саясаты ... Ең ... ... жеңілдіктер көмегімен ынталандыру үшін салық салуды
өзгерту қажет. Салық жүйесі кәсіпкерлік пен ... ... ... ... ... ... орта ... несие берумен қамтамасыз ету үшін мемлекеттік
ресурстарды қалыптастыру арқылы несиелеуді жетілдіру шараларын ... және ... ... ... құрылымдарды қолдаудың
бірлескен қорын құру ұсынылады. Бұл қордың қаржы көздері мемлекеттік бюджет
қаражаттары және ... ... ... ... халықаралық
ұйымдардың шағын кәсіпкерлікті қолдау үшін бөлетін ресурстары болады.
Бүгінгі күні ... ... ... және орта ... ішінде тамақ өнеркәсібін дамыту мәселесі ... ... ... шағын кәсіпкерлікті дамытуға көп көңіл бөлуі оның оң
экономикалық, ... және ... ... беруіне байланысты. Шағын
кәсіпкерлік: 1) бәсекелік ортаны қалыптастырады; 2) рынокты ... және ... ... мүмкіндік береді; 3) халықты жұмыспен
қамтамасыз етеді.
Үкіметтің кәсіпкерлікті қолдау шараларына ... оның ... ... ... ... ... бойы өзгерген жоқ. Қазақстан
рыногында шағын кәсіпорындардың тиімді қызмет ... ... ... ... ... ... ... саясаты, екінші - экономикалық
жағдайдың тұрақсыздығы, үшінші - несие ... ... ... ету, соңғы орында - мемлекеттік органдармен ара қатынас мәселесі
тұр.
Мұның барлығы тамақ өнеркәсібіне мемлекет тарапынан көмек көрсету қажет
екендігін ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметті белсенді етудің шарттарын қысқаша атап
өтуге болады:
- Кәсіпкерлік қызметке мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... субьектілері мүліктерінің қорғалуына кепілдік беру;
- Экономикалық еркіндік және рыноктық қатынас субьектілерінің барлығына
теңдей құқық беру;
- Рынок ... ... ... ... ... ... құру, мемлекеттің монополияға
қарсы қызметін қайта құру.
Сонымен, қорыта айтқанда, тамақ өнеркәсібі - ел ... ... ... ... ... ... ... бұл саланы дамытуға басты
назар аударады және тамақ өнеркәсібі негізгі саланы құрайды. ... ... ... ... дамыту мен оны қолдау ... ... ... ... бағыттарының бірі болып
саналады. Сондықтан, бұл жұмыста елдегі тамақ өнеркәсібінің даму барысын,
оның қалыптасудағы кездесетін негізгі ... мен оны ... ... ... ... ... басқару тұрғысынан талданды.
Сонымен қатар, осы ... ... ... ... ... ... негізде жүзеге асыру арқылы елдің ... ... кең ... Бұл ... - ... тиімділігі
мен ұтымдылығын арттыру; - шағын кәсіпорындар ... ... ... ... қалыптастыратын базаны құру; - салық ... ... ... - ... өнеркәсібі субъектілерінің қызметін
мейлінше бақылап, басқару ... ... ... яғни тиімді
менеджментті іске асыру сияқты мәселелер жатыр.
Жалпы қорытындыға келсек, елімізде тамақ өнеркәісібі қалыптасты, ... ... ... тиіс ... ... ... ... келесідей шараларды
енгізу керек: біріншіден, жаңадан құрылған тамақ өнеркәсібінің құрылуы мен
қызмет ... ... ... ... кеңес беріп отыру, яғни жас
кәсіпкерлерді оқыту мен үйрету жөнінде нақты, айқын ... ... ... ... ... ... ... жоқтығы, өз
бетімен жұмыс істей білмеу - бәрі елдегі кәсіпкерлерді қиын күйге әкеледі.
Екіншіден, ... ... ... ... ... ... ... ету және өз ісін жаңа бастамақшы болған ... ... ... ... кәсіпкерлер үшін салық төлеу мен оның
түрлерінің көптілігі, ... ... ... салық салу заңдарының
тұрақсыздығы кәсіпкерлер үшін ең маңызды бөгеттерінің бірі ... ... ... ... ... деңгейін жоғарылату
жөніндегі шараларды ... ... ... ... асыру, яғни
менеджменттің ықпалын күшейту қажет. Бұл тұрғыда тамақ өнеркәсібін басқару
мәнін, мазмұнын ... ... ... білу қазақстандық
менеджерлер, кәсіпкерлер мен іскерлер үшін зор ... ... ... ... ... С. Р: ... / Оқу ... – Алматы: «Экономика», 2003.
466 б.
2 Котлер Ф. Маркетинг негіздері: Оқу құралы. – Алматы: «Жазушы», 2000.
552 б.
3 Нысанбаев С. Н, ... Г. А. ... ... ... ... Қазақ университеті, 2002. 200 б
4. Войтов А. Г. Экономика. Общий курс. – Москва: «Маркетинг», 2000
5. Божук С. Г. ... ...... ... Ф. ... ... – СПб.: "Питер Ком", 2003
7. Тубекова Д. Қазақстанда шағын және орта кәсіпкерліктегі ... // А. ... ... ... ... ... 2004 - №4 – 87-93 ... Жеке кәсіпкерлік туралы Қазақстан Республикасының 2006 ... ... ... Заңы // ... ... ... актілер жиынтығы. – Алматы: Юрист, 2006. -268 б.
9. Нысанбаев С.Н, Қожамқұлова Ж.Т. ... ... Оқу ...... Қазақ университеті, 2004. 138 б.
10. Бревнов А.А. Маркетинг малого предприятия: Практическое ... ВИРА –Р, ... ... ... как фактор успешного развития региона //Десять лет
реформ на ... ... ... ... ... ... мая 2001г. В5-ти ч.
Алматы, 2001 Ч.1-С.273-277.
12.Г.Бердыкулова. Уроки ... или ... ... ... // М.: ... № 2, 2003 ... А. ... качество, цена, вкус. http://vkusnodel-
oskemen.ruprom.net/
14. Статистический ... 2009 ... ... ... ... А. В. ... ... падение уровня торговли и рост
теневого сектора экономики // Литер, 7 декабря, 2009
16. ... ... 2009. ... ... справочник.
Агентство Республики Казахстан по статистике, г.Алматы, 2010.-188 с.
17.Голубков Е.П. Маркетинг: ... ... ... М.: ... 262 ... ... Л.Н. Малый бизнес – М.: «ЮНИТИ», 2004. 545с
19. Кретов И. И. Маркетинг на предприятии: практическое пособие – ... ... ... книга www.bekker.kz
21. Соловьев Б.А. Потребности, рынок, спрос (проблемы формирования).
М.: «Экономика», 2004. 248 ... ... ... и К» ... ... Р. ... ... даму үрдістері // Маркетинг.
2009. – 5 б.
24. Алиева. К. Қазақстандағы ... қай ... // ... – 2010. – 6 ... ҚР ... ... ... халқына жолдау. Қазақстан
халқының әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік саясатың басты ... ... ... Алибаева Г. Қазақстанда кәсіпкерлікте маркетингті қолдану // Қоғам
және дәуір. – 2009. – 24 ... И. ... ... кампании.
http://marketing.spb.ru/read/m5/index.htm
28.ЖШС «Беккер и К» заманауи тенденцияларды ... ... ... өнімдерін өндіруші кәсіпорындарды мемлекеттік реттеу //
Оңтүстік Қазақстан облысының тамақ өнеркәсібінің сайты - www.onk.kz
30.Структура ... ... ... // www.msb.kg.ru
-----------------------
Кәсіпорынның маркетинг функцияларын ұзақ мерзім ескермеуі
Маркетинг жүйесін ұйымдастыру кемшіліктері мен тәжірибенің жеткіліксіздігі
Ақпаратты талдау
тауар ... ... ... ... ... және ... ... және ұжымды тұтынушылар
Жалдамалы еңбек қызметімен айналысатын жұмысшылар
Мемлекеттік құрылымдар
Бизнес ... ... ... ету ... ... ... маркетинг жүйесін ұйымдастыруда кездесетін кемшіліктер
Сыртқы орта факторларының жиынтығының кері әсері
бойынша
Ақпараттарды жинау
жылга ... ... ... құру
Зерттеу объектілерін анықтау
Зерттеу проблемалары мен мақсаттарын анықтау
алдынгы
ондірісі
онімдері
Тамак
бойынша
Тұтынушы
Өндіруші
Бөлшек саудагер
Көтерме саудагер
Бөлшек саудагер
Көтерме ... ... ... ... ... онімдері
% бойынша
алдынгы жылга
млрд тенге
Сапа менеджменті жүйесі
ИСО 9000 сериясындағы халықаралық стандарттар
НАССР қағидаларына ... ... ... ... жүйесі
Тамақ өнімдерінің өндірісі мен таратуындағы гигиена мен санитария
Тамақ өнімдері кәсіпорындарындағы ... ... ... Alinorm ... санитарлық
BCJ 14000
Ұласушы әдістер мен құралдар
Тамақ өнімдерін өндіруші кәсіпорындардың сапа ... ... ... ... ... ... ... қабілеттілік)
Утилизация
Техникалық қызмет көрсету
Монтаждау және пайдалану
Орам мен сақтау
Бақылау мен байқау
Өндіріс
Өндірісті дайындау
Жапбдықтау
Жобалау
САПА
Маркетингтің ішкі ... ... ... сапа
Маркетинг

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 71 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азық–түлік өндіруші кәсіпорындардың маркетингтік іс-әрекетін талдау79 бет
Кәсіпорынның маркетингтік іс-әрекеттері52 бет
Қазақстан Республикасындағы туристік рыноктағы маркетингтің даму деңгейі мен оның болашағы51 бет
ААҚ «LG Elektronics Almaty Kazakstan» компаниясының өндірістік және маркетингтік іс-әрекеттері13 бет
Алматы қаласындағы "Алтын Кредит Банк" АҚ53 бет
Диплом алдындағы тәжірибенің есебі.«АТФБанк» АҚ66 бет
Нарықты сегменттеудің ұғымы, критерийлері мен белгілері32 бет
Негізгі өткізу арналары, деңгейлері9 бет
Теория негізінде баға және баға белгілеу68 бет
Фирманың жұмыс атқару микроорталығының негізгі факторлары10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь