Қазіргі замандағы еңбек нарығы

КІРІСПЕ

1.ТАРАУ. ҚАЗІРГІ ЗАМАНДАҒЫ ЕҢБЕК НАРЫҒЫ
1.1 Жұмыспен қамту саясаты және еңбек нарығы
1.2 Жұмыссыздық және оның түрлері
1.3 Еңбек биржасы және оның атқаратын қызметтері
1.4 Инфляция және жұмыспен қамту . Филлипстің графигі

2.ТАРАУ. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЕҢБЕК БӨЛІНІСІ
2.1 Халықаралық еңбек бөлінісінің мәні және нысандары
2.2 Халықаралық еңбек бөлінісінің дамуына әсер етуші факторлар
2.3 Халықаралық еңбек бөлінісі дамуының бағыттары
2.4 Қазақстанның халықаралық еңбек бөлінісіндегі рөлі мен орны

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Адамзат тарихының тәжірибесі, адамның еңбекке деген ең жақсы ынтасы, яғни, талаптануы, тек нарық, оның ішінде еңбек нарығы жағдайында ғана іске асатындығын көрсетті. Еңбек нарығы дегеніміз бұл ең алдымен жұмыс күшіне сұраным мен ұсыным. Әрине, бұл тым ерекше, өзгеше нарық. Жұмыс күшін реттеуде оны әкімшілдік-әміршілдік әдіске қарама-қарсы әдіс деп қарауға болады. Еркін еңбек - бұл тиімді экономиканың негізі.
Еңбек нарығына барынша қабілетті және іскер жұмыскерлерді қатал, аяусыз түрде іріктеу тән. Ол жалқауларды, әлсіздерді және еңбек етуге қабілетсіздерді аямайды. Еңбек нарығы жұмыс күшін толық бағалауды қамтамасыз етеді, оның жоғары жылжымалы-лығына, қозғалысына, ширақтығына себепші болады, іскерлік пен белсенділікке ынталандырады. Нарықта жұмыс күшіне сұраным мен ұсыным заңы әрекет етеді, ол еңбекке төленетін ақының шамасын белгілейді. Бұл жерде жұмыс күшін сатушылар мен сатып алушылар кездеседі. Өзінің жұмыс күшін, яғни еңбек ету қабілетін ұсынушы жұмыскерлер сатушылар болып табылады. Еңбек ұжымдары мен кәсіпкерлер жұмыс күшінің сатып алушылары болады. Бір сөзбен айтқанда, еңбек нарығын мойындау жұмыс күшінін әлеуметтік экономикалық табиғаттың және оның өндіріс құрал-жабдықтарымен қосылу тәсілін түбегейлі өзгертеді. Қазірде, біздің қоғамымызда жұмыс күшінің тауар табиғаты жөніндегі ғылыми дау негізінен аяқталды деуге болады. Еңбек нарығының әрекет ету жағдайында жұмыс күші тауарға айналады, ал оны өндіріс құрал-жабдықтарымен қосу нарықтық тәсілмен - сату-сатып алу арқылы жүзеге асады.
1. Конституция РК.- Алматы: Жети жаргы, 1995-. 176стр.
2. Кодекс законов о труде Казахской ССР. Официальный текст с изменениями и дополнениями на 1 октября 1996г.
3. Н. Назарбаев. Тәуелсіздігіміздің бес жылы. Алматы, «Қазақстан», 1996, 130-бет.
4. Реформирование экономики Казахстана: проблемы и их решение \ Под. ред. М.Б.Кенжегузина - Алматы: Министерство науки - АН РК Институт Экономики,1997- 352 с.
5. Гражданский кодекс РК (Общая часть).- Алматы. 1997г.
6. Нургалиева Е.Н. Механизм правового регулирования труда. - Алматы. Жети жаргы,1996г.
7. Сабденов О. Экономическая политика переходного периода на рубеже XXI века. - Алматы: Казахстан 1997г.
8. Социально-экономическое положение Республики Казахстан за 2001 г. Алматы, 2002 Г.
9. Реформирование экономики Казахстана: проблемы и их решение \ Под. ред. М.Б. Кенжегузина - Алматы: Министерство науки - АН РК Институт Экономики,1997- 352 с.
10. Томилов В.В, Семеркова Л.Н. Роль мар¬кетинга на рынке труда.-М.,2000 - с.6.
11. Журнал «Вопросы экономики» за 1985-1999гг.
12. Статистический ежегодник Республики Казахстан. Агентство по статистике РК. - А.: 2002. с-103.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1-ТАРАУ. ҚАзіргі замандағы ЕҢБЕК НАРЫҒЫ
1.1 Жұмыспен қамту саясаты және еңбек нарығы
1.2 Жұмыссыздық және оның ... ... ... және оның ... ... ... және ... қамту - Филлипстің графигі
2-тарау. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЕҢБЕК БӨЛІНІСІ
2.1 Халықаралық еңбек ... мәні және ... ... ... бөлінісінің дамуына әсер етуші факторлар
2.3 Халықаралық еңбек бөлінісі дамуының бағыттары
2.4 Қазақстанның халықаралық еңбек бөлінісіндегі рөлі мен орны
Қорытынды
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Кіріспе
Адамзат ... ... ... ... деген ең жақсы ынтасы, яғни, талаптануы, тек нарық, оның ішінде еңбек нарығы жағдайында ғана іске ... ... ... ... дегеніміз бұл ең алдымен жұмыс күшіне сұраным мен ұсыным. Әрине, бұл тым ерекше, өзгеше нарық. Жұмыс күшін реттеуде оны әкімшілдік-әміршілдік ... ... әдіс деп ... болады. Еркін еңбек - бұл тиімді экономиканың негізі.
Еңбек ... ... ... және іскер жұмыскерлерді қатал, аяусыз түрде іріктеу тән. Ол жалқауларды, әлсіздерді және еңбек етуге қабілетсіздерді аямайды. Еңбек ... ... ... толық бағалауды қамтамасыз етеді, оның жоғары жылжымалы-лығына, қозғалысына, ... ... ... ... пен ... ... Нарықта жұмыс күшіне сұраным мен ұсыным заңы әрекет етеді, ол еңбекке төленетін ақының шамасын белгілейді. Бұл жерде жұмыс ... ... мен ... алушылар кездеседі. Өзінің жұмыс күшін, яғни еңбек ету қабілетін ұсынушы ... ... ... ... ... ұжымдары мен кәсіпкерлер жұмыс күшінің сатып алушылары болады. Бір сөзбен айтқанда, еңбек нарығын мойындау жұмыс күшінін әлеуметтік ... ... және оның ... құрал-жабдықтарымен қосылу тәсілін түбегейлі өзгертеді. Қазірде, біздің қоғамымызда жұмыс күшінің ... ... ... ғылыми дау негізінен аяқталды деуге болады. Еңбек нарығының әрекет ету жағдайында жұмыс күші тауарға айналады, ал оны өндіріс құрал-жабдықтарымен қосу ... ... - ... алу ... ... ... кӘзіргі замандағы ЕҢБЕК НАРЫҒЫ
1.1 Жұмыспен қамту саясаты және еңбек нарығы
Осы уақытқа дейін біздің ... ... ... ... ... ... ... тым қарапайым жүйесінін болуы -тұрғындарды толық, бірақ тиімсіз түрде жұмыспен қамтуға жағдай туғызды, өмір сүру ресурстарын бөлудетеңгермешілдікке жол ... ал ол ... бір ... ... ... ... дамуын тежеді. Әкімшілдік-әміршілдік басқару жүйесі жағдайында мемлекет, жұмыспен толық қамту ... ... ... ... бағдарламасына сәйкес орталықтанған жоспар бойынша өндіріс салалары мен аймақтарына бөлу арқылы шешіп отырды. Жаңа жұмыс орындарын жасау еңбек ... ... бар ... санына асып кетіп отырды, ал ол, өз кезегінде жұмыс күшінің тапшылығын ... Және де, бұл ... ... ... ... ... қолдау тауып отырды: кәсіпорынның жалақы қоры жұмыскерлердің санынан ... ... ... ... ... отыруы еңбек өнімділігінің төмендігінің және жұмыскерлерді өндірістегі негізгі жұмыстарынан ауыл шаруашылық және ... ... ... орнын толтыруға тиіс еді.
Оның өсесіне жұмыскерге, белгілі бір жұмыс орнына ие болуға нақты кепілдік берілетін және оны ... ... іс ... ... болмады. Соның нәтижесінде жұмыс күшінс деген сұраным ... мен ... ... қатаң шектелді. Мемлекет жұмыскерлердің белсенділігі мен қозғалысына қатаң ... ... ... олардың өздерінің жұмыс күшін қолдануына тек қана мемлекет белгілеген еңбек нысандарының, шеңберінде ғана ... ... ... "жас маман" институты, белгілі бір кезеңге мерзімдік шартқа қол қою сияқты тікелей әдістер, тиісті жұмыс уақыты ... ... ... ... уәде ету, бір ... ... үзіліссіз жұмыс стажын жоғалту қатері сияқты жанама әдістер де қолданылды. Өздерінін ... ... ... және лайықты өмір қалпын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін жұмыс іздеу ұмтылысы - қалада ... ... ... елде ... ... ... ... жұмыстан шығуға кедергі жасау, пәтер алу қиындықтары сияқты өкімшілік механизмі кедергілеріне тірелетін. Бір орында ұзақ уақыт жұмыс істеу ... ... да және ... тұрғыдан да ынталандырылды. Соның нәтижесінде еңбекті ауыстырудың экономикалық заңы бұзылды. Оның мәні - адам ... ... ... ... үшін ... жұмыс істеуі керек, ал ол, үнемі өзін-өзі жетілдіруді қажет етеді, соған сәйкес жұмыс істейтін өмірінін, барлық ... ... ... ету ... ауыстырып отырады.
Мысалы, американдықтар еңбек ететін өмірі бойына, орта есеппен 7,5 рет жұмысын ауыстырады. ... бір ... ... ... ... ... 2,6 рет ... ауыстырады скен. Батыс Европада бұл көрсеткіш Жапонияға қарағанда жоғары, бірақ АҚШ-тағыдан төмен. Бұл процесс, нарықтық принциптерге көшіп жатқан ... тән ... ... ... ... және басқа салаларда жұмыс істейтіндердін, үштен бірі мамандықтарын ауыстырады немесе басқа жұмысқа ауысады.
Қазірде жұмыспен қамту саласында, өндіріске ... ... күші мен ... ... жағдайына қоятын талабы арасында елеулі қайшылықтар бар. Оның шиеленісуі - кадрлардың тұрақсыздығынан көрінеді. Миллиондаған адамдар, ... ... және ... ... ... мақсатында жұмыс орнын ауыстырам деп біраз уақыт жұмыссыз қалады. Ол ... 2 ... 6 айға ... созылады. Сонымен бірге миллиондаған дипломы бар мамандар да ондай дайындық ... ... ... ... ... ... ал бұл құрылымдық, яки салалық жұмыссыздықтың орын алып отырғанын көрсетеді.
Бұл жағдайлар, қазірде нарықты экономикаға өту ... ... ... ... ... ... де тән бола бастады. Атап өту керек - бұл процесс өте шиеленісті жағдайда өтуде. Мемлекетсіздендіру мен ... ... көп ... ... ... ал ол, өз ... ... секторда жұмыспен тұрақты түрде қамтылған жұмыскерлердің босауын жеделдетуде. Кәсіпкерліктің және басқа да шаруашылық ... баяу ... ... ... ... жұмыскерлерді жұмыспен қамтуға мүмкіндік бермей отыр. Қалыптасқан шаруашылық байланыстардың үзілуі, соның салдарынан шикізаттың және жабдықтардың қардарлығы өндіріс қуатының толық ... ... ... ... ... әкеліп соқтыруда. Қорыта айтқанда жұмыссыздық нарықты экономикаға тән құбылыс болып табылады. Бірақ оның әр елдің ішкі ... ... ... бір мөлшері болады. Егер жұмыссыздар сол мөлшерден асып немесе кеміп кетсе нарықты экономикаға залалын келтіреді. Ал қажетті деңгейде тұрса, онда ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанда жұмыспен қамтамасыз ету шамасы қандай? Біздің елде еңбек ресурстары 1992 жылы 9,4 миллион адамға жетті, немесе халықтың жалпы санының (17 млн. ... 55 ... ... ... ... ... ... салаларында 7,4 миллион адам жұмыспен қамтылған. Олардың 6 миллионға таяуы немесе 81 проценті экономиканың ... ... ... ... Бұл ... ... әлі де ... екендігін, яғни нарық механизміне тән еңбекпен қамту қатынастарының ... өте баяу ... ... ... ... ... қазіргі еңбекпен қамту қатынастары, әкімшілдік экономика жағдайында калыптасқан жұмыспен қамтамасыз ету катынастарынын терең дағдарысын көрсетіп ... ... ... ... ... ... жағдайында халықты толық, өсіресе тиімді енбекпен қамту мәселесін шеше алмады. Бұл ұғымдар ... біз нені ... ... ... ... ол халық шаруашылығы көлемінде еңбекке деген қабілеті бар ... ... ... ... ету. Ал ... ... ... дегеніміз - қоғамдық қажеттіліктерді минималды еңбек шығындарымен қанағаттандыру.
Өндірісі дамыған батыс ... ... ... ... ... тек ... ... өмір сүрген жағдайда ғана болатындығын көрсетті.
Осы уақытқа дейін, біздің елде ... жоқ және ... өзі ұлы ... деп ... 1991 жылы еңбекпен қамту қызметіне жұмыс іздеп жүрген 185 мың адам ... ... оның 75 мыңы ... ... ... ... ... Сол жылы бірінші 4 мың адам жұмыссыз деп ... оның 75 ... ... ... Ал 1992 жылы ... ... 70,5 мың адам ... деп тіркелді. Олардың 54 проценті жұмыссыздық бойынша жәрдемақы алды. Жұмыссыздардың 80 процентіне дейінгісі әйелдер, ал олардың жартысына жуығы 29 жасқа ... ... ... ... ... - ... ... әрбір екеуі - орта кәсіпті маман, орбір ... - ... ... орта ... ... ... аяғына карай, Қазақстанда тіркелген жұмыссыздардың саны 250-500 мың адам ... ... деп ... ... ... ... жүзінде жинақталған тәжірибеге сүйене отырып бұл процесті реттеуді үйренуі қажет. Жұмыссыздықтың әлеуметтік және саяси өткірлігін азайту үшін сонғы 30 жыл ... ... ... дамыған елдердін үкіметтері жұмыссыздарға жәрдем берудің әртүрлі жүйелерін қолдануда. Халыкты еңбекпен камтудың мемлекеттік реттеу механизмі онын ... ... ... әртүрлі мамандандырылған мекемелердің, экономикалық тұтқалардын кен жүйесін қолдануды қажет етеді. ... ... ... қайта мамандандыру, жаңа жұмыс орындарын құру және жұмыссыздыққа ... ... ... ... әлеуметтік саясат шараларын жүзеге асыруы қажет.
Жұмыссыздыққа берілетін ... ... ... мен оны ... мерзімі: АҚШ-та 26-34 апта бойына жалақының 50 процентін, кейбір штаттарда 47 аптаға дейін; (Жапонияда - жұмыссыздық ... және ... ... ... 3-12 ай ... ... 60-80 ... Францияда 1 - 2,5 жыл бойына жалақының 42 процентін, оған ... ... 40 ... ... ақша; Ұлыбританияда - 52 апта бойына 28,5 фунт стерлинг құрады. Жұмыс істейтіндердің еңбек ақысынан ұстап қалу ... ... құру ... ла ... байланысты жәрдем ақша беріледі.
Қазақстан Республикасының "Халықты жұмыспен қамту туралы" Заңына сәйкес, жұмыстан босап қалып жұмыссыз деп тіркелген азаматтарга, бұрынғы ... ... ... жалақысының 50 проценттен кем емес мөлшердегі, бірақ республикада қалыптасқан орташа жалақы ... ... және өнім сүру ... ... болмайтын жәрдем ақша беруге кепілдік беріледі.
Осылармен бірге мемлекет ... ... ... ... үшін иммиграцияны (шетел азаматтарының келуі) шектеу, шетел жұмысшыларының репатриясын (отанына қайту) ынталандыру, жұмыс аптасының ұзақтығын қысқарту, жұмыс ... бөлу және ... ... ... демалысқа шығару сияқты жұмыспен қамту саясатын жургізслі. Мемлекет ... ... ... ... үшін ... болу ... ... асырады, сөйтіп жұмыссыздықтан мейлінше жапа шеккен, бірінші кезекте жастар мен үнемі жұмыссыз болатындарға ... ... ... ... көп ... еңбек нарығы әр түрлі топтағы адамдарды, әсіресе жастарды жұмыспен ... жеке ... ... ... Ол үшін ... ... ... іске асырылады. Осы мақсатта кәсіпкерлердің қатысуымен жастар үшін жалақы шығындары ... және ... ... ... дайындайтын шығындарды мемелкет толық өз мойнына алады.
Еңбек нарығы барынша күрделі және жетілмеген нарық түрі болып табылады. Өзінін жұмыс күшін ұсынатындар, ... ... ... ... ... ... бола бермейді, олар тіпті өздерінің тұратын қала шеңберіндегі бос жұмыс орны туралы да білмеуі мүмкін. Ал басқа аймақтардағы жұмыс орны ... одан да аз ... ... да ... ... ... сұранымның, ұсынымның және тепе-теңдік жағдайымен сипатталады. Психологиялық тұрғыдан алғанда еңбекке сұраным қисық сызығы жалдаушының тілегін, ал еңбекті ұсыным қисығы қызметкердің ... ... ... Жекелеген еңбек нарығы, әдетте, бізге бұрыннан белгілі графикпен бейнеленеді.
Сурет 28. Жекеленген еңбек нарығы.
28-ші суретте ... ... мен ... және ... ... ... графигі көрсетілген. Сұраным мен ұсыным шарттарының ауытқуы SS және ДД қисық сызықтарының жылжуына және жалақының тепе-теңдік ... ... ... ... W/P*.
Еңбекті ұсыным жалақы динамикасына кері пропорционалды тәуелділікпен әсер етеді. Басқаша айтқанда, егep жұмыс күшін ұсыну басқа өндіріс факторларын ... ... ... ... ... онда жалақының өсуі орын алады. Еңбекті ұсыну мынадай факторлармен анықталады:
халықтың ... ... ... ... ... қабылеті бар халықтың үлесімен;
жұмысшының бір жыл ішінде атқарған жұмыс сағатының орташа санымен;
жұмсалатын еңбектің саны және ... ... ... деңгейімен / квалификациясымен /.
Жалақының тепе-тендік деңгейін орнықтырудың автоматты тенденциясы болады деген жорамал бар. Тепе-тендікке жету механизмі ... ... ... ... ... және ... нарыққа әсер етуімен болатын жалақының ақшалай мөлшерінін ауытқуы қызмет етеді: ақшалай жалақы өскен жағдай да бағаның жалпы деңгейі ... ... ... ... ... біз ... дәрежеде ашып көрсете алдық па? Жоқ. Себебі, біріншіден, біздің моделімізде жұмыссыздық жоқ, екіншіден, әртүрлі мамандық ... ... ... ... ... үшін ... ... нарығы болмайды. Нақты өмірде, біз көптеген, жеткілікті дәрежеде оқшауланған сегменттермен кездесеміз. Еңбек нарығы ... ... және ... бойынша бөлінді. Бір сегменттен басқа сегментке өту үлкен шығынмен байланысты. ... ... ... ... ... ... араласуымен айықталады. Жұмыссыздыққа байланысты берілетін жәрдем ақша еңбекті ұсыну жағдайына әсер етеді. Жалақының ең ... ... ... ... мен ... ... автоматты түрде бейімделу әрекетіне шек қояды.
.2. Жұмыссыздық және оның түрлері
Шетелдік мамандар жұмыссыздықтын, себептерін талдай отырып, оның әртүрлі ... ... ... ... қарайды. Жұмыссыздықтың мынадай саналуан нысандары болады: жасырын, фрикциондық, маусымдық, құрылымдық, технологиялық және т.б. Осыларга ... ... ... - ... пен ... аппаратта артық жұмыскерлерді қолданған жағдайда орын алады. Шын мәнінде, олардың жұмысына аз ғана ... ... ... ... ... - ... нарығында бос жұмыс күші туралы ақпарат жоқтығының нәтижесінде болады.
Маусымдық жұмыссыздық ауыл ... ... ... әсіресе қайта өңдеу өнеркәсібінде жұмыс күші тек маусымдық кезеңдерде қолданылғанда болады.
Құрылымдық жұмыссыздык өндіріс қуатының жетіспеуінің нәтижесінде, сондай-ақ жынысының, ... ... ... және ... жеке қасиеттерінің ерекшеліктеріне байланысты жұмыс таба алмаған ... ... ... немесе өтпелі жұмыссыздық адамдарды машина-өзгертуді немесе баска ... ... ... ... ... экономикалық статистика комиссиясының жүргізген зерттеуінің мәліметі бойынша қазір шет ... ... 70-ке жуық ... және ... ... ... ... бар екен. Батыс елдерінің мамандары жұмыссыз-дықтың нысандарын екі үлкен негізгі топқа бөледі. Біріншісіне -жиынтық сұранымнын жетіспеуіне байланысты болатын, ... ... ен ... циклдік жұмыссыздықты жатқызады. Екіншісіне - жиынтық сұранымның ... ... ... - ... ... ... ... және басқа нысандары) жатқызады.
Біздің елдегі жұмыссыздықтың негізгі нысандары жасырын және фрикциондық болып табылады. Нарық қатынастарының қалыптасу барысында жасырын ... ашық ... ... ... 1992 жылы ... ... ... қеңи түсті. Осы аталған жылдың желтоқсан айынын ... 138 ... таяу ... бар 160 ... ... тоқтап турды. Осындан кәсіпорындардан 2 мыңнан астам жұмыскер еңбсктен босатылды, 25 мың адам еріксіз демалысқа жіберілді.
Жұмыссыздықтың зардабын ... ... бірі ... ... ҒТП, жаңа ... жұмыс күшін қажет ететін жаңа өндіріс түрлері мен шаруашылық салаларын тудырады, ол ... ... ... ... ... ... бар ... жұмыспен қамтуды көбейтеді Жалпы, ғылыми-техникалық революция жағдайында жұмыспен қамтуды тұрақты түрде өсіру, негізінен, өндірістік емес салалардын ... ... ... асырылады. Оның ұлгаюы, тұрғындардың артүрлі қызмет түрлеріне деген шығынының тез ... және ... ... ... ... қарағандағы жоғары еңбек ауқымдылығымен сипатталады. Мысалы, 80-шы жылдары жұмыспен қамтуды көбейтуде өндірктік емес саланың үлесі АҚШ пен ... 80-90%, ал ... ... 100% ... ... ... ... аса ауыр экономи-калық және әлеуметтік қайшылық. Батыс елдерінде ... болу - тек қана ... ... ғана ... ... ... адам ... арнамысын, абырой-беделін жоғалту деп те есептеледі.
Шетелдердегі бағалау бойынша, жұмысты жоғалту, өзінің қасірет - жағынан жақын туыс адамның ... ... ... ... ғана ... ... ... Кәсіпорынның жұмысының түпкі нәтижесінен тәуелсіз, жаппай жұмыспен қамту жұмыскерлердің өндіріс тиімділігін арттыруға деген жеке мүдделіліктеріне кері әсер етті, ... ... ... ... ... ... ... бәрі енбек тәртібінің шұғыл құлдырауына үлкен экономикалық шығындарға жол берді.
Бұдан тиімді түрдегі жұмыспен қамту жолы ... ... ... ... бола ... ... ... - бұл жұмыс күшін (адамның еңбек ету қабілеті) тауар түрінде сату-сатып ... ... ... ... қатынастар жүйесі. Еңбек нарығы жоғары квалификациялы еңбектің беделінің сөзсіз көтерілуіне әсер ... ... ... ... жұмыс орнының бағасы артады, жұмыскерлерге және олардың еңбегінін сапасына деген талап ... де ... күші ... ... онда оның құны туралы сұрақ туады. Ол қалай анықталады және қазіргі кездегі оның шамасы қандай? Жұмыс күшінің құны, оны қайта ... ... өмір сүру ... ... ... ... ... жүзінін көптеген елдеріне қарағанда біздің елімізде адамның еңбегі, оның жұмыс күші төмен бағаланады. Мысалы, Швейцарияда бір ... ... - 30, ... - 28, Австрияда - 22, Францияда -15 доллар ... ... ... ... бұл ... ... таңда Қазақстанда, орта шамамен 0,10 доллар (әрине бұл арада инфляцияның деңгейін ескеру қажет) құрады.
.3. ... ... және оның ... қызметтері
Жұмыссыздык проблемаларын шешуде еңбек биржалары (тұрғындарды жұмыспен қамту қызметі) айтарлықтай орын алады. Нарық қатынастары дамыған елдерде еңбек биржасы алғашқыда жұмыссыздарға ... беру ... ... институттары ретінде пайда болды. Уақыт өте келе және ... ... ... ... оның ... және атқаратын қызметтсрі өзгерді. Еңбек биржасы - бұл еңбекті жалдау барысында жұмыскерлер мен ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін мекеме. Бұрынғы КСРО - да ең соңғы еңбек биржасы 1932 жылы жабылған болатын. Казіргі ... ... - ... ... ... элементтерін қайта жаңғыртудың кажеттігін көрсетіп отыр. 1991 жылдың 1 шілдесінен бастап Қазақстанда барлық жерде тұрғындарды еңбекпен қамту ... ... ... ... ... ... ... қызметтері мыналар енбек нарығындағы сұраным мен ұсынымды анықтау, жұмыссыздарды есепке алу жәнс бос жұмыс ... ... ... ... және ... ... тілек білдіретін адамдарға ақпараттар беру, жұмыс іздеп жүрген кадрларды оқыту мен қайта дайындауды ұйымдастыру, жастар арасында ... ... беру ... ... ... ... ... үшін делдалдық қызмет көрсету және жұмыссыздыққа байланысты жәрдемақы тағайындау. Мемлекет кәсіпорындар мен ұйымдардың мүдделерін есепке ала ... ... ... ... ... әсер ... ... биржасы беретін жұмысқа жолдама кәсіпкерлер үшін міндстті балмайды, ол тек қана ұсынымдылық ... ... ... ... ... ... ... таңдауға хұқы бар және оны өздерінің кадр бөлімі арқылы жүзеге асыруға тырысады.
Казіргі еңбек ... ... ... сұраным мен ұсыным туралы мағлұматтар банкісі болуы қажет. Осы бағытта өнеркәсібі дамыған ... ... ... ... ... ... мысалы, аймақты және жергілікті деңгейде жұмыс күшінің электронды банктері құрылған. Онда жұмысқа орналасқан кезде жоғары ... ... ... ... ... ... мамандық топтарындағы жұмыссыздардың 40 проценті бір айдың ішінде жұмысқа орналасады. Сондай-ақ, жұмыссыздарды қаржыландырудың жаңа бағдарламасы ендірілген. ... ... ... федералдық үкімет тиісті білім, жұмыс тәжірибесі бар және өз ісінің маманы болғысы келген 400 жұмыссыз адамға белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... Бұның өзі, олардың жұмыс жобасының экономикалық дәлелі бар, әдейі курстарды өткен, сондай-ақ жаңа істі консультант көмегімен ... ... ... ... ... жұмыссыздық
жұмыспем қамту саясаты
фрикциондық жұмыссыздық
еңбек ресурстары
маусымдық жұмыссыздық
еңбекті ауыстыру заңы
құрылымдық жұмыссыздык
еңбекпен толық қамту
технологиялық жұмыссыздық
еңбекпен тиімді қамту
жұмыс күші
жұмыссыздық
еңбек ... ... ... ... ... және жұмыспен қамту - Филлипстің графигі
Инфляция жұмыспен камтуға айтарлықтай әсер ... ... 1958 жылы ... экономисі А.Филлипс оның ықпалын көрсететін "сұраныс инфляциясы" деген ... ... ... жылдардағы Ұлыбритания санақ деректерін пайдалана отырып, ал жалақы ставкасы өзгеруі мен ... ... ... ... кері ... ... сызық арқылы көрсетті. Сөйтіп, Англиядағы жұмыссыздықтың 2,5-3% ... ... баға мен ... ... күрт баяулататынын дәлелдеді.
А.Филлипс есебінің теориялық негізін экономист Р.Лепси жасды. Р.Самуэльсон және Р.Солоу, Филлипстің кисық сызығына ... ... ... ставкасын тауар бағаларының өсу қарқынымен ауыстырды. Үкімет Филлипстің қисық сызығын, сол күйінде экономикалық саясатты жасаудың құралы ... ... ... ол ... ... қамту және өндіріс бағасының тұрақтылығын анықтайтын жағдайда пайдаланылды.
Абцисса өсінде жұмыссыздық деңгейі, ординат өсінде тауар ... өсу ... ... ... сызық өсі параметрлердің көрінісі. И1 төтенше жоғары деп ... онда оны ... үшін ... және ... шаралары қолданылады, олар өз кезегінде сұранысты күшейтеді. Бұл өндірістің ұлғаюына, жаңа ... ... ... ... ... ... ... И2 мөлшерінің деңгейіне дейін жоғарылайды. Мұндай жағдайлар экономиканың "қызып" кетуіне ... ... ... мүмкін, сондықтан үкімет несие беруді тежеу, мемлекеттік бюджеттің шығыстарын кеміту және т.б шаралар жүргізеді. Нәтижесіңде бағаның өсу қарқыны Р3 ... ... ал ... ... оның нормасы И3 болады.
Экономикалық реттеу тәжірибесі көрсеткендей, Филлинстің қисық сызығы қысқа мерзімді экономикалық ... ... ... ... ұзак ... ... ... жоғары болуына карамастан инфляция үдей береді, мұның ... ... ... ішіңдегі жиынтық сұранысты ынталандыру мәселесін бөліп көрсету керек. Үкімет инфляция арқылы жұмыссыздыктың төмен деңгейін ... үшін ... ... күту" дегенге сендіре алса діттеген мақсатына жетеді. ... ... ... ... ... ставкасының өсуін байқап, еңбек ұсынысын көбейтеді. Мұнда Филлипстің концепциясы бойынша инфляциясының өсуі, ... ... ... ... бір ... ... номиналды жалақының жоғары ставкасының осущін байкап, еңбек ұсынысының шын ... ... ... ... ... нақты жалақының жоғарылауы оның номиналды дәрежесінің өсуімен бірдей емес, оған сәйкес келмейді. Егер адамдар алған ақшаларына қызмет пен ... ... ... біріе-бірте азайтса үміттің үзілгені онда ешкімде жалақынын өсуіне карамастан еңбегін ұсынбайды. Мұндай өзара тәуелділікке 60-шы жылдары американ ... ... ... назар аударды. Ол жұмыссыздықпен күресуде жиынтық сұранысты ... ... ... тиімсіз деп көрсетті. Сонымен, халық өзінің жалған күтуін сезіп ... ... ... жалақыны сатып алу кабілетін жоғарылатумен сәйкес еместігін түсінгенде ғана, инфляцияның өсуі еңбекті ұсынудың өсуімен ... оның ... яғни ... ... ... ... ... БӨЛІНІСІ
2.1. Халықаралық еңбек бөлінісінің мәні және нысандары
Халықаралық экономикалық қатынастардың мәнін және ... ... ... бірі ... ... ... Қазіргі уақытта халықаралық еңбек бөлінісіне тартылмаған елдер жоқтың қасы. Өндіргіш күштердің ҒТП әсерімен жедел дамуы халықаралық еңбек бөлінісі ... ... ... ... ... қатысушы елдер мен аймақтарға қосымша экономикалық тиімділік келтіріп, олардың өз қажеттіктерін неғурлым аз шығындармен қамтамасыз етуге жол алғады.
Халықаралық еңбек бөлінісі ел ... және ... ... ... қорытындысы.
Халықаралық еңбек бөлінісінің мәні өндіріс процесін бөлшектеу мен біріктірудің ... ... ... ... ... ... ондағы атқарылатын әр түрлі еңбек процестерінің бөлектеніп мамандануына, содан соң кооперацияланып, өзара ... ... ... ... бөлінісі тек қана бөлектену процесі емес, сонымен қатар еңбекті ... ... ... ... ... ... деңгейде ерекше көрінеді.
Қоғамдық еңбек бөлінісі өндірістік әрекет турлеріне байланысты мынандай нысандарға бөлінеді:
1) Қоғамдық еңбек бөлінісінің ... турі ... ауыл ... ... ... құрылыс, денсаулық сақтау, білім беру, қызмет көрсету т. б.);
2) Қоғамдык, еңбек бөлішсінің ... түрі ... ... еңбек бөлінісі);
3) Қоғамдық еңбек бөлінісінің жеке-дара түрі (кәсіпорын ішіндегі еңбек бөлінісі);
Еңбектің аймақтық бөлінісі ел ішіндегі бөлініс және еларалык, бөлініс болып ... ... ... ... ... еңбектің еларалық бөлінісінің жоғарғы сатысы. Ол жекелеген елдердің экономикалық пайдалы ... ... ... ... белгілі сандық және сапалық арақатынастар арқылы басқа елдермен өндіріс өнімдерімен алмасуы.
Дүниежүзілік шаруашылықтағы үдемелі өндіріс процестерін жүзеге асыруда халықаралық еңбек бөлінісінің рөлі зор. Ол, ... осы ... ... ... қамтамасыз етеді, екіншіден, салалық, аймақтық және еларалық қажетті ... ... ... ... теориясының ғылыми дәлелі мен даму бағыттары саяси экономияның классиктері А. Смит және Д. ... ... ... А. Смит „Халықтар байлығының жаратылысы мен себептерін зерттеу" (1776 ж) еңбегінде сауда мен іскерлік еркіндігінің тиімділігін дәлелдеді. Оның ... ... ... шектеу халықаралық, аймақтық еңбек бөлішсінің терендеуіне кедергі болады. Бұл кедергілерді жою халықаралық айырбасты ... ... ... мамандануын жеделдетеді, олардың өзара байланысын күшейтіп, дүниежүзілік шаруашылықтың ... жол ... ... бөлінісі ғылыми теориясы классиктерінің басты еңбегі - "Өндірістік шығындардың салыстырмалы теориясы". Бул ... ... әр ... елдердің өндіріс жағдайларындағы айырмашылықтар, олардың өнім өндіру шығындарын да ... ... ... идея ... Осы ... ... қандай бір елде болмасын оның табиғат жағдайына қарамастан кез ... ... ... ... ... ... салыстырмалы теориясы бойынша өндірілетін өнімнің бір туріне маманданудың, басқа бір елдегі сол өнімді өндірудің басым артықшылықтарына қарамастан, пайдалы екендігі ... ... ... ... ... әсер еттуші
факторлар
Халықаралык, еңбек бөлінісінің дамуына ең алдымен әсер ететін факторларға еңбек өнімділігін арттыру, ... ... ... жету және өндіріс шығындарын мейлінше төмендету факторлары ... ... ... ... ... бұл ... ... әрбір субъект одан өзінің экономикалық мүддесін қанағаттандыратын мүмкіндіктерді іздеп ... ... ... ... экспортталатын тауарлардың халықаралық және ішкі бағалары айырмашылығынан және тиімді импортты ынталандырудан тусетін пайдаларды да қосуға болады.
Дүниежүзілік шаруашылық ... ... өзі ... ... ... ... қызметінің арқасында мүмкін болды.
Халықаралық еңбек бөлінісінің даму тенденцияларына зер салсақ, олардың бірте-бірте тереңдеп, халықаралық тауар айырбасының ... ... игі ... тигізіп отырғанын көрер едік.
2-кесте. Халықаралық еңбек белінісі қарқынының ... ... ... (под. ред. ... И. П. „Международные отношения", М., 1994, 23-бет).
1971—
1981—
1991—
Дүниежүзілік шаруашылық
Өнеркәсібі дамыған елдер
Дамушы елдер
1,08
.11 ...
,31 ... ... ... ... ... әлем мемлекет-терінің өндірістік, ғылыми-техникалық, сауда т. б. қарым-қатынастарының объективті негізі.
Дүниежүзілік еңбек ... ... ... ... барлық мемлекеттер үшін пайдалы. Себебі, олар өндіріс құнының ... және ... ... ... болады. Сонымен, құн заңы дүниежүзілік еңбек бөлінісінің қозғаушы куші.
Дүниежузілік еңбек бөлінісіне қатысу адамзаттың бүкіл әлемдік ... ... ... ... азық-тулікпен қамтамасыз ету, ғарынпы, мұхиттарды игеру т. с. с. ... ... ... ... ... ... ... дамыған елдердің өндірісі сыртқы тұтынушыға қарай бейімделеді де, ішкі сұраныс импорт арқылы қанағаттандырылатын болады.
Үстіміздегі ғасырдың ... ... ... ... ... зор саяси, экономикалық, әлеуметтік өзгерістер әкелді. Олар халықаралық еңбек бөлінісіне ... эсер ... Бұл ... ... еңбек бөлінісінің интеграциялық қуатын бұрынғыдан да арттырып отыр.
2.3. Халықаралық еңбек бөлінісі дамуының бағыттары
Халықаралық еңбек бөлінісі дамуының негізгі ... ... ... мен ... ... ... кеңейту және тереңдету.
Мамандану мен кооперациялау халықаралық еңбек бөлінісінің нысандары, сонымен қатар оның ... ... ... ... ... өнімдерді өндіруге мамандануы қазіргі ғылыми-техникалық прогреске тікелей байланысты. Өндірістің технологиялық құрылымының курделенуі өнім ... үшін ... ... мен тетіктердің сандық мөлшерін көбейтіп жібереді. Мысалы, жеңіл автомобиль шығаруға қажет бөлшектер пен тетіктердің саны 20 мыңға, прокат ... ... ... жуықтады.
Өндірістің халықаралық мамандануы екі бағытта, өндірістік және территориялық ... ... Өз ... өндірістік бағыт салааралык,, салалық және маманданған жеке кәсіпорындар болып үшке бөлінеді.
Өндірістің территориялық мамандануына жеке елдердің, бірнеше елдер ... ... ... рынок үшін белгілі тауарлар өндірісін уйымдастыруы жатады.
Өндірістің халықаралық мамандануы түрлеріне заттық (белгілі өнімді өндіру), ... ... бір ... ... ... яғни ... тізбектің жекелеген процестерін жүзеге асыру түрлері жатады.
Өндірістің халықаралық мамандануы ... ... ... ... ... ... белгісі ретінде соңғы жылдары өнеркәсібі дамыған елдерде тауарлардың көп түрлерін өндірудің күрт азайғанын немесе ... ... ... та ... еңбек бөлінісінің екінші нысаны өндірістің халықаралық кооперациялануы. Оның объективті негізіне өндіргіш күштердің қарқынды дамуы арқылы мүмкін болатын ел ішіндегі, немесе ... ... ... ... ... тұрақты өндірістік байланыстары жатады.
Соңғы жылдары ғылыми-техникалық прогрестің жедел дамуы өндірістік ... ... ... ... ... ... ... отыр.
Халықаралық өндірістік кооперация тек еңбек өнімділігін арттырып қана қоймайды, сонымен қатар көптеген елдердің өндіруигілерін біріктіріп, жаңа өндірістік жобаларды жүзеге асырады.
Өндірістің ... ... ... ... ... өндірістік және өндірістік емес сфераларды да қамтиды.
Өндірістік-технологиялык, қарымқатынастардың құрамына меншік құқын пайдалану және лицензиялар беру, жобалау-конструкторлық ... ... ... ... жөнінде алдын ала келісу, өнімнің сапасы мен техникалық деңгейін ... ... ... ... белгілеу, кооперацияланатын кәсіпорындарды қайта жарақтандыру іс-қимылдары кіреді.
Кооперация бойынша өндірілген өнімдерді өткізуге байланысты сауда-экономикалық процестері мен сатылған техниканы реттеп, ... де ... ... ... жатады.
Кооперациялык, байланыстарды қалыптастыру барысында негізінен үш турлі әдіс қолданылады, олар:
1) бірлескен бағдарламаларды жүзеге асыру;
2) ... ... ... ... кәсіпорындар құру.
Бірлескен бағдарламаларды жүзеге асыру өз кезегінде өндірісті кооперациялаудың мердігерлік нысаны мен бірлескен кәсіпорын құру нысанынан тұрады.
Өндірісті ... ... ... ... ... ... ... берушінің талабын орындайды. Мердігерлік келісім тараптарды жұмыстың аяқталу мерзімі, көлемі, сапасы т. б. туралы мәмілеге келтіреді.
Бірлескен өндірістік ... ... ... ... ... ... сай әріптестерді таңдау, олармен бірлескен кәсіпорын туралы келісім-шарт жасау және кәсіпорын-корпорацияның ұйымдық ... ... ... ... жатады. ТМД елдерінде бірлескен кәсіпорындардың акционерлік қоғам, ... ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестік сияқты түрлері кеңінен тараған.
Сонымен, бірлескен кәсіпорын деп —қатысушылардың жинақталған капиталдарын пайдалану арқылы, өзара келісілген мақсаттарды жүзеге асыруды ... ... ... ... ... ... ... жасау дәрежесімен анықталады. Шетелдік инвесторларды ынталандыру үшін ... ... ... ... ... жуйесін қалыптастырып, заң жүзінде бекіту қажет.
2.4. Қазақстанның халықаралық еңбек бөлінісіндегі рөлі мен орны
Халықаралық ... ... ... ... концепцияларды талдап, оны модернизациялау (жаңғырту) жөніндегі жоспарларды және іс-тәжірбиеде жузеге асыру ... ... ... ... деңгейіндегі өндіргіш күштердің дамуына халықаралык, мамандану мен кооперациялаудың әсерінің ерекше артқанын көреміз.
Халықаралық еңбек бөлінісін модернизациялаудың негізгі идеясы дамушы елдердің протекционистік ... бас ... ... ... өз ... ... тартуына байланысты болып отыр. Бірқатар дамушы елдер осы жолды таңдап та үлгерді. Олардың жүргізіп отырған ... ... мен ... ... ... саясаты мұны дәлелдейді. Бұл істе „жаңа индустриалды елдер" деп аталатын Шығыс Азия және Латын Америкасы мемлекеттері едәуір ... де ... ... ... олар ... ... ... арыла қойған жоқ, тіпті оны оқтын-оқтын қолданып та жүр.
Батыс елдерінің экономистері мен саясаткерлерінің „Оңтүстіктің", яғни дамушы елдердің протекционистік ... ... ... олар ... яғни ... елдерден преференциялар (салық салуға байланысты әр түрлі жеңілдіктер) талап етуде.
Сыртқы экономикалык, қызметті күшейту шеңберінде Республикаға кәсіпкерлікті дамыту мен ... ... ... қатыстыру үшін жағдай жасау керек, өйткені ұлттық капитал барлық дамушы елдерде шетел инвестициясына қарағанда 8—есе көп инвестицияны қамтамасыз етеді;
сыртқы ... ... ... ... кешенін талдап жасап, енгізу, олардың орындалуын және тұрақтылық кепілдігін амтамасыз ету;
инфрақұрылымды ... - ... ... ... нарығы мен сақтандыру ісін, банкілер жүйесін дамылып, ... ... ... ... ... ... пен маркетинг, статистика саласында кадрлар, салық инспекторларын, банкі қызметкерлерін, аудармашылар, қаржы қызметкерлерін, ... ... ... ... жөніндегі, нарык, ушін және реформаны ... ... ушін ... басқа кәсіптегі мамандар даярлау;
республика үшін басым салалар бойынша, сондай-ақ экономикалық блоктар турғысынан да ... ... ... ... ... және ... ... экономикамен өзара бірін-бірі толықтыратын жекелеген елдермен нысаналы ... ... ... ... ... ... ... қатысуын жеңілдетіп, экономиканың басым салаларында неғурлым үйлесімді валюта режимі мен шетел иеліктеріне ... ... ... ... ... ... ... "портфель инвестициялары" түрінде шетел капиталын көбірек қатыстыру қажет»
Н. Назарбаев. Тәуелсіздігіміздің бес жылы. Алматы, «Қазақстан», 1996, ... ... да ... ... ... туады. Жұмысқа жарамды бірақ жұмысы жоқ ізденісте жүрген жұмыссыздар. ... ... ... осы ... заманыңда жұмыспен қамтамасыз ету мүмкін емес. Жұмыссыздықтың екі ... атап ... ... Фрикциондық және Құрылымдық деп аталады.
Фрикциондық - бұл жұмыссыздың жұмыс күшінің озгеруімен ... ... ... ... ... ауыстыруда, мекен-жайын езгертуде, көшіп-қонып жүруіне сұранысының, ұсынысының өзгеруінде. Мемлекетте тек қана фрикционды және құрылымды жұмыссыздық болса, онда жағдай ... ... Ол ... ... етеді. Ал нағыз жұмыссыздық циклі жұмыссыздық дағдарыс кезінде туады.
Қорыта айтканда ... ... сан ... көп ... ... ... ол белгілі бір дәрежеде барлық елдерді қамтиды. Инфляцияның жоғарғы қарқыны елдің, халықтың экономикалық дамуына көптеген зиян келтіреді.
Қазақстан халықаралык, еңбек ... өз ... ... ... ... үшін ел ... ... белгілеп сыртқы экономикалық байланыстар стратегиясын жасауы қажет.
Қазақстанның халықаралык, еңбек бөлінісіндегі рөлі ... ... ... ... пайдалы қазбалар шикі-затың дайын өнімді тиімді пайдаланумен байланысты. Елдің салыстырмалы жоғары ғылыми-техникалық потенциалын да ... ... ... ... ... артықшылықтарын тиімді пайдалану мемлекетті жандандырып, экономиканың жедел ... ... ... ... ... РК.- ... Жети жаргы, 1995-. 176стр.
Кодекс законов о труде Казахской ССР. ... ... с ... и ... на 1 ... ... Назарбаев. Тәуелсіздігіміздің бес жылы. Алматы, «Қазақстан», 1996, 130-бет.
Реформирование экономики Казахстана: проблемы и их решение \ Под. ред. ... - ... ... ... - АН РК ... Экономики,1997- 352 с.
Гражданский кодекс РК (Общая часть).- Алматы. 1997г.
Нургалиева Е.Н. Механизм ... ... ... - ... Жети жаргы,1996г.
Сабденов О. Экономическая политика переходного периода на ... XXI ... - ... ... ... положение Республики Казахстан за 2001 г. Алматы, 2002 г.
Реформирование экономики ... ... и их ... \ Под. ред. М.Б. Кенжегузина - Алматы: Министерство науки - АН РК ... ... 352 ... В.В, Семеркова Л.Н. Роль маркетинга на рынке труда.-М.,2000 - с.6.
Журнал «Вопросы экономики» за ... ... ... ... Агентство по статистике РК. - А.: 2002. с-103.
28

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қор нарығының қазіргі замандағы жай-күйі және халықтың жинақтарын инвестицияларға айналдырудың негізгі механизмдері100 бет
1 Абай және казіргі заман 2 Шокан және географиялык детерминизм 3 З,Фрейд және психоанализ 5 Ф,Ницше және аса кушті адам15 бет
Абай және казіргі заман. Шокан және географиялык детерминизм.Фрейд және психоанализ. Ф. Ницше және аса кушті адам22 бет
Абай және қазіргі заман17 бет
Абай және қазіргі заман, Шоқан және географиялық детерминизм, Фрейд және психоанализ, Ницше және аса кушті адам6 бет
Абай және қазіргі заман. Шоқан және географиялық детерминизм. З.Фрейд және психоанализ. Ф.Ницше және аса күшті адам14 бет
Абылай және оның заманы16 бет
Абылай және оның заманы туралы21 бет
Антик заманының философтары5 бет
Астана-менің қалам-замандас досымның қаласы54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь