Судың экологиялық проблемалары

I. Кіріспе

II. Негізгі бөлім

а) Капий аймағының экологиялық жағдайы
ә) Арал табиғатының экология мәселелері
б) Балқаш көлінің экологиялық мәселелері
в) Кіші өзендерді қорғау мәселелері

III. Қорытынды

IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Табиғат байлықтарының қымбатты түрлерінің бірі – су. Дүние жүзінде көптеген өнім мен тағамға айырбас боларлық заттар табылғанымен суды алмастыратын зат табылған жоқ.
Су адамдар мен жануарлардың дене құрамына кіріп, онда болатын зат және энергия айналымына қатысады. Бұл айналымдар тек сулы ортада жүретінін де ескерген жөн. Су физикалық химиялық тұрғыдан қарағанда, ең күрделі заттың біріне жатады. Оны таза күйінде алу өте қиын. Таза су барлық уақытта жеңіп, су мен аз мөлшерде ауыр және аса ауыр судан тұрады.
Академик А.Карпинский су туралы былай деген: «Су – ең бағалы байлық, су – тек минералды шикізат, ол тек өнеркәсіп пен ауылшаруашылығын дамытушы ғана емес, сонымен бірге өмір жоқ жерге тіршілік сыйлайтын ыстық нан».
1. Г.С. Оспанова, Г.Т. Бозшатаева. Экология. Оқулық. А., 2002
2. Ж.Ж. Жатқанбаев. Экология негіздері. А., 2003
3. Ғ. Сағымбаев. Экология негіздері. А., 2005
4. А. Жақбасова, Г.Ә. Сайнова. Экология негіздері. А., 2003
        
        ЖОСПАР:
Кіріспе
Негізгі бөлім
а) Капий аймағының экологиялық жағдайы
ә) Арал табиғатының экология мәселелері
б) Балқаш көлінің экологиялық мәселелері
в) Кіші ... ... ... ... ... қымбатты түрлерінің бірі –су. Дүние жүзінде көптеген өнім мен ... ... ... заттар табылғанымен суды алмастыратын зат табылған жоқ.
Су адамдар мен жануарлардың дене құрамына ... онда ... зат және ... ... қатысады. Бұл айналымдар тек сулы ортада жүретінін де ескерген жөн. Су физикалық химиялық ... ... ең ... ... ... ... Оны таза күйінде алу өте қиын. Таза су ... ... ... су мен аз мөлшерде ауыр және аса ауыр судан тұрады.
Академик А.Карпинский су туралы ... ... «Су –ең ... ... су ... минералды шикізат, ол тек өнеркәсіп пен ауылшаруашылығын дамытушы ғана емес, сонымен ... өмір жоқ ... ... ... ... нан».
Қазақстанның су ресурстары
Қазақстанның су артериялары шамамен 85 мың ... ... Ең ірі су ... ... ... Іле, Сырдария, Жайық, Шу, Талас, Асса өзендері жатады. Соңғы жылдары ... ... ... кебуі байқалып отыр. Бұл өзендер ағысының шектен тыс ... ен ... ... ... ... ... ... отыр. Экологиялық жағынан ең қолайсыз жағдайда Қазақстанның басты су артериясы –Ертіс өзені қалып отыр. Оның ... ... ... ауыр ... ластанған. Негізгі ластаушы заттар –мыс, шайынды сулармен бірге ... ... ... мен ... су ... түсетін негізгі ластаушыларға иондық ағыс, азоты органикалық қосылыстар, фосфор қосылыстары, цинк жатады.
Табиғи суларды ластайтын ... ... ... ... ... су ... ... орындарының шайынды суларымен кліп түседі.
Каспий аймағының экологиялық жағдайы
Бұл ауданның экологиялық ... ... ... ... көтрілуіне және жағалаулық теңіз экжүйесінің антропоенді әсерге ұшырауына байланысты болады. Ғалымдардың болжамдары бойынша теңіз деңгейінің көтерілуі жағалаулық сызықтың 2400-2700 км ... су ... ... ... тағы да 1,2 –,2 млн. га ... ... ...
Су астында қалу қаупі әсіресе Каспийдің Солтүстік және ... ... ... кен орындарына төніп отыр. Су астында қалу қаупі төніп отырған 43 мұнай кен ... 32-сі ... ал 11-і ... облысында орналасқан.
Каспий теңізі дүние жүзіндегі бекіре тәрізді балықтардың ең ірі мекен ту ... ... ... ... Каспий мәселесі тек мемлекетаралық қана емес, ғаламдық мәселе болып табылады. ... ... ... ... ... әлемдік қауымдастықтың жұмысы. 1995 жылы Тегеранда Каспий маңындағы мемлекеттердің өкілдерінің кездесуі өтті. Бұл кездесудің мақсаты Каспий ... ... ... мен оның ... ... басқару концепциясын жасау болып табылады. Бірақ кез келген экологиялық бағдарламаның іс жүзіне асуына, оның ірі ... ... ... ... ... күрделендіріледі.
Арал табиғатының экология мәселелері
60-жылдардан бастап Арал теңізінің ауданы кеми бастайды. Суды ауыл шаруашылық дақылдарын суару үшін ... ... ... ағып ... табиғи су ағысын 90%-дан астам қысқартып жібереді. Теңіз ауданы 2,6 млн. ... ... ... 60% ... жоғалтты. Судың деңгейі 12-ден 2 м-ге түсіпкетті, тұздылығы 2 ... ... ... Күн ... 200 ... тұз бен құм ... 300 км ара қашықтыққа таралады. Шөлдену, топырақтың тұздануы, өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің кедейленуі, климаттың өзгеруі одан әрі жалғасуда. ... ... күрт ... кетті.
Арал аймағының экологиялық жағдайы экономиканың дәстүрлі бағыттарының дамуының ... ... ... ... ... және ... мәселелерді туғызады.
Қоршаған ортаны бұза отырып, кез келген қазіргі заманғы қоғам ... ... ... ... ұрпақтың дамуы үшін экологиялық тұрақтылықты сақтап қалу қажет. Экологиялық тұрақты болашақты сақтау үшін табиғи ортаның жағдайын бақылап, ... ... ... мен ... алу, ... және ресурстарды тиімді пайдаланатын технологияларды жасап, іске қосу керек.
Аралды сақтап қалу ... бе? 30 ... ... Арал ... 640 км3 ... айрылды, судың тұздылығы 26-27 г/литрге (бұрын 11-12) жетті. Судың деңгейі 13 метрге төмендеп, су жағалаудан жүздеген ... ... ... ... ... ... құмды-тұзды дауылдар көтерілуде.
Арал теңізі Орта Азияның шөлді белдеуінде орналасқан. Көлемі бойынша Арал дүние жүзінде ішкі су қойаларының ішінде төртінші орында ... ... ... ойнатында орналасқан. Қарақұм және Қызылқұм шөлдері Аралды оңтүстік шығыс ... ... ... ... орташа көлемі –шамамен 1000 км3. Тереңдігі 20-25 м., ең ... ... –м. ... орташа температура 24-260С, қыста –-13,50С. Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 100мм.
Арал ... су ... ... ... –,9 км3, өзен ... – 54,8 км3 қамтамасыз етіліп отыр. Орташа булану –,7 км3. ... ... ... ... –см, ал ғасырлық –м-ден артпаған. Дүние жүзінің ірі тау жүйлері бұл орасан үлкен аумақтың ... ... ... еткен. Аралдың су балансын Орта Азияның ірі өзендері –Амудария мен Сырдария ұстап тұрған.
Арал теңізі ... ... ... ... ауа ... ... әсер етіп отырады. Теңіздің қолайлы әсері 300-400 км ара қашықтықта байқалды. Бұл Хорезм облысында ... ... ең ... белдеуін жасауға мүмкіндік берді.
Қазіргі таңда судың сапасының нашарлауы мен оның жетіспеуі өсімдіктер жабынына ... әсер ... ... ... ... ... жайылымдар мен шалғындықтар жойыла бастады. Олар сортаң жерлерге айналған. 50 көл кеуіп кеткен. Сырдария грунт суларының деңгейі ... ... ... ... мәселелері
Ағынсыз Балхаш көлі Қарағанды, Алматы және Жамбыл облыстарымен ... ... ... ... ауданы жылдық жауын-шашын мөлшеріне байланысты 17-ден 22 мың км2 дейін ауытқып отыр. ... ... 605 км2. Оның ... ... ... ең үлкен тереңдігі –м. Көлдің батыс бөлігіне Іле өзені, ... ... ... ... ... ... Лепсі келіп құяды.
Балқаш –жартылай тұщы көл. Атыс бөлігіндегі су ірі Іле өзенінің келіп құюына ... тұщы ... Ол ... ... су ... 78,2% береді. Балқаштың шығыс бөлігіне келіп құятын ... ... ... қазір толығымен дерлік суаруға және шаруашылық қажттіліктерге жұмсалады. Тек көктемгі су тасқыны кезінде және мұздықтардың еруі ... ғана осы ... бір ... ... ... ... түседі.
Географтар бұл жерді Балқашқа келіп құятын Іле, Шу, Ақсу, Қаратал, Лепсі, Тентек, ... ... ... ... деп ... тұщы ... судың минралдылығы артып келеді. Судың минералдылығы, өндіріс орындары мен комуналдық шаруашылықтың шайынды сулары, суармалы жерлердің қайтымды-дренаж суларының келіп ... ... ... ... ... ету, ... ... жағдайлары нашарлап, аурулар саны артып отыр. Бүкіл
Балқаштағы экологиялық ... тек ... ... ... қалу ғана ... бүкіл Балқаш-Іле аймағының келешегін ойлауды талап етеді. Экология заңдарын білу, қала мен өндіріс орындарының тиімді тығыздығын ... ... ... үш ірі ... ... ... ететін экологиялық тепе-теңдікті қалпына келтіруге мүмкіндік береді.
Кіші өзендерді қорғау ... 8643 ... және ... су ... ... Олардың жалпы ұзындығы 123 мың км. Қазақстанның өзендерінің ерекшелігі олардың біртекті таралмауында. Жер ... су ... ... ... және Батыс Қазақстан кедей. Республикамыздың бүкіл жазық территориялары сирек өзен торымен ... Ойыл және Нұра ... ол бар ... ... ... ... км. Шөлейт және шөлді аудандарда өзендер жоө деуге болады. ... өзен торы ... ... ... мен ... Алтайдың таулы және тау етегіндегі аудандарына түзілген. Бірақ, осы таудың сулы өзендерінің өзін суаруға пайдалануға басланысты халық тұщы судың тапшылығын ... ... Бұл ... ... суды ... ... мен ... қажеттілігі туралы ойлануды талап етеді.
Кіші өзендер кіші деп аталғанымен, олардың экология ... ... ... үлкен. Себебі, ірі өзендердің жағдайы кіші өзендерге байланысты. Олар қан ... ... үкіл ... ... ... ... өзендерінің көп бөлігі Каспий, Арал теңіздерінің, Балқаш және Теңіз көлдерінің тұйық ішкі бассейндеріне, тек Обь-Ертіс, Есіл және ... ... ... ғана ... ... ... барып құяды.
Қорытынды
Қорыта келе, сыртқы ортаны, суды, ауаны қорғауға заңды түрде шара қолданбайтын бірде-бір мемлекет жоқ. Тіпті теңіз суын қорғау зиянды ... ... ... ... және ... барынша азайту жөнінде халықаралық келісімде жасалған.
Кейінгі жылдарда ластайтын ... ... ... ... ... заттардың улау қаупі қосылды. Ал оның зиянды әсерлері жердің тек белгілі аймағымен ғана шетелмейді.
Судың ластануы әсіресе өнеркәсіп қалдықтарының қосылуы аса ... ... ... ... ... ... ... тигізер әсері де әр түрлі. Мысалы, мұнай өңдеуден шыққан қалдықтар су ... ... ... ... ... ... қиындатады. Үй тұрмысында және өнерәсіпте өте көп мөлшерде қолданылатын синтетикалық детергенттер деп ... ... ... ... ... де ... ... бір бағыттас.
Қазақстан Республикасының су қорғау кодексі бойынша су объектілерін ... ... ... ... үшін, жер бетіндегі суларды ластанудан, былғанудан және азаюдан сақтап қалу мақсатында сонымн қатар, жануарлар мен өсімдіктер әлемінің тіршілік ететін ортасын ... үшін су ... ... ... ... Г.С. ... Г.Т. ... Экология. Оқулық. А., 2002
2. Ж.Ж. Жатқанбаев. Экология негіздері. А., 2003
3. Ғ. Сағымбаев. Экология негіздері. А., 2005
4. А. ... Г.Ә. ... ... ... А., 2003

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазіргі заманауи жағдайдағы жастардың экологиялық мәдениет деңгейін зерттеу53 бет
Су мәселесі5 бет
Тұщы судың қоры, өзендер12 бет
"ОҚО Мақтарал ауданы Тоған ЖШС жер алқабын суғару жүйесін жетілдіру."99 бет
"стресс"15 бет
«Алекс» ЖШС ыдысқа құю бөліміне сапа менеджмент жүйесін әзірлеу және енгізу негізінде сапаны басқару процесін жетілдіру70 бет
«Батыс-2» кешеніндегі бу қазандығының автоматтандырылуын жобалау24 бет
«Батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау24 бет
Іле өзені – Қапшағай бекетіндегі су сапасының химиялық көрсеткіштерін анықтау21 бет
Агротехника сапасыз болғанда топырақты суарудан соң күтіп-баптау20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь